Αρχική Blog Σελίδα 1320

ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΤΣΑΪΛΑ

6

του Παντελή Σαββίδη

Θα ήταν κάπου εκεί στο 2010 όταν συνάδελφος στην ΕΡΤ3 μου είπε πως με ψάχνει ο πλοίαρχος Δημήτρης Τσαϊλάς. Για να είμαι ειλικρινής οι πρώτοι συνειρμοί δεν μου έφεραν στο μυαλό την εικόνα του.

Τον συνάντησα και αμέσως θυμήθηκα την μορφή του ναυταίου υπασπιστή του Πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλου. Μαζί με τον Αλκιβιάδη Στεφανή, ως στραταίο, αποτέλεσαν ένα εντυπωσιακό δίδυμο της σκιάς του πρώην προέδρου. Άκουσα πολλά ενδιαφέροντα πράγματα-από αυτά που μπορούν να ειπωθούν- από την εμπειρία του Τσαϊλά  στο πλευρό του Κωστή Στεφανόπουλου ο οποίος άσκησε με διακριτικότητα αλλά και αποφασιστικότητα, όπου χρειαζόταν και το Σύνταγμα το επέτρεπε, τα καθήκοντά του.

Με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ

Όταν τον γνώρισα, λοιπόν, ο Τσαϊλάς είχε αναλάβει μια έδρα στην ΑΔΙΣΠΟ, την Ανωτάτη Διακλαδική Σχολή Ενόπλων Δυνάμεων που λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη.

Η Διακλαδικότητα είναι το μεγάλο ζητούμενο στους σημερινούς στρατούς και η Σχολή επι των ημερών του Τσαϊλά άρχισε να προβληματίζεται.

Ο Τσαϊλάς έχει μια παθολογική αγάπη για το ναυτικό. Δεν ξέρω αν την έχουν όλοι για τους κλάδους που υπηρέτησαν. Θυμίζει κάτι από την παλιά σχολή και την παλιά αίγλη του στρατεύματος.

Προσπάθησε να εκσυγχρονίσει το πρόγραμμα σπουδών και να εισάγει μερικές καινοτομίες ασυνήθιστες, μέχρι τότε, στο στράτευμα.

Ήθελε αυτά που μάθαιναν τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων θεωρητικά να τα προβάλλουν ως συλλογισμούς που θα έκανα σε αναλύσεις επίκαιρες, γεωπολιτικού και στρατιωτικού περιεχομένου.

Καθιέρωσε, λοιπόν, ένα πάνελ μια φορά το μήνα στο οποίο συμμετείχε ένας διπλωμάτης, ένας καθηγητής ΑΕΙ και ένας δημοσιογράφος οι οποίοι ανέλυαν τις εξελίξεις στα θέματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής της χώρας, στις διεθνείς εξελίξεις και σε θέματα ευρύτερης στρατιωτικής τεχνολογίας και οικονομίας.

Η επιτυχία του πειράματος ήταν εντυπωσιακή. Γεμάτο το αμφιθέατρο της σχολής, πάνω από 500 με 600 στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των τριών κλάδων παρακολουθούσαν με προσοχή και στο τέλος έθεταν ερωτήσεις.

Είχε, όμως, και μια άλλη πρωτοτυπία το εγχείρημα. Τις σχετικές εισηγήσεις τις έκαναν μαθητές της σχολής στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Και οι εισηγήσεις βασίζονταν σε όσα είχαν διδαχθεί. Πάνω στις εισηγήσεις το πάνελ έκανε κριτική και στη συνέχεια κατέθετε τις δικές του απόψεις.

Ήταν μια εντυπωσιακή περίοδος η οποία άφησε το στίγμα της στην σχολή και την οποία ακολούθησε και ο διάδοχος του Τσαϊλά στην έδρα.

Μου ζητήθηκε να βοηθήσω σε αυτό το πάνελ και το έκανα με μεγάλη χαρά και ικανοποίηση μία φορά το μήνα. Δεν κάναμε μάθημα, δεν διδάσκαμε. Συμμετείχαμε σε ένα πάνελ με σε βάθος ανάλυση. Όχι σαν και αυτά που βλέπετε στα αθηναϊκά τηλεοπτικά μορφώματα.

Εκεί γνώρισα καλά τον Τσαϊλά, εκτίμησα την παρουσία του και την στρατιωτική και την ανθρώπινη και όταν αφυπηρέτησε συνεργαστήκαμε και στην διαδικτυακή τηλεόραση Ανιχνεύσεις web tv. Αλλά και σε εκπομπές που έκανα είτε στην ΕΡΤ3 όσο ήμουν ενεργός δημοσιογράφος, είτε στη Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης.

Ο Καφές της Κυριακής της διαδικτυακής Τηλεόρασης Ανιχνεύσεις web tv είναι μια προσομοίωση της επιτυχούς ιδέας που είχε ο Τσαϊλάς στην ΑΔΙΣΠΟ. Με μικρές παραλλαγές.

Ανήσυχο πνεύμα με υπερβολική αγάπη για το ναυτικό και με πατριωτικές ευαισθησίες ο Τσαϊλάς δεν έμεινε ένας απλός απόμαχος ναυταίος.

Μελετά, αρθρογραφεί, συμμετέχει σε ελληνικά και διεθνή think tanks κάνει προτάσεις στρατιωτικής πολιτικής και γεωπολιτικής και κείμενά του έχουν δημοσιευθεί σε πολλά ελληνικά ΜΜΕ και ιστολόγια αλλά και σε διεθνή.

Το βράδυ των Ιμίων ο Τσαϊλάς βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή των γεγονότων κυβερνήτης της πυραυλακάτου Λάσκος. Επανειλημμένως έχει αναλύσει σε εκπομπές τις εμπειρίες του από την τραγική εκείνη νύκτα.

Μαζί, δε, με τον Ναύαρχο Γκότση, ο Τσαϊλάς ήταν από τους ναυταίους που ενδιαφέρθηκαν να έρθει το «Βέλος» στη Θεσσαλονίκη και, τώρα, φροντίζουν για την αξιοπρεπή παρουσία του.

Ο Τσαϊλάς υπηρέτησε ως ναυτικός ακόλουθος στην ελληνική πρεσβεία στον Καναδά μαζί με τον πρέσβη Γεώργιο Αϋφαντή και τον, επίσης, πρέσβη Λεωνίδα Χρυσανθόπουλο. Ήταν τέτοια η προσφορά του που εντυπωσίασε, ακόμη, και τους Καναδούς οι οποίοι του πρότειναν να μείνει και να εργαστεί για την χώρα τους.

Ο Τσαϊλάς δεν έχει κομματικές παρωπίδες. Είναι ένας άνθρωπος που ενδιαφέρεται για την λειτουργία της Δημοκρατίας στον τόπο που γεννήθηκε, για την ευημερία του λαού της χώρας για την ασφάλειά του. Το ενδιαφέρον του είναι έντονο και συνεχές.

Είναι αυτό το ενδιαφέρον που τον ώθησε να αποδεχθεί την πρόταση να είναι υποψήφιος ευρωβουλευτής με την Κίνηση «Συμμετέχω».

Ο Τσαϊλάς αξίζει της προσοχής σας. Αν δεν ψηφίζετε, απλώς, κομματικά και ψάχνετε, προηγουμένως, το ποιόν του υποψηφίου αναζητείστε τον μόνοι σας.

Ο Δημήτρης Τσαϊλάς είναι από τους Έλληνες που αν συμμετάσχουν στα κοινά, η ποιότητα της πολιτικής θα αλλάξει.

 

 

 

 

ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΔΕΝ ΧΤΥΠΗΣΕ ΤΟ ΙΡΑΝ: ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΠΩΘΗΚΕ

1

David Ignatius

19 Απριλιου 2024 Washington Post

Ένας κανόνας για τον περιορισμό μιας κρίσης είναι να κρατάτε το στόμα σας κλειστό και οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν έκαναν πολύ καλή δουλειά εκείνη την Παρασκευή μετά τα ισραηλινά χτυπήματα κοντά στην ιρανική πόλη Ισφαχάν. Ίσως η σιωπή ήταν το πραγματικό μήνυμα – μια επιθυμία από όλες τις πλευρές να αποτραπεί η κλιμάκωση με λόγια ή με πράξεις.

Την περασμένη εβδομάδα, είδαμε κάτι που μου φαίνεται σαν μια εξεταζόμενη απόφαση του Ισραήλ να αναδιαμορφώσει διακριτικά τη στρατηγική του για την αποτροπή του Ιράν και των ιρανών αντιπροσώπων της Χαμάς και της Χεζμπολάχ. Η ισραηλινή αποτροπή συνήθως αφορά τη μαζική χρήση επιθετικής στρατιωτικής δύναμης – μια γροθιά που επιδιώκει να υποχρεώσει τη συμμόρφωση μέσω εξαναγκασμού.
Αυτήν τη φορά όμως ήταν διαφορετική. Όταν το Ιράν εκτόξευσε ένα φράγμα πυραύλων και drone το περασμένο Σαββατοκύριακο ως αντίποινα για το χτύπημα του Ισραήλ την 1η Απριλίου σε Ιρανούς στρατιωτικούς ηγέτες στη Δαμασκό της Συρίας, το Ισραήλ χρησιμοποίησε το αμυντικό του σύστημα Iron Dome και τη βοήθεια των συμμάχων για να απορροφήσει το πλήγμα. Η αναφερόμενη καταστροφή του 99% των εισερχόμενων πυρομαχικών του Ιράν ήταν μια εκπληκτική επίδειξη αντιπυραυλικής άμυνας. Κάποιοι Ισραηλινοί ήθελαν να απαντήσουν αμέσως με ένα μεγάλο αντιμπαράζ. Αλλά υπό την πίεση του Προέδρου Μπάιντεν, περίμεναν.
Όταν η ισραηλινή απάντηση ήρθε νωρίς την Παρασκευή, υπήρξε σιωπή. Ιρανικές και ισραηλινές αναφορές αναφέρουν ότι η ισραηλινή αεροπορία επιτέθηκε σε τοποθεσία κοντά σε μερικές από τις μεγαλύτερες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Αυτές οι εγκαταστάσεις δεν υπέστησαν ζημιές, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Όμως το Ισραήλ έστειλε το μήνυμα ότι μπορεί να διεισδύσει στην ιρανική αεράμυνα και να χτυπήσει στρατηγικούς στόχους όποτε θέλει.
Το Ισραήλ ήθελε τον τελευταίο λόγο σε αυτή την ανταλλαγή και φαίνεται ότι τα κατάφερε. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε την Παρασκευή, μετά από συνομιλίες με αξιωματούχους στην Τεχεράνη, ότι «το Ιράν δεν επιθυμεί μια κλιμάκωση». Οι ιρανικές δημόσιες δηλώσεις χλεύαζαν την περιορισμένη δράση, αλλά το Ισραήλ έδειξε ότι μπορεί να χτυπήσει όποτε θέλει — σε αυτή την περίπτωση διατρύπησε το σύστημα, αλλά την επόμενη φορά, ίσως όχι. Υπό αυτή την έννοια, το Ισραήλ διατήρησε αυτό που οι στρατηγοί αποκαλούν «κυριαρχία κλιμάκωσης». Έδωσε το πρώτο χτύπημα και το τελευταίο.
Πώς να εξηγήσετε τις ενέργειες του Ισραήλ την περασμένη εβδομάδα; Τι εξηγεί την αυτοσυγκράτησή του, σε μια κατάσταση όπου τα γεράκια της ισραηλινής κυβέρνησης ούρλιαζαν για ολοκληρωτική επίθεση;

Εδώ είναι η άποψή μου: Το Ισραήλ συμπεριφέρεται σαν ηγέτης ενός περιφερειακού συνασπισμού κατά του Ιράν.

Στη μετρημένη απάντησή του, φαινόταν να ζυγίζει τα συμφέροντα των συμμάχων του σε αυτόν τον συνασπισμό – Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιορδανία – που όλοι παρείχαν αθόρυβα βοήθεια στην κατάρριψη του περασμένου Σαββατοκύριακου. Παίζει το μακρύ παιχνίδι, με άλλα λόγια.
Αυτό θα ισοδυναμούσε με μια αλλαγή παραδείγματος για το Ισραήλ. Αντί να βλέπει τον εαυτό του ως το μαχόμενο εβραϊκό κράτος που πολεμά μόνο του για την επιβίωσή του ενάντια σε μια φάλαγγα Αράβων και Μουσουλμάνων εχθρών, το Ισραήλ γνωρίζει ότι έχει συμμάχους. Στην κορυφή της λίστας, όπως πάντα, βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά στην Αμερική προστίθενται αραβικά κράτη που αντιτίθενται στο Ιράν και τους πληρεξούσιους του όσο και οι Ισραηλινοί.
Αυτό είναι το νέο σχήμα της Μέσης Ανατολής. Αλλά προς το παρόν, τουλάχιστον, αυτή η ωρίμανση φιλίας μεταξύ του Ισραήλ και των πρώην αντιπάλων του στην περιοχή πρέπει να παραμείνει ανείπωτη.
Το Ισραήλ την περασμένη εβδομάδα απέκτησε άλλο ένα πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο. Αφού απορρόφησε τόσο επιδέξια την πυραυλική επίθεση του Ιράν, θεωρείται αμέσως ως θύμα επίθεσης και ως κύριος της άμυνας υψηλής τεχνολογίας. Αυτή είναι μια ευπρόσδεκτη ανατροπή, μετά από έξι μήνες εξαντλητικής μάχης κατά της Χαμάς στη Γάζα που αμαύρωσε σοβαρά τη διεθνή φήμη του Ισραήλ. Μετά τον καταρράκτη πυραύλων του Ιράν και την περιορισμένη απάντηση από την Ιερουσαλήμ, το Ισραήλ φαίνεται τώρα να έχει υποστήριξη από την Ομάδα των Επτά προηγμένων βιομηχανικών χωρών.
Οι Ισραηλινοί σκληροπυρηνικοί θα πουν ότι μια αδύναμη κυβέρνηση Μπάιντεν πίεσε το Ισραήλ να τραβήξει τις γροθιές του. Στη βάναυση μάχη της Μέσης Ανατολής, θα σκοτωθείς ή θα σκοτώσεις, θα υποστηρίξουν αυτοί οι επικριτές. Αυτή η σκληρή ισραηλινή αντίληψη της αποτροπής μπορεί να φαίνεται επιτακτική. Αλλά παρακολουθώ την προσέγγιση του Ισραήλ για την ασφάλειά του σχεδόν 45 χρόνια και θα έλεγα ότι τα αποτελέσματά της ήταν ανάμεικτα, στην καλύτερη περίπτωση.
Κοιτάμε κάτι νέο, μετά τα «όπλα του Απριλίου». Ίσως τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμη, εάν το Ιράν αποφασίσει να «βγεί κρυφά» προς την απόκτηση πυρηνικών όπλων, η Χεζμπολάχ να επιτίθεται από τον Βορρά ή το Ισραήλ επιλέξει τον καταστροφικό προληπτικό πόλεμο κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Αλλά καλό ή κακό, αυτό είναι ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία.
Είναι απαραίτητο να τεθεί ένα γρήγορο τέλος στον πόλεμο της Γάζας. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής, όπου είναι προς το συντριπτικό συμφέρον του Ισραήλ, των Παλαιστινίων και ολόκληρης της Μέσης Ανατολής να ολοκληρωθεί αυτή η σύγκρουση. Όπως παρατήρησε πρόσφατα ο βετεράνος διπλωμάτης Ντένις Ρος, το Ισραήλ ολοκληρώνει την αποτελεσματική αποστρατιωτικοποίηση της Χαμάς, με 19 από τα 24 τάγματά της να έχουν εξαφανιστεί.
Η de facto στρατιωτική συμμαχία της Σαουδικής Αραβίας και άλλων αραβικών κρατών με το Ισραήλ είναι ανοιχτό μυστικό.
Προχωράμε, επιτέλους, προς την «επόμενη μέρα».
Ο Μπάιντεν πρέπει να βοηθήσει το Ισραήλ να τερματίσει τον πόλεμο στη Γάζα και, με τη βοήθεια των Αράβων, να βρει έναν δρόμο για ένα ενδεχόμενο παλαιστινιακό κράτος. Ο Λευκός Οίκος δεν σχολιάζει όλα αυτά, φυσικά. Αλλά όπως είπε ο Mark Rothko εξηγώντας γιατί σταμάτησε να δίνει τίτλους στους πίνακές του: «Η σιωπή είναι τόσο ακριβής».
*Ο David Ignatius γράφει μια στήλη εξωτερικών υποθέσεων δύο φορές την εβδομάδα για την Washington Post. Το τελευταίο του μυθιστόρημα είναι το «The Paladin».

ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1914-1945

0

του Ιωάννη Τουλουμάκου, Ομότιμου Καθηγητή ΑΠΘ

Από τα περίπου 14000 σωματεία που ιδρύθηκαν στην Θεσσαλονίκη από την απελευθέρωση της πόλης ως το έτος της- εξ’ όσων γνωρίζω πρώτης, σχετικά πρόσφατης καταγραφής1, , δηλαδή στο διάστημα 1914-2012, ιδιαίτερη ιστορική, όσο και κοινωνική σημασία έχουν επειδή συνδέονται με τις μεγάλες εθνικές περιπέτειες του πρώτου μισού του περασμένου αιώνα, τα 171 προσφυγικά, και από αυτά εκείνα των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Ιστορική μελέτη που θα έπρεπε και θα μπορούσε προ πολλού να γίνει και μόνο με τα στοιχεία που δίνουν τα διαθέσιμα καταστατικά, εξ’ όσων γνωρίζω, λείπει. Την επιτατική αναγκαιότητα της έχει σκοπό να δείξει η παρούσα σύντομη επισκόπηση με την επιλογή των καταστατικών που την συνοδεύουν.

Το τραύμα του ξεριζωμού, η ένδεια της προσφυγιάς αλλά και η συλλογική προσπάθεια της υπέρβασης που εκφράζεται με την εντυπωσιακή αναφορά στην ιδέα της αλληλεγγύης – υπέρβασης που δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση της καθημερινής πραγματικότητας, αλλά και την «διανοητική και ηθική εξύψωση» – αποτελούν τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ιστορικής παρουσίας των μικρασιατών προσφυγικών σωματείων. Τι και πώς επιτεύχθηκε από ό,τι αναφέρεται στους σκοπούς των σωματείων, ποιοι ήταν οι αρωγοί, δωρητές, ευεργέτες και μεγάλοι ευεργέτες τους οποίους ελπίζουν ότι θα βρουν οι συντάκτες των καταστατικών, και τι προσέφεραν, θα άξιζε τον κόπο να γίνει με την σχετική έρευνα ευρύτερα γνωστό.

Αντικείμενο μελέτης θα άξιζε τον κόπο όμως να γίνουν και τα «μικρασιατικά» ή προσφυγικά σωματεία που ιδρύθηκαν στην Θεσσαλονίκη στα μεταπολεμικά χρόνια (τα δύο τελευταία στον αιώνα μας) – και με το ερώτημα, αν και ως ποιο βαθμό συνδέονται με τις ιδέες των καταστατικών των προπολεμικών προγόνων. Είναι τα εξής:

  1. Μορφωτική Αδελφότης Μικρασιατών Θεσσαλονίκης (1956)
  2. Αναποκατάστατων Αστών Προσφύγων Θεσσαλονίκης «Αμφικτιονία» (1962)
  3. Αυτοστεγασθέντων Παλαιών Αστών Προσφύγων Συνοικισμού Π. Κουντουριώτη (1962)
  4. Παναγία Γαλατερή Δέλτσου Ικονίου «ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ (1963)»
  5. Σύλλογος «ΦΑΡΑΣΑ» Καππαδοκίας (1965)
  6. Μικρασιατικός Αθλητικός Σύλλογος Ασπροβάλτας (1972)
  7. Μικρασιατική Λέσχη (1973)
  8. Ιωνική Εστία. Σύλλογος Σμυρναίων και Περιχώρων (1973)
  9. Σύλλογος Ποντίων Σταυρουπόλεως «ΑΕΤΟΙ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ»
  10. Ένωσις Σμυρναίων Μικρασιατών (1976)
  11. Μικρασιατικός Αθλητικός Σύλλογος των απανταχού Τρωαδικών (1983)
  12. Ένωση Σμυρναίων – Μικρασιατών Αν. Θράκης και Ποντίων προσφύγων του 1922 (1987)
  13. Ένωση Σμυρναίων – Μικρασιατών «ΑΓΙΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ» (1996)
  14. Σύλλογος Μικρασιατών Ευόσμου (1999)
  15. Σύλλογος Μικρασιατών – Σμυρναίων Μενεμένης «Η ΑΓΙΑ ΦΩΤΕΙΝΗ» (2003)
  16. Μικρασιατικός Σύλλογος Μενεμένης – Αμπελοκήπων Αγίας Παρασκευής (2013)

Δύο σχετικά παραδείγματα από τα παλαιά, χωρίς σχόλιο: Στους «Σκοπούς» του καταστατικού του συλλόγου των Μαλακοπητών (1925) αναφέρεται και «η μετέπειτα ηθική και υλική ανύψωσις των μελών, σύμφωνα με τας απαιτήσεις της συγχρόνου εποχής, ιδία δε η των τεκνών αυτών, άτιναι αναπτύσσονται προς στιγμήν κατά το πλέον αρχέγονον τρόπον», στους «Σκοπούς» του καταστατικού του Συλλόγου Ποντίων, Τραπεζούντος και Περιχώρων (1928) «η μέριμνα προς τοποθέτησιν των ορφανών αρμοδίως και η παροχή οποιασδήποτε υποστηρίξεως εις απόρους επιμελείς μαθητάς»

1βλ. το βιβλίο του υπογράφοντος «Τα Σωματεία της Θεσσαλονίκης 1914-2012» καταγραφή και επισκόπηση, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Κυριακίδη, 2013

Α/Α 1914 Α. Φ.
1 Μικρασιατικός Σύλλογος 1
  1916  
2 Αλληλοβοήθεια Προσφύγων Εργατών 98
3 Προσφύγων Γευγελής Ένωσις 96
  1917  
4 Ιερατικός Σύνδεσμος Προσφύγων Ιερέων 107
5 Προσφύγων Καβάλας και Δράμας Σύλλογος «Φίλιπποι» 129
  1918  
6 «Πόντος Ελεύθερος» 190
  1919  
7 Καυκάσου Προσφύγων Ραιδεστού 232
  1920  
8 Θρακών Σωματείων «Το Αλύτρωτον Ορτάκιοι» 245
9 Προσφύγων εκ Ρωσίας 257
  1921  
10 Κεντρική Επιτροπή Προσφύγων Κιλκίς 331
  1922  
11 Σύλλογος Προσφύγων Ραιδεστού 380
12 Σύλλογος Γεωκτηνοτρόφων Προσφύγων Κιλκίς 384
     
     
  1923  
13 Σύλλογος Καππαδοκέων 388
14 Προσφυγική Ένωσις «Δορύλαιον» 439
15 Σύνδεσμος Καρραγωγέων Προσφύγων 431
16 Ένωσις Προσφύγων Ουσάκ «Ευκαρπία» 453
17 Ένωσις Προσφύγων Κατερίνης 396
18 Σύνδεσμος Κιουταχιωτών Προσφύγων 431
19 Μέριμνα Ποντίων Καυκάσιων Κυριών Μακεδονίας 464
20 Μικρασιατικός Σύλλογος Προσφύγων Λαγκαδά 455
21 Κεντρικός Σύνδεσμος Ποντίων Μακεδονίας – Θράκης 465
22 Εθνικός Σύλλογος Προσφύγων Αρτεργατών 410
23 Παμμικρασιατική Ένωσις Προσφύγων 417
24 Θρακικός Σύλλογος Λαγκαδά 460
25 Σύλλογος Προσφύγων Μικράς Ασίας «Η Αλληλοβοήθεια» 463

 

  1924  
26 Σύλλογος Ελλ. Μειονοτήτων «Αδραμυτικός Κόλπος» 506
27 Σύλλογος Προσφύγων Αλιέων Μικρασιατών 518
28 Αστική Ένωσις Προσφύγων 500
29 Σύνδεσμος Προσφύγων Βασιλικού Περιχώρων 532
30 Κεντρικός Σύλλογος Γαλατοφρυγίας 483
31 Αστική Ένωσις Προσφύγων 500
32 Ένωσις Προσφύγων Καϋστρίου Πεδίου  
33 Ένωσις Ελλήνων Κασταμονής 511
34 Σύλλογος Προσφύγων Μαιάνδρου 533
35 Σύλλογος Προσφύγων Μενεμένης «Τήμνος» 505
36 Σύλλογος Προσφύγων Μουδανιών 531
37 Σύλλογος Μυλεργατών Προσφύγων «Δήμητρα» 493
38 Σύλλογος Νεαπολιτών Καππαδοκίας 517
39 Σύλλογος Ξηροκρήνης «Η Ελπίς» 450
40 Ένωσις Ποντίων Αμισού 536
41 Προσφυγική Ένωσις Φλογητών Μ.Ασίας 516
42 Ένωσις Προσφύγων Επαρχίας Προύσης 529
43 Ένωσις Προσφύγων Καλλιπόλεως 509
44 Σύλλογος Προσφύγων Μετρών-Δερκών Κεντρώας Ασίας 540
45 Σύλλογος Προσφύγων Βάλλιας 544
46 Σύλλογος Κατοίκων Συνοικισμού Ρέζη 478
47 Προσφυγικός Σύλλογος Αστακηνών «Ρύσιον» 498
48 Σύνδεσμος Προσφύγων Σιδηροδρομικών 474
49 Σύνδεσμος Κατοίκων Συνοικισμού αρ. 6 470
     
  1925  
50 Ένωσις Αστών Προσφύγων 575
51 Σύνδεσμος Βρυούλων Προσφύγων 566
52 Γουμενίτσης Προσφυγική Ένωσις Ποντίων 647
53 Σύλλογος Προσφύγων Λαοδικείας «Δενίσαη – Σαραΐκιοί» 568
54 Δέρκων Προσφύγων 666
55 Σύλλογος Προσφύγων Ικονίου 582
56 Σύλλογος Προσφύγων Ιοσγάτης «Άγιος Χαράλαμπος» 588
57 Σύλλογος Προσφύγων Καισαρείας 572
58 Εθνική Προσφυγική Ένωσις Καλαμαριάς 654
59 Παμπροσφυγική Ένωσις Καλαμαριάς 641
60 Σύλλογος Νεολαίας Καυκασίων Καλαμαριάς 651
61 Σύλλογος Προσφύγων Κοσκίν Μαδέν 617

 

62 Σύλλογος Κιλίκων 563
63 Σύλλογος Προσφύγων Κυζίκου 594
64 Σύλλογος Κυδωνιών Μοσχονησίων 553
65 Σύλλογος Προσφύγων Εργατών Μεταφορών και Φορτοεκφορτώσεως 554
66 Σύλλογος Καραβούρνων Σμύρνης 562
67 Σύλλογος Προσφύγων Αζαρίου «Σίπυλος» 555
68 Σύλλογος Προσφύγων Νικομηδείας 552
69 Σύλλογος Προσφύγων Παλλαδαρίου Προύσης 663
70 Σύνδεσμος Περγάμου Ανταλλαξίμων 621
71 Πανπροσφυγικός Σύλλογος Ποντίων 632
72 Εργατικός Επαγγελματικός Εθνικός Σύλλογος Ποντίων 623
73 Προκονήσου Αστικός Σύλλογος 631
74 Σύλλογος Προσφύγων «Προφήτης Ηλίας» 665
75 Σύλλογος Προσφύγων Σμύρνης 567
76 Προσφυγική Ένωσις Τούμπας 587
77 Σύλλογος Ποντίων Τραπεζούντος 640
78 Σύλλογος Προσφύγων Τρίγλιας 519
79 Ένωσις Προσφύγων Τροχιοδρομικών Ηλεκτροτεχνιτών 620
80 Προσφυγικός Σύνδεσμος Χαλκηδόνος 628
     
  1926  
81 Αστών Προσφύγων Κιλκίς 733
82 Δικαιούχων Ελλήνων Υπηκόων Τουρκίας 773
83 Καππαδοκίας Ινδγέ – Σού Κοινοτική Επιτροπή 681
84 Καραγατσίων Ουζεΐρ Βέη 679
85 Σύλλογος Κωνσταντινουπολιτών Προσφύγων «Άγιος Σπυρίδων» 750
86 Παμπροσφυγικός Σύλλογος Λαγκαδά 714
87 Μικρασιατικός Αθλητικός Και Μορφωτικός Σύλλογος Νέων 675
88 Κεντρικός Σύλλογος Προσφύγων εκ Ρωσίας 699
89 Κεντρικόν Πολιτικόν Σωματείον Προσφύγων Τούμπας 719
90 Ένωσις Αλληλοβοηθείας Προσφύγων Συνοικισμού Τούμπας 730
91 Σύλλογος Προσφύγων «Σόμα» 774
     
  1927  
92 Δικαιούχων Ανταλλαξίμων Παμπροσφυγικός Οργανισμός 793
93 Σύνδεσμος Προσφύγων Νίκαιας 786
94 Ομοσπονδία Ενιαία των εκ Βουλγαρίας Προσφύγων 839
95 Κεντρικός Σύνδεσμος Ποντίων Θεσσαλονίκης 745

 

96 Προσφυγικός Σύνδεσμος Λαχαναγοράς 854
97 Προσφύγων Δημοσίων Υπαλλήλων εκ Τουρκίας 861
98 Προσφύγων Ένωσις Ζαγκλιβερίου 805
99 Προσφύγων Καβακλή εκ Βουλγαρίας 820
100 Προσφύγων Κουλέ Καφέ και Ισλαχανε 866
101 Προσφύγων εκ Μεγάλου Βογιαλικίου Βουλγαρίας 823
102 Προσφύγων εκ Μεσημβρίας Βουλγαρίας 856
103 Προσφύγων εκ Στενημάχου Βουλγαρίας 834
104 Προσφύγων εκ Σινακλή Βουλγαρίας 821
105 Προσφύγων Συνοικιών Χαριλάου, Ντεπώ, Αναλήψεως 836
106 Προσφύγων Γενή Σεχήρ Δαδρανελλίων Σύλλογος «Τρωάς» 788
     
  1928  
107 Προσφύγων Γεωργών και Εντοπίων Σωματείων Ασσήρου 942
108 Προσφύγων Μαδύτου και Περιχώρων Σύλλογος «Ελλήσποντος» 935
109 Μεσημβρίας Πατριωτική Ένωσις 945
110 Μαλακοπηνών Σύλλογος «Άγιοι Θεόφωροι» 943
111 Ένωσις Ποντιακής Νεολαίας 887
112 Προσφύγων Χαρμάνκιοϊ Σύλλογος «Αναγέννησις» 937
113 Προσφυγική Ένωσις Θεσσαλονίκης «Μακεδονικός» 949
114 Περίνθου αγροτικήν ένωσις 962
115 Προσφύγων Παλαιοπωλών αγορά Μπιτ – Παζάρ 990
     
  1929  
116 Σμύρνης Νέος Συνοικισμός 956
117 Αστέγων Συνοικισμός Ουζεΐρ Μπέη Σύλλογος 1046
118 Παμπροσφυγική Ένωσις δικαιούχων Ανταλλαξίμων 1053
119 Προσφυγικός Σύνδεσμος Τούμπας Άγιος Γεώργιος 1001
     
  1930  
120 Ένωσις Χήρων και Ορφανών Ανταλλαξίμων Δικαιούχων 1118
121 Σύνδεσμος Αστών Προσφύγων Ουζεΐρ Μπέη «Ελλήσποντος» 1114
122 Ένωσις Αστών Προσφύγων Συνοικισμού Μπεζινάρ 1134
123 Προσφυγική Ένωσις Ξηροκρήνης «Άγιος Ελευθέριος» 1185
124 Αστικός Προσφυγικός Συνοικισμός Αμπελοκήπων «Ομόνοια» 1144
125 Συνοικισμός Προσφύγων Αγίας Φωτεινής «Η Πρόοδος» 1111
     
  1931  
126 Αστέγων Προσφύγων Σύνδεσμος Ουζεΐρ Μπέη 1268

 

127 «Δράσις», Σύνδεσμος των εκ Ρωσίας προσφύγων Κατερίνης 1223
128 Ένωσις Προσφύγων Συνοικισμού Μπεζινάρ «Άγιος Ελευθέριος» 1216
129 Σύνδεσμος Προσφύγων Αμπελουργών «Μεταμόρφωσις» 1544
130 «Μέριμνα», Σύνδεσμος Προσφύγων εκ Ρωσίας Κατερίνης 1254
131 Σμυρναϊκή Νεολαία 1232
132 Σιδηροδρομικών Προσφύγων Σύλλογος «Η Στέγη» 1282
     
  1932  
133 Κεντρικός Σύνδεσμος Αγωνιστών του Πόντου 1340
134 Προσφυγικός Αθλητικός Όμιλος Αξιουπόλεως 1307
135 Αστέγων Προσφύγων Χορχόρ – Τζαμή Σύλλογος 1419
136 Ένωσις Προσφύγων Δέρκων 1355
137 Αστέγων Προσφύγων Δημοδιδασκάλων 1362
138 Εφέδρων Προσφύγων Πανελλήνιος Εθνικός Σύνδεσμος 1324
139 Αστών Προσφύγων Νέας Μενεμένης Σύλλογος 1377
140 Μικρασιατική Εθνική Νεολαία 1300
141 Σύνδεσμος Αστών Προσφύγων «Μπαϊρακλή Νέον» 1354
142 Κοινωνικός Προσφυγικός Σύνδεσμος Αστέγων «Άγιος Νικόλαος»  
143 Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Ποντιακής Νεολαίας 1318
144 Σύλλογος Ποντίων Κατερίνης 1346
145 Σύνδεσμος Προσφύγων Αστών Παραπηγματούχων Λαχαναγοράς 1310
146 Πανελλήνιος Εθνικός Σύνδεσμος Προσφύγων Εφέδρων 1324
147 Προσφυγικός Σύνδεσμος Συνοικισμού Μελλά Μπαξέ  
  1934  
148 Αναμορφωτικός Σύλλογος Ποντίων Κολχικού «Απόλλων» 4508
149 Αστέγων Προσφύγων Κωνσταντινουπολιτών 1480
150 Ένωσις Νεολαίας Μαλακοπιτών 1433
151 Ένωσις Προσφυγικού Συνοικισμού «Παράδεισος» 1473
152 Συνοικιακή Ένωσις Προσφύγων «Ρήγας Φεραίος» 1461
     
  1934  
153 Αστικός Προσφυγικός Συνοικισμός «Θράκη» 1599
154 Ένωσις Προσφύγων Ικονίου Πόρου 1510
155 Κεντρικός Σύνδεσμος Ποντίων Θεσσαλονίκης 1634
     
  1935  
156 Ξηροκρήνης Σύνδεσμος Προσφύγων και Γηγενών Παραπηγματούχων 1694
157 Προσφυγικός Σύνδεσμος Συνοικισμού «Πρόνοια» 1646

 

     
     
                                                        1941  
158 Προσφύγων Επαρχίας Σιδηροκάστρου 2005
159 Προσφύγων Νομού Σερρών 2003
     
                                                       1942  
160 Προσφύγων Βουλγαροκρατουμένων μερών 2009
161 Προσφύγων Δράμας  
162 Προσφύγων Έβρου  
163 Προσφύγων Καβάλας  
164 Προσφύγων Ξάνθης  
165 Προσφύγων Ροδόπης  
     
                                                      1943  
166 Προσφύγων Καπνοπωλών 2068
167 Προσφύγων Τσαριτσάνης 2055
     
                                                     1944  
168 Προσφυγική Ένωσις Δράμας 2093
169 Προσφύγων Αστέγων Επαγγελματιών 2071
     
                                                    1945  
170 Προσφύγων Αν. Μακεδονίας- Θράκης 2237
171 Προσφύγων Ν. Σερρών 2105
     

ΙΙ. ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

  1. Επωνυμίες

Ο «Μικρασιατικός Σύλλογος» του 1914 είναι το πρώτο- σύμφωνα με τον αριθμό φακέλου του καταστατικού του (που δεν έχει σωθεί-) σωματείο της ελεύθερης Θεσσαλονίκης, η ίδρυση του οποίου συνδέεται πιθανώς με τον πρώτο διωγμό. Η «Παμμικρασιατική Ένωσις Προσφύγων», ο Σύλλογος Προσφύγων Μικράς Ασίας «Η Αλληλοβοήθεια», και ο «Μικρασιατικός Σύλλογος Προσφύγων Λαγκαδά» που ιδρύθηκαν το 1923 και ο «Σύλλογος Προσφύγων Αλιέων Μικρασιατών» που ιδρύθηκε το 1924 είναι οι μόνες προσφυγικές συλλογικές οργανώσεις, όπου γίνεται αναφορά στην Μικρά Ασία, στον «Μικρασιατικό Αθλητικό και Μορφωτικό Σύλλογο Νέων» του 1926 λείπει η αναφορά στην προσφυγική προέλευση , ενώ αντιθέτως τον ίδιο χρόνο μαρτυρείται με διαφορετικό αριθμό καταστατικού ο «Παμπροσφυγικός Σύλλογος Λαγκαδά».

Τέσσερεις άλλες ομάδες συλλογικών οργανώσεων προσφύγων («Σύλλογοι», «Ενώσεις», «Σύνδεσμοι», «Σωματεία») προσδιορίζονται στις επωνυμίες τους με διαφορετικές αναφορές, όπως είναι:

  • Περιοχές της πόλης (:Καλαμαριά, Πολίχνη,   Τούμπα,   Χαριλάου,   Ντεπώ,   Ανάληψις,   Ξηροκρήνη,   Αμπελόκηποι) κοινότητες, ή πόλεις με αρμοδιότητα στην καταχώριση των καταστατικών του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (Κατερίνη, Κιλκίς, Αξιούπολις, Ζαγκλιβέρι).
  • Συνοικισμοί (Ρεζή, Ουζούρ Βέη,   Κουλέ Καφέ,  Ισλααχανέ,   Χαρμάνκιοϊ,   Μπεζινάρ, «Παράδεισος»).
  • Επαγγέλματα (:     Αλιείς,     Αρτεργάτες,    Γεωργοί,      Μυλεργάτες, Φορτοεκφορτωτές, Παλαιοπώλες, Σιδηρουργοί, Σιδηροδρομικοί).

Ιδιαίτερες («χαμένες») πατρίδες στην Μικρά Ασία και Ανατολική Θράκη- με τα ακόλουθα, εντυπωσιακά, όχι μόνο για τον αριθμό τους, παραδείγματα:

Αδραμύτιον Λαοδίκεια
Αζάριον Μαιάνδρου (κοιλάδα)
Βάλια Μαλακοπή
Βρύουλα Μενεμένη
Γαλατοφρυγία Μετρών- Δέρκων Κεντρώας
Δαρδανέλλια Ασίας
Δορύλαιον Μοσχονήσια
Ελλήσποντος/Μάδυτος Μουδανιά
Ικόνιον Νίγδη
Ιοσγάτη Νίκαια
Καισάρεια Νικομήδεια
Καλλίπολις Προύσα
Καππαδοκία Ραιδεστός
Καϋστρίου πεδίον Σμύρνη
Κασταμονή Τρίγλια
Κιλικία Φλογητά
Κιουτάχεια Χαλκηδών
Κύζικος

 

 

 

Ιδιαίτερη πατρίδα αποτελεί ο Πόντος με τις εξής συλλογικές οργανώσεις:

 

Πόντος Ελεύθερος
Μέριμνα Ποντίων Καυκασίων Κυριών
Κεντρικός Σύνδεσμος Ποντίων Μακεδονίας- Θράκης
Ένωσις Ποντίων Αμισού
Παμπροσφυγικός Σύλλογος Ποντίων
Εργατικός Επαγγελματικός Εθνικός Σύλλογος Ποντίων
Σύλλογος Ποντίων Τραπεζούντος
Κεντρικός Σύνδεσμος Ποντίων Θεσσαλονίκης
Ένωσις Ποντιακής Νεολαίας
Κεντρικός Σύνδεσμος Αγωνιστών του Πόντου
Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Ποντιακής Νεολαίας
Σύλλογος Ποντίων Κατερίνης
Αναμορφωτικός Σύλλογος Ποντίων Κολχικού
Κεντρικός Σύνδεσμος Ποντίων Θεσσαλονίκης

 

Με τους προσδιορισμούς «Αστοί» και «Άστεγοι» μαρτυρούνται εξ’άλλου δύο άλλες μικρότερες σε αριθμό συλλόγων ομάδες (από το 1924 έως το 1933), από τους οποίους ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί ο «Σύνδεσμος Αστέγων Δημοδιδασκάλων» του 1932, όπως και η ιδρυθείσα το 1930 «Ένωσις Χηρών και Ορφανών Ανταλλαξίμων Δικαιούχων».

  1. Ιδέες, Σκοποί, Πόροι, Σφραγίδες και Λάβαρα

Το αποτελούμενο από 25 άρθρα καταστατικό του Συλλόγου Προσφύγων Σμύρνης και Περιχώρων (του 1925) συνέταξε η προηγηθείσα και «εξελιχθείσα» (κατά την διατύπωση του πρώτου άρθρου) σε Σύλλογο Επιτροπή Κοινότητας Σμύρνης. Σκοπός της και σκοπός του Συλλόγου ήταν «η αλληλεγγύη, συνένωσις και σύμπραξις» που χρειάζονταν «προς εξεύρεσιν υπέρ των δεομένων περιθάλψεως, προστασίας, αρωγής και εργασίας», αλλά και «προς τελεσφόρον διεκδίκησιν και επίτευξιν των απαραγράπτων δικαίων επί της πατρικής των κληρονομίας και την παλινόστησιν εις το πάτριον έδαφος». Μέλη του Συλλόγου ήταν πρόσφυγες από την Σμύρνη ή τα περίχωρά της, αναγορεύονταν όμως εξέχουσες προσωπικότητες σε επίτιμα μέλη, εφ’όσον «σπουδαίως συντελούν εις την πραγμάτωσιν του σκοπού του Συλλόγου». Ως πόροι του ορίζονται το δικαίωμα εγγραφής (της α’ τάξεως 10, της β’5 δραχμές), οι μηνιαίες συνδρομές (5 δραχμές για την α’ , 2.5 για την β’ τάξη), οι συνδρομές δωρητών και ευεργετών (με 500 και 1000 δραχμές αντιστοίχως). Στην σφραγίδα του Συλλόγου απεικονίζεται το κωδωνοστάσιον της Αγίας Φωτεινής «εις ένδειξιν ιστορικής αναμνήσεως της καταστροφής».

Πέντε χρόνια αργότερα (το 1930) ιδρύθηκαν στην Θεσσαλονίκη δύο άλλοι σύλλογοι Σμυρναίων, το «Σωματείον Συνοικισμού Νέας Σμύρνης», με σκοπό την «ανέγερσιν συνοικισμού» για την στέγαση των μελών του με κρατικό δάνειο εξοφλητέο σε 15 χρόνια και η «Σμυρναϊκή Νεολαία Θεσσαλονίκης» με σκοπό την «πνευματικήν και σωματικήν διαπαιδαγώγησιν και την εξύψωσιν του εθνικού φρονήματος των νέων» και την προς τούτο ίδρυση, εκτός της λέσχης των μελών, τεσσάρων σχετικών τμημάτων (Φιλολογικού, Εκπαιδευτικού, Φυσικής Αγωγής, Μουσικού και Ψυχαγωγικού). Την ιδιομορφία του Συλλόγου δείχνουν και ορισμένα άλλα χαρακτηριστικά:

  • Ως πόροι του ορίζονται εκτός από το δικαίωμα εγγραφής και την μηνιαία συνδρομή (α’ και β’ τάξεως, 10 και 5 δραχμές αντιστοίχως) οι προσδοκώμενες εξαιρετικά υψηλές δωρεές «μεγάλων ευεργετών» (άνω των 5 χιλ), «ευεργετών» (μέχρι 5 χιλ), «δωρητών» (μέχρι 1000) και «επιτίμων συνδρομητών» (μέχρι 500 δρχ) εφ’άπαξ.
  • Ο Σύλλογος θέλει, όταν οι πόροι του το επιτρέπουν, «να έρχεται αρωγός εις χήρας και ορφανά των σφαγιασθέντων αδελφών και των εν πολέμω πεσόντων».
  • Ως μέλη γίνονται δεκτές στον Σύλλογο και κυρίαι (η υπογράμμιση από τους συντάκτες του καταστατικού), οι οποίες «απολαμβάνουν απάντων των δικαιωμάτων των αρρένων μελών».
  • Από τους 10 ιδρυτές του Συλλόγου πέντε είναι υπάλληλοι, οι άλλοι φαρμακοποιός, ιδιοκτήτης αυτοκινήτου, κρεοπώλης, ζαχαροπλάστης, φοιτητής.

Η βασική ιδέα που καθορίζει όμως την ίδρυση αυτού όπως και των άλλων συλλόγων είναι η ίδια, όπως διατυπώνεται σε διάφορα καταστατικά: Η αλληλεγγύη (συχνά ως «αδελφική αλληλεγγύη»), «η αλληλοβοήθεια και σύμπραξις», «η σύσφιξις των δεσμών, διατήρησις της συνειδήσεως της κοινής καταγωγής και στενοτέρα επαφή», η ηθική και υλική συνδρομή σε αναξιοπαθούντες συμπατριώτες. Στο καταστατικό του συλλόγου των Μαλακοπητών (του 1928) προβλέπεται η ίδρυση ταμείου αλληλοβοήθειας με ιδιαίτερο κανονισμό για την χρηματική αρωγή «των εις ένδειαν περιελθόντων και παθόντων» όπως και στο καταστατικό του Εθνικού Συνδέσμου Προσφύγων Αρτεργατών (του 1923) «προς παροχήν περιθάλψεως εις τα ασθενούντα και ανίκανα μέλη χρηματικών βοηθημάτων και συντάξεως» (!).

Η στέγαση σε μόνιμη κατοικία, η εξεύρεση εργασίας και η ιατρική περίθαλψη είναι τα κύρια αιτήματα που προβάλλονται στους «Σκοπούς» των καταστατικών, ενίοτε ακόμη η ύδρευση και ο ηλεκτροφωτισμός, σχετικά σπάνια «η διεκδίκησις των δικαιωμάτων» που προκύπτουν από την συνθήκη της Λωζάνης, ενώ δεν λείπει στο καταστατικό της «Παμμικρασιατικής Ενώσεως Προσφύγων» (του 1923) η αναφορά στον ένα κύριο σκοπό, ο οποίος ήταν «η τελεσφόρος διεκδίκησις και επίτευξις των απαραγράπτων δικαίων των προσφύγων επί της προαιωνίου πατρικής κληρονομίας των και η παλιννόστησις εις το πάτριον έδαφος των».

Ο προσφυγικός Σύνδεσμος Τούμπας «Άγιος Γεώργιος» έγινε σύμφωνα με το καταστατικό του (το 1929) από τους «οικούντες εν τοις οικίσκοις του Εμπορικού Επιμελητηρίου», μεταξύ δε των σκοπών του αναφέρεται και η βελτίωσις της καταστάσεως της οσημέραι ετοιμορρόπου καθισταμένης στέγης αυτών.

Μολονότι οι βιοτικές ανάγκες κατά την ίδρυση των Σωματείων ήταν και προβλέπονταν να είναι στο εγγύς ή και απώτερο μέλλον εξαιρετικά πιεστικές, στους «σκοπούς» τους αναφέρεται συχνά και η «διανοητική ανάπτυξις και η ηθική εξύψωσις», η «διάπλασις», η «καλλιέργεια» και «ανάπτυξις» του αισθήματος της αλληλεγγύης, ενίοτε η «πολιτική διαπαιδαγώγισης» και καλλιέργεια του «εθνικού φρονήματος». Σε ορισμένες περιπτώσεις επίσης, όταν τα έσοδα του Σωματείου ή και οι προσδοκώμενες δωρεές το επέτρεπαν, προβλέπονταν η ίδρυση λέσχης, αναγνωστηρίου , βιβλιοθήκες, νυχτερινής και πρακτικής Σχολής (Προσφυγική Ένωσις Αστών, «Αγία Φωτεινή Η Πρόοδος», «Αστακηνών», «Ρύσιον», Μαγνησίας «Σίπυλος», «Κεντρικός Σύνδεσμος Ποντίων», Φιλαδελφέων Φιλανθρωπικός Σύλλογος «Αλληλοβοήθεια»).

Τα προσφυγικά σωματεία έχουν τακτικά και επίτιμα, μερικά και ανεπιστέλλοντα μέλη, με το δικαίωμα της εγγραφής και τις μηνιαίες συνδρομές (η μη καταβολή των οποίων σε ορισμένο διάστημα συνεπαγόταν την απώλεια της ιδιότητας του μέλους) ή εισπράξεις από διάφορες εκδηλώσεις, διαθέτουν τακτικά ή έκτακτα έσοδα, έχουν όμως άστεγους, άνεργους, και ασθενείς, χήρες και ορφανά και γι’αυτούς χρειάζονται την βοήθεια από εύπορους συμπολίτες: Είναι οι αναφερόμενοι στα καταστατικά με τα αντίστοιχα ποσά «αρωγοί», «δωρηταί», «ευεργέται», «μεγάλοι ευεργέται». Τα ποσά ποικίλλουν, όπως και οι τρόποι με τους οποίους αναγνωρίζεται η προσφορά: Οι αρωγοί με ανώτατο όριο 50 έως 200 δραχμές τιμώνται με ευχαριστήρια επιστολή, οι δωρητές (200-500) και ευεργέτες (560-2500) με αναγραφή των ονομάτων, οι μεγάλοι ευεργέτες  (άνω των 5000 ή 10.000) με ανάρτηση φωτογραφίας. Προξενούν εντύπωση οι σχετικές αναφορές και εξαιτίας του σημαντικού αριθμού των σωματείων, όπου μαρτυρείται, αλλά και εξαιτίας των ποσών:  Στο καταστατικό της «Προσφυγικής Ενώσεως Τούμπας» ως «δωρηταί» ανακηρύσσονται οι προσφέροντες 1000, ως «ευεργέται» οι προσφέροντες 5-10 χιλ, και ως «μεγάλοι ευεργέται» οι προσφέροντες άνω των 10 χιλ. Η προσδοκία ότι το έτος 1925 θα βρίσκονταν συμπολίτες πρόθυμοι να προσφέρουν τόσο σημαντικά για την εποχή ποσά σε ένα προσφυγικό σωματείο, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κατανοείται από την διάδοση που φαίνεται ότι είχε τότε η ιδέα της κοινωνικής αλληλεγγύης, για την οποία ο «Σύνδεσμος κυριών κοινωνικής αλληλεγγύης» (το 1924) και η «Πανελλήνιος Κοινωνική Αλληλεγγύη» (το 1950) στην Θεσσαλονίκη είναι δύο ενδεικτικά παραδείγματα.

Την ταυτότητα των Σωματείων εκφράζουν εκτός από την επωνυμία, τα επιλεγόμενα σύμβολα, η σφραγίδα και το λάβαρο.

  • Ο Σύλλογος «Μικρασιατική Ένωσις Προσφύγων» έχει λάβαρο κυανού χρώματος, στο οποίο απεικονίζεται η σκηνή του μαρτυρίου του αειμνήστου μητροπολίτου Σμύρνης Χρυσοστόμου ως σύμβολον του γενικού μαρτυρίου των κατοίκων της Μικρασίας.
  • Λάβαρο λευκού χρώματος με εικόνα που παριστάνει το «μαρτύριο της τελευταίας μικρασιατικής τραγωδίας» έχει επίσης ο Σύλλογος κατοίκων Μαγνησίας και περιχώρων «Σίπυλος».
  • Το κωδωνοστάσιο του ναού της Αγίας Φωτεινής «εις ένδειξιν της ιστορικής αναμνήσεως της καταστροφής» έχει εξ’άλλου ως σύμβολο στην σφραγίδα του ο Σύλλογος Προσφύγων Σμύρνης και Περιχώρων.
  • Η «Προσφυγική Ένωσις Τούμπας» έχει σφραγίδα στο μέσον της οποίας απεικονίζονται οι Τρεις Χάριτες με αλληλοσφιγμένα χέρια ως σύμβολο της αλληλεγγύης μεταξύ των διαφορετικής καταγωγής προσφύγων.
  • Λάβαρο με την εικόνα του Αγίου Βασιλείου έχει ο «Σύλλογος Προσφύγων Καισαρείας».
  • Σφραγίδα στο μέσον της οποίας απεικονίζεται «καπνοδόχος μεταλλείου εν ενεργεία» έχει ο «Σύλλογος προσφύγων Βάλιας».
  • Ο «Εργατικός και Επαγγελματικός Εθνικός Σύνδεσμος Ποντίων» έχει ως σύμβολο στην σφραγίδα του δικέφαλο αετό με σταυρό επικεφαλής.
  • Στην σφραγίδα του Σωματείου Αστών Προσφύγων απεικονίζεται ο θεός Ερμής, η Ένωσις Προσφύγων «Χαρμάνκιοϊ Αναγέννησις» έχει ως σύμβολο τον ανατέλλοντα Ήλιο.

Από τα σωματεία που για ειδικούς λόγους (όπως είναι οι αναφορές των ονομάτων με τα επαγγέλματα των ιδρυτών, η προέλευση ή η οργάνωση) θα άξιζε να μελετηθεί επίσης ιδιαιτέρως το «Εθνικόν Σωματείον Προσφύγων Αρτεργατών» του 1923, για τον «ειδικό κανονισμό του ταμείου Αλληλοβοηθείας» που είχε συντάξει το Δ. Συμβούλιό του και είχε εγκρίνει η γενική του συνέλευση (αρ. 25 του καταστατικού).

  1. Τα ιδρυτικά μέλη

Στο τελευταίο μέρος των καταστατικών αναφέρονται τα ονόματα των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου ή και των άλλων ιδρυτών του σωματείου με τα συναφή στοιχεία, εκτός από την διεύθυνση της κατοικίας, το επάγγελμα και συχνά η ηλικία. Και τα δύο, προπάντων το πρώτο, με την ιδιαίτερη σημασία που έχουν για την λειτουργία και την δράση του σωματείου παρουσιάζουν ερευνητικό ενδιαφέρον σε συνδυασμό με τον συνεκτικό ρόλο που είχε η αναφερόμενη στο καταστατικό ως καθοριστική για την ίδρυσή του ιδέα της αλληλεγγύης στην σκληρή πραγματικότητα της εποχής: Ένας «εργοστασιάρχης», δύο παντοπώλες, τέσσερεις κτίστες και ένας μάγειρας είναι ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου «Τρωάς». Ένας «μεγαλέμπορος» αλλά και πέντε «μικρέμποροι», ένας αμαξηλάτης και ένας καπνεργάτης του Συλλόγου της Ιοσγάτης. Τεχνίτες, έμποροι, ιατροί, δικηγόροι, υπάλληλοι, διάφοροι επαγγελματίες αποτελούν μέλη άλλων σωματείων, όπως και βιοπαλαιστές με διάφορα επαγγέλματα σε άλλα. Διαφορετικά εισοδήματα, αλλά τη βούληση για την έμπρακτη «αλληλοβοήθεια» έχουν εξ’άλλου τα μέλη των επαγγελματικών σωματείων, με κορυφαίο εκείνο των αρτεργατών. Τα 54 ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου Προσφύγων της Περιφέρειας Ικονίου δηλώνονται μόνο με το όνομα και την ηλικία, από τα 61 ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου Φιλαδελφέων τα 60 είναι Έλληνες κι ένας Αρμένιος.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GERARD’ t HOOFT: ο άνθρωπος που γνωρίζει τα πάντα.

0

Στις 24 Απριλίου 2024 θα παρουσιάσουμε στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Δήμου Θεσσαλονίκης το βιβλίο της Φιλίτσας Σοφιανού Λεονταρίδου: “Νομπελίστες Φυσικής: 1901-1923”.

Ως συντονιστής της εκδήλωσης θα αναφερθώ σε τέσσερις νομπελίστες με τους οποίους συναντήθηκα. Ένας απο αυτούς ήταν ο Γκέραρντ Χόοφτ, που πήρε το Νόμπελ το 1999.

Οι άλλοι τρείς: Στίβεν Γουάινμπεργκ, (1979), Τζάκ Στάϊνμπεργκ (1988), Τζέραρντ Χούφτ (1999) και Κήπ Θόρν (2017)

Παραθέτουμε παρακάτω συνέντευξη του Χούφτ στον Παντελή Σαββίδη κατά την επίσκεψή του στη Θεσσαλονίκη μετά την βράβευσή του.

Είναι  Ολλανδός. Γεννήθηκε το 1946.

Πήρε το βραβείο  Nobel 1999 μαζί με τον επίσης Ολλανδό Martin Veltman

«για την πρόοδο στην κβαντική δομή των ηλεκτροασθενών αλληλεπιδράσεων

στη Φυσική» σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της επιτροπής.

Ανήκει στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης της Ολλανδίας.

Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα είναι :

Θεωρίες βαθμίδας στη Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων,

Κβαντική βαρύτητα και μαύρες τρύπες

Θεμελιώδη θέματα της Κβαντικής Φυσικής

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Ερ 1η :.- Όταν ήσασταν παιδί απαντήσατε σε έναν καθηγητή σας ότι θέλετε να γίνετε «Ένας άνθρωπος που γνωρίζει τα πάντα». Πιστεύετε ότι αυτό είναι δυνατό; Πιστεύετε ότι μια Θεωρία των Πάντων είναι εφικτή; Ποιο είναι το σχόλιό σας στην σημείωση του Hawking ότι υπάρχει ένα αντίστοιχο με αυτό του Goedel θεώρημα στις φυσικές επιστήμες που θα αποτρέψει το σχηματισμό μιας Θεωρίας των Πάντων;

Απ 1η :Λοιπόν, θα μπορούσα να πω ότι φυσικά αυτό που εννοούσα στην πραγματικότητα ήταν ότι ήθελα να γίνω ένας επιστήμονας, κάποιος που θα μπορούσε να κάνει έρευνα, που έχει πρόσβαση σε όλα όσα μπορούν να γίνουν γνωστά στον κόσμο και που μπορεί επίσης να αυξήσει τις γνώσεις μας και την κατανόηση των πραγμάτων. Αυτό είναι λοιπόν, δεν εννοούσα πραγματικά αυτό ούτε σαν παιδί των 6 ή των 10 ετών , στην πραγματικότητα δεν εννοούσα κυριολεκτικά τα πάντα. Και τώρα σίγουρα όταν μιλάμε για μια Θεωρία των Πάντων, δεν σημαίνει βέβαια κυριολεκτικά τα πάντα. Αυτό που σημαίνει στην πραγματικότητα είναι ο σχηματισμός των νόμων της φύσης ώστε, τουλάχιστον καταρχήν,   τα πάντα να μπορούν να εξηγηθούν. Αν  είχαμε το νου του Θεού, και όχι τον ανθρώπινο που υποπίπτει σε σφάλματα –πλην όμως είμαστε ανίκανοι να καταλάβουμε τα πάντα και δεν θα μπορέσουμε ποτέ κυριολεκτικά να καταλάβουμε τα πάντα. Συνεπώς πράγματι πιστεύω ότι ακόμη κι αν φανταστούμε  κάποιον να καταλαβαίνει τα πάντα θα θεμελιώναμε πολλά επιχειρήματα και αυτό θα ήταν αδύνατο. Αλλά σχετικά με αυτό θα συμφωνούσα με τον Hawking ότι δεν μπορείς κυριολεκτικά να γνωρίζεις τα πάντα, δεν γίνεται αυτό. Και δεν είναι αυτός ο σκοπός της επιστήμης, αυτό που η επιστήμη θέλει να κάνει είναι να επιτύχει μια διαρκώς βελτιούμενη ποσότητα κατανόησης του τι συμβαίνει σε αυτόν τον κόσμο και όχι να κατανοήσουμε τη φύση που βλέπουμε γύρω μας με όρους των θεμελιωδών νόμων της φύσης. Η φύση δείχνει να είναι, τα πάντα δείχνουν να προχωρούν σύμφωνα με τους νόμους και θέλουμε να καταλάβουμε  αυτούς τους νόμους και κάποιος πρέπει να πιστεύει και ένας ερασιτέχνης επίσης πιστεύει το ίδιο πράγμα, ότι υπάρχει κάποιος έσχατος νόμος της Φυσικής. Ο νόμος που ελέγχει τα πάντα. Και αυτό είναι κάτι που μπορεί ασφαλώς να ανακαλυφθεί από τους ανθρώπους, παρόλο που μπορεί να μην μπορούν να αποδείξουν κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες ότι αυτή είναι η σωστή θεωρία αλλά μπορεί να την ανακαλύψουν  . Ένα πολύ όμορφο, συμπαγές, σύνολο εξισώσεων που λέει ότι αυτές οι εξισώσεις ελέγχουν τα πάντα. Και ο τρόπος με τον οποίο βλέπουμε τις δυνάμεις της φύσης και τα σωματίδια και τα πάντα σε αυτόν τον κόσμο, σήμερα πολλοί από μας λένε ότι μπορούμε να φανταστούμε ότι τέτοιες εξισώσεις πράγματι υπάρχουν.

Ερ 2η Είναι γνωστό ότι πήρατε το βραβείο Νόμπελ για την πρόοδο που σημειώσατε στις ηλεκτρασθενείς αλληλεπιδράσεις.

Ποια είναι η πρόοδος που σημειώθηκε στην ενοποίηση των τεσσάρων βασικών αλληλεπιδράσεων (ισχυρής, ασθενούς, ηλεκτρομαγνητικής και βαρυτικής) και στην κβαντοποίηση της βαρύτητας.

Απ 2η: Κατά μία έννοια, αυτές οι δυνάμεις έχουν ήδη ενοποιηθεί αλλά με την λέξη «ενοποίηση» εννοώ στην πραγματικότητα την κατανόηση αυτών των δυνάμεων για το πώς δρουν μαζί. Άρα θέλουμε να κατανοήσουμε πώς δουλεύουν οι νόμοι της φύσης. Και παλιότερα βλέπαμε διαφορετικά είδη δυνάμεων να ενεργούν αλλά δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε πώς αυτές οι δυνάμεις  συσχετίζονται μεταξύ τους με οποιονδήποτε δυνατό τρόπο, πώς μπορεί να συμβαίνει ένα σωματίδιο να νοιώθει μία δύναμη και ταυτόχρονα να νοιώθει και μια άλλη δύναμη, πώς μπορούν αυτές οι δύο δυνάμεις να δρουν ταυτόχρονα σε ένα σωματίδιο. Λοιπόν, ο τρόπος που τώρα διατυπώνουμε τους νόμους της φύσης είναι ότι καταλαβαίνουμε πολύ καλά πώς αυτές οι δυνάμεις δρουν μαζί.  Και ακόμη περισσότερο, ανακαλύψαμε ότι όλες αυτές οι δυνάμεις της φύσης δρουν σύμφωνα με αρχές που δείχνουν να μοιάζουν  πολύ, επομένως η ηλεκτρομαγνητική δύναμη τώρα είναι γραμμένη με όρoυς εξισώσεων που μοιάζουν πάρα πολύ με τις άλλες δύο δυνάμεις στον υποατομικό κόσμο, που είναι η ισχυρή και η ασθενής δύναμη. Μάλιστα, η παρουσία τους υποδηλώνει ότι οι ηλεκτρομαγνητικές και ασθενείς δυνάμεις είναι τέτοιες ώστε διαπλέκονται και οι εξισώσεις τους πρέπει να τεθούν όλες μαζί,  αυτό δηλαδή που οι φυσικοί συνήθως αποκαλούν «ενοποίηση». Αλλά, απ’ την άλλη μεριά, υπάρχουν ακόμη διάφορες έννοιες της φύσης, διάφορες παράμετροι, που χρειάζονται για να εξαχθούν από αυτές τις δυνάμεις, και αυτές οι παράμετροι δεν είναι απόλυτα συσχετισμένες, άρα μπορούμε ακόμη να παραπονιόμαστε ότι παρόλο που η κατανόησή μας είναι πολύ περισσότερο ενοποιημένη απ’ ότι στο παρελθόν, δεν είναι μια ιδανική ενοποιημένη θεωρία. Και πιο συγκεκριμένα, η βαρυτική δύναμη φαίνεται να είναι εντελώς διαφορετική από τις υπόλοιπες  από κάποια άποψη. Και τώρα έχουμε πολλές τρελές ιδέες για το πώς να χειριστούμε την βαρυτική δύναμη. Ιδέες που δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρχουν εκατό χρόνια πριν, όταν ο Αϊνστάιν διαμόρφωνε τις θεωρίες του, και ο κυριότερος ανταγωνιστής σε αυτές τις θεωρίες είναι αυτό που αποκαλούμε  Θεωρία Υπερχορδών, που είναι η πιο ισχυρή συλλογή από ιδέες που μας λένε πώς θα ήταν δυνατό να έχουμε όλες τις διαφορετικές δυνάμεις. Σε διαφορετικές δυνάμεις, δηλ. δυνάμεις που όλοι βλέπουμε τώρα σαν διαφορετικά φαινόμενα,  τότε  είναι όλες ένα και το αυτό πράγμα. Όλες έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι  τα σωματίδια δεν είναι πλέον σημειακά αλλά μικρά κομμάτια γραμμών – ή χορδών όπως τα αποκαλούμε-, και αυτές τις χορδές  μπορούμε να προσπαθήσουμε να τις υποβάλλουμε  στους ίδιους νόμους κβαντομηχανικής και σχηματίζουν μια θεωρία που απαιτεί μόνο μια εξίσωση. Αλλά αν κοιτάξουμε πιο προσεκτικά, δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί, και νομίζω ότι υπάρχουν ακόμη αρκετά να ρωτήσουμε, πολλά που λείπουν προτού πάρουμε πραγματικά μια πλήρη και ικανοποιητική θεωρία. Έτσι η  Θεωρία Υπερχορδών βρίσκεται καθοδόν και μπορεί κάλλιστα να γίνει η θεωρία ενοποίησης, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί. Και είναι επίσης δυνατό ότι οι χορδές δεν αποτελούν όλη την απάντηση, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό που κανείς από μας δεν μπόρεσε να σκεφτεί, όχι επειδή είμαστε ανόητοι, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμη στο σημείο που να μπορούμε να απαντήσουμε σε αυτές τις ερωτήσεις πλήρως και ικανοποιητικά. Επομένως δεν φτάσαμε ακόμη εκεί, αλλά πολλές ενδιαφέρουσες ιδέες υπάρχουν  και νοιώθουμε ότι κάνουμε μεγάλη πρόοδο, αλλά δεν είμαστε σίγουροι.

Ερ 3η:  Στο αυτοβιογραφικό σας σημείωμα που συντάχθηκε κατά την υποψηφιότητά σας για το βραβείο Νόμπελ το 1999, κάνατε την ερώτηση «Είναι το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσα ή τα γονίδιά μου αυτό που καθόρισε την κλίση μου σαν φυσικό;». Τα σχόλιά σας, παρακαλώ. Μια που τα ενδιαφέροντά σας περιλαμβάνουν και τις τέχνες, ποια είναι η γνώμη σας για μια ευρύτερη μόρφωση των ανθρώπων, ή η εξειδίκευση θα έπρεπε να προτιμάται λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες μιας ταχύτατα εξελισσόμενης τεχνολογικά κοινωνίας;

Απ: 3η: Λοιπόν, στην περίπτωσή μου μπορώ να πω ένα πράγμα, το οποίο είναι ότι πραγματικά ήθελα να κάνω έρευνα, ενδιαφερόμουν για τη φύση, ακόμη και πριν καν αρχίσω να μιλάω, θυμάμαι ότι πάντα μου κινούσε το ενδιαφέρον ο τρόπος που τα φύλλα πέφτουν ή τα πράγματα κινούνται  ή τα πράγματα κυλούν και ήθελα να καταλάβω αυτά τα πράγματα περισσότερο και έτσι πάντα είχα τη συμπεριφορά ενός  επιστήμονα από τότε που θυμάμαι. Επομένως δεν ήταν μόνο το περιβάλλον μου, ήταν σίγουρα νομίζω στα γονίδιά μου. Αλλά το περιβάλλον μου με βοήθησε πολύ, στην οικογένειά μου υπάρχουν αρκετοί επιστήμονες, και έτσι έμαθα από μικρή ηλικία πώς είναι το να είσαι επιστήμονας και επίσης πάντα με ενθάρρυναν στο ενδιαφέρον μου για τα επιστημονικά θέματα, οπότε όλα με βοηθούσαν να ακολουθήσω αυτή την κατεύθυνση στην περίπτωσή μου.

è Λοιπόν, πιστεύω ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχει όσο περισσότερη μόρφωση γίνεται ένα άτομο, η μόρφωση διαμορφώνει ένα άτομο, ας πούμε, ώστε, για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί ότι πολλοί άνθρωποι που ζουν σε σχετικά μικρές χώρες όπως η Ολλανδία,  έχουν συλλέξει έναν αρκετά μεγάλο αριθμό βραβείων Νόμπελ στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Και πολλοί σχολίασαν ότι ένας λόγος ήταν ότι οι Ολλανδοί, καλύτερα από πολλά άλλα ευρωπαϊκά κράτη, είχαν εκπαιδευτικό σύστημα που ανάγκαζε, που κατά κάποιο τρόπο υποχρέωνε όλους τους διανοούμενους, τους μορφωμένους ανθρώπους, να μάθουν τουλάχιστον  τρεις ξένες γλώσσες, γερμανικά, γαλλικά και αγγλικά, και επίσης είχαν ένα βαρύ φορτίο από μαθηματικά και φυσική σε ένα είδος υποχρεωτικών σχολικών δραστηριοτήτων. Θα έπρεπε να δείτε τα βιβλία μαθηματικών που είχαν να μάθουν οι γονείς μου, αν και δεν επρόκειτο να γίνουν μαθηματικοί.  Είναι αρκετά αξιοσέβαστο, και αυτό ήταν φυσιολογικό, θεωρούνταν ότι  είναι καλό για όλους.  Και έτσι αρκετά νωρίς, τον 19ο αιώνα, αποφασίστηκε ότι αυτό το είδος εκπαιδευτικού συστήματος θα ήταν καλό για όλους τους μαθητές και έτσι ο καθένας που ήθελε να’ χει ένα καλό μέλλον έπρεπε να ακολουθήσει αυτό το εκπαιδευτικό σύστημα. Και τώρα όλα αλλάζουν. Τώρα οι άνθρωποι λένε «Τα παιδιά δεν χρειάζονται τόσα πολλά μαθηματικά» και μπορούν να επιλέξουν μόνο μία ξένη γλώσσα αντί για τρεις, και ούτω καθ’ εξής. Αλλά βλέπεις μια παρακμή, νομίζω, και στις ικανότητες που έχουν οι άνθρωποι. Επομένως δεν είναι μεγάλη έκπληξη ότι δεν έχει πάρει βραβεία Νόμπελ η χώρα μας, και υπάρχει μία γενικότερη τάση ότι το κοινό χάνει το ενδιαφέρον του για την προχωρημένη επιστήμη και άλλα θέματα που χρειάζονται αρκετή μελέτη και μόρφωση, επειδή οι άνθρωποι έχουν τόσα πολλά που τους αποσπούν σήμερα. Τώρα, δεν ξέρω πώς μπορώ να καταπολεμήσω αυτό το φαινόμενο, γιατί είναι παγκόσμιο, υπάρχει η τηλεόραση, υπάρχει το διαδίκτυο,  υπάρχουν τόσα πολλά άλλα πράγματα που οι άνθρωποι μπορούν να ενδιαφερθούν γι’ αυτά εκτός από τη μάθηση, από το να κάθονται σε ένα σχολείο και να υπακούουν στους καθηγητές. Καταλαβαίνω ότι είναι πιο δύσκολο τώρα να δημιουργήσεις ένα καλύτερο  εκπαιδευτικό σύστημα και είναι επομένως μια μάχη και πάντα θα είμαι υπέρ του να λαμβάνει κανείς την ευρύτερη και εντονότερη δυνατή εκπαίδευση, για όλους, αν και δεν μπορείς να επιβάλλεις κάτι στους ανθρώπους αν δεν το θέλουν πραγματικά. Οπότε, αν δεν μπορείς να το αλλάξεις, πιστεύω πως θα έπρεπε να δώσεις την ευκαιρία στον καθένα να μάθει όσα θέλει και επίσης θα έπρεπε να δίνουμε έμφαση στο να προσπαθήσουν οι νέοι άνθρωποι να τελειώνουν το σχολείο και μετά να προσπαθήσουν να πάνε στο πανεπιστήμιο και ότι παραπάνω μπορούν, γιατί σε κάνει πλουσιότερο ως άνθρωπο. Συνεπώς είναι χρήσιμη η εκπαίδευση και επωφελείσαι από αυτήν και καθώς μαθαίνεις κάποια πράγματα που αν δεν τα χρησιμοποιείς συχνά τα ξεχνάς πολύ γρήγορα. Και έτσι έχουν τα πράγματα, αλλά και πολλά άλλα πράγματα που σαν παιδί δεν βλέπεις πού χρησιμεύουν. Έμαθα πολλά μαθηματικά που δεν μπορούσα να καταλάβω πού χρησίμευαν, γιατί τα έμαθα. Αλλά νομίζω ότι είναι κάτι που πρέπει να το συστήσουμε σε όλους τους νέους ανθρώπους, να πάνε σχολείο, να μάθουν, και το ίδιο πράγμα με την τέχνη και τη μουσική, δεν χρειαζόμαστε απαραίτητα την τέχνη, εννοώ ότι η τέχνη και η μουσική είναι σημαντικά πράγματα στην  κοινωνία μας και πολλοί άνθρωποι γίνονται εξαιρετικοί καλλιτέχνες και μουσικοί ή ότι άλλο, και αυτό λοιπόν είναι κομμάτι της μόρφωσής μας. Αλλά δεν μπορείς να επιβάλλεις τα πάντα σε όλους, αυτό θα ήταν υπερβολικό, αλλά να του δώσεις τις περισσότερες δυνατές ευκαιρίες.

Ερ 4η: Υπάρχει μια μεγάλη αντιπαράθεση πάνω στον ντετερμινισμό στα κλασικά συστήματα. Τι συμβαίνει στην κλίμακα του Πλάνκ; Και όσον αφορά στην απώλεια πληροφοριών; Ποια είναι η σχέση μεταξύ ντετερμινισμού και κβαντομηχανικής; Ποιες είναι οι δυσκολίες αυτής της σύνδεσης;

Απ 4η: Αυτή είναι μια πολύ δύσκολη ερώτηση και η άποψή μου σ΄ αυτό το θέμα είναι μια άποψη μειοψηφίας, θα έπρεπε να πω. Πολλοί συνάδελφοί μου αποδέχονται τα πράγματα που φαντάζομαι σε αυτόν τον τομέα, αλλά η κβαντομηχανική περιγράφει κυρίως την συμπεριφορά πολύ μικρών σωματιδίων, ατόμων και μορίων. Κατά κάποιο τρόπο είναι πάρα πολύ περίεργο, γιατί αν κοιτάξεις αυτά τα σωματίδια, κατά κάποιον τρόπο δεν είναι πραγματικά.  Η θέση τους, η κίνησή τους δεν περιγράφονται με όρους μιας μοναδικής πραγματικότητας. Αυτό υπήρξε πολύ παράξενο και ακόμη και ο Αϊνστάιν πάντα είχε αντίρρηση εναντίον αυτής της ερμηνείας της κβαντομηχανικής, δηλ., σαν να  υπάρχουν πολλές πραγματικότητες που συναγωνίζονται να γίνουν η αληθινή πραγματικότητα αυτού του σύμπαντος. Και, σε μη τεχνικούς όρους,  είναι δύσκολο να  εξηγήσεις με ακρίβεια αυτό που λέω τώρα. Οπότε αυτή η συναλλαγή της πραγματικότητας ενάντια στην κατανόηση των νόμων της φύσης είναι κάτι που θα το δω σαν το τίμημα για την κατανόηση, που μπορεί κάποια μέρα να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε. Θέλουμε να βελτιώσουμε την κατανόηση. Και  αυτό που πιστεύω είναι ότι χρειαζόμαστε την εξήγηση της κατάστασης και είναι αυτό που έχουμε σήμερα, άτομα και μόρια, τα οποία δεν είναι η απόλυτη αλήθεια, δεν περιγράφουν πραγματικά  τον πραγματικό κόσμο στον οποίο ζούμε. Είναι η ενεργός περιγραφή της παρούσας κατανόησης μας του κόσμου στον οποίο ζούμε. Κατανοούμε τον κόσμο σαν να υπάρχουν άτομα και μόρια και κβάντα φωτός και ούτω καθ’ εξής, όλα αυτά τα πράγματα που χρησιμοποιούμε σήμερα στην περιγραφή μας των θεμελιωδών δυνάμεων και σωματιδίων, αλλά είναι ο δικός μας τρόπος να αναπαραστήσουμε την πραγματικότητα, αυτά καθ’ αυτά δεν είναι πραγματικά τα πράγματα που συμβαίνουν. Τα πράγματα που συμβαίνουν σ’ αυτό τον κόσμο είναι κάτι άλλο. Και αυτό το κάτι άλλο είναι πραγματικό. Λοιπόν, αυτός είναι ο δρόμος που οι περισσότεροι συνάδελφοι δεν με ακολουθούν σε αυτό που λέω. Γι’ αυτό σας προειδοποιώ ότι μπορεί να μην θέλετε να δεχτείτε αυτό που λέω, γιατί θα πω κάτι διαφορετικό. Αλλά πιστεύω ότι υπάρχει ένας έσχατος  κόσμος, που δεν καταλαβαίνουμε σήμερα, όπου όλα είναι αληθινά και συμβαίνουν πράγματα και δεν υπάρχει η παλιομοδίτικη απάντηση «ναι ή όχι», αλλά  υπάρχει «ίσως», δεν υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ διαφόρων πραγματικοτήτων ή κάτι τέτοιο. Υπάρχει μόνο ένας πραγματικός κόσμος. Και είναι η δουλειά μας να βρούμε τρόπο να τον περιγράψουμε. Αλλά καθώς ακόμη είμαστε ανίκανοι να περιγράψουμε αυτόν τον πραγματικό κόσμο, όχι μόνο δεν έχουμε την ικανότητα αλλά επίσης δεν έχουμε και το κατάλληλο «αλφάβητο», ας πούμε, για να περιγράψουμε τι συμβαίνει στον πραγματικό κόσμο, δεν έχουμε μια σωστή περιγραφή, επομένως όσο θα είναι έτσι πρέπει να τα καταφέρουμε με τα σωματίδια και τα άτομα, να τα χρησιμοποιήσουμε για να περιγράψουμε την πραγματικότητα.. Αλλά τότε βρισκόμαστε στην παράξενη κατάσταση του ανταγωνισμού μεταξύ διαφόρων πραγματικοτήτων. Οπότε νομίζω ότι δεν μπορώ να πω πιο καθαρά τι εννοώ με αυτό. Αυτό είναι πίστη σε κάτι άλλο από την κβαντομηχανική. Τώρα, αυτή η άποψη έχει διατυπωθεί πολλές φορές από ανθρώπους πριν από μένα, οπότε δεν είμαι καθόλου πρωτοπόρος και δεν λέω κάτι καινούριο σε αυτό το θέμα, αλλά αυτά τα πράγματα κρατήθηκαν κρυφά σαν να υπήρχε κάτι κρυφό από μας, το οποίο είναι η δυνητική πραγματικότητα, ας πούμε. Η θεωρία μου είναι κάτι πιο δυνατό από αυτό, παρόλο που πιστεύω τη βασική ιδέα πίσω της. Υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως οι βαθμοί της ελευθερίας, που καλούνται μεταβλητές, οι οποίες είναι κρυμμένες, (hidden variables) όχι υπερβολικά κρυμμένες για μας, αλλά πολύ δύσκολες για να τις περιγράψουμε γιατί είναι εξαιρετικά πολύπλοκες. Και λοιπόν, αν τις αποκαλέσεις κρυμμένες μεταβλητές, τότε ναι, πιστεύω σε όλες τις θεωρίες κρυμμένων μεταβλητών. Τώρα, οι θεωρίες που οι άνθρωποι έχουν διατυπώσει ως τώρα δεν είναι πολύ αποτελεσματικές. Περιγράφουν τον κόσμο με ένα τρόπο που τον βρίσκουμε αρκετά τεχνητό, πολύ απίθανο, όπως άλλα άκομψα οικοδομήματα που κάνουν τον κόσμο να δείχνει λιγάκι με τον τρόπο που φαίνεται σε μας σήμερα χρησιμοποιώντας μεγάλη υπολογιστική ισχύ ( by brute force). Δεν πιστεύω σε όλες αυτές τις  λεπτεπίλεπτες κατασκευές που ανακαλύπτουν οι άνθρωποι σήμερα. Πιστεύω ότι είναι αρκετά πιο φυσικό, αρκετά πιο ομαλό, αλλά δεν καταφέρνω ακριβώς να προσδιορίσω αυτό το συγκεκριμένο μοντέλο. Να πω ότι αυτός είναι ο συγκεκριμένος τρόπος να το κάνω. Γι’ αυτό, εφόσον δεν μπορώ να το κάνω αυτό, έχω  την πεποίθησή μου, συνάδελφέ μου, ότι αυτός είναι ο τρόπος να δει κανείς τα πράγματα. Συνεπώς, αν κάποιος πει ότι δεν συμφωνεί μαζί μου, λέω  ότι είναι μόνο μια διαίσθηση, θα μπορούσες να πεις, μόνο ένα προαίσθημα, θα μπορούσες να πεις, ότι  αυτά είναι όλα όσα πιστεύω στην πραγματικότητα, αλλά δεν μπορώ να αποδείξω ότι αυτό που λέω είναι σωστό.

Ερ 5η :Υπάρχει μια μεγάλη αναζήτηση για το σωμάτιο του Higgs το οποίο πιστεύεται ότι δίνει μάζα στα σωματίδια. Ποια είναι η παρούσα κατάσταση και η γνώμη σας για πιθανές εναλλακτικές λύσεις; Ποια είναι η φύση του πεδίου του Higgs;

Απ 5η: Αυτές είναι αρκετά τεχνικές ερωτήσεις. Το σωματίδιο του Higgs είναι ένα πολύ σημαντικό συστατικό σε αυτό που αποκαλούμε  καθιερωμένο πρότυπο (standard model)  ξεκινώντας από τη δεκαετία του εβδομήντα και κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της, οι εξελίξεις στον κλάδο μας μπορούν να περιγράψουν ότι ανακαλύψαμε ένα μοναδικό σύνολο εξισώσεων για να περιγράψουμε όλα τα σωματίδια που βλέπουμε, οι οποίες είναι κβαντομηχανικές,  και αυτές οι εξισώσεις  δουλεύουν τόσο καλά ώστε κάθε πείραμα που έχει γίνει από τότε μπορεί πραγματικά να εξηγηθεί με όρους ενός  απλού μοντέλου και έχει γίνει γνωστό σαν το καθιερωμένο πρότυπο. Το αποκαλούμε καθιερωμένο πρότυπο γιατί δεν πιστεύουμε ότι μπορεί να είναι η απόλυτη αλήθεια. Εννοώ ότι σε προηγούμενες συζητήσεις μου λένε   γιατί δεν λες ότι το  καθιερωμένο πρότυπο είναι όλα όσα διαθέτουμε σήμερα, είναι ό,τι μπορούμε να δούμε και αυτό είναι το τέλος όλων. Αυτό δεν είναι αλήθεια. Το καθιερωμένο πρότυπο έχει κάποιες εσωτερικές αντιφάσεις, δεν μπορεί να είναι απόλυτα σωστό. Άρα ξέρουμε ότι υπάρχουν ασάφειες και ατέλειες, επομένως ξέρουμε ότι πρέπει να ψάξουμε για περισσότερα. Λοιπόν, το βασικό μοντέλο έχει υποστεί αρκετούς πειραματισμούς χωρίς εξαίρεση και αυτό είναι το σωματίδιο του Higgs. Επομένως το σωματίδιο του Higgs πρέπει ακόμη να προσδιοριστεί με πειράματα και η δυσκολία σε αυτό είναι ότι δεν μπορείς να προβλέψεις τη μάζα του ακριβώς. Αυτό λοιπόν το κάνει πολύ δύσκολο για τους πειραματιστές να ανιχνεύσουν πραγματικά το σωματίδιο.  Δεν ξέρουν πόσο βαρύ είναι, δεν ξέρουν πού να ψάξουν για το σωματίδιο επειδή τα βαρύτερα σωματίδια χρειάζονται διαφορετικά σήματα από τα ελαφρά σωματίδια. Εφόσον, λοιπόν, οι θεωρητικοί δεν μπορούν να υπολογίσουν τη μάζα του με πολλή ακρίβεια, οι πειραματιστές δυσκολεύονται πολύ να το βρουν. Οπότε ως τώρα έχουν εξαιρέσει τα σωματίδια του Higgs που είναι ελαφρύτερα από περίπου 100 GeV. Συνεπώς είναι πιθανό να είναι βαρύτερα από αυτό. Τώρα οι περισσότερες θεωρίες λένε ότι πρέπει πιθανόν να είναι περίπου 200 GeV.  Οπότε είναι πολύ δύσκολο να οριοθετηθεί για να το ψάξουν οι πειραματιστές. Θα μπορούσε να βρίσκεται σε κάποια συγκεκριμένη περιοχή όπου απλώς είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί. Άρα αν είναι ανάμεσα, δεν ξέρω, στα 130 ή 150 GeV ή κάτι τέτοιο, υπάρχει ένα παράθυρο όπου θα ήταν δύσκολο να ανιχνευτεί. Αν  ήταν βαρύτερο, θα ήταν πιο εύκολο. Αν ήταν ακόμη βαρύτερο από αυτό θα ήταν πιο δύσκολο. Άρα εξαρτάται πάρα πολύ από το ποια θα είναι τελικά η πραγματική του μάζα το πόσο γρήγορα θα βρεθεί. Δεν έχει βρεθεί ακόμη. Οι περισσότεροι από μας είμαστε αρκετά αισιόδοξοι και εγώ επίσης είμαι αρκετά αισιόδοξος ότι το Higgs θα βρεθεί αρκετά σύντομα, πολύ πιθανόν σε μερικά χρόνια από τώρα, όταν οι μηχανές που θα φτιάξουμε στη Γενεύη, ο καινούριος επιταχυντής σωματιδίων ο οποίος λέγεται Μεγάλος Συγκρουστής Αδρονίων ( Large Hadron Collider – LHC)  έχει όλα τα εχέγγυα που χρειάζονται για να ανιχνευθεί αυτό το σωματίδιο και να αναγνωρισθεί, να προσδιοριστεί ακριβώς ποια είναι η μάζα του, πώς διασπάται  και ούτω καθ’ εξής. Αυτά είναι πολύ σημαντικά πράγματα  να τα γνωρίζουμε. Υπάρχει μια παγίδα, όμως.  Θα μπορούσε να είναι ότι δεν απαιτεί μεγάλη φαντασία στο καθιερωμένο πρότυπο να υποπτευθείς ότι υπάρχουν περισσότερα  πράγματα από αυτό που είπαμε σε αυτό το σωματίδιο. Θα μπορούσαν να είναι αρκετά με διαφορετικές μάζες που όλες μαζί παίζουν το ρόλο του να δημιουργούν μάζες για τα άλλα σωματίδια. Αν είναι έτσι, τότε αυτό το κάνει πιο δύσκολο για τους πειραματιστές να τα ανιχνεύσουν, θα μπορούσαν να είναι συζευγμένα κάπως ασθενέστερα, θα μπορούσαν να σχηματίσουν ένα πιο διάχυτο σήμα, και έτσι να κάνει τα πράγματα δυσκολότερα. Αλλά οι άνθρωποι είναι προετοιμασμένοι για όλα σαυτόν τον επιταχυντή. Επομένως είναι πολύ πιθανό να βρουν σήματα από τα σωματίδια αυτού του είδους.

Ερ 6η :Η  Θεωρία Υπερχορδών δίνει έναν τεράστιο αριθμό λύσεων για τα πιθανά σύμπαντα. Δεν συμφωνούν στον αριθμό των διαστάσεων (3+1) του σύμπαντός μας ή διαφοροποιούνται στις τιμές των φυσικών σταθερών. Τι πιστεύετε για το μέλλον της Θεωρίας Υπερχορδών;

Απ 6η :Για πολύ καιρό ήμουν πολύ επιφυλακτικός για τα πράγματα που μας έλεγε η  Θεωρία Υπερχορδών. Νωρίτερα στην συζήτησή μας μιλήσαμε για μια θεωρία βαρύτητας και Θεωρία χορδών, μια Θεωρία χορδών είναι ένας από τους καλύτερους υποψήφιους για μια θεωρία που επίσης εξηγεί την βαρυτική]  δύναμη μαζί με τις άλλες δυνάμεις, αλλά με κανένα τρόπο δεν  είναι σίγουρο ότι αυτός είναι ο τρόπος να κάνουμε τα πράγματα και πάντα έλεγα ότι δεν μου φαίνεται ότι θα υπάρξει μια εξήγηση όλων των δυνάμεων που βλέπουμε σήμερα με όρους χορδών. Τώρα, η Θεωρία χορδών ανακαλύπτει το ίδιο πράγμα αλλά χρησιμοποιούν διαφορετικές λέξεις. Λένε «νομίζουμε ότι έχουμε μια μοναδική εξίσωση», οπότε νομίζουν ότι έχουν μια μοναδική θεωρία που εξηγεί όλα όσα βλέπουμε. Ωστόσο, αυτές οι εξισώσεις έχουν δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια διαφορετικές λύσεις. Και το σύμπαν μας είναι μόνο μία από αυτές τις λύσεις και δεν ξέρουμε ποια. Λοιπόν, για μένα αυτό είναι το ίδιο πράγμα με το να πούμε ότι έχουμε μια θεωρία η οποία έχει δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια διαφορετικές ποικιλίες. Έτσι, η γλώσσα έχει αλλάξει αλλά το συμπέρασμα είναι το ίδιο, το οποίο είναι «Λυπάμαι πολύ αλλά δεν μπορείς να κάνεις προβλέψεις που σου υποσχεθήκαμε», και έτσι καταλήγουμε να έχουμε μια θεωρία που δεν  προβλέπει και τόσο καλά. Και ενώ ασκήσαμε κριτική σε αρκετές θεωρίες γι’ αυτό, αλλά λένε «Σας λέμε απλώς τι βρήκαμε. Αν δεν σας αρέσει, κρίμα». Αυτή είναι λοιπόν η κατάσταση, δεν βρήκαν πραγματικά τις θεωρίες που ήλπιζαν να βρουν, οι οποίες θα μπορούσαν να εξηγήσουν τα πάντα. Βρήκαν κάτι το οποίο αφήνει ένα πολύ ευρύ φάσμα πιθανοτήτων. Είναι δυσάρεστο επειδή τώρα δεν ξέρουμε γιατί το σύμπαν μας έχει και τις τέσσερις αλληλεπιδράσεις που βλέπουμε. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε πράγματα, δεν μπορούμε να προβλέψουμε καινούρια είδη σωματιδίων και δυνάμεων όπως θα θέλαμε. Ξέρουμε ότι υπάρχουν σωματίδια και δυνάμεις στο σύμπαν που δεν ταιριάζουν σε αυτό το καθιερωμένο πρότυπο και αυτός είναι ο λόγος που οι αστρονόμοι έχουν βρει πολύ σοβαρές ενδείξεις για την ύπαρξη ειδών σωματιδίων που δεν βρίσκονται στο καθιερωμένο πρότυπο. Επομένως  είναι πολύ πιθανό να υπάρχουν. Θα θέλαμε πολύ να μας έλεγε η Θεωρία Χορδών τι είναι αυτά τα σωματίδια αλλά δεν μπορεί να το κάνει αυτό, καθώς και άλλα πράγματα επίσης. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε τι θα βρούνε πραγματικά οι νέες μηχανές, όπως η L.H.C. Εκτός από ένα πράγμα, προβλέπουν την ύπαρξη υπερ-σωματιδίων αλλά αυτή την πρόβλεψη μπορούμε να την κάνουμε επίσης με την  Θεωρία χορδών, η πρόβλεψη για το πώς τα σωματίδια σχηματίζουν συμμετρία, υπέρ-συμμετρία, οπότε αυτό είναι πολύ πιθανό να βρεθεί επίσης από το L.H.C. Δε δίνει μόνο το σωμάτιο Higgs, τα   υπερ-συμμετρικά σωματίδια, πράγμα  που θα ήταν πολύ ενδιαφέρον, αλλά η συμμετρία σίγουρα δεν τα κατάφερε τόσο καλά όσο κάποιοι από τους υποστηρικτές της υπόσχονταν στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Το ’84 έγινε η  επανάσταση των χορδών, οι άνθρωποι αρχίζουν να καταλαβαίνουν πώς δουλεύουν οι εξισώσεις και υποσχέθηκε ότι όλη η Φυσική θα λυθεί σε είκοσι χρόνια και αυτό δεν έχει συμβεί. Και δεν πιστεύω ότι θα συμβεί και τώρα έφτασαν σε αυτό το νέο εμπόδιο, ότι υπάρχουν πάρα πάρα πολλές διαφορετικές λύσεις. Και τότε –κάποιοι από τους φίλους μου θα διαφωνήσουν με αυτό- τώρα όλες αυτές οι λύσεις μπορεί να είναι σύμπαντα που υπάρχουν κάπου εκεί έξω και απλά ζούμε σε ένα από τα σύμπαντα, δεν ξέρουμε σε ποιο, αλλά προφανώς ζούμε σε ένα σύμπαν που επιτρέπει στους ανθρώπους να ζουν σε αυτό, γιατί όλες οι άλλες λύσεις  τα έχουν λίγο διαφορετικά και δεν είναι κατοικήσιμα για τους ανθρώπους. Οπότε ζούμε σε ένα σύμπαν που τυγχάνει να έχει μη κατοικήσιμους πλανήτες. Εντάξει, αλλά και πάλι δεν μπορούμε να προβλέψουμε τις άλλες ιδιότητες του σύμπαντος. Αυτό είναι κρίμα, αλλά πρέπει να δεχόμαστε τις ανακαλύψεις όπως έρχονται, και αυτό είναι επιστήμη, μερικές φορές βρίσκεις πράγματα που δεν σου αρέσουν αλλά έτσι είναι.

Ερ 7η :Οι ειδικοί γνωρίζουν λεπτομέρειες για τη μάζα του νετρίνου. Είναι σίγουρο ότι τουλάχιστον κάποια από τα νετρίνα έχουν μη μηδενική μάζα. Τι μπορείτε να πείτε σε έναν μη ειδικό;

Απ 7η :Τα νετρίνα είναι πολύ σεβαστά μέλη του καθιερωμένου κόσμου, οπότε ο τυπικός κόσμος περιέχει σωματίδια που λέγονται νετρίνα, τα οποία είναι πολύ ελαφρά σωμάτια, είναι ηλεκτρικά ουδέτερα και είναι πολύ αδρανή, με την έννοια  ότι δεν αντιδρούν με άλλα σωματίδια, μόνο πάρα πολύ λίγο. Έτσι, αυτά τα νετρίνα δεν μπορούν να παράγουν αλληλεπιδράσεις, και όταν τις παράγουν απλά διέρχονται από διάφορες μορφές ύλης, χωρίς να αφήνουν κανένα ίχνος γενικά. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετά δισεκατομμύρια νετρίνα που παράγονται, για παράδειγμα, μέσα στον ήλιο, τεράστιες ποσότητες νετρίνων παράγονται και ακόμη και ένας πυρηνικός αντιδραστήρας μπορεί να παράγει έναν μεγάλο αριθμό νετρίνων, τόσα πολλά που κάθε τόσο ένα νετρίνο εμφανίζει ενδιαφέρουσες αλληλεπιδράσεις, οπότε θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε μεγάλες μηχανές που  δίνουν δέσμη νετρίνων, τα περισσότερα νετρίνα δεν νοιάζονται καθόλου. Περνάνε μέσα από τη μηχανή χωρίς να δείξουν ποτέ αλληλεπιδράσεις, αλλά κάπου-κάπου κάποιο νετρίνο δείχνει κάποια αλληλεπίδραση και τότε μπορούμε να μετρήσουμε και να ανακαλύψουμε τις ιδιότητές του και έτσι μπορούν να ανιχνευθούν στην πραγματικότητα τα νετρίνα και έτσι μαθαίνουμε πράγματα γι΄ αυτά. Επίσης ξέρουμε ή πιθανόν καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν τουλάχιστον τρία είδη νετρίνων, τρία είδη νετρίνων στον καθιερωμένο κόσμο που αντιστοιχούν με τρία άλλα σωματίδια στον καθιερωμένο κόσμο, αλλά περιέργως αυτά τα νετρίνα αναμιγνύονται. Τα διαφορετικά είδη νετρίνων δεν προκύπτουν με τον τρόπο με τον οποίο παράγονται αλλά παράγονται πάντα σε ένα μείγμα και τότε προχωρούν και αναμιγνύονται με έναν άλλο τρόπο και τότε ανιχνεύονται. Έτσι, τα νετρίνα του ενός είδους παράγονται και μετά από λίγο ανιχνεύονται, δεν σημαίνει ένα άλλο είδος. Γι’ αυτό το λέμε μείγμα. Και αυτό το μείγμα μπορεί να προκύψει μπορεί να συμβεί μόνο αν τα νετρίνα έχουν μάζα. Τώρα, αυτό δεν ήταν γνωστό στις παλαιότερες εκδοχές του καθιερωμένου προτύπου. Τα νετρίνα ήταν αυστηρά σωματίδια χωρίς μάζα. Αυτό στην πραγματικότητα δεν σημαίνει ότι δεν έχουν καθόλου αδράνεια, αλλά σημαίνει ότι η ενέργεια του σωματιδίου πάντα έχει δύο συνεισφορές. Η ενέργεια του σωματιδίου είναι η ενδογενής ενέργεια που αποκαλούμε μάζα συν την κινητική ενέργεια- είναι η ενέργεια που σχετίζεται με την κίνηση. Επομένως, πιο συνηθισμένα αντικείμενα, όπως αυτό το πράγμα ή εγώ και εσύ, έχουμε ενέργεια μέσα μας, η περισσότερη από την οποία είναι εξαιτίας της μάζας και ένα πολύ μικρό κλάσμα είναι εξαιτίας της κίνησης. Ένα σωματίδιο χωρίς μάζα κουβαλάει μόνο ενέργεια εξαιτίας της κίνησής του- καθόλου ενδογενή ενέργεια. Αυτά τα σωματίδια μπορούν να κινηθούν μόνο με την ταχύτητα του φωτός. Επομένως, όταν μιλώ για ένα σωματίδιο χωρίς μάζα, μετράμε επίσης  ένα σωματίδιο που μπορεί να κινηθεί μόνο με την ταχύτητα του φωτός. Συνεπώς, τα νετρίνα στις παλαιότερες εκδοχές ήταν  σωματίδια που μπορούν να κινηθούν μόνο με την ταχύτητα του φωτός, αλλά τέτοια σωματίδια δεν ήταν ικανά να αναμιχθούν. Έτσι, όταν ο Τάδε  ανακάλυψε ότι τα νετρίνα αναμιγνύονται και μετατρέπονται σε άλλα νετρίνα, καταλάβαμε ότι έπρεπε να έχουν μάζα. Τώρα, από όλα αυτά τα τρία νετρίνα, αν δύο από αυτά έχουν μάζα, μπορούν να αναμιχθούν οποτεδήποτε θελήσουν. Οπότε, αν το τρίτο έχει επίσης μάζα, ακόμη δεν το γνωρίζουμε, αλλά είναι πολύ πιθανό ότι και τα τρία νετρίνα έχουν μάζα, όλα διαφορετική, αλλά όλα όσα μπορούμε πραγματικά να δούμε είναι η ανάμιξη, και αυτό σημαίνει ότι οι ακριβείς τιμές των μαζών είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστούν ευθέως. Αυτό που μπορούμε να προσδιορίσουμε ευθέως είναι οι διαφορές των μαζών, καθώς τα νετρίνα κατευθύνονται το ένα προς το άλλο και αυτό γίνεται ακόμα. Έτσι, αυτές οι διαφορές, οι διαφορές της μάζας των νετρίνων μπορούν να υπολογιστούν με μεγάλη ακρίβεια σήμερα. Αλλά όχι ακόμη η ακριβής διαφορά των μαζών, γιατί αυτό είναι κάτι που πρέπει να προκύψει από πολλά πειράματα, ενώ αυτό θα είναι πάρα πολύ δύσκολο γιατί οι μάζες τους είναι πάρα πολύ μικρές, ώστε οι περισσότεροι πειραματιστές θα έλεγαν «Λοιπόν, πάντα βλέπουμε αυτά τα σωματίδια να κινούνται με την ταχύτητα του φωτός, δεν υπάρχει κάτι εκεί». Αλλά δεν κινούνται πραγματικά με την ταχύτητα του φωτός, πηγαίνουν λίγο πιο αργά, επειδή έχουν μάζα.

Ερ 8η : Αλλάζουν οι φυσικές σταθερές με τον χρόνο ειδικά στην κλίμακα της διάρκειας της ζωής του σύμπαντος; Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι  οι φυσικές μεταβλητές είναι καλά ρυθμισμένες από τη στιγμή της Μεγάλης Έκρηξης (Θεία παρέμβαση;). Αυτή είναι η πολύ γνωστή ανθρωπική αρχή. Ποια είναι η παρούσα της κατάσταση ανάμεσα στους πρωτοπόρους της σωματιδιακής φυσικής και κοσμολογίας;

Απ 8η: Λοιπόν, αυτό είναι συνδυασμός διαφορετικών ερωτήσεων. Η μία είναι: είναι οι σταθερές της φύσης ρυθμισμένες με ακρίβεια ; Αυτό σχετίζεται με την προηγούμενη συζήτηση ότι η Θεωρία Χορδών είχε πολλές, πολλές λύσεις  και ζούμε σε μία λύση που δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να ζήσουν στο σύμπαν.  Ο τρόπος με τον οποίο τα μοντέλα μας δουλεύουν σήμερα είναι τέτοιος που αυτά τα μοντέλα απαιτούν ακριβή ρύθμιση.  Μόνο εάν οι σταθερές της φύσης είχαν πολύ προσεκτικά προσαρμοστεί, το σύμπαν θα μπορούσε να γίνει πολύ μεγάλο. Αν δεν προσαρμόσεις τις σταθερές πολύ καλά το σύμπαν θα αρχίσει να αναπτύσσεται και να συρρικνώνεται ξανά και να εξαφανιστεί ή θα αρχίσει να διαστέλλεται πολύ, πολύ γρήγορα και ξανά τίποτα δεν συμβαίνει. Το γεγονός ότι το σύμπαν μας πήρε το σχήμα το οποίο προφανώς έχει σήμερα, ξεκινώντας από πολύ μικρό στην αρχή , όπως μαθαίνουμε οι περισσότεροι στη φυσική, απαιτεί μία πολύ ακριβή ρύθμιση  των σταθερών μ ’έναν πολύ αφύσικο τρόπο και αυτές είναι όλες εκείνες οι δυσκολίες που έχουμε στις παρούσες θεωρίες. Δεν καταλαβαίνουμε τι προκαλεί αυτήν την ακριβή ρύθμιση. Έτσι σωστά, τώρα ναι απαιτεί πολύ ακριβή ρύθμιση, αλλά είμαστε πολύ πρόθυμοι να δούμε μία μέρα  μία θεωρία που δεν απαιτεί αυτή την ακριβή ρύθμιση , όπου τα νούμερα βγαίνουν με έναν πολύ φυσικό τρόπο  για να πάρουν το σχήμα τους, να γίνουν όπως είναι σήμερα. Όλοι περιμένουμε μια τέτοια θεωρία αλλά δεν θα έρθει μόνη της. Πρέπει να μελετήσουμε όλες τις πιθανότητες και ίσως τη θεωρία καθώς και τις παραλλαγές  της που πρέπει να μελετήσουμε προτού ποτέ ανακαλυφθεί μια τέτοια θεωρία. Τώρα σχετικά με αυτό  το ερώτημα -εάν  οι σταθερές της φύσης είναι σταθερές.   Επομένως, η ερώτηση των σταθερών της φύσης που είναι ακριβώς ρυθμισμένες, είναι μια ερώτηση  αλλά  εάν εξαρτώνται ή όχι  από το χώρο και το χρόνο  είναι κάτι άλλο και θα μπορούσε να είναι ότι αυτή η σταθερά αλλάζει πολύ αργά, θα μπορούσε να είναι ότι μερικές από τις περίφημες σταθερές της φύσης όπως η σταθερά λεπτής υφής έχει μια τιμή εδώ αλλά στο νεφέλωμα της Ανδρομέδας είναι ελαφρώς διαφορετική. Αυτοί οι άνθρωποι που μπόρεσαν να ελέγξουν αυτά τα πράγματα και οι αστρονόμοι μας λένε ότι αυτές οι  σταθερές , από όσο ξέρουν, μοιάζουν να έχουν ακριβώς την ίδια τιμή σε όλα τα αστέρια και τους γαλαξίες που αυτοί βλέπουν και ότι ποτέ δεν έχει παρατηρηθεί μια σημαντική  διαφοροποίηση. Υπήρξαν κάποιοι ισχυρισμοί οι οποίοι απορρίφθηκαν ξανά. Επομένως είναι απίθανο ότι οι σταθερές  να αλλάζουν τόσο πολύ. Σίγουρα όχι με τον τρόπο που ο Dirac κάποτε σκέφτηκε. Ο  Dirac σκέφτηκε ότι πιθανώς οι σταθερές της φύσης είναι μόνο, λοιπόν, είναι αρχές των καλά δομημένων σταθερών, πάει μακριά και βαθιά καθώς το σύμπαν γερνάει.  Επειδή τότε θα εξηγούσε γιατί έχει  μία μάλλον αυξανόμενη τιμή από παραπάνω από 137. Ίσως ένα νούμερο 137 είναι το πλήθος ψηφίων της ζωής του σύμπαντος. Καλά αυτό έχει αποκλεισθεί ήδη. Στην πραγματικότητα, το είδος των πειραμάτων που μας βοηθούν να αποκλείσουμε αυτή την πιθανότητα είναι αυτό για το οποίο δίνεται το βραβείο Νόμπελ αυτής της χρονιάς. Δίνεται στους ατομικούς φυσικούς, τελείως διαφορετικό πεδίο από το δικό μου. Αυτοί οι ατομικοί φυσικοί έχουν μπορέσει να μετρήσουν συχνότητες με τρομερή ακρίβεια  και με αυτό τον τρόπο μπορούν να μετρήσουν συγκεκριμένες σταθερές της φύσης. Όχι ακριβώς τις σταθερές της φύσης που ψάχνουμε, που μελετάμε,  αλλά ως ένα βαθμό συνδέονται με αυτά. Μέτρησαν αυτές τις σταθερές της φύσης με ακρίβεια 14 δεκαδικών ψηφίων. Μετά όλοι λένε τι και αν περιμένουμε, αν μετρήσουμε την επόμενη χρονιά θα πρέπει να είναι τελείως διαφορετικά επειδή το σύμπαν την επόμενη χρονιά είναι ένα χρόνο μεγαλύτερο. Και αν ήξερες ότι αυτό είναι ένα χρόνο μεγαλύτερο,  οι σταθερές ίσως να άλλαξαν λίγο. Η αλήθεια για τα δεκαδικά ψηφία είναι το 12 ή το 13, το140   δεν τοποθετείται, δεν σημαίνει το ίδιο. Τότε αυτό περιπλέκει την ιδέα ότι οι σταθερές  δεν είναι σταθερές. Και είναι όλες σε μία πολύ στενή περιοχή μετρήσεων αυτού του είδους , βρίσκοντας ότι οι νόμοι της φύσης φαίνεται να είναι πραγματικά σταθεροί. Εάν είχαν βρει κάτι άλλο θα γνωρίζαμε για αυτό. Θα ήταν οπωσδήποτε τρομερά σημαντικό να γνωρίζουμε, αλλά δεν θα το βρουν ποτέ. Η πρόβλεψη μου είναι ότι οι σταθερές της φύσης είναι πραγματικά μαθηματικές σταθερές, οι οποίες δεν αλλάζουν, όχι σε  ολόκληρο το διάστημα, είναι οι ίδιες για όλα τα αστέρια, όλους τους γαλαξίες του σύμπαντος. Αυτή είναι η θεωρία που προτιμώ, αλλά είναι η διαίσθηση μου παρά ένα  επιστημονικό επιχείρημα, έτσι αυτό μπορεί να αποδειχθεί λάθος. Αλλά η διαίσθησή μου είναι  ότι οι σταθερές της φύσης είναι πραγματικά σταθερές. Υπάρχουν μαθηματικοί  αριθμοί όπως συνδυασμοί του π  , ή άλλα μαθηματικά σύμβολα. Οι μαθηματικοί δεν μπορούν να παράγουν μικρούς ή μεγάλους κώδικες και θα είναι αυτή η σταθερή φύση που θα βρω με μαθηματικές εξισώσεις για όλα τα δεκαδικά ψηφία. Αυτή είναι η διαίσθηση μου, αλλά δεν είμαι και πολύ σοφότερος από άλλους ανθρώπους που υποπτεύονται ότι η διαίσθηση μου είναι λάθος.

Ερ 9η :Είναι το σύμπαν κλειστό ή ανοιχτό; Θα συνεχίσει να επεκτείνεται για πάντα η καμιά  φορά αρχίζει να συρρικνώνεται;

Απ 9η :Λοιπόν, αυτή η ερώτηση είναι πάλι  γιατί υπάρχουν δύο όψεις γι’ αυτό. Είναι το σύμπαν  ένας ανοιχτός ή κλειστός χώρος, έχει όρια ή όχι. Καταρχήν, φανταστείτε ότι ζούμε σε κάτι σαν τόρος (torus), που σημαίνει ότι το σύμπαν είναι πεπερασμένο με την ίδια έννοια όπως η επιφάνεια της γης είναι πεπερασμένη.  Η γη είναι σφαίρα κι έτσι η επιφάνειά της είναι σφαίρα, σίγουρα πεπερασμένη. Τώρα, το σύμπαν θα μπορούσε να είναι κάτι παρόμοιο με αυτό, δηλ. μία σφαίρα με τρεις διαστάσεις. Και, με αυτόν τον τρόπο μετρούν το σύμπαν να μην έχει όρια αλλά και πάλι να έχει πεπερασμένο όγκο.  Αυτό μπορούμε να το συλλάβουμε και στην πραγματικότητα είναι μία από τις επιλογές που έχουν οι άνθρωποι όταν κατασκευάζουν ένα μοντέλο του σύμπαντος. Αλλά σύγχρονες αστρονομικές ανακαλύψεις δείχνουν ότι δεν υπάρχει κάποιο σημάδι ότι συμβαίνει αυτό. Το μόνο που βλέπουμε είναι ένα τελείως επίπεδο σύμπαν σαν να  τείνει στο άπειρο. Αλλά, ναι,  τέλεια επίπεδο, που δεν είναι σφαίρα,  έχει το σχήμα ενός ντόνατ. Τότε το σύμπαν μπορεί να είναι επίπεδο και ωστόσο να έχει  πεπερασμένο όγκο. Επειδή θα έπρεπε, αν πας αρκετά μακριά προς μία κατεύθυνση, θα  βρεθείς στην άλλη άκρη του σύμπαντος,  αν γυρίσεις τόσο γρήγορα. Επομένως το σύμπαν θα μπορούσε να είναι πεπερασμένο και ωστόσο να μην έχει όρια. Και αυτό είναι το μοντέλο του σύμπαντος που προτιμώ αλλά και πάλι δεν στηρίζεται σε στέρεη επιστήμη, δεν ξέρω αν υπάρχουν τέτοια ίχνη στο σύμπαν. Το άλλο πράγμα είναι το αν το σύμπαν θα διασταλεί από δω και πέρα;

   Τώρα, όλες οι ενδείξεις είναι ότι όχι μόνο διαστέλλεται, αλλά διαστέλλεται με επιτάχυνση, διαστέλλεται όλο και ταχύτερα, αυτό είναι που μου λένε σήμερα οι αστρονόμοι που έκαναν ακριβείς μετρήσεις των ΣούπερΝόβα (υπερκαινοφανείς) , εκρήξεις που έλαβαν χώρα πάρα πολύ καιρό πριν και πάρα πολύ μακριά και μετράνε με πολύ μεγάλη ακρίβεια αυτά τα πράγματα που μας λένε κάτι όχι μόνο για το σχήμα του σύμπαντος, που φαίνεται να είναι επίπεδο, αλλά επίσης και για τον τρόπο με τον οποίο διαστέλλεται. Και αυτό είναι μια πολύ ευπρόσδεκτη ανακάλυψη, γιατί αν το σύμπαν διαστέλλεται με επιταχυνόμενο ρυθμό, σημαίνει ότι στο παρελθόν το σύμπαν επιταχυνόταν με πιο αργό ρυθμό. Και βασικά αυτό λύνει το πρόβλημα της αστροφυσικής, γιατί ανακάλυψαν ότι αν το σύμπαν αυξανόταν με σταθερή ταχύτητα, η ηλικία του μπορεί να εκτιμηθεί , να μην είναι παραπάνω από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Αλλά υπάρχουν επίσης εξακριβωμένες ηλικίες κάποιων αστεριών, με κάποια αξιοπιστία, επειδή γνωρίζουν τη χημική σύσταση μερικών αστεριών και μπορούν να υπολογίσουν πόσο καιρό πριν σχηματίστηκαν αυτά τα αστέρια. Και βρήκαν ότι κάποια αστέρια έχουν ηλικία 13 δισεκατομμυρίων ετών. Ένα αστέρι δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερο σε ηλικία από το σύμπαν, μπορεί; Άρα αυτό ήταν μια αντίφαση. Οι αστερισμοί κινούνται, αν το σύμπαν επεκτεινόταν πιο αργά στο παρελθόν απ’ ότι τώρα, τότε μπορεί να είναι μεγαλύτερης ηλικίας από αυτό και τώρα οι άνθρωποι πιστεύουν 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια,  αλλά δεν είμαι τόσο σίγουρος πλέον, με τις ανακαλύψεις και όλη την αστροφυσική καθώς μετράμε την σύσταση των αστεριών. Βλέπετε όλα αυτά, τώρα έχουμε βάλει ένα όριο, τώρα δουλεύει το πράγμα. Επομένως, βλέπουμε ότι  το σύμπαν πρέπει να επιταχύνει την διαστολή του, και έτσι θα διαστέλλεται για πάντα και έτσι είναι λοιπόν, δεν θα ξαναγίνουμε ποτέ μικροί. Θα μπορούσε να ήταν έτσι αν οι καταστάσεις ήταν αλλιώτικές, εάν τα ευρήματα ήταν διαφορετικά, αλλά θα μπορούσε άνετα να ήταν η περίπτωση που το σύμπαν θα σταματούσε να διαστέλλεται και να επανέλθει και να ξανακλείσει στον εαυτό του, αλλά δεν δείχνει να είναι αυτό το σύμπαν στο οποίο ζούμε σήμερα.

Ερ 9α :.    Υπάρχουν ένα ή περισσότερα σύμπαντα;

Απ 9α: Πιστεύω ότι υπάρχει μόνο ένα σύμπαν. Μπορείτε να βρείτε εύκολα άλλους αστροφυσικούς με ακριβώς τις ίδιες πληροφορίες που έχω εγώ που θα πουν «Όχι, πιστεύουμε ότι υπάρχουν πολλά σύμπαντα». Δεν το ξέρουμε. Μάλιστα νομίζω ότι είναι πρώιμη ερώτηση. Η επιστήμη δεν έχει φτάσει ακόμα σε τέτοιο στάδιο που να μπορεί να απαντήσει σε μια τέτοια ερώτηση. Ίσως και να μη φτάσει εκεί ποτέ.

Ερ 10η : Μπορείτε να μας πείτε κάτι για το Πρόγραμμα για την Παγκόσμια Συνείδηση που είναι μια διεθνής και διεπιστημονική  συνεργασία επιστημόνων, μηχανικών και άλλων. Υπάρχει κάποιο φυσικό αποτέλεσμα που δεν έχει αναγνωριστεί ακόμη από τους φυσικούς, επιτρέποντας στην πληροφορία να μεταβιβαστεί με νέους τρόπους;

Απ 10η : Εδώ φτάσατε σ΄αυτό το σημείο. Επειδή αυτό δεν είναι πραγματικά επιστήμη , όπως πραγματικά στο πεδίο μου, είναι αυτό που κάνει εμάς τους επιστήμονες να πιστέψουμε ότι υπάρχουν πράγματα που συμβαίνουν που δεν μπορούν να εξηγηθούν με τους νόμους της φυσικής όπως τους ξέρετε. Και εγώ είμαι ένας από αυτούς τους ανθρώπους, δεν πιστεύω σε τίποτα από αυτά. Νομίζω ότι ο κόσμος ζει σε ένα απολύτως ελεγχόμενο από τη λογική κόσμο, από απολύτως λογικές εξισώσεις και αυτό συμπεριλαμβάνει τους νόμους της συνείδησης όπως εγώ το βλέπω. Έτσι εδώ και πάλι δεν συμφωνώ με ορισμένους από τους συναδέλφους μου που νομίζουν ότι η συνείδηση είναι κάτι που δεν μπορείς να εξηγήσεις χρησιμοποιώντας όλους  τους νόμους της φυσικής. Σίγουρα διαφωνώ με αυτό. Νομίζω ότι η συνείδηση είναι ένα πολύ συνηθισμένο φαινόμενο που έχει να κάνει με την δυνατότητα του εγκεφάλου μας να διατηρήσει πληροφορίες, να αποθηκεύσει τεράστιες ποσότητες από πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών για το ίδιο το μυαλό, για το τι  σκεφτόταν, για το τι κάναμε στο παρελθόν, ποιές είναι οι παλιές μας εμπειρίες. Όλοι κρατάμε αποθηκευμένες αυτές τις πληροφορίες και έτσι όλα αυτά μαζί  κάνουν το μυαλό μας να έχει αίσθηση της συνείδησης και δεν βλέπω τίποτα το μυστήριο σε αυτό. Καλά,  άλλοι άνθρωποι πιστεύουν ότι υπάρχει κάποιο μυστήριο στην έννοια της συνείδησης. Έτσι νομίζω , για παράδειγμα, ότι αυτό συνεπάγεται ότι σε πολλές ενοράσεις που έχουν οι  άνθρωποι που φτιάχνουν υπολογιστές που έχουν την ίδια αίσθηση της συνείδησης, που αποθηκεύουν πληροφορίες  τόσο αποτελεσματικά όσο τα δικά σας μυαλά και αυτά είναι ίδια με εμάς που είμαστε  όντα που έχουμε συναίσθηση, σκεφτόμαστε, υπάρχουμε και μπορούμε να σου εξηγήσουμε ακόμη και για την συνείδησή μας. Τώρα όταν μιλάς, όταν μιλάς για την Παγκόσμια Συνείδηση ξέρω ότι υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε υπερφυσικές ενέργειες. Νομίζουν ότι ίσως υπάρχει ένα φαινόμενο που καλείται Παγκόσμια Συνείδηση που θα μπορούσε πιθανότατα να ανιχνευθεί από πολύ ευαίσθητες μηχανές , να είναι από κάτι που έχει να κάνει με Κβαντομηχανική. Δεν πιστεύω τίποτα από αυτά. Νομίζω ότι κάνουν αυτά τα πειράματα. Δεν πιστεύω ότι το [Atcom]  πείραμα είναι αληθινό.  Παρόλο που υπήρξαν κάποιοι ισχυρισμοί ότι άνθρωποι ανίχνευσαν κάποιο  πλαστό φαινόμενο προσδιορίζοντας ότι η Παγκόσμια Συνείδηση κάνει κάτι στις Κβαντομηχανικές  συσκευές. Σίγουρα δεν πιστεύω αυτό. Νομίζω θα χρειαστώ πολύ, πολύ περισσότερες αποδείξεις για να με κάνουν να αλλάξω τη γνώμη μου. Αλλά, έτσι πιστεύω πρωτίστως στην τάξη των νόμων της φύσης και ότι οτιδήποτε οι άνθρωποι κάνουν ή νομίζουν ότι κάνουν και συγκεκριμένα ο τρόπος που χειρίζονται την συνείδηση τους δεν έχει να κάνει με τον τρόπο που οι νόμοι της φύσης λειτουργούν.

Ερ 11η :Και μια τελευταία ερώτηση: επισκεφθήκατε σήμερα τη Βεργίνα. Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας.

Απ 11η :Είμαι πολύ εντυπωσιασμένος. Είναι ένα αριστούργημα. Όλα αυτά που έχουν κάνει οι  άνθρωποι στη Βεργίνα, μέχρι την εκσκαφή των τάφων του Φιλίππου και του Αλέξανδρου  και όλα αυτά, είναι πολύ όμορφα. Τα πράγματα που έχουν βρεθεί είναι πολύ όμορφα, οι τάφοι οι ίδιοι.

«Ευχαριστώ πολύ»

«Ευχαριστώ.»

 

 

 

«Άδειασμα» Μαρινάκη σε Μπακογιάννη για το Κόσοβο

3
Αποστάσεις παίρνει το Μέγαρο Μαξίμου δια στόματος Παύλου Μαρινάκη από τη στάση της Ντόρας Μπακογιάννη στο Συμβούλιο της Ευρώπης για το Κόσοβο, μετά και το «άδειασμα» από το υπουργείο Εξωτερικών.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επισήμανε ότι καμία απόφαση του Συμβουλίου της Ευρώπης δεν μπορεί να επηρεάσει την ένταξη ή μη του Κοσόβου. «Οι ελληνικές θέσεις παραμένουν οι ίδιες διαχρονικά. Θέλουμε να επιλυθούν οι διαφορές μεταξύ των δύο κρατών όπως προβλέπουν οι μεταξύ τους συμφωνίες», είπε ο κ. Μαρινάκης και πρόσθεσε:

«Η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν έχει αλλάξει. Παραμένει ίδια η θέση της χώρας διαχρονικά, κάτι που έχει αποτυπωθεί σε όλα τα επίπεδα και στο επίπεδο του ΥΠΕΞ κ. Γεραπετρίτη και αυτός είναι που εκφράζει την ελληνική θέση απόλυτα».

Σημειώνεται ότι ο κ. Γεραπετρίτης σε συνέντευξη του σημείωσε ότι το όργανο που θα αποφασίσει περί ένταξης ή μη του Κοσόβου στο Συμβούλιο της Ευρώπης είναι το Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ.

Σημειώνοντας ότι «η θέση της Ελλάδας παραμένει σταθερή και αναλλοίωτη» τόνισε επίσης ότι «Όπως πράξαμε και στο παρελθόν σε αντίστοιχες περιπτώσεις, η Ελλάδα θα απέχει από την ψηφοφορία αυτή. Δεν θα υποστηρίξει δηλαδή το αίτημα για ένταξη του Κοσόβου στο Συμβούλιο της Ευρώπης για λόγους πολιτικούς».

Οργή Βούτσιτς κατά Μπακογιάννη

Υπενθυμίζεται πως την οργή του εξέφρασε ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς κατά της εισηγήτριας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ένταξη του Κοσσυφοπεδίου στο Συμβούλιο της Ευρώπης, Ντόρας Μπακογιάννη, κατηγορώντας την ότι άλλαξε τους όρους στην εισήγησή της.

Όπως είπε, η αλλαγή της στάσης της κ. Μπακογιάννη έγινε μετά από ένα τηλεφώνημα που δέχθηκε με αποτέλεσμα να παραιτηθεί από το γεγονός ότι η Πρίστινα πρέπει πρώτα να εφαρμόσει την «Ένωση Σερβικών Δήμων» (ZSO).

Σε διάγγελμά του από το Παλάτι της Σερβίας, ο Βούτσιτς είπε ότι γνωρίζει ποιος το έκανε. Όπως είπε:

«Ξαφνικά μετάνιωσε που ήταν πολύ σταθερή και δυνατή. Μετά θυμήθηκε ότι το ZSO δεν είναι σημαντικό. Και μετά θυμήθηκε ότι ούτε η απαλλοτρίωση ήταν σημαντική. Ξέρω πολύ καλά ποιος έδωσε την εντολή να εγκαταλείψετε τις αρχές σας και να συμπεριφέρεστε έτσι. Ντροπή σας», είπε ο Βούτσιτς αναφερόμενος στην Ντόρα Μπακογιάννη.

Η Ένωση Σερβικών Δήμων είναι το σχέδιο για μια αυτοδιοικούμενη ένωση δήμων, με πλειοψηφικό σερβικό πληθυσμό στο Κοσσυφοπέδιο. Η πρόταση της ένωσης προήλθε από τη Συμφωνία των Βρυξελλών του 2013 που υπέγραψαν οι κυβερνήσεις του Κοσόβου και της Σερβίας.

Τι απάντησε η κα Μπακογιάννη

Σημειωτέον ότι μετά τις αντιδράσεις η ίδια η κ. Μπακογιάννη είχε δηλώσει ότι ούτε η ίδια αναγνωρίζει το Κόσοβο, ούτε προκύπτει τέτοιο ζήτημα από την Έκθεσή της στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

Μάλιστα, έκανε λόγο για «ακροδεξιές επιθέσεις» τις οποίες δέχεται, ενώ υπογράμμισε ότι «ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ξέρει πάρα πολύ καλά ότι το θέμα δεν έχει σχέση με την Κύπρο».

Η κ. Μπακογιάννη επικαλέστηκε επίσης τα καλά λόγια που είπαν για την έκθεση οι πρώην πρωθυπουργοί Αλέξης Τσίπρα και Γιώργος Παπανδρέου αν και απείχαν από την ψηφοφορία.

topontiki.gr

ΘΕΣΕΙΣ ΕΝΟΨΕΙ ΤΩΝ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΩΝ

18
του Παντελή Σαββίδη
Το στίγμα μας, ενόψει των ευρωεκλογών:
1.-Στην ιστοσελίδα θα αναρτώνται όλες οι ενδιαφέρουσες ειδήσεις. Προσωπικά στους σχολιασμούς μου θα κάνω αρνητική κριτική στο κυβερνών κόμμα. Πιστεύω πως η μητσοτακική Νέα Δημοκρατία δεν έχει, πλέον, πολιτική, ο πρόεδρός της διακατέχεται απο μια φοβία προς την Τουρκία που του στερεί την ψυχολογική δυνατότητα να αντιμετωπίσει ορθολογικά τις απειλές που προέρχονται απο τη γειτονική χώρα και με τη δήλωσή του ως δεδομένου (προς τις ΗΠΑ) υλοποιεί την πολιτική που του υποδεικνύεται απο την Ουάσιγκτον. Η πολιτική των ΗΠΑ προς Αθήνα και Άγκυρα γέρνει εμφανώς προς την Τουρκία. Προκειμένου να την κρατήσουν υπο την επιρροή τους θα ζητήσουν ελληνικές παραχωρήσεις, αν και όταν χρειαστεί.
Η πολιτεία του κ. Μητσοτάκη και η αγωνία του να κρατηθεί στην εξουσία δεν αφήνουν περιθώρια εμπιστοσύνης.
2.-Ο διακαής πόθος του κ. Μητσοτάκη να παραμείνει στην εξουσία τον έχει οδηγήσει σε παρακρατικές λογικές. Οι παρακολουθήσεις, οι συγκαλύψεις, η διαπλοκή, ο απόλυτος έλεγχος των ΜΜΕ, η αλαζονεία και αρκετά άλλα φαινόμενα υπονομεύουν την λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος της χώρας. Η Ελλάδα είναι διεθνώς πολύ πίσω σε δείκτες δημοκρατικότητας. Θα αναφέρω δύο: την αρνητική στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο θέμα του κράτους δικαίου στην Ελλάδα και το θέμα της κατάστασης των Μέσων Ενημέρωσης. Και οι δύο τομείς είναι ποιοτικά χαρακτηριστικά της δημοκρατικής λειτουργίας. Και στους δύο οι επιδόσεις της χώρας είναι χαμηλές.
3.-Εδώ και καιρό πιστεύω πως ο ρόλος του εθνικού κράτους έχει τελειώσει ιστορικά. (Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί με χαρακτηρίζουν εθνικιστή, αν και δεν με πειράζει). Η καλύτερη ομοσπονδία κρατών στην οποία θα μπορούσε να συμμετάσχει η Ελλάδα είναι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4.- Τα έθνη που έχουν συγκροτήσει, ήδη, εθνικά κράτη μπορούν να συνυπάρξουν σε ομοσπονδίες. Ή χαλαρότερα σε συνομοσπονδίες. Αναλόγως των στόχων και των αναγκαιοτήτων τους κάθε φορά.
Είμαι υπερ της Ομοσπονδιακής Ευρώπης για τους εξής λόγους:
ο πρώτος είναι, εδαφικά, υπαρξιακός. Η Ελλάδα δεν μπορεί να υπερασπιστεί τις απειλές της κυριαρχίας της και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Μια Ομοσπονδιακή Ευρώπη θα είχε τρείς πυλώνες. Οικονομικό, ‘Αμυνας και Εξωτερικής πολιτικής.
Με την κοινή άμυνα ό,τι σήμερα αμφισβητείται θα είχε μεγαλύτερη υποστήριξη.
Ο δεύτερος είναι οικονομικός. Βίωσα τις υποτιμήσεις της δραχμής και τα παιχνίδια που έκαναν σε βάρος της πολιτικοί και κοτζαμπάσηδες. Προτιμώ το ευρώ. Είναι δυσκολότερα τα παιχνίδια σε βάρος του.
Ο τρίτος είναι ο ο ολοκληρωτικής μορφής συγκεντρωτισμός του ελληνικού κράτους. Δεν υπάρχει τίποτε άλλο στον ελλαδικό χώρο πέραν της Αθήνας. Στο πλαίσιο μιας Ομοσπονδιακής Ευρώπης μπορείς να διεκδικήσεις την ύπαρξή σου μαζί με άλλες περιφερειακές πόλεις.
Καθώς βαδίζουμε προς τις ευρωεκλογές θα εξειδικεύσουμε ορισμένα ζητήματα.

Erdogan’s Hypocrisy

0

While routinely declaring that Israel’s behaviour toward Hamas is genocidal, Erdogan has consistently denied the real genocides carried out by Turkey.

Benny Morris

 · 8 min read

Athens, Greece, 19 May 2015. A Pontian man wears traditional costume during a ceremony to commemorate 19 May, which marks the Day of Remembrance for Pontian Greek Genocide. Shutterstock.
 

Israeli–Turkish relations have had their ups and downs over the past decade—mainly downs. To bolster his standing in the Arab and Muslim worlds and for religious, ideological, and political reasons, Turkey’s Islamist leader, President Recep Tayyip Erdogan, has supported both Hamas—even providing some of its military leaders with protection and a safe haven in Istanbul—and the Palestinian cause more generally. But he has held off on severing diplomatic relations with Israel for economic reasons—it would damage Turkish–Israeli commerce and Israeli tourism to Antalya—and because it would damage Turkey’s relations with both the US, its NATO ally, and with the European Union, to which he still hopes his country will one day gain admission.

But last October, Erdogan went one step further in his opposition to Israel. He expressed sympathy for the Hamas assault on southern Israel and, the following month, lambasted Israel’s counter-offensive in Gaza as a “genocide” and called Israel a “terrorist state,” in pointed contrast to the official American and European designation of Hamas as a terrorist organisation. Later, he denounced Israel’s prime minister Netanyahu as “worse than Hitler,” described Israel as “expansionist,” and declared that Israel’s counter-offensive was “worse than the Holocaust.” In recent days, Turkey has mobilised a small civilian “aid” flotilla designed to break the Israeli naval blockade of Gaza. (Israel fears the flotilla may convey contraband and terrorists.)

On 9 April, Turkey announced that it had imposed serious economic sanctions against Israel, banning the sale of such products as cement and iron to the Jewish state. That same day, I received an email from Tryfon Topalidis, a Greek scholar researching the 1923 destruction by Turkish Muslims of a cluster of Anatolian Greek villages in the mountains near Adana. That small outbreak of ethnic cleansing was the last chapter in the genocide of the country’s Greek minority population, which had begun in early 1914, before the start of World War One, when Christian communities were forcibly uprooted from Turkey’s Aegean coast. By the end of 1922, under Mustafa Kemal Ataturk (the “enlightened” founder of the Turkish republic), the Turks had butchered hundreds of thousands of Greeks and brutally expelled many more to the Greek mainland.

The massacre of the Greeks took place alongside the Turkish massacre of the country’s Armenian minority during the Armenian Genocide, and the mass murder of the country’s Assyrian Christian minority, which claimed between a quarter and half a million Assyrian lives. Together, Turkish Muslim peasants and townspeople, officials, gendarmes, and soldiers, assisted by Kurdish, Chechen, Circassian, and Arab tribesmen, murdered some two million Christians (there is no way of knowing the exact number) during the years 1894 to 1924 in three bouts of systematic massacre (1894–1896, 1915–1916, and 1920–1923). Greek historians maintain that one million of those murdered were Anatolian Greeks and Armenian historians usually speak of 1.5 million murdered Armenians.

Topalidis emailed me to inquire about American and British documents relating to the early 1923 massacre of Greek men, women, and children in the village of Gurumza (Gurumze) in Adana Province. He attached copies of Greek documents that reinforced the information conveyed in the reports written by Western diplomats and missionaries and American naval officers that I briefly summarize in my 2019 book The Thirty-Year Genocide, Turkey’s Destruction of its Christian Minorities, 1894–1924 (co-authored with Dror Ze’evi).

One of the Greek documents contains the transcript of an interview with elderly Gurumza survivor Prodromos Fotiadis, who provides these recollections of 22 February 1923:

[It was a] very cold day  … The herald was shouting: “Let all young and old gather in the Church” … [Then] the Chetes [irregulars, brigands] said: “Let all the men go out into the Church yard.” … We were told to sit down. Says the chief: “Line them up for execution.”  … They start to shoot … Next to me they are killed … Four bullets passed through my chest … [Later, after the Chetes had gone] I shouted and a child came … He untied my hands … So, God spared me. In the meantime, the Chetes had chopped papa-Eustathios [one of the village priests] to pieces … inside the Church. Grenades were thrown into the Church from the windows. Then they brought grass … and piled it in the gynaeceum [the women’s section of the building] [and lit it] … The place was filled with smoke … That day the Turks slaughtered 70 men and 20 women and children in the Church. First of all, they slaughtered the three priests …

In a second document, dated 4 May 1923, the Greek consul-general in Beirut, Xenophon Stelakis, estimated the number slaughtered at “about 200.” The Gurumza survivors eventually made it to Greece, where they established the village of Neos Mylotopos, near Thessasaloniki.

It was not only non-Muslims who were massacred by Muslim Turks during the waning days of the Ottoman Empire and the first years of the Turkish republic. Turkish nationalist passions motivated at least one other murderous chapter of ethnic cleansing: Between 1923 and 1930 many thousands of Kurds—some historians put the number as high as 87,000—were killed in a series of massacres, following outbreaks of Kurdish rebellion. Thousands more were killed over the following decades. Since 2016, Erdogan himself has presided over a policy of cultural repression against Anatolia’s Kurds, who represent 20 percent of Turkey’s population, while waging war against pro-independence Kurdish militants and their sympathizers in eastern Anatolia, Syria, and Iraq. Thousands of Kurds have died in these campaigns, many of them civilians.

Erdogan’s hypocrisy is mind-boggling. While routinely declaring that Israel’s behaviour toward Hamas is genocidal (“worse than Hitler”), he, like all previous Turkish leaders, has consistently denied the multiple real genocides carried out by his people over the past 140 years.

There can be no doubt that thousands of Palestinian civilians have been killed by Israeli bombing and shelling in the Gaza Strip over the past six months, but we cannot rely for exact figures on the statistics dispensed by Gaza’s Hamas-controlled Health Ministry. Some 12,000 of the dead, according to IDF calculations, were Hamas fighters embedded among and in the tunnels underneath Gaza’s civilian population—a population that is largely sympathetic to Hamas’s actions and goals, which include the destruction of Israel. In going after the Hamas units, the IDF inevitably killed many non-combatants. They died in a war initiated by Hamas. It is also striking that in all the Hamas-monitored television footage from Gaza over the past six months, no military-age male casualty has ever appeared—all the dead are women, old men, children, and babies.

In April 2021, after President Joe Biden officially recognised the Armenian genocide, Erdogan retaliated with a counteraccusation: “The Native Americans, I don’t even need to mention them, what happened is clear … You cannot pin the genocide accusation on the Turkish people.” In October 2019, the US House of Representatives voted overwhelmingly to recognize the Armenian genocide. (Prominent progressive Muslim Congresswoman Ilhan Omar abstained.) Erdogan responded with bluster: “In our faith [i.e., Islam], genocide is definitively banned … We consider such an accusation to be the biggest insult to our people.”

The Armenian genocide has received worldwide recognition—though, to its shame, Israel has failed to acknowledge it. But, with the exceptions of Greece and Cyprus, no country has recognized the Greek genocide (though some European parliaments have). And, of course, the various Assyrian and Syriac churches (the Assyrian Church of the East, the Melkite Greek Catholic Church, the Chaldean Catholic Church, the Syriac Orthodox Church, the Jacobite Syrian Christian Church, etc.), do not have a parent state to speak for them, so their genocide, which they call the Sayfo (Syriac for “sword”), generally goes unremembered, except by their exiled congregations dispersed around the world.

Erdogan routinely charges Israel with “expansionism.” He is right to do so when it comes to the settlement enterprise in the West Bank, and to some Israeli efforts over the decades to formally extend Israel’s sovereignty beyond the Green Line borders established in the 1949 Arab–Israeli armistice agreements. (After 1967, Israel annexed Arab areas around Jerusalem and, in the 1980s, extended Israeli jurisdiction to the Golan Heights, captured from Syria in the 1967 Six Day War).

But Erdogan, who appears to be seeking to re-establish the Ottoman Empire or a Greater Turkey, is hardly in a position to complain about expansionism. In 1974, the Turkish Army invaded Cyprus and ethnically cleansed the northern third of the island of its Greek inhabitants. Since then, Ankara has ruled that area, as, in effect, a province of Turkey.

Ever since then, Greeks have feared further Turkish invasions. Greece has publicly downplayed, and even ignored, Turkey’s Greek genocide and ethnic cleansing, perhaps because Athens has been apprehensive about provoking the big bad wolf on its doorstep. The Greek fears are focused on their islands in the eastern Aegean. These fears are not unfounded. Turkish fighter jets routinely overfly Greek Aegean airspace and the islands— especially Lesbos, Chios, Samos, and the Dodecanese—are clearly in Erdogan’s sights. On 3 September 2022, Erdogan himself publicly threatened to invade the “occupied” Aegean islands; and on 11 December 2022, he talked of bombarding Athens with Turkish-made missiles.

Erdogan’s words appear to reinforce an ideology that has become increasingly prominent in Turkish media and academe, in which the waters west and south of Anatolia, encompassing the economically and strategically important, oil- and gas-rich Aegean islands, are seen as a part of Turkey’s “Blue Homeland” (mavi vatan). Five years ago, the Turkish Navy carried out an exercise called “Blue Homeland 2019” in these waters. Maps endorsed by officials of Erdogan’s party, the AKP, even show Crete—an island that was transferred from the Ottoman Empire to Greece in stages, over the period 1897–1908, as a result of Anglo-French pressure and local rebellions—as part of the Turkish state.

The Turkish Blue Homeland project dovetails with the Muslim Brotherhood’s overarching goal of substantially expanding the realm of Islam to ultimately encompass the whole of the Earth. Hamas is the Palestinian offshoot of the Egypt-based Brotherhood, and Hamas’s 1988 charter likewise states that the movement’s reach extends to “anywhere that there are Muslims … everywhere in the globe … to the depth of the earth and … to heaven … The movement is a universal one.”

Erdogan must be aware of the genocides carried out by the late Ottoman Empire and early Turkish Republic, even though, while denying the genocides, he accepts the conventional Turkish narrative that it was Christian rebelliousness and violence that provoked and justified Muslim ire. No doubt, Erdogan also feels that Turkey was unjustly deprived of parts of its realm, which were shorn away by Russia and the West during and after World War One and that these actions were partly driven by anti-Muslim sentiment. Erdogan views Turkey as a nation of almost 100 million people with a “glorious” past, which deserves a more prominent place in the sun. Unlike Germany or Japan, Turkey has never officially apologised for its past atrocities. Turkey and its leader remain unapologetic and unrepentant. Little wonder, then, that while Erdogan berates Israel for its expansionism, he is busy laying the groundwork for the territorial “adjustments” of a resurgent Turkey.

Benny Morris

Benny Morris is an Israeli historian and author. His books include 1948: A History of the First Arab–Israeli War (Yale UP, 2008) and most recently Sidney Reilly: Master Spy (Yale UP, 2022).

quillette.com

Δήλωση υποψηφιότητας στις ευρωεκλογές του Χάρη Τοπαλίδη

1
Η 21η Απριλίου 1967, ως κορυφαία εκδήλωση της εξάρτησης στην πιο πρόσφατη ιστορία της χώρας, μας υπενθυμίζει τη στενή σχέση της εξάρτησης με τις παθογένειες που χαρακτηρίζουν σήμερα τη δημόσια ζωή μας: την καχεκτική δημοκρατία, το ισχνό κράτος δικαίου, το στρεβλό παραγωγικό μοντέλο και την τεράστια διεύρυνση των ανισοτήτων, την υποχωρητικότητα στα εθνικά θέματα και την εγκατάλειψη της Κύπρου. Κοινός παρονομαστής: η απομείωση της εθνικής κυριαρχίας, ιδιαίτερα μετά την κρίση χρέους και την επιβολή της μνημονιακής επιτήρησης, με την υιοθέτηση πολιτικών που δεν υπηρετούν με συνέπεια την παραγωγική ανόρθωση της χώρας αλλά ακολουθούν υπερεθνικούς σχεδιασμούς και συμφέροντα.
Ειδικότερα η συγκυρία την οποία διερχόμαστε σήμερα καθορίζεται από τις δριμείες συνέπειες που έχει για τη χώρα η παραγωγική αναδιάρθρωση που συντελείται διεθνώς λόγω και της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και έγκειται στην αλλαγή παραγωγικού παραδείγματος από τη βιομηχανική στην ψηφιακή και πράσινη οικονομία. Η μετάβαση αυτή γεννά πολλαπλές κρίσεις με προεξάρχουσα την κρίση την οποία δημιουργούν οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις που επέρχονται λόγω αυτής της αναδιάρθρωσης και ήδη οδηγούν σε περιφερειακούς πολέμους με κίνδυνο παγκόσμιας επέκτασής τους. Στο πεδίο αυτό οι κίνδυνοι που εγείρονται για τη χώρα και την κοινωνία είναι υπαρξιακοί. Η αξιοπρεπής υπεράσπιση της ειρήνης αλλά και η επιτυχής ανταπόκριση – με κοινωνικό και δημοκρατικό πρόσημο – της χώρας στις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει στην υπό εξέλιξη μετάβαση, προϋποθέτουν την ενίσχυση της εθνικής της κυριαρχίας.
Θεωρώντας ότι αυτή η στοιχειώδης (για μια κανονική χώρα) διεκδίκηση είναι το μείζον πολιτικό διακύβευμα στις επερχόμενες Ευρωεκλογές, αποφάσισα να εκτεθώ πολιτικά συμμετέχοντας σε αυτές με το ψηφοδέλτιο «Συμμετέχω για την Εθνική Κυριαρχία και την Κύπρο», παραμένοντας διεθνιστής στην προσέγγισή μου και παραμερίζοντας κάθε τεχνοκρατική επιφύλαξη που επιβάλλει η πολιτική ορθότητα.

Μ. Νεγρεπόντη Δελιβάνη: γερμανικές παρεμβάσεις παραμονές των ευρωεκλογών;

0

Μετά τη μυστική σύσκεψη της 3ης Απριλίου, υπό την αιγίδα του ιδρύματος Friedrich-Elbert-Siftung του SPD, όπου οι παρόντες ανέλυσαν τους κινδύνους, αλλά και τις μεθοδεύσεις αποφυγής της εξάπλωσης των «ακραίων», κατ’ αυτούς, πολιτικών κομμάτων, στις ελληνικές ευρωεκλογές, έπεται και συνέχεια.

Η συνέχεια έρχεται, πάντοτε , από πλευράς Γερμανίας.

Τη συνέχεια ανέλαβε ο Γερμανός πρέσβης, στα πλαίσια συνάντησής του, στις 16 τρεχ., με φοιτητές γερμανικών σπουδών. Παρότι το θέμα της συνάντησης ήταν οι ελληνο-γερμανικές σχέσεις, ο κ. Κίντλ αξιοποίησε την ευκαιρία για να προειδοποιήσει τους Έλληνες φοιτητές, σχετικά με τους κινδύνους, που εμφανίζει η τυχόν ψήφιση, στις επερχόμενες ευρωπαϊκές εκλογές, «ακραίων κομμάτων». Ο κ. πρέσβης θεώρησε περιττό να επεκταθεί στους λόγους της επικινδυνότητας αυτών των κομμάτων, καθώς τους εξέλαβε ως ευρέως γνωστούς.

Οι έξωθεν αυτές παρεμβάσεις δημιουργούν εύλογα ερωτήματα:

*Καταρχήν, διερωτάται κανείς αν, στις παραμονές ευρωεκλογών, εμπίπτουν στις εν γένει απαιτήσεις της δημοκρατίας, προσπάθειες επηρεασμού των ψηφοφόρων, σχετικά με το τι δεν πρέπει να ψηφίσουν (και κατ’αντιδιαστολή με το τι πρέπει). Τοσούτω μάλλον, που οι παραινέσεις αυτές δεν προέρχονται από συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα (που, ενδεχομένως, θα είχαν κάποιες δικαιολογίες), αλλά από εκπρόσωπο ξένης χώρας, η οποία θεωρεί δικαίωμά της να παρεμβαίνει και να προσπαθεί να επηρεάσει το δικό μας εκλογικό αποτέλεσμα.

*Κατά δεύτερο λόγο, τίθεται το ερώτημα για το τι ακριβώς επιδιώκουν αυτού του είδους οι παρεμβάσεις, υπέρ και κατά ελληνικών πολιτικών κομμάτων, που απευθύνονται και στη νεολαία, και που εκτοξεύονται από εκπρόσωπο ξένης χώρας, που προφανώς δεν εκφράζει προσωπικές του απόψεις.

*Οι παρεμβάσεις αυτές, που αποκτούν, ήδη, σωρευτικό χαρακτήρα, και που αποβλέπουν στη χειραγώγηση του εκλογικού αποτελέσματος στη χώρα μας, ερωτάται ποιους ευνοούν και εναντίον ποίων ακριβώς στρέφονται;

Τα ερωτήματα μοιάζουν με άλυτες εξισώσεις.

Έκπληξη, επιπλέον, προκαλεί το γεγονός της ανυπαρξίας αντίδρασης της ελληνικής Κυβέρνησης στις απανωτές, αλλά προς την ίδια κατεύθυνση, παρεμβάσεις ξένης δύναμης, στην εθνική της κυριαρχία. Ότι, αυτές οι προσπάθειες είναι, σίγουρα, αντιδημοκρατικές, ουδείς φυσικά αμφιβάλλει. Ανεξήγητο, επίσης παραμένει και το γεγονός ότι δεν παρενέβη ούτε η ΕΕ, ιδιαιτέρως ευαίσθητη σε ανάλογες περιπτώσεις, προκειμένου να καυτηριάσει και να αποτρέψει αυτές τις εμφανώς ανορθόδοξες μεθοδεύσεις.

Η Ευρώπη στη δίνη λαϊκίστικων, μη συστημικών, «ακροδεξιών» κομμάτων

Οι συχνά σπασμωδικές παρεμβάσεις, στην πορεία προς τις ευρωεκλογές εξηγούνται, ωστόσο, από τις πανικόβλητες παραδοσιακές κυβερνήσεις, ενόσω παρακολουθούν τη ραγδαία επέκταση στην Ευρώπη και στην υφήλιο, των νέων πολιτικών κομμάτων.

Πράγματι, στο διάστημα των τελευταίων 20 περίπου ετών, έκαναν την εμφάνισή τους νέα πολιτικά κόμματα με χαρακτηριστικά που διαφέρουν ουσιαστικά των αντίστοιχων παραδοσιακών, δεξιών, κεντρώων και αριστερών. Τα νέα αυτά κόμματα εκτοπίζουν σταδιακά τις παραδοσιακές κυβερνήσεις.

Η γένεση τους αποτελεί την αντίδραση στα δεινά που σώρευσε η παγκοσμιοποίηση, στη μεσαία και στη χαμηλή κοινωνική τάξη, και απέναντι στα οποία τα συστημικά κόμματα παρέμειναν αδρανή.

Τα νέα αυτά κόμματα στρέφονται γενικά εναντίον της παγκοσμιοποίησης, εναντίον της αέναης λιτότητας και του ακραίου νεοφιλελευθερισμού, εναντίον της ελίτ, που θεωρούν διεφθαρμένη. Αναμένουν από το παρεμβατικό κράτος, να υλοποιήσει ανακατανομή των εισοδημάτων και γενικώς είναι υπέρ του κράτους-έθνους και των παραδοσιακών αξιών της ζωής. Το σημαντικό είναι ότι τα νεοσύστατα αυτά κόμματα υπόσχονται να κάνουν όλα όσα είχαν αναλάβει και δεν υλοποίησαν τα συστημικά κόμματα..

Ήδη 15 από τις 27 χώρες-μέλη της ΕΕ έχουν μη συστημικά κόμματα, με τις αρχές των οποίων συμφωνεί τουλάχιστον το 20% του πληθυσμού τους. Έτσι, ολοένα και περισσότερες κυβερνήσεις στην Ευρώπη, όχι μόνο βρίσκονται κοντά στα βήματα της Ουγγαρίας και μέχρι προ τινός και της Πολωνίας, αλλά επιπλέον και αντιμετωπίζουν για αργότερα την πιθανότητα εξόδου τους από την ΕΕ και από το ευρώ.

Με βάση τα παραπάνω, μπορούν να ερμηνευτούν οι χαρακτηρισμοί, που εκτοξεύουν αδιακρίτως οι παραδοσιακές κυβερνήσεις, εναντίον τους, μεταξύ των οποίων και του “ακροδεξιού”, του “λαϊκίστικου”, του “συντηρητικού”, του “μη προοδευτικού”, του “καθυστερημένου”. Και αυτοί οι χαρακτηρισμοί αποσκοπούν στο χλευασμό, στον υποβιβασμό, στη γελοιοποίηση ή, ακόμη, και στην επισήμανση της δήθεν επικινδυνότητας, για τη δημοκρατία, αυτών των νέων και ανερχόμενων πολιτικών κομμάτων. Να υπενθυμίσω εδώ ότι οι χαρακτηρισμοί αυτοί είναι πολύ του συρμού, στις μέρες μας, για πολλές περιπτώσεις, και όπως είναι γνωστό χρησιμοποιήθηκαν, κατά κόρον, την περίοδο ξεπουλήματος του ονόματος της Μακεδονίας.

Η ΕΕ, συνεπώς, διανύει μια εξαιρετικά δυσχερή περίοδο, καθώς στις πάγιες ανεπάρκειες της λειτουργίας και των συχνά απογοητευτικών της επιλογών, προστίθενται και άκρως επικίνδυνες, για την υπόστασή της, ανατροπές, σε επίπεδο εθνικό όσο και διεθνές. Ιδιαίτερα τώρα, που η αναίτια συνέχιση του απάνθρωπου πολέμου, εναντίον της Ουκρανίας, συσσωρεύει δυσεπίλυτα προβλήματα στην Ευρώπη, ενώ αντιθέτως ευνοεί ποικιλοτρόπως τη Ρωσία.

Να δικαιολογεί άραγε ο ευρωπαϊκός αυτός πανικός, απέναντι στη ραγδαία επέκταση των λαικιστικων πολιτικών κομμάτων στην Ευρώπη, τις αήθεις γερμανικές παρεμβάσεις στην έκβαση των προσεχών ευρωεκλογών, στην Ελλάδα; Και, ακόμη, να είναι άραγε σε θέση να ερμηνεύσει την έλλειψη αντιδράσεων της ΕΕ και της Κυβέρνησής μας εναντίον τους;

newsbreak.gr

Ισραήλ: Παραιτήθηκε ο αρχηγός της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών

0

Ο επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων υποστράτηγος Ααρών Χαλίβα παραιτήθηκε και θα εγκαταλείψει τη θέση του μόλις οριστεί ο διάδοχός του, αναφέρεται σε σημερινή ανακοίνωση των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων.

Ο Χαλίβα είχε δηλώσει πέρυσι πως αποδέχεται την ευθύνη για τις αποτυχίες των υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίες επέτρεψαν την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου εναντίον του Ισραήλ.

Ισραήλ: Η επιστολή παραίτησης του Χαλίβα
Σε επιστολή με την οποία ανακοίνωσε την παραίτησή του ο Χαλίβα ανέφερε ότι η υπηρεσία δεν ανταποκρίθηκε στο έργο που της ανατέθηκε.

«Το Τμήμα Πληροφοριών δεν ανταποκρίθηκε στο έργο που μας ανατέθηκε. Καθ’ όλη τη διάρκεια των καθηκόντων μου, γνώριζα ότι μαζί με την εξουσία έρχεται και η βαριά ευθύνη».

Μεταξύ άλλων, ζήτησε τη σύσταση κρατικής ερευνητικής επιτροπής, «η οποία θα μπορεί να ερευνήσει και να διαπιστώσει με ενδελεχή, εμπεριστατωμένο, ολοκληρωμένο και ακριβή τρόπο όλους τους παράγοντες και τις συνθήκες που οδήγησαν στα δύσκολα γεγονότα».

“https://www.iefimerida.gr/kosmos/israil-paraitithike-arhigos-ypiresias-pliroforion”

Το φιάσκο με τον δήθεν χάρτη του Κογκρέσου που «δικαιώνει» την Τουρκία

1

Την αφορμή για θριαμβολογίες και βαθυστόχαστες αναλύσεις για «χάρτη» του Κογκρέσου ο οποίος δήθεν αποδέχεται τις τουρκικές διεκδικήσεις εις βάρος της χώρας μας, έδωσαν ελληνικά δημοσιεύματα που επιχείρησαν να ερμηνεύσουν την επιστολή Μπλίνκεν στο Κογκρέσο, την οποία φυσικά κανείς δεν έχει δει.

Στην αρχή περιθωριακές εθνικιστικές ιστοσελίδες πρόβαλαν τα ελληνικά δημοσιεύματα, τη σκυτάλη πήρε ο εκ των εμπνευστών της «Γαλάζιας Πατρίδας» Τ. Γιαϊτσι και τώρα και μεγάλες εφημερίδες όπως η Μιλιέτ με δημοσίευμά της ουσιαστικά πανηγυρίζει για την υιοθέτηση των τουρκικών θέσεων από τον «Χάρτη του Κογκρέσου».

Μια προσεκτική παρατήρηση όμως αναδεικνύει το μεγάλο φιάσκο και για τις ελληνικές ιστοσελίδες που έκαναν την «ανακάλυψη» αλλά και για τα τουρκικά ΜΜΕ που αναπαρήγαγαν την είδηση και τον χάρτη.

Γιατί ο χάρτης που δημοσιεύει στην περιοδική έκθεση της η ερευνητική ομάδα του Κογκρέσου (που δεν είναι επίσημο έγγραφο) με τίτλο «Turkey (Türkiye): Major Issues, May 2023 Elections, and U.S. Relations» στις 3 Μαΐου 2023 δεν είναι παρά ο Ελληνικός χάρτης 14 από την ειδική έκδοση του Ελληνικού ΥΠΕΞ που αποτύπωνε με μια σειρά χαρτών την κλιμάκωση των τουρκικών διεκδικήσεων από το 1974 μέχρι και σήμερα.

Στο μικρό κείμενο που αφορά τις σχέσεις της Τουρκίας με την Ελλάδα η Έκθεση αναφέρει μεταξύ άλλων «…Οι διαμάχες, οι οποίες έχουν τις ρίζες τους στις εδαφικές αλλαγές μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, περιστρέφονται γύρω από αμφισβητούμενα σύνορα που αφορούν τα χωρικά ύδατα, τον εθνικό εναέριο χώρο, τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες των δύο χωρών (συμπεριλαμβανομένων των ενεργειακών διεκδικήσεων), νησιά (και η χρήση τους για στρατιωτικούς σκοπούς) και υφαλοκρηπίδα (βλέπε A-5 και A-6 για χάρτες ορισμένων από τις επίμαχες περιοχές)».

Η ερευνητική ομάδα του Κογκρέσου χρησιμοποιεί αυτόν τον χάρτη που είναι έκδοση του Ελληνικού ΥΠΕΞ και ο οποίος μάλιστα στις επεξηγήσεις, που δημοσιεύονται αυτούσιες, αναφέρεται σε «υποτιθέμενο καθεστώς αποστρατικοποίησης», «υποτιθέμενη αμφισβήτηση ελληνική κυριαρχίας σε νησιά, στη ζώνη τριών ν.μ. εκτός των οποίων η Τουρκία έχει παραιτηθεί των δικαιωμάτων επί νησιών, καθώς και τη συνοριακή γραμμή η οποία προβλέπεται στα Δωδεκάνησα από το ιταλοτουρκικό Πρωτόκολλο του 1932».

Ο δεύτερος χάρτης επίσης δεν έχει σχεδιαστεί από την ερευνητική ομάδα του Κογκρέσου αλλά είναι χάρτης που έχει χρησιμοποιήσει σε δημοσίευμα του ο Economist προκειμένου να δείξει τις διεκδικήσεις των χωρών της περιοχής σε θαλάσσιες ζώνες και τις αλληλοεπικαλύψεις αλλά και τις υπάρχουσες συμφωνίες όπως είναι η ελληνοαιγυπτιακή, οι συμφωνίες της Κύπρου με Αίγυπτο και Ισραήλ αλλά και το Τουρκολυβικό Μνημόνιο.

Στις εκθέσεις της η Congressional Research Service ενημερώνει (χωρίς δεσμευτικό χαρακτήρα) για την κατάσταση σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές ενδιαφέροντος των ΗΠΑ και αποφεύγει να παίρνει θέση υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς σε περιοχές που υπάρχουν αντιπαραθέσεις και αλληλοσυγκρουόμενες διεκδικήσεις και αμφισβητήσεις.

Είναι ενδεικτικά τα χθεσινά δημοσιεύματα δυο μεγάλων τουρκικών ΜΜΕ που χωρίς να αναζητήσουν την προέλευση του χάρτη και χωρίς καν να διαβάσουν τις επεξηγήσεις στον ίδιο τον χάρτη, σπεύδουν να θριαμβολογήσουν για αποδοχή εκ μέρους των ΗΠΑ των τουρκικών θέσεων.

Η Μιλιέτ αναφέρει στο χθεσινό εκτενές δημοσίευμα της ότι οι χάρτες της Έκθεσης του Κογκρέσου «αναφέρουν ότι τα νησιά με πράσινο χρώμα είναι αποστρατικοποιημένα ενώ νησιά και βραχονησίδες με ροζ χρώμα είναι υπό αμφισβήτηση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Αυτό που θέλει να επισημάνει η Έκθεση είναι ότι δεν ανήκουν στην Αθήνα νησιά που βρίσκονται ακριβώς δίπλα από την Ελλάδα. Επομένως, η Τουρκία μπορεί να πραγματοποιεί πτήσεις και ασκήσεις πάνω από αυτά τα νησιά και βραχονησίδες…».

* ΧΑΡΤΗΣ 14 – 2021

Προφανώς, κανείς δεν μπήκε στον κόπο να διαβάσει τον δημοσιευμένο χάρτη ο οποίος προέρχεται από τη Συλλογή του Ελληνικού ΥΠΕΞ που καταγράφει τις τουρκικές αμφισβητήσεις εις βάρος της Ελλάδας. Η εφημερίδα Turkiye με τίτλο «Σεισμός μυστικών αμερικανικών ‘Εγγράφων Τουρκίας’ στην Ελλάδα: Η Τουρκία είναι ο επίσημος ιδιοκτήτης και του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου».

* Τα σύμφωνα με την τουρκική θεωρία αποστρατιωτικοποιημένα ελληνικά νησιά Η Τουρκία, στο πλαίσιο της γνωστής πολιτικής της για να αποκτήσει τον εν γένει έλεγχο του μισού Αιγαίου, προώθησε το 2021, με την κατάθεση σχετικών επιστολών της στον ΓΓΗΕ, μία καινοφανή θεωρία που συνδέει την από δεκαετίες αξίωσή της για πλήρη αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Βορείου και Ανατολικού Αιγαίου και των ∆ωδεκανήσων, με την ελληνική κυριαρχία επ’ αυτών και το δικαίωμα της Ελλάδας να επικαλείται τόσο την ίδια την κυριαρχία όσο και τα δικαιώματα που απορρέουν από αυτήν ως προς την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Όπως φαίνεται από τον χάρτη, ο οποίος παρουσιάζει τόσο τα δήθεν αποστρατιωτικοποιημένα νησιά όσο και κάποιες από τις δήθεν «γκρίζες ζώνες» η Τουρκία επιδιώκει να «ακυρώσει», νομικά, την ύπαρξη όλων των ελληνικών νησιών από τον 25 ο Μεσημβρινό και ανατολικά.

https://www.liberal.gr/amyna-diplomatia/fiasko-me-ton-dithen-harti-toy-kogkresoy-poy-dikaionei-tin-toyrkia

Οι γνωστοί και οι γνώστες

1

Διαβάζω μερικά από τα ονόματα στη λίστα των ευρωβουλευτών που εκπροσώπησαν την Ελλάδα την περίοδο 1984-89: Ευάγγελος Αβέρωφ, Παρασκευάς Αυγερινός, Ιωάννης Μπούτος, Ευθύμιος Χριστοδούλου, Δημήτριος Ευρυγένης, Μαριέττα Γιαννάκου, Μανώλης Γλέζος, Λεωνίδας Κύρκος, Παναγιώτης Λαμπρίας, Γεώργιος Μαύρος, Σπύρος Πλασκοβίτης, Γιώργος Ρωμαίος, Γεώργιος Αναστασόπουλος, Ιωάννης Τζούνης. Είχαν βέβαια τοποθετηθεί υποψήφιοι με λίστα. Προφανώς, γιατί δεν μπορώ να φανταστώ μερικούς από αυτούς τους καταξιωμένους Eλληνες να μπορούν να περάσουν τη διαδικασία του κυνηγιού του σταυρού.

Από την άλλη, ήταν άνθρωποι που μπορούσαν να σταθούν με μεγάλη άνεση στην Ευρώπη και να υποστηρίξουν τα ελληνικά συμφέροντα χρησιμοποιώντας ευρωπαϊκά επιχειρήματα, όχι επιχειρήματα εσωτερικής κατανάλωσης.

Δεν διακατέχομαι από ιδιαίτερη νοσταλγία για το παρελθόν του ελληνικού πολιτικού συστήματος και γνωρίζω καλά πόσο μπορεί να ξεγελάσει τον ανυποψίαστο η πατίνα του χρόνου. Ανθρωποι που μοιάζουν σήμερα γίγαντες μπορεί να ήταν ανθρωπάκια στην πραγματικότητα και να τους διασώζει η έλλειψη επικοινωνιακής ψευδο-οικειότητας στην εποχή τους. Ασφαλώς βοηθάει και η σύγκριση με το τι συζητάμε σήμερα και ποιοι θα καθίσουν στα έδρανα όπου κάθισαν… Γιατί παλιότερα, ακόμη και όταν επελέγησαν γνωστοί καλλιτέχνες, μας εκπροσώπησαν ο Ξαρχάκος και η Μούσχουρη.

Καταλαβαίνω ότι η κοινωνία μας έχει αλλάξει και ότι ζούμε στην εποχή του TikTok στην πολιτική. Αναρωτιέμαι, όμως, αν ήταν απολύτως σωστή η απόφαση που ελήφθη το 2014 για να εκλέγονται με σταυρό οι ευρωβουλευτές. Ναι, είναι πολύ πιο δημοκρατικό, πιο υγιές, πιο, πιο… Από την άλλη, στο σημερινό αδυσώπητο επικοινωνιακό περιβάλλον, τι πιθανότητες έχει ο άξιος τοπικός άρχοντας, εθελοντής, πανεπιστημιακός, διπλωμάτης, αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας ή τεχνοκράτης απέναντι σε περσόνες και αθλητές;

Η Ευρώπη θα λάβει εξαιρετικά κρίσιμες αποφάσεις τα επόμενα χρόνια. Αποφάσεις που θα είναι καθοριστικές για τα ελληνικά συμφέροντα, γιατί θα αφορούν την άμυνα, τις διεθνείς σχέσεις της Ε.Ε. και άλλα ζωτικά ζητήματα. Το Ευρωκοινοβούλιο δεν είναι πια ένα όργανο-σφραγίδα. Διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη λήψη αποφάσεων και στον έλεγχο της Κομισιόν. Θέλεις ως χώρα ευρωβουλευτές που έχουν κατάρτιση, άποψη για τα γενικότερα ζητήματα και μπορούν να αναπτύξουν σχέσεις και συμμαχίες με συναδέλφους τους. Σε καμία περίπτωση δεν θέλεις, για λόγους καθαρά εθνικού συμφέροντος, εκείνους που περιμένουν να πάει Πέμπτη για να γυρίσουν πίσω και τους οποίους βρίσκεις μόνο με Ελληνες συνομιλητές σε ελληνικά στέκια στις Βρυξέλλες ή στο Στρασβούργο.

Θα μπορούσε, ενδεχομένως, να έχει βρεθεί και συμφωνηθεί ένα μεικτό σύστημα λίστας και σταυρού, κάτι σαν ψηφοδέλτιο Επικρατείας για την Ευρωβουλή. Θα είχε διασφαλιστεί έτσι η εκπροσώπηση της χώρας από κάποιους που γνωρίζουν τα θέματα σε βάθος.

Ο,τι έγινε έγινε, πάντως, και θα είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατον, για οιονδήποτε στο μέλλον να αλλάξει το σύστημα εκλογής ευρωβουλευτών. Επειδή όμως το ζήτημα είναι σοβαρό, στο χέρι μας είναι να κάνουμε εμείς τουλάχιστον το καθήκον μας, ως ψηφοφόροι. Να διαβάσουμε κανένα βιογραφικό, να βάλουμε στην άκρη το ποιον «ξέρουμε» και να δώσουμε τον σταυρό μας σε όσους θα εμπιστευόμασταν να μας εκπροσωπήσουν στην Ευρώπη. Με άλλα λόγια, να διασφαλίσουμε ότι θα διασωθούν από την επικοινωνιακή καταιγίδα που θα ακολουθήσει και μερικοί που υπό κανονικές συνθήκες δεν έχουν καμία ελπίδα να εκλεγούν.

https://www.kathimerini.gr/opinion/562990570/oi-gnostoi-kai-oi-gnostes/