Των JON GAMBRELL, DAVID RISING και MIKE CORDER
ΝΤΟΥΜΠΑΪ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (AP) — Μια μεγάλη έκρηξη συγκλόνισε περιοχή της ιρανικής πρωτεύουσας όπου είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες άνθρωποι την Παρασκευή για την ετήσια κρατικά οργανωμένη πορεία υπέρ των Παλαιστινίων και με αίτημα την καταστροφή του Ισραήλ. Το Ισραήλ είχε προειδοποιήσει ότι θα στοχεύσει την περιοχή στο κέντρο της Τεχεράνης.
Δεν υπήρξαν άμεσες αναφορές για θύματα. Ωστόσο, η απόφαση να προχωρήσει η μαζική διαδήλωση, στην οποία συμμετείχαν και ορισμένοι ανώτεροι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, καθώς και η ισραηλινή απειλή να πληγεί η περιοχή, υπογράμμισαν τη σκληρή αποφασιστικότητα και των δύο πλευρών σχεδόν δύο εβδομάδες μετά την έναρξη ενός πολέμου που έχει ταράξει την παγκόσμια οικονομία και δεν δείχνει κανένα σημάδι αποκλιμάκωσης.
Το Ιράν συνέχισε να εξαπολύει εκτεταμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ και γειτονικών κρατών του Κόλπου, ενώ έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, την ώρα που αμερικανικά και ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη σφυροκοπούν στρατιωτικούς και άλλους στόχους σε όλο το Ιράν.
Ο αμερικανικός στρατός επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι και τα έξι μέλη του πληρώματος ενός αμερικανικού αεροσκάφους ανεφοδιασμού KC-135 σκοτώθηκαν όταν αυτό συνετρίβη στο Ιράκ.
Καθώς εντείνονται οι παγκόσμιες ανησυχίες για μια πιθανή ενεργειακή κρίση, η τιμή του αργού πετρελαίου Brent, του διεθνούς σημείου αναφοράς, κυμαινόταν γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι. Οι τιμές του Brent είναι περίπου 40% υψηλότερες σε σύγκριση με τότε που το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου.
Στην πιο πρόσφατη ένδειξη ανησυχίας από ορισμένους στενούς συμμάχους των ΗΠΑ, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησε ένα «πειστικό σχέδιο» για το πώς θα τελειώσει ο πόλεμος. Μίλησε δίπλα στους πρωθυπουργούς της Νορβηγίας και του Καναδά κατά τη διάρκεια στρατιωτικών ασκήσεων στη Νορβηγία.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «όταν το νιώσω στα κόκαλά μου».
Έκρηξη συγκλονίζει περιοχή μαζικής διαδήλωσης
Η έκρηξη στην Τεχεράνη συγκλόνισε το μεσημέρι την περιοχή της Πλατείας Φερντοσί, όπου είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες άνθρωποι για την ετήσια πορεία της Ημέρας Κουντς, φωνάζοντας συνθήματα όπως «θάνατος στο Ισραήλ» και «θάνατος στην Αμερική».
Το Ισραήλ είχε εκδώσει προειδοποίηση, μέσω λογαριασμού στην πλατφόρμα X στην περσική γλώσσα, καλώντας τον κόσμο να απομακρυνθεί από την περιοχή λίγο πριν από την έκρηξη. Όμως λίγοι Ιρανοί θα την είχαν δει, καθώς οι αρχές έχουν σχεδόν διακόψει πλήρως το διαδίκτυο από την έναρξη του πολέμου. Πλάνα από το σημείο έδειχναν ανθρώπους να φωνάζουν «Ο Θεός είναι μεγάλος», ενώ καπνός υψωνόταν στην περιοχή.
Αργότερα, ο ισραηλινός στρατός ανάρτησε και δεύτερο μήνυμα στα περσικά, σημειώνοντας ότι ο επικεφαλής της ιρανικής δικαιοσύνης βρισκόταν στη συγκέντρωση και επικρίνοντας το Ιράν επειδή εμπόδισε πολλούς να δουν την προειδοποίησή του.
Ο σκληροπυρηνικός επικεφαλής της ιρανικής δικαιοσύνης, Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ, έδινε συνέντευξη στην κρατική τηλεόραση κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης όταν σημειώθηκε το πλήγμα. Οι σωματοφύλακές του τον περικύκλωσαν, ενώ εκείνος ύψωσε τη γροθιά του και δήλωσε ότι το Ιράν «υπό αυτή τη βροχή πυραύλων δεν θα υποχωρήσει ποτέ».
Ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας, ο Αλί Λαριτζανί, δήλωσε στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης που κάλυπταν τη συγκέντρωση ότι η φερόμενη ισραηλινή επίθεση ήταν «σημάδι της απελπισίας του».
Οι ΗΠΑ λένε ότι έχουν πληγεί 15.000 στόχοι στο Ιράν από την έναρξη του πολέμου
Το Ισραήλ είχε ανακοινώσει νωρίτερα νέο κύμα επιδρομών στο Ιράν με στόχο υποδομές και ανέφερε ότι η αεροπορία του έπληξε περισσότερους από 200 στόχους το τελευταίο 24ωρο, μεταξύ των οποίων εκτοξευτές πυραύλων, αμυντικά συστήματα και εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων.
Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι έχει πλήξει περισσότερες από 7.600 τοποθεσίες στο Ιράν και περισσότερες από 1.100 στον Λίβανο κατά τη διάρκεια του πολέμου. Ο εκπρόσωπος Τύπου, ταξίαρχος Έφι Ντεφρίν, ανέφερε ότι η αεροπορία έπληξε διεύθυνση πληροφοριών του Ιράν ενώ βρίσκονταν εκεί ανώτεροι αξιωματούχοι, καθώς και άλλα κέντρα διοίκησης και εγκαταστάσεις παραγωγής και αποθήκευσης πυραύλων.
Στην Ουάσιγκτον, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι έχουν πληγεί πάνω από 15.000 εχθρικοί στόχοι, δηλαδή περισσότεροι από 1.000 την ημέρα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος.
Επιδίωξε επίσης να απαντήσει στις ανησυχίες για το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, λέγοντας στους δημοσιογράφους: «Το αντιμετωπίζουμε και δεν χρειάζεται να ανησυχούμε γι’ αυτό».
Ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, πρόσθεσε ότι ο αμερικανικός στρατός έχει «θέσει ως προτεραιότητα να πλήξει τον μηχανισμό ναρκοθέτησης του Ιράν». Το Ιράν έχει χρησιμοποιήσει κυρίως πυραύλους και drones για να διαταράξει τη ναυσιπλοΐα σε αυτή τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεσμεύτηκε την Πέμπτη να συνεχίσει τις επιθέσεις και να διατηρήσει κλειστά τα Στενά, στην πρώτη δημόσια δήλωσή του αφότου διαδέχθηκε τον πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου. Ο Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από τότε που ανέλαβε την ηγεσία και έδωσε στη δημοσιότητα γραπτή δήλωση.
Ο Χέγκσεθ είπε ότι ο Χαμενεΐ «είναι τραυματισμένος και πιθανόν παραμορφωμένος», χωρίς να προσκομίσει αποδείξεις ή να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Το Ισραήλ υποψιάζεται ότι ο Χαμενεΐ τραυματίστηκε στην αρχή του πολέμου.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λίγες ώρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε γράψει «δείτε τι θα συμβεί σήμερα σε αυτά τα παρανοϊκά αποβράσματα», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι ο ιρανικός στρατός έχει συντριβεί και ότι οι ηγέτες του έχουν «εξαφανιστεί από προσώπου γης».
Νέες ιρανικές επιθέσεις σε όλη την περιοχή
Το Ιράν συνέχισε τις καθημερινές επιθέσεις του εναντίον πετρελαϊκών και άλλων υποδομών στην περιοχή του Κόλπου και, την Παρασκευή, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε σχεδόν 50 drones.
Στο Ομάν, δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν όταν δύο drones συνετρίβησαν σε βιομηχανική περιοχή στην περιοχή Σοχάρ, μετέδωσε το πρακτορείο Oman News Agency.
Ένα κτίριο στο Διεθνές Οικονομικό Κέντρο του Ντουμπάι υπέστη ζημιές από θραύσματα, έπειτα από αυτό που οι αρχές χαρακτήρισαν «επιτυχή αναχαίτιση». Το DIFC είναι μια οικονομική ελεύθερη ζώνη για τράπεζες, traders κεφαλαίων και διαχειριστές πλούτου, και φιλοξενεί πολυτελή εστιατόρια και νυχτερινά κέντρα.
Το Ιράν είχε δηλώσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι θα στοχοποιήσει τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, αφού αεροπορικό πλήγμα έπληξε τράπεζα στην Τεχεράνη.
Στο μεταξύ, το αμερικανικό αντιτορπιλικό USS Oscar Austin κατέρριψε ιρανικό βαλλιστικό πύραυλο πάνω από την Τουρκία την Παρασκευή, δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος υπό τον όρο της ανωνυμίας, προκειμένου να μιλήσει για εν εξελίξει στρατιωτικές επιχειρήσεις. Ήταν η τρίτη τέτοια αναχαίτιση πάνω από χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ μέσα στις τελευταίες δύο εβδομάδες.
Κάτοικοι στη νότια τουρκική πόλη Άδανα ανέφεραν ότι άκουσαν ισχυρή έκρηξη και σειρήνες να ηχούν στη βάση του Ιντσιρλίκ, η οποία χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές δυνάμεις.
Κλιμακώνονται οι μάχες μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ
Τουλάχιστον οκτώ άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινό πλήγμα στη νότια παράκτια πόλη Σιδώνα του Λιβάνου, ανακοίνωσε την Παρασκευή το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου. Άλλοι εννέα τραυματίστηκαν, πρόσθεσε το υπουργείο. Ο αριθμός των θυμάτων ενδέχεται να αυξηθεί, καθώς τα σωστικά συνεργεία συνεχίζουν τις έρευνες στα ερείπια.
Το υπουργείο ανέφερε ότι 773 άνθρωποι, ανάμεσά τους περισσότερο από 100 παιδιά και 62 γυναίκες, έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο κατά τις τελευταίες 10 ημέρες της σύγκρουσης ανάμεσα στο Ισραήλ και τους υποστηριζόμενους από το Ιράν μαχητές της Χεζμπολάχ. Περισσότεροι από 1.900 άνθρωποι έχουν τραυματιστεί, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Σχεδόν 800.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της χώρας, σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.
Οι ιρανικές αρχές λένε ότι περισσότεροι από 1.300 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στο Ιράν, ενώ το Ισραήλ έχει αναφέρει 12 νεκρούς. Οι ΗΠΑ έχουν χάσει τουλάχιστον 13 μέλη των ενόπλων δυνάμεών τους, ενώ άλλα οκτώ έχουν υποστεί σοβαρούς τραυματισμούς.
Σχεδόν 60 άνθρωποι τραυματίστηκαν στο βόρειο Ισραήλ, αφού η υποστηριζόμενη από το Ιράν ένοπλη οργάνωση του Λιβάνου, η Χεζμπολάχ, ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε ρουκέτες προς την περιοχή και εναντίον ισραηλινών στρατευμάτων στο νότιο Λίβανο. Σχεδόν όλοι οι τραυματισμοί περιγράφηκαν ως πολύ ελαφροί.
Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατζ, δήλωσε ότι τα ισραηλινά πλήγματα μέχρι στιγμής ήταν «μόνο η αρχή» και προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση του Λιβάνου «θα πληρώσει όλο και βαρύτερο τίμημα για τις ζημιές στις λιβανικές εθνικές υποδομές που χρησιμοποιεί η Χεζμπολάχ».
Επιβεβαιώθηκε ο θάνατος και των έξι μελών του πληρώματος αμερικανικού αεροσκάφους ανεφοδιασμού μετά τη συντριβή
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ δήλωσε ότι η συντριβή του KC-135 στο Ιράκ, στην οποία σκοτώθηκαν και οι έξι αεροπόροι, δεν συνδεόταν με φίλια ή εχθρικά πυρά και ότι ενεπλάκησαν δύο αεροσκάφη, εκ των οποίων το ένα προσγειώθηκε με ασφάλεια.
Το KC-135 είναι το τέταρτο αεροσκάφος που έχει δημοσίως αναγνωριστεί ότι συνετρίβη στο πλαίσιο των στρατιωτικών επιχειρήσεων των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Την περασμένη εβδομάδα, τρία αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη καταρρίφθηκαν κατά λάθος από φίλια πυρά από το Κουβέιτ.
Ο Ράιζινγκ μετέδωσε από την Μπανγκόκ, ο Κόρντερ από τη Χάγη της Ολλανδίας. Στο ρεπορτάζ συνέβαλαν επίσης οι Kareem Chehayeb και Bassem Mroue από τη Βηρυτό, ο Sam Mednik από το Τελ Αβίβ του Ισραήλ και ο Konstantin Toropin από την Ουάσιγκτον.
JON GAMBRELL
Ο Γκάμπρελ είναι διευθυντής ειδήσεων του Associated Press για τον Κόλπο και το Ιράν. Από τότε που εντάχθηκε στο AP το 2006, έχει καλύψει δημοσιογραφικά όλες τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, το Ιράν, καθώς και άλλες περιοχές σε όλο τον κόσμο.
DAVID RISING
Ο Ράιζινγκ καλύπτει περιφερειακά θέματα Ασίας–Ειρηνικού για το Associated Press. Έχει εργαστεί σε διάφορα μέρη του κόσμου, καλύπτοντας μεταξύ άλλων τους πολέμους στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και στην Ουκρανία, ενώ επί σχεδόν 20 χρόνια είχε βάση του το Βερολίνο, πριν μετακινηθεί στην Μπανγκόκ.
MIKE CORDER
Ο Κόρντερ είναι δημοσιογράφος στην Ολλανδία και καλύπτει τα διεθνή δικαστήρια στη Χάγη, την ολλανδική πολιτική, την επικαιρότητα και τον αθλητισμό για το Associated Press. Εργάζεται στο AP για περισσότερα από 30 χρόνια, εκ των οποίων επτά στην Αυστραλία, όπου κάλυπτε την περιοχή Ασίας–Ειρηνικού.
