Μια νέα έκθεση της Εθνικής Ακαδημίας Πληροφοριών της Τουρκίας (Millî İstihbarat Akademisi – MİA) κατηγορεί το Ισραήλ ότι ακολουθεί μια περιφερειακή στρατηγική με στόχο τον περιορισμό της τουρκικής επιρροής, την εκμετάλλευση των εθνοτικών διαιρέσεων και την παρεμπόδιση της Άγκυρας να εδραιώσει τις συνεργασίες της στον τομέα της ασφάλειας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Η έκθεση προειδοποιεί ότι ο ανταγωνισμός αυτός εκτείνεται πλέον από τη Συρία μέχρι τη Σομαλία, το Σουδάν και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η έκθεση, έκτασης 82 σελίδων, με τίτλο «Η ανατομία του ισραηλινού επεκτατισμού» (Anatomy of Israeli Expansionism), δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2026 και παρουσιάζει τις περιφερειακές πολιτικές του Ισραήλ ως άμεση πρόκληση για τα στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας.

Υποστηρίζει ότι το Ισραήλ επιδιώκει να διατηρήσει τη δυνατότητά του να επεμβαίνει σε γειτονικές χώρες, περιορίζοντας τις στρατιωτικές τους δυνατότητες και εμποδίζοντας την ανάδειξη ισχυρών περιφερειακών κυβερνήσεων που διατηρούν στενούς δεσμούς με την Άγκυρα.

Η αξιολόγηση, η οποία εκπονήθηκε από ακαδημία συνδεδεμένη με την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Τουρκίας (Millî İstihbarat Teşkilatı – MİT), υπερβαίνει τη μακροχρόνια αντιπαράθεση για το Παλαιστινιακό.

Περιγράφει μια διευρυνόμενη γεωπολιτική αντιπαράθεση που περιλαμβάνει στρατιωτικές συνεργασίες, πρόσβαση σε θαλάσσιες οδούς, εθνοτικές εντάσεις, οικονομικούς διαδρόμους και ανταγωνιστικά συστήματα περιφερειακής ασφάλειας.

Η έκθεση προσδιορίζει ως απώτερο στόχο του Ισραήλ την ώθηση της Τουρκίας προς μια περισσότερο εσωστρεφή γεωπολιτική στάση, εξαναγκάζοντας την Άγκυρα να επικεντρωθεί στην εσωτερική της ασφάλεια αντί να προβάλλει την επιρροή της στις γύρω περιοχές.

Παρουσιάζει τις ισραηλινές διπλωματικές και στρατιωτικές πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο, την Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής ως αλληλοσυνδεόμενα στοιχεία αυτής της στρατηγικής.

Η Συρία στο επίκεντρο της τουρκοϊσραηλινής αντιπαράθεσης

Η Συρία κατέχει κεντρική θέση στην αξιολόγηση.

Η τουρκική ακαδημία υποστηρίζει ότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει ολοένα περισσότερο τις προσπάθειες αποτροπής της ανασυγκρότησης των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Συρίας και τις προσπάθειες περιορισμού της στρατηγικής συνεργασίας της Τουρκίας με τη Δαμασκό ως δύο πλευρές του ίδιου στόχου.

Η Τουρκία τάσσεται υπέρ της ανασυγκρότησης της κεντρικής εξουσίας της Συρίας, της διατήρησης της εδαφικής της ακεραιότητας και της ενίσχυσης θεσμών ικανών να διασφαλίσουν την ασφάλεια.

Αντίθετα, το Ισραήλ παρουσιάζεται στην έκθεση ως χώρα που επιδιώκει να περιορίζει τη στρατιωτική ισχύ των γειτονικών κρατών, ώστε να διατηρεί την ικανότητά του να διεξάγει επιχειρήσεις πέρα από τα σύνορά του.

Η ακαδημία προειδοποιεί ότι η συνέχιση της ισραηλινής στρατιωτικής δραστηριότητας στη Γάζα, στον Λίβανο και στη Συρία θα μπορούσε να δημιουργήσει μια μόνιμη ζώνη στρατιωτικών επεμβάσεων.

Μια τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε τις γειτονικές κυβερνήσεις ευάλωτες σε επαναλαμβανόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις και θα αποδυνάμωνε την ικανότητά τους να ασκούν την κυριαρχία τους.

Αντί να αντιδρά ξεχωριστά σε κάθε ισραηλινή στρατιωτική κίνηση, η έκθεση συνιστά στην Τουρκία να ενισχύσει τις περιφερειακές κυβερνήσεις και να υποστηρίξει μια αρχιτεκτονική ασφάλειας που περιορίζει τις ευκαιρίες εξωτερικών επεμβάσεων.

Προσδιορίζει την αποκατάσταση των συριακών κρατικών θεσμών και τη διατήρηση της παλαιστινιακής κυριαρχίας ως βασικά συστατικά αυτής της προσέγγισης.

Το Κουρδικό και η ειρηνευτική διαδικασία με το PKK

Η έκθεση συνδέει επίσης την περιφερειακή στρατηγική του Ισραήλ με τη νέα ειρηνευτική διαδικασία της Τουρκίας με το εκτός νόμου Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK).

Το PKK διεξάγει ένοπλη εξέγερση εναντίον της Τουρκίας από το 1984, σε μια σύγκρουση που έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 40.000 ανθρώπους.

Η πρωτοβουλία, την οποία η κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποκαλεί «Τουρκία χωρίς Τρομοκρατία», επιδιώκει να τερματίσει τη σύγκρουση των τελευταίων δεκαετιών μέσω του αφοπλισμού και της διάλυσης του PKK.

Η ακαδημία παρουσιάζει τη διαδικασία ως πιθανό εμπόδιο στις προσπάθειες που αποδίδει στο Ισραήλ να εκμεταλλευτεί εθνοτικές και πολιτικές διαιρέσεις στην Τουρκία, το Ιράκ και τη Συρία.

Υποστηρίζει ότι το Ισραήλ επωφελείται από περιβάλλοντα στα οποία οι αδύναμες κεντρικές κυβερνήσεις και οι εντάσεις που βασίζονται σε ζητήματα συλλογικής ταυτότητας δημιουργούν ευκαιρίες εξωτερικής επέμβασης.

Ως παράδειγμα αναφέρει την επίκληση από το Ισραήλ ανησυχιών για την ασφάλεια του πληθυσμού των Δρούζων στη Συρία, καθώς και τις εξελίξεις στην περιοχή της Σουέιντα, προκειμένου να δικαιολογήσει την εμπλοκή του σε ζητήματα που επηρεάζουν την εξουσία της Δαμασκού στη νότια Συρία.

Σύμφωνα με την έκθεση, μια επιτυχής τουρκική ειρηνευτική πρωτοβουλία θα μπορούσε να περιορίσει τον ρόλο των ένοπλων οργανώσεων στις σχέσεις μεταξύ της Άγκυρας και των κουρδικών κοινοτήτων των γειτονικών χωρών.

Θα μπορούσε επίσης να ενισχύσει τους πολιτικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς δεσμούς μεταξύ των τουρκικών, κουρδικών και αραβικών πληθυσμών, περιορίζοντας τις δυνατότητες ξένων κυβερνήσεων να χρησιμοποιούν τις εθνοτικές διαιρέσεις ως εργαλεία επιρροής.

Η ακαδημία δεν παραθέτει κάποια συγκεκριμένη ισραηλινή δήλωση εναντίον της τουρκικής πρωτοβουλίας.

Αντίθετα, παρουσιάζει τη διαδικασία ως στρατηγικά σημαντική, με το σκεπτικό ότι η μεγαλύτερη κοινωνική ενσωμάτωση και η μειωμένη εξάρτηση από ένοπλες ομάδες θα περιόριζαν τα περιθώρια επέμβασης που αποδίδει στην περιφερειακή πολιτική του Ισραήλ.

Οι επιπτώσεις, σύμφωνα με την έκθεση, εκτείνονται και πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας.

Η ακαδημία υποστηρίζει ότι η πρόοδος της πρωτοβουλίας θα μπορούσε να μειώσει τις πολιτικές και κοινωνικές διαιρέσεις στο Ιράκ, τη Συρία και το Ιράν, περιορίζοντας παράλληλα τη δυνατότητα ένοπλων οργανώσεων να λειτουργούν ως διαμεσολαβητές μεταξύ της Τουρκίας και των κουρδικών κοινοτήτων.

Αντιμετωπίζει τη στενότερη συνεργασία μεταξύ Τούρκων, Κούρδων και Αράβων ως μορφή περιφερειακής ανθεκτικότητας απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζει ισραηλινό επεκτατισμό.

Η Σομαλία και ο ανταγωνισμός στο Κέρας της Αφρικής

Η έκθεση αφιερώνει ιδιαίτερη προσοχή στη Σομαλία, χαρακτηρίζοντάς την ως ένα από τα σαφέστερα παραδείγματα της διευρυνόμενης αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ στο Κέρας της Αφρικής και στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το Ισραήλ έγινε η πρώτη χώρα που αναγνώρισε επισήμως τη Σομαλιλάνδη, η οποία είχε ανακηρύξει την ανεξαρτησία της από τη Σομαλία το 1991, ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος στις 26 Δεκεμβρίου 2025.

Οι διπλωματικές σχέσεις στη συνέχεια επεκτάθηκαν, με τον πρόεδρο της Σομαλιλάνδης, Abdirahman Mohamed Abdullahi, να πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στο Ισραήλ τον Ιούνιο του 2026 και να εγκαινιάζει πρεσβεία στην Ιερουσαλήμ στις 15 Ιουνίου.

Η Τουρκία αντιτάχθηκε στην αναγνώριση, χαρακτηρίζοντάς την παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Σομαλίας και παραβίαση της εδαφικής της ακεραιότητας.

Η ακαδημία εντάσσει αυτή τη διπλωματική διαμάχη σε έναν ευρύτερο ανταγωνισμό που περιλαμβάνει τη θαλάσσια ασφάλεια, τη στρατιωτική συνεργασία και την πρόσβαση σε στρατηγικής σημασίας θαλάσσιες οδούς.

Η γεωγραφική θέση της Σομαλιλάνδης, κοντά στον Κόλπο του Άντεν και στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ, προσφέρει στο Ισραήλ πρόσθετη πρόσβαση στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς και στο περιβάλλον ασφάλειας της Ερυθράς Θάλασσας.

Η αναπτυσσόμενη σχέση παρουσιάζεται ως μέρος μιας ισραηλινής προσπάθειας εδραίωσης στρατηγικής παρουσίας υπό το πλαίσιο της θαλάσσιας ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Η αυξανόμενη στρατιωτική υποστήριξη και βοήθεια ασφαλείας που παρέχει η Τουρκία στη Σομαλία δημιουργεί μια περιοχή αλληλοεπικαλυπτόμενων στρατηγικών συμφερόντων γύρω από τον Κόλπο του Άντεν και την Ερυθρά Θάλασσα.

Η ακαδημία προειδοποιεί ότι η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ θα μπορούσε να επιδεινώσει την ήδη υπάρχουσα αστάθεια, η οποία συνδέεται με την ένοπλη οργάνωση Αλ Σαμπάμπ, τη σύγκρουση στην Υεμένη και τον εμφύλιο πόλεμο στο Σουδάν.

Το έγγραφο εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο και άλλες χώρες να ακολουθήσουν το Ισραήλ στην αναγνώριση της Σομαλιλάνδης, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες περιφερειακές συμμαχίες και να περιπλέξει τις προσπάθειες επίλυσης των υφιστάμενων συγκρούσεων.

Προειδοποιεί ότι οι συνέπειες θα μπορούσαν να επεκταθούν πέρα από το Κέρας της Αφρικής, στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Το Σουδάν ως πρόσθετο πεδίο ανταγωνισμού

Το Σουδάν αποτελεί μια ακόμη σημαντική διάσταση της αντιπαράθεσης.

Η ακαδημία αναφέρει ότι ούτε η Τουρκία ούτε το Ισραήλ εμπλέκονται άμεσα στον πόλεμο στο Σουδάν, κατηγορεί όμως το Ισραήλ ότι υποστηρίζει έμμεσα τη σύγκρουση και την αστάθεια μέσω συμμαχικών κρατών.

Η Τουρκία, αντίθετα, παρουσιάζεται ως χώρα που παρέχει διπλωματική, οικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση του Σουδάν, ενώ παράλληλα επιδιώκει να αναλάβει διαμεσολαβητικές πρωτοβουλίες.

Η έκθεση δεν κατονομάζει τις κυβερνήσεις που φέρονται να είναι σύμμαχοι του Ισραήλ και να υποστηρίζουν τη σύγκρουση, ούτε παραθέτει συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία για τις δραστηριότητές τους στο τμήμα που εξετάζει την Τουρκία.

Η ακτογραμμή του Σουδάν στην Ερυθρά Θάλασσα, τα λιμάνια του και η θέση του στα περιφερειακά δίκτυα ασφάλειας το καθιστούν σημαντικό στοιχείο της ευρύτερης τουρκικής στρατηγικής.

Η ακαδημία υποστηρίζει ότι οι εξελίξεις στο Σουδάν δεν μπορούν να αξιολογηθούν ανεξάρτητα από τις εξελίξεις στη Σομαλία, επειδή οι δύο χώρες βρίσκονται στον ίδιο στρατηγικό διάδρομο που συνδέει το Κέρας της Αφρικής με την Ερυθρά Θάλασσα.

Παρότι το έγγραφο αναγνωρίζει ότι το Σουδάν δεν έχει καταστεί πεδίο άμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, περιγράφει τον διάδρομο Σουδάν–Σομαλίας ως μια ολοένα σημαντικότερη περιοχή, στην οποία διασταυρώνονται τα συμφέροντα ασφάλειας της Τουρκίας, του Ισραήλ και των χωρών του Κόλπου.

Η Ανατολική Μεσόγειος, η Ελλάδα και η Κύπρος

Ο γεωγραφικός ανταγωνισμός επεκτείνεται και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η αυξανόμενη συνεργασία του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και της πολιτικής χαρακτηρίζεται από την τουρκική έκθεση ως προσπάθεια περικύκλωσης της Τουρκίας και περιορισμού των διπλωματικών και στρατηγικών επιλογών της Άγκυρας.

Οι τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν ότι η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ —μιας αποσχισθείσας περιοχής της οποίας η διεκδίκηση ανεξαρτησίας απορρίπτεται από τη Σομαλία— θα μπορούσε να οξύνει τις εντάσεις μεταξύ Μογκαντίσου και Σομαλιλάνδης, διευρύνοντας παράλληλα τη στρατηγική παρουσία του Ισραήλ στο Κέρας της Αφρικής, όπου η Άγκυρα διατηρεί σημαντικά στρατιωτικά συμφέροντα και συμφέροντα ασφαλείας.

Η ακαδημία εντάσσει τις σχέσεις του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ινδία στο ίδιο στρατηγικό πλαίσιο, υποστηρίζοντας ότι τα ευρύτερα δίκτυα ασφάλειας και διασυνδεσιμότητας θα μπορούσαν να αυξήσουν το κόστος διατήρησης στενών συνεργασιών με την Τουρκία.

Ανάλογες ανησυχίες διατυπώνονται σχετικά με τις ισραηλινές διπλωματικές, στρατιωτικές και οικονομικές πρωτοβουλίες στα Βαλκάνια και στον τουρκόφωνο κόσμο.

Οι δραστηριότητες αυτές παρουσιάζονται ως προσπάθειες περιορισμού της στρατηγικής εμβέλειας της Τουρκίας και εξισορρόπησης της επιρροής της στους περιφερειακούς της εταίρους.

Ο ανταγωνισμός για τους οικονομικούς και ενεργειακούς διαδρόμους

Οι οικονομικές υποδομές αποτελούν ένα ακόμη στοιχείο της αξιολόγησης.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (India–Middle East–Europe Economic Corridor – IMEC), μαζί με τα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου και τα δίκτυα εφοδιαστικής που συνδέονται με το Ισραήλ, περιγράφονται ως μέσα για την ανάδειξη του Ισραήλ σε σημαντικό κόμβο διασύνδεσης μεταξύ Ασίας, Περσικού Κόλπου και Ευρώπης.

Η ακαδημία συνιστά στην Τουρκία να ενισχύσει ανταγωνιστικές διαδρομές, ιδιαίτερα:

• Τον Αναπτυξιακό Διάδρομο (Development Road), που συνδέει τον Περσικό Κόλπο, το Ιράκ και την Τουρκία.

• Τον Μεσαίο Διάδρομο (Middle Corridor), που συνδέει την Κεντρική Ασία μέσω της περιοχής της Κασπίας με την Τουρκία και την Ευρώπη.

Υποστηρίζει ότι ο συνδυασμός αυτών των διαδρομών θα μπορούσε να καταστήσει οικονομικά λιγότερο ελκυστική την παράκαμψη της Τουρκίας.

Η στρατηγική που προτείνουν οι τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών

Παρότι η έκθεση παρουσιάζει τις δραστηριότητες του Ισραήλ ως πρόκληση για τα τουρκικά συμφέροντα, δεν εισηγείται τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής περιφερειακής τάξης πραγμάτων υπό τουρκική κυριαρχία.

Αντίθετα, προτείνει ευέλικτες συνεργασίες στον τομέα της ασφάλειας με τις χώρες του Κόλπου, το Πακιστάν, την Αίγυπτο και το Ιράκ, διατηρώντας παράλληλα τις υφιστάμενες σχέσεις της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.

Η κεντρική σύσταση είναι να αποτραπεί το ενδεχόμενο οι στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες του Ισραήλ να καταστούν αναντικατάστατο θεμέλιο της περιφερειακής ασφάλειας.

Η ακαδημία παρουσιάζει την ενίσχυση των κρατικών θεσμών, τη μείωση των εθνοτικών διαιρέσεων και τη διαφοροποίηση των οικονομικών συνεργασιών και των συνεργασιών ασφάλειας ως τα βασικότερα μέσα περιορισμού της περιφερειακής επιρροής που αποδίδει στο Ισραήλ.

Πηγή: Levent Kenez, 10 Νοεμβρίου 2026

Nordic Monitor