Σαν σήμερα, 16 Μαρτίου του 1921, υπογράφθηκε στη Μόσχα η «Συνθήκη Ειρήνης και Αδελφοσύνης», ανάμεσα στον Λένιν και τον Κεμάλ.

Είχε προηγηθεί, στις 20 Απριλίου 1920, η πρόταση του Κεμάλ προς τον Λένιν για συμμαχία, στην οποία ο Λένιν απάντησε καταφατικά.

Όπως γράφουν οι Σοβιετικοί ιστορικοί:

«Πριν ακόμα υπογραφεί το σύμφωνο της Μόσχας, η σοβιετική κυβέρνηση είχε αρχίσει να βοηθάει τον τούρκικο λαό. Αργότερα, η βοήθεια αυξήθηκε, παρ’ όλο που η ίδια η Σοβιετική χώρα δοκίμαζε τεράστιες στερήσεις.

Η σοβιετική κυβέρνηση, έδωσε στον τούρκικο λαό δωρεάν πάνω από 10 εκατομμύρια χρυσά ρούβλια, σημαντικές ποσότητες από όπλα, πυρομαχικά κ.τ.λ. Η ανιδιοτελής σοβιετική ενίσχυση βοήθησε την Τουρκία να οργανώσει τακτικό Στρατό & να ανακόψει την επίθεση των Ελλήνων εισβολέων».

Η οικονομική βοήθεια που αναφέρουν οι Σοβιετικοί ιστορικοί, αντιστοιχούσε σε 80.000.000 περίπου τουρκικές χάρτινες λίρες, της εποχής εκείνης.

Για να καταλάβουμε το μέγεθός της, αρκεί να αναφέρουμε ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός του τουρκικού κράτους για το 1920, ανερχόταν σε 63.018.354 λίρες Τουρκίας και για το 1921 σε 79.160.058 λίρες Τουρκίας.

Το δε πολεμικό υλικό, που παραχώρησε η ΕΣΣΔ στην Τουρκία, ήταν το εξής:

«39.275 τουφέκια, 68 εκατομμύρια σφαίρες, 327 οπλοπολυβόλα 54 πυροβόλα, 2 αντιτορπιλικά, 147.600 βλήματα πυροβολικού, 20.000 αντιασφυξιογόνες μάσκες, 1.500 σπαθιά.

Το σημαντικότερο όμως όλων ήταν ότι οι Σοβιετικοί παραχώρησαν τον εξοπλισμό για δυο εργοστάσια πυρίτιδας και πυρομαχικών που τροφοδοτούσαν συνεχώς τις ανάγκες του τουρκικού Στρατού».

Κι όλα αυτά συνέβαιναν, την ίδια εποχή που η Σοβιετία πληττόταν από έναν φοβερό λιμό, ο οποίος στοίχισε την ζωή 5.000.000 ανθρώπων.

Αυτό εννοούσαν οι Σοβιετικοί ιστορικοί, όταν έγραφαν «παρ’ όλο που η ίδια η Σοβιετική χώρα δοκίμαζε τεράστιες στερήσεις…».