19 Αυγούστου 2026
Insider
Στα παρασκήνια του The Economist
Συνέντευξη με τον Γιουβάλ Νώε Χαράρι
Zanny Minton Beddoes
Αρχισυντάκτρια
Στο αυριανό επεισόδιο του The Insider θα συνομιλήσω με τον Γιουβάλ Νώε Χαράρι. Είναι ένας άνθρωπος με μεγάλες ιδέες και τολμηρές προβλέψεις. Τα βιβλία του, τα οποία έχουν πουλήσει εκατομμύρια αντίτυπα, αποτελούν συναρπαστικές περιηγήσεις σε τεράστιες περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους ιστορικούς, ο κ. Χαράρι είναι πρόθυμος να διατυπώνει εξίσου ευρείες εκτιμήσεις σχετικά με όσα ενδέχεται να επιφυλάσσει το μέλλον. Κάθε συζήτηση που έχω κάνει μαζί του υπήρξε μια εμπειρία που διευρύνει τον τρόπο σκέψης.
Αυτή την εβδομάδα και εμείς στον Economist ασχοληθήκαμε με υλικό που δοκιμάζει τα όρια της σκέψης. Το κεντρικό μας θέμα, το οποίο θα δημοσιευθεί αύριο, εξετάζει κατά πόσο οι τεχνητές νοημοσύνες θα μπορούσαν να αποκτήσουν συνείδηση και ποιους κινδύνους θα δημιουργούσε η αντιμετώπισή τους σαν να είχαν πράγματι συνείδηση. Παρακάτω μπορείτε να δείτε ένα προσχέδιο του εξωφύλλου που σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε.
Ο κ. Χαράρι έχει σκεφτεί σε βάθος τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης και δεν μπορώ να φανταστώ καταλληλότερο συνομιλητή για να συζητήσουμε πώς η εποχή της AI θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις κοινωνίες μας, να ανατρέψει τις δομές εξουσίας και, ενδεχομένως, να αλλάξει ακόμη και την ίδια τη φύση της ανθρωπότητας.
Θέλω να ξεκινήσω σχηματίζοντας μια γενική εικόνα για το πόσο ανήσυχος είναι ο κ. Χαράρι απέναντι στην προοπτική ενός μέλλοντος κυριαρχούμενου από την AI — και πόσο ριζικά διαφορετικό πιστεύει ότι θα είναι από το σήμερα.
Ο Έλον Μασκ, από τον οποίο πήρα συνέντευξη πριν από έναν μήνα, μου είπε ότι σε δέκα χρόνια αναμένει οι τεχνητές νοημοσύνες να έχουν ξεπεράσει κατά πολύ την ανθρώπινη ευφυΐα. Υποστήριξε ότι ο κόσμος θα βρίσκεται «σε μια εποχή εκπληκτικής αφθονίας», αλλά ότι είναι απίθανο οι άνθρωποι να διατηρούν τον έλεγχο.
Συμφωνεί ο κ. Χαράρι; Θα με εξέπληττε εάν υιοθετούσε έναν τόσο αισιόδοξο τόνο.
«Εάν τη διαχειριστούμε λανθασμένα», γράφει στο πιο πρόσφατο βιβλίο του, Nexus, «η AI μπορεί να εξαφανίσει όχι μόνο την ανθρώπινη κυριαρχία στη Γη, αλλά και το ίδιο το φως της συνείδησης, μετατρέποντας το σύμπαν σε έναν κόσμο απόλυτου σκότους».
Το Nexus εξετάζει επίσης ποιος θα κατέχει τη μεγαλύτερη εξουσία σε ένα μέλλον κυριαρχούμενο από την AI και θέλω να τον ρωτήσω για τα συμπεράσματα στα οποία έχει καταλήξει. Γιατί πιστεύει ότι οι τεχνητές νοημοσύνες μπορεί τελικά να αναλάβουν τον έλεγχο; Πώς θα το κάνουν; Και τι θα σημαίνει να είσαι άνθρωπος σε έναν κόσμο ελεγχόμενο από την AI;
Για να γράψουν το κεντρικό θέμα αυτής της εβδομάδας και τη συνοδευτική αναλυτική ενημέρωση, οι συνάδελφοί μου αφιέρωσαν πολλές ώρες μελετώντας και αντιπαρατιθέμενοι γύρω από το ζήτημα της συνείδησης της AI και το κατά πόσο θα έπρεπε ποτέ να παραχωρηθούν δικαιώματα στις τεχνητές νοημοσύνες.
Θέλω να συζητήσω ποια θέση παίρνει ο κ. Χαράρι σε αυτή τη διαμάχη. Έχει καταστήσει σαφές ότι πιστεύει πως οι σημερινές τεχνητές νοημοσύνες είναι κάτι περισσότερο από απλά εργαλεία: είναι ευφυείς δρώντες, αλλά δεν διαθέτουν συνείδηση.
Στο Nexus, ωστόσο, γράφει ότι «καθώς οι υπολογιστές γίνονται πιο ευφυείς, ενδέχεται τελικά να αναπτύξουν συνείδηση και να αποκτήσουν κάποιου είδους υποκειμενικές εμπειρίες».
Τι θα χρειαζόταν για να πειστεί ότι τα μοντέλα διαθέτουν αισθήσεις και βιώνουν μια υποκειμενική πραγματικότητα; Και οδεύουμε άραγε προς έναν υβριδικό πολιτισμό ανθρώπων και AI;
Θα του μεταφέρω και τις απόψεις των αναγνωστών μας. Πιστεύετε ότι η AI θα αποκτήσει ποτέ πραγματική συνείδηση; Πείτε μου τη γνώμη σας ψηφίζοντας στη δημοσκόπησή μας.
Κλείνοντας, θα επιστρέψουμε στο παρόν. Ποια πιστεύει ο κ. Χαράρι ότι πρέπει να είναι σήμερα η κορυφαία προτεραιότητα στη διαμόρφωση αυτής της τεχνολογίας; Ποιο πολιτικό σύστημα είναι καλύτερα προετοιμασμένο για να αντιμετωπίσει την AI: η δημοκρατία ή ο αυταρχισμός; Και του δίνει η μελέτη της ιστορίας την πεποίθηση ότι οι άνθρωποι θα διαθέτουν την αναγκαία σοφία για να διαχειριστούν αυτή την κρίσιμη στιγμή;
Η συνέντευξη θα είναι διαθέσιμη για παρακολούθηση από τις 6 μ.μ. ώρα Λονδίνου —1 μ.μ. στη Νέα Υόρκη— την Πέμπτη.
Θέλω πάντα να ακούω τη γνώμη των αναγνωστών μας για τις συζητήσεις μας. Αφού παρακολουθήσετε τη συνομιλία μου με τον κ. Χαράρι, γράψτε μου στο [email protected] με τις σκέψεις και τα σχόλιά σας.
