Αρχική Blog Σελίδα 1696

Παγκόσμια μελέτη προκαλεί σοκ στη Δύση: Τα 2/3 του πλανήτη υποστηρίζουν Ρωσία και Κίνα

0

Με τον όρο «Mega-dataset» χαρακτηρίζουν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ τη συνδυασμένη έρευνά τους σε παγκόσμιο επίπεδο για τις στάσεις του κοινού απέναντι στη διεθνή πολιτική.

Το «γιγαντιαίο-σύνολο δεδομένων» της κοινής γνώμης που καλύπτει το 97% του πλανήτη καταγράφει έναν «κόσμο διχασμένο» μεταξύ φιλελεύθερων πληθυσμών που υποστηρίζουν τις ΗΠΑ και ανελεύθερων εθνών που προτιμούν την Κίνα και τη Ρωσία (εικόνα, επάνω, από bennettinstitute.cam.ac.uk).

Δύο αντίθετα μπλοκ

Σε όλο τον κόσμο, οι στάσεις του κοινού απέναντι στη διεθνή πολιτική συγκεράζονται σε δύο αντίθετα μπλοκ: φιλελεύθερες δημοκρατίες που προτιμούν τις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) και πολίτες πιο αυταρχικών εθνών που υποστηρίζουν την Κίνα και τη Ρωσία – μια διαδικασία που επιταχύνθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο Σι Τζινπίνγκ λέει ότι ετοιμάζεται για πόλεμο – «Θα ήταν ανόητο να μην τον πιστέψουμε»

Αυτό είναι το συμπέρασμα ερευνητών του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, οι οποίοι «εναρμόνισαν» δεδομένα από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε 137 χώρες, συμπεριλαμβανομένων 75 χωρών από τότε που η Ρωσία επιτέθηκε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, και διαπίστωσαν ένα χάσμα – το οποίο αυξάνεται εδώ και μια δεκαετία – που πλέον πολώνει τον παγκόσμιο πληθυσμό.

Ζώνη ανελεύθερων κοινωνιών

Οι ερευνητές λένε ότι ο πόλεμος της Ρωσίας οδήγησε τους ανθρώπους στη Δύση να αισθάνονται ολοένα μεγαλύτερη πίστη τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο ΝΑΤΟ και οδήγησε τις πλουσιότερες δημοκρατίες στη Λατινική Αμερική και την Ανατολική Ευρώπη προς μια φιλοαμερικανική στάση.

Ωστόσο, στην έκθεσή τους προσδιορίζουν και μια ζώνη ανελεύθερων και αντιδημοκρατικών κοινωνιών, όπως τις ονομάζουν, που εκτείνεται από την Ανατολική Ασία έως τη Μέση Ανατολή και προς τη Δυτική Αφρική, η οποία χαρακτηρίζεται από την ακριβώς αντίθετη τάση: πληθυσμούς που έχουν σταθερά αυξήσει την υποστήριξη προς την Κίνα, τη Ρωσία ή και τα δύο, κατά τα πρόσφατα χρόνια.

Σημαντικά δεδομένα

Μεταξύ των 1,2 δισεκατομμυρίων ανθρώπων που κατοικούν στις φιλελεύθερες δημοκρατίες του κόσμου, τα τρία τέταρτα (75%) έχουν τώρα αρνητική άποψη για την Κίνα και το 87% αρνητική άποψη για τη Ρωσία, σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιεύτηκε από το Κέντρο για το Μέλλον της Δημοκρατίας (CFD), του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, η οποία μας δίνει ενημερωμένες πληροφορίες για τις τρέχουσες απόψεις του 83% των ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη.


Ρωσικός βομβαρδισμός στη Μαριούπολη της Ουκρανίας (φωτογραφία AP/Evgeniy Maloletka)

Ομως, μεταξύ των 6,3 δισεκατομμυρίων που ζουν στις υπόλοιπες 136 χώρες του κόσμου, συμβαίνει το αντίθετο – με το 70% των ανθρώπων να διάκεινται θετικά προς την Κίνα και το 66% προς τη Ρωσία.

Η ανάλυση περιλαμβάνει σημαντικά δεδομένα της κοινής γνώμης από τις αναδυόμενες οικονομίες και τον Παγκόσμιο Νότο, και υποδεικνύει ότι αυτό το χάσμα δεν είναι μόνο οικονομικό ή στρατηγικό, αλλά βασίζεται σε προσωπική και πολιτική ιδεολογία.

«Ο κόσμος έχει χωριστεί σε φιλελεύθερες και ανελεύθερες σφαίρες», είπε ο συν-συγγραφέας της έκθεσης Δρ Xavier Romero-Vidal, από το Ινστιτούτο Bennett του Κέμπριτζ για τη Δημόσια Πολιτική. «Το σημερινό παγκόσμιο χάσμα δεν εξαρτάται τόσο από τους ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των εθνών. Οι ισχυρότεροι δείκτες που βρήκαμε για το πώς οι κοινωνίες σε όλο τον κόσμο ευθυγραμμίζονται γεωπολιτικά είναι οι θεμελιώδεις αξίες τους, όπως η ελευθερία της έκφρασης».

«Θαλάσσια συμμαχία» vs «Ευρασιατικού Μπλοκ»

Στη μία πλευρά του νέου χάσματος βρίσκεται αυτό που οι ερευνητές αποκαλούν «θαλάσσια συμμαχία», με αρχές που βασίζονται στις ελεύθερες ροές εμπορίου και ιδεών και στην προστασία των ατομικών δικαιωμάτων.

Αυτές οι χώρες περιλαμβάνουν μεγάλο μέρος της Ευρώπης και πιο σταθερά τμήματα της Αμερικής και της Αυστραλασίας. Ο οδηγός τους εξακολουθεί να είναι κυρίως οι ΗΠΑ, παρά την αναταραχή της προεδρίας Τραμπ.

Το αντίπαλο σύμπλεγμα επικεντρώνεται σε ένα «Ευρασιατικό Μπλοκ» που εδράζεται στην Κίνα και τη Ρωσία, με συνδέσεις σε όλη την έκταση της ασιατικής ηπείρου προς την Κεντρική Ασία, το Ιράν και την Αραβική Μέση Ανατολή, καθώς και μεγάλα τμήματα της Αφρικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Απόρριψη του «δυτικού νεωτερισμού»

Οι ερευνητές λένε ότι ορισμένες συγκρίσεις με την εποχή του Ψυχρού Πολέμου εξακολουθούν να ισχύουν καθώς αυτή η τελευταία ομάδα είναι ευρέως συσπειρωμένη γύρω από την απόρριψη του «δυτικού νεωτερισμού» και των φιλελεύθερων αξιών.

«Οι δημοκρατίες υψηλού εισοδήματος γίνονται σταθερά πιο κοσμικές και δεκτικές στα δικαιώματα των μειονοτήτων, αλλά όχι ο υπόλοιπος κόσμος», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της έκθεσης Dr Roberto Foa, συνδιευθυντής του CFD στο Ινστιτούτο Bennett του Cambridge.

Υπό δεκαετή διαμόρφωση

«Απολυταρχικοί ηγέτες όπως ο Πούτιν έχουν εκμεταλλευτεί την ευκαιρία να παρουσιαστούν ως υπερασπιστές αυτού που αποκαλούν «παραδοσιακές» αξίες ενάντια σε μια, θεωρούμενη ως, απειλή του δυτικού φιλελευθερισμού», πρόσθεσε.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει σχηματοποιήσει αυτό το χάσμα, αλλά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι βρίσκεται υπό διαμόρφωση εδώ και μια δεκαετία, καθώς η παγκόσμια κοινή γνώμη για τη γεωπολιτική ήταν πολύ πιο ανάμικτη και απροσδιόριστη πριν δέκα χρόνια.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η αυτοπεποίθηση της Κίνας και οι διακρατικές επενδύσεις σε υποδομές βοήθησαν ν’ αλλάξει αυτός ο συσχετισμός, όπως και η στρατηγική εστίαση της Κίνας και της Ρωσίας στην Αφρική.

«Ο πόλεμος της Ρωσίας προκάλεσε την ενίσχυση αυτού του παγκόσμιου διχασμού, αφού τώρα χαράσσονται κυριολεκτικά γραμμές μάχης που αντικατοπτρίζουν τις δύο πλευρές των προοδευτικών ελευθεριών και του αυταρχισμού», είπε ο Foa.


Συνάντηση των ηγετών του G7 (φωτογραφία αρχείου από AP)

«Αν κοιτάξουμε πώς αισθάνονται διαφορετικοί πληθυσμοί σε όλο τον κόσμο απέναντι στη Ρωσία, βρίσκουμε μια σχεδόν πανομοιότυπη αντανάκλαση του πώς οι κυβερνήσεις τους αντιμετώπισαν τη χώρα διπλωματικά» πρόσθεσε.

Κίνα, Ρωσία και ΗΠΑ – δεδομένα παγκόσμιας στάσης

Η έκθεση διαπιστώνει ότι η Ρωσία έχει χάσει την «περιθωριακή» υποστήριξή της μεταξύ των εξτρεμιστών στη Δύση εδώ και μια δεκαετία. Το ποσοστό των δυτικών πολιτών με θετική άποψη για τη Ρωσία είχε ήδη μειωθεί από τους δύο στους πέντε (39%), σε λιγότερο από το ένα τέταρτο (23%) μέχρι τις παραμονές της εισβολής του 2022 στην Ουκρανία και τώρα είναι μόλις ένας στους οκτώ ( 12%).

Στο μεταξύ, η θετική γνώμη των πολιτών προς τη Ρωσία έχει πέσει κατακόρυφα σε άλλοτε συμπαθούσες ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ελλάδα (69% σε 30%), η Ουγγαρία (45% έως 25%) ή η Ιταλία (38% σε 14%).

Ωστόσο, στις περιοχές των αναπτυσσόμενων χωρών, η Ρωσία εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ευνοϊκά. Αυτό περιλαμβάνει το 75% των ερωτηθέντων στη Νότια Ασία, το 68% στη γαλλόφωνη Αφρική και το 62% στη Νοτιοανατολική Ασία.

Στην πραγματικότητα, παρά την εισβολή του 2022, η κοινή γνώμη για τη Ρωσία παραμένει θετική στο Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία, τη Μαλαισία, την Ινδία και το Βιετνάμ.

Η εξαίρεση της Λατινικής Αμερικής

Με παρόμοιο τρόπο, η στάση απέναντι στην Κίνα διαχωρίζει τώρα τη Δύση από τις υπόλοιπες περιοχές του πλανήτη. Μόλις πριν πέντε χρόνια, δύο στους πέντε (42%) δυτικούς πολίτες είχαν θετική άποψη για την Κίνα, ποσοστό που έχει σχεδόν μειωθεί στο μισό (23%).

Ωστόσο, μετά από μια πτώση που σχετίζεται με την Covid, η δημοτικότητα της Κίνας στον αναπτυσσόμενο κόσμο έχει ανακάμψει, ειδικά μεταξύ των 4,6 δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε 147 χώρες που συμμετέχουν στην κολοσσιαία «Πρωτοβουλία Belt and Road» – μεταξύ των οποίων σχεδόν τα δύο τρίτα έχουν θετική άποψη για την Κίνα, σε σύγκριση με μόλις το ένα τέταρτο (27%) στις μη συμμετέχουσες στην πρωτοβουλία χώρες.

Η μόνη σημαντική εξαίρεση φαίνεται να είναι η Λατινική Αμερική, όπου – σ’ αντίθεση με άλλες περιφέρειες αναπτυσσόμενων χωρών – οι ερωτηθέντες προτιμούν τώρα τις Ηνωμένες Πολιτείες έναντι της Κίνας με προβάδισμα ρεκόρ 24%.

Δυσαρέσκεια για τη δημοκρατία

Μεγάλο μέρος του νέου «τεκτονικού ρήγματος» έχει τις ρίζες του στη στάση απέναντι στη δημοκρατία. «Οι δημοκρατικές κοινωνίες είναι πολύ πιο αρνητικές απέναντι στη Ρωσία και την Κίνα, ενώ το αντίστροφο ισχύει για τις πιο αυταρχικές κοινωνίες. Αυτή η σύνδεση δεν υπήρχε πριν μια δεκαετία, αλλά είναι αρκετά σαφής σήμερα», δήλωσε ο Romero-Vidal.

Ωστόσο, ορισμένες εκλογικές δημοκρατίες διάκεινται πολύ θετικά για τη Ρωσία και την Κίνα. Πρόκειται για έθνη που παλεύουν με τη διαφθορά και τη δημοκρατική νομιμότητα, όπως η Ινδονησία, η Ινδία και η Νιγηρία.

Στην πραγματικότητα, η απογοήτευση με τη δημοκρατία αποτελεί άποψη της πλειοψηφίας στο 69% των χωρών στις οποίες οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται ευνοϊκά για τη Ρωσία. Επιπλέον, απ’ όλα τα έθνη όπου η απογοήτευση με τη δημοκρατία αποτελεί άποψη της πλειοψηφίας, τα τρία τέταρτα (73%) έχουν επίσης πολίτες που διάκεινται θετικά απέναντι στην Κίνα.

«Μοντέλο αυταρχικού εκσυγχρονισμού»

«Οι θεωρούμενες ως δημοκρατικές ανεπάρκειες συνδέονται με μεγαλύτερη δεκτικότητα του κοινού προς τη Ρωσία και την Κίνα. Η δημοκρατία και η ελεύθερη έκφραση είναι δύσκολες, όπως έχουν δείξει ακόμη και οι πιο εδραιωμένες δημοκρατίες τα τελευταία χρόνια», επισήμανε ο Foa.

«Η Κίνα προσφέρει ένα μοντέλο αυταρχικού εκσυγχρονισμού στο οποίο οι προσωπικές ελευθερίες εγκαταλείπονται στην προοπτική της οικονομικής ανάπτυξης και του εθνικού κύρους. Η σχετική ελκυστικότητα της Κίνας έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να μην είναι απλώς ζήτημα επιλογής της Αμερικής ως συμμάχου, αλλά ως πολιτικού μοντέλου», πρόσθεσε.

Εκπληξη και οργή στη Δύση

Τα ευρήματα της μελέτης, αν και δεν είναι απαλλαγμένα από το περιθώριο σφάλματος, είναι αρκετά ισχυρά για να ληφθούν σοβαρά υπόψη, σημειώνει από την πλευρά του ο Krishen Mehta, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αμερικανικής Επιτροπής για τη Συμφωνία ΗΠΑ-Ρωσίας (ACURA) και Ανώτερο Μέλος της Παγκόσμιας Δικαιοσύνης στο Πανεπιστήμιο Yale.

Ο Krishen Mehta χρησιμοποιεί ιστορικο-κοινωνικά και οικονομικά εργαλεία για να ερμηνεύσει τα ευρήματα της παγκόσμιας έρευνας του Κέμπριτζ και καταλήγει σε διαφορετικά συμπεράσματα σε σχέση με τα αίτια που οδήγησαν τον πλανήτη σε αυτήν τη διαίρεση.


Εικόνα από countercurrents.org

Συναισθήματα αυτού του είδους έχουν προκαλέσει έκπληξη, ακόμη και οργή στη Δύση, τονίζει, αναφερόμενος στα αποτελέσματα της έρευνας. Είναι δύσκολο γι’ αυτούς να πιστέψουν ότι τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού δεν συντάσσονται με τη Δύση. Ποιοι είναι μερικοί από τους λόγους ή τις αιτίες γι’ αυτό; Πιστεύω ότι υπάρχουν πέντε λόγοι όπως εξηγούνται σ’ αυτό το σύντομο δοκίμιό μου.

Δεν τους κατανοεί

1. Ο Παγκόσμιος Νότος δεν πιστεύει ότι η Δύση κατανοεί ή συμπάσχει με τα προβλήματά του.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, S. Jaishankar, το συνόψισε σε μια πρόσφατη συνέντευξη: «Η Ευρώπη πρέπει να ξεφύγει από τη νοοτροπία ότι τα προβλήματα της Ευρώπης είναι προβλήματα του κόσμου, αλλά τα προβλήματα του κόσμου δεν είναι προβλήματα της Ευρώπης».

Αναφέρεται στις πολλές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες σχετίζονται με τον απόηχο της πανδημίας, το υψηλό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, την κλιματική κρίση που καταστρέφει τις ζωές τους, τον πόνο της φτώχειας, τις ελλείψεις τροφίμων, τις ξηρασίες και τις υψηλές τιμές στην ενέργεια.

Η Δύση μόλις και μετά βίας έχει προσποιηθεί στον Παγκόσμιο Νότο ότι λαμβάνει υπόψη της πολλά από αυτά τα προβλήματα. Ωστόσο, επιμένει να συμμετάσχει ο Παγκόσμιος Νότος στην επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία.

Η πανδημία της Covid είναι ένα τέλειο παράδειγμα – παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις του Παγκόσμιου Νότου να μοιραστεί την πνευματική ιδιοκτησία στα εμβόλια, με στόχο τη διάσωση ζωών, κανένα δυτικό έθνος δεν ήταν διατεθειμένο να το κάνει. Η Αφρική παραμένει μέχρι σήμερα η πιο μη εμβολιασμένη ήπειρος στον κόσμο. Η Αφρική είχε την ικανότητα να κάνει εμβολιασμούς, αλλά χωρίς την πνευματική ιδιοκτησία δεν μπορούσε να το πράξει.

Δικά σας προβλήματα

Βοήθεια όμως ήρθε από τη Ρωσία, την Κίνα και την Ινδία. Η Αλγερία ξεκίνησε ένα πρόγραμμα εμβολιασμού τον Ιανουάριο του 2021, αφού έλαβε την πρώτη της παρτίδα των ρωσικών εμβολίων Sputnik V. Η Αίγυπτος άρχισε τους εμβολιασμούς αφού έλαβε το εμβόλιο Sinopharm της Κίνας την ίδια περίπου περίοδο.

Η Νότια Αφρική προμηθεύτηκε ένα εκατομμύριο δόσεις AstraZeneca από το Ινστιτούτο Ορών της Ινδίας. Στην Αργεντινή, το Sputnik έγινε η ραχοκοκαλιά του προγράμματος εμβολιασμού της. Ολα αυτά συνέβαιναν ενώ η Δύση χρησιμοποιούσε τους οικονομικούς της πόρους για να αγοράσει εκατομμύρια δόσεις εκ των προτέρων και συχνά τις κατέστρεφε όταν έληγαν.

Το μήνυμα προς τον Παγκόσμιο Νότο ήταν σαφές – τα προβλήματά σας είναι δικά σας προβλήματα, δεν είναι δικά μας προβλήματα.

Η αποικιοκρατία

2. Η ιστορία έχει σημασία: Ποιος στάθηκε πού κατά τη διάρκεια της αποικιοκρατίας και μετά την ανεξαρτησία;

Πολλές χώρες στη Λατινική Αμερική, την Αφρική και την Ασία βλέπουν τον πόλεμο στην Ουκρανία με διαφορετικό πρίσμα από τη Δύση. Πολλοί από αυτούς παρατηρούν τις πρώην αποικιακές τους δυνάμεις να ανασυντάσσονται ως μέλη της δυτικής συμμαχίας. Οι χώρες που έχουν επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία είναι είτε μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ είτε οι στενότεροι σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού.


Ουρά για μια δόση φαγητού στην Πρετόρια της Νότιας Αφρικής (φωτογραφία Reuters/Siphiwe Sibeko)

Αντίθετα, πολλές χώρες στην Ασία και σχεδόν όλες οι χώρες της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής προσπάθησαν να διατηρήσουν καλές σχέσεις τόσο με τη Ρωσία όσο και με τη Δύση και ν’ αποφύγουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι θυμούνται την ιστορία τους στο τέλος των αποικιακών πολιτικών της Δύσης, ένα τραύμα με το οποίο εξακολουθούν να ζουν, αλλά το οποίο η Δύση έχει ως επί το πλείστον ξεχάσει.

Ο Νέλσον Μαντέλα έλεγε συχνά ότι ήταν η υποστήριξη της Σοβιετικής Ενωσης, τόσο ηθική όσο και υλική, που ενέπνευσε τους Νοτιοαφρικανούς ν’ ανατρέψουν το καθεστώς του Απαρτχάιντ. Εξαιτίας αυτού, η Ρωσία εξακολουθεί ν’ αντιμετωπίζεται με ευνοϊκό τρόπο από πολλές αφρικανικές χώρες. Και από τη στιγμή που ήρθε η ανεξαρτησία γι’ αυτές τις χώρες, ήταν η Σοβιετική Ενωση που τις στήριξε παρόλο που η ίδια είχε περιορισμένους πόρους.

«Συγχωρήσαμε αυτούς που μας αποίκησαν»

Το φράγμα του Ασουάν στην Αίγυπτο, το οποίο χρειάστηκε 11 χρόνια για να κατασκευαστεί, από το 1960 έως το 1971, σχεδιάστηκε από το Ινστιτούτο Hydro Project που εδρεύει στη Μόσχα και χρηματοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τη Σοβιετική Ενωση. Το εργοστάσιο χάλυβα Bhilai στην Ινδία, ένα από τα πρώτα μεγάλα έργα υποδομής σε μια πρόσφατα ανεξάρτητη Ινδία, κατασκευάστηκε από την ΕΣΣΔ το 1959.

Αλλες χώρες επωφελήθηκαν επίσης από την υποστήριξη που παρείχε η πρώην Σοβιετική Ενωση, πολιτική και οικονομική, συμπεριλαμβανομένης της Γκάνας , του Μάλι, του Σουδάν, της Αγκόλας, του Μπενίν, της Αιθιοπίας, της Ουγκάντας και της Μοζαμβίκης.

Στις 18 Φεβρουαρίου 2023, στη Σύνοδο Κορυφής της Αφρικανικής Ενωσης στην Αντίς Αμπέμπα της Αιθιοπίας, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουγκάντας, Τζέτζε Οντόνγκο, είπε: «Αποικιστήκαμε και συγχωρήσαμε αυτούς που μας αποίκησαν. Τώρα οι αποικιστές μας ζητούν να είμαστε εχθροί της Ρωσίας που ποτέ δεν μας αποίκησε. Είναι δίκαιο αυτό; Οχι, για εμάς. Οι εχθροί τους είναι εχθροί τους. Οι φίλοι μας είναι φίλοι μας».

Δικαίως ή αδίκως, η σημερινή Ρωσία θεωρείται από πολλές χώρες του Παγκόσμιου Νότου ως ιδεολογικός διάδοχος της πρώην Σοβιετικής Ενωσης. Αυτές οι χώρες έχουν μακρά μνήμη που τις κάνει να βλέπουν τη Ρωσία με κάπως διαφορετικό πρίσμα. Δεδομένης της ιστορίας, μπορούμε να τους κατηγορήσουμε;

Το μέλλον της Ευρώπης και όχι του κόσμου

3. Για τον Παγκόσμιο Νότο ο πόλεμος στην Ουκρανία αφορά το μέλλον της Ευρώπης παρά το μέλλον ολόκληρου του κόσμου.

Η ιστορία του Ψυχρού Πολέμου έχει διδάξει στις αναπτυσσόμενες χώρες ότι η εμπλοκή σε συγκρούσεις μεγάλων δυνάμεων παράγει ελάχιστα οφέλη γι’ αυτές, αλλά εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους. Και βλέπουν τον πόλεμο αντιπροσώπων της Ουκρανίας ν’ αφορά περισσότερο το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας παρά το μέλλον ολόκληρου του κόσμου.

Επιπλέον, ο πόλεμος θεωρείται από τον Παγκόσμιο Νότο ως δαπανηρή απόσπαση της προσοχής από τα πιο πιεστικά ζητήματα που αντιμετωπίζει. Αυτά περιλαμβάνουν τις υψηλότερες τιμές καυσίμων και τροφίμων, το υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και τον υψηλότερο πληθωρισμό, τα οποία έχουν επιδεινωθεί περισσότερο λόγω των δυτικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία.

Σε ακραία φτώχεια

Μια πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύτηκε από το Nature Energy αναφέρει ότι έως και 140 εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε ακραία φτώχεια λόγω των υψηλότερων τιμών της ενέργειας που σημειώθηκαν τον περασμένο χρόνο.

Η άνοδος των τιμών της ενέργειας όχι μόνο επηρεάζει άμεσα τους λογαριασμούς ενέργειας, αλλά οδηγεί επίσης σε ανοδικές πιέσεις τιμών σε όλες τις αλυσίδες εφοδιασμού και τα καταναλωτικά είδη, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων και άλλων αναγκών. Αυτό πλήττει τις αναπτυσσόμενες χώρες ακόμη περισσότερο απ’ ό,τι βλάπτει τη Δύση.


Συνάντηση των ηγετών των BRICS (φωτογραφία αρχείου από Zhang Duo/Xinhua via AP)

Η Δύση μπορεί να διατηρήσει τον πόλεμο «όσο χρειαστεί» αφού έχει τους οικονομικούς πόρους και τις κεφαλαιαγορές για να το κάνει. Ομως ο Παγκόσμιος Νότος δεν έχει την ίδια πολυτέλεια. Ενας πόλεμος για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας έχει τη δυνατότητα να καταστρέψει την ασφάλεια ολόκληρου του κόσμου.

Ο Παγκόσμιος Νότος ανησυχεί επίσης ότι η Δύση δεν επιδιώκει διαπραγματεύσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη σύγκρουση σε πρόωρο τέλος. Υπήρξαν χαμένες ευκαιρίες τον Δεκέμβριο του 2021 όταν η Ρωσία πρότεινε αναθεωρημένες συνθήκες ασφάλειας για την Ευρώπη, οι οποίες θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει τον πόλεμο αλλά απορρίφθηκαν από τη Δύση.

Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις του Απριλίου 2022 στην Κωνσταντινούπολη απορρίφθηκαν επίσης από τη Δύση εν μέρει για ν’ «αδυνατίσουν» τη Ρωσία. Και τώρα ολόκληρος ο κόσμος πληρώνει το τίμημα για μια εισβολή που τα δυτικά μέσα ενημέρωσης θέλουν ν’ αποκαλούν «απρόκλητη» και η οποία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.

Αλλες επιλογές

4. Η παγκόσμια οικονομία δεν είναι πλέον αμερικανική ή δυτική και ο Παγκόσμιος Νότος έχει άλλες επιλογές.

Αρκετές χώρες στον Παγκόσμιο Νότο βλέπουν όλο και περισσότερο το μέλλον τους να συνδέεται με χώρες που δεν βρίσκονται πλέον στη δυτική σφαίρα επιρροής. Είτε αυτή είναι η αντίληψή τους για το πώς η ισορροπία ισχύος απομακρύνεται από τη Δύση είτε ευσεβείς πόθοι ως μέρος της αποικιακής τους κληρονομιάς, ας δούμε μερικές μετρήσεις που μπορεί να είναι σχετικές.

Το μερίδιο των ΗΠΑ στην παγκόσμια παραγωγή μειώθηκε από 21% το 1991 σε 15% το 2021, ενώ το μερίδιο της Κίνας αυξήθηκε από 4% σε 19% κατά την ίδια περίοδο. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος για το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου και το ΑΕΠ της σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης υπερβαίνει ήδη αυτό των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Κίνα, Ινδία και Νότια Αφρική) είχαν το 2021 συνδυασμένο ΑΕΠ 42 τρισεκατομμυρίων δολαρίων έναντι 41 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στο G7. Ο πληθυσμός τους των 3,2 δισεκατομμυρίων είναι περισσότερο από 4,5 φορές ο συνολικός πληθυσμός των χωρών του G7, στα 700 εκατομμύρια.

Πιο κοντά από ποτέ Ρωσία και Κίνα

Οι BRICS δεν επιβάλλουν κυρώσεις στη Ρωσία ούτε προμηθεύουν όπλα στην αντίπαλη πλευρά. Ενώ η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής ενέργειας και σιτηρών τροφίμων για τον Παγκόσμιο Νότο, η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος προμηθευτής χρηματοδότησης και έργων υποδομής μέσω της Πρωτοβουλίας Belt and Road.

Και τώρα η Ρωσία και η Κίνα έχουν έρθει πιο κοντά από ποτέ λόγω του πολέμου. Τι σημαίνουν όλα αυτά για τις αναπτυσσόμενες χώρες;

Σημαίνει ότι όσον αφορά τη χρηματοδότηση, τα τρόφιμα, την ενέργεια και τις υποδομές, ο Παγκόσμιος Νότος πρέπει να βασίζεται περισσότερο στην Κίνα και τη Ρωσία απ’ ό,τι στη Δύση. Ο Παγκόσμιος Νότος βλέπει επίσης τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης να επεκτείνεται, περισσότερες χώρες να επιθυμούν να ενταχθούν στις BRICS και πολλές χώρες πλέον να διαπραγματεύονται σε νομίσματα που τις απομακρύνουν από το δολάριο, το ευρώ ή τη Δύση.

Βλέπουν επίσης μια αποβιομηχάνιση να λαμβάνει χώρα σ’ ορισμένα κράτη της Ευρώπης λόγω του υψηλότερου ενεργειακού κόστους μαζί με τον υψηλότερο πληθωρισμό. Αυτό κάνει αρκετά προφανή μια οικονομική ευπάθεια στη Δύση που δεν ήταν τόσο εμφανής πριν τον πόλεμο.

Καθώς τα αναπτυσσόμενα κράτη έχουν την υποχρέωση να βάζουν πρώτα τα συμφέροντα των πολιτών τους, είναι περίεργο που βλέπουν το μέλλον τους να συνδέεται περισσότερο με χώρες που δεν ηγούνται της Δύσης ή δεν κυριαρχούνται από την Αμερική;

«Διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες»

5. Η «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» στερείται αξιοπιστίας και βρίσκεται σε παρακμή.


Πούτιν – Σι Τζινπίνγκ (φωτογραφία αρχείου από AP/Dmitri Lovetsky)

Η «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» είναι ένας όρος που θεωρείται από πολλές χώρες του Παγκόσμιου Νότου ότι έχει επινοηθεί από τη Δύση και έχει επιβληθεί μονομερώς σε άλλα κράτη. Λίγες, αν όχι καμία, μη δυτικές χώρες συνυπέγραψαν αυτή την εντολή.

Ο Νότος δεν είναι αντίθετος σε μια τάξη βασισμένη σε κανόνες, αλλά μάλλον στο σημερινό περιεχόμενο αυτών των κανόνων όπως έχει διατυπωθεί από τη Δύση. Αλλά πρέπει επίσης ν’ αναρωτηθεί κανείς, ισχύει η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες ακόμη και στη Δύση;

Για δεκαετίες τώρα, για πολλούς στον Παγκόσμιο Νότο, η Δύση φαίνεται ν’ ακολουθεί τον τρόπο της με τον κόσμο χωρίς να ενδιαφέρεται για τις απόψεις κανενός άλλου. Αρκετές χώρες δέχθηκαν εισβολή κατά βούληση, κυρίως χωρίς την άδεια του Συμβουλίου Ασφαλείας. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται η πρώην Γιουγκοσλαβία, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, η Λιβύη και η Συρία.

Προτιμά τον πολυπολικό κόσμο

Κάτω από ποιους «κανόνες» δέχθηκαν επίθεση ή καταστράφηκαν αυτές οι χώρες και προκλήθηκαν ή δεν προκλήθηκαν αυτοί οι πόλεμοι; Ο Τζούλιαν Ασάνζ μαραζώνει στη φυλακή και ο Εντ Σνόουντεν είναι εξόριστος επειδή είχαν το θάρρος (ή ίσως το θράσος) ν’ αποκαλύψουν τις αλήθειες πίσω από αυτές τις ενέργειες.

Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε περισσότερες από 40 χώρες από τη Δύση επιφέρουν σημαντικές κακουχίες και βάσανα. Σύμφωνα με ποιο διεθνές δίκαιο ή «τάξη βασισμένη σε κανόνες» η Δύση χρησιμοποίησε την οικονομική της δύναμη για να επιβάλει αυτές τις κυρώσεις;

Γιατί τα περιουσιακά στοιχεία του Αφγανιστάν εξακολουθούν να είναι παγωμένα στις δυτικές τράπεζες ενώ η χώρα αντιμετωπίζει τον υποσιτισμό και την πείνα;

Γιατί ο χρυσός της Βενεζουέλας παραμένει όμηρος στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ ο λαός της ζει στα όρια της επιβίωσης; Κι’ αν η αποκάλυψη του δημοσιογράφου Sy Hersh είναι αληθινή, κάτω από ποια «τάξη βασισμένη σε κανόνες» κατέστρεψε η Δύση τους αγωγούς Nord Stream;

Φαίνεται ότι υπάρχει μια αλλαγή παραδείγματος που λαμβάνει χώρα μακριά από τον κόσμο που κυριαρχείται από τη Δύση προς έναν πιο πολυπολικό κόσμο. Και ο πόλεμος στην Ουκρανία έκανε πιο εμφανείς αυτές τις διαφορές ή τα χάσματα που αποτελούν μέρος αυτής της αλλαγής παραδείγματος.

«Για μια στρατηγική ειρήνης»

Εν μέρει λόγω της δικής του ιστορίας και εν μέρει λόγω της οικονομικής πραγματικότητας που αναδύεται, ο Παγκόσμιος Νότος βλέπει έναν πολυπολικό κόσμο ως προτιμώμενο αποτέλεσμα στο οποίο οι φωνές του είναι πιο πιθανό ν’ ακουστούν.

Ο πρόεδρος Κένεντι ολοκλήρωσε την ομιλία του στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο το 1963 με τα ακόλουθα λόγια: «Πρέπει να βάλουμε το λιθαράκι μας για να οικοδομήσουμε έναν κόσμο ειρήνης όπου οι αδύναμοι είναι ασφαλείς και οι δυνατοί είναι δίκαιοι.

Δεν είμαστε αβοήθητοι μπροστά σε αυτό το έργο ή απαισιόδοξοι για την επιτυχία του. Με αυτοπεποίθηση και χωρίς φόβο, πρέπει να εργαστούμε για μια στρατηγική ειρήνης».

Αυτή η στρατηγική ειρήνης ήταν η πρόκληση που είχαμε μπροστά μας το 1963 και παραμένει πρόκληση για εμάς σήμερα. Και οι φωνές για την ειρήνη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Παγκόσμιου Νότου, πρέπει ν’ ακουστούν.

in.gr

Παναγιώτης Λυμπέρης: Για μια νέα οικονομία της Αμυνας

1

Τι πρέπει να συζητήσουμε προεκλογικά για τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων

«ὥστ᾽ ἐξ ἁπάντων ῥᾳδίαν τὴν τοῦ συμφέροντος ὑμῖν αἵρεσιν γενέσθαι»

(Δημοσθένης, Ολυνθιακός Α΄)

Οι επικείμενες εκλογές αποτελούν ευκαιρία να εκτεθούν και να αξιολογηθούν προτάσεις για τη διόρθωση εντοπισμένων αδυναμιών και την απαραίτητη προσαρμογή του αμυντικού μας συστήματος στις προκλήσεις του γεωπολιτικού μας ορίζοντα. Αποτελεί δείγμα ποιότητας μιας πολιτείας η ικανότητα ουσιαστικού διαλόγου –και η δέσμευση υλοποίησης των επιλογών που προκρίνονται– επί των βασικών παραμέτρων θεσμοθέτησης, λειτουργίας και ελέγχου του αμυντικού συστήματος. Ο διάλογος οφείλει να είναι περιεκτικός, με μόνο κριτήριο αληθείας το συμφερότερο για το έθνος.

Σήμερα, δεν χωράνε ούτε προσωπικές ατζέντες ούτε βολικοί αυτοματισμοί, ούτε πολύ περισσότερο άκριτες και συχνά ετεροχρονισμένες και εσφαλμένες μεταφορές δάνειων εμπειριών. Η ίδια η κοινωνία η οποία χρηματοδοτεί την άμυνα και την στελεχώνει με τα παιδιά της, έχει απαίτηση ποιότητας από τους λειτουργούς της. Και όπως με τραγικό τρόπο είδαμε πρόσφατα, δεν θα συγχωρέσει καμία αβλεψία, ανικανότητα ή δόλο, ακόμα και όταν η ίδια για πολύ καιρό κλείνει το μάτι στη μικροκλίμακα του ιδιοτελούς συμφέροντος.

Τα κάνουμε όλα καλά;

Αφετηρία της όποιας πρότασης οφείλει λοιπόν να είναι η παραδοχή σφαλμάτων που έχουν γίνει. Αν τα κάνουμε όλα καλά, πώς έχουμε βρεθεί έτσι; Αν δεν χρειάζεται να αλλάξουμε τίποτα, πώς μπορούμε να ελπίζουμε για επιτυχία σε έναν κόσμο που αλλάζει μπροστά στα μάτια μας; Τελικά, η προσφιλής συνταγή των καθυστερημένων και αποσπασματικών παρεμβάσεων σε πλήθος ζητημάτων, από θέματα προσωπικού μέχρι τα εξοπλιστικά, είναι δυνατόν να μας προετοιμάσει για το 2030 όταν ήδη από σήμερα έχει οδηγήσει σε αδιέξοδα;

Τα κύρια ζητήματα στα οποία αναμένουμε να αξιολογήσουμε υλοποιήσιμες πολιτικές θέσεις εντάσσονται στο τρίπτυχο οικονομικά μεγέθη (λειτουργικός και αναπτυξιακός προϋπολογισμός), ρυθμίσεις παραγωγής αποτελέσματος (αξιοποίηση προσωπικού, διοίκηση και έλεγχος των ενόπλων δυνάμεων, μετατροπή του δυναμικού των διατιθέμενων πόρων σε αποτέλεσμα στη βάση συμφωνημένης αποστολής, καινοτομία) και πολιτικός έλεγχος λειτουργίας (λογοδοσία και ευθύνη).

Το μέγεθος των προβλημάτων που έχουν συσσωρευθεί επί δεκαετίες στο αμυντικό σύστημα απαιτεί μια εκ βάθρων αναθεώρησή του. Η συγκυρία μας έδωσε λίγο χρόνο για να μπορέσουμε να διορθώσουμε αδυναμίες. Δεν θα κρατήσει όμως για πάντα. Οι μάκρο-δείκτες δεν είναι ευνοϊκοί για εμάς, ιδιαίτερα όταν δούμε τα απόλυτα οικονομικά μεγέθη, το δημογραφικό (γήρανση και μείωση πληθυσμού), την υστέρηση μεταφοράς στο αμυντικό σύστημα βέλτιστων πρακτικών και την πενία εθνικής παραγωγής ισχύος.

Η διαρκής απειλή

Τα παραπάνω θέματα κοιτούν κυρίως εντός του αμυντικού συστήματος. Σε αυτά πρέπει να προσθέσουμε τη διαρκή στρατηγική απειλή εις βάρος μας από τη γείτονα, παρά τα σκαμπανεβάσματα της έντασης. Είναι εξίσου απαραίτητη η θεώρηση του περιβάλλοντος. Δεν γνωρίζω κάποιος να έχει μια κρυστάλλινη σφαίρα με μαντικές ιδιότητες, είμαι βέβαιος όμως ότι η ενίσχυση της ικανότητας να αντιλαμβανόμαστε έγκαιρα συγκλίνουσες και αποκλίνουσες με τις δικές μας στρατηγικές και τακτικές επιλογές άλλων δρώντων, πρέπει να προκύπτει ως δυνατότητα από την εσωτερική αναδιοργάνωση. Ο ρόλος Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας είναι ζωτικός και σε αυτήν την κατεύθυνση.

Η επανεκτίμηση της συνολικής οικονομικής λειτουργίας του αμυντικού συστήματος από τη Βουλή σε βάθος χρόνου θα επιτρέψει να επιβεβαιώσουμε τη δυνατότητα κάλυψης του κενού ανάμεσα στους πολιτικούς μας στόχους (άρα και στις αποστολές) και στην εμπράγματη υποστήριξή τους. Οπως είμαστε σήμερα το κενό όλο και διευρύνεται. Η τοποθέτηση και επί των δύο σκελών του προβλήματος είναι εξόχως πολιτική λειτουργία και δεν πρέπει να αφήνεται αμιγώς στη γραφειοκρατία (συνήθως σε υστέρηση έναντι της πραγματικότητας). Η διατήρηση σε ενέργεια συστημάτων που λίγα προσφέρουν επιβάλλει κόστος που αφαιρεί από νέες δυνατότητες. Κάθε ευρώ που αναλώνεται σε υπέργηρα υποβρύχια είναι ένα ευρώ λιγότερο για τα πλέον σύγχρονα. Πολλοί δεν κατανόησαν (ή δεν ήθελαν να κατανοήσουν) την επιλογή «πρέπει να μικρύνουμε για να μεγαλώσουμε». Δυνατότητες που ανατέλλουν ως ανάγκη, δεν αναπτύσσονται, γιατί μένουμε προσκολλημένοι στην υποστήριξη δυνατοτήτων που καμία συνεισφορά δεν θα έχουν στο πεδίο.

Η διατήρηση σε ενέργεια συστημάτων που λίγα προσφέρουν επιβάλλει κόστος που αφαιρεί από νέες δυνατότητες.

Τα θέματα τα οποία αντιμετωπίζει το προσωπικό (και είναι πολλά) έχουν ανάγκη και αυτά πολιτικό υπόβαθρο για την επίλυσή τους. Το «σαλπίσατε νομή» με τάματα βαθμών (κενών ουσίας), χρημάτων (επιδομάτων) και ευκαιριακές ικανοποιήσεις ρουσφετιών ημετέρων εις βάρος πάντα κάποιων άλλων, δεν συνιστά πολιτική. Ειδικά για το ναυτικό μας, ο ρυθμός παραιτήσεων ενεργών στελεχών με σημαντικό προσδόκιμο προσφοράς θα έπρεπε ήδη να έχει εξετασθεί από την πολιτεία. Τι κάνουμε για να προσελκύσουμε και να διατηρήσουμε τα καλύτερα στελέχη; Η απουσία ηθικής στις επιλογές διαμόρφωσης πολιτικής επί του προσωπικού έχει άμεσες δυσμενείς επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητά μας. Δεν έχουμε επενδύσει εμπειρία και ικανότητες σε ανώτερους αξιωματικούς και σε άλλα στελέχη με περιθώριο προσφοράς, για να παραγκωνίζονται επειδή έχουν άποψη ή αρβανίτικο κεφάλι ή δεν αριστεύουν στην κολακεία.

Ο ρόλος του Α/ΓΕΕΘΑ

Η διόρθωση του σχήματος διοικήσεως και ελέγχου των ενόπλων δυνάμεων προϋποθέτει να διαμορφώσουμε τη σχέση (κατανομή έργων και ευθυνών) μεταξύ υπουργείου και ΓΕΕΘΑ, τη σχέση μεταξύ ΓΕΕΘΑ και Κλάδων και την ακύρωση της απόλυτης όσο και αναποτελεσματικής αρμοδιότητας του Α/ΓΕΕΘΑ σε θέματα που εξυπηρετούνται καλύτερα από τους Κλάδους ή είναι επικίνδυνο ακόμα και για την ίδια την πολιτεία να συγκεντρώνονται σε ένα πρόσωπο, χωρίς ελέγχους και ισορροπίες. Τούτο γίνεται περισσότερο αναγκαίο από την πρακτική που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια στην καθημερινή λειτουργία μας. Η εποχή μας απαιτεί τράπεζα διαλόγου για σύνθεση και όχι «αποφασίζω και διατάζω».

Οι πόροι για την άμυνα ποτέ δεν θα είναι αρκετοί να καλύψουν όλες τις απαιτήσεις. Αποκτά έτσι ζωτική σημασία ο διαρκής έλεγχος δεικτών απόδοσης επένδυσης. Πάντα εντός των πολιτικά προσδιορισμένων αποστολών. Υπάρχουν πολλά που μπορούν να γίνουν ώστε ακόμα και αυτά που παρέχονται να πιάνουν περισσότερο τόπο. Από ρυθμίσεις οικονομικού – διαχειριστικού χαρακτήρα, μέχρι και προσλήψεις προσωπικού σε ειδικές θέσεις. Κάθε μας επιλογή έχει αποτύπωμα στο μέλλον σε ευρώ και αποτέλεσμα. Δεν είναι κατανοητό πως επιλέγουμε να μην προσλάβουμε δέκα άτομα και να επιλέγουμε την ακριβή και αναξιόπιστη (σε χρόνο παράδοσης και ποιότητα εργασιών) υπεργολαβία συντήρησης του χ ή ψ συστήματος, χάνοντας στην πορεία και την τεχνογνωσία. Πρέπει ή δεν πρέπει να αποφασίσουμε ως σύστημα τι πρέπει να παραμείνει οργανικά δικό μου, τι μπορώ να μοιραστώ ως έργο και τι μπορώ να αναθέσω εξ ολοκλήρου εκτός της δομής μου;

Πολλοί θεωρητικοί έχουν προσεγγίσει τον πόλεμο (καταστροφή, βία) ως το αντίθετο της παραγωγής (δημιουργία). Ισχυρίζονται ότι όπως οι κοινωνίες δημιουργούν, έτσι καταστρέφουν (συγχωρέσατε την απλοϊκότητα της μεταφοράς). Εάν σήμερα δούμε την παραγωγή και τα χαρακτηριστικά της θα καταλάβουμε πόσο υστερεί το αμυντικό μας σύστημα σε αυτά. Καινοτομία, τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική, κβαντικοί υπολογιστές, και τόσες άλλες λέξεις «συνθήματα». Παράδειγμα από το Π.Ν. Διαχρονικά, οι παραλαβές νεότευκτων μονάδων υπήρξαν ευκαιρίες συνολικού εκσυγχρονισμού του Π.Ν. όχι μόνο της επιχειρησιακής δυνατότητας. Με αυτές που έχουν προγραμματισθεί, έχουμε σχεδιάσει την αντίστοιχη ωφέλεια; Ή ακόμα μηρυκάζουμε δόγματα και υποστήριξη του περασμένου αιώνα; Το ανθρώπινο κεφάλαιο, έρχεται εδώ να παίξει τον δικό του ζωτικό ρόλο. Πώς θα συνδυάσω τις νέες δεξιότητες με τις διαχρονικές απαιτήσεις για ψυχική δύναμη, σθένος και πρωτοβουλία στην ανάπτυξη του προσωπικού μας; Ειδικά για τη ναυτική ισχύ: Εχουμε αγγίξει καν τις συνέργειες που μπορούμε να πετύχουμε μεταξύ θαλάσσιας και ναυτικής ισχύος; Εκπαίδευση, υποστήριξη, εκτίμηση και σχεδιασμός έρχονται κατά νουν αυτόματα.

Η πολιτική ηγεσία

Το ερώτημα του βαθμού εμπλοκής της πολιτικής ηγεσίας σε «τεχνοκρατικές» αποφάσεις δεν έχει μία απάντηση σε όλες τις εποχές, σε όλα τα μήκη και πλάτη της υδρογείου, σε όλες τις πολιτείες και καταστάσεις ασφαλείας.

Δεν θα σφάλουμε όμως εάν ενισχύσουμε την ορατότητα που έχει η πολιτεία στη λειτουργία του αμυντικού συστήματος. Κλήση σε αρμόδια επιτροπή Βουλής μέχρι και επιπέδου μείζονος διοικήσεως, διασφάλιση αποτελεσματικής λειτουργίας συλλογικών θεσμικών οργάνων με καταγραφή της αποκλίνουσας άποψης, ουσιαστικός έλεγχος και λογοδοσία των εχόντων ρόλο πρέπει να θεωρούνται αυτονόητα. Θυμάμαι στη Σομαλία, παραβεβλημένος δίπλα σε γερμανική φρεγάτα στο πλαίσιο της επιχείρησης εναντίον της πειρατείας (Ε.Ε.), επίσκεψη αντιπροσωπείας της επιτροπής της γερμανικής βουλής προκειμένου να μορφώσουν ιδία άποψη. Δεν μπορώ να ανακαλέσω αντίστοιχη εμπειρία εθνικά.

Η άμυνα μας αφορά όλους. Και φυσικά γίνονται κάθε μέρα πράγματα για να ενισχυθεί. Είμαστε όμως –για άλλη μια φορά– σε περίοδο σημαντικών αλλαγών στο περιβάλλον και ενόψει ενισχυμένης απαίτησης ποιότητας από τον Δήμο προς τους ιθύνοντες. Θα ήταν σφάλμα η υιοθέτηση της άποψης ότι τα της αμύνης δεν «αγγίζονται» και σε αυτά δεν χωρά διάλογος.

Αυτή η άποψη έχει γεννήσει ελλείμματα αποτελέσματος. Για άλλη μια φορά, το περιβάλλον δεν θα συγχωρέσει τέτοια ελλείμματα. Οπως επισημαίνει ο Ισοκράτης: ἔστι δὲ τὸ μὲν πείθειν πρὸς τοὺς Ἕλληνας συμφέρον, τὸ δὲ βιάζεσθαι πρὸς τοὺς βαρβάρους χρήσιμον.

Ο κ. Παναγιώτης Λυμπέρης είναι επίτιμος Αρχηγός Στόλου.

Καθημερινή

Απίστευτο “καψόνι” από την Τράπεζα Πειραιώς

3

Το σημερινό μου σημείωμα αναφέρεται στην αδικαιολόγητη ταλαιπωρία, σωστό “καψόνι” που μου επέβαλε η Τράπεζα Πειραιώς, παρότι τυγχάνω πελάτισσα της επί δεκαετίες (και στην Αθήνα στο κατάστημα Κολωνακίου, αλλά και στη Θεσσαλονίκη, στο κατάστημα Εθνικής Αμύνης). Ήταν η Τράπεζα που προτιμούσα για χρόνια και στην οποίαν έχαιρα πάντοτε εξαιρετικής εξυπηρέτησης. Αυτά, ως την 1η Φεβρουαρίου 2023.

Αποφάσισα να κοινοποιήσω την θλιβερή εμπειρία που βίωσα, με την ελπίδα ότι θα ληφθούν τα δέοντα μέτρα ώστε αυτή να μην επαναληφθεί, όχι μόνον απέναντι μου, αλλά και γενικότερα. Το απαράδεκτο “καψόνι” που υπέστην αποδίδεται, προφανώς, σε πολυάριθμους παράγοντες, που συνοψίζονται στην με κάθε τρόπο προσπάθεια ελαχιστοποίησης των δαπανών λειτουργίας των τραπεζών.

Έτσι, τα διαμειβόμενα, τελευταίως, στις τράπεζες δικαιολογούν, δυστυχώς, απολύτως το αποτέλεσμα πρόσφατης δημοσκόπησης (βλ. Κυριακάτικη Εστία 12.03.2023) όπου, και μεταξύ άλλων, οι νέοι ηλικίας 17-34 ετών απαντούν ότι κατά 90% δεν έχουν καθόλου εμπιστοσύνη στις τράπεζες. Αλλά, αν στη χώρα μας, αφού έχει με τόσο δραματικό τρόπο αποδειχθεί ότι οι επικοινωνίες είναι πλήρως ξεχαρβαλωμένες, προκύψει ότι και οι τράπεζές της ακολουθούν την ίδια οδό απαξίωσης, εισερχόμαστε σε αχαρτογράφητα και εξαιρετικά επικίνδυνα νερά. Αρχίζω, λοιπόν την απίστευτη περιπέτεια μου.

Μία τραπεζική “οδύσσεια”…

Την 1.2.2023, και μετά περίοδο κατά την οποίαν το περί ου κατάστημα της Τράπεζας Πειραιώς στη Θεσσαλονίκη παρέμεινε κλειστό για “αναβάθμιση”, πήγα σε αυτό όταν επαναλειτούργησε, προκειμένου να διεκπεραιώσω απλή συναλλαγή μεταφοράς χρηματικού ποσού από επενδυτικό πρόγραμμά μου σε λογαριασμό μου. Και τότε άρχισε μια, άνευ ορίου ταλαιπωρία μου, που αναπότρεπτα περιλαμβάνει και πολλά στοιχεία γελοιότητας.

Καταρχήν, ο νέος χώρος του “αναβαθμισμένου τραπεζικού καταστήματος”, αποδείχθηκε για μένα παντελώς terra incognita! Από τους πολυάριθμους υπαλλήλους που γνώριζα και με γνώριζαν, ουδείς υπήρχε πλέον. Μετά από αναμονή 30’ περίπου εμφανίστηκε μια υπάλληλος στην οποία έδωσα την ταυτότητα μου και στη συνέχεια εξαφανίστηκε για αλλά επιπλέον 20’. Όταν επανεμφανίστηκε, φάνηκε ιδιαιτέρως προβληματισμένη, διότι προφανώς “απεκάλυψε” ότι ….είχα λογαριασμό, εκτός από το κατάστημα στη Θεσσαλονίκη, και στην Αθήνα!

«Μα που μένετε» με ρώτησε εμφανώς ανήσυχη. Της εξήγησα ότι μένω, κατά περιόδους, και στις δύο πόλεις για τη διεκπεραίωση επιστημονικών μου υποχρεώσεων. Προφανώς, ωστόσο, με χαρακτήρισε “ύποπτη” και με παρέπεμψε στη διευθύντρια, που και αυτή μου ήταν παντελώς άγνωστη. Της εξήγησα την πολύ απλή συναλλαγή που ήθελα να κάνω. Και, λοιπόν, εγώ πελάτισσα επί δεκαετίες στο ίδιο αυτό κατάστημα, με τον ίδιο λογαριασμό, αντιμετώπισα τη διευθύντρια, η οποία αρνήθηκε να προχωρήσει στη συναλλαγή που της ζήτησα και απαίτησε να της προσκομίσω: Εκκαθαριστικό εφορίας, Ενημερωτικό Σύνταξης και τελευταίο λογαριασμό κινητού τηλεφώνου μου.

Σε αναζήτηση των δικαιολογητικών… 

Καθώς δεν είχα όλα αυτά τα “απαιτούμενα” μαζί μου, επέστρεψα την επομένη, με έγγραφο αναφοράς στο ιστορικό της χθεσινής ταλαιπωρίας μου και ζήτησα από τη διευθύντρια να το παραλάβει και να μου δώσει απόδειξη παραλαβής. Στο ενδιάμεσο, ωστόσο, η διευθύντρια αποφάνθηκε ότι τα δικαιολογητικά που μου είχε ζητήσει την παραμονή δεν “ήταν αρκετά” και ήθελε επιπλέον απόδειξη πληρωμής του αερίου.

Τηλεφώνησα στη βοηθό μου να την βρει και να την φέρει, αναμένοντας αλλά τρία τέταρτα της ώρας μέχρι ότου να την προσκομίσει. Στο μεταξύ, και ενόσω αναμέναμε την απόδειξη του αερίου, η διευθύντρια “συνειδητοποίησε” ότι η φωτογραφία του εκκαθαριστικού, που της είχα προσκομίσει, δεν την ικανοποιούσε και έτσι αναγκάστηκα να τηλεφωνήσω στη λογίστρια μου, για να στείλει ιντερνετικά μια άλλη έκδοσή του.

Στη συνεχεία, και ενόσω είχε πια όλα τα αποδεικτικά που ισχυριζόταν ότι της “χρειάζονταν” για μια απλή συναλλαγή πελάτισσας δεκαετιών στην Τράπεζα και στο συγκεκριμένο κατάστημα, που τυγχάνει επιπλέον και να μην είναι παντελώς άγνωστη στην πόλη της Θεσσαλονίκης, η διευθύντρια αρνήθηκε να παραλάβει το έγγραφο ιστορικού παραπόνων μου, δηλώνοντας ότι «εγώ δεν το παίρνω αυτό»!

Αναγκάστηκα να τηλεφωνήσω στο δικηγόρο μου, ο οποίος επιβεβαίωσε αυτό που γνώριζα και εγώ ως πτυχιούχος Νομικής, ότι δηλαδή η διευθύντρια ήταν υποχρεωμένη να το παραλάβει. Κατόπιν αυτού η διευθύντρια εξαφανίστηκε. Ανέμενα αλλά 20’ για να επιστρέψει, αναλογιζόμενη το πόσες ώρες είχα χάσει από την παραμονή και πόσες υποχρεώσεις μου είχα παραμελήσει. Δυστυχώς, ούτε και τότε είχε τελειώσει το ανείπωτο ¨καψόνι”. Διότι, η διευθύντρια, ανέμενε απάντηση από τα κεντρικά, “για το αν ήταν η όχι υποχρεωμένη να παραλάβει το περί ου έγγραφο παραπόνων μου”.

Αναμονή στην αναμονή… 

Η επιπλέον αναμονή για την τηλεφωνική απάντηση απαίτησε άλλη μισή ώρα περίπου. Από τις 3 Φεβρουαρίου και μέχρι τις 16 Φεβρουαρίου λάμβανα σχεδόν σε καθημερινή βάση από την Τράπεζα Πειραιώς μήνυμα επιβεβαίωσης στο κινητό μου ότι «η υπηρεσία επιλαμβάνεται της υπόθεσης μου». Η απάντηση της 16ης Φεβρουαρίου έφτασε ταχυδρομικώς και της πάει απολύτως η γνωστή φράση ότι “το Όρος έτεκε μυν”: Ω, ναι!

Η αρμόδια παραπόνων της Τράπεζας Πειραιώς απεφάνθη ότι τα πάντα ήταν “καλώς καμωμένα” γιατί τάχα όλα αυτά τα στοιχεία που είχαν ζητηθεί από εμένα ήταν απαραίτητα βάσει οδηγιών της Τράπεζας της Ελλάδος για «να επικαιροποιήσουν τα αρχεία που τηρούν για κάθε πελάτη για αποφυγή του κινδύνου φοροδιαφυγής ή ξεπλύματος μαύρου χρήματος» και βέβαια, ούτε υποψία της πέρασε για την στοιχειώδη ανάγκη ζήτησης, από την Τράπεζα, συγγνώμης.

Πέραν τούτου η απαίτηση από μεριάς της Τράπεζας καταδεικνύει μια ακατανόητη γραφειοκρατική και τυπολατρική εμμονή, σε συνδυασμό και με την ανάλογη έλλειψη ικανότητας προσαρμοστικότητας και αξιολόγησης των πρόσφορων για τον επιδιωκόμενο σκοπό απαραίτητων προς επικαιροποίηση της ταυτότητας στοιχείων. Κι όλα αυτά για την απλή συναλλαγή που επεδίωκα, δηλαδή την μεταφορά χρηματικού ποσού εντός της ίδιας Τράπεζας από έναν λογαριασμό σε έναν άλλο που τηρούσα σε αυτήν. Αφήνω στην άκρη ότι είμαι πελάτισσα της Τράπεζας επί δεκαετίες με πάμπολλες συναλλαγές σε αυτήν και όχι μάλιστα άγνωστη στην Θεσσαλονίκη για να χρειάζεται προς επικαιροποίηση των στοιχείων μου –πέραν της ταυτότητας και των άλλων– κατά τρόπο απόλυτα εξεζητημένο και η απόδειξη πληρωμής του αερίου…

Εν κατακλείδι, για τη διεκπεραίωση μιας απλούστατης συναλλαγής χρειάστηκαν δύο επισκέψεις, απώλεια πέντε ωρών και ανείπωτη ταλαιπωρία. Θλίβομαι, ειλικρινά, για την Τράπεζα Πειραιώς! Αλλά, θλίβομαι ακόμη περισσότερο, όταν αναρωτιέμαι για το που πάει η άμοιρη πατρίδα μας.

slpress.gr

«H τεχνητή νοημοσύνη μας βρίσκει ανέτοιμους»

0

Κώδωνα κινδύνου κρούουν τρεις Αμερικανοί «σοφοί»

HENRY A. KISSINGER, ERIC SCHMIDT, DANIEL HUTTENLOCHER
Η Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και το ανθρώπινο μέλλον μας
μτφρ. Μιχάλης Κατσιμίτσης
επιμ.: Νικόλαος Μινοπέτρος
εκδ. Liberal Books, 2022, σελ. 288

Το γεγονός ότι η τεχνητή νοημοσύνη επελαύνει, φέρνοντας μαζί της συνταρακτικές προκλήσεις και κοσμοϊστορικές αλλαγές στην ανθρωπότητα, τείνει να γίνει μια κοινοτοπία. Δυστυχώς όμως, «τόσο οι υπάρχουσες φιλοσοφικές ιδέες, όσο και οι κοινωνικοί μας θεσμοί δεν έχουν κάνει το παραμικρό προκειμένου να μας προετοιμάσουν για αυτή την επανάσταση». Αυτό υποστηρίζουν τρεις άνθρωποι με «βαριά» βιογραφικά γράφοντας με ψύχραιμο, κατανοητό, και αρκετά τεκμηριωμένο τρόπο, για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και το «ανθρώπινο μέλλον μας».

«Οι μεγάλες χώρες δεν θα πρέπει να περιμένουν να ξεσπάσει μια κρίση για να ξεκινήσουν έναν διάλογο σχετικά με τις στρατηγικές, δογματικές και ηθικές συνέπειες των εξελίξεων».

Οι δύο εκ των τριών συγγραφέων δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις. Ο Χένρι Κίσινγκερ είναι ένας απ’ τους πιο διάσημους εν ζωή διπλωμάτες. Υπηρέτησε ως υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ απ’ το 1973 –όταν κι έλαβε το Νομπέλ Ειρήνης– έως το 1977. Ο Ερικ Σμιντ, απ’ την άλλη, είναι ένα από τα πιο διάσημα στελέχη της Σίλικον Βάλεϊ, καθώς διετέλεσε διευθύνων σύμβουλος και πρόεδρος της Google απ’ το 2001 έως το 2011. Ο τρίτος, και πιο άγνωστος στο ευρύ κοινό, ονομάζεται Ντάνιελ Χουτενλότσερ, προέρχεται από την ακαδημαϊκή κοινότητα των ΗΠΑ, κι είναι ο εναρκτήριος κοσμήτορας της σχολής υπολογιστών του MIT. Το βιβλίο «Η εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και το ανθρώπινο μέλλον μας» που υπογράφεται απ’ το ενδιαφέρον αυτό τρίο, κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2021, ενώ στη γλώσσα μας εμφανίστηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις Liberal Books, σε μετάφραση Μιχάλη Κατσιμίτση.

Οπως συμβαίνει με όλα τα εισαγωγικά κείμενα, έτσι κι εδώ, οι συγγραφείς επιχειρούν μια σφαιρική επισκόπηση ενός έτσι κι αλλιώς τεράστιου και περίπλοκου θέματος, κάνοντας «ζουμ ιν» και «ζουμ άουτ» κατά περίπτωση. Απ’ τις πρώτες κιόλας αράδες καταλαβαίνουμε ότι η προσέγγιση είναι μετριοπαθής, κι έχει επίγνωση των ορίων της, καθώς η τεχνολογία έχει αυτό το αποσταθεροποιητικό χαρακτηριστικό να εξελίσσεται διαρκώς. Το μήνυμα που θέλουν να μεταδώσουν οι συγγραφείς θα έβρισκε σύμφωνο κάθε ορθολογικό ον που θέλει το καλό όλων μας: «Ο άνθρωπος έχει ακόμα τον έλεγχο της τεχνητής νοημοσύνης, κι επομένως το καθήκον του είναι να τη διαμορφώσει με βάση τις αξίες του».

«Σε κάποιο βαθμό», γράφουν στον πρόλογό τους, «οι τρεις μας διαφέρουμε ως προς την έκταση της αισιοδοξίας μας σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά συμφωνούμε στο ότι η τεχνολογία αλλάζει την ανθρώπινη σκέψη, γνώση, αντίληψη και πραγματικότητα – και, κάνοντάς το αυτό, αλλάζει και την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας». Το βιβλίο διερευνά τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις κοινωνίες, οι οποίες «θα πρέπει να συνεργαστούν, όχι μόνο για να κατανοήσουν αλλά και για να προσαρμοστούν» σ’ αυτήν.

Ουσιαστικά, πρόκειται για μια έκκληση σε συλλογική και ατομική δράση. Οι πολίτες πρέπει να ενημερωθούν, να εκπαιδευτούν, να προσαρμοστούν, και οι ηγεσίες πρέπει αντιστοίχως να προχωρήσουν προληπτικά, με προσεκτικά βήματα, ώστε να αξιοποιηθεί η τεχνολογία με το μικρότερο δυνατό κοινωνικό κόστος. «Η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να σκεφτεί», γράφει η συγγραφική ομάδα, «η σημασία των δράσεών της επαφίεται στους ανθρώπους. Οι άνθρωποι είναι επομένως εκείνοι οι οποίοι θα πρέπει να ρυθμίσουν και να παρακολουθήσουν την τεχνολογία».«H τεχνητή νοημοσύνη μας βρίσκει ανέτοιμους»-1

Το βιβλίο έρχεται να προστεθεί σε μια βιβλιογραφία εισαγωγικών μονογραφιών που εμπλουτίζεται διαρκώς. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη να παρακολουθήσουμε από κοντά τις ραγδαίες εξελίξεις της τεχνητής νοημοσύνης, έχοντας γνώση τόσο της ιστορίας, όσο και των κύριων διακυβευμάτων που διατυπώνονται αμείλικτα στο παρόν. Το βιβλίο ξεκινάει απ’ το πώς βρεθήκαμε εδώ, περνάει απ’ το πού βρισκόμαστε τώρα, και επιδιώκει να στοχαστεί θαρραλέα το μέλλον μας με τις μηχανές. Η ανάλυση δεν αφήνει κανένα σημαντικό θέμα ανεξερεύνητο. Από τον κίνδυνο του TikTok και των Deep Fakes, έως την προοπτική της «Μοναδικότητας», την ηθική της τεχνητής νοημοσύνης και τα αυτόνομα όπλα, όλα υποβάλλονται αναμενόμενα στη διαυγή κρίση των συγγραφέων.

Πολιτικώς ορθή ανάλυση

Θα μπορούσε κάποιος να πει ότι πρόκειται για μια πολιτικώς ορθή ανάλυση των συνεπειών της τεχνητής νοημοσύνης σε κοινωνικό, στρατιωτικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις. Βεβαίως, δίνεται αρκετή βαρύτητα στα θέματα της ασφάλειας, λόγω του προφίλ του Κίσινγκερ, αλλά γενικά το εγχείρημα ισορροπεί προς μια θετική μεν, αλλά αρκετά προειδοποιητική αποτίμηση. Ενα μικρό ενδεικτικό απόσπασμα απ’ το βιβλίο μπορεί να τα συνοψίζει όλα: «Οι μεγάλες χώρες δεν θα πρέπει να περιμένουν να ξεσπάσει μια κρίση για να ξεκινήσουν έναν διάλογο σχετικά με τις στρατηγικές, δογματικές και ηθικές συνέπειες αυτών των εξελίξεων. Αν μείνουν απαθείς, είναι πιθανόν να αντιμετωπίσουν μη αναστρέψιμα γεγονότα. Μια διεθνής προσπάθεια ανάσχεσης αυτών των κινδύνων είναι επιτακτική».

Καθημερινή

6 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1914: ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΘΡΑΚΩΝ ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΡΑΚΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

1
Του Θανάση Μουσόπουλου
Ομιλία στο Άβατο – 2/4/23
Στη σεμνή τούτη τελετή τιμούμε τους προγόνους μας, άνδρες και γυναίκες, κληρικούς και λαϊκούς, βρέφη και νέους, ενήλικες και γέροντες που στάλαξαν ιδρώτα και αίμα στην ηρωική αρχαία γη της ενιαίας Θράκης. Τους τιμούμε όσο πιο μετρημένα και ήρεμα μπορούμε. Ότι η τιμή αυτή δεν κλείνει μίσος. Μόνο λύπη κλείνει και δύναμη – ότι παλεύουμε και ελπίζουμε και πιστεύουμε σε ένα καλύτερο και δικαιότερο κόσμο.
Η Βουλή των Ελλήνων καθιέρωσε επί τέλους το Μαύρο Πάσχα της 6ης Απριλίου 1914 ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Θρακικού Ελληνισμού. Το 1914 είναι η αρχή, το 1922 είναι το πέρας τούτης της Τραγωδίας. Να σημειώσουμε ότι προηγήθηκε η απόφαση για την καθιέρωση σε πανελλήνια κλίμακα της 6ης Απριλίου ως «Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας του Θρακικού Ελληνισμού» εγκρίθηκε με σχετικό ψήφισμα στο ‘‘7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Θρακών’’ που διεξήχθη στο Διδυμότειχο τον Ιούνιο του 2006.
Είναι εξόχως θετική η αναγνώριση της Γενοκτονίας του Θρακικού Ελληνισμού.
Το 2022 τιμήσαμε τα εκατό χρόνια από τη Μικρασιατική Πληγή του 1922. Δεν είναι όμως μόνο η Μικρασία και ο Πόντος που θρηνεί τα παιδιά της, είναι και η Θράκη – η Βόρεια και η Ανατολική. Η αρχή των εθνοτήτων στις ρίζες του 20ου αιώνα η αρχή του κακού. Νεότουρκοι και Βούλγαροι ακυρώνουν τις δυνατότητες συνύπαρξης των λαών περιοχής, ‘συνεργάζονται’ στην εξαφάνιση της ελληνικής παρουσίας και των τεκμηρίων πολιτισμού. Tο 1913, ήδη, Γερμανοί εισηγούνται συμπαγές τουρκικό κράτος σε Ανατολική Θράκη και Μικρασία, με την απομάκρυνση όλων των μη μουσουλμάνων. Κι αργότερα, οι Γάλλοι, οι Άγγλοι και οι Ιταλοί θέλουν να εξασφαλίσουν τα δικά τους συμφέροντα, γι’ αυτό έρχονται σε συνεννόηση με τον Κεμάλ.
Ο 20ος αιώνας ξεκινά με μια σειρά από βίαιες απελάσεις Ελλήνων. Οι βορειοθρακιώτες εκδιώκονται από τους Βουλγάρους και οι Ανατολικοθρακιώτες από τους Οθωμανούς. Βρισκόμαστε στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, είμαστε με τους νικητές. Ο Βενιζέλος είχε ζητήσει από την Αντάντ να παραχωρηθούν στην Ελλάδα περιοχές όπου υπήρχε ελληνικός πληθυσμός. Στη Μικρά Ασία και στην Ανατολική Θράκη οι Έλληνες ζούσαν πάνω από τρεις χιλιάδες χρόνια.
Οι Νεότουρκοι και ο Κεμάλ στην αρχή είχαν θετική πολιτική απέναντι στους μη Οθωμανούς, άλλαξε η συμπεριφορά τους όταν παγιώθηκε η εξουσία τους.
Έτσι φτάσαμε στο Μαύρο Πάσχα του 1914 – στις 6 Απριλίου. Με βίαια μέσα, με εμπορικό αποκλεισμό, με βαριά φορολογία, λεηλασίες περιουσιών, τρομοκρατικές και δολοφονικές επιθέσεις, υποχρεωτικής στράτευσης, ατιμώσεις, ομαδικές σφαγές, εκτοπισμούς καταναγκαστική εργασία (τάγματα εργασίας) εξανάγκασαν τους Θρακιώτες να εγκαταλείψουν την Αν. Θράκη.
Θα πάμε, για παράδειγμα, στην Στράντζα που ήταν έως το 1914 κέντρο άνθησης του Ελληνισμού. Στις 6 Απριλίου 1914, το πρωί, μια κάτοικος της πόλης – μαρτυρεί: «Ένας δεκανέας μαζί με χωροφύλακες, έχοντας τα σπαθιά γυμνά και κρατώντας μαστίγια, μετέβησαν στην αγορά και με γροθιές και λακτίσματα ανάγκασαν τους χωρικούς να κλείσουν τα καταστήματά τους. Διέταξαν να φύγουν οι εκατόν πενήντα οικογένειες την επόμενη μέρα και οι υπόλοιπες τη μεθεπόμενη. Ένας από τους νέους που ρώτησε «και γιατί να φύγουμε;» ξυλοκοπήθηκε ο δύστυχος ανελέητα. Κατόπιν, διέρχονταν στις συνοικίες μαζί με Οθωμανούς πρόσφυγες οι οποίοι λιθοβολούσαν τα χριστιανικά σπίτια και φώναζαν “Θα φύγετε ή θα περάσετε από το σπαθί, άπιστα γουρούνια”».
Και μια επίσημη πηγή: «Η Teskilat-i Mahsusa ήταν μια τουρκική παραστρατιωτική μονάδα που συχνά χρησιμοποιήθηκε κατά τη Γενοκτονία για να συντονίζει τις επιθέσεις κατά των μειονοτήτων. Έκθεση με ημερομηνία 8 Απριλίου 1914, που συντάχθηκε από μία εκ των ξένων πρεσβειών στην Κωνσταντινούπολη, αναφερόταν σε «Ειδικές Επιτροπές» που επιχειρούσαν στην περιοχή της Θράκης κατατρομοκρατώντας Έλληνες και αναγκάζοντάς τους να φύγουν. Με τη βοήθεια της αστυνομίας ιδιοποιούνταν ακίνητα και υποχρέωναν τους ενοίκους τους να υπογράφουν δήλωση ότι έφευγαν με δική τους βούληση».
Πικρή η γεύση από το Μαύρο Πάσχα του 1914. Τότε αναγκάστηκε το Οικουμενικό Πατριαρχείο έπειτα από προηγηθείσες διαμαρτυρίες, να κλείσει τα σχολεία και τις εκκλησίες, να κηρύξει γενικό πένθος και την Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία εν διωγμώ και να υψώσει φωνή έντονης διαμαρτυρίας προς την υψηλή Πύλη και τις πρεσβευτικές αρχές των Μεγάλων Δυνάμεων. Πικρότατη η γεύση από τη δεκαετία που ακολούθησε ως τη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 που δεν είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια μόνον της Σμύρνης και των παραλίων της Ιωνίας, αλλά και την απώλεια της Ανατολικής Θράκης. Τα λάθη της τότε Ελληνικής ηγεσίας με τον λεγόμενο Διχασμό, τις εσωτερικές διαμάχες και την ιδιοτελή τακτική των Ευρωπαϊκών δυνάμεων οδήγησαν την Θράκη σε νέα συρρίκνωση.
Χαμός και Θρήνος της Ανατολικής Θράκης. Αιωνία σας η Μνήμη σεβαστοί πατέρες και σεπτές μητέρες της Θρακικής Γης.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΑΒΑΤΟ ΞΑΝΘΗΣ, 2 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2023

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ Β. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

4
Φίλος της σελίδας μου λέει πως παρακολουθεί στενά τι γίνεται στη Βόρειο Μακεδονία και έχει διαπιστώσει πως πολλοί απο τη νέα γενιά αποκτούν συνείδηση καταγωγής απο τους αρχαίους Μακεδόνες.
Η αναζήτηση μιας ένδοξης καταγωγής είναι φυσική ροπή του ανθρώπου. Δεν πρέπει να την παρεξηγούμε.
Το ζήτημα είναι η άσκηση ευφυούς πολιτικής στο διαμορφούμενο περιβάλλον.
Μια σκέψη, λοιπόν, είναι η πολιτιστική προσέγγιση με τους ανθρώπους αυτούς. Αν και για εντελώς ευτελείς λόγους, η κυβέρνηση θέλει να καταργήσει και το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού (αντί να το αναβαθμίσει).
Οι αρχαίοι Μακεδόνες ήταν ένα ελληνικό φύλο. Αυτό δεν αμφισβητείται σοβαρά στην διεθνή βιβλιογραφία, παρά απο ελάχιστους και χωρίς επιστημονικά επιχειρήματα. Όπως συμβαίνει παντού, έτσι και στις επιστήμες, ορισμένοι που ψευδώς φέρουν τον τίτλο του επιστήμονα, μπορεί να χρηματιστούν και να προσαρμόσουν τις αντιλήψεις τους για τον κόσμο.
Η πρόταση συνίσταται στο εξής: να γίνει αποδοχή της βούλησης για την καταγωγή των γειτόνων. Όσων εν πάση περιπτώσει έχουν συνείδηση αρχαίας Μακεδονικής καταγωγής. Αλλά να καταδειχθεί πως οι αρχαίοι Μακεδόνες δεν είχαν καμιά σχέση με τα σλαβικά φύλα τα οποία κατέβηκαν στην περιοχή κατά τον 6μΧ αιώνα.
Και αφού γίνει αυτός ο διαχωρισμός να δηλωθεί σε επίπεδο κοινωνίας των πολιτών- άρα πολιτισμού- ότι έχουν κοινή καταγωγή με τους Έλληνες. Είμαστε, δηλαδή, απόγονοι ίδιου αρχαίου φύλου. Και αυτό το αρχαίο φύλο δεν ήταν σλαβικό. (Αυτό αποδεικνύεται εύκολα). Ήταν ελληνικό. Άρα, λόγω αυτής της κοινής καταγωγής να προάγουμε απο κοινού τα αγαθά του κοινού πολιτισμού μας τα οποία δεν είναι σλαβικά. Και να έρθουμε πιο κοντά.

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΗ ΝΕΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ

4

Του Παντελή Σαββίδη

Φινλανδία-εκλογές: Νικητής η Κεντροδεξιά, νέο ρεκόρ της ακροδεξιάς, στην τρίτη θέση η πρωθυπουργός Σάνα Μαρίν

0

Η κεντροδεξιά είναι ο νικητής των βουλευτικών εκλογών που διεξήχθησαν σήμερα στη Φινλανδία, ενώ μεγάλη ηττημένη είναι η απερχόμενη πρωθυπουργός Σάνα Μαρίν, που κατετάγη τρίτη.

Το συντηρητικό κόμμα της Φινλανδίας Εθνική Συμμαχία (NCP), με καταμετρημένο το 97% των ψήφων, συγκεντρώνει ποσοστό 20,7%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η Εθνική Συμμαχία, με επικεφαλής τον πρώην υπουργό Οικονομικών Πέτερι Όρπο, θα έχει τις περισσότερες έδρες, με 48 βουλευτές, μπροστά από το αντιμεταναστευτικό κόμμα Φινλανδοί με νέο ρεκόρ 46 εδρών και το Σοσιαλδημοκρατικό SDP της πρωθυπουργού Σάνα Μάριν (43).

Ο υποψήφιος του κόμματος που βγαίνει πρώτο παραδοσιακά αναλαμβάνει τη θέση του πρωθυπουργού στη Φινλανδία -αυτός ο άγραφος κανόνας ακολουθείται χωρίς εξαίρεση από το 1987- με προϋπόθεση ότι μπορεί να εξασφαλίσει την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο.

Παραδέχθηκε την ήττα της η Σάνα Μαρίν
Η πρωθυπουργός Σάνα Μάριν, των Σοσιαλδημοκρατών, παραδέχθηκε την ήττα του κόμματός της στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν σήμερα στη Φινλανδία.

Την ίδια ώρα, ο ηγέτης του κεντροδεξιού κόμματος Εθνική Συμμαχία (NCP) Πέτερι Όρπο κήρυξε σήμερα το βράδυ τη νίκη του και αναμένεται να διαδεχθεί στο πρωθυπουργικό πόστο τη Μαρίν.

«Είναι μια μεγάλη νίκη», είπε ο 53χρονος πρώην υπουργός Οικονομικών μιλώντας σε υποστηρικτές του κόμματός του. «Θα ξεκινήσουμε διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης στη Φινλανδία», τόνισε.

Το κοινοβούλιο της χώρας έχει 200 έδρες. Ο σχηματισμός κυβέρνησης διαρκεί κατά μέσον όρο έξι εβδομάδες.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

https://www.iefimerida.gr/kosmos/finlandia-ekloges-nikitis-syntiritiko-komma”>Φινλανδία-εκλογές: Νικητής η Κεντροδεξιά, νέο ρεκόρ της ακροδεξιάς, στην τρίτη θέση η πρωθυπουργός Σάνα Μαρίν

Stratfor: Η Τουρκία και το σενάριο μετεκλογικού χάους

0

Πού συγκλίνουν οι θέσεις των τουρκικών κομμάτων σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και οικονομίας. Τι μπορεί να οδηγήσει σε bank run με απρόβλεπτες συνέπειες. Οι εξελίξεις σε Ισραήλ, Αίγυπτο και Μέση Ανατολή.

Οι τουρκικές εκλογές θα βρίσκονται στο επίκεντρο το β’ τρίμηνο, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Stratfor για την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, επισημαίνοντας ότι βαθαίνει η κρίση του κόστους διαβίωσης στις αφρικανικές χώρες. Αναλυτικότερα:

Τουρκία

Οι εκλογές της 14ης Μαΐου στην Τουρκία δεν θα αλλάξουν άμεσα την επεκτατική οικονομική στρατηγική ή την εξωτερική πολιτική της χώρας, αλλά ένα διχαστικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να προκαλέσει πολιτική κρίση που με τη σειρά της θα πυροδοτήσει κρίση στο ισοζύγιο πληρωμών.

Στις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές της Τουρκίας θα βρεθεί αντιμέτωπη μια ενισχυμένη αντιπολίτευση υπό την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος με το εδραιωμένο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ). Αν και τα αποτελέσματα μπορεί να είναι αμφίρροπα, υπάρχει σημαντική πολιτική επικάλυψη μεταξύ των δύο αντιπάλων, κάτι που σημαίνει ότι μια ριζική αλλαγή της κατεύθυνσης της οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής είναι απίθανη ανεξάρτητα από τον νικητή, τουλάχιστον άμεσα.

Και οι δύο πλευρές τάσσονται υπέρ της συνέχισης των επεκτατικών οικονομικών πολιτικών και της στήριξης των κατώτερων και μεσαίων τάξεων της χώρας λόγω του υψηλού πληθωρισμού. Και οι δύο πλευρές βασίζονται επίσης στους εθνικιστές ψηφοφόρους για μια νίκη, εξασφαλίζοντας ότι η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας θα παραμείνει σε μεγάλο βαθμό σταθερή, από την ουδετερότητα στον ρωσοουκρανικό πόλεμο μέχρι την αντι-κουρδική στάση στη Συρία και το Ιράκ.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η αντιπολίτευση μπορεί να αναλάβει τον έλεγχο τουλάχιστον ενός κλάδου της κυβέρνησης, πιθανότατα του κοινοβουλίου. Εάν συμβεί αυτό, η αντιπολίτευση θα αντιμετωπίσει σημαντικές προσπάθειες ανατροπής του αποτελέσματος από τις εκλογικές επιτροπές, τα δικαστήρια και τα μέσα ενημέρωσης που ελέγχονται από το ΑΚΡ, εάν το ΑΚΡ αποφασίσει να απορρίψει το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας.

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μερική ή ολική επανάληψη των εκλογών ή σε διασπαστικές συγκρούσεις μεταξύ του προέδρου και του κοινοβουλίου. Σε αυτό το σενάριο, μια πολιτική κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει φυγή κεφαλαίων, να τρομάξει τις επενδύσεις, να αποδυναμώσει περαιτέρω τη λίρα και να δημιουργήσει μια κρίση στο ισοζύγιο πληρωμών που θα μπορούσε να απειλήσει την ικανότητα της Τουρκίας να πληρώσει για ορισμένες εισαγωγές ή ακόμη και να εξυπηρετήσει το εξωτερικό της χρέος.

Ισραήλ

Ο κυβερνητικός συνασπισμός του Ισραήλ θα συνεχίσει τη στροφή του προς τις ακροδεξιές πολιτικές, κάτι που θα φέρει αντιδράσεις από το εσωτερικό και το εξωτερικό που θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν τον συνασπισμό.

Το Ισραήλ θα συνεχίσει να περιχαρακώνεται στη Δυτική Όχθη, προσθέτοντας νέους εποικισμούς ενώ τα ακροδεξιά κόμματα στην κυβέρνηση θα πιέζουν για τη νομιμοποίηση φυλακίων που προηγουμένως είχαν κριθεί παράνομα, πυροδοτώντας αναταράξεις στη Δυτική Όχθη και πιέζοντας τις σχέσεις του Ισραήλ με τις γειτονικές αραβικές χώρες.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ θα συνεχίσει επίσης να πιέζει για μια εσωτερική αναδιαμόρφωση της ισορροπίας μεταξύ των δημοκρατικών θεσμών, προκειμένου να μπορέσει να εφαρμόσει περισσότερες από τις πολιτικές της χωρίς τους δικαστικούς ελέγχους, και να ευνοεί τις θρησκευτικές κοινότητες και τους θεσμούς έναντι των κοσμικών κοινοτήτων και θεσμών.

Αυτές οι ενέργειες θα προκαλέσουν συνεχιζόμενες διαδηλώσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε μεμονωμένες ενέργειες βίας εντός του Ισραήλ, και θα προκαλέσουν ανησυχία για την ευρωστία της ισραηλινής δημοκρατίας από συμμάχους στην Ευρώπη, τα κράτη του Κόλπου, τις ΗΠΑ και τους Εβραίους της Διασποράς.

Αυτή η διεθνής και εγχώρια ανησυχία θα πυροδοτήσει εντάσεις εντός του κυβερνώντος συνασπισμού, όπου τα πιο κοσμικά και κεντρώα στοιχεία του κόμματος Likud θα αντισταθούν στην ακροδεξιά, αποσταθεροποιώντας δυνητικά τον συνασπισμό. Αν και δεν θα προκύψει κάποιος μεγάλος κίνδυνος για την οικονομία του Ισραήλ το β’ τρίμηνο χάρη στο χαμηλό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, τη χαμηλή ανεργία και την ισχυρή ανάκαμψη από τις οικονομικές επιπτώσεις της Covid 19, ωστόσο ένας περιορισμένος αριθμός τεχνολογικών εταιρειών και εργαζομένων πιθανότατα θα μετεγκατασταθεί από το Ισραήλ λόγω της ψήφισης θρησκευτικών ή και ακροδεξιών εγχώριων πολιτικών.

Σαουδική Αραβία

Η αυστηρότερη στρατηγική περιφερειακής οικονομικής στήριξης της Σαουδικής Αραβίας, η οποία συνδέει τη συνέχιση των σαουδαραβικών δωρεών με την προθυμία της παραλήπτριας κυβέρνησης να στηρίξει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που είναι σύμφωνες με το ΔΝΤ, θα τεθεί σε ισχύ το δεύτερο τρίμηνο, καθώς το Ριάντ πιέζει τους περιφερειακούς εταίρους του να παραμείνουν προσηλωμένοι σε προγράμματα μεταρρυθμίσεων.

Αυτή η αλλαγή στρατηγικής θα εμβαθύνει τη δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις από ορισμένες κυβερνήσεις που εξαρτώνται από τη σαουδαραβική οικονομική στήριξη, όπως η Αίγυπτος και η Υεμένη. Η μεγαλύτερη εστίαση στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Υεμένης και η δέσμευση για μεταρρυθμίσεις έρχεται επίσης εν μέσω μιας σαουδαραβικής πίεσης αυτό το τρίμηνο για μια νέα διευθέτηση ή μια μακρά εκεχειρία, η οποία είναι πιο πιθανό να συμβεί δεδομένης της προσέγγισης Σαουδικής Αραβίας-Ιράν.

Για τις κυβερνήσεις που δυσκολεύονται να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις λόγω κρίσεων διακυβέρνησης (όπως ο Λίβανος), ωστόσο, αυτή η νέα κατάσταση απλώς θα συμβάλει στην επιδείνωση των χρηματοπιστωτικών κρίσεων. Η αλλαγή στρατηγικής της Σαουδικής Αραβίας (που αποτελεί μέρος του στόχου της για το Όραμα 2030 να γίνει ένας πιο διαφανής και προβλέψιμος ξένος επενδυτής) θα οδηγήσει με την πάροδο του χρόνου και άλλους πλούσιους δωρητές του Κόλπου (όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ) να μιμηθούν τις κινήσεις του Ριάντ.

Αίγυπτος

Η κρίση του κόστους διαβίωσης της Αιγύπτου θα βαθύνει κατά τη διάρκεια του τριμήνου, καθώς το Κάιρο θα παραμείνει προσηλωμένο σε μέτρα που δημιουργούν έσοδα και προστατεύουν το συνάλλαγμα, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση της δανειακής στήριξης από το ΔΝΤ.

Κατά τη διάρκεια του τριμήνου, η κυβέρνηση της Αιγύπτου θα επεκτείνει ορισμένες κοινωνικές παροχές για ορισμένους Αιγύπτιους, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος μεταφοράς μετρητών, σε μια προσπάθεια να βοηθήσει τους πολίτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Αλλά θα σημειώσει επίσης κάποια πρόοδο όσον αφορά τα σχέδιά της να επαναλάβει τις περικοπές στις επιδοτήσεις καυσίμων, γεγονός που θα υποδαυλίσει το αντικυβερνητικό συναίσθημα.

Ο επίμονα υψηλός πληθωρισμός και το αδύναμο τοπικό νόμισμα της Αιγύπτου θα εμποδίσουν τους επενδυτές των αναδυόμενων αγορών να εμπιστευτούν και να συμμετάσχουν στην προσπάθεια ιδιωτικοποιήσεων της κυβέρνησης, καθώς το Κάιρο προσπαθεί να προσελκύσει ξένο νόμισμα. Οι μεταρρυθμίσεις των κρατικών επιχειρήσεων θα σταματήσουν επίσης να μειώνουν τον τεράστιο ρόλο του στρατού στην οικονομία, παρά τις αυξανόμενες απαιτήσεις το Κάιρο να το πράξει.

Η αξιολόγηση των επιδόσεων από το ΔΝΤ στα τέλη Ιουνίου θα αποκαλύψει πιθανότατα τη σταθερή δέσμευση του Καΐρου για μεταρρυθμίσεις που θα εξυγιάνουν τα δημόσια οικονομικά του, παρά τον υψηλότερο πληθωρισμό της Αιγύπτου εδώ και πέντε χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι το Κάιρο πιθανότατα θα λάβει την επόμενη δόση του δανείου ύψους 3 δισ. δολαρίων που συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2022.

Η αυξανόμενη προθυμία των Αιγυπτίων να διαμαρτυρηθούν για την έλλειψη φροντίδας της κυβέρνησης για το οικονομικό τους αποτέλεσμα θα αυξήσει τον κίνδυνο κοινωνικών αναταραχών, αλλά οι περισσότερες δράσεις διαμαρτυρίας θα παραμείνουν online αντί να μετατραπούν σε πραγματικά ανατρεπτικές διαδηλώσεις, λόγω της δύναμης του μηχανισμού ασφαλείας της χώρας.

Ιράν

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν είναι πιθανό να εκδηλωθούν περιστασιακά κατά τη διάρκεια του τριμήνου, αλλά δεν θα απειλήσουν τη συνέχεια του καθεστώτος ή τις βασικές πολιτικές του.

Η προσέγγιση της Τεχεράνης για αποτροπή της συμμετοχής στις διαδηλώσεις με τη σύλληψη και εκτέλεση ορισμένων διαδηλωτών είναι απίθανο να αντισταθμίσει την αυξανόμενη οργή πολλών Ιρανών για τις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές της κυβέρνησής τους, οι οποίες κατά πολλούς αφαιρούν από την ευημερία, την ασφάλεια και τα μέσα διαβίωσής τους.

Οι πολιτικοί οργανωτές της βάσης θα απαιτήσουν φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις, αλλά οι σκληροπυρηνικοί πολιτικοί και η κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσουν τη θεσμική τους δύναμη για να διατηρήσουν τις προτιμώμενες συντηρητικές κοινωνικές πολιτικές τους, συμπεριλαμβανομένων αντιδημοφιλών πολιτικών όπως οι απαιτήσεις για τη μαντίλα.

Το ιρανικό ριάλ θα παραμείνει υπό πίεση κατά το τρίμηνο λόγω των δυτικών κυρώσεων, του αυξημένου κόστους εισαγωγών που προκλήθηκε από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και της εσωτερικής αναταραχής, υποδαυλίζοντας την κρίση του κόστους διαβίωσης. Όμως η οικονομική πίεση δεν θα είναι αρκετή για να πείσει την Τεχεράνη να συνάψει με τη Δύση μια συμφωνία για τα πυρηνικά που θα μπορούσε να μετριάσει κάποια πίεση από τις κυρώσεις, ιδίως καθώς η συνεχιζόμενη μεταφορά πυραύλων και άλλων όπλων από το Ιράν στη Ρωσία για χρήση στην Ουκρανία περιπλέκει την πιθανότητα συνομιλιών.

euro2day.gr/stratfor

Δ. Μακροδημόπουλος: Ο φράχτης του Έβρου, ο πρωθυπουργός και η Εκκλησία

15

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Ήλθε για άλλη μία φορά στον Έβρο ο κύριος Μητσοτάκης. Προεκλογική περίοδος είναι! Ήλθε βέβαια και άλλες φορές, ποτέ όμως δεν έδωσε λύση σε κάποιο πρόβλημα της περιοχής, ούτε την ανάκαμψή της κατόρθωσε να δρομολογήσει επί τέσσερα χρόνια, την έξοδό της δηλαδή από το τέλμα της υπανάπτυξης στο οποίο βυθίζεται ολοένα και περισσότερο παρά την γεωπολιτική της εκτόξευση εδώ και τριάντα ολόκληρα χρόνια. Αντίθετα, όλα αυτά τα χρόνια η Θράκη εισπράττει την περαιτέρω απαξίωσή της με την ερείπωση των βιομηχανικών ζωνών της, σε Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή και  Ξάνθη, την πλήρη ανυπαρξία  του σιδηροδρόμου, μοναδικό φαινόμενο για ευρωπαϊκή περιφέρεια, τη μετανάστευση της νεολαίας προς αναζήτηση εργασίας, την αστυφιλία που ερήμωσε τις αγροτικές περιοχές αφού και οι τελευταίοι νέοι που απέμειναν εντάχθηκαν στα Σώματα Ασφαλείας ως συνοριοφύλακες ή στο στρατό ως ΕΠΟΠ, αντί να στρατευθούν στην ανάπτυξη της περιοχής. Αυτή τη φορά ήλθε για να παραστεί στην εκδήλωση για την επέκταση του φράχτη στον Έβρο προκειμένου να αντιμετωπίσει η χώρα μας τον “κίνδυνο” που αποτελούν οι πεινασμένοι, οι ανυπόδητοι, οι δυστυχείς που δεν διστάζουν να ρισκάρουν τη ζωή τους και τη ζωή των παιδιών τους για να γλυτώσουν τον εφιάλτη της χώρας τους. Μετέβαλε ο πρωθυπουργός, την Αλεξανδρούπολη από προσδοκώμενο, από το 1992, κέντρο του διαμετακομιστικού εμπορίου από την Ανατολική Μεσόγειο έως το Ελσίνκι, όπως και τη Θράκη ολόκληρη, σε αμερικανική αποικία με την επίκληση του τουρκικού κινδύνου, ανύπαρκτου λόγω της μορφολογίας της περιοχής. Τους απελπισμένους φοβάται;

Αφού όμως επαίρεται για τον φράχτη έναντι των ελάχιστων απελπισμένων που κτυπούν την πόρτα του Έβρου, τότε ας μη πάει το Σάββατο της Ανάστασης να ψάλλει το “Χριστός Ανέστη”, ούτε την προηγούμενη τη “Ζωή εν Τάφω”, ούτε να έχει αναρτημένη στο γραφείο του τη δύστυχη Παναγία, ώστε καθηλωμένη εκεί να ακούει τις αποφάσεις του και να μαραζώνει, ούτε βέβαια οι συνεργάτες του να γεμίζουν τα γραφεία τους με εικόνες μπροστά στις κάμερες, λες και εκπλειστηριάζονται, για να πληροφορηθεί το πανελλήνιο το μέγεθος της πίστης τους. Διότι δεν μπορούν όσοι εμφανίζονται ως θρησκευόμενοι να υιοθετούν άλλες αρχές και αξίες ως πολίτες και αντίθετες ως θρησκευόμενοι. Πολιτική και θρησκεία είναι αλληλένδετες, στην ίδια κοινωνία απευθύνονται και ας μη ξεχνάμε ότι ιστορικά η θρησκεία προηγήθηκε της πολιτικής, ακολούθησαν οι -ισμοί. Δεν ισχύει η θεωρία των δύο βασιλείων που επικαλείται συνήθως η Εκκλησία για να ιεροποιήσει την υποταγή στην εγκόσμια εξουσία και για να νίψει τας χείρας στα εγκλήματα της πολιτικής εξουσίας, εξορίες, πόλεμοι, ακραίες ταξικές ανισότητες. Αν η Εκκλησία αποσιωπά και δεν υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τότε ποιός θα τα υπερασπιστεί, όταν αλληθωρίζει η πολιτική; Είναι δυνατό τα ανθρώπινα δικαιώματα να συνδέονται με την ιθαγένεια; Οι θρησκείες δεν υπερβαίνουν τις εθνότητες και τα σύνορα των κρατών;

Γιατί στερείται ο πρόσφυγας στοιχειωδώς τα ανθρώπινα δικαιώματα ακόμη και στην Ευρώπη που επαίρεται για τον πολιτισμό της; Μας το λέει η Χανα Άρεντ: «Η έννοια των δικαιωμάτων του ανθρώπου, γράφει, βασισμένη στην υποτιθέμενη ύπαρξη κάποιου ανθρώπινου όντος καθεαυτό, κατέρρευσε σε κομμάτια μόλις εκείνοι που τη διακήρυσσαν βρέθηκαν για πρώτη φορά αντιμέτωποι με ανθρώπους που είχαν πραγματικά χάσει κάθε άλλη συγκεκριμένη ιδιότητα και δεσμό εκτός από το γεγονός ότι ήταν άνθρωποι ….Το παράδοξο εδώ είναι ότι ακριβώς η φιγούρα που θα έπρεπε κατ’ εξοχήν να ενσαρκώνει τα δικαιώματα του ανθρώπου, ο πρόσφυγας, συνιστά αντίθετα τη ριζική κρίση αυτής της έννοιας». Για να συνεχίσει: «Ένα μόνιμο καθεστώς “ανθρώπου καθαυτόν” είναι αδιανόητο για το δίκαιο του έθνους – κράτους».

Κάποτε θα πρέπει η Εκκλησία να αξιολογήσει γιατί η Ορθοδοξία υπερέχει κοινωνικά ως ιδεολογία έναντι των άλλων εκφάνσεων του Χριστιανισμού και να υπερασπισθεί έμπρακτα την υπεροχή της. Δεν υπερέχει λόγω των θεολογικών δογματικών διαφορών που υπήρξαν το πρόσχημα των αποσχίσεων από την Ορθόδοξη Εκκλησία και αργότερα από την Καθολική αλλά λόγω των διαφορετικών κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που ίσχυαν κάθε φορά που συνέβαιναν αυτά. Το προνόμιο της Ορθοδοξίας έγκειται στη διαπίστωση ότι αποτελεί τις ρίζες του Χριστιανισμού και εμφανίσθηκε στην περίοδο της δουλοκτητικής κοινωνίας εκφράζοντας τους καταπιεσμένους της εποχής, σε αντίθεση με τον καθολικισμό που ταυτίσθηκε με την άρχουσα τάξη του φεουδαλισμού, τους φεουδάρχες, και σε αντίθεση με τις εκφάνσεις του προτεσταντισμού που εξ αρχής ταυτίσθηκαν με τα συμφέροντα της ανερχόμενης αστικής τάξης που επικράτησε στη συνέχεια και τον καπιταλισμό. Βέβαια, από τη στιγμή που η Ορθοδοξία επιβλήθηκε για πολιτικούς λόγους ως θρησκεία στο Βυζάντιο, μετατράπηκε σε συνοδοιπόρο της πολιτικής εξουσίας, ρόλο που διατηρεί μέχρι σήμερα. Όμως οι ρίζες παραμένουν. Ποιό ήταν το πρωτογενές υλικό της πρώτης χριστιανικής κοινότητας; Ποιάς μορφής κοινωνική οργάνωση είχε αναπτύξει; Συμβιβάζονται όλα αυτά με την ανοχή της έναντι της πολιτικής σε βάρος των προσφύγων ως μη – ανθρώπων;

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

1/4/2023

 

 

 

 

 

 

 

ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΛΙΝ. ΠΩΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

2

του Παντελή Σαββίδη

Εμβριθής μελετητής της ελληνικής αριστεράς ο Νίκος Μαραντζίδης έγραψε ένα ακόμη βιβλίο με τίτλο «Στη σκιά του Στάλιν». Αναφέρεται στην ιστορία του ΚΚΕ, από την εποχή του ΣΕΚΕ μέχρι την διάσπασή του στο πλαίσιο της συμμετοχής του στην Κομμουνιστική Διεθνή (Κομιντερν) και στην Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία.

Βλέπει, ουσιαστικά, την εξέλιξη του Κομμουνιστικού Κόμματος σε ένα διεθνές και ένα περιφερειακό πλαίσιο και προβάλει την επιρροή που είχε στην ελληνική ιστορία από το μεσοπόλεμο ως το 1960.

Ο Μαραντζίδης νοιώθει την ανάγκη να εξηγήσει γιατί τόση επιμονή με την αριστερά- σε μια εποχή, μάλιστα, που κανείς δεν ασχολείται ιδιαίτερα με αυτήν- και επικαλείται την καθηγήτριά του Ανί Κριζέλ η οποία έλεγε πως «η ενασχόληση με τον κομμουνισμό προϋποθέτει συνήθως κάποιους ανοιχτούς λογαριασμούς μαζί του.

Δεν μπορείς να μελετήσεις τον κομμουνισμό με την ίδια ψυχραιμία που οι βιολόγοι μελετούν τις πεταλούδες».

Η ίδια, μαχητική κομμουνίστρια στη νιότη της κι αργότερα φλογερή αντικομμουνίστρια που αρθρογραφούσε τακτικά στη συντηρητική εφημερίδα Le Figaro, (φαινόμενο σύνηθες) αναγνωρίστηκε διεθνώς ως μια από τις σημαντικότερες ιστορικούς του γαλλικού κομμουνισμού και συγγραφέας από τις εμβριθέστερες στο αντικείμενο.

Ο Μαραντζίδης ομολογεί πως και ο ίδιος έκλεισε τελείως τους συναισθηματικούς του λογαριασμούς με τον κομμουνισμό. «Μπορεί να ξαφνιάζω, λέει, αλλά ομολογώ πως ποτέ δεν έπαψε να ασκεί κάποια γοητεία πάνω μου, και αυτό όχι τόσο γιατί ένα κομμάτι του εαυτού μου παρέμεινε «αιώνια εφηβικό»- και άμυαλο- όσο κυρίως επειδή με συγκινεί η ιδέα ενός κόσμου χωρίς φτώχεια και ανισότητες”.

Ήταν, όμως, αυτή η υπέρβαση του κομμουνισμού;

Όσκαρ Ουάιλντ

Το πίστευε και ο Όσκαρ Ουάιλντ όταν έγραφε το 1891 πως «ένας παγκόσμιος χάρτης που δεν περιλαμβάνει την ουτοπία δεν αξίζει ούτε ματιά» και πως «είναι σίγουρο πως ο κομμουνισμός θα κάλυπτε μεγάλο μέρος ενός χάρτη που θα περιλάμβανε την ουτοπία».

Πολλά από τα θύματα των σταλινικών εκκαθαρίσεων την περίοδο 1937-39 θα διαφωνούσαν και με τους δύο.

Η υλοποίηση του κομμουνιστικού οράματος δεν έχει καμιά σχέση με την θεωρία του.

Αυτήν την κοινή διαπίστωση οι μηχανισμοί των κομμουνιστικών κομμάτων κατάφεραν να την αντιμετωπίσουν με μια λέξη: Αντικομμουνισμός. Όποιος το λέει είναι αντικομμουνιστής.

Στη δική μου προσωπική πολιτική εμπειρία συνάντησα αρκετούς φίλους και γνωστούς που μου έκαναν αυτήν την επίθεση όταν εξέφραζα τις επιφυλάξεις μου. Μετά από μερικά χρόνια τους εντόπισα σε άλλους πολιτικούς χώρους. Με την ίδια διαπίστωση που τους έκανα και εγώ. Έλεγαν, δηλαδή, τα ίδια.

Πολλοί που θήτευσαν μεταπολιτευτικά στον κομμουνιστικό χώρο ως φοιτητές και νεολαίοι, αποχώρησαν στη συνέχεια και στελέχωσαν όλα τα κόμματα. Από τη δεξιά ως την Συριζαία αριστερά.

Μπορεί άλλους να τους ενόχλησε ο δογματισμός και η μονολιθικότητα, άλλοι να το εγκατέλειψαν διότι επιθυμούσαν κάτι πιο ρεαλιστικό που να επιδιώκει την εξουσία αλλά όλοι τους είναι σε κάποιον βαθμό επηρεασμένοι από την νοοτροπία που τους εμφύσησε. Και η νοοτροπία αυτή είναι αντεθνική.

Ο κομμουνισμός, όπως επικράτησε ως λενινισμός και κυρίως, σταλινισμός είναι αντεθνικός. Δεν υπάρχουν έθνη. Υπάρχουν εργαζόμενοι, προλετάριοι οι οποίοι θα κάνουν την  παγκόσμια επανάσταση. Η επανάσταση ξεκίνησε από τη Ρωσία με τους μπολσεβίκους και επεκτάθηκε στον καλούμενο, αργότερα, σοβιετικό χώρο. Δεν θα σταματούσε εκεί. Και αυτό το υποσχόταν ο Λένιν όσο ζούσε. Αυτή η θέση προκάλεσε ανησυχία στη δύση αλλά διατηρήθηκε μέχρι που ανήλθε στην σοβιετική εξουσία ο αψύς Γεωργιανός Ιωσήφ Στάλιν.

Ο Στάλιν είχε διαφορετική θέση από τον Λένιν, ίσως, διότι διαπίστωσε ότι η επανάσταση δεν προχωρούσε όπως την φαντάζονταν οι μπολσεβίκοι. Ο Στάλιν πίστευε πως δεν είναι ανάγκη να πολεμάμε για τον σοσιαλισμό σε όλον τον κόσμο αλλά μπορούσε να οικοδομηθεί σε μια μόνο χώρα. Η πρώτη σοσιαλιστική χώρα ήταν η Σοβιετική Ένωση άρα όλα τα κομμουνιστικά κόμματα, μέχρι να το επιτρέψουν οι συνθήκες για δική τους επανάσταση, έπρεπε να υποστηρίξουν την εξωτερική πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης.

Και στην πρώτη και στην δεύτερη περίπτωση, και στην λενινιστική, δηλαδή, και στην σταλινική εκδοχή τα κομμουνιστικά κόμματα των διαφόρων χωρών στο πλαίσιο της Γ! Διεθνούς εξυπηρέτησαν τον πολιτική της ΕΣΣΔ.

Αυτό για τα ΚΚ δεν ήταν καθόλου παράξενο. Ήταν ενταγμένα σε μια κομμουνιστική διεθνή η οποία είχε σαφή ιεραρχία-και ήταν και συγκεντρωτική- και όφειλαν να συντονίζουν την πολιτική τους με εντολές από το καθοδηγητικό κέντρο.

Αυτό που για την αστική προσέγγιση ήταν επικίνδυνη εξάρτηση, για τα ΚΚ ήταν επαναστατική αναγκαιότητα.

Το ΚΚΕ δεν είχε πρόβλημα με αυτήν την εξάρτηση. Άλλωστε, την επεδίωκε όχι μόνο για ιδεολογικούς και επαναστατικούς λόγους αλλά και διότι βοηθούνταν και οικονομικά.

Εκεί που άρχισαν να αναδύονται τα πρώτα προβλήματα ήταν στην θέση που η Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία επέβαλε στο ΚΚΕ για ανεξαρτησία της Μακεδονίας και της Θράκης.

Η Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία ήταν παρακλάδι της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Από την Κομιντέρν έπαιρνε εντολές αλλά συντόνιζε τα Βαλκανικά ΚΚ με την προοπτική μιας Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας μεταξύ τους.

Λένιν

Η θέση αυτή ταλάνισε σε όλο του το βίο και εξακολουθεί να επηρεάζει και σήμερα το ΚΚΕ. Η αποδοχή της δεν ήταν εύκολη διότι ένα μεγάλο μέρος της χώρας θα έπρεπε, σε περίπτωση κομμουνιστικής επικράτησης, να αποσχιστεί. Τα εδάφη που θα αποσχίζονταν κατακτήθηκαν πριν μια δεκαετία με πολύ αίμα και στα εδάφη αυτά εγκαταστάθηκαν μετά το 1922 οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία και τον Πόντο.

Γύρω από την επιβολή της θέσης αυτής δόθηκαν σκληρές μάχες και διαγράφηκαν αρκετοί γραμματείς του ΚΚΕ– όσοι διαφωνούσαν ή δεν την αποδέχονταν με ενθουσιασμό- μεταξύ των οποίων και ο Κορδάτος.

Ιδρυτικό Συνέδριο ΣΕΚΕ

Βεβαίως, η θέση αυτή βρήκε αντίθετα τα στελέχη του ΣΕΚΕ, ακόμη και του ΣΕΚΕ(Κ) , την οργάνωση πριν την ίδρυση του ΚΚΕ η οποία ανήκε στην Β! Διεθνή, στην Σοσιαλδημοκρατική Διεθνή, δηλαδή. Το ΣΕΚΕ για να ενταχθεί στην Γ! Διεθνή (την κομμουνιστική) έπρεπε να περιλαμβάνει στον τίτλο του κόμματος το Κομμουνιστικό και η πρόσθεση του (Κ) εντός παρενθέσεως στο όνομα του κόμματος δεν αρκούσε.

Στην επιβολή αυτής της θέσης για το μακεδονικό στο ΚΚΕ από την Κομμουνιστική Διεθνή υπάρχει μια αντίφαση. Ενώ τα έθνη και τα κράτη τους είναι έξω από την κομμουνιστική λογική, επιβάλλεται στο ΚΚΕ η αποδοχή μιας εθνότητας, της μακεδονικής, και η δημιουργία μιας κρατικής οντότητάς της.

Ο Μαραντζίδης θεωρεί πως το καθοδηγητικό κέντρο στη Μόσχα πίστευε ότι με την ενθάρρυνση των μειονοτήτων ή των «σκλαβωμένων» εθνοτήτων θα άναβε η φλόγα της επανάστασης η οποία θα εξαπλωνόταν αλλά, νομίζω, πως υπάρχει κάτι ουσιωδέστερο. Την ρωσική ιστορία, με οποιοδήποτε καθεστώς, είτε τσαρικό, είτε κομμουνιστικό, είτε μετακομμουνιστικό, διατρέχει η ιδεολογία του πανσλαβισμού.

Οι κομμουνιστές της Ρωσίας συνήψαν στενότατους δεσμούς με την Βουλγαρία και ο λόγος δεν ήταν, μόνο οι σχέσεις τους με τον εμβληματικό Βούλγαρο κομμουνιστή ηγέτη Γκεόργκι Δημητρώφ αλλά βάραινε και η σλαβική διασύνδεση. Βεβαίως, το ΚΚ Βουλγαρίας ήταν ισχυρό αλλά ισχυρό ήταν και το Γιουγκοσλαβικό. Ιδιαιτέρως, στη Γιουγκοσλαβία πήρε δυναμική μορφή με τον Τίτο αλλά ο Στάλιν, επι των ημερών του οποίου διαμορφώθηκε η ιεραρχία μεταξύ των ΚΚ είχε, πάντα, μια καχυποψία απέναντι στους Γιουγκοσλάβους και αργότερα, τον Τίτο, των οποίων το κράτος, θεωρούσε, ότι καταπίεζε εθνότητες, όπως των Κροατών και των Σλοβένων.

Στο Μακεδονικό οι Γιουγκοσλάβοι είχαν την θέση της Κομμουνιστικής Διεθνούς (ενιαία Μακεδονία με απόσχιση των εδαφών από Ελλάδα) αλλά όταν μετά τον πόλεμο συγκρότησαν κομμουνιστικό κράτος, δεν την ανεξαρτητοποίησαν. Αντιθέτως, την κατέστησαν Ομόσπονδη Δημοκρατία αλλά στα όρια της κρατικής τους οντότητας.

Το Μακεδονικό ταλαιπώρησε-και ταλαιπωρεί- το ΚΚΕ σε όλη την ιστορική διαδρομή του και δεν είναι ξεκάθαρο αν οι επιφυλάξεις μελών και στελεχών του έχουν εθνική βάση ή προέρχονται από αυτό που είπε ο Ανδρέας Τζήμας, για μερικές χιλιάδες Μακεδόνων θα χάσουμε τον ελληνικό λαό.

Νίκος Ζαχαριάδης

Πάντως, όταν το 1957 η 7η Πλατιά Ολομέλεια διέγραφε τον θρυλικό αρχηγό Νίκο Ζαχαριάδη ο αντικαταστάτης του Κώστας Κολιγιάννης φρόντισε να υπενθυμίσει πως ανάμεσα στις «αμαρτίες» του πρώην Γενικού Γραμματέα ήταν και οι αποφάσεις του πάνω στο Μακεδονικό Ζήτημα:

«Η πρώην καθοδήγηση άλλαξε τη σωστή θέση της ισοτιμίας και την αντικατέστησε με το σύνθημα της εθνικής και κρατικής αποκατάστασης του μακεδονικού λαού και η 5η ολομέλεια επικύρωσε την αλλαγή αυτή στο Μακεδονικό Ζήτημα δικαιολογώντας την με την ανάγκη να διευκολυνθεί η συμμετοχή του μακεδονικού λαού στον αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού […]. Αλλάζοντας τη σωστή θέση μας στο Μακεδονικό ο Ζαχαριάδης διευκόλυνε μόνο την εθνική συκοφαντική προπαγάνδα ενάντια στο κόμμα μας».

Και εδώ τελείωσε το Μακεδονικό Ζήτημα για το ΚΚΕ. Βεβαίως, ο Κολιγιάννης λησμονεί σκόπιμα ότι η θέση της Κομιντερν το 1923 για ανεξάρτητη Μακεδονία και Θράκη έγινε αποδεκτή από το κόμμα με την αντικατάσταση του, μέχρι τότε, γραμματέα από τον Παντελή Πουλιόπουλο ο οποίος την αποδέχθηκε.

Στο 5ο Συνέδριό της, τον Ιούλιο του 1924 και ενώ από τον Ιανουάριο ο Λένιν δεν υπήρχε στη ζωή, η ηγεσία της Κομιντερν δεν άφησε καμιά αμφιβολία σχετικά με την πρόθεσή της να υποχρεώσει τα απείθαρχα βαλκανικά κόμματα να ευθυγραμμιστούν μαζί της.

Ο Σεραφείμ Μάξιμος, ένας από τους δύο Έλληνες απεσταλμένους ( ο άλλος ήταν ο Παντελής Πουλιόπουλος), υποστήριξε, όπως γράφει στο βιβλίο του ο Μαραντζίδης, πως το ΣΕΚΕ(Κ) δεν αντιτασσόταν στην απόφαση για το Μακεδονικό Ζήτημα. Δεν λέμε ελληνική Μακεδονία, υποστήριξε, αλλά αντιθέτως, λέμε Μακεδονία καταληφθείσα από τους Έλληνες.

Το 1924 είναι η χρονιά της επίσημης ίδρυσης του ΚΚΕ και ο Παντελής Πουλιόπουλος, ένθερμος οπαδός της γραμμής της «Ανεξάρτητης Μακεδονίας» βοήθησε πολύ στην μπολσεβικοποίηση του κόμματος και ανέλαβε και γραμματέας του. Το 1922 στο μικρασιατικό μέτωπο συνέβαλε στην υπονόμευση των προσπαθειών του ελληνικού στρατού. Αργότερα, είχε και αυτός την τύχη και άλλων γραμματέων του κόμματος. Διαγράφηκε.

Στο πλαίσιο μπολσεβικοποίησης του κόμματος μια γενιά στελεχών που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν σε χώρες της Σοβιετικής Ένωσης πέρασαν από την κομματική σχολή των κούτβιδων και ανέλαβαν τα ηνία στην ταραχώδη περίοδο του μεσοπολέμου.

Μέχρι που μια παρέμβαση της Κομιντερν το 1931 έθεσε τέρμα στα εναπομείναντα στοιχεία αυτονομίας και εσωτερικής δημοκρατίας και επέβαλε τον Ζαχαριάδη, ένα υπόδικο στέλεχος του ΚΚΕ, ως γραμματέα. Ο Ζαχαριάδης, μεταξύ 1926-1929 συνελήφθη πέντε φορές. Την μια για τον φόνο του Αρχειομαρξιστή Ηλία Γεωργοπαπαδάτου. Την ημέρα τις δίκης του, το 1928, κατάφερε να αποδράσει και να διαφύγει στη Ρωσία. Παρέμεινε υπόδικος μέχρι το 1936- γράφει ο Μαραντζίδης- κινούνταν πάντα μυστικά και κρυφά, και για τον ίδιο λόγο, προφανώς, δεν εκλέχτηκε βουλευτής του ΚΚΕ. Το ότι η Κομιντερν επέλεξε τον Ζαχαριάδη, που είχε ανοικτές υποθέσεις με τη δικαιοσύνη κατηγορούμενος για φόνο είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, λέει ο Μαραντζίδης, όχι μόνο γι την πολιτική κουλτούρα αλλά και για τα κριτήρια επιλογών της Μόσχας εκείνη την εποχή.

Κατά τον Μαραντζίδη, πάντα, «όπως φανερώνει η κομματική διαδρομή του, ο Ζαχαριάδης  ενσάρκωνε συγκεκριμένο τύπο κομμουνιστή του μεσοπολέμου ήταν από αυτούς του «Κόκκινους Ιησουίτες» αποκομμένος από οικογενειακές ρίζες χωρίς δεσμούς με συγκεκριμένο τόπο, διψασμένος για περιπέτειες, ανελέητος με τους αντιπάλους, με πάθος για την επανάσταση και τον μπολσεβικισμό, στον οποιο εντάχθηκε σε πολύ νεαρή ηλικία. Το ύφος της ηγεσίας του εγκαινίασε ένα ολότελα νέο ύφος, ταιριαστό με το σταλινικό μοντέλο της δεκαετίας του 1930»

Ο Ζαχαριάδης, ο οποίος όπως και ο Στάλιν, επέβαλε την προσωπολατρεία στο κόμμα, ευθύνεται για δύο μεγάλες τραγωδίες. Η μια για την Ελλάδα και τον ελληνισμό, με την απόφασή του να μην λάβει το κόμμα μέρος στις εκλογές του 1936 και να οδηγηθεί στον Εμφύλιο και η άλλη για το ίδιο το κόμμα που το οδήγησε στην ήττα. Όταν διαφώνησε με τον Μάρκο Βαφειάδη για το είδος του πολέμου με τον εθνικό στρατό. Ο Ζαχαριάδης ήθελε στατική αντιπαράθεση, εν είδει τακτικού στρατού, και ο Βαφειάδης επέμενε στο αντάρτικο. Για πολλούς λόγους αλλά και γι αυτόν ο Δημοκρατικός Στρατός έχασε.

Ευάγγελος Βενιζέλος και Νίκος Μαραντζίδης κατά την παρουσίαση του Βιβλίου στην αίθουσα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. 31.03.23

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την παρουσίαση του βιβλίου στην αίθουσα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών την Παρασκευή 31 Μαρτίου, ο Ευάγγελος Βενιζέλος θεώρησε παρεξηγημένη προσωπικότητα τον Ζαχαριάδη και στο επίμαχο σημείο της έναρξης του Εμφυλίου, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, υποστήριξε πως υπήρξε ενθάρρυνση από τη Μόσχα. Αντιθέτως, ο συγγραφέας του βιβλίου Νίκος Μαραντζίδης θεωρεί πως η ενθάρρυνση ήταν πολύ αχνή και τείνει, μάλλον, στο ότι δεν υπήρξε.

Εκεί που ο συγγραφέας είναι πολύ κατηγορηματικός είναι στην προτροπή των σοβιετικών να πάρει το κόμμα μέρος στις εκλογές της 31ης Μαρτίου 1946. Ο Ζαχαριάδης δεν τους άκουσε και οι σοβιετικοί το κρατούσαν. Το επικαλέστηκαν ως έναν από τους λόγους καθαίρεσής του.

Η πολιτική του Στάλιν στον μεσοπόλεμο που κορυφώθηκε κατά την κρίση του 1929 ήταν τάξη εναντίον τάξης και χαρακτήριζε σοσιαλφασισμό οποιαδήποτε προσπάθεια συνεργασίας με κόμματα. Η πολιτική αυτή άλλαξε όταν άρχισε να ανεβαίνει ο Χίτλερ και η αλλαγή οδήγησε στην πρόταση για Λαϊκά Μέτωπα.

Στο πλαίσιο αυτής της αλλαγής το ΚΚΕ δέχθηκε το 1936 να συνεργαστεί με τους Φιλελεύθερους του Σοφούλη παρέχοντας ψήφο εμπιστοσύνης αλλά η προσπάθεια δεν ευοδώθηκε. Είναι το καλούμενο Σύμφωνο Σοφούλη -Σκλάβαινα. Η αποτυχία συνεργασίας οδήγησε στην Δικτατορία Μεταξά.

Όλα αυτά τελείωσαν όταν το 1939 (23 Αυγούστου) υπεγράφη το Σύμφωνο Μολότωφ- Ρίμπεντροπ, των υπουργών εξωτερικών Ρωσίας και Γερμανίας για μη επίθεση, αλλά και διαμελισμό ορισμένων χωρών, όπως η Πολωνία, και η προσάρτηση από την ΕΣΣΔ των βαλτικών χωρών.

Το ακροατήριο της εκδήλωσης παρουσίασης του βιβλίου. 31.02.23

Η ΕΣΣΔ χαρακτήρισε τον πόλεμο που είχε ήδη ξεσπάσει πόλεμο δύο ιμπεριαλισμών, κράτησε ουδετερότητα και εγκατέλειψε το αντιφασιστικό μέτωπο.

Αυτά δεν τα γνώριζε ο φυλακισμένος από την Δικτατορία Μεταξά στις φυλακές της Κέρκυρας Νίκος Ζαχαριάδης και στις 31 Οκτωβρίου 1940, ενώ είχε αρχίσει ο πόλεμος με την Ιταλία, απέστειλε επιστολή στον Μεταξά με την οποία δήλωνε απερίφραστα την άνευ όρων στήριξή του στον αγώνα της κυβέρνησης Μεταξά κατά του Μουσολίνι.

Η Κομιντερν και το ΚΚΕ εξέφρασαν την δυσαρέσκειά τους, θεώρησαν την επιστολή πλαστή και υποστήριξαν πως ο γραμματέας του Κόμματος είχε υποκύψει στους εκβιασμούς που δέχθηκε. Σε άλλες τρείς επιστολές ο Ζαχαριάδης άλλαζε γραμμή. Προσαρμοζόταν στην γραμμή της Κομιντερν. Η διαφορά είναι ότι την πρώτη επιστολή, ο Μεταξάς επέβαλε στον τύπο να την δημοσιεύσει ενώ οι επόμενες δεν είδαν το φως της δημοσιότητας.

Η κατοχή βρήκε τον ηγέτη του ΚΚΕ στο Νταχάου, όπου συνυπήρξε με τον Παπάγο, όπως εύστοχα επισήμανε κατά την παρουσίαση ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Τον αντικαθιστούσε κατά τη διάρκεια της κατοχής ο Σιάντος. Η σχέση με τους σοβιετικούς στο χρονικό διάστημα μέχρι την απελευθέρωση διακόπηκαν εντελώς και η ερμηνεία βρίσκεται στην γνωστή θεωρία των ποσοστών.

Η ηγεσία του ΚΚΕ ενθαρρύνθηκε απο τους σοβιετικούς να συμμετάσχει στην κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου στο Κάϊρο και αργότερα, να παραδώσει τα όπλα και να συνεργαστεί με την ελληνική κυβέρνηση συμμετέχοντας στην συγκρότησή της.

Απούσα από κάθε υποστήριξη ήταν η ΕΣΣΔ και κατά τα Δεκεμβριανά. Ο “Κόκκινος Στρατός” έφθασε στη Βουλγαρία αλλά δεν εισήθε στην Ελλάδα, όπως ανέμεναν στο ΚΚΕ.  Μετά την έναρξη του Εμφυλίου ο Στάλιν επέτρεψε τη δημιουργία κάποιων επαφών και υποστήριξης του ελληνικού αντάρτικου. Περισσότερο ως πίεση στους άλλους δύο συνεργάτες της Μεγάλης Συμμαχίας και λιγότερο γιατί πίστευε ότι θα επικρατούσε.

Οι σοσιαλιστικές χώρες βοήθησαν πολύ το ελληνικό αντάρτικο αλλά, κυρίως, βοήθησε ο Τίτο λόγω και γειτνίασης και του ρόλου που ήθελε να διαραματίσει. Η ρήξη Στάλιν- Τίτο και η τοποθέτηση του ΚΚΕ με τον Στάλιν είχε δραματικές επιπτώσεις στην εξέλιξη του αντάρτικου και, τελικά, στην αποτυχία του.

Το επόμενο διάστημα οι άνθρωποι που βρέθηκαν στο βουνό βιώνουν μια δραματικά τραγική εμπειρία στην προσφυγιά την οποία το βιβλίο περιγράφει με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο ως μια εμπειρία Ελληνικής Λαϊκής Δημοκρατίας.

Μετά από πολλές περιπέτειες και εξευτελισμούς τις οποίες επιδείνωσε η αλλαγή στην ηγεσία του ΚΚΣΕ με την αντικατάσταση του Στάλιν από τον Χρουτσώφ, ο Ζαχαριάδης καθαιρείται από την ηγεσία το 1956 και αναλαμβάνει ο Κολιγιάννης.
Ο Ζαχαριάδης περιπλανιέται στην ΕΣΣΔ αναζητώντας επαφή και υποστήριξη από το ΚΚΣΕ αλλά ο κύκλος του έχει τελειώσει. Εξορίζεται στο Σοργκούτ της Σιβηρίας όπου το 1973 αυτοκτονεί.

Κατά την παρουσίαση του βιβλίου δόθηκε έμφαση στον θεολογικό-και εκκλησιολογικό χαρακτήρα που είχαν τα κομμουνιστικά κόμματα, φυσικά, και το ελληνικό. Και στο είδος της αντικοινωνίας που δημιούργησαν.

Το ΚΚΕ θα περνούσε απαρατήρητο ως ένα μικρό κόμμα αν δεν έπαιζε τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε στην ελληνική ιστορία τη δεκαετία του 1940.

Έναν ρόλο που ευτυχώς δεν μπόρεσε να τον ολοκληρώσει, όπως δήλωσαν εξέχουσες μορφές της ελληνικής αριστεράς.

Μέλη και στελέχη του διαχύθηκαν σε όλο το πολιτικό φάσμα. Με την παρουσία τους έχουν επηρεάσει την γραμμή των κομμάτων στα οποία, μερικές φορές, πρωταγωνιστούν.

Η αριστερά, είτε με την δογματική είτε με την αναθεωρητική, είτε με την φιλελεύθερη μορφή της έχει αφήσει το αποτύπωμά της στις μεταπολιτευτικές εξελίξεις.

Βρισκόμαστε στην κρίσιμη στιγμή να περάσει στην ιστορία. Η μορφή με την οποία απασχόλησε τον ελληνικό δημόσιο βίο πήρε κυρίαρχες διαστάσεις με την διακυβέρνηση του Συριζα αλλά η πολιτική εμπειρία από την διακυβέρνησή του δεν ήταν ικανοποιητική.

Αν αποδεχθούμε πως το όνειρο της ουτοπίας απαιτεί ένα αριστερό όραμα, μια νέα αριστερά είναι αναγκαία. Μια αριστερά, όμως, που θα λαμβάνει υπόψη πως βρισκόμαστε, ήδη, στην εποχή της τεχνητής Νοημοσύνης. Από αυτήν θα βγάλει συμπεράσματα και θα διαμορφώσει πολιτικές. Προϋποθέσεις για μια τέτοια αριστερά στην Ελλάδα δεν συντρέχουν.

Οπότε, ας συνειδητοποιήσει πως θα βαδίσει με το παλιό αριστερό ημερολόγιο. Και με τους παλιούς αγίους.

ΥΓ:Το ίδιο θέμα αναπτύχθηκε στην εκπομπή Πρίσμα της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης την Τρίτη  28 Μαρτίου. Μπορείτε να δείτε την εκπομπή στο βίντεο που ακολουθεί:

Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ “ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ”

Κριτική στο βιβλίο έκανε και η εφημερίδα του ΚΚΕ “Ριζοσπάστης”.

Μια πρώτη κριτική στο βιβλίο του Ν. Μαραντζίδη, «Στη σκιά του Στάλιν»

Στη σκιά του καπιταλισμού, η αιώνια σκοτεινιά των απολογητών του

 

Ο Μαραντζίδης που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Yale πάει πολύ να διαρρηγνύει τα ιμάτιά του επειδή η εργατική τάξη που είναι διεθνής δύναμη επιχειρεί να συνενωθεί σε διεθνή κλίμακα, με ενιαία επαναστατική στρατηγική απέναντι στα διεθνή ιμπεριαλιστικά κέντρα (φωτ. Το προεδρείο του 1ου Συνεδρίου της Γ' Διεθνούς)
Ο Μαραντζίδης που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Yale πάει πολύ να διαρρηγνύει τα ιμάτιά του επειδή η εργατική τάξη που είναι διεθνής δύναμη επιχειρεί να συνενωθεί σε διεθνή κλίμακα, με ενιαία επαναστατική στρατηγική απέναντι στα διεθνή ιμπεριαλιστικά κέντρα (φωτ. Το προεδρείο του 1ου Συνεδρίου της Γ’ Διεθνούς)

Κάθε βιβλίο Ιστορίας δεν αποτελεί ένα άθροισμα ιστορικών πηγών, ούτε οι εκτιμήσεις του μια απλή προέκταση των ιστορικών ντοκουμέντων. Την επιλογή της θεματολογίας και των αντίστοιχων ντοκουμέντων, τη μέθοδο της ιστορικής μελέτης και πολύ περισσότερο τα πορίσματα της ιστορικής έρευνας τα επηρεάζει η πολιτική και ταξική τοποθέτηση του ιστορικού – συγγραφέα του.Αυτό πρέπει να θεωρείται δεδομένο σε μια κοινωνία ταξικής εκμετάλλευσης, αφού όσοι όρκοι επιστημονικής αντικειμενικότητας κι αν δοθούν, δεν είναι ικανοί να υπερβούν το ταξικό χάσμα ανάμεσα στους εκμεταλλευτές και στους υπό εκμετάλλευση. Με αυτήν την έννοια, κάθε βιβλίο κάθε ιστορικού που υπερασπίζεται την καπιταλιστική εκμετάλλευση δεν είναι δυνατόν να αντικρίζει την Ιστορία από τη σκοπιά των συμφερόντων και των πόθων των εργατικών – λαϊκών δυνάμεων.

Ωστόσο, στην περίπτωση του Ν. Μαραντζίδη δεν μπορούμε να μιλήσουμε απλά για έναν αστό ιστορικό που αντιμετωπίζει τα ιστορικά τεκταινόμενα μέσα από τα «ταξικά γυαλιά» του. Και αυτό γιατί προχωρά παραπέρα, αφού σκόπιμα επιχειρεί να «προσαρμόσει» τα ιστορικά γεγονότα στην προκρούστεια κλίνη των απαιτήσεων ενός προκατασκευασμένου αντικομμουνιστικού αφηγήματος – ιδεολογήματος.

Επομένως, κάθε βιβλίο του Μαραντζίδη δημιουργεί σε κάθε επίδοξο κριτικό του το ίδιο πρόβλημα: Από πού να αρχίσει την κριτική του; Διότι δίπλα στις αρχειακές πηγές, το περιεχόμενο των οποίων αποδίδεται συχνά παραπλανητικά, συνυπάρχουν συνειδητές στρεβλώσεις, εσκεμμένες παραλείψεις, μισές αλήθειες (χειρότερες κι από ψέματα), επιλεκτικές (και συμβατές με το αντικομμουνιστικό αφήγημα) προσωπικές μαρτυρίες, προβληματικές εκτιμήσεις και μια επιλεκτικά διφορούμενη γλώσσα. Ολα μαζί επιδιώκουν να προωθήσουν τις πολιτικές και ταξικές στοχεύσεις του συγγραφέα.

Από αυτήν τη σκοπιά, το πρόσφατο βιβλίο του Ν. Μαραντζίδη «Στη σκιά του Στάλιν» (εκδ. «Μεταίχμιο», Αθήνα, 2023) κινείται στις ράγες των προηγούμενων, παρά τις όποιες διαφοροποιήσεις.

Βέβαια, ο Μαραντζίδης επιχειρεί να μεταφέρει το επίκεντρο της ιστορικής τεκμηρίωσης των θέσεών του, από τον χαοτικό και αντιφατικό κόσμο των προσωπικών μαρτυριών, στον επιστημονικά «στιβαρότερο» κόσμο των ιστορικών αρχείων. Παράλληλα, φροντίζει να λειάνει παλιότερες εξόφθαλμα λαθεμένες και αντιδημοφιλείς τοποθετήσεις του. Για παράδειγμα, δεν αποδίδει την τεράστια ανάπτυξη και επιρροή του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ στην Ελλάδα της τριπλής φασιστικής Κατοχής στην οικονομική στήριξη που του παρείχαν οι Βρετανοί ή στη βία που ασκούσε, όπως υποστήριζε παλιότερα1. Ούτε επιχειρεί να δικαιολογήσει τη δράση των Ταγμάτων Ασφαλείας.

 

Αποσιωπά ότι όλες οι αποφάσεις του ΚΚΕ δοκιμάστηκαν και κρίθηκαν όχι στο πλαίσιο θεολογικών αναζητήσεων, αλλά σε συνθήκες σκληρών ταξικών αναμετρήσεων. Ετσι διαμορφώθηκαν οι ισχυροί δεσμοί των κομμουνιστών με τις εργατικές - λαϊκές δυνάμεις

RIZOSPASTIS

Αποσιωπά ότι όλες οι αποφάσεις του ΚΚΕ δοκιμάστηκαν και κρίθηκαν όχι στο πλαίσιο θεολογικών αναζητήσεων, αλλά σε συνθήκες σκληρών ταξικών αναμετρήσεων. Ετσι διαμορφώθηκαν οι ισχυροί δεσμοί των κομμουνιστών με τις εργατικές – λαϊκές δυνάμεις

Ομως, η όποια μεθοδολογική και ερμηνευτική αναδίπλωσή του δεν είναι αποτέλεσμα μιας κάποιας επιστημονικής ανέλιξής του. Αντίθετα, αποτελεί συνέπεια της πολεμικής που του ασκήθηκε και της θέλησής του να παρουσιαστεί ως περισσότερο αντικειμενικός. Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρεί να καταστήσει τις αντικομμουνιστικές θέσεις του πιο ευκολοχώνευτες και επομένως αποδεκτές από ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, έτσι ώστε το βιβλίο του να αποτελέσει βιβλίο αναφοράς για την Ιστορία του ΚΚΕ2. Ετσι κι αλλιώς, ο πιο εκλεπτυσμένος αντικομμουνισμός διευκολύνει και διευκολύνεται από την πρόσφατη πολιτική του σύγκλιση με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ποιος είναι ο σκοπός της έρευνας;

Η έρευνά του, που σημειώνουμε ότι χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και το αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Yale, είναι συμβολή στην προσπάθεια για αποδυνάμωση του ΚΚΕ και του κομμουνιστικού κινήματος.

Η εκτίμηση αυτή φανερώνεται ξεκάθαρα στον επίλογο του έργου του, όπου αναφέρει:

«…από τις πρώτες ημέρες της ύπαρξής του ένα ανθεκτικό, χαρακτηριστικό και πολύ διακριτό γνώρισμα του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος ήταν ο διττός χαρακτήρας του: το σεχταριστικό και νομιμόφρον προς το διεθνές κομμουνιστικό κέντρο κόμμα συνυπήρχε και ανταγωνιζόταν με τις “λικβινταριστικές” τάσεις – με άλλα λόγια με την προθυμία σύναψης συμμαχιών με τους σοσιαλδημοκράτες – οι οποίες αναπόφευκτα ταυτίζονταν με την επιθυμία για ορισμένη ανεξαρτησία από το κέντρο και για κάποια χαλάρωση των κομμουνιστικών οργανωτικών πειθαρχιών (συμπεριλαμβανομένης της κατά καιρούς επιθυμίας απαλλαγής από το “Κ”, δηλαδή το κομμουνιστικό στον τίτλο του κόμματος). Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη σε άλλα κομμουνιστικά κόμματα, στην ελληνική περίπτωση η στρατηγική της ιδεολογικής και οργανωτικής αγκύλωσης και νομιμοφροσύνης προς τη Μόσχα υπερίσχυε ανελλιπώς της στρατηγικής του “λικβινταρισμού” μέχρι το 2012, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα μη κομμουνιστικό κόμμα, αν και ανήκον στη ριζοσπαστική Αριστερά, απέκτησε ηγεμονική θέση στους κόλπους της ελληνικής Αριστεράς. Αλλά τότε υπήρξε μια ουσιώδης διαφορά: δεν υπήρχε πλέον η ΕΣΣΔ να επηρεάσει τις εξελίξεις ή έστω να αποτελέσει ένα μοντέλο αναφοράς»3.

Δεν θα ασχοληθούμε με διάφορες προβληματικές διατυπώσεις και εκτιμήσεις του παραπάνω αποσπάσματος. Σε αυτό αναφερόμαστε μόνο γιατί, εμμέσως αλλά σαφώς, ο Μαραντζίδης ανακοινώνει ότι διαχρονικά υπερασπίζεται εκείνες τις δυνάμεις που ήθελαν να αλώσουν το ΚΚΕ από τα μέσα, να το μετατρέψουν σε έναν ακίνδυνο σοσιαλδημοκρατικό φορέα. Γι’ αυτό και μνημόνευσε στη διάρκεια της βιβλιοπαρουσίασης τον Γρηγόρη Φαράκο ως τον σημαντικότερο κομμουνιστή ηγέτη μεταπολεμικά. Επιπλέον, εκτιμά ότι αυτές οι προσπάθειες βρήκαν δικαίωση το 2012, με την εκλογική άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ.

Το αφήγημα

Δεν θα επικεντρώσουμε στην ανάδειξη ιστορικών λαθροχειριών και διαστρεβλώσεων του Μαραντζίδη 4, κάτι που άλλωστε δεν μπορεί να γίνει στο πλαίσιο του παρόντος άρθρου. Γι’ αυτό και θα μείνουμε, προς το παρόν, στο αντικομμουνιστικό αφήγημα που προβάλλει. Το βασικό επιχείρημα του Μαραντζίδη είναι ότι οι κομμουνιστές πίστευαν μεταφυσικά στη σοσιαλιστική επανάσταση και στην πάλη για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο:

«Ο κομμουνιστής έπαιρνε δύναμη από τον παγκόσμιο χαρακτήρα της ιδεολογίας του και διαμόρφωνε βεβαιότητες, τις βεβαιότητες μιας τελεολογίας, μιας πίστης σχεδόν θρησκευτικού χαρακτήρα…»5.

Η απόπειρα παραλληλισμού του κομμουνιστικού κινήματος με τη θρησκευτική πίστη υπενθυμίζεται διαρκώς στον αναγνώστη μέσα από τον χαρακτηρισμό κομμουνιστών ως «χιλιαστών», «ιησουιτών» κ.λπ. Η προσπάθεια αυτή δεν είναι καθόλου τυχαία, ούτε και καινοτόμα. Ωστόσο, επιτρέπει στον συγγραφέα να πραγματεύεται το εργατικό κίνημα και κατά προέκταση τη συνειδητή του πρωτοπορία, τους κομμουνιστές, όχι ως γέννημα της υπαρκτής υλικά ταξικής πάλης, αλλά ως μια πίστη, μια δοξασία προερχόμενη από τον νεφελώδη κόσμο των ιδεών. Μια δοξασία ανίκανη να εφαρμοστεί, αλλά ικανή να κατανοηθεί ψυχολογικά.

Ετσι, ξεμπλέκει εύκολα με την αιτιολόγηση της κίνησης εκατομμυρίων μαζών εργατικών – λαϊκών δυνάμεων διεθνώς, παρουσιάζοντάς τη, λίγο έως πολύ, ως ψευδαίσθηση ή ως συλλογική παράνοια. Παράλληλα, αποκρύπτει τη δική του στράτευση υπέρ της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, που παρουσιάζεται έντεχνα ως φυσική και ορθολογική.

Το χτύπημα του προλεταριακού διεθνισμού

Η παρουσίαση της πάλης για την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού – κομμουνισμού ως απόρροιας θρησκευτικής πίστης δίνει στη συνέχεια τη δυνατότητα στον Μαραντζίδη να ερμηνεύσει με εξίσου ανορθολογικούς όρους τη στήριξη των κομμουνιστών στην ΕΣΣΔ και στην Κομμουνιστική Διεθνή:

«Αυτό το διεθνές κέντρο δεν ήταν απλώς συμβολικό ούτε θεωρητικό. Ούτε ήταν απλώς δύναμη, όπως κάποιοι νομίζουν. Ηταν ένα εκπληκτικό σύνολο ανθρώπων και δικτύων, που έχοντας ενθουσιασμό, αυταπάρνηση και πόρους υπηρετούσαν τον ίδιο σκοπό: την υπεράσπιση της ΕΣΣΔ και, μέσω αυτής, την παγκόσμια επανάσταση, όπως πίστευαν. Αν κάτι θέλω να αναδείξω στο βιβλίο ετούτο, είναι ακριβώς η εντυπωσιακά πολύπλοκη παγκόσμια διάσταση ενός κινήματος που ξεπέρασε τα σύνορα με τέτοιον τρόπο που, μέχρι σήμερα, μόνο οι μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες μπορούν να υπερηφανευτούν ότι το έχουν κάνει».

«Οι αντισοβιετικοί κομμουνισμοί (πρωτίστως οι τροτσκιστές στην αρχή, σταδιακά και οι άλλοι) αποτέλεσαν σέχτες ή αιρέσεις στο πλαίσιο μιας παγκόσμιας θρησκείας που το δικό της Βατικανό ήταν η Μόσχα»6.

Για τον Μαραντζίδη , λοιπόν, η συγκρότηση των Κομμουνιστικών Κομμάτων και της Κομμουνιστικής Διεθνούς σχετίζεται αποκλειστικά με αυτήν τη «μεταφυσική», «θρησκευτική πίστη» στην παγκόσμια σοσιαλιστική επανάσταση. Καμία σημασία δεν δίνει στην προηγούμενη ανάπτυξη του εργατικού και σοσιαλιστικού κινήματος, στα εργατικά κινήματα που εμφανίστηκαν ήδη από την εποχή των αστικών επαναστάσεων, στη συγκρότηση των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στη διάρκεια του 19ου αιώνα.

Καμία σημασία δεν αποδίδει στην εργατική – λαϊκή αντίδραση στον Α’ Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό Πόλεμο, στην επίδραση της νικηφόρας Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης, στο ξέσπασμα άλλων σοσιαλιστικών επαναστάσεων και εξεγέρσεων μετά το τέλος του πολέμου. Ειδικά για την Οκτωβριανή Επανάσταση, θέλοντας να σβήσει τη διεθνή σημασία της κοινωνικής – πολιτικής σοσιαλιστικής επανάστασης, την εξομοιώνει με την επίδραση μονοθεϊστικών θρησκειών.

Ανάλογα, στην περίπτωση της Ελλάδας, «ξεχνά» τη δοκιμαζόμενη εργατική τάξη στις αρχές του 20ού αιώνα, τα θύματα των πολεμικών αναμετρήσεων και τους πρόσφυγες, τους αγώνες όλων των προηγούμενων και την ανάγκη ανάδειξης μιας πολιτικής πρωτοπορίας σε αυτούς τους αγώνες. Εξίσου αποσιωπά ότι όλες οι αποφάσεις του ΣΕΚΕ και μετέπειτα του ΚΚΕ δοκιμάστηκαν και κρίθηκαν όχι στο πλαίσιο θεολογικών αναζητήσεων, αλλά σε συνθήκες σκληρών ταξικών αναμετρήσεων, όπως ενάντια στην πείνα και την επιστράτευση την περίοδο της τριπλής φασιστικής Κατοχής. Ετσι διαμορφώθηκαν οι ισχυροί δεσμοί των κομμουνιστών με τις εργατικές – λαϊκές δυνάμεις.

Στόχος του Μαραντζίδη είναι να αποκρύψει τον διεθνή χαρακτήρα της ταξικής πάλης, ο οποίος αποτελεί το υπόβαθρο της διεθνούς οργάνωσης της εργατικής τάξης. Γι’ αυτό παρουσιάζεται ακόμα και να «ξεχνά» ότι πολύ πριν από τους μπολσεβίκους, την Οκτωβριανή Επανάσταση και την Κομμουνιστική Διεθνή, οι Μαρξ και Ενγκελς πρωτοστάτησαν στη συγκρότηση της Α’ Διεθνούς των Εργατών. Η τελευταία ξεπέρασε τα εθνικά σύνορα και παρήκμασε έπειτα από την ήττα της Παρισινής Κομμούνας, αφού πρώτα επιχείρησε να συντονίσει την κοινή δράση των εργατών στις δύο όχθες του Ρήνου και μάλιστα εν μέσω πολέμου.

«Ξεχνά» ακόμα τη συγκρότηση της Β’ Σοσιαλδημοκρατικής Διεθνούς, καθώς και ότι όταν η πλειοψηφία των κομμάτων – μελών της αθέτησαν την κοινή τους υπόσχεση να μετατρέψουν τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο σε σοσιαλιστική επανάσταση, μια σειρά από κόμματα (όπως αυτό των μπολσεβίκων), οι επαναστατικές πτέρυγες άλλων και συνδικαλιστικές οργανώσεις επιχείρησαν να συντονίσουν την αντιπολεμική τους δράση. Φυσικά, αυτό προϋπέθετε τη συνειδητοποίηση των κοινών συμφερόντων εθνικά διαφορετικών τμημάτων της εργατικής τάξης ενάντια στους κοινούς τους ταξικούς εχθρούς, την αποδοχή δηλαδή του προλεταριακού διεθνισμού και της διεθνικής οργάνωσης των επαναστατών σοσιαλιστών.

Με άλλα λόγια, η διεθνής οργάνωση του κομμουνιστικού κινήματος δεν αποτέλεσε ένα κάποιο σοβιετικό εφεύρημα – όπως θέλει να μας πει ο Μαραντζίδης – αλλά συνέχεια της συνολικής πορείας του εργατικού συνδικαλιστικού και σοσιαλιστικού κινήματος, που ανδρώθηκε και ωρίμασε στο πλαίσιο των ταξικών αντιθέσεων της καπιταλιστικής κοινωνίας.

Εξάλλου, ο Μαραντζίδης που τάσσεται αναφανδόν υπέρ των διακρατικών καπιταλιστικών ενώσεων (ΕΕ, ΝΑΤΟ κ.λπ.) και των διαφόρων διεθνών καπιταλιστικών οργανισμών (Παγκόσμια Τράπεζα, ΔΝΤ κ.λπ.), που φτιάχτηκαν για να υπηρετούν και να θωρακίζουν την καπιταλιστική εξουσία, ο Μαραντζίδης που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Yale για να εκπονήσει αυτήν την έρευνα, πάει πολύ να διαρρηγνύει τα ιμάτιά του επειδή η εργατική τάξη που είναι διεθνής δύναμη επιχειρεί να συνενωθεί σε διεθνή κλίμακα, με ενιαία επαναστατική στρατηγική απέναντι στα διεθνή ιμπεριαλιστικά κέντρα. Αυτό που θέλει είναι η εργατική τάξη κάθε χώρας να παραμένει «εθνική», να σέρνεται δηλαδή πίσω από το άρμα της εγχώριας αστικής τάξης και των διεθνών συμμάχων της.

Γι’ αυτό και κατηγορεί το ΚΚΕ – που διαφύλαξε ως κόρη οφθαλμού τον προλεταριακό διεθνισμό σε όλη του την ιστορική διαδρομή και με κάθε τίμημα – ως υπαγόμενο ουσιαστικά σε ξένο κέντρο. Επαναφέρει τις διατυπώσεις των έκτακτων στρατοδικείων του μετεμφυλιακού κράτους, απλά σημειώνοντας ότι οι κομμουνιστές δεν ήταν ξένοι πράκτορες από συμφέρον, αλλά από αντίληψη, ή, για να το πούμε με όρους Μαραντζίδη , από «πίστη». Το συμπέρασμα δεν αλλάζει, αν και γίνεται πιο ευκολοχώνευτο σε πλατύτερο κοινό, καθιστώντας την αντικομμουνιστική προπαγάνδα αποδοτικότερη.

Φυσικά, τα προηγούμενα δεν αρκούν για να απαντηθεί ένα ερώτημα που του τέθηκε στη διάρκεια της βιβλιοπαρουσίασής του (Μέγαρο Μουσικής, 24 Μάρτη 2023): Γιατί το ΚΚΕ, αν και βρισκόταν στη σκιά της ΕΣΣΔ, συνεχίζει να υπάρχει 32 χρόνια μετά τη διάλυσή της;

Δεν μπόρεσε να απαντήσει, ακριβώς γιατί το κομμουνιστικό κίνημα και το ΚΚΕ αποτελούν αντανάκλαση και καρπό της ταξικής πάλης, που συνεχίζεται και κινεί την Ιστορία, και όχι μια δοξασία.

Τα ερείσματα του Μαραντζίδη

Ωστόσο, στην προπαγάνδα του υπέρ του καπιταλισμού ο Μαραντζίδης επιχειρεί να αξιοποιήσει αδυναμίες και προβλήματα στη σοβιετική εξωτερική πολιτική , καθώς και την ιδεολογικοποίησή της από το Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα. Αυτές δεν συνδέονται, όπως υποστηρίζει ο Μαραντζίδης , με τη θεωρία της επικράτησης του «σοσιαλισμού σε μία χώρα», που αποδίδει λαθεμένα στον Στάλιν7, για να επιβεβαιώσει το αφήγημά του και τον τίτλο του βιβλίου. Σχετίζονται πρώτιστα με τις επεξεργασίες που επικράτησαν στο ΚΚΣΕ και στο Διεθνές Κομμουνιστικό Κίνημα, ιδιαίτερα λίγο πριν από τον Β’ Παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό Πόλεμο και στη διάρκειά του.

Οπως έχει σημειωθεί προ τριετίας σε σχετικό άρθρο του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ:

«Οι μάχες στο Στάλινγκραντ ήταν το σημείο αναφοράς στην έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ακόμα και από μη κομμουνιστικές δυνάμεις, ανεξάρτητα από τον βαθμό ταξικής πολιτικής συνειδητοποίησής τους. Στη συνέχεια, η απελευθέρωση από τον Κόκκινο Στρατό χωρών κατεχόμενων από τις δυνάμεις του Αξονα πολιτικά ενίσχυσε τις εγχώριες εργατικές και λαϊκές δυνάμεις.

Δηλαδή, πλησιάζοντας προς το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ήδη από το φθινόπωρο του 1944 υπάρχει μια σημαντική αλλαγή στον διεθνή συσχετισμό δυνάμεων: Το ένα μπλοκ του διασπασμένου διεθνούς ιμπεριαλιστικού συστήματος έχει σχεδόν ηττηθεί, η Σοβιετική Ενωση δεν είναι απομονωμένη κι έχει μεγάλη απήχηση τουλάχιστον στη διεθνή εργατική τάξη, ενώ το άλλο μπλοκ των καπιταλιστικών κρατών, με αιχμή του δόρατος ΗΠΑ – Ην. Βασίλειο, εμφανίζεται ως “δημοκρατικό” – σύμμαχο της ΕΣΣΔ, αλλά μεθοδικά εργάζεται για τη νέα αποδυνάμωσή της.

Σε αυτές τις νέες συνθήκες, η Σοβιετική Ενωση επιδίωξε έναν νέο, ευνοϊκότερο συσχετισμό δυνάμεων, κυρίως προς τα δυτικά σύνορά της.

Ετσι, οι συζητήσεις – διαπραγματεύσεις μεταξύ των ταξικά διαφορετικών σύμμαχων κρατών (ΕΣΣΔ – ΗΠΑ – Ην. Βασίλειο) δεν αφορούσαν μόνο την αντιμετώπιση των εχθρικών δυνάμεων, αλλά και την προοπτική ανακωχής με τις εμπόλεμες δυνάμεις (ποιες δυνάμεις των κρατών του Αξονα θα υπέγραφαν τις συμφωνίες, με τι όρους κ.λπ.). Εκ των πραγμάτων η Αντιφασιστική Συμμαχία άγγιζε και το μεταπολεμικό πολιτικό καθεστώς αυτών των χωρών.

Το βέβαιο είναι ότι η ταξική πάλη διέτρεχε την αντιπαράθεση μεταξύ της ΕΣΣΔ και των καπιταλιστικών κρατών ΗΠΑ και Ην. Βασιλείου και κατά τις διαπραγματεύσεις. Η Σοβιετική Ενωση ενδιαφερόταν οι γειτονικές της χώρες να μπουν σε διαδικασία μιας πιο σταθερής συμμαχίας μαζί της, στην κατεύθυνση της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, ενώ οι ΗΠΑ και το Ην. Βασίλειο ενδιαφέρονταν να εξασφαλίσουν την καπιταλιστική κυριαρχία στην Ευρώπη, σε όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, οπωσδήποτε στη Μεσόγειο, στα Βαλκάνια και ειδικότερα στην Ελλάδα.

Οπως αποδεικνύουν όλα τα μετέπειτα στοιχεία, προερχόμενα από αρχεία καπιταλιστικών κρατών, αλλά και της ΕΣΣΔ, οι ηγεσίες και οι υπηρεσίες των “συμμάχων” καπιταλιστικών κρατών, ήδη μεσούντος του πολέμου, εργάζονταν πυρετωδώς για την “επόμενη μέρα” με καθαρό ταξικό προσανατολισμό, την ισχυροποίηση του καπιταλισμού. Αυτό αφορούσε και τις στοχεύσεις τους για την ΕΣΣΔ, με σχέδια και πρακτικές διάβρωσης του σοσιαλισμού από τα μέσα, αξιοποιώντας την προσέγγιση της ΕΣΣΔ, μέσω των πολυποίκιλων διπλωματικών, στρατιωτικών, οικονομικών αντιπροσωπειών και μηχανισμών τους. Ταυτόχρονα, έθεταν τα θεμέλια νέων ιμπεριαλιστικών ενώσεων, οικονομικοπολιτικών (Παγκόσμια Τράπεζα, ΔΝΤ), διακρατικών ενώσεων, όπως ΟΟΣΑ, ΟΗΕ, μέσω των οποίων θα εγκλώβιζαν τη σοβιετική εξωτερική πολιτική , ταξικά θα την απονεύρωναν. Επίσης, προετοιμάζονταν και για νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους με νέα όπλα, όπως η ατομική βόμβα, την οποία άλλωστε δοκίμασαν στην Ιαπωνία χωρίς να υπάρχει στρατιωτικός επιχειρησιακός λόγος, μόνο ως απειλή προς την ΕΣΣΔ. Αλλά και μετά από τη λήξη του πολέμου, γρήγορα πέρασαν σε πιο φανερές επιθετικές ενέργειες, π.χ. το Δόγμα Τρούμαν που ουσιαστικά σηματοδοτούσε τον “Ψυχρό Πόλεμο”, το Σχέδιο Μάρσαλ για την καπιταλιστική οικονομική ανόρθωση της Ευρώπης και ειδικότερα της ΟΔΓ, ενώ στη συνέχεια ιδρύθηκε η στρατιωτικοπολιτική συμμαχία του ΝΑΤΟ. Εκμεταλλεύτηκαν τη σύγχυση ή και τον πλήρη αποπροσανατολισμό που δημιουργούσε η Αντιφασιστική Συμμαχία στη στρατηγική του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, σε δεκάδες ΚΚ των χωρών που με τον έναν ή άλλο τρόπο γνώρισαν τον πόλεμο (Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Αυστρία κ.λπ.), κέρδισαν χρόνο, κυρίως στην κρίσιμη για την αποσταθεροποίηση της αστικής εξουσίας περίοδο 1944 – 1945.

Ομως και ο οπορτουνιστικός εγκλωβισμός του κομμουνιστικού κινήματος σε κράτη όπως οι ΗΠΑ και το Ην. Βασίλειο έγινε αιτία το κομμουνιστικό κίνημα να στερηθεί την αναγκαία προλεταριακή διεθνιστική αλληλεγγύη σε κράτη με συνθήκες επαναστατικής κατάστασης, όπως στην Ελλάδα και την Ιταλία. Αντίθετα, τα ΚΚ των ΗΠΑ, του Ην. Βασιλείου, της Γαλλίας έγιναν φορείς καλλιέργειας της καταστροφικής για το εργατικό κίνημα αντίληψης περί στήριξης δημοκρατικών αντιφασιστικών ή αντιμονοπωλιακών αστικών κυβερνήσεων.

Το βέβαιο είναι ότι το επαναστατικό εργατικό κίνημα βρέθηκε χωρίς επαναστατική στρατηγική κατά την έκβαση και λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε αυτό συνέβαλε και η ιδεολογικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΣΣΔ, ακόμη και των τακτικών ελιγμών της, για την οποία ευθύνεται και το ίδιο το ΚΚΣΕ»8.

Μόνο που ο Μαραντζίδης δεν ενδιαφέρεται για τα προηγούμενα. Και λογικό είναι… Προσανατολισμένος στην υπεράσπιση της καπιταλιστικής εξουσίας, χρησιμοποιεί τις αδυναμίες στις επεξεργασίες του ΚΚΕ και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος για να προάγει και πάλι το κεντρικό του αντικομμουνιστικό αφήγημα – ιδεολόγημα.

Στην πραγματικότητα, όμως, η έλλειψη επαναστατικής στρατηγικής δεν απειλούσε μόνο το ΚΚΕ, αλλά και την ίδια την ΕΣΣΔ, στον βαθμό που συνέτεινε τόσο στην αποδυνάμωσή της στον διεθνή συσχετισμό δυνάμεων όσο και στην εσωτερική διάβρωσή της. Αντίθετα, η υιοθέτηση μιας επαναστατικής στρατηγικής θα τροποποιούσε τον διεθνή συσχετισμό δυνάμεων, μειώνοντας τους κινδύνους για την ίδια την ΕΣΣΔ και ανοίγοντας τον δρόμο ανατροπής της καπιταλιστικής εξουσίας σε άλλες χώρες.

Η προηγούμενη δυνατότητα αποδείχθηκε από την Κινεζική Επανάσταση, κι αυτό δεν αναιρείται από τη μετέπειτα πορεία της ΛΔ Κίνας.

Η σύγκλιση του Μαραντζίδη με τον ΣΥΡΙΖΑ

Η πρόσφατη σύμπλευση του Μαραντζίδη με τον ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή ενός συγγραφέα με οργανική σχέση με ιμπεριαλιστικά κέντρα, είναι το άλλο πρόσωπο της ολοκλήρωσης της μετεξέλιξης του ΣΥΡΙΖΑ από οπορτουνιστικό (ως ΣΥΝ αρχικά) σε αστικό κόμμα. Γεγονός που στην ιστοριογραφική του προέκταση σηματοδοτείται από την ταύτισή του με τις αντιλήψεις της αστικής ιστοριογραφίας.

Αυτό φανερώνει η προσπάθεια αποστασιοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ από ιστορικούς και αντίστοιχες επεξεργασίες που, αν και προέρχονται από τις γραμμές ή από τη θεωρητική παράδοσή του, τώρα λογίζονται ως ξένο σώμα. Ετσι κι αλλιώς, δεν θέλει πλέον να παρουσιάζεται ως συνέχεια του εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος, όπως λάθρα επιχειρούσε κάποτε, αλλά ως η αριστερά του αστικού πολιτικού συστήματος.

Το ίδιο φανερώνει η πρόσκληση του Μαραντζίδη στο φεστιβάλ της Νεολαίας του ΣΥΡΙΖΑ, η παρουσίασή του ως μεγαλύτερου ιστορικού για τη δεκαετία του 1940 από τον Κωστή Καρπόζηλο, δηλαδή τον αρμόδιο για τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (που στο μεγαλύτερό τους μέρος αποτελούν το κλεμμένο Αρχείο του ΚΚΕ και στεγάζονται στα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ).

Το ίδιο φανερώνουν η παρουσία του Γιάννη Ραγκούση στη βιβλιοπαρουσίαση και στη διάρκειά της η ρητή διαβεβαίωση του Καρπόζηλου ότι «η υπόθεση του κομμουνισμού τελείωσε οριστικά το 1991». Αυτό, πέρα από τον Μαραντζίδη , φαίνεται να ευχαρίστησε τους άλλους σοσιαλδημοκράτες συνδαιτυμόνες του στο πάνελ (Γιώργο Καμίνη, Μαριλένα Κοππά). Σίγουρα θα ευχαριστούσε και τον υφυπουργό Παιδείας Αγγελο Συρίγο, που ήταν προγραμματισμένο να συμμετέχει στην αρχική βιβλιοπαρουσίαση αλλά η τελευταία ακυρώθηκε, έπειτα από το έγκλημα στα Τέμπη.

Εμείς θα τον λυπήσουμε! Η Ιστορία του εργατικού και του κομμουνιστικού κινήματος είναι γεμάτη από αποτυχημένους προφήτες που προέβλεψαν ή και θέλησαν να επιβάλουν με νόμους και όπλα το τέλος του κομμουνισμού. Οι περισσότεροι ήταν πολύ ικανότεροι ή πολύ δυνατότεροι από τους σύγχρονους μιμητές τους, αλλά όλοι τους ανίσχυροι μπροστά στην ίδια την ιστορική εξέλιξη, στην ίδια την ταξική πάλη.

Παραπομπές:

1. Στάθης Ν. Καλύβας – Ν. Μαραντζίδης , «Τα εμφύλια πάθη. 23 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον Εμφύλιο», σελ. 363 και 135 – 145 αντίστοιχα.

2. Οπως ομολογεί στο οπισθόφυλλο του βιβλίου ο «έτερος Καππαδόκης» Στ. Καλύβας.

3. Νίκος Μαραντζίδης , ό.π., 356 – 357.

4. Για του λόγου το αληθές, επιλέγουμε ορισμένες από τις «χτυπητές» ιστορικές ανακρίβειες και τις εμφανείς στρεψοδικίες που περιλαμβάνονται στο νέο βιβλίο .

Ο Μαραντζίδης υποστηρίζει αρχικά ότι και μόνο η ονομασία ΚΚΕ και όχι Ελληνικό ΚΚ είναι ενδεικτική της αντίληψης της Κομμουνιστικής Διεθνούς περί του χαρακτήρα του ελληνικού έθνους – κράτους (ό.π. σελ 115-116)

Ωστόσο, όπως είναι ευρύτερα γνωστό, ένας από τους 21 όρους για την προσχώρηση στην Κομμουνιστική Διεθνή – τον οποίο λειψό αναφέρει σε προηγούμενες σελίδες και ο Μαραντζίδης – προέβλεπε: «… όλα τα κόμματα που ανήκουν στην Κομμουνιστική Διεθνή πρέπει ν’ αλλάξουν όνομα. Κάθε κόμμα που θέλει να προσχωρήσει στην Κομμουνιστική Διεθνή πρέπει να πάρει τον τίτλο: Κομμουνιστικό Κόμμα της τάδε χώρας (Τμήμα της Γ’ Κομμουνιστικής Διεθνούς)».

Στη συνέχεια, θα σημειώσει για την εκλογή του Νίκου Ζαχαριάδη στη θέση του Γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ:

«Ετσι, η ανάδειξη του Ζαχαριάδη αποτέλεσε μια πρωτοφανή και μοναδική εμπειρία για το ΚΚΕ, που συνδέθηκε με το φαινόμενο της προσωπολατρίας, το οποίο στιγματίστηκε αργότερα, μετά τον θάνατο του Στάλιν. Υπό την ηγεσία του, γράφτηκαν αναρίθμητα άρθρα στον κομματικό τύπο και σε άλλα έντυπα του κόμματος, που εκθείαζαν τις αρετές του» (ό.π. σελ 163).

Ωστόσο δεν υπάρχουν «αναρίθμητα άρθρα» με τέτοιο περιεχόμενο αλλά ένα συγκεκριμένο άρθρο που δημοσιεύτηκε στην «Κομμουνιστική Επιθεώρηση» στις 6 Νοέμβρη 1942, δηλαδή όταν ο Ζαχαριάδης διατηρούσε τυπικά τον τίτλο του Γενικού Γραμματέα («υπό την ηγεσία του») αλλά βρισκόταν φυλακισμένος στο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου.

Οι παρόμοιες παραποιήσεις, διαστρεβλώσεις και αντιφάσεις του Μαραντζίδη επεκτείνονται σε όλη την περίοδο της Ιστορίας του ΚΚΕ.

5. Νίκος Μαραντζίδης , ό.π., σελ. 39.

6. Νίκος Μαραντζίδης , ό.π., σελ.17.

7. Οταν η επαναστατική θύελλα που ξεσήκωσε η Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση άρχισε να κοπάζει, ο Λένιν ήταν αυτός που πρώτος μίλησε για τη δράση των κομμουνιστών σε συνθήκες επικράτησης του σοσιαλισμού σε μία χώρα (Β. Ι. Λένιν, «Λόγος της 21ης Νοέμβρη 1920 στη Συνδιάσκεψη του ΚΚΡ (μπ.) του κυβερνείου της Μόσχας» στο Β. Ι. Λένιν, «Απαντα», τόμ. 42, εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 2021, σελ. 20 – 24.

8. ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, «Συμπεράσματα για το πέρασμα από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό», «Κομμουνιστική Επιθεώρηση», τεύχ. 3/2020.

 

Του
Κώστα ΣΚΟΛΑΡΙΚΟΥ*
*Ο Κ. Σκολαρίκος είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, υπεύθυνος του Τμήματος Ιστορίας της ΚΕ

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΤΟ «ΣΩΣΣΙΒΙΟ» ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΔΕΙΝΩΝΕΙ ΠΑΡΑ ΣΩΖΕΙ ΤΗΝ ΣΚΟΠΟΥΜΕΝΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

0

του Σεραφείμ Μηχιώτη

Λαγός του εξαδέλφου του Αλέξη Τσίπρα, επίδοξου ολετήρα του τόπου εκ νέου στις εκλογές της 21ης Μαΐου 2023, ο σύντροφος Γιώργος Τσίπρας, επιβεβαίωσε γιά άλλη μία φορά τα σχέδια πολιτικής ανωμαλίας που απεργάζεται το κομματικό ιερατείο της Κουμουνδούρου, με την «κυβέρνηση ηττημένων» που σιωπηρώς (;) μεν εξυφαίνουν στο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά δεν παύουν να έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους.

Μιλώντας στο Action 24, σε συζήτηση με τον υπουργό Ανάπτυξης Άδωνι Γεωργιάδη, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Τσίπρας, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο ο ΣΥΡΙΖΑ να σχηματίσει κυβέρνηση ηττημένων.

Ερωτηθείς για το εάν υπάρχει αυτή η περίπτωση, ο κ. Τσίπρας τόνισε ότι «θα μετρηθεί» εκείνη την στιγμή.«Θέλουμε να είμαστε πρώτο κόμμα. Αν υπάρξει ένα τέτοιο αριθμητικό ενδεχόμενο, σε αυτή την απίθανη περίπτωση, θα το μετρήσουμε εκείνη την στιγμή», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου, δεν άφησε «να πέσει κάτω» και αυτή η ατάκα-πρόκληση των εκπροσώπων του ΣΥΡΙΖΑ, εξ ού, με το δικό του εύστροφο, ευθύβολο και δηκτικό, όποτε απαιτείται, δημόσιο λόγο, τού απάντησε, ως εξής:

«Ο κ. Γιώργος Τσίπρας αποκάλυψε τις προθέσεις του εξαδέλφου του κ. Αλέξη Τσίπρα: να κάνουν κυβέρνηση ηττημένων, εκμεταλλευόμενοι την απλή αναλογική. Προφανώς, αφού τα νούμερα δεν βγαίνουν αλλιώς, με τον κ. Βαρουφάκη, που θέλει να ανατινάξει τις τράπεζες, ίσως και με κάποιο ακροδεξιό κόμμα, αν η συμπλήρωση με το ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη δεν φτάνει. Για αυτό η κάλπη στις 21 Μαΐου είναι καθοριστική. Για να συνεχίσει η Ελλάδα τολμηρά, σταθερά, μπροστά».

Θεωρώ, ότι η προηγούμενη «δημιουργική ασάφεια» των ΣΥΡΙΖΑίων σε σχέση με την «κυβέρνηση ηττημένων» που θέλουν γιά «δεύτερο χαρτί» τους στο μετεκλογικό πολιτικό τοπίο, μετά τις πρώτες εκλογές της 21ης Μαΐου 2023, και σε συνδυασμό με την αμφισημία τους, κατ’ ελάχιστον, γιά τον φράχτη στον Έβρο, μετά τη σαφή και εκπεφρασμένη αντίθεση εκπροσώπων τους (π.χ. Παπαδημούλης, Μουζάλας κ.ο.κ.). πρέπει να αποτελεί σαφή, μόνιμη και ισχυρή αναφορά πολιτικής επιχειρηματολογίας από τη ΝΔ. Οτιδήποτε λέγεται σε αυτήν την κατεύθυνση, ακόμη και σε κατεύθυνση «αναίρεσης» ή εφησυχασμού, δεν πρέπει να παραμένει άνευ σχολιασμού, δεν πρέπει να υποβαθμίζεται, αλλά ,αντιθέτως, να αναδεικνύεται και να σχολιάζεται καταλλήλως, πάντοτε με πολιτικό λόγο επιπέδου και δημοκρατικής πειθούς.

Όλες οι αναζητήσεις (…)γιά τη συγκρότηση «κυβέρνησης ηττημμένων» ή/και «ειδικού σκοπού» στις οποίες πρωτοστατατεί και εξυφαίνει το Κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης αποτελούν εξ ορισμού και πρωτίστως ανομολόγητη ομολογία ότι έχουν συνειδητοποιήσει πως αποχαιρετούν την πρώτη θέση στις επικείμενες εκλογές. Και συνεπεία αυτού ευρίσκονται στην αγωνιώδη θέση να ψελίσουν ένα αξιοπρεπές εναλλακτικό αφήγημα, μετεκλογικώς.

Τα ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων, μετά την ανακοίνωση από τον Πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη της ημερομηνίας των πρώτων εκλογών, συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η πρωτοκαθεδρία της ΝΔ και πολλώ μάλλον της καταλληλότητος Μητσοτάκη έναντι Τσίπρα γιά τη θέση του Κυβερνήτη της χώρας, παραμένει, παρά τη συρρίκνωση, αναμενόμενη άλλωστε, γιά ένα Κόμμα εξουσίας, επί των ημερών του οποίου έλαχε (και) η σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών. Ωστόσο αυτή η διαφορά μάλλον έχει παύσει να συρρικνούται, έχει σταθεροποιηθεί και θα μπορούσε να επανέλθει σε επίπεδα ακόμη και των έξη μονάδων διαφοράς από το ΣΥΡΙΖΑ, όσο πλησιάζουμε εγγύτερα στις επικείμενες εκλογές.

Αντιθέτως δε, σε καμία από τις πολλές δημοσκοπήσεις που έγιναν στους 46 μήνες διακυβέρνησης από τη ΝΔ, δεν είδαμε το Κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ να υπερκαλύπτει την απόσταση που διαρκώς το χωρίζει από το κυβερνών πρώτο Κόμμα. Κάτι το οποίο συνεχίζεται ανελλιπώς μέχρι σήμερα, λίγο περισσότερο από 60 ημέρες προ των εκλογών. Ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως όλα δεικνύουν, δεν πρόκειται να γευθεί την ικανοποίηση της πρώτης θέσης σε δημοσκόπηση, πολλώ δε μάλλον το προβάδισμα Τσίπρα έναντι Μητσοτάκη στην καταλληλότητα ως Πρωθυπουργού.

Πρόκειται, δίχως άλλο, γιά θετική εξέλιξη και δη σταθερή, μη αντιστρέψιμη.

Πρόκειται γιά μία ακόμη επιβεβαίωση, ότι η ΝΔ παραμένει «εφτάψυχη», καθώς έχει την πείρα και τη σοφία να αντιπαρέρχεται τις μείζονες δυσκολίες, προβλήματα ακόμη με με διάσταση τραγωδίας όπως των Τεμπών, σε συνδυασμό με διεθνείς κρίσεις, όπως και των επιπτώσεων αυτών γιά την Ελλάδα (π.χ. εισβολή της Ρωσσίας στην Ουκρανία), στα τέσσερα σχεδόν χρόνια που κυβερνά τον τόπο, μετά τις λυτρωτικές γιά τη χώρα εκλογές του Ιουλίου του 2019. Λάθη έγιναν, ενδεχομένως και επανελήφθησαν, λάθη νέα δεν αποκλείονται, αλλά αυτό δεν αποτελεί, κατ’ ανάγκην, κριτήριο αρνητικής εξ υπαρχής στάσεως έναντι ενός πολιτικού φορέα που θέλει να διδάσκεται από αυτά και τελικώς να αυτοβελτιούται, όπως το εννοεί και γιά το οποίο ομοίως κρίνεται, με αρχή από το πρόσωπο του ίδιου του Πρωθυπουργού.

Κυρίως, όμως, αυτά που προέχουν, είναι τα πολλά και θετικά που έγιναν στην κατεύθυνση ανόρθωσης της χώρας, από τη δεινή θέση στην οποία τήν παρέδωσε η απελθούσα Κυβέρνηση Τσίπρα, με δεκανίκι της γιά τον συντριπτικό χρόνο θητείας της τους ακροδεξιούς των αλλήστου μνήμης ΑΝ.ΕΛ. του πανίσχυρου ΥΕΘΑ Παν. Καμμένου, που δεν τολμούσε να αγγίξει καν ο Πρωθυπουργός του. Είναι πολλά αυτά τα θετικά σε όλους τους τομείς του κυβερνητικού έργου γιά την ανακούφιση της πραγματικής θέσης των εργαζομένων, την ενίσχυση της οικονομίας, την καταπολέμηση της ανεργίας, την οχύρωση-υπόδειγμα σε επίπεδο Ευρώπης στην αντιμετώπισση της επέλασης της Covid-19, τη μάχη γιά την εμπέδοση της ασφάλειας των πολιτών. Και βεβαίως γιά την ίδια τη θέση της χώρας, με την επιβολή του απαραίτητου σεβασμού στην ακεραιότητα μέχρι και την τελευταία άκρη της εθνικής επικράτειας, μέσω και της θεαματικής ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων μετά από πολλά χρόνια.

Μπροστά σε μία τέτοια «μεγάλη εικόνα» η οποία είναι αναμφισβήτητη, ως απολύτως απτή και τελικώς συγκεκριμένη, σε σημείο που να μην αμφισβητείται επί της ουσίας από τους πολιτικούς αντιπάλους αυτής της Κυβέρνησης και τους εντεταλμένους αυτών πολεμίους της, αποτυπούμενη και εις τα ευρήματα όλων των δημοσκοπήσεων, προ και μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, κρίσιμο και επιβεβλημένως ζητούμενο αποτελεί αυτή η «μεγάλη εικόνα» να μην επιτραπεί να επισκιασθεί από επιμέρους «μικρές εικόνες». Όπως είναι βέβαιο ότι θα επιχειρηθεί από την Αντιπολίτευση, μείζονα και μη, ελλείψει ισχυρού, πειστικού και διακριτού εναλλακτικού λόγου/προτάσεων ουσίας γιά τη διακυβέρνηση της χώρας.

Προϋπόθεση προς τούτο αποτελεί αυτή η «μεγάλη εικόνα» να επικοινωνηθεί στους πολίτες με επίθεση ενημέρωσης, μεθοδική, πειστική με όπλο την γλώσσα της αλήθειας και βεβαίως διαρκή, παντού, πόρτα-πόρτα ει δυνατόν. Απαιτείται μία πορεία στο λαό, σε όλους τους πολίτες, όλων των ηλικιών, βεβαίως και όσων ψηφίζουν γιά πρώτη φορά στα 17 τους, στην οποία πρωτοστατεί ήδη ο ίδιος ο Πρωθυπουργός και Πρόεδρος της ΝΔ, Κυρ. Μητσοτάκης. Όλα τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, όλα τα μέλη της σημερινής ΚΟ και οι νέοι υποψήφιοι βουλευτές, όλο ο κομματικός μηχανισμός μέχρι και το τελευταίο χωριό, καλούνται να συντονισθούν με το μήνυμα αυτής της «μεγάλης εικόνας», να το «μάθουν καλά» και να το εκπέμψουν παντού.

Ιδιαίτερο, πλην εξ ίσου απολύτως πρωτεύον σε σχέση με τα προηγούμενα, αποτελεί αυτό της απέχθειας των ΣΥΡΙΖΑίων με τα εθνικά θέματα, τα οποία θεωρούν ως «εθνικά θέματα» με σκοπό να τα υποβαθμίσουν ή να τα διασκεδάσουν. Η απέχθειά τους στην αποτελεσματική ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας δεν κρύβεται, εν αντιθέσει με μία νέα «εκδοχή Πρεσπών» στη σχέση με την εξ Ανατολών γείτονα γιά την οποία υπέδειξε τον δρόμο ο Ν.Φίλης (έστω κι αν ανεπιτυχώς επεδίωξε να το «μπαλώσει»), προσθέτων εαυτόν στο Γ. Μπαλάφα, ο οποίος έχει υποδείξει «να τα βρούμε με την Τουρκία και συμφωνήσουμε αμοιβαία μείωση εξοπλισμών κατά 50%», αφελής μόνον ή απολύτως επικίνδυνος;

Η υστερία των ημερών εναντίον της επεκτάσεως του φράχτη στον Έβρο από πλευράς ΣΥΡΙΖΑ, με τον Πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη να αναφέρεται από τον φράχτη ότι θα προχωρήσει άμεσα με ή χωρίς χρηματοδότηση από την ΕΕ, όπως την εξέθεσαν «μετριοπαθείς» (;) του χώρου τους, ως οι Παπαδημούλης και Μουζάλας, προστιθέμενοι στους Τζανακόπουλο και άλλους επιφανείς τους, τροφοδοτεί τη βάσιμη υποψία ότι θα μπορούσε και να τον «ρίξουν», επανερχόμενοι-φευ…- στην εξουσία. Και γιατί, άλλωστε, αυτό να αποκλεισθεί από σημείο των σχετικών δηλώσεων Μουζάλα «Η δική μου άποψη θα ήταν, να μην (σ.σ. επεκταθεί). Με ρωτάτε το τι θέλω, θα σας έλεγα να μην. Αν με ρωτάτε από τη στιγμή που υπάρχει θα το γκρεμίσετε; Θα σας έλεγα ότι η πολιτική μου δεν αφορά μονάχα τη θέληση μου, αφορά τις συγκεκριμένες συνθήκες κάθε φορά, την προηγούμενη φορά που γίναμε Κυβέρνηση, δεν γκρεμίσαμε τον προϋπάρχοντα φράκτη».

Η εργαλειοποίηση του προσφυγικού/μεταναστευτικού προβλήματος από τους ιθύνοντες στην Τουρκία, όπως εκδηλώθηκε με δραματικό τρόπο εις βάρος της Ελλάδος, στον Έβρο και το Αιγαίο, πλην όμως όλως ανεπιτυχώς, από την οποία και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι προτίθενται να αποστούν, προσώρας έστω, δίχως να συγκινούνται οι ιδεοληπτικοί, διεθνιστές και «δικαιωματιστές» της Αριστεράς (του ΣΥΡΙΖΑ και αριστερότερα) και να στέρξουν σε μία πανεθνική κινητοποίηση, είναι βέβαιο ότι τούς εκθέτει ανεπανόρθωτα. Πρωτίστως δε στους κατοίκους του Έβρου, που δικαίως δεν τούς θεωρούν κοντά τους, στις δικαιολογημένες αγωνίες τους, χρεώνοντάς τους αναλόγως. Και πιστώνοντας, στη σύμπασα Κυβέρνηση της ΝΔ, την πλήρη, άμεση και αποτελεσματική κινητοποίηση του σύμπαντος κρατικού μηχανισμού του κράτους, με προεξάρχουσες τις ΕΔ, τα ΣΑ και τους συνοριοφύλακες γιά την περιφρούρηση των συνόρων μας. Βεβαίως και συνόρων της ΕΕ, στην οποία αυτή η Κυβέρνηση εκινητοποίησε τους εταίρους, προσκαλώντας τα μέλη της Κομμισσιόν και τους πρέσβεις των «27» στην περιοχή.

Προφανώς και προδήλως η στάση του ΣΥΡΙΖΑ γιά το θέμα του φράχτη στον Έβρο θα τούς στοιχίσει και θα το υποστούν, όσες μεταλλάξεις κι αν σκαρφισθούν γιά την ακατανόητη και τελικώς απαράδεκτη στάση που επιμένουν να ακολουθούν εις βάρος των εθνικών συμφερόντων. Από τον Έβρο ένα μήνυμα αποδοκιμασίας του ΣΥΡΙΖΑ και των πολιτικών του, τελικώς του ίδιου του Τσίπρα, είναι δεδομένο, όσο και αναμενόμενο να πάρει χαρακτήρα πλημμυρίδας πολύ πέραν της Ανατολικής Μακεδονίας..

Πηγαίνοντας λοιπόν στη κάλπη, υπό τον εκλογικό νόμο της απλής αναλογικής που πέρασε η Κυβέρνηση Τσίπρα «εγκαίρως», διαβλέποντας την επερχόμενη βαρειά τριπλή ήττα του 2019, αλλά και με την ύπουλη επιδίωξη να υπονομεύσει τη μεθεπόμενη εκλογική διαδικασία, με την οδό της ακυβερνησίας και της αστάθειας που εκλογικού νόμου που πέρασε, δηλαδή των εκλογών της 21ης Μαΐου 2023, το διά ταύτα είναι ένα, μοναδικό και αδιαφιλονίκητο:

Η δεδομένη πρώτη θέση της ΝΔ έναντι του ΣΥΡΙΖΑ να είναι τόσο ισχυρή και με τέτοια απόσταση διαφορά ασφαλείας εις το τελικό ποσοστό, με κριτήρια συμμετοχής και αποφασιστικότητας ισχυρότερα ενδεχομένως και του δεύτερου γύρου σε θετική ψήφο απο τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών, ώστε η κάλπη να αναδείξει τέτοιο ποσοστό που δεν θα υπολείπεται πολύ της πλειοψηφίας που απαιτεί η δεδηλωμένη γιά τον σχηματισμό της επόμενης αυτοδύναμης Κυβέρνησης Μητσοτάκη.

Δεν είναι τυχαίο, σε αυτό το πλαίσιο, ότι ο εκ των Αντιπροέδρων της ΒτΕ και βουλευτής της ΝΔ, Νικ. Κακλαμάνης, προσδιόρισε σε συνέντευξή του από τον ιστότοπο «Militaire», εγνωσμένης φιλο-ΣΥΡΙΖΑίϊκης τοποθέτησης, το αναμενόμενο εκλογικό ποσοστό της ΝΔ σε 30+%.

Τούτο, πέραν του σαφούς μηνύματος γιά το απολύτως απαραίτητο από το δεύτερο γύρο αυτών των εκλογών, θα λειτουργήσει ως αποτελεσματικός φραγμός γιά το επιδιωκόμενο ανοσιούργημα της «κυβέρνησης ηττημένων» που ανανέωσε ο εξάδελφος Τσίπρας, σε μία έκδηλη ομολογία-αναγνώριση ότι οι εκλογές που έρχονται αποτελούν χαμένη υπόθεση γιά το ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα, όλως ιδιαιτέρως, του οποίου η θέση εις το Κόμμα του θα έχει τρωθεί…Σε συνδυασμό, δε, με τη σύλληψη της «Κυβέρνησης ηττημένων ή/και ειδικού σκοπού» σε παταγώδη επιτυχία, αυτή η θέση του θα έχει επιδεινωθεί έτι περαιτέρω και δεν θα μπορούσε η έγερση ζητήματος ηγεσίας εις το ΣΥΡΙΖΑ…

Είναι λυπηρό, πάντως, ότι, στην Ελλάδαμ το Πολιτικό  Προσωπικό της δεν φροντίζει, δεν κήδεται του εμπλουτισμού και της ανανέωσης της ακολουθούμενης στρατηγικής του, βρίσκοντας ή επιλέγοντας ως διέξοδο αντεστραμμένα τεχνάσματα του…παρελθόντος με το «βρώμικο ΄89», όπου και τότε, όπως και τώρα, η Αριστερά (ενωμένος ΣΥΝ τότε, ΣΥΡΙΖΑ σήμερα) αποτελεί την σταθερά «χι» γιά την πολιτική ενοχοποίηση του αμέσως προηγουμένως κυβερνήσαντος.

Ουδεν διδάσκονται, ανεπίδεκτοι γαρ μαθήσεως, εξ ού και καταδικασμένοι να τιμωρηθούν με την ψήφο των πολιτών άλλη μία φορά…

Όπως επίσης πρέπει μάλλον να προεξοφλείται, σε σχέση με τα προηγούμενα, ότι ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ θα επιλέξει μάλλον την αιδήμονα σιωπή, ώστε να συντηρείται κατ’ ελάχιστον η αμφισημία, η οποία προκρίνεται ως τηρητέα προεκλογική στρατηγική/τακτική, ώστε τίποτε να μην αποκλείεται και τίποτε να επιβεβαιώνεται….Σαν σε θολά νερά!

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης