της ΑΡΙΑΔΝΗΣ ΧΑΤΖΗΓΙΩΡΓΗ
Όλο αυτό τον καιρό, η απολαυστική ώρα της ημέρας ήταν το απόγευμα που άνοιγα το ΒΒC κι έβλεπα τις ειδήσεις διαρκείας που εκπέμπει ο βρετανικός σταθμός. Ακρίβεια στη γλώσσα, οικονομία, σωστή εκφορά του λόγου, εγγλέζικο χειρουργικό χιούμορ -έχουν ταράξει τον ακατανόμαστο με τα ίδια του τα λόγια- και παρουσιαστές άνθρωποι κανονικοί, από όλες τις εθνότητες, κοινωνικές τάξεις, ηλικιακές και άλλες ομάδες που συναντά κανείς στην πραγματική ζωή. Ένας υπέροχος ογδοντάρης αναλυτής διεθνών ειδήσεων, ένας οξυδερκέστατος, τυφλός ανταποκριτής Αμερικής, δυναμικές ασκημούλες δημοσιογράφοι που σε συνεπαίρνουν με την οξύνοια και την αυτοπεποίθησή τους και μερικές πρώην ωραίες που δεν υποκύπτουν στις πλαστικές και γερνάνε γοητευτικές σαν κανονικοί, ώριμοι άνθρωποι. Το πιο δυναμικό κομμάτι, όπου διαπρέπει το νέο αίμα του σταθμού: η επαλήθευση των ειδήσεων. Με ανάλυση ιατροδικαστή ξετρυπώνουν τα αληθινά στοιχεία και διαπιστώνουν τις αλλοιώσεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο και από τους μηχανισμούς προπαγάνδας. Δεν ρωτάμε απλώς, διαφημίζουν, αμφισβητούμε τις απαντήσεις. Το χρειαζόμαστε μέσα στο χάος, και το κάνουν πολύ καλά. Η μόνη γκρίζα σκιά που παραπέμπει στους δύσκολους οικονομικά καιρούς και τις απολύσεις είναι ο πληρωμένος χρόνος που διατίθεται σε όποιον καταβάλει το τίμημα. Η Αφρική πληρώνει, χορηγούμενες εκπομπές ολόκληρες για την Αφρική, η γείτων πληρώνει, κολλάει στ’ αυτιά σου από τη συνεχή επανάληψη η απομίμηση μπουζουκομελωδίας με τα vibes της Istanbul. Ο χρόνος όμως της ενημέρωσης παραμένει στα χέρια των δημοσιογράφων. Γκρίζα διαφήμιση δεν σηκώνει, ακόμα, το BBC.
Όλα αυτά, συνέβαιναν χάρη στην ΕΡΤ, που θεώρησε καλό να διαθέσει το γαλλικό TV5 Europe και το ΒBC για να βλέπει το κοινό σοβαρές διεθνείς ειδήσεις. Καλά το σκέφτηκε, αλλά πάλι πυροβόλησε τα πόδια της. Πώς να δεις τις ειδήσεις της ΕΡΤ μετά και να μη γελάσεις πικρά. Είναι σαν μια κουτοπόνηρη, ασουλούπωτη, αγράμματη και θρασύτατη νοικοκυρά να πάει να σταθεί πλάι σε μια εξευγενισμένη, πανέξυπνη και χάρμα οφθαλμών γυναίκα. Τι κάνει η κουτοπόνηρη; Ρίχνει μια σμπρωξιά στην ωραία και την πετάει κάτω. Θαυμάστε εμένα! Δεν σας αρέσω; Έτσι μας έκοψε η ΕΡΤ το BBC και άφησε το ευπρεπές, αλλά ελαφρώς αδιάφορο TV5 Εurope, από το οποίο δεν κινδυνεύει. Στρατηγικά, έπραξε καλώς. Άμα θέλεις σοβαρές ειδήσεις, να πληρώσεις. Μα και σένα ρε ΕΡΤ σε πληρώνουμε! Σε πληρώνουμε για να μορφώνεις και να πληροφορείς τον ελληνικό λαό. Όχι, εμένα δεν με πληρώνετε, σας τα παίρνω με τη μαγκιά μου και τις υπέροχες διασυνδέσεις μου. Και θα βλέπετε ό,τι θέλω και ό,τι επιτρέπουν οι δουλειές που έκλεισαν τα υψηλού επιπέδου στελέχη μου.
Το ενδιαφέρον είναι τί έβαλε στη θέση του BBC η καπάτσα ΕΡΤ. Το ΕΡΤ Cosmos για να μορφώσει, να πληροφορήσει και να προβάλει τον ελληνικό πολιτισμό στη διασπορά και όσους ενδιαφέρονται στον κόσμο για την ύπαρξη μιας χώρας με το όνομα Ελλάδα. Kαι πώς το έκανε αυτό; Tσιμπολογώντας διάφορα προγράμματα από τις άλλες ΕΡΤ και ανατρέχοντας για λόγους οικονομίας στη μετάφραση Google. Το αποτέλεσμα είναι ακριβώς αυτό που επιτυγχάνει η ΕΡΤ, χωρίς καθόλου κόπο είναι η αλήθεια, εδώ και πολλά χρόνια. Γελοιοποιεί και τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική γλώσσα και προϊδεάζει σωστά για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα με το όνομα Ελλάδα. Στην αριστουργηματική ταινία «Ο Δράκος» του Νίκου Κούνδουρου, ο φιλέλλην θεατής θα πληροφορηθεί ότι υπάρχει μια ιερή πόλη Pallados και όχι η Αθήνα της Παλλάδας Αθηνάς. Πιο κάτω θα μάθει ότι στα νυχτερινά κέντρα τρώνε contractors (εργολάβους κατασκευών) αντί για το ταπεινό, στεγνό γλυκό με αμυγδαλόπαστα, δημοφιλές στη φτώχεια του 1950. Δεν κάθισα να δω κι άλλα, γιατί θα έπρεπε το σχετικό συμβούλιο να κόψει την προβολή για λόγους προστασίας του πνευματικού έργου του Νίκου Κούνδουρου. Την ταινία την είδα ολόκληρη στο διαδίκτυο απαλλαγμένη από το αίσχος της μετάφρασης. Στα τόσα που θα στοίχισε η ΕΡΤ Cosmos, δεν μπορούσαν να περιληφθούν οι αμοιβές επαγγελματιών μεταφραστών, που όλο και εξευτελίζονται τα τελευταία χρόνια. Είναι εύλογο γιατί δεν το σκέφτηκαν. Δεν αφήνουν διάφορο αυτές.
Ας το πάρουμε ψυχρά οικονομικά το πράγμα. Για τη γλώσσα δεν τους νοιάζει. Για την πληροφόρηση και τη μόρφωση του λαού, ούτε κατά διάνοια. Αφού ξέρουμε γιατί τους νοιάζει, μάγκες, έχει ως εξής: για να σας πληρώνουμε το χαράτσι, είτε σας βλέπουμε, είτε δεν σας βλέπουμε, θα κάνετε υποχρεωτικά και δυό-τρία πράγματα. Δεν λέμε να γίνετε καλύτεροι, ή να γίνετε άλλοι. Δεν έχουμε αυταπάτες. Θα προσλάβετε διορθωτές να συμμαζεύουν τα ελληνικά όσων μιλάνε, θα πληρώνετε μετάφραση από άνθρωπο πάνω σε γραμμένο κείμενο και δια ροπάλου δεν θα δολοφονείτε ό,τι πολιτιστικό θησαυρό άφησαν οι προηγούμενες γενιές. Αφήστε τον μακριά από τα χεράκια σας. Και ξαναφέρτε το BBC. Δεν σας συμφέρει, αλλά έτσι είναι το deal. Εκλογές έρχονται. Βγαίνουν πολλά στη φόρα. Υπάρχει πολύς σκεπτικισμός για το χαράτσι.
Αχ, και να ‘ ταν έτσι εύκολο! Ευγενικά και επαρκώς γράφετε, και πάρα πολλούς νοιάζουν αυτά που γράφετε, αλλά δυστυχώς όλοι μας ξέρουμε ότι στο ΕΛΛΑΔΙΣΤΑΝ της Ευρώπης αυτές οι αλλαγές που προτείνεται είναι διαστημικού διαμετρήματος, κι εμείς εδώ ακόμη τρωγλοδύτες τιυ πολιτισμού
Πολὺ καλὰ τὰ ἐπισημαίνετε. Ἡ γλώσσα μας εἶναι τόσο πολύτιμη ὡς ἀναπόσπαστο στοιχεῖο τῆς βαρειᾶς μας κληρονομιᾶς. Ὁ κ. Παναγιώτης Παῦλος, ἐρευνητὴς φιλοσοφίας στὸ Ὄσλο, σὲ μιὰ πρόσφατη ἐκπομπὴ τῶν Ἀντιθέσεων ἐπισημαίνει «Η γλώσσα η Ελληνική δεν είναι απλώς ένα εργαλείο. Είναι παράθυρο θέασης του κόσμου. Είναι ο τρόπος να βλέπεις τον κόσμο στην ορθή του διάσταση, εστιάζοντας στο κάλλος του κόσμου και όχι στην χρησιμοθηρία, χρησιμοθηρία που συνηθίζεται αυτή την εποχή στην Δύση». ᾿Επισημαίνει ἀκόμα ὅτι «στο εξωτερικό στούς μελετητές το να μιλάς τα Ελληνικά ως μητρική γλώσσα σε βάζει στην θέση σχεδόν των ημίθεων στην εκτίμηση των ξένων για την δυνατότητα κατανόησης των αρχαίων κειμένων». Στὴν Ἑλλάδα ὅμως δὲν γίνεται κάποια προσπάθεια προστασίας τῆς γλώσσας μας, οὔτε προσπάθεια θέασης τοῦ κόσμου μέσω τῆς ἐμβάθυνσης σὲ αὐτήν. Τί νὰ τοὺς ποῦν τὰ Ἑλληνικά; Τὴν ἐποχὴ ποὺ ἀκόμα καὶ τὰ φύλα μπερδεύουν τί νὰ τοὺς πεῖ ἡ λέξη ἀνδρόγυνος ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι γυναίκα;
Καὶ εἶναι πολιτικὴ βούληση ἡ ἀπόφαση γιὰ τὴν σωστὴ ἐκμάθηση καὶ τὴν ὀρθὴ ἐκφορὰ τοῦ λόγου. Τὸ ἐρώτημα εἶναι γιατί δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ πολιτικὴ βούληση. Μιὰ πρώτη σκέψη εἶναι ὅτι δὲν γνωρίζουν τὴν ἀξία τῆς κληρονομιᾶς ποὺ μᾶς ἔτυχε. Μιὰ δεύτερη σκέψη εἶναι ὅτι στὴν Δύση τὴν ἐποχὴ αὐτὴ ἔχει ἐπικρατήσει ἡ τεχνολογικὴ πρόοδος ἔναντι τῆς πνευματικῆς. Ἂν καὶ στὶς Δυτικὲς χῶρες ὑπάρχει ρεῦμα ἀναζήτησης πνευματικῆς στὴν Ὀρθοδοξία. Στὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ γνωρίζουν πολὺ καλὰ Ἑλληνικά, πὸὺ μποροῦν νὰ προσεγγίσουν καὶ νὰ ἐμβαθύνουν στὰ ἀρχαῖα καὶ στὰ ἐκκλησιαστικὰ κείμενα καὶ εἶναι ἕνα σημαντικὸ πεδίο ἐρεύνης γιὰ νέους μελετητὲς σὲ ἕναν τομέα ποὺ οἱ ξένοι ἐξακολουθοῦν, ὅπως καὶ στὴν Ἀναγέννηση, νὰ ἀναζητοῦν αὐθεντικοὺς μελετητὲς γνῶστες τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας. Καὶ ἐδῶ ποὺ εἶναι ὁ φάρος τῆς ἀνθρωπότητος, ἀγνοοῦν τὴν σημασία αὐτοῦ τοῦ φάρου καί ὅτι τό πρῶτο βῆμα ἀνάκαμψης τοῦ Ἑλληνισμοῦ θά ἔπρεπε νά ξεκινάει ἀπό μία παγκόσμια ἕδρα ἔρευνας τῆς γλώσσας μας ἐδῶ στόν τόπο της. Καὶ ὅτι ἀντὶ νὰ διαγωνίζονται ποιός μιλάει καλύτερα Ἀγγλικὰ θὰ ἔπρεπε νὰ διαγωνίζονται ποιός προστατεύει καλύτερα τὴν Ἑλληνικὴ γλώσσα.