Gregg Roman
Πολεμήσαμε την Ισλαμική Δημοκρατία για τριάντα εννέα ημέρες και νικούσαμε. Το μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ παραδίδει αυτή τη νίκη πίσω. Και για να το πετύχει, πουλά τον ιρανικό λαό.
Για τριάντα χρόνια, το Middle East Forum υποστήριζε μια μάλλον αντιδημοφιλή θέση: ότι οι απειλές που αφορούν ολόκληρους πολιτισμούς δεν μπορούν να «διαχειριστούν»· πρέπει να τερματιστούν. Μας έλεγαν ότι αυτή η άποψη ήταν αφελής. Έπειτα ήρθε ο πόλεμος: τριάντα εννέα ημέρες φωτιάς, κατά τις οποίες η αμερικανική και η ισραηλινή ισχύς έκαναν στην πολεμική μηχανή του Ιράν ό,τι δεν κατάφεραν τρεις δεκαετίες «προσέγγισης». Ο αποκλεισμός παρέλυσε την ιρανική οικονομία. Το καθεστώς που επί μία γενιά απειλούσε να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ δεν μπορούσε πλέον να κρατήσει ανοιχτά ούτε τα δικά του λιμάνια. Για πρώτη φορά από το 1979, η θεοκρατία δεν μας διαχειριζόταν εκείνη· εμείς τη φέρναμε στο τέλος της. Και ακριβώς εκείνη τη στιγμή, όταν η νίκη απαιτούσε μόνο να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας, ετοιμαζόμαστε να τα εγκαταλείψουμε όλα.
Το έγγραφο που συντάχθηκε στο Ισλαμαμπάντ παρουσιάζεται ως ειρηνευτική συμφωνία. Δεν είναι. Είναι μια συνθηκολόγηση, υπογεγραμμένη από τον νικητή με τους όρους του ηττημένου. Διαβάστε το όχι ως συνθήκη αλλά ως λογιστικό βιβλίο, και ο απολογισμός είναι αποκρουστικός. Μετρήστε τι παραχωρεί το Ιράν και θα φτάσετε περίπου στο μηδέν. Μετρήστε τι παραχωρούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και δεν θα σας φτάσουν τα δάχτυλα.
Το έγγραφο που συντάχθηκε στο Ισλαμαμπάντ παρουσιάζεται ως ειρηνευτική συμφωνία. Δεν είναι.
Τι δίνει το Ιράν; «Επαναβεβαιώνει» ότι δεν θα κατασκευάσει πυρηνικό όπλο — την ίδια διαβεβαίωση που παρέχει εδώ και είκοσι χρόνια, ενώ ταυτόχρονα θάβει φυγοκεντρητές κάτω από βουνά. Συμφωνεί να «αραιώσει» μέρος των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού στο έδαφός του, υπό την επίβλεψη των ίδιων επιθεωρητών που έχει κατά το παρελθόν εκδιώξει, εξαπατήσει και αποκλείσει. Αυτό είναι το σύνολο της ιρανικής παραχώρησης: μια υπόσχεση που έχει ήδη αθετήσει και μια διαδικασία που θα επιβλέπει η ίδια.
Τώρα ας δούμε την άλλη πλευρά. Μέσα σε τριάντα ημέρες αίρουμε τον ναυτικό αποκλεισμό, το μοναδικό μέσο που πραγματικά έφερε το καθεστώς στα γόνατα (Άρθρο 4). Αποσύρουμε τις δυνάμεις μας από την περιοχή, εγκαταλείποντας την αποτρεπτική ισχύ (Άρθρο 4). Καταργούμε όλες τις κυρώσεις που χτίστηκαν επί τριάντα χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, πρωτογενών και δευτερογενών, ολόκληρη την αρχιτεκτονική πίεσης, με μία μόνο κίνηση (Άρθρο 8). Εκδίδουμε εξαιρέσεις από το Υπουργείο Οικονομικών ώστε το ιρανικό πετρέλαιο να αρχίσει αμέσως να ρέει ξανά στις αγορές, προσφέροντας σκληρό συνάλλαγμα στο καθεστώς προτού επαληθευτεί έστω και ένας όρος (Άρθρο 11). Αποδεσμεύουμε τα παγωμένα περιουσιακά του στοιχεία για «οποιονδήποτε τελικό δικαιούχο» ορίσει η Κεντρική Τράπεζα, δηλαδή ουσιαστικά το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (Άρθρο 12). Και έπειτα έρχεται το αποκορύφωμα της αυτοταπείνωσης: δεσμευόμαστε να συγκεντρώσουμε τουλάχιστον 300 δισεκατομμύρια δολάρια για να ανοικοδομήσουμε το ίδιο καθεστώς με το οποίο μόλις πολεμήσαμε (Άρθρο 7).
Η Ρώμη πολέμησε την Καρχηδόνα τρεις φορές μέσα σε έναν αιώνα και κατέληξε — ορθά — στο συμπέρασμα ότι ένας ανταγωνιστής σε επίπεδο πολιτισμού δεν μπορεί να «διαχειρίζεται» επ’ αόριστον, αλλά μόνο να τερματίζεται. Αυτό που δεν έκανε ποτέ η Ρώμη, σε καμία εκδοχή της ιστορίας που αξίζει να θυμόμαστε, ήταν να κερδίσει τον πόλεμο και έπειτα να φορολογήσει τον εαυτό της για να ξαναχτίσει τα τείχη της Καρχηδόνας και να επανεξοπλίσει τον στόλο της. Αυτό ακριβώς προτείνει το Άρθρο 7. Θα ήμασταν ο πρώτος νικητής στην καταγεγραμμένη ιστορία που πληρώνει αποζημιώσεις στον ηττημένο και το ονομάζει ειρήνη. Carthago aedificanda est — η Καρχηδόνα πρέπει να ξαναχτιστεί. Θα χρηματοδοτούσαμε τον επόμενο πόλεμο, προσποιούμενοι ότι είχαμε τερματίσει αυτόν.
Θα ήμασταν ο πρώτος νικητής στην καταγεγραμμένη ιστορία που πληρώνει αποζημιώσεις στον ηττημένο και το ονομάζει ειρήνη.
Και εδώ βρίσκεται η διάταξη που θα έπρεπε να τερματίσει κάθε συζήτηση για όποιον διαθέτει συνείδηση. Το Άρθρο 2 δεσμεύει τις Ηνωμένες Πολιτείες να «απέχουν από την ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις» του Ιράν. Αφαιρέστε το διπλωματικό βερνίκι και διαβάστε τι πραγματικά λέει: η Αμερική υπόσχεται στους αγιατολάχ ότι θα σταματήσει να στέκεται στο πλευρό του ιρανικού λαού. Τέλος η στήριξη στους αντιφρονούντες της φυλακής Εβίν. Τέλος οι γραμμές βοήθειας προς τις γυναίκες που έκαψαν τις μαντίλες τους και τους εργαζομένους που έκλεισαν τα παζάρια. Τέλος η ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο όταν το καθεστώς κατεβάζει τον διακόπτη. Θα υπογράφαμε ένα συμβόλαιο, με το καθεστώς και εναντίον του έθνους, για να κοιτάμε αλλού ενώ αυτό κάνει όσα κάνει σε ενενήντα εκατομμύρια ανθρώπους που δεν επιθυμούν τίποτε περισσότερο από το να απαλλαγούν από αυτό. Εδώ και χρόνια υποστηρίζουμε ότι ο ιρανικός λαός δεν είναι το πρόβλημα αλλά η λύση. Το Άρθρο 2 τον ανταλλάσσει με μια υπογραφή. Είναι η πιο κυνική γραμμή ενός κυνικού εγγράφου και από μόνη της αρκεί για να το ακυρώσει ηθικά.
Και έπειτα υπάρχει η βόμβα. Μας λένε ότι αυτή η συμφωνία τη σταματά. Συμβαίνει το αντίθετο: τη νομιμοποιεί. Το Άρθρο 9 διατηρεί σε λειτουργία το πρόγραμμα εμπλουτισμού του Ιράν, δεσμεύει τα μέρη απλώς να «συζητήσουν» τον εμπλουτισμό και τις «πυρηνικές ανάγκες» του Ιράν και θέτει ως ελάχιστη απαίτηση την επιτόπια αραίωση του υλικού — όχι τη διάλυση των εγκαταστάσεων, όχι την απομάκρυνση του υλικού, όχι τον τερματισμό του προγράμματος. Είναι πιο αδύναμο ακόμη και από το JCPOA, το οποίο το ίδιο καθεστώς παραβίαζε επί χρόνια. Δεν σταματάς ένα πυρηνικό πρόγραμμα νομιμοποιώντας τον εμπλουτισμό που το τροφοδοτεί και εμπιστευόμενος τον παραβάτη να επιβλέπει τον εαυτό του. Το σταματάς βάζοντάς του τέλος. Είχαμε τη διαπραγματευτική ισχύ να απαιτήσουμε ακριβώς αυτό. Επιλέγουμε να μην τη χρησιμοποιήσουμε.
Δεν σταματάς ένα πυρηνικό πρόγραμμα νομιμοποιώντας τον εμπλουτισμό που το τροφοδοτεί.
Το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι το έγγραφο έχει σχεδιαστεί για να είναι μόνιμο. Η τελική συμφωνία πρόκειται να επικυρωθεί με δεσμευτική απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας (Άρθρο 14), κλειδωμένη πίσω από το βέτο της Ρωσίας και της Κίνας, εκεί όπου κανένας μελλοντικός Αμερικανός πρόεδρος δεν θα μπορεί να την αγγίξει. Η ρήτρα αναστολής ενεργειών (Άρθρο 10) δένει τα χέρια μας απέναντι σε οποιαδήποτε νέα πίεση ενώ το Ιράν ανασυγκροτείται. Δεν πρόκειται για μια συμφωνία σχεδιασμένη να επιβληθεί. Είναι μια συμφωνία σχεδιασμένη να μην μπορεί να ανατραπεί: ένα κλουβί για τις Ηνωμένες Πολιτείες και ένα χρυσό παλάτι για το καθεστώς.
Οι υποστηρικτές της θα πουν ότι τερματίζει έναν πόλεμο. Δεν τον τερματίζει· παγώνει έναν πόλεμο που κερδίζαμε και εγγυάται τον επόμενο υπό χειρότερους όρους. Θα πουν ότι αποτρέπει την κατασκευή βόμβας· διατηρεί το πρόγραμμα που την παράγει. Θα πουν ότι σταθεροποιεί την περιοχή· τριακόσια δισεκατομμύρια δολάρια στα χέρια των Φρουρών της Επανάστασης δεν είναι σταθερότητα, είναι η χρηματοδότηση κάθε πληρεξούσιου συμμάχου από τη Βηρυτό έως τη Σαναά. Θα πουν ότι είναι ειρήνη. Είναι η ειρήνη του ηττημένου: η σιωπή που ακολουθεί όταν η μία πλευρά απλώς σταματά να πολεμά και πληρώνει την άλλη για να την αφήσει ήσυχη.
Υπήρχε — και υπάρχει ακόμη — ένας άλλος δρόμος. Διατηρήστε την πίεση που απέδωσε. Κρατήστε τον αποκλεισμό και τις κυρώσεις μέχρι το Ιράν να κάνει αυτό που πραγματικά απαιτεί η μη διάδοση των πυρηνικών όπλων: επαληθεύσιμη αποσυναρμολόγηση του προγράμματος, όχι αραίωση υπό δική του επίβλεψη. Αρνηθείτε να χρηματοδοτήσετε την ανοικοδόμηση του καθεστώτος· αφήστε το να λογοδοτήσει στον ίδιο του τον λαό για την καταστροφή που του προκάλεσε. Και πάνω απ’ όλα, σταθείτε στο πλευρό αυτού του λαού: ανοιχτά, έμπρακτα και χωρίς απολογίες. Το διαρκές τέλος της ιρανικής απειλής δεν θα υπογραφεί στο Ισλαμαμπάντ. Θα γραφτεί στην Τεχεράνη, από τους ίδιους τους Ιρανούς, όταν το καθεστώς που απειλεί τον κόσμο εδώ και μισό αιώνα καταρρεύσει επιτέλους. Δικό μας καθήκον είναι να επισπεύσουμε εκείνη την ημέρα, όχι να ασφαλίσουμε το καθεστώς απέναντί της.
Βρισκόμασταν τριάντα εννέα ημέρες μέσα στην απάντηση που περίμεναν τα τελευταία τριάντα χρόνια. Η επιλογή μπροστά μας δεν είναι πόλεμος ή ειρήνη. Είναι νίκη ή παράδοσή της. Το ένα απαιτεί μόνο να ολοκληρώσουμε αυτό που αρχίσαμε. Το άλλο απαιτεί να υπογράψουμε αυτό το κείμενο.
Μην το υπογράψετε. Μην ξαναχτίσετε την Καρχηδόνα.
www.meforum.org/
