Η άνευ όρων στήριξη προς το Ισραήλ δεν υπάρχει

Άρθρο γνώμης του Sean Durns, Washington Examiner

Έχει γίνει σχεδόν αυτονόητο, τόσο στην Αριστερά όσο και στη Δεξιά, να υποστηρίζεται ότι η Αμερική έδινε πάντα στο Ισραήλ «άνευ όρων στήριξη». Το έχει πει ο Tucker Carlson. Το έχει πει και η βουλευτής Ilhan Omar, ανάμεσα σε πολλούς άλλους.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα με αυτή την αφήγηση: δεν είναι αληθινή. Και αρκεί να διαβάσει κανείς ένα βιβλίο ιστορίας για να καταλάβει γιατί.

Όπως έχουν καταγράψει ιστορικοί, όπως ο Walter Russell Mead, η Αμερική είχε από παλιά μια ιδιαίτερη σχέση με τον σιωνισμό, δηλαδή την πίστη στην εβραϊκή αυτοδιάθεση στην προγονική γη του εβραϊκού λαού. Με τον καιρό, η Αμερική έγινε ο σημαντικότερος σύμμαχος του Ισραήλ.

Όμως είναι ιστορικά ανακριβές να παρουσιάζεται αυτή η υποστήριξη είτε ως αδιάκοπη είτε ως μονόπλευρη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ. Ο πρόεδρος Harry Truman, πηγαίνοντας κόντρα σε πολλούς από τους συμβούλους του, υποστήριξε το Ψήφισμα 181 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το οποίο προέβλεπε τη δημιουργία δύο κρατών στην υπό βρετανική διοίκηση Παλαιστίνη.

Οι σιωνιστές ηγέτες στο προκρατικό Ισραήλ υποστήριξαν το Ψήφισμα 181, παρότι αυτό τους έδινε πολύ λιγότερα εδάφη από εκείνα που θεωρούσαν ότι τους είχαν υποσχεθεί μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αντίθετα, τα αραβικά κράτη απέρριψαν την πρόταση και επέλεξαν τον πόλεμο.

Στον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας του Ισραήλ το 1948, πέντε αραβικοί στρατοί και πολλές πολιτοφυλακές, ορισμένες από τις οποίες καθοδηγούνταν από πρώην ναζί αξιωματικούς και συνεργάτες τους, συγκεντρώθηκαν για να καταστρέψουν το νεοσύστατο εβραϊκό κράτος.

Το Ισραήλ κέρδισε οριακά, χάνοντας περίπου το 1% του πληθυσμού του. Οι Ισραηλινοί πολέμησαν και μάτωσαν για την ελευθερία τους. Και το έκαναν μόνοι τους.

Πολλοί από όσους πολέμησαν και σκοτώθηκαν ήταν επιζώντες του Ολοκαυτώματος, κάποιοι μόλις είχαν φτάσει από στρατόπεδα εκτοπισμένων στην Ευρώπη.

Δεν χρησιμοποίησαν αμερικανικά όπλα. Οι Ισραηλινοί βασίστηκαν σε ένα ετερόκλητο σύνολο όπλων, πολλά από τα οποία προέρχονταν από την Τσεχοσλοβακία.

Στην πραγματικότητα, η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε εμπάργκο όπλων και δίωξε όσους το παραβίαζαν. Από τη φύση του, το εμπάργκο ευνοούσε τα αραβικά κράτη, τα οποία είχαν τεράστιο αριθμητικό πλεονέκτημα.

Η Υπεριορδανία, δηλαδή η σημερινή Ιορδανία, διέθετε ακόμη και στρατεύματα εκπαιδευμένα και καθοδηγούμενα από Βρετανούς. Αυτό σήμαινε ότι, λίγα μόλις χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κάποιοι Βρετανοί αξιωματικοί βρίσκονταν ουσιαστικά στην ίδια πλευρά με ναζί αξιωματικούς που συμβούλευαν τη Συρία και άλλα αραβικά κράτη.

Η αντίθεση προς το μοναδικό εβραϊκό κράτος στον κόσμο μπορεί να δημιουργήσει παράξενες συμμαχίες.

Κορυφαίες μορφές του κατεστημένου της εθνικής ασφάλειας, όπως ο George Marshall και ο James Forrestal, προέβλεπαν ότι οι Ισραηλινοί θα εξοντώνονταν. Η CIA εκτιμούσε ότι, «χωρίς ουσιαστική εξωτερική βοήθεια», το Ισραήλ «δεν θα μπορούσε να αντέξει περισσότερο από δύο χρόνια».

Όλοι τους έκαναν λάθος.

Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Eisenhower, όπως ο υπουργός Εξωτερικών John Foster Dulles, ήθελαν να δημιουργήσουν απόσταση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Έβλεπαν το εβραϊκό κράτος ως βάρος και θεωρούσαν, όπως ο Marshall και άλλοι πριν και μετά από αυτούς, ότι η υποστήριξη προς το Ισραήλ ήταν στρατηγικό λάθος.

Ο Dulles πίστευε ότι το Ισραήλ αποτελούσε εμπόδιο για τη δημιουργία συμμαχιών στον αραβικό κόσμο. Ο προκάτοχός του, Dean Acheson, πίστευε παρομοίως ότι η επανίδρυση του Ισραήλ «θα έθετε σε κίνδυνο όλα τα δυτικά συμφέροντα στην Εγγύς Ανατολή».

Καμία από τις μεγάλες αμυντικές γραφειοκρατίες —το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η CIA, το Πεντάγωνο— δεν θεωρούσε συνολικά ότι το Ισραήλ ήταν πλεονέκτημα. Αντιθέτως, πίστευαν το ακριβώς αντίθετο. Και ενήργησαν ανάλογα.

Η κυβέρνηση Eisenhower αύξησε τη στήριξη προς μια οργάνωση που ονομαζόταν American Friends of the Middle East, ένα «προκάλυμμα της CIA που επιδίωκε να αποδυναμώσει την υποστήριξη προς το εβραϊκό κράτος στις ΗΠΑ», όπως έχει σημειώσει ο ιστορικός Michael Doran.

Και, σε μια κίνηση για την οποία αργότερα θα μετάνιωνε, το 1956 ο Eisenhower ανάγκασε το Ισραήλ να παραχωρήσει εδάφη που είχε καταλάβει στον Πόλεμο του Σουέζ.

Για να εξασφαλίσουν την ισραηλινή αποχώρηση, οι ΗΠΑ πρόσφεραν στο εβραϊκό κράτος εγγυήσεις ασφαλείας, τις οποίες αργότερα θα παραβίαζαν.

Όταν η Αίγυπτος προετοιμαζόταν για πόλεμο εναντίον του εβραϊκού κράτους το 1967, οι ΗΠΑ δεν τήρησαν τις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει.

Το Ισραήλ, όπως είχε κάνει το 1956 και το 1948, πολέμησε εναντίον των αραβικών στρατών που είχαν συγκεντρωθεί για να το καταστρέψουν.

Οι ΗΠΑ εκείνη την περίοδο δεν έστελναν μαζικές αποστολές όπλων στο Ισραήλ.

Πράγματι, σε πολλές περιπτώσεις, η Αμερική είτε συγκρατούσε το εβραϊκό κράτος είτε οι γραφειοκρατικοί της μηχανισμοί, όπως η CIA και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, εργάζονταν συχνά για να το υπονομεύσουν.

Το 1962, ο πρόεδρος John F. Kennedy ξεκίνησε την πώληση πυραύλων HAWK στο Ισραήλ. Όμως αυτοί δεν έφτασαν στα ισραηλινά λιμάνια παρά μόνο το 1965. Η πλειονότητα των όπλων που χρησιμοποίησε το Ισραήλ στον Πόλεμο του 1967 ήταν είτε ισραηλινής κατασκευής είτε προερχόταν από την Τσεχοσλοβακία ή τη Γαλλία, η οποία ήταν ο βασικός προμηθευτής όπλων του Ισραήλ στις δύο πρώτες δεκαετίες της ύπαρξής του.

Η σύγχρονη αμερικανοϊσραηλινή αμυντική συνεργασία δεν άρχισε παρά τη δεκαετία του 1970, επί προεδρίας Richard Nixon. Και αυτό συνέβη μόνο επειδή το Ισραήλ είχε αποδείξει επανειλημμένα τη στρατιωτική και πληροφοριακή του ισχύ σε πολλά πεδία μάχης.

Τη δεκαετία του 1970, η κυβέρνηση Nixon προσπάθησε να δημιουργήσει ένα μυστικό κανάλι επικοινωνίας με την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, μια οργάνωση χαρακτηρισμένη ως τρομοκρατική, η οποία επιδίωκε την καταστροφή του Ισραήλ. Για να διευκολυνθεί αυτό το κανάλι, η CIA προσέγγισε τον Ali Hassan Salameh, τρομοκράτη της PLO γνωστό ως «Κόκκινο Πρίγκιπα».

Η CIA κυριολεκτικά φιλοξενούσε και καλομεταχειριζόταν τον τρομοκράτη. Η υπηρεσία πήγε τον Salameh και τη σύζυγό του στο Disneyland για τον μήνα του μέλιτος, τους συνόδευσε στις διαδρομές και πλήρωσε το ταξίδι.

Η CIA «προμήθευσε ακόμη και τον Salameh με κρυπτογραφημένο εξοπλισμό επικοινωνίας για να ενισχύσει την ασφάλειά του και εξέτασε το ενδεχόμενο να του στείλει ένα θωρακισμένο αυτοκίνητο για να τον προστατεύσει από τους Ισραηλινούς», όπως αφηγήθηκε ο δημοσιογράφος Ronen Bergman στο βιβλίο του το 2018.

Ο χειριστής του Salameh, Robert Ames, «εξέφραζε συμπάθεια για την παλαιστινιακή υπόθεση». Τον Ιανουάριο του 1977, ο Salameh επισκέφθηκε τα κεντρικά γραφεία της CIA, όπου ένας άλλος αξιωματικός επιχειρήσεων της CIA, ο Alan Wolfe, του χάρισε μια δερμάτινη θήκη ώμου για όπλο. Μόλις τέσσερα χρόνια νωρίτερα, το 1973, η PLO του Salameh είχε δολοφονήσει δύο Αμερικανούς διπλωμάτες στο Σουδάν.

Μετά τη δολοφονία του Salameh με παγιδευμένο αυτοκίνητο, ο σταθμάρχης της CIA στη Βηρυτό έστειλε στον γιο του συλλυπητήρια επιστολή, στην οποία έγραφε: «Σήμερα έχασα έναν φίλο που σεβόμουν περισσότερο από άλλους ανθρώπους» και υποσχόταν να τιμήσει τη μνήμη του.

SEAN DURNS: Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι θαμμένο, όχι νεκρό

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι Ισραηλινοί δεν ήταν ευχαριστημένοι με το γεγονός ότι η CIA τιμούσε και καλοδεχόταν έναν τρομοκράτη που ήταν αφοσιωμένος στην καταστροφή τους.

Οι διαφωνίες συνέχισαν να εμφανίζονται στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ. Αυτό, άλλωστε, είναι η φύση των σχέσεων, είτε πρόκειται για ανθρώπους είτε για κράτη.

Οι Ισραηλινοί, για παράδειγμα, αντιτάχθηκαν σφοδρά στην πώληση από τις ΗΠΑ του συστήματος Airborne Warning and Control System στη Σαουδική Αραβία. Η κυβέρνηση Reagan το έκανε ούτως ή άλλως.

Ισραηλινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι ήθελαν να σκοτώσουν τον ηγέτη της PLO, Yasser Arafat, στον Λίβανο τη δεκαετία του 1980. Οι ΗΠΑ τους ζήτησαν να μην το κάνουν. Το Ισραήλ συμμορφώθηκε.

Και αυτή είναι μια πολύ ελλιπής λίστα, που αφήνει έξω μεγάλες διαφωνίες και αντιπαραθέσεις σε κάθε αμερικανική κυβέρνηση, από τον Ford μέχρι τον Trump. Οι σύμμαχοι διαφωνούν. Έχουν διαφορετικά συμφέροντα. Αυτό είναι φυσιολογικό. Στην πραγματικότητα, είναι και υγιές.

Τα γεγονότα είναι σαφή. Το Ισραήλ δεν είχε καλύτερο σύμμαχο από τις ΗΠΑ. Πράγματι, η αμερικανική υποστήριξη προς το Ισραήλ υπήρξε κρίσιμη. Αλλά δεν υπήρξε ποτέ άνευ όρων. Το αντίθετο.