Νικόλαος Σαριδάκης, Αντγος ε. α.
Διπλωματούχος ΕΜΠ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών
Μετά την κρίση των Ιμίων το 1996, αναγνωρίστηκε ως πρόδηλη επιχειρησιακή αναγκαιότητα, η απόκτηση μέσων εναέριας τακτικής επιτήρησης από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Αποτέλεσε δε εξαιρετική επιτυχία και ευθύνη ταυτόχρονα η επιλογή του Όπλου των ΔΒ, ως φορέα επιχειρησιακής λειτουργίας των ΜΕΑ στον Στρατό Ξηράς. Τα ΜΕΑ Sperwer εντάχθηκαν στις τάξεις του Ελληνικού Στρατού το 2004. Συγκεκριμένα, η σχετική σύμβαση με την κατασκευάστρια εταιρεία (SAGEM) είχε υπογραφεί το 2002 με συνολικό αντίτιμο τα 35,7 εκατομμύρια ευρώ και προέβλεπε αρχικά την προμήθεια δύο πλήρων συστημάτων, των 4 ΜΕΑ έκαστο σύστημα. Με αυτή τη συμφωνία, τα πρώτα 8 ΜΕΑ Sperwer εντάχθηκαν στην επιχειρησιακή δομή των Ενόπλων Δυνάμεων. Το 2008 ασκήθηκε το δικαίωμα προαίρεσης ύψους 29,3 εκατομμυρίων ευρώ και πρόσθεσε άλλα δύο πλήρη συστήματα, με τον αριθμό των ΜΕΑ να φτάνει τα 16 συνολικά.
Η προμήθεια και ένταξη των ΜΕΑ στον Ελληνικό Στρατό συνοδεύτηκε από σημαντικές οργανωτικές αλλαγές στις Διαβιβάσεις. Ιδρύθηκαν τα 472 και 473 Τάγματα Επιτήρησης-Πληροφορικής (ΤΕΕΠ) και τα 1ο και 2ο Συγκροτήματα Επικοινωνιών Ηλεκτρονικού Πολέμου Πληροφορικής και Επιτήρησης (ΣΕΗΠΠΕΠ) στην ΑΣΔΕΝ και στο Δ’ΣΣ. Σε κάθε ΤΕΕΠ οργανώθηκε Λόχος ΜΕΑ με αποστολή την λειτουργία, εκμετάλλευση και συντήρηση των ΜΕΑ, καθώς και την εκπαίδευση του προσωπικού στα νέα συστήματα.
Η πρόκληση, η ευθύνη αλλά και η ευκαιρία ήταν μεγάλη για τον Στρατό Ξηράς και τις Διαβιβάσεις. Οι επιτελείς και το προσωπικό των ΔΒ, επέδειξαν υψηλό επαγγελματισμό, συνέπεια ενεργειών και πάθος εκμετάλλευσης των ΜΕΑ. Κυριολεκτικά «αγκάλιασαν» τα ΜΕΑ και τις επίγειες – εποχούμενες κάμερες, ως την νέα αποστολή των Διαβιβάσεων της Επιτήρησης. Μετά τις Στρατιωτικές Επικοινωνίες και τον Ηλεκτρονικό Πόλεμο, η Ηλεκτρονική Επιτήρηση συμπλήρωσε το τρίπτυχο των αποστολών των Διαβιβάσεων.
Τα ΜΕΑ συμμετείχαν σε πολλές εκπαιδευτικές και επιχειρησιακές δραστηριότητες με επιτυχία, αλλά και ορισμένες αστοχίες. Οι αστοχίες προέρχονταν κυρίως από εγγενείς αδυναμίες του Sperwer. Πρακτικό πρόβλημα που αντιμετωπιζόταν ήταν η ευπάθειά του κατά την φάση της περισυλλογής με αλεξίπτωτο, στην οποία συχνά υφίστατο ζημιές το ηλεκτροπτικό σύνολο, παρά το ότι συμπτυσσόταν εν μέρει προς το εσωτερικό. Σε σκληρά εδάφη, η απορρόφηση του κραδασμού της προσγειώσεως δεν ήταν ικανοποιητική, με αποτέλεσμα ο ευπαθής ηλεκτροπτικός αισθητήρας να απαιτεί επισκευές υψηλού κόστους.
Όμως τα ΜΕΑ εκτέλεσαν πληθώρα αποστολών κυρίως στην ΑΣΔΕΝ και Δ’ ΣΣ, αλλά και σε άλλες γεωγραφικές περιοχές στο εσωτερικό. Επίσης συμμετείχαν σε όλες τις παρελάσεις ως επίδειξη αμυντικών δυνατοτήτων, στέλνοντας το μήνυμα τόσο στο εσωτερικό (ενίσχυση ηθικού) όσο και στην απέναντι πλευρά ότι τα ΜΕΑ έχουν προσθέσει μετρήσιμη μαχητική ισχύ στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Το προσωπικό συνεχώς βελτιωνόταν και η εκμετάλλευση των ΜΕΑ έφτασε σε υψηλά επίπεδα απόδοσης. Η ηγεσία περίβαλλε με εμπιστοσύνη και υποστήριζε συνεχώς τις εισηγήσεις των Διαβιβάσεων.
Μετά από 15 χρόνια εκμετάλλευσης των ΜΕΑ Sperwer (2005-2020) είχε ωριμάσει πλέον η έναρξη της διαδικασία αναβάθμισής τους. Η Ειδική Διαρκής Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής ενημερώθηκε και ενέκρινε στις 25 Νοεμβρίου 2020 ως πρόγραμμα την αναβάθμιση με Π/Υ κόστους 56 εκ. ευρώ. Στις 19 Ιουνίου 2023, η Υπηρεσία Υποστηρίξεως και Προμηθειών ΝΑΤΟ (NSPA) και η γαλλική εταιρεία Safran Electronics & Defense ανακοίνωσαν την ανάθεση συμβάσεως για την «αναβάθμιση του στόλου drone του Ελληνικού Στρατού με τέσσερα νέα drones Patroller που θα προστεθούν στα υφιστάμενα drones Sperwer της χώρας». Η περίοδος υλοποιήσεως έχει ορισθεί σε 3ετή, δηλαδή οι παραλαβές θα ολοκληρωθούν το 2026.
Τον Φεβρουάριο του 2023, το Patroller έγινε το πρώτο τακτικό σύστημα ΜΕΑ που πιστοποιήθηκε επίσημα με το πρότυπο αξιοπλοΐας του ΝΑΤΟ STANAG 4671, που ισχύει για ΜΕΑ σταθερής πτέρυγας βάρους άνω των 150 κιλών. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του Patroller σε σχέση και με το Sperwer.
Όπως φαίνεται από τον παραπάνω πίνακα το Patroller σαφώς υπερτερεί με αιχμή τους αισθητήρες. Σημειώνεται ότι το Patroller ανήκει στην κατηγορία MALE (Medium Altitude Long Endurance) και έχει και δυνατότητα UCAV με ρουκέτες ACULEUS-LG 68 mm της Thales που κατευθύνονται με λέιζερ. Τα ΜΕΑ Patroller θα επιχειρούν από τα αεροδρόμια Χρυσούπολης και Μαριτσών Ρόδου από την Αεροπορία Στρατού. Οι Διαβιβάσεις αναλαμβάνουν πλέον τα ΜΕΑ V-Bad (τακτικού επιπέδου) τα οποία εντάχθηκαν στις Ένοπλες Δυνάμεις κατόπιν δωρεάς του κοινωφελούς ιδρύματος «Αθανάσιος Λασκαρίδης».
Εφέτος συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από την ίδρυση των Διαβιβάσεων και τα ΜΕΑ Sperwer έγραψαν την δική τους εικοσαετή ιστορία (2005-2025). Μία νέα εποχή για τα ΜΕΑ του Στρατού Ξηράς ξεκινάει. Οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί των Διαβιβάσεων ε.α. και ε.ε. θα πρέπει να αισθάνονται χαρά και ικανοποίηση διότι έβαλαν γερά θεμέλια στα ΜΕΑ του ΣΞ, η προσπάθεια και το αποτέλεσμα αναγνωρίστηκαν και ο Ελληνικός Στρατός θα συνεχίσει να επιχειρεί με δυνατότητες εναέριας επιτήρησης.
Τα ΜΕΑ αναπτύσσονται ταχέως και ικανοποιητικά σε όλα τα επίπεδα (στρατηγικό, επιχειρησιακό, τακτικό), ενώ η εγχώρια αμυντική βιομηχανία και το ΕΛΚΑΚ συντονίζονται για την παραγωγή Ελληνικών ΜΕΑ. Η τεχνογνωσία σε συνδυασμό με την πλούσια εμπειρία των ΔΒ τόσο στο πτητικό όσο και στο μέρος της μετάδοσης της πληροφορίας θα συνεισφέρουν σημαντικά στην νέα εποχή των ΜΕΑ.
Πηγές
- UAV patroller:Οι δυνατότητες του νέου αποκτήματος της Ελλάδος https://nemesishd.gr/analisis/uav-patroller-oi-dynatotites-neoy-apoktimato/
- https://www.safran-group.com/products-services/patrollertm-long-endurance-multi-mission-and-multi-sensor-tactical-uav-system
- Μέχρι το 2026 οι παραδόσεις των Patroller στον Ελληνικό Στρατό
https://doureios.com/mehri-to-2026-oi-paradoseis-ton-patroller-ston-elliniko-strato/
- UAV Patroller to boost Greek Armed Forces with Enhanced RECON Capabilities
https://geopolitiki.com/uav-patroller-greek-armed-forces-safran/ - Αντικατάσταση των Ελληνικών dronesSperwer με τα σούπερ UAVPatroller
- Tα UAV Patroller σε τροχιά ένταξης: Από τη Χρυσούπολη και τη Ρόδο το νέο επιχειρησιακό πλέγμα επιτήρησης. https://www.onalert.gr/eksoplismoi/ta-uav-patroller-se-trochia-entaxis-apo-ti-chrysoypoli-kai-ti-rodo-to-neo-epicheirisiako-plegma-epitirisis/667319/
- Τελετή ένταξης των Συστημάτων Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων V-BAT στην έδρα της ΑΣΔΕΝ.
https://www.mod.mil.gr/paroysia-yetha-n-dendia-stin-teleti-entaxis-ton-systimaton-mi/
