20 OCTOBRE
Πολιτική της επιδείνωσης, κλιμάκωση της βίας, εκφοβισμός ειρηνικών διαδηλωτών, ανοχή σε καταστροφές που αποσκοπούν στο να τρομάξουν τους αστούς: ο μακρονισμός δεν αλλάζει, αλλά έχει φθαρεί.
Εντουάρ Ισόν
21 Οκτωβρίου
Θα σταματήσει; Δεν θα σταματήσει; Στην εβδομαδιαία συζήτησή μας, εξετάζω μαζί με τον Σεντρίκ τις βαθύτερες κινητήριες δυνάμεις της γαλλικής εξέγερσης που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Οι Γάλλοι επιδεικνύουν πραγματική συλλογική νοημοσύνη
Σε ολόκληρη τη Γαλλία, οι άνθρωποι εκφράζονται όλο και πιο ελεύθερα. Βλέπουμε εκατοντάδες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα που έχουν περισσότερη ουσία από πολλές παρεμβάσεις ειδικών στα τηλεοπτικά πάνελ.
Αυτή η ανάδυση συλλογικής νοημοσύνης είναι ένας από τους απρόσμενους καρπούς του μακρονισμού. Ο αποκλεισμός της πρόσβασης στην εξουσία και η καλλιέργεια μιας κλειστής παρέας προνομιούχων, σε βαθμό που ξεπερνά κάθε όριο ευπρέπειας, δεν εμποδίζουν μια κοινωνία να προχωρήσει. Εγκαταλελειμμένοι από μια εξουσία που εδώ και καιρό δεν τους προστατεύει, οι Γάλλοι ξαναβρήκαν τη διάθεση να σκέφτονται μόνοι τους. Και την επιθυμία να συγκροτηθούν ξανά ως συλλογικότητα, έπειτα από δεκαετίες αχαλίνωτου ατομικισμού.
Δέκα χρόνια μακρονικής αλαζονείας και καταστολής ανοίγουν τον δρόμο για τη συμφιλίωση ανάμεσα στους Γάλλους γηγενούς καταγωγής και στα παιδιά των μεταναστών
Αυτό είναι το παράδοξο του μακρονισμού: το αστυνομικό γκλομπ ένωσε τους Γάλλους εναντίον του, ανεξαρτήτως εθνοτικής, πολιτισμικής ή θρησκευτικής προέλευσης.
Αν συγκρίνουμε τις διαδηλώσεις του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου με την ιδιαίτερα τεταμένη ατμόσφαιρα τη βραδιά της νίκης στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2018, η αλλαγή είναι ολοφάνερη.
Προσθέτω —και αυτό δεν είναι ασήμαντο στη Γαλλία— ότι τα μεσαία και λαϊκά στρώματα, που σήμερα ενώνονται στην απέχθειά τους για τον Μακρόν, αντιδρούν επίσης έντονα στην εξωτερική πολιτική των τελευταίων ετών. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που ενισχύεται από το βάρος του μεταναστευτικού πληθυσμού αφρικανικής καταγωγής.
Επιστροφή της Γαλλίας σε μια αδέσμευτη στάση στη διεθνή σκηνή· ανασυγκρότηση, ανάπτυξη και προστασία της γαλλικής περιουσίας και του γαλλικού κεφαλαίου· ανοικοδόμηση ενός κράτους στηριγμένου στις αρχές της Δημοκρατίας· καθιέρωση δεσμευτικής εντολής των εκλογέων προς τους αιρετούς εκπροσώπους τους.
Το πεδίο είναι ανοιχτό για μια πολιτική δύναμη γκωλικής έμπνευσης, στην οποία, για διαφορετικούς λόγους, τόσο η Ανυπότακτη Γαλλία όσο και ο Εθνικός Συναγερμός (RN) αφήνουν έναν τεράστιο ακάλυπτο χώρο.
Μπορεί η εξουσία να σταματήσει την εξέγερση;
Μαζί με τον Σεντρίκ εξετάζουμε την ημέρα της 17ης Οκτωβρίου σε όλη της την πολυπλοκότητα. Όπως πάντα, τη συνδέουμε με τη διεθνή γεωπολιτική κατάσταση.
Βλέπουμε ξεκάθαρα πώς ο μακρονισμός εφαρμόζει διαρκώς τις ίδιες μεθόδους από την εποχή του κινήματος των Κίτρινων Γιλέκων. Πολιτική της επιδείνωσης, κλιμάκωση της βίας, εκφοβισμός ειρηνικών διαδηλωτών, ανοχή σε καταστροφές που αποσκοπούν στο να τρομάξουν τους αστούς: ο μακρονισμός δεν αλλάζει. Αλλά πρέπει αμέσως να προσθέσουμε ότι έχει φθαρεί.
Μπορεί να κάνουμε λάθος, αλλά στοιχηματίζουμε ότι το κίνημα δεν θα σταματήσει. Ακόμη κι αν υπάρξει βοήθεια προς την εξουσία από το εξωτερικό. Αυτή τη στιγμή πραγματοποιούνται μαθητικές ή φοιτητικές διαδηλώσεις στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Γερμανία, το Βέλγιο… Σε ολόκληρη τη Δύση, οι κυβερνήσεις αρχίζουν να πληρώνουν τις συνέπειες από το ωστικό κύμα που επιστρέφει λόγω των συγκρούσεων στην Ουκρανία και το Ιράν.
Η έκβαση της γαλλικής εξέγερσης είναι ακόμη πιο σημαντική, καθώς ο κόσμος παρακολουθεί όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στη Γαλλία. Το τέλος του μακρονισμού θα αποτελέσει βαρύ πλήγμα για τη δυτική παγκοσμιοκρατία.
Ακολουθεί η πλήρης μετάφραση της συζήτησης
Σεντρίκ: Καλημέρα, Εντουάρ.
Εντουάρ: Καλημέρα, Σεντρίκ.
Σεντρίκ: Εδώ και μερικές ημέρες παρακολουθούμε, αρκετά εμβρόντητοι, το δέντρο που λέγεται Γαλλία να καίγεται. Και αυτό το δέντρο δεν κρύβει τη φωτιά που αρχίζει να εξαπλώνεται στο δάσος πίσω του, καθώς πολλές άλλες χώρες φαίνεται επίσης να επηρεάζονται. Όχι πάντα για τους ίδιους λόγους ούτε με τον ίδιο τρόπο, αλλά αισθανόμαστε ότι κάτι συμβαίνει.
Είναι άραγε η γενιά Ζ; Θα μας πείτε. Πάντως, νιώθουμε ότι σε διάφορες χώρες αρχίζουν να συγκροτούνται κινήματα εξέγερσης. Εμείς βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή, αφού το Σάββατο ζήσαμε ιδιαίτερα έντονες συγκρούσεις, οι οποίες δυστυχώς συνεχίστηκαν και την επόμενη νύχτα.
Και η κυβέρνηση που βρίσκεται στην εξουσία, δηλαδή εκείνη του καλού μας πρωθυπουργού… Είχαμε επίσης το διάγγελμα του Μακρόν, το οποίο φαίνεται ότι δεν ικανοποίησε ούτε την αντιπολίτευση ούτε τον κόσμο στους δρόμους και δεν προσφέρει καμία λύση.
Εντουάρ: Νομίζω ότι έχετε απόλυτο δίκιο. Υπάρχει μια κρίση που αφορά ολόκληρη τη Δύση. Βεβαίως, στη Γαλλία είναι ιδιαίτερα θεαματική, για λόγους στους οποίους θα επανέλθουμε. Αλλά υπάρχουν διαδηλώσεις στο Βέλγιο, στην Ιταλία και, σε μικρότερη έκταση, στη Γερμανία.
Και στον βαθμό που θεωρούμε ότι η Ινδία βρίσκεται κοντά στον δυτικό κόσμο, προκαλεί επίσης εντύπωση ότι και εκεί σημειώθηκαν αρκετά σκληρές διαδηλώσεις.
Υπάρχει, φυσικά, ένα άμεσο πλαίσιο: ο τρόπος με τον οποίο οι δυτικές χώρες έχουν εμπλακεί σε πολιτικές κυρώσεων και σε πολέμους, με συνέπεια την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του ντίζελ.
Υπάρχει επίσης η οικονομική κρίση αυτού του δυτικού κόσμου, που δεν κατάφερε να προσαρμοστεί στον νέο κόσμο, ο οποίος είναι πολυπολικός και διαθέτει πολλαπλά οικονομικά κέντρα.
Πιστεύω όμως ότι υπάρχει και κάτι πολύ βαθύτερο: σε όλες αυτές τις χώρες έχουμε μια κρίση του κράτους, μια κρίση της ίδιας της έννοιας της δημόσιας υπηρεσίας. Στην πραγματικότητα, αντιμετωπίζουμε ένα παράδοξο, ιδιαίτερα ορατό στη Γαλλία: οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονται, αλλά η αποτελεσματικότητά τους μειώνεται.
Αυτό συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το γεγονός ότι οι ηγέτες μας στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες αποδέχθηκαν μια λογική ιδιωτικοποίησης των πόρων και, ουσιαστικά, ανάθεσης των δημόσιων υπηρεσιών σε εξωτερικούς αναδόχους, στο όνομα της «νέας δημόσιας διοίκησης». Ήταν η μεγάλη μόδα πριν από είκοσι χρόνια.
Στην πράξη, πρόκειται για ένα πολύ γραφειοκρατικό σύστημα, ολοένα και πιο αναποτελεσματικό. Πρέπει όμως να προχωρήσουμε ακόμη βαθύτερα. Αν μιλάμε για ένα μοντέλο «διακυβέρνησης», για να χρησιμοποιήσουμε την αγγλοσαξονική ορολογία, τότε πρέπει να μιλήσουμε για πολιτική κρίση, αλλά και για υπαρξιακή κρίση.
Σεντρίκ: Ακριβώς. Και ιδιαίτερα για κρίση της νεολαίας. Είναι ολοφάνερο.
Εντουάρ: Μιλάτε για τη γενιά Ζ. Στην πραγματικότητα, έχουμε την αρχή της γενιάς Άλφα και το τέλος της γενιάς Ζ.
Η αρχή της γενιάς Άλφα είναι οι μαθητές λυκείου που διαδήλωσαν στη Γαλλία. Το τέλος της γενιάς Ζ είναι οι φοιτητές. Και πρόκειται για ανθρώπους που αναζητούν νόημα.
Τους επέβαλαν τους εγκλεισμούς της πανδημίας. Τους επιβάλλουν πολέμους, λέγοντάς τους ότι μια μέρα ίσως στρατολογηθούν για να πολεμήσουν εναντίον της Ρωσίας. Στη Γερμανία, εδώ και δύο χρόνια, μαθητές λυκείου διαδηλώνουν μία φορά τον μήνα εναντίον κάθε σκέψης για πόλεμο με τη Ρωσία.
Τους εξηγούν ότι, εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης, το πτυχίο τους ουσιαστικά δεν θα αξίζει πια τίποτε.
Και νομίζω ότι στη Γαλλία η αντίθεση ήταν ιδιαίτερα έντονη. Στα τέλη Σεπτεμβρίου, νέοι πήγαν να συναντήσουν τον Πάπα, ο οποίος τους είπε «είστε οι άγιοι της Γαλλίας» και ζήτησε από την κοινωνία και τον πολιτικό κόσμο να κάνουν τα πάντα για τη νεολαία.
Και μόλις ο Πάπας γύρισε την πλάτη —κάπως όπως αρχίζει η φασαρία μέσα στην τάξη μόλις φύγει ο καθηγητής— όλοι εκείνοι που καμάρωναν για να τους δουν δίπλα του, είτε ο Μακρόν είτε στελέχη της αντιπολίτευσης, άρχισαν να δικαιολογούν μια πολιτική ξυλοδαρμού των νεαρών μαθητών με γκλομπ. Ξεκίνησαν απορρίπτοντας περιφρονητικά κάθε συζήτηση για τα αιτήματά τους.
Φυσικά, στη Γαλλία όλα αυτά κατέληξαν στο κίνημα που γνωρίζουμε, με την κινητοποίηση της 17ης Οκτωβρίου και με διαδηλωτές που ήταν απολύτως ειρηνικοί στο μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Και το βράδυ, ξαφνικά, η διαδήλωση εκτροχιάστηκε.
Θα επανέλθουμε σε αυτό, αλλά τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα από όσα μας λένε τα μέσα ενημέρωσης.
Σεντρίκ: Ας μην ξεχνάμε ίσως και την κουλτούρα του θανάτου που μπήκε στο Σύνταγμα, γιατί πιστεύω ότι όλα αυτά συνδέονται και δεν βοηθούν τους νέους να φανταστούν το μέλλον τους.
Εντουάρ: Ναι, απολύτως. Πράγματι, υπάρχουν αγωνίες από όλες τις πλευρές. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε όλη τη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή, την υπερθέρμανση και τα λοιπά, που προκάλεσε άγχος στους νέους πριν από μερικά χρόνια.
Υπάρχουν επίσης πράγματα που οι κοινωνίες μας δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν κατάματα. Αλλά σε μια κοινωνία όπου η άμβλωση περιλαμβάνεται στο Σύνταγμα, κάθε παιδί που γεννήθηκε αισθάνεται σαν να είναι επιζών, επειδή, στο κάτω κάτω, οι γονείς του θα μπορούσαν να είχαν κάνει διαφορετική επιλογή.
Αυτό που λέω δεν είναι καθόλου πολιτικά ορθό. Αρκεί όμως να μιλήσει κανείς με νέους —και με κάπως μεγαλύτερους, άλλωστε— για να καταλάβει ότι αυτή η σκέψη περνά από το μυαλό τους.
Αν επιπλέον τους λένε ότι όχι μόνο δεν θα πάρουν σύνταξη, αλλά πιθανότατα, μόλις αρρωστήσουν, θα μπορούν να ζητήσουν υποβοηθούμενη αυτοκτονία, αυτό δημιουργεί αγωνία από κάθε πλευρά.
Ο Πάπας, άλλωστε, ήρθε για να αντιπαλέψει ακριβώς αυτό. Όταν λέει ότι υπερασπίζεται τη ζωή σε όλη της τη διάρκεια, από τη σύλληψη έως το τελικό της στάδιο, το κάνει ακριβώς επειδή η Καθολική Εκκλησία γνωρίζει εδώ και πολύ καιρό τι σημαίνουν αυτές οι λογικές του θανάτου.
Και όταν αρχίζουμε να αποφασίζουμε αυθαίρετα ότι η ζωή σε αυτή ή την άλλη ηλικία δεν αξίζει να βιωθεί, μπαίνουμε σε μια ολοκληρωτική κοινωνία. Μας το έδειξε ο ναζισμός, μας το δείχνει επίσης ο «Θαυμαστός καινούργιος κόσμος» του Χάξλεϊ.
Όλα αυτά έπαιξαν ρόλο και πιστεύω ότι πάνω τους έρχεται να προστεθεί κάτι πολύ βαθύ. Επιστρέφω στο ζήτημα του νεοφιλελευθερισμού, του ατομικισμού, του υπερατομικισμού.
Αυτό που εντυπωσιάζει όταν μιλά κανείς με τους νεαρούς διαδηλωτές είναι ότι ζητούν νόημα, ένταξη, συλλογικότητες και δημόσια αγαθά. Αυτό είναι το θεμελιώδες αίτημά τους.
Και έχουμε γενιές κυβερνώντων που πέρασαν τόσο πολύ χρόνο ονειρευόμενοι τι θα έκαναν μετά την εξουσία, όταν θα έβγαζαν πολλά χρήματα. Ο Μακρόν είναι κάποιος που ξεπούλησε τη Γαλλία, ήδη από τότε που ήταν υπουργός Οικονομίας έως και σήμερα.
Έτσι, αυτή η νεολαία έχει γίνει η ένοχη συνείδηση της κοινωνίας μας και προσπαθεί να ξαναδημιουργήσει τους κοινωνικούς δεσμούς.
Είδαμε πολλά βίντεο ηλικιωμένων που πήγαιναν να συναντήσουν τους νέους διαδηλωτές και τους έλεγαν «σας υποστηρίζουμε», και οι νέοι τούς υποδέχονταν με ενθουσιασμό.
Αυτή η αλληλεγγύη των γενεών έρχεται σε αντίθεση με όλο τον λόγο που μας έχουν επιβάλει. Με τον λόγο για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, που αποσκοπούσε στη διάρρηξη της αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό.
Και μας φέρνει επίσης σε μια σειρά πολύ σύνθετων ερωτημάτων σχετικά με όσα συνέβησαν το Σάββατο.
Σεντρίκ: Τι συνέβη πραγματικά στις 17 Οκτωβρίου; Ποιες δυνάμεις βρίσκονταν εκεί; Τελικά, σε αυτό το ερώτημα καταλήξαμε.
Γνωρίζουμε ότι δεν είχε εγκριθεί η διαδρομή, κάτι που ίσως ευνόησε και συγκρούσεις δύσκολες να ελεγχθούν. Αναρωτιόμαστε, επομένως, πόσο σοβαρά αντιμετωπίστηκε αυτή η διαδήλωση.
Γνωρίζουμε μάλιστα ότι ο Μακρόν πήγε την προηγουμένη να χορέψει στη συναυλία της Σελίν Ντιόν. Για εμένα αυτό δεν είναι ασήμαντη λεπτομέρεια. Δεν ξέρω αν εγώ, ως πρόεδρος της Δημοκρατίας, θα πήγαινα να διασκεδάσω σε μια συναυλία την παραμονή μιας μεγάλης διαδήλωσης που συγκεντρώνει αρκετά ετερόκλητες δυνάμεις στη χώρα της οποίας έχω την ευθύνη.
Εντουάρ: Προσοχή, Σεντρίκ! Ο τελευταίος που είπε «εγώ, ως πρόεδρος» βρέθηκε στο Ελιζέ.
Σεντρίκ: Ναι, αλλά ο δρόμος είναι πολύ μακρύς.
Εντουάρ: Πρέπει πάντα να προσέχουμε τι λέμε.
Πρώτον, πρέπει να θυμίσουμε —και αυτό είναι απολύτως ουσιώδες— ότι έγιναν διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη Γαλλία.
Υπήρξαν ορισμένες εστίες αστικής βίας, κυρίως το βράδυ. Όχι αποκλειστικά το βράδυ, αλλά κυρίως τότε. Στις περισσότερες πόλεις της Γαλλίας όλα εξελίχθηκαν πολύ ήρεμα.
Πρέπει να το υπενθυμίζουμε, ιδίως επειδή συμμετείχε περισσότερος κόσμος από ό,τι στην πρώτη κινητοποίηση των Κίτρινων Γιλέκων το 2018.
Τότε είχαν συμμετάσχει 750.000 άνθρωποι. Τώρα υπολογίζεται ότι ήταν 800.000. Προσωπικά, πιστεύω ότι φτάσαμε το ένα εκατομμύριο, σύμφωνα με τους πολύ… επιστημονικούς υπολογισμούς μου, προσθέτοντας όλους τους μέσους αριθμούς που έβρισκα.
Είναι, λοιπόν, τεράστιος αριθμός. Και είναι ακόμη πιο σημαντικός αν σκεφτεί κανείς ότι το υπουργείο Εσωτερικών είχε υποβαθμίσει τις εκτιμήσεις, πιθανότατα για να ευχαριστήσει τον Μακρόν, ώστε να μπορέσει να πάει να χορέψει με τα τραγούδια της Σελίν Ντιόν. Του είχαν πει: «Όχι, όχι, δεν θα είναι περισσότεροι από 100.000 ή 150.000».
Αυτό είναι το πρώτο που πρέπει να θυμίζουμε. Είναι ακόμη πιο σημαντικό επειδή είδαμε να συναντιούνται ταυτόχρονα όλες οι εξεγέρσεις από το 2018 και μετά.
Ήταν εκεί τα Κίτρινα Γιλέκα. Οι διαδηλωτές κατά της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού. Όλοι όσοι διαδήλωσαν ενάντια στις μεταρρυθμίσεις του Μακρόν. Όλοι όσοι διαμαρτυρήθηκαν κατά των εγκλεισμών, όλο εκείνο το κομμάτι που αρνήθηκε την υγειονομική δικτατορία. Η νεολαία.
Και ήταν επίσης εκεί —δεν χρειαζόταν να είναι κανείς μάντης για να το προβλέψει— τα παιδιά, οι εξεγερμένοι του 2023, του Ιουνίου και του Ιουλίου του 2023.
Το ενδιαφέρον είναι ότι όλες οι εξεγέρσεις κατά του Μακρόν των τελευταίων εννέα ετών βρέθηκαν μαζί, την ίδια ημέρα. Από εκεί προκύπτει ο εκρηκτικός χαρακτήρας της κινητοποίησης. Αυτό είναι το πρώτο χαρακτηριστικό.
Δεύτερο χαρακτηριστικό της ημέρας: ο παραλογισμός του δόγματος διατήρησης της δημόσιας τάξης.
Όταν μια κυβέρνηση αρνείται να εγκρίνει επίσημη διαδρομή για μια διαδήλωση, όπως συνέβη στο Παρίσι, δημιουργεί εκ των προτέρων αταξία, αφού οι διαδηλωτές διασκορπίζονται.
Όταν επιπλέον η αστυνομική διεύθυνση αποφασίζει να εγκλωβίσει με αστυνομικό κλοιό την πλατεία Δημοκρατίας, που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημείο συνάντησης, και αυτό διαρκεί τρεις ώρες, δημιουργούνται συνθήκες που θυμίζουν καζάνι έτοιμο να εκραγεί.
Πιστεύω όμως ότι το σημαντικότερο δεν βρίσκεται ακόμη εκεί. Παρότι όλα όσα μόλις είπα για τον παραλογισμό του δόγματος διατήρησης της τάξης είναι προφανή, το σημαντικότερο είναι το γενικότερο δόγμα του Μακρόν από την αρχή, από το 2018, όπως το είδαμε με τα Κίτρινα Γιλέκα.
Στην πραγματικότητα, είναι αρκετά απλό: η αστυνομία λαμβάνει εντολή να αντιμετωπίζει πολύ σκληρά τους διαδηλωτές. Δεν διατυπώνεται έτσι, αλλά στην πράξη αυτό σημαίνει τους ειρηνικούς διαδηλωτές.
Αποτέλεσμα είναι να φεύγουν και να απομένουν απέναντι στην αστυνομία μόνο εκείνοι που θέλουν να συγκρουστούν μαζί της.
Αυτό έχει τεράστια σημασία. Σε μια κανονική πορεία υπάρχουν πάντα ταραχοποιοί και βίαια στοιχεία. Όμως περιβάλλονται από ειρηνικούς ανθρώπους και λειτουργεί ένας συνηθισμένος μηχανισμός των διαδηλώσεων: όταν, για παράδειγμα, κάποιος αρχίζει να καταστρέφει ένα αυτοκίνητο, συχνά υπάρχουν γύρω του δέκα άνθρωποι που του ζητούν να σταματήσει.
Έτσι εξελίσσεται, θα έλεγα, μια συνηθισμένη διαδήλωση, στην οποία υπάρχει όλο το φάσμα των συμμετεχόντων και, κανονικά, ο ταραχοποιός συγκρατείται.
Ύστερα, όταν όλοι έχουν φύγει στο τέλος της διαδήλωσης, μπορεί να υπάρξει σύγκρουση, αλλά παραμένει περιορισμένη τοπικά.
Αντίθετα, το δόγμα του Μακρόν συνίσταται στο να φοβίζει τους φιλήσυχους πολίτες, οι οποίοι φεύγουν επειδή δέχονται δακρυγόνα και χτυπήματα με γκλομπ, ώστε στο τέλος να μένουν μόνο οι βίαιοι απέναντι στην αστυνομία. Και τότε η κατάσταση εκτροχιάζεται.
Εκτροχιάζεται μάλιστα ακόμη περισσότερο εξαιτίας ενός τρίτου χαρακτηριστικού: στον γενικό πληθυσμό έχει χαμηλώσει το όριο πέρα από το οποίο η βία γίνεται αποδεκτή. Αυτό που θέλω να πω δεν είναι καθόλου πολιτικά ορθό.
Τι εννοώ; Υπάρχει τόσο μεγάλη αγανάκτηση στη χώρα απέναντι στον Μακρόν και την κλίκα του, ώστε πολλοί άνθρωποι —και έχω ενδιαφέρουσες μαρτυρίες από τις διαδηλώσεις του Σαββάτου— δεν είναι βίαιοι διαδηλωτές, αλλά δεν παρεμβαίνουν πλέον όταν ξεκινά η βία.
Το σκεπτικό τους είναι το εξής: αφού ο Μακρόν και η κάστα του αρνούνται να ακούσουν εδώ και δέκα χρόνια, αν ο μόνος τρόπος να ακουστούμε είναι η αναμέτρηση ισχύος και η βία, ας αφήσουμε όσους την ασκούν να συνεχίσουν, γιατί μπορεί να αλλάξει η κατάσταση.
Αυτό είναι πράγματι πολύ σοβαρό για το δημόσιο κλίμα. Δεν κρίνω τους ανθρώπους που σκέφτονται έτσι, αλλά διαπιστώνω ότι πρόκειται για κοινωνιολογικό και πολιτικό φαινόμενο.
Σημαίνει, όμως, ότι η κοινωνία έχει πλέον λιγότερες αναστολές. Και αυτό το εκμεταλλεύεται ο μακρονισμός που ψυχορραγεί, βλέποντας μια τελευταία ευκαιρία επιβίωσης μέσω της κινητοποίησης ενός «κόμματος της τάξης».
Εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η πολιτική συζήτηση, που ξεπερνά κατά πολύ τη συζήτηση για τις προεδρικές εκλογές: τι θέλουμε;
Θέλουμε να οδηγηθούμε σε ένα «κόμμα της τάξης» που ουσιαστικά θα διασώσει στοιχεία του μακρονισμού και θα τους επιτρέψει να επιβιώσουν, ακόμη κι αν ο Μακρόν φύγει την επόμενη άνοιξη;
Ή θεωρούμε ότι πρέπει να ξορκίσουμε οριστικά αυτούς τους δαίμονες της βίας, τους οποίους ο Μακρόν συντήρησε απολύτως συνειδητά για να κρατήσει την εξουσία;
Στη δεύτερη περίπτωση, πρέπει να απορρίψουμε τη λογική του «κόμματος της τάξης», που πιστεύει ότι οι ταραχές του Σαββάτου συνέβησαν επειδή δεν χτυπήσαμε αρκετά τους διαδηλωτές, δεν τους εγκλωβίσαμε αρκετά, δεν κάναμε αρκετές συλλήψεις και δεν σύραμε αρκετούς στη Δικαιοσύνη.
Σεντρίκ: Δηλαδή το «ordo ab chaos», η τάξη μέσα από το χάος. Αυτό είναι το σχήμα που μας εξηγήσατε: αφήνουμε ή προκαλούμε τον εκτροχιασμό και μετά στέλνουμε τις δυνάμεις ασφαλείας να αποκαταστήσουν την τάξη. Μόνο που η αποκατάσταση δεν επιδιώχθηκε πραγματικά, και στη συνέχεια ακούμε αντιδράσεις ότι θα έπρεπε να είχε χρησιμοποιηθεί ακόμη περισσότερη καταστολή.
Βλέπουμε, λοιπόν, τον Εθνικό Συναγερμό να υπερθεματίζει. Και βλέπουμε την Ανυπότακτη Γαλλία να παίζει, όπως πάντα, έναν αρκετά αμφίσημο ρόλο, λέγοντας ότι ήταν εκεί, αλλά ότι δεν είναι εκείνη ο εγγυητής της τάξης.
Εντουάρ: Σας βρίσκω αυστηρό με την Ανυπότακτη Γαλλία, γιατί αντικειμενικά θεωρώ ότι ο Μελανσόν είχε απολύτως υπεύθυνη στάση. Το Σάββατο και την Κυριακή, όσα είπε στην εκπομπή του ήταν απολύτως λογικά.
Θα σας πω αργότερα τι του προσάπτω σχετικά με αυτό το Σαββατοκύριακο, αλλά δεν είναι αυτό.
Αντίθετα, με αφήνει αρκετά εμβρόντητο η συμπεριφορά των δυνάμεων της Δεξιάς: της κυρίας Λεπέν, του Μπαρντελά, του Σιοτί, του Λισνάρ. Όλων εκείνων που λένε «ο κόκκινος φασισμός πρέπει να πληρώσει», «φταίει η άκρα Αριστερά» και τα λοιπά.
Όχι, τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα.
Πρώτον, γνωρίζουμε ότι υπάρχει μια άκρα Αριστερά που, άλλωστε, διατηρεί ανέκαθεν πολύ αμφίσημες σχέσεις με την κρατική εξουσία.
Το θέτω έτσι, για προβληματισμό: όταν ακούω ότι ένας ακτιβιστής της άκρας Αριστεράς έβαλε φωτιά στο δημαρχείο της Λιμόζ, σκέφτομαι ότι αυτό από μόνο του παρουσιάζει ενδιαφέρον. Ποιος τον ώθησε να το κάνει;
Τέλος πάντων, όλοι γνωρίζουν ότι οι σχέσεις ανάμεσα στην εξουσία και σε κινήματα τύπου Black Bloc, Antifa και τα λοιπά ήταν ανέκαθεν εξαιρετικά αμφίσημες. Δεν ξεκίνησε αυτό με τον Μακρόν. Ας πούμε ότι ο Μακρόν το προχώρησε όσο πιο μακριά μπορούσε.
Και σε όλη τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου είδαμε ένα σωρό βίντεο με αστυνομικούς μεταμφιεσμένους σε ταραχοποιούς, οι οποίοι στη συνέχεια επέστρεφαν στις γραμμές της αστυνομίας. Οι διαδηλωτές δεν εξαπατώνται πια.
Σεντρίκ: Κατά τη γνώμη μου, έχουμε ξεπεράσει ακόμη και το στάδιο της αμφισημίας.
Εντουάρ: Ναι, απολύτως.
Από την άλλη, ένας μάρτυρας που μου έδωσε λεπτομερή περιγραφή της διαδήλωσης του Σαββάτου —και του οποίου τα λεγόμενα επιβεβαιώνονται από άλλους μάρτυρες— μου είπε ότι οι βίαιοι δεν περιορίζονται πια μόνο στην άκρα Αριστερά, σε εκείνους που παλιότερα αποκαλούσαμε «αυτόνομους» και σήμερα «αντιφά».
Ούτε περιορίζονται μόνο στους ταραχοποιούς που προέρχονται από τα προάστια. Είναι κάτι πιο διάχυτο.
Αυξάνεται η προσφυγή στη βία και αυτή η βία αποκτά πολιτικό νόημα.
Με εντυπωσίασε το εξαιρετικό βίντεο του Ντιντιέ Μαϊστό, ο οποίος παρέμεινε στην πλατεία Δημοκρατίας αργά το απόγευμα του Σαββάτου. Δείχνει νέους με πολύ διαφορετικά προφίλ, που θέλουν να συγκρουστούν με την αστυνομία και εκμεταλλεύονται την κάμερά του για να χαιρετήσουν και να πουν «θέλουμε να φύγει ο Μακρόν».
Άρα, σε αντίθεση με όσα είπαν κάποιοι, και αυτή η βία έχει πολιτικοποιηθεί.
Από εκεί και πέρα, πιστεύω ότι υπάρχει μια συμφωνία στη χώρα —και αυτό είναι το δίδαγμα του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου— ότι ο Μακρόν δεν ελέγχει πια τίποτε, η κυβέρνηση δεν ελέγχει πια τίποτε, ούτε τις δυνάμεις ασφαλείας.
Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Όταν άνθρωποι που έχουν τη δυνατότητα να ασκούν καταναγκασμό αφήνονται ανεξέλεγκτοι, δημιουργείται η καλύτερη συνταγή για εκτροπές.
Υπάρχει λοιπόν μια κοινή θέση σε όλες τις ομάδες, από τις πιο ειρηνικές μέχρι τις πιο βίαιες: ο Μακρόν πρέπει να φύγει. Αυτό είναι πολύ εντυπωσιακό.
Και επιστρέφω σε αυτό που προσάπτω στον Μελανσόν και τη Μαρίν Λεπέν. Είχαν μια χρυσή ευκαιρία. Στην πολιτική, ευκαιρίες τέτοιου είδους δεν επαναλαμβάνονται.
Έπρεπε να πουν πολύ ψύχραιμα ότι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας απέτυχε στην αποστολή του και ότι δεν μπορούμε να αντέξουμε έξι μήνες μέχρι τις προεδρικές εκλογές. Και συνεπώς να καταστήσουν σαφές ότι, αν δεν παραιτούνταν, αυτό θα συνιστούσε προσβολή της βούλησης του γαλλικού λαού.
Αυτό με απογοήτευσε περισσότερο. Άφησαν την ευκαιρία να χαθεί…
Μιλώ σκόπιμα και για τους δύο, γιατί εκπροσωπούν τις δύο αντιπολιτεύσεις, είναι οι δύο ηγετικές μορφές τους.
Η Μαρίν Λεπέν μάς παρουσίασε τη λογική του «κόμματος της τάξης». Με τον Μακρόν, όμως, δεν μπορεί να υπάρξει τάξη, γιατί εξ ορισμού δημιουργεί χάος για να κυβερνά.
Όσο για τον Μελανσόν —και εδώ κινδυνεύω να διαφωνήσω με όσα λέγατε πριν— δεν τον βρήκα καθόλου αμφίσημο. Μας είπε, ουσιαστικά: «Όχι, όχι, εγώ είμαι απόλυτα προσηλωμένος στη νομιμότητα. Θα περιμένουμε τις προεδρικές εκλογές, ακόμη κι αν αυτά που κάνει ο Μακρόν είναι πολύ άσχημα».
Πιστεύω ότι αυτό αποτελεί πολιτικό λάθος. Είναι προφανές ότι, αν ο Μακρόν φύγει πριν από το τέλος της θητείας του, έξι μήνες νωρίτερα, θα υπάρξει τουλάχιστον για κάποιο διάστημα πραγματική ανακούφιση στη χώρα, αποκλιμάκωση των εντάσεων και δυνατότητα να δοθεί μια ευκαιρία σε άλλους.
Γι’ αυτό λυπάμαι που κανείς δεν το είδε ή δεν θέλησε να το δει. Νομίζω ότι όλοι το σκέφτονται, αλλά κανείς δεν τολμά να το πει.
Ο ίδιος ο Μακρόν έχει δεχθεί συμβουλές να αποχωρήσει τώρα με αξιοπρέπεια, τις οποίες αγνόησε. Είναι πεπεισμένος ότι θα γίνει ο ρυθμιστής των προεδρικών εκλογών και ότι τελικά το Κέντρο θα επιλέξει ποιος από τους Ζαν-Λικ Μελανσόν και Μαρίν Λεπέν θα φτάσει στο Ελιζέ.
Σεντρίκ: Μας είπατε ότι ο Μακρόν δεν ελέγχει πια τίποτε. Ωστόσο, παίρνει αποφάσεις που δεσμεύουν τη Γαλλία και μας οδηγούν όλο και περισσότερο στον δρόμο του πολέμου. Το είδαμε και τις τελευταίες ημέρες.
Δεν ξέρω αν τελικά έφυγε για τη Σαουδική Αραβία, για να προσπαθήσει να συνάψει συμφωνίες με τον διάδοχο του θρόνου.
Εντουάρ: Βρίσκεται στην Αραβική Χερσόνησο. Πράγματι, επισκέπτεται τις μοναρχίες του Κόλπου.
Αυτό που λέτε είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί όση εξουσία απομένει στον Μακρόν τού παρέχεται από τη στήριξη της παγκοσμιοκρατικής ελίτ —για να το πούμε συνοπτικά— αυτών των δυτικών δικτύων εξουσίας που τον εγκατέστησαν ή ευνόησαν την άνοδό του.
Αυτά τα δίκτυα ήταν για πολλά χρόνια εξαιρετικά ευχαριστημένα επειδή ο Μακρόν ιδιωτικοποιούσε τη Γαλλία, την ξεπουλούσε και παραχωρούσε τους θησαυρούς της γαλλικής έρευνας και τεχνολογίας έναντι συμβολικών ποσών.
Τώρα τα πράγματα περιπλέκονται. Χθες υπήρξε ένα εξαιρετικά καυστικό και εύστοχο μήνυμα του Ντόναλντ Τραμπ, που έλεγε ότι είναι παράξενος αυτός ο Γάλλος πρόεδρος, ο οποίος φεύγει όταν η χώρα του τον χρειάζεται.
Διαβάζοντας τον διεθνή Τύπο, γνωρίζουμε ότι ο Μακρόν έχει χάσει την αξιοπιστία του.
Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να είναι χρήσιμος στα δίκτυα της παγκοσμιοκρατίας, που ανησυχούν πολύ.
Αν ξεκινήσουμε από την ιδέα ότι υπάρχει ένας χρηματοπιστωτικός καπιταλισμός, μια διεθνής χρηματοπιστωτική εξουσία που χρειάζεται τον πόλεμο, επειδή το υπερπληθωριστικό νόμισμά της δεν μπορεί να επιβιώσει και να διατηρήσει την αξία του παρά μόνο αν λεηλατηθούν οι πόροι ορισμένων χωρών, με πρώτη τη Ρωσία και το Ιράν, τότε, μέσα σε αυτό το ερμηνευτικό πλαίσιο, ο Μακρόν εξακολουθεί να χρησιμεύει.
Χρησιμεύει επειδή μπορεί να παρασύρει τη Γαλλία στον πόλεμο.
Αυτή είναι, άλλωστε, μια ιδιαίτερα στρεβλή πλευρά της σημερινής κατάστασης: ο Μακρόν θα εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι όλοι είμαστε απορροφημένοι από το εσωτερικό χάος, για να προχωρήσει στο εξωτερικό πεδίο.
Πολύ ξεκάθαρα, από τα τέλη Σεπτεμβρίου η Γαλλία έχει εισέλθει, χωρίς να το ανακοινώσει, στον πόλεμο του Περσικού Κόλπου, παρέχοντας προστασία στη Σαουδική Αραβία στο λιμάνι Γιανμπού. Δηλαδή γινόμαστε, χωρίς να το δηλώνουμε, συμπολεμιστές εναντίον του Ιράν.
Και οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης στο εσωτερικό όχι μόνο είναι απορροφημένες από το χάος που προκάλεσε η ημέρα του Σαββάτου, αλλά επιπλέον, επειδή δεν κάνουν πραγματικά τη δουλειά τους στην εξωτερική πολιτική και δεν αμφισβητούν ουσιαστικά τη δυτική τάξη πραγμάτων στην οποία η Γαλλία είναι εγκλωβισμένη, αφήνουν στον Μακρόν ελεύθερο πεδίο.
Δεν πιστεύω ότι αυτό θα φτάσει πολύ μακριά, επειδή η Δύση έχει μπλοκαριστεί πλήρως στον Περσικό Κόλπο. Και στην Ουκρανία, αντίστοιχα, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες τείνουν να αποσυρθούν, η Ευρωπαϊκή Ένωση μένει μόνη απέναντι στη Ρωσία. Με δεδομένη τη στρατιωτική μας αδυναμία, ούτε αυτό θα πάει πολύ μακριά.
Παρά ταύτα, άλλη μία μομφή προς τις αντιπολιτεύσεις είναι ότι δεν συνδέουν την εσωτερική με την εξωτερική κρίση.
Εκείνος που συνδέει τις δύο είναι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος εδώ και δύο χρόνια φτωχοποιεί τη Γαλλία, επειδή προτιμά, μεταξύ άλλων, να στέλνει δεκάδες δισεκατομμύρια σε υποθέσεις της παγκοσμιοκρατίας, σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο, χωρίς καμία εντολή από την εθνική αντιπροσωπεία.
Και πάλι, η απομάκρυνση του Μακρόν από το γαλλικό πολιτικό σύστημα θα επιτρέψει την επανεξέταση όλων αυτών των διεθνών δεσμεύσεων, που δεν δικαιολογούνται τη στιγμή που η Γαλλία αδυνατεί να καταρτίσει έναν συνεκτικό προϋπολογισμό.
Σεντρίκ: Το αμερικανικό παιχνίδι στην Ουκρανία μού φαίνεται αρκετά δύσκολο να αποκρυπτογραφηθεί. Βλέπουμε ότι η σχέση με τον Ζελένσκι είναι πολύ κακή.
Από την άλλη, βλέπουμε να πολλαπλασιάζονται τα πλήγματα εναντίον ρωσικών υποδομών στα περίχωρα της Αγίας Πετρούπολης. Οι Ουκρανοί δεν μπορεί να πραγματοποίησαν μόνοι τους αυτές τις επιθέσεις. Απαιτείται πολύ σημαντική υποστήριξη, σχεδόν αναγκαστικά αμερικανική.
Πού ακριβώς βρίσκεται η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ;
Εντουάρ: Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει, παρ’ όλα αυτά, μια κάποια συνοχή. Βρίσκεται λίγες ημέρες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα τις χάσει εξαιτίας της εξωτερικής πολιτικής και των εσωτερικών συνεπειών της, ιδιαίτερα της αύξησης της τιμής του ντίζελ.
Ο Τραμπ πρόδωσε τους ψηφοφόρους του. Δεν σταμάτησε τον πόλεμο στην Ουκρανία και ξεκίνησε τον πόλεμο στο Ιράν. Συνεπώς, θα πληρώσει γι’ αυτό.
Το γνωρίζει. Πιθανότατα έχει και τύψεις. Προσπαθεί, λοιπόν, να μετριάσει την κατάσταση. Έτσι, κάνει μια συμφωνία για το ντίζελ με τον Πούτιν.
Τις τελευταίες εβδομάδες αντιστάθηκε στις πιέσεις του Νετανιάχου, ο οποίος θα ήθελε να αναζωπυρώσει τον πόλεμο εναντίον του Ιράν κατά την προεκλογική του εκστρατεία, για να παραμερίσει τη δημόσια συζήτηση και να σωθεί πολιτικά.
Αλλά δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες. Αν ο Τραμπ δεν είχε το θάρρος να κρατήσει την πορεία που υποσχέθηκε στους ψηφοφόρους του, σήμερα δεν έχει τα μέσα να σταματήσει τη μεγάλη δύναμη της αμερικανικής πολιτικής: μια ορισμένη υπηρεσία πληροφοριών που λέγεται CIA.
Η CIA είναι κράτος εν κράτει εδώ και δεκαετίες. Ο Αϊζενχάουερ και ο Κένεντι το είχαν καταγγείλει. Ορισμένοι πιστεύουν ότι ο Κένεντι δολοφονήθηκε γι’ αυτό.
Σήμερα, η CIA είναι εκείνη που βοηθά τους Ουκρανούς να εντοπίζουν τους στόχους τους και να μην αστοχούν όταν πλήττουν τη Ρωσία. Γιατί ο Τραμπ ζήτησε από τον αμερικανικό στρατό να αποσυρθεί από αυτή τη βοήθεια προς την Ουκρανία.
Ποιος απομένει λοιπόν; Η CIA. Και έτσι η αμερικανική πολιτική είναι πολιτική διπροσωπίας.
Όπως λένε οι ειδικοί της ομάδας Stratégos, από τους οποίους πήρα συνέντευξη —σας παραπέμπω στο ιστολόγιό μου, «Libres Propos»— το δεξί χέρι της αμερικανικής εξουσίας προσποιείται ότι αγνοεί τι κάνει το αριστερό.
Η πραγματικότητα, όμως, είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται από μια πολύ έντονη αγωνία της άρχουσας τάξης τους, καθώς όλοι γνωρίζουν, όλοι συνειδητοποιούν, ότι το δολάριο έχει γίνει πολύ εύθραυστο.
Και η ήττα στην Ουκρανία, που είναι αναπόφευκτη, καθώς και η ήττα στον Περσικό Κόλπο, που έχει σχεδόν συντελεστεί, είναι καταστροφικές.
Διότι αυτό σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα βάλουν στο χέρι τους υδρογονάνθρακες του Ιράν, ούτε τη Ρωσία, την πλουσιότερη χώρα του πλανήτη σε πόρους και πρώτες ύλες.
Βλέπουμε, πάντως, ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να ακολουθεί κάποια συνεκτική λογική. Έβαλε στο χέρι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας. Θέλει να συγκροτήσει ένα είδος αμερικανικού φρουρίου. Έχει προσαρτήσει στην πράξη τη Γροιλανδία. Προσπαθεί να βάλει στο χέρι τον Καναδά, που διαθέτει τους δεύτερους μεγαλύτερους φυσικούς πόρους στον κόσμο μετά τη Ρωσία.
Όλα αυτά έχουν συνοχή. Ζούμε σε έναν πολύ σκληρό κόσμο, όπου ο πόλεμος έχει γίνει προτεραιότητα της Δύσης.
Και αυτός ο πόλεμος διεξάγεται όλο και περισσότερο εις βάρος της ευημερίας των λαών.
Αυτό εξηγεί τις διαδηλώσεις κατά του πληθωρισμού, κατά της ακρίβειας, κατά της φτωχοποίησης, την οποία επιδιώκουν κυβερνήσεις που υπακούν πλέον μόνο στις επιταγές μιας μικρής χρηματοπιστωτικής ελίτ, η οποία δεν θέλει να χάσει την αξία του κεφαλαίου της.
Σεντρίκ: Ναι, αλλά πρόκειται για έναν πόλεμο που, θα έλεγα, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πια τα μέσα να συνεχίσουν.
Διάβασα μια πληροφορία σύμφωνα με την οποία ο Αμερικανός διοικητής έλεγε ότι δεν διαθέτει πλέον τις απαραίτητες δυνατότητες για να εξασφαλίσει μόνος του ναυτική και αεροπορική άμυνα απέναντι στην Κίνα.
Άρα αναγνωρίζουν, πάντως, ότι ένας κόσμος φτάνει στο τέλος του και ότι θα χρειαστούν νέες συμμαχίες.
Εντουάρ: Ναι, υπάρχει κάποια διαύγεια στο Πεντάγωνο, φυσικά, γιατί εκείνοι γνωρίζουν.
Το κλασικό αμερικανικό σχήμα είναι αρκετά απλό. Και εδώ παραπέμπω στις αναλύσεις της ομάδας Stratégos που δημοσίευσα στο ιστολόγιό μου.
Η CIA προετοιμάζει επί χρόνια την υπονόμευση μιας χώρας. Στην Ουκρανία εγκαταστάθηκε γύρω στο 2000. Και για περισσότερο από δέκα χρόνια, μέχρι το Μαϊντάν, προετοίμαζε το πραξικόπημα.
Έκαναν μια δοκιμή το 2004, με την Πορτοκαλί Επανάσταση, η οποία δεν πέτυχε όπως ήθελαν, και συνέχισαν στη συνέχεια.
Και όταν ο καρπός ωριμάσει, αν μου επιτρέπεται η έκφραση, τότε παρεμβαίνει ο αμερικανικός στρατός.
Αυτό θα ήθελαν να κάνουν, για παράδειγμα, και στο Ιράν. Η CIA, μαζί με τη Μοσάντ, έκανε τεράστια υπονομευτική δουλειά. Και ξαφνικά είπαν στον αμερικανικό στρατό: «Μπορείτε να χτυπήσετε».
Μόνο που, όπως φαίνεται, η CIA είχε υποτιμήσει εντελώς τη μαζική στήριξη του ιρανικού πληθυσμού προς το καθεστώς, παρά τις δυσκολίες, έστω και μόνο από πατριωτισμό ή από αντίδραση στις αμερικανικές κυρώσεις.
Το σχήμα, όμως, είναι πάντα το ίδιο.
Τώρα φτάνουμε πράγματι σε μια δυσκολία. Δεν πρόκειται απλώς για αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από μια χώρα χωρίς να έχουν νικήσει. Πολύ ξεκάθαρα, θα παρακολουθήσουμε δύο ήττες.
Η πρώτη είναι στο Ιράν, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και αντιμετωπίζουν ένα δίλημμα: αν εγκαταλείψουν τη Μέση Ανατολή, καταρρέει μεγάλο μέρος της παγκόσμιας θέσης τους. Ταυτόχρονα, όμως, δεν μπορούν να κερδίσουν αυτόν τον πόλεμο.
Τον έχουν μάλιστα ήδη χάσει. Αρκεί να δει κανείς την καταστροφή πολλών αμερικανικών βάσεων, συμπεριλαμβανομένης της βάσης του Πέμπτου Στόλου στο Μπαχρέιν, αλλά και βάσεων στις μοναρχίες του Κόλπου και στην Ιορδανία.
Και στην Ουκρανία συμβαίνει το ίδιο. Εκεί προσπαθούν να σπρώξουν την Ευρωπαϊκή Ένωση μπροστά. «Πολεμάμε μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό», σύμφωνα με τη φρικτή έκφραση του Αμερικανού γερουσιαστή που πέθανε πρόσφατα. [Το όνομα έχει αποδοθεί ακατάληπτα στην απομαγνητοφώνηση.]
Αυτή είναι η κατάσταση.
Την περασμένη εβδομάδα είχα δημοσιεύσει ένα άρθρο για το ωστικό κύμα που θα ακολουθούσε τις δύο ήττες στην Ουκρανία και στο Ιράν.
Οι διαδηλώσεις που βλέπουμε να εμφανίζονται σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο είναι ακριβώς αυτό το ωστικό κύμα. Είναι η αρχή.
Οι λαοί συνειδητοποιούν ότι τους ζητούν θυσίες για έναν πόλεμο που φαίνεται ατελείωτος. Και για έναν πόλεμο που…
Δυστυχώς, υπάρχει λογοκρισία στα μέσα ενημέρωσης και ο κόσμος δεν είναι σωστά ενημερωμένος. Διαφορετικά, όλοι θα είχαν εξεγερθεί εδώ και πολύ καιρό εναντίον του πολέμου στην Ουκρανία.
Παρά ταύτα, υπάρχει στον πληθυσμό η διάχυτη αίσθηση ότι τίποτε δεν βελτιώνεται για τον ίδιο. Αντίθετα, όλα χειροτερεύουν. Και ότι ο πόλεμος αποτελεί πρόσχημα για να πληγεί η αγοραστική δύναμη των ανθρώπων.
Υπάρχουν εκείνοι που κερδοσκοπούν από την κρίση, αλλά δεν είναι οι άνθρωποι με τα χαμηλά εισοδήματα.
Και αν προσθέσετε το απολύτως φρικτό στοιχείο ότι τις καταστροφές που προκαλούνται στις πόλεις από τις διαδηλώσεις τις πληρώνουν μικροκαταστηματάρχες και μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, βλέπετε τον παραλογισμό αυτού του νεοφιλελεύθερου συστήματος που φτάνει στο τέλος του.
Κατά κάποιον τρόπο, όσοι καταστρέφουν καταστήματα και λεηλατούν μετατρέπονται σε χρήσιμους ηλίθιους του μεγάλου κεφαλαίου. Διότι, αν δεν υπάρχουν πια μικρά καταστήματα στα κέντρα των πόλεων, αυτό θα είναι υπέροχο για την Amazon.
Βλέπετε ποια είναι η λογική; Αυτή είναι.
Δεν λέω ότι όλα αυτά είναι προσχεδιασμένα. Λέω απλώς, σύμφωνα με τη γνωστή φράση που αποδίδεται στον Μποσυέ: «Ο Θεός γελά με τους ανθρώπους που καταριούνται τις συνέπειες εκείνων των οποίων αγάπησαν τις αιτίες».
Και κατά βάθος αυτό συμβαίνει τώρα.
Σήμερα αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες πενήντα χρόνων πολιτικής που ήταν ταυτόχρονα νεοφιλελεύθερη και νεοσυντηρητική: νεοφιλελεύθερη ως προς τον καπιταλισμό και νεοσυντηρητική ως προς την ιδεολογία.
Είναι καταστροφή. Και βλέπουμε ξεκάθαρα ότι ο τελευταίος εντολοδόχος της παγκοσμιοκρατικής ελίτ στη Γαλλία, ο Εμανουέλ Μακρόν, έχει φτάσει στα όριά του.
Εν κατακλείδι, ο Μακρόν πρέπει να φύγει.
Σεντρίκ: Ας μείνουμε σε αυτό το συμπέρασμα. Ευχαριστώ για τις διευκρινίσεις σας. Ας τα ξαναπούμε πολύ σύντομα, για να αναλύσουμε τη συνέχεια αυτής της κρίσης, η οποία απέχει πολύ από το τέλος της.
Εντουάρ: Αν χρειαστεί, θα κάνουμε άλλη μία συζήτηση. Αν οι εξελίξεις επιταχυνθούν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, θα συζητήσουμε ξανά πέρα από το εβδομαδιαίο μας πρόγραμμα.
Και επωφελούμαι για να ευχαριστήσω όλους όσοι μας παρακολουθούν και όσους εγγράφονται στο κανάλι.
Όταν μας βλέπετε, εγγραφείτε στο κανάλι και πατήστε «μου αρέσει». Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά για εμάς και για να εντοπίζονται οι συζητήσεις μας από τους αλγορίθμους.
Πολύ περισσότερο επειδή λέμε πράγματα που δεν είναι πολιτικά ορθά και, επομένως, οι αλγόριθμοι έχουν την τάση να μην τα προβάλλουν.
Ευχαριστώ όλους. Ευχαριστώ όσους μας ακούν και μας στηρίζουν.
