Η επάνοδος Τράμπ στην προεδρία των ΗΠΑ και τα άτομα που συζητούνται σαν βασικοί υπουργοί που θα επηρεάσουν την αμερικανική εξωτερική πολιτική στην περιοχή που μας ενδιαφέρει πυροδότησε μια μεγάλη συζήτηση σε Κύπρο και Ελλάδα και σε άλλες χώρες, που επηρεάζονται από αυτούς τους διορισμούς που θα εφαρμόσουν αυτή την πολιτική.
Νομίζω όπως πάντα θα παίξει σημαντικό ρόλο η ιστορία στην συγκεκριμένη περιοχή από την οποία μπορούμε να αντλήσουμε βασικές απαντήσεις για το μέλλον. Αν ανατρέξουμε σ’ αυτήν βλέπουμε ότι πάντα η ιστορία έπαιξε και παίζει σημαντικό ρόλο στην Μεσόγειο όπως και παντού. Η σημασία της περιοχής αυξάνει και καθίσταται σημαντικός ο ρόλος στην παγκόσμια ισορροπία όταν ανακαλύφθηκε ο μαύρος χρυσός και αργότερα τα κοιτάσματα υδατανθράκων που ρυθμίζουν καθοριστικά την πράσινη ενέργεια, που στις μέρες μας αποτελεί το ζητούμενο και συμβάλει στο ποια χώρα θεωρείται πλούσια.
Με βάση λοιπόν την ιστορία όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν την Ρόδο και οι Λουζινιανοί την Κύπρο στα πειράγματα των πρώτων οι δεύτεροι απαντούσαν: Εσείς καταλάβατε την Ρόδο και εμείς την Κύπρο. Εσείς μας κόψατε τα γένια που ξαναφυτρώνουν και εμείς με την κατάληψη της Κύπρου σας κόψαμε τα χέρια που δεν ξαναφυτρώνουν.
Πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με όσα υποστηρίζει στην συνέντευξή της η Τουρκάλα Νικέλ Γιοκέλ, (Φιλ. 17/11/2024). Συγκεκριμένα και απαντώντας σε σχετική ερώτηση δήλωσε: «Η Κύπρος αποτελεί απλά για μένα ένα μικρό περιφερειακό πρόβλημα. Θέλω να πω η κατάσταση είναι ίδια εδώ και χρόνια, δεν υπάρχει άμεση σύγκρουση και δεν υπάρχει άμεση ανάγκη για επείγουσα λύση. Έχω την εντύπωση πως η επίλυση του κυπριακού αποτελεί μεγαλύτερη προτεραιότητα για τις ΗΠΑ παρά για την Τουρκία».
Σε αντίθεση επίσης έρχεται και με τη δήλωση του Προέδρου Χριστοδουλίδη ότι «Η Κύπρος δεν είναι αεροπλανοφόρο». Κατά την άποψη μου η Κύπρος είναι αεροπλανοφόρο και εξαρτάται από δύο βασικούς παράγοντες:
Ο πρώτος παράγοντας είναι ποιος διευθύνει το αεροπλανοφόρο, ο Ερντογάν θέλει να είναι αυτός που θα το διευθύνει στα πλαίσια της αναθεωρητικής πολιτικής που ακολουθεί έχοντας και σαν στόχο του να ηγηθεί όλων των μουσουλμάνων στην περιοχή πράγμα που βρίσκει αρκετούς αντίθετους με πρώτη την Σαουδική Αραβία. Ο δεύτερος εξαρτάται από την έκταση που έχει ο θαλάσσιος χώρος νότια της Κύπρου για να στρίβει το αεροπλανοφόρο και γι’ αυτό οι Άγγλοι ενέγραψαν ένα αρκετά μεγάλο FIR Λευκωσίας αναγνωρίζοντας αυτή την μεγάλη γεωπολιτική σπουδαιότητα που έχει το νησί και ίσως γνωρίζοντας τι περιέχει ο υποθαλάσσιος χώρος νότια της Κύπρου.
Επανερχόμενοι στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα είναι αναντίλεκτο, κατά την άποψη μου, ότι τα δεδομένα της περιοχής τα αλλοίωσε και τους έδωσε την σημερινή μορφή η πολιτική Κίσινγκερ αξιοποιώντας την ύπαρξη της Χούντας των Αθηνών και των εδώ εκπροσώπων της καθώς και την αδέσμευτη πολιτική του Μακαρίου την περίοδο αυτή.
Σήμερα η αμερικανική εξωτερική πολιτική φαίνεται ότι θέλει να ανατρέψει αυτή την πολιτική για να εξυπηρετήσει τα δικά της συμφέροντα και να υποστηρίξει το Ισραήλ, κάτι που είναι πάρα πολύ δύσκολο εγχείρημα αλλά αναγκαίο.
Ο Κίσινγκερ, που έζησε πάνω από τα 100 χρόνια, ήταν μέλος της προσφυγιάς και σε νεαρή ηλικία εγκατέλειψε τότε την Ναζιστική Γερμανία και μετανάστευσε στις ΗΠΑ όπου κατέλαβε πολύ ισχυρές θέσεις επί προεδρίας Νίξον και Φορντ. Συνδέθηκε δε με ισχυρά άτομα της εποχής και ως σύμβουλος εθνικής ασφάλειας και αργότερα ως Υπουργός Εξωτερικών της υπερδύναμης καθώς και τα προβλήματα που είχε τότε ο Πρόεδρος Νίξον (Watergate), ήλεγχε ουσιαστικά μόνος την εξωτερική πολιτική σε συνεννόηση με υψηλά άτομα της κοινωνίας.
Ο Κίσινγκερ λοιπόν πίστευε ότι με κανένα τρόπο η τότε Σοβιετική Ένωση θα έπρεπε να επεκταθεί και να αποκτήσει στρατιωτικές βάσεις στην Μεσόγειο. Ανάχωμα σε αυτή την πολιτική θεωρούσε ήταν η Τουρκία, άποψη που επικρατεί μέχρι σήμερα. Επομένως δεν είχε κανένα πρόβλημα να επιλέξει το 1974 την Τουρκία, την οποία να προστατεύσει από το τρίτο σώμα στρατού της Ελλάδος και ταυτόχρονα να εμποδίσει τον ελληνοτουρκικό πόλεμό και να αποφύγει να θέση σε κίνδυνο την νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Η θεώρηση αυτή δεν έχει αλλάξει από τότε και συνέβαλε στην διαμόρφωση των ισορροπιών που υπάρχουν και όταν ακόμα διαλύθηκε η Σοβιετική Ένωση και την αντικατέστησε η Ρωσία.
Εκείνο όμως που άλλαξε είναι η εμπιστοσύνη των ΗΠΑ προς την Τουρκία που έχει προσεγγίσει την Ρωσία αγοράζοντας το αντιπυραυλικό σύστημα S400 και ιδιαίτερα τη συμπόρευσή και υποστήριξη της προς την Χαμάς που απειλεί το Ισραήλ με εξαφάνισή μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023, άρα και τα συμφέροντα των ΗΠΑ που στηρίζουν το Ισραήλ και το Εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ. Επιπλέον το τουρκικό αφήγημα ότι διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ, έχει μειωθεί πολύ, διότι οι σημερινοί πόλεμοι γίνονται με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, με πυραύλους και με δορυφόρους. Η τεχνολογία έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τον άνθρωπο, σε τομείς που υστερεί σημαντικά η Τουρκία παρά την προσπάθεια που καταβάλλει.
Μετά την εκδίωξη της Τουρκίας από την συμπαραγωγή του νέου υπερσύγχρονου αεροσκάφους FR35, και την συμφωνία για πώληση του ιδίου αεροσκάφους στην Ελλάδα, ο Ερντογάν με δημόσιες δηλώσεις του συνέχισε να υποστηρίζει, ότι η εκλογή Τραμπ είναι ευνοϊκή για τα Τουρκικά εθνικά συμφέροντα.
Στο μεταξύ ο Τραμπ δήλωσε ότι ο νέος Υπ.Εξ. των ΗΠΑ θα είναι ο Ρεμπουπλικάνος Γερουσιαστής Marc Roubio και ο Mike Waltz, θα είναι ο νέος Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, που σε όλους είναι πολύ γνωστόν ότι και οι δύο είναι κριτικοί απέναντι στην Τουρκία και ευνοϊκοί προς τους Κούρδους.
Αυτά είναι τα δεδομένα αυτή την στιγμή και φαίνεται να είναι πολύ ευνοϊκά για τα κυπριακά συμφέροντα. Όμως προσοχή. Είμαστε ακόμα στα λόγια και οι ΗΠΑ ως υπερδύναμη έχει πολλά και διαφορετικά συμφέροντα. Γι’ αυτό πρέπει να περιμένουμε να δούμε πράξεις και ποια θα είναι η νέα αμερικανική εξωτερική πολιτική στην περιοχή μας, στην πράξη και όχι στην θεωρία. Τυχόν αλλαγή θα γίνει για να εξυπηρετήσει τα αμερικανικά και ισραηλινά συμφέροντα στη περιοχή και όχι τα δικά μας. Πολλά θα εξαρτηθούν από την κατάσταση στο εσωτερικό μας μέτωπο και από την βούληση μας να σηκωθούμε από τον καναπέ μας και να υπερασπιστούμε την Κυπριακή Δημοκρατία.
Τονίσαμε από την πρώτη στιγμή, ότι την επόμενη μέρα της Ρωσοουκρανικής σύγκρουσης, η θέση της Ρωσίας στο Διεθνές σύστημα, ΔΕΝ θα κριθεί ούτε αυτοτελώς, ούτε βεβαίως κατ’ αποκλειστικότητα από τον έλεγχο που θα καταφέρει τελικά να διασφαλίσει πάνω στο καταπατημένο οικόπεδο της Ουκρανίας. Πολύ δε περισσότερο, που το τίμημα για την ίδια την Ρωσία, θα είναι εξαιρετικά βαρύ…
του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Η περίφημη «Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση», η οποία, με καθαρά επιχειρησιακούς όρους μιλώντας, θα έπρεπε να ήταν υποδειγματική ως προς τα θεμελιώδη της, δηλαδή ως προς τον σχεδιασμό, την ευστοχία της, την αποτελεσματικότητά της, την επιβεβαίωσητης εικόνας υπεροχής την οποία φιλοτέχνησε επιμελώς για λογαριασμό της η Ρωσία κατά την διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών και κυρίως ως προς τον βαθμό της ουσιαστικής ενσωμάτωσής της στο στρατηγικό αφήγημα μιας Υπερδύναμης που θα έπρεπε να διαμηνύει την ακλόνητη αποφασιστικότητά της να διατηρήσει ρόλο πρωταγωνιστικό στο ισοζύγιο ισχύος του διεθνούς συστήματος…
Εν τούτοις, αυτή η επιχείρηση εξελίχθηκε σε μια επιχείρηση κατατριβής, που αποδόμησε σταδιακά την εικόνα της Ρωσίας καιαπομυθοποίησε πλήρως τις πραγματικές δυνατότητές της να διαχειριστεί αποτελεσματικά, ακόμη και παραδοσιακές προκλήσεις επί του πεδίου και μάλιστα σε ένα πεδίο απολύτως γνώριμο και επιχειρησιακά οικείο στους σχεδιασμούς των επιτελών. Είναι λοιπόν φανερό, ότι η πραγματική σχέση «κόστους – οφέλους», έτσι όπως αυτή αποτιμάται στην πράξη, με την «Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση» να εξελίσσεται πλέον σε.
πολυετή πολεμική αναμέτρηση κατατριβής, είναι εξαιρετικά επώδυνηκαι δεν αφήνει κανένα περιθώριο για διθυράμβους και πανηγυρισμούς, εκ μέρους της πολιτικής της ηγεσίας…
Μιλήσαμε λοιπόν για ήττα, όταν οι περισσότεροι εντυπωσιάζονταν επειδή το 20% του Ουκρανικού εδάφους, έδειχνε να έχει καταληφθεί… Μιλήσαμε για ήττα και κυρίως τονίσαμε ότι η ήττα της Ρωσίας, είναι ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ… ΤΟΣΟ ως προς το συγκυριακό της αποτύπωμα, ΟΣΟ και ως προς τις ευρύτερες διεργασίες τις οποίες ενεργοποίησε (ή και επιτάχυνε) με τρόπο καταλυτικό και οι οποίες λειτουργούν σωρευτικά και όπως όλα δείχνουν επιδεινώνουν έτι περαιτέρω την πραγματική της θέση στο διεθνές περιβάλλον…
Κρίσιμες παράμετροι, όπως η αποσπασματικότητα στους χειρισμούς της επί του πεδίου, τα φαινόμενα διάρρηξης της εσωτερικής της συνοχής, η σταθερή και μη αναστρέψιμη αποδόμηση του ρόλου της στον ευρύτερο κεντρασιατικό μετασοβιετικό χώρο και τώρα η ανικανότητά της να υπερασπιστεί διαχρονικά «κεκτημένα» στο έδαφος της Συρίας, που ενδέχεται να οδηγήσει ακόμη και στην απώλεια του κρίσιμου γι’ αυτήν μεσογειακού της πατήματος, είναι μερικές μόνο πλευρές που συνθέτουν το εύρος αυτής της ήττας, ενώ ταυτόχρονα προϊδεάζουν, για ένα μέλλον δυσοίωνο και εξαιρετικά προβληματικό…
Δεν πρόκειται απλώς για μια εικόνα διαρκούς συρρίκνωσης του ειδικού της βάρους, εν μέσω των πολεμοκάπηλων κραυγών και ιαχών που εξαπολύει καθημερινά ο ανεκδιήγητος Μεντβέντεφ. Πρόκειται για μια ανεξέλεγκτη πορεία σταθερής στρατηγικής υποβάθμισης του συστημικού ρόλου μιας Υπερδύναμης, η οποία ξεπέφτει στην χρήση δανεικών στρατιωτών από την Κορέα ενδεχομένως και από αλλού, στην σταθερή και μη αναστρέψιμη ενσωμάτωσή της, ως μέρος του ευρύτερου γεωστρατηγικού σχεδιασμού της Κίνας και εν τέλει στο έλεος της Τουρκίας, προκειμένου να εξασφαλίσει την συγκατάθεση ή έστω την ανοχή της, σε έναν εμφανώς υποβαθμισμένο ρόλο περιφερειακό, που δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με τις προσδοκίες της προηγούμενης περιόδου.
Βεβαίως η Ρωσία παραμένει και θα συνεχίσει να παραμένει ένας ισχυρός δρων και πυρηνική δύναμη. Η δυνατότητά της να παρεμβαίνει σε επιμέρους περιφερειακά δρώμενα, παραμένει ενεργή. Και φυσικά, το επικουρικό ειδικό βάρος της στους σχεδιασμούς πρωτίστως της Κίνας που επιδιώκει σταθερά να την «εγκλωβίσει» στο άρμα της, είναι δεδομένο και κυρίως υπολογίσιμο για μια σειρά από συγκεκριμένους λόγους.
Η δυνατότητά της όμως να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες με ευρύτερο στρατηγικό αποτύπωμα, επί της ουσίας έχει ακυρωθεί πλήρως, ενώ η ικανότητά της να λειτουργήσει ως πόλος ισχύος γύρω από τον οποίο θα μπορούσαν να συσπειρώνονται λοιποί, μικρότεροι πλην όμως ισχυροί περιφερειακοί δρώντες, στο πλαίσιο μιας αμοιβαίας σχέσης δομημένης συλλογικής ασφάλειας και συστημικής στρατηγικής πρωτοβουλίας, πρακτικά πλέον ΔΕΝ υφίσταται.
Η συμμετοχή της Ρωσίας στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης όπως και ο κομβικός της ρόλος στο πλαίσιο των BRICS+ παραμένει αυστηρά καθηλωμένη στην διαχείριση τακτικών προκλήσεων τρέχουσας πολιτικής και ως εκ τούτου ΔΕΝ έχει την δυνατότητα να ισοσκελίζει το εύρος της στρατηγικής απομείωσης που έχει υποστεί, σε ένα περιβάλλον στο οποίο επαναδιατυπώνονται εκ βάθρων οι όροι που διέπουν το ισοζύγιο της ισχύος, στο πλαίσιο της κορυφαίας στρατηγικής σύγκρουσης.
Προφανώς αυτό ΔΕΝ είναι μια καλή εξέλιξη. Η ραγδαία αποκαθήλωση της Ρωσίας από τον ρόλο που όλοι μας θεωρούσαμε ότι θα μπορούσε να διαδραματίζει στην διάρθρωση της συστημικής πυραμίδας, συνιστά πλήγμα για την ισορροπία του συστήματος, που δεν ωφελεί τους λαούς. Θα πρέπει ωστόσο να είμαστε ξεκάθαροι… Η αντιστοίχιση ενός δρώντα σε ένα ρόλο πρωταγωνιστικό και κρίσιμο για την ισορροπία του συστήματος, ΔΕΝ είναι και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός. Είναι μια διεργασία διαρκής, ή οποία θα πρέπει να δικαιώνεται στην πράξη από την συνολική του δράση, από την συνολική του στάση και από την στοχευμένη διαχείριση ικανοτήτων σε πολλαπλά επίπεδα.
Εάν αυτό δεν συμβαίνει, τότε η απομυθοποίηση, η μετάπτωση και ο αποσυμβολισμός είναι μια διαδικασία μη αναστρέψιμη και το σύστημα είναι πλέον αναγκασμένο εκ των πραγμάτων να αναζητήσει νέα επίπεδα ισορροπίας. Θα το κάνει, ακόμη και εάν απαιτηθεί να αναμορφώσει εκ βάθρων τα ιδιαίτερα φυσιογνωμικά του χαρακτηριστικά.
Οι ανατροπές λοιπόν που συντελούνται σήμερα στην Μ. Ανατολή και τις οποίες, ειρήσθω εν παρόδω, επιτάχυνε η στρατηγικά ρηχή και ερασιτεχνικά σχεδιασμένη Ρωσική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, αναμορφώνουν τον περιφερειακό χάρτη και κυρίως ανασυνθέτουν την λίστα των πρωταγωνιστών, επαναδιατυπώνοντας ρόλους και τροφοδοτώντας δυναμικές ικανές να δώσουν μια συνολικά νέα κατάσταση η οποία θα πρέπει να προβληματίσει μεταξύ άλλων ΚΑΙ την χώρα μας, για την σχέση που φροντίζει να οικοδομήσει με τους πρωταγωνιστές αυτής της περιφερειακής διεργασίας.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ρωσία ΔΕΝ θα έχει λόγο και ρόλο πρωταγωνιστικό, ενώ η οποιαδήποτε συμβατική και σε κάθε περίπτωση αποσπασματική παρουσία της, θα τελεί υπό καθεστώς διαρκούς ομηρείας εκ μέρους της «φίλης και συμμάχου» Τουρκίας.
Το Ιράν προφανέστατα εξοβελίζεται, τα διαχρονικά του στηρίγματα αποδεκατίζονται και όλα δείχνουν ότι οι διεργασίες που θα οδηγήσουν στην κατάρρευση του καθεστώτος των μουλάδων με την παράλληλη αποδυνάμωση του αποσταθεροποιητικού περιφερειακού του ρόλου, επιταχύνονται δραματικά.
Αυτό που ενισχύεται αναντίρρητα, είναι ο περιφερειακός ρόλος του Ισραήλκαι φυσικά των Αραβικών χωρών που έχουν εκδηλώσει σαφέστατη πρόθεση να συνεργαστούν μαζί του, για την διαχείριση των προκλήσεων της επόμενης μέρας και για την γεωστρατηγική αναμόρφωση της ευρύτερης περιοχής.
Το Παλαιστινιακό επίσης μετατοπίζεται ταχύτατα και μάλλον τίθεται οριστικά εκτός της περιφερειακής ημερήσιας διάταξης, ενώ το ενδιαφέρον της πρόσκαιρα ισχυροποιημένης Τουρκίας, επικεντρώνεται στην προσπάθεια εργαλειοποίησης των ευκαιριών που δημιουργεί η κατάρρευση του καθεστώτος στην Συρία, με στόχο την ακύρωση της δυναμικής που εκδηλώνεται με επίκεντρο τον Κουρδικό παράγοντα και κυρίως την δημιουργία νέων εκβιαστικών γεωπολιτικών τετελεσμένων, προκειμένου να λειτουργήσουν συνδυαστικά με το φαύλο καθεστώς της αποσταθεροποιημένης Λιβύης.
Το στοίχημα προφανώς δεν είναι εύκολο για το θρασύτατο και προκλητικό επιτελείο της Άγκυρας. Η συγκυριακή ταύτιση των τακτικών της επιδιώξεων με αυτές του Ισραήλ που οδήγησαν στην αιφνίδια κατάρρευση του Συριακού καθεστώτος και στον περιφερειακό εξοβελισμό του Ιράν, έχει ήδη αρχίσει να υποχωρεί και να παραχωρεί σταδιακά την θέση της σε ΜΗ διαχειρίσιμους στρατηγικούς ανταγωνισμούς που ανατροφοδοτούνται στο περιβάλλον του Γκολάν και ενισχύονται με την βίαιη εισβολή του Κουρδικού στην περιφερειακή εξίσωση, γεγονός που αναμένεται να φέρει πάρα πολύ σύντομα την Τουρκία σε τροχιά ρήξης με ένα Ισραήλ που διαθέτει ξεκάθαρη στρατηγική στόχευση και που ΔΕΝ είναι διατεθειμένο να παίξει και δεν πρόκειται να χαριστεί στην τραβεστί μαλαγανιά του νεοσουλτάνου.
Επίλογος…
Στο πλαίσιο των εξελίξεων και ενώ ολοκληρώνεται η συγγραφή του παρόντος, γνωστοποιείται δια χειλέων του ιδίου του πρωθυπουργού της Ελλάδας ότι το πολυσυζητημένο ταξίδι του στην Βηρυτό, θα πραγματοποιηθεί επιτέλους (αλλά πάντα Θεού θέλοντος) την Δευτέρα. Κρίσιμα ερωτήματα όπως: Στρατηγικό πλαίσιο, ευρύτερες επιδιώξεις και σχεδιασμός, follow up, τακτικοί χειρισμοί, λοιπές πρωτοβουλίες, είναι ζητήματα που ελπίζουμε κάποια στιγμή να απαντηθούν, αλλά με τούτους εδώ δεν είναι για να βάζεις το χέρι σου στο Ευαγγέλιο…
Οι σημαίες της Ελλάδας και της Τουρκίας έξω από τη Βουλή (φωτ.: EUROKINISSI / Γιάννης Παναγόπουλος)
Το Βήμα σε συνεργασία με άλλους φορείς πραγματοποίησαν ένα συνέδριο για την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας τα 50 χρόνια της Μεταπολίτευσης και παραβρέθηκαν όλα τα πρόσωπα που διαδραμάτισαν και διαδραματίζουν και σήμερα ενεργό ρόλο – όσα φυσικά βρίσκονται εν ζωή. Το συμπέρασμα το συνόψισε με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο ο Ευάγγελος Βενιζέλος. «Μακροσκοπικά η εξωτερική πολιτική είναι ένα success story» είπε.
Η Μεταπολίτευση αναδύθηκε από τα συντρίμμια της προδοσίας της Κύπρου από τη δικτατορία. Μιας προδοσίας που ήταν το αποτέλεσμα λανθασμένων επιλογών και ενός ακραία διχαστικού κλίματος που δημιούργησε ο Εμφύλιος, παρά το γεγονός ότι οι νικητές του επικράτησαν κατά κράτος και ήταν μόνοι τους.
Το στρατιωτικό κατεστημένο της εποχής που σήκωσε το βάρος του Εμφυλίου δεν μπορούσε να ανεχθεί τη σταδιακή υποκατάστασή του από τους πολιτικούς και με τη δικτατορία έβγαλε τον επιθανάτιο ρόγχο του. Πήρε μαζί του και μεγάλο μέρος της Κύπρου.
Ωστόσο, οι ρίζες της Μεταπολίτευσης βρίσκονται στην προδικτατορική περίοδο. Η δεκαετία του 1960 εγγράφηκε στο πολιτικό υποσυνείδητο των δύο κυριότερων πρωταγωνιστών του, του Κωνσταντίνου Καραμανλή και του Ανδρέα Παπανδρέου.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος θεωρεί ότι οι δυο αυτοί πολιτικοί καθόρισαν την εξωτερική πολιτική της χώρας μετά το 1974, και αυτό είναι σωστό. Οι επόμενοι τους ακολούθησαν.
Το θετικό του νέου καθορισμού ήταν η σύγκλιση όλων των κομμάτων στον προσδιορισμό του εθνικού συμφέροντος. Η Ελλάδα έχει μία μόνο διαφορά με την Τουρκία, τον καθορισμό των υφαλοκρηπίδας (τότε) και η διαφορά αυτή είναι νομική. Θα την λύσει με βάση το Διεθνές Δίκαιο.
Πενήντα χρόνια μετά απομένει να δούμε αν η εξέλιξη αυτής της διαφοράς αποτελεί ένα success story. Μετά από άπειρες επαφές και πολλούς γύρους διερευνητικών συνομιλιών, επί Κυριάκου Μητσοτάκη διαπιστώθηκε πως οι συνομιλίες δεν απέδωσαν και θα πρέπει να αναβαθμιστούν σε διάλογο πολιτικού επιπέδου.
Η κατάληξη είναι γνωστή. Ο Κοτζιάς εγκάλεσε στην ίδια εκδήλωση τον υπουργό εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, ότι κάνει κινήσεις που προδίδουν την απειρία του. Ο Σαμαράς καταγγέλλει το πρώην κόμμα του και τον πρωθυπουργό ότι ακολουθεί λανθασμένη εξωτερική πολιτική. Το ίδιο και ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής. Και όλα αυτά εν μέσω πιέσεων της Τουρκίας και επιμονής της στην υλοποίηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», που σημαίνει έλεγχο του μισού Αιγαίου και επίμονη προσπάθεια ελέγχου της Ανατολικής Μεσογείου.
Σε ένα ενδιαφέρον βιβλίο του για τον Ερντογάν, ο Μιχάλης Ψύλος αναφέρεται στην τρίτη γέφυρα του Βοσπόρου, την εντυπωσιακή γέφυρα που ο Τούρκος πρόεδρος της έδωσε το όνομα του Σελίμ. Ο Σελίμ είναι ο σουλτάνος που με τις κατακτήσεις του έκανε την Τουρκία παγκόσμια δύναμη. Από το 1517 ως το τέλος του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου η Τουρκία διατήρησε τα εδάφη που είχε εκείνος κατακτήσει. Θέλει να του μοιάσει. Στην Ελλάδα δεν θέλουν να λάβουν σοβαρά υπόψη την επιμονή αυτή.
Μετά τον Εμφύλιο ο στρατός εντάχθηκε στην υπηρεσία του ΝΑΤΟ και όλος ο προσανατολισμός του ήταν ΝΑΤΟϊκός. Εξοπλισμοί αγοράστηκαν αλλά την κρίσιμη στιγμή δεν χρησιμοποιήθηκαν, προφανώς κατόπιν αμερικανικών εντολών στην ηγεσία του στρατεύματος, παρά τους βρυχηθμούς του Ιωαννίδη. Το 1940 ήταν η τελευταία αναλαμπή του. Μετά τον Εμφύλιο αρχίζουν οι υποχωρήσεις. Το έδαφος προετοιμάστηκε και το 1974 είχαμε την απώλεια κυπριακής επικράτειας. Το 1996 είχαμε και απώλεια ελληνικού εδάφους, και πάλι αμαχητί.
Το επιχείρημα που ακούγεται ως επωδός της συνεχιζόμενης τραγωδίας είναι: «Τι θέλετε να κάνουμε, πόλεμο»; Βεβαίως κανείς δεν θέλει πόλεμο, αλλά η αποφυγή του δεν γίνεται μόνο με παράδοση.
Ο Καραμανλής έδειξε αδυναμία να αντιμετωπίσει τα εθνικά θέματα. Στο Κυπριακό τον κατατρύχει η γνωστή δήλωση «Η Κύπρος είναι μακριά». Στο Μακεδονικό έκλαψε για το όνομα αλλά ήταν επί δικής του πρωθυπουργίας, το 1977, που η γλώσσα χαρακτηρίσθηκε μακεδονική, και μάλιστα σε σύνοδο στην Αθήνα.
Το 1976 δέχθηκε να μην γίνονται έρευνες έξω από τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας υπογράφοντας τη Σύμβαση της Βέρνης, την ισχύ της οποίας σήμερα δεν δέχεται η Ελλάδα, αλλά η Τουρκία την παρουσιάζει σε κάθε ευκαιρία. Επεδίωξε να πάει το θέμα της υφαλοκρηπίδας στο Διεθνές Δικαστήριο, όμως η Τουρκία υπαναχώρησε και η Ελλάδα προσέφυγε μόνη στη Χάγη.
Ο Παπανδρέου οδήγησε την Ελλάδα στα πρόθυρα πολέμου με την Τουρκία το 1987 και η γειτονική χώρα υποχώρησε στο πεδίο, όπως μας λένε. Λίγους μήνες αργότερα όμως συναντήθηκε με τον Οζάλ στο Νταβός και τέθηκαν για πρώτη φορά επισήμως επί τάπητος οι τουρκικές αξιώσεις. Το mea culpa δεν τον αθωώνει.
Ο Σημίτης δεν μπόρεσε να διαχειριστεί τα Ίμια και το ότι φθάσαμε ως εκεί δείχνει αδυναμία εξωτερικής πολιτικής, όχι success story. Ήταν η πρώτη φορά που η χώρα απώλεσε εθνικό έδαφος. Πέρασε ως business as usual. Στη Μαδρίτη αναγνώρισε ζωτικό χώρο της Τουρκίας στο Αιγαίο, και στο Ελσίνκι –παρά το γεγονός ότι πέτυχε την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ– υπέγραψε ένα προβληματικό κείμενο για τα θαλάσσια σύνορα. Το άλλαξε αργότερα ο υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή, Πέτρος Μολυβιάτης.
Ο Καραμανλής επιχείρησε ανοίγματα στη Ρωσία για φυσικό αέριο, αλλά οι Αμερικανοί τον «μάζεψαν» καουμπόικα.
Τσίπρας και Κοτζιάς υπέγραψαν τη Συμφωνία των Πρεσπών παραχωρώντας εθνότητα και γλώσσα στη γειτονική χώρα έναντι μια σύνθετης ονομασίας αμφιβόλου ισχύος στην πράξη. Θέλουν και την εφαρμόζουν, μας έχουν πει.
Το Κυπριακό έχει τεθεί σήμερα στο ράφι για την προώθηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, της ελληνοτουρκικής φιλίας, όπως μας λένε. Μόνο που τέτοια φιλία δεν μπορεί να υπάρξει. Η Τουρκία θέλει να δορυφοροποιήσει την Ελλάδα. Θα δεχθεί έναν τέτοιο ρόλο η Αθήνα;
Στην Αλβανία η μειονότητα έχει εγκαταλειφθεί.
Η μόνη επιτυχία της εξωτερικής πολιτικής όλα αυτά τα χρόνια –και αυτή οφείλεται στον Γιάννο Κρανιδιώτη, όπως όλοι συμφωνούν–, ήταν η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό είναι το success story;
Ενώ η Τουρκία είναι παρούσα σε κάθε σημείο του ορίζοντα, η Ελλάδα λείπει από τις δύο ζωτικές περιοχές που έχει και συμφέροντα και ιστορική παρουσία. Τα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή.
Επιτυχής εξωτερική πολιτική δεν είναι δυνατή με την υποβάθμιση του διπλωματικού σώματος σε υπαλλήλους και την κατάργηση Διευθύνσεων στο ΥΠΕΞ που είναι απολύτως αναγκαίες. Αλλά περί αυτών θα μιλήσουμε μια άλλη φορά.
Οπρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ενωση να βρει μία «εποικοδομητική λύση» για την απεμπλοκή της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας του, η οποία παραμένει καθηλωμένη λόγω των διαφορών της με τη γειτονική Βουλγαρία, κι ενώ Βερολίνο και Λιουμπλιάνα ετοιμάζουν συγκεκριμένη πρόταση υπέρβασης του προβλήματος.
«Ως χώρα, θα συνεχίσουμε να προάγουμε τις ευρωπαϊκές αξίες. Εάν οι Βρυξέλλες είναι έτοιμες να βρούμε μία εποικοδομητική λύση και να προωθήσουμε την (ευρωπαϊκή) πορεία μας , είμαστε πάντα εδώ για να ανταποκριθούμε θετικά. Διαφορετικά, μπορώ να συμπεράνω ότι εμείς ως χώρα, όπως και τα Βαλκάνια, δυστυχώς δεν είμαστε στο επίκεντρο αυτής της ηγεσίας των Βρυξελλών» δήλωσε χθες Σάββατο ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ενώπιον και της επίσκεψής του την Τρίτη στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής Ε.Ε.-Δυτικών Βαλκανίων.
Ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι κατηγορεί τακτικά τη Βουλγαρία ότι «εκβιάζει» τη χώρα του και δηλώνει ότι δεν πρόκειται να αποδεχτεί τους «επιτακτικούς» όρους που θέτει η Σόφια. Από την μεριά της, η ηγεσία της Βουλγαρίας σημειώνει πως οι όροι δεν είναι μόνον της Σόφιας αλλά και της ΕΕ και τονίζει πως η Βόρεια Μακεδονία πρέπει να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει αν θέλει να προχωρήσει η ευρωπαϊκή της πορεία.
Ο βασικός όρος που έχουν θέσει στη Βόρεια Μακεδονία η Βουλγαρία και η Ε.Ε. είναι πως η χώρα πρέπει να τροποποιήσει το Σύνταγμά της, προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτό και η βουλγαρική μειονότητα που ζει σε αυτήν. Η κυβέρνηση του Χρίστιαν Μίτσκοσκι αρνείται να προβεί σε μία τέτοια τροποποίηση του Συντάγματος της χώρας.
Αρση βέτο λόγω διμερών διαφορών
Στο μεταξύ, η υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας, Τάνια Φάγιον δήλωσε ότι η Γερμανία και η Σλοβενία έχουν ετοιμάσει ένα non-paper το οποίο προβλέπει πως κάποιο κράτος-μέλος της Ε.Ε. δεν θα έχει δικαίωμα να θέτει «βέτο» στην ενταξιακή πορεία μιας γειτονικής του υποψήφιας χώρας, λόγω διμερών διαφορών τους.
«Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η επιτάχυνση της διαδικασίας διεύρυνσης. Προτείνουμε να ελαχιστοποιηθούν τα βέτο και τα μπλοκαρίσματα λόγω διμερών ζητημάτων και να χρησιμοποιηθεί ειδική πλειοψηφία για τη λήψη αποφάσεων όσον αφορά τη διαδικασία διεύρυνσης» ανέφερε η κα Φάγιον σε συνέντευξή στο πρακτορείο ειδήσεων του Μαυροβουνίου, MINΑ.
Η υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας γνωστοποίησε αυτή την πρωτοβουλία, αφότου η Κροατία εμπόδισε το κλείσιμο του κεφαλαίου της εξωτερικής πολιτικής, της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας για το Μαυροβούνιο. Η ίδια κάλεσε τις δύο χώρες να επιλύσουν τα διμερή ζητήματα τους με πνεύμα καλής γειτονίας, πριν την ένταξη του Μαυροβουνίου στην Ε.Ε., η οποία, όπως εκτίμησε η Τάνια Φάγιον θα μπορούσε να γίνει στη διάρκεια της θητείας (2024-2029), της παρούσας Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το Μαυροβούνιο ξεκίνησε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ το 2012.
Η Σλοβένα υπουργός Εξωτερικών είπε επίσης ότι παραμένει αισιόδοξη πως τα Δυτικά Βαλκάνια, με την υποστήριξη της Ε.Ε., θα γίνουν αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας μέχρι τα τέλη της δεκαετίας.
«Ὄψις ἀδήλων τὰ φαινόμενα», από τα επιφανειακά, φαίνονται όσα κρύβονται, λέει ένα αρχαιοελληνικό ρητό, που αποδίδεται στον Αναξαγόρα. Οι πρακτικότητες του μετρό της Θεσσαλονίκης, εάν και γιατί άργησε να κατασκευαστεί, πόσο κόστισε, και πως εξυπηρετεί την πόλη της Θεσσαλονίκης, έχουν πολυσυζητηθεί. Όμως, γιατί αμέσως αγαπήθηκε; Μεγάλες επιτυχίες; Μικρά μεγέθη; Το επίτευγμα του αδιανόητου; Μια ατέρμονη χρονική υπέρβαση;
Οι Έλληνες θεωρούμαστε ως εγνωσμένοι για τις ακραίες αντιθέσεις του χαρακτήρα μας, και τις αδυσώπητες αντιφάσεις μας… Ικανοί για τα λαμπρότερα κατορθώματα, αλλά και για τις μεγαλύτερες καταστροφές, ακολουθούμε μια δραματική πορεία, που ενίοτε ακροβατεί στο απόλυτο κενό, ένας λαός πότε του ύψους πότε του βάθους. Παρόλ’ αυτά, στο τέλος, συμβαίνει το αδιανόητο, για τους εξωτερικούς παρατηρητές, με αποτέλεσμα, να προκαλείται μια διάρκεια της ουσίας, που αναγεννάται.
Η χώρα ήταν πάντα μικρή, ως μέγεθος, αλλά και μεγάλη, στην εμβέλειά της. Οι άνθρωποί της πάντοτε δάμαζαν τον Χρόνο, τον οποίο όμως ποτέ δεν ήλεγχαν. Χρειάστηκαν χιλιετίες για να επιδιώξουν την ολοκλήρωση, που ακόμη αναζητούν και ψάχνουν… Συγκεφαλαιώνει τούτο το σύγχρονο έργο, πανάρχαιους συμβολισμούς, που ενέπνευσαν τους ανθρώπους; Κατά κάποιον τρόπο, το μετρό της Θεσσαλονίκης, που αρχικά υποτιμήθηκε, άγνωστο πως θα λατρεύονταν, που το έργο του διήρκεσε τρεις δεκαετίες, και αναμένεται να ολοκληρώσει τους προορισμούς του σε άλλες τόσες, συγκεφαλαιώνει τον ελληνικό χαρακτήρα, του οποίου άλλωστε είναι δημιούργημα και εξωτερική αντανάκλαση.
Εξέπληξε με την ομορφιά του αλλά και την υπερσύγχρονη και αυτόματη τεχνολογία του, που όμως σκάφτηκε και δομήθηκε πάνω σε ένα παρελθόν χιλιετιών, σαν να μπερδεύτηκε το μικρό μετρό με ένα μεγάλο μουσείο. «Αυτός ο Κόσμος ο μικρός ο μέγας», όπως θα έλεγε και ο Οδυσσέας Ελύτης, φαίνεται πως άγγιξε μία πανελλήνια χορδή, έναν ισχυρό συμβολισμό, ένα ιδεατό απείκασμα, την αρχετυπική ιδέα.
Έτσι προκάλεσε το ενδιαφέρον της Ευρώπης αλλά και της Οικουμένης, με τις αντιφάσεις που συνδύασε σε μόλις εννέα χιλιόμετρα διαδρομής, καθώς μάλλον το μικρό μετρό υπερέβη συμβολικά τα όρια της Θεσσαλονίκης, και εισήλθε στην καρδιά και τον συλλογικό νου των ανθρώπων, εξαιτίας όσων απρόσμενα επιτυχημένα συμβόλισε.
Εξάλλου, συνήθως εκείνο που έχει σημασία στην ζωή δεν είναι τι συμβαίνει, αλλά κυρίως ο τρόπος που οι άνθρωποι ερμηνεύουν την πορεία τους, ως επιβάτες της ζωής, και πως προσλαμβάνουν τα γεγονότα. Λόγω των υπερβάσεων, των απογοητεύσεων και των καθυστερήσεων που προκάλεσαν μια άοκνη κριτική, αλλά και εξαιτίας της αρνητικής πλευράς των πραγμάτων, που πράγματι υπήρξε, τελικά το μετρό της Θεσσαλονίκης συνέδεσε φοβερές, νεοελληνικές αντιθέσεις.
Τοιουτοτρόπως, καθώς κάτω από τον επίπαγο των φαινομένων κρύβονται τα πράγματα, το μετρό της Θεσσαλονίκης, αν και ένα υπερσύγχρονο έργο της εποχής μας, φαίνεται πως όχι μόνον εξέφρασε τον διαχρονικό ελληνισμό, αλλά και τον συγκεφαλαίωσε συμβολικά. Εντέλει, οι άνθρωποι μέσω αυτού του δημιουργήματός τους, επανερμήνευσαν τον παλιό εαυτό τους, ένιωσαν πανάρχαιες αλήθειες, για το κοινό πνεύμα που τους κυβερνά, ως βιώματος των πιο υψηλών ιδεών αλλά και των σύνθετων αντιφάσεων της διαχρονίας του.
Στην Θεσσαλονίκη και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία πραγματοποιήθηκε χθές, Κυριακή, μια ημερίδα για την “μακεδονική γλώσσα” Το θέμα έχει ενδιαφέρον. Άνοιξε πολιτικά στην αρχή, επιστημονικά στη συνέχεια και αναμένεται και η κοινωνιή του διάσταση.
του Παντελή Σαββίδη
φωτογραφία: στιγμιότυπο απο την ημερίδα στο ΠΑΜΑΚ.
Πολιτικά άνοιξε με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Η κυβέρνηση Τσίπρα με υπουργό εξωτερικών τον Κοτζιά υπέγραψε μια συμφωνία που αναγνωρίζει μακεδονική γλώσσα και μακεδονική εθνότητα, έναντι μιας αμφιβόλου ισχύος σύνθετης ονομασίας Βόρειας Μακεδονίας. Και λέω αμφιβόλου ισχύος διότι με τον τρόπο τους η πρόεδρος και ο πρωθυπουργός της γειτονικής χώρας την αμφισβητούν κατά το δοκούν. Θεωρούν ότι έκαναν την παραχώρηση για να ανοίξει η ευρωπαϊκή πορεία της χώρας τους και αφού η πορεία δεν συνεχίζεται κάνουν διάφορες νομικές ακροβασίες για να αμφισβητήσουν την σύνθετη ονομασία. Με τα ταμπελάκια στις διεθνείς συναντήσεις την τηρούν.
Είναι εντυπωσιακό πόσο μειωμένων διπλωματικών και διαπραγματευτικών δυνατοτήτων είναι το ελληνικό κράτος.
Με την Άγκυρα όποτε κάθονται οι εκπρόσωποί του στο τραπέζι σηκώνονται με απώλειες που δεν φαίνονται εκείνη την στιγμή αλλά καταγράφονται σε κείμενα. Είναι μια ιστορία συνεχών υποχωρήσεων που άρχισαν με το πρακτικό της Βέρνης το 1976.
Με τα Τίρανα, μια φορά συζήτησαν, αποφάσισαν οριοθέτηση θαλασσίων ζωών, η Ελλάδα αποδέχθηκε την ένταξη της Αλβανίας στο ΝΑΤΟ και αφού τα Τίρανα εξασφάλισαν τα κέρδη τους υπαναχώρησαν. Οι βαθύτεροι λόγοι της υαπαναχώρησης δεν έχουν σημασία. Η Αθήνα δεν μπορεσε να επιβάλλει την τήρηση μιας συμφωνίας.
Με τα Σκόπια η Αθήνα υπέγραψε μια συμφωνία, παραχώρησε τα ουσιώδη (γλώσσα και εθνότητα), υποτίθεται ότι πήρε μια σύνθετη ονομασία αλλά, την πήρε κατά το σκοπιανό δοκούν.
‘Εχουμε τώρα, μπροστά μας μια νέα πραγματικότητα σχετικά με τη γλώσσα της γειτονικής χώρας. Ένας πυρήνας καθηγητών σε ελληνικά ΑΕΙ, κυρίως, στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία, είναι διατεθειμένος να βοηθήσει στην εισαγωγή της για διδασκαλία και το πρώτο στάδιο είναι η επιστημονική, υποτίθεται, μελέτη της. Πρόκειται για επιστημονική αγωνία των καθηγητών ή θέλουν να υλοποιήσουν την ιδεολογικοπολιτική τους αναζήτηση μέσω ακαδημαϊκών επικλήσεων;
Η εμμονή ορισμένων εκ των καθηγητών αυτών με τις μειονότητες προέρχεται από ένα ανθρωπιστικό συναίσθημα, λένε. Είναι, όμως, επικίνδυνη. Και γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη δεδομένων των συνθηκών.
Οι εξελίξεις από την Συμφωνία των Πρεσπών ως σήμερα έχουν ενθαρρύνει το ιδεολόγημα του μακεδονισμού. Όσοι το παρακολούθησαν από την εμφάνισή του τον 19ο αιώνα ως σήμερα θα γνωρίζουν ότι είναι επικίνδυνα αναθεωρητικό, διεκδικητικό και δυναμικό. Ενώ στην Ελλάδα έχουν λειανθεί τα αισθήματα αντιπαράθεσης και ενεργοποιούνται, μόνο, όταν εμφανίζεται μια ορατή απειλή, στα Σκόπια ο αλυτρωτισμός είναι η κυρίαρχη ιδεολογία.
Στην ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στην Θεσσαλονίκη την Κυριακή ο αλυτρωτισμός βρέθηκε στο λογοτεχνικό και συναισθηματικό επίκεντρο.
Στο διαδίκτυο, μάλιστα, κυκλοφορεί το εξώφυλλο ενός βιβλίου που κατά την σχετική ανάρτηση μοιράστηκε στην εκδήλωση (όσο χρόνο παρέμεινα εγώ εκεί δεν το αντιλήφθηκα) και απεικονίζει την ενιαία Μακεδονία (Σκόπια, Ελλάδα, Βουλγαρία). Πότε, σε ποια ιστορική περίοδο η Μακεδονία αυτή αποτέλεσε μια ενότητα που ανήκε στον λαό που κατοικεί βόρεια της Ελλάδας;
Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα σε πανεπιστήμιο μακεδονικής περιφέρειας θέλει να ετοιμάζεται καινούργιο μεταπτυχιακό που αφορά στην ποντιακή λογοτεχνία.
Το επόμενο βήμα θα είναι να ιδρυθεί μεταπτυχιακό από την ίδια σχολή (δημιουργικής γραφής) το οποίο θα έχει αντικείμενο την «μακεδονική» γλώσσα.
Ευχαρίστως να διαψεύσουμε την είδηση αν δεν ισχύει. Ο Ασκός του Αιόλου έχει ανοίξει. Η δυναμική της αποσύνθεσης δεν περιορίζεται.
Ένας ανιστόρητος πρωθυπουργός και ένας ιδεοληπτικός υπουργός εξωτερικών ο οποίος ενθαρρύνθηκε απο τον διεθνή παράγοντα υπέγραψαν μια συμφωνία για να διευκολύνουν-και αυτοί- την ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ. Η ένταξη πραγματοποιήθηκε αλλά ο ασκός άνοιξε.
Είναι, επίσης, ενδιαφέροντα αυτά που γράφει στο What’s up ο πρέσβης ε.τ. Βασίλειος Μπουρνόβας: Ο κ. Πρέσβης έγραψε:
«Μια και μιλάμε για μακεδονική γλώσσα, επιτρεψατέ μου να την συμπεριλάβω στις νοτιοσλαβικές, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και τα πέντε πομακικά ιδιώματα που ομιλούνται στα δικά μας χωριά, αλλά δεν διδάσκονται διότι, ως γνωστόν,η μειονότητα μας πρέπει να αποτελεί «ένα ενιαίο τουρκικόν όλον»,όπως ισχυρίσθηκε κάποτε εδώ καθηγητής ΑΕΙ… έστω και αν τα πομακικά διδάσκονται ευρέως σε πομακικούς συνδέσμους της Τουρκίας…Τώρα, λογικό είναι, ως γλώσσα περισσότερο επεξεργασμένη και οργανωμένη, δεδομένου ότι διδάσκεται αρκετές δεκαετίες, να έχει την φιλοδοξία να διδαχθεί και σε μέρη όπου ομιλήθηκε παλαιότερα, αλλά δεν διδάχθηκε..
Το ενδιαφέρον είναι ότι, αν λάβουμε υπόψιν την πληθυσμιακή σύνθεση της Ελλάδας σήμερα, άλλες γλώσσες θα έπρεπε να διδάσκονται κατά προτεραιότητα.. Δεν ανοίγω το ασκό του Αιόλου αλλά πιστεύω ότι η συζήτηση περί «μακεδονικής» μάλλον αποτελεί περιττή πολυτέλεια για την σύγχρονη Ελλάδα…»
Εκείνο που διαφαίνεται είναι ότι στους ακαδημαϊκούς κύκλους της Βόρειας Ελλάδας, εκεί, δηλαδή, που η ευαισθησία θα έπρεπε να ήταν πιο ενεργοποιημένη, αναπτύσσεται μια αποδοχή διδασκαλίας μιας γλώσσας που, επιστημονικά κακώς ονομάζεται μακεδονική, και ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας μακεδονικής μειονότητας.
Ό όρος μακεδονική μειονότητα ξενίζει αλλά η Ελλάδα των Τσίπρα-Κοτζιά αναγνώρισε μακεδονική εθνότητα. Άρα;
Από πληροφορίες θεωρείται σίγουρο ότι θα τεθεί κάποια στιγμή και, μάλιστα, πολύ σύντομα θέμα μακεδονικής μειονότητας. Προηγείται η αποδοχή διδασκαλίας στα πανεπιστήμια της μακεδονικής γλώσσας. Και θα κληθεί να διαχειριστεί το θέμα της μειονότητας ποιός; Η Αθήνα το θεωρεί ως συνέπεια των μέχρι σήμερα πολιτικών της και φυσικό επακόλουθο των εξελίξεων.
ΥΓ: η στήλη δεν έχει πρόβλημα ούτε με τη γλώσσα ούτε με την καλλιέργειά της απο το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Οι επιφυλάξεις εστιάζονται στο ότι οι ακτιβιστές της διδασκαλίας της έχουν άλλες, πολιτικές επιδιώξεις. Αυτό είναι το ζήτημα.
Με τις κοσμογονικές αλλαγές που έγιναν μετά το 1989 και την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων στις γειτονικές μας χώρες έπαυσαν οι διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή και δόθηκε η δυνατότητα επαφών με τους λαούς τους, αλλά και η δυνατότητα στους λαούς των χωρών αυτών να εκφράσουν και να διεκδικήσουν την εθνική καταγωγή τους.
Έτσι, στα Βαλκάνια, το ρολόι της Ιστορίας έδειξε να γύρισε 100 χρόνια πίσω, με εθνικούς ανταγωνισμούς, δημιουργία κρατιδίων με εθνικά, θρησκευτικά ή φυλετικά κριτήρια και τις αναπόφευκτες συγκρούσεις, που μερικές φορές υποκινήθηκαν ή εξυπηρετούσαν τα σχέδια μεγάλων δυνάμεων.
Αυτή την περίοδο δόθηκε η δυνατότητα και σε πληθυσμούς ελληνικής καταγωγής των βαλκανικών χωρών να εκδηλωθούν, να διεκδικήσουν την ταυτότητά τους και να επιδιώξουν σύνδεση με την πατρίδα Ελλάδα.
Η χώρα μας, ορθά καταρχάς, ξεκαθάρισε ότι επιδιώκει οι ελληνικές μειονότητες να αποτελέσουν όχι σημείο τριβής, αλλά γέφυρα φιλίας ανάμεσα στην Ελλάδα και στις χώρες όπου ζουν. Όμως, δεν ετοίμασε πρόγραμμα στήριξης αυτών των πληθυσμών ώστε να μείνουν στις χώρες όπου ζούσαν, απολαμβάνοντας συγχρόνως τις ελευθερίες που εγγυώνται οι διεθνείς συνθήκες, με ελληνικά σχολεία και δυνατότητες για εκσυγχρονιστικό-πρωταγωνιστικό ρόλο.
Λόγω της έλλειψης αυτού του προγράμματος, αρκετοί ομογενείς ήλθαν στη χώρα μας μαζί με τους οικονομικούς μετανάστες, προσδοκώντας ένα καλύτερο αύριο. Έτσι, ερήμωσε η Βόρεια Ήπειρος, όπου υπήρχε συμπαγής ελληνικός πληθυσμός, ενώ και μεγάλο μέρος των βλαχοφώνων της Αλβανίας εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα. Αντίθετα, για τους ομογενείς από τη Βουλγαρία, για τους οποίους υπήρξε πρόβλεψη από την αρχή για παροχή διευκολύνσεων στην ενασχόλησή τους με το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών, ήταν καλύτερα τα αποτελέσματα, με την έννοια ότι ένα μέρος των ομογενών (κυρίως οι Σαρακατσάνοι) ασχολούνται με το εμπόριο και τις επιχειρήσεις. Δεν υπήρξε πρόγραμμα διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας στις βαλκανικές χώρες, παρότι υπήρχε διάθεση για εκμάθηση της γλώσσας και από μη ομογενείς πολίτες των γειτονικών χωρών, για τον επιπρόσθετο λόγο ότι έτσι θα μπορούσαν να πετύχουν καλύτερους όρους πρόσληψης σε εταιρίες Ελλήνων επιχειρηματιών που κατέχουν σημαντικό μερίδιο σε Αλβανία, Σκόπια και Βουλγαρία.
Σήμερα, στις γειτονικές βαλκανικές χώρες οι Έλληνες ομογενείς είναι οργανωμένοι σε πολιτιστικούς συλλόγους και σε κάποιες εξ αυτών αναδείχθηκαν σε σημαντικούς κοινωνικούς ή οικονομικούς παράγοντες. Όμως, εξακολουθεί να υπάρχει η φοβία της ελληνικής Πολιτείας για επίσημη αναγνώριση, με τον φόβο ότι ίσως υπάρξουν τριβές στις σχέσεις με τις διπλανές χώρες.
Σήμερα υπάρχουν νέα δεδομένα εν όψει του γεγονότος ότι η Βουλγαρία και η Ρουμανία από τις 1/1/2007 είναι μέλη της Ε.Ε., ενώ και οι άλλες χώρες επιδιώκουν ενταξιακή πορεία, γεγονός που έχει ως προαπαιτούμενο τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Νομίζω ότι μπορούν να υπάρξουν καλύτερες μέρες για τους ομογενείς μας που παρέμειναν στις γειτονικές χώρες, αρκεί η ελληνική Πολιτεία να υλοποιήσει συγκεκριμένο σχέδιο πολιτικής.
Τι πρέπει να γίνει
Α) Καταρχάς, μόνιμος στόχος πρέπει να είναι η διατήρηση των Ελλήνων ομογενών στις γειτονικές χώρες, όπου πρέπει να λειτουργούν ως γέφυρα φιλίας. Χρειάζονται πλαίσιο στήριξης των πόλεων που ζουν με προγράμματα της Ε.Ε., αδελφοποιήσεις με αντίστοιχες ελληνικές πόλεις κ.λπ., ώστε οι τοπικές κοινωνίες να θεωρούν προνόμιο την παρουσία Ελλήνων ομογενών.
Β) Πρέπει να δημιουργηθεί ίδρυμα ή φορέας διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας και προβολής του ελληνικού πολιτισμού στις γειτονικές χώρες (ή να δραστηριοποιηθεί σε αυτή την κατεύθυνση το Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού), κάτι αντίστοιχο του Γαλλικού Ινστιτούτου, του Ινστιτούτου Γκαίτε κ.λπ., με παραρτήματα σε όλες τις μεγάλες βαλκανικές πόλεις, για να μαθαίνουν την ελληνική γλώσσα και οι ομογενείς αλλά και πολλοί πολίτες των χωρών αυτών, με μακροπρόθεσμα άριστα αποτελέσματα για την Ελλάδα.
Γ) Να δοθούν υποτροφίες για προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές παιδιών ομογενών σε ελληνικά ΑΕΙ. Ενδεικτικά αναφέρω ότι το 2005 η εξαθλιωμένη Ρουμανία έδωσε 65 υποτροφίες σε παιδιά βλαχοφώνων από τα Σκόπια για σπουδές στη χώρα, αλλά η ευημερούσα Ελλάδα έδωσε μόνο 3 υποτροφίες.
Δ) Να συνειδητοποιήσουμε ότι ομογενείς που εργάζονται 10-20 χρόνια στην Ελλάδα δεν πρόκειται να επιστρέψουν, γιατί τα παιδιά τους μιλούν μόνο την Ελληνική γλώσσα, έχουν ενσωματωθεί πλήρως στην Ελληνική κοινωνία, γι’ αυτό έπειτα από έλεγχο στοιχείων πρέπει να δίνεται η ελληνική υπηκοότητα. Είναι λάθος να πιστεύουν μερικοί ότι η μη χορήγηση υπηκοότητας θα τους αναγκάσει να επιστρέψουν πίσω, διότι, όπως εξελίχθηκε η ζωή τους, είναι αναγκασμένοι πλέον να ζήσουν στο ελλαδικό κράτος.
Αβίαστα μπορώ να πω ότι δεν υπήρξαν από την ελληνική πλευρά ούτε γνώση του θέματος ούτε χάραξη πολιτικής αποτελεσματικής, που θα διέσωζε και θα ανεδείκνυε τον Ελληνισμό των Βαλκανίων σε σταθεροποιητικό ρόλο στην περιοχή. Υπήρξαν αναμφίβολα καλές πρωτοβουλίες από φορείς της Ελλάδας, αλλά αυτές δεν εντάσσονταν σε συγκεκριμένο σχέδιο και ήταν αποσπασματικές, οπότε δεν έφεραν τα ανάλογα αποτελέσματα.
Σήμερα χρειάζεται η χάραξη μιας πολιτικής που θα λαμβάνει υπ’ όψιν τις εξελίξεις και το πλαίσιο που διαμορφώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες, την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής, το γεγονός ότι χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται στα Βαλκάνια, το όραμα ανάδειξης της Θεσσαλονίκης σε ένα από τα πιο σημαντικά βαλκανικά μητροπολιτικά κέντρα και την επιθυμία πολλών κατοίκων των γειτονικών κρατών να μάθουν την ελληνική γλώσσα. Πολλά μπορούν να γίνουν πέρα από όσα ενδεικτικά ανέφερα, αλλά χρειάζονται όραμα και στρατηγική, χρειάζεται οι εκάστοτε ασκούντες την εξουσία στην Ελλάδα να έχουν ανοιχτούς ορίζοντες στη σκέψη και τη δράση τους.
*Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
Πληρώνουμε κάτι παραπάνω στην Προεδρία της Δημοκρατίας, αλλά παίρνουμε πράμα… Έτσι δεν είναι;
Του Παναγιώτη Λιάκου
Δεν ξέρω αν το έχετε παρατηρήσει, αλλά εδώ και πέντε περίπου χρόνια η δημοκρατία μας είναι… ανεβασμένη, τούρμπο, στα ντουζένια της. Είναι σε τόσο καλή φόρμα το πολίτευμα, ώστε ακόμα και τα δέντρα σκέφτονται να ψηφίσουν (αν δεν το έχουν
κάνει ήδη). Οι λόγοι γι’ αυτή την ευτυχέστατη εξέλιξη είναι πολλοί, ο εξής ένας – για την ακρίβεια, μία: η Κατερίνα Σακελλαροπούλου και το ταίρι της, που εκπροσωπούν το έθνος των Ελλήνων πιο επάξια απ’ όσο, ίσως, χρειαζόμαστε. Για να κάνουν αυτή την αντάξια της φυλής μας εκπροσώπηση πρέπει να ποτιστεί το δέντρο της δημοκρατίας με χυμό από ευρώ, τα οποία θα πρέπει να είναι φρεσκομαζεμένα από τα λεφτόδεντρα της Εφορίας, τα οποία ποτίζουμε με το αίμα μας.
Σχετική με τα έξοδα της Προεδρίας, ερώτηση έκανε στη Βουλή ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Συμεών Κεδίκογλου, ο οποίος, μεταξύ άλλων, είπε τα εξής: «Δεν υπάρχει ταμπού σε κανένα θέμα όσον αφορά τη διαφάνεια. Προσωπικά, ακόμα και για τις δαπάνες της
Προεδρίας της Δημοκρατίας, που συνηθίζεται να ψηφίζουμε, έχω βάλει την ερώτηση για ποιον λόγο την τελευταία πενταετία οι δαπάνες αυτές είναι αυξημένες 30%. Μη μου πείτε ότι είδατε κάποια φοβερή εξωστρεφή δράση, εκτός αν έχουμε ανακαινίσει το Προεδρικό Μέγαρο και δεν το γνωρίζουμε. Θα περιμένουμε απαντήσεις, γιατί κανένας δεν είναι υπεράνω κριτικής».
Κάποιος να τον μαζέψει τον κ. Κεδίκογλου. Πώς νομίζει ότι αυξήθηκε (ανεπαισθήτως, αλλά ουσιαστικώς) η λάμψη της πατρίδος; Με τις άοκνες προσπάθειες της κυρίας Σακελλαροπούλου και του εκλεκτού της καρδιάς της.
Δεν κοστίζουν όλα αυτά στα οποία συμμετέχει, παρίσταται ή διοργανώνει η Προεδρία της Δημοκρατίας; Δεν κόστισε η βράβευση του Κωνσταντίνου Πολυχρονόπουλου* της
κοινωνικής κουζίνας «Ο άλλος άνθρωπος» (βλ. φωτό); Δεν κόστισε το ταξίδι της στα εγκαίνια της ανακαινισμένης Νοτρ Νταμ στα Παρίσια; Δεν κοστίζουν η διατροφή της, τα λοιπά ταξίδια της, ό,τι τέλος πάντων χρειάζεται για να μας προσδίδει τέτοιο κύρος η δράση της;
Μα τι αχάριστοι που είναι μερικοί! Τώρα τραβάτε στη δουλειά για να βγάλετε κάνα φράγκο, να πληρώνουμε τα έξοδα της Προεδρίας. Αυξήθηκαν πολύ, κι εσείς τεμπελιάζετε!
*Ασήμαντη λεπτομέρεια για τον κ. Πολυχρονόπουλο: διώκεται για συγκρότηση εγκληματικής οργάνωσης και ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, και η κυρία Σακελλαροπούλου δεν ανακάλεσε τον έπαινο που του έδωσε μέχρι τη διαλεύκανση της υπόθεσης.
photo: Η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στις 22 Σεπτεμβρίου 2023, βράβευσε τον Κωνσταντίνο Πολυχρονόπουλο για την κοινωνική προσφορά του
Désireux de reprendre la main, le chef de l’Etat s’apprêtait à promouvoir à Matignon le ministre des armées démissionnaire, Sébastien Lecornu. Mais, face aux menaces de rupture de son allié, le président de la République a finalement cédé.
Le premier ministre, François Bayrou, le jour de la cérémonie de passation des pouvoirs, à l’hôtel de Matignon, à Paris, le 13 décembre 2024. CYRIL BITTON / DIVERGENCE POUR « LE MONDE »
Il est tout juste 17 heures, ce vendredi 13 décembre, lorsque le nouveau premier ministre, François Bayrou, traverse seul, une main dans la poche de son manteau, le regard un peu perdu, la cour de l’hôtel de Matignon. Il revient des obsèques de son ami Jean-Pierre Rioux, historien et adhérent du MoDem depuis sa création, qui ont eu lieu un peu plus tôt en l’église Saint-Jean de Montmartre, à Paris.
Michel Barnier, qui a fait dérouler le tapis rouge pour son successeur dans la matinée sans savoir qui l’emprunterait, ni à quelle heure, attend le Béarnais, dans une « fraîcheur roborative », dira-t-il dans son bref discours de passation des pouvoirs. « Je savais depuis le premier jour, le 5 septembre, que le temps de mon gouvernement était compté », dit le Savoyard, victime d’une motion de censure votée par une « alliance improbable » entre le Nouveau Front populaire et le Rassemblement national (RN), mais « la politique ne peut pas se réduire à un champ de manœuvres, dans une sorte d’entre-soi d’où les citoyens sont exclus », met-il en garde au moment de passer le relais.
François Bayrou, qui était déjà au gouvernement il y a plus de trente ans, lors de ses quatre années à la tête du ministère de l’éducation nationale (1993-1997), se retrouve au pied, réalise-t-il, d’un « Himalaya de difficultés ».
La dette d’abord, « une question qui pose un problème moral, pas seulement financier », affirme celui qui avait fait du déficit public le thème principal de sa campagne présidentielle, en 2007 ; quelques heures plus tard, lors d’une annonce surprise, l’agence Moody’s allait d’ailleurs dégrader la note souveraine de la France. Le « mur de verre qui s’est construit entre les citoyens et le pouvoir » ensuite, auquel il veut s’attaquer. Le démocrate-chrétien rappelle enfin la « promesse » d’Emmanuel Macron, en 2017, de « rendre des chances à ceux qui n’en ont pas », qu’il considère comme un « devoir sacré ».
En ce 13 décembre, jour anniversaire de la naissance, à Pau, d’Henri IV, dont il s’est fait le biographe, le Béarnais promet enfin d’œuvrer à la « réconciliation ». Comme le « Vert Galant » quatre siècles plus tôt, « un des seuls amis qu[’il a] eus toute [s]a vie »…
Un éprouvant bras de fer
Multipliant dans son discours les « si je peux » et les « j’essaierai », François Bayrou est, ce vendredi, d’une rare humilité. Il est vrai que sa nomination, dans des conditions rocambolesques quelques heures plus tôt, est le résultat d’un éprouvant bras de fer. Il est 8 h 30, vendredi, quand la DS du haut-commissaire au plan s’engouffre dans la cour de l’Elysée. Rentré la veille d’un voyage éclair à Varsovie, Emmanuel Macron l’a appelé dans la soirée pour le prier de le retrouver à la première heure rue du Faubourg-Saint-Honoré.
Ce matin-là, au terme de dix jours de réflexion, le président de la République a convoqué son allié historique pour lui annoncer, contre toute attente, que ce n’est pas lui qui succédera à Michel Barnier. Il lui signifie son intention de nommer le ministre de la défense démissionnaire, Sébastien Lecornu, 38 ans, qui l’accompagnait récemment en voyage officiel en Arabie saoudite. Une humiliation pour le Béarnais, qui convoitait le poste et s’y préparait, et qui considère Sébastien Lecornu comme un « courtisan ».
Mais, après trois longs mois éloigné du vrai pouvoir, durant lesquels il n’a pu qu’observer de loin Michel Barnier, de l’autre côté de la Seine, remettre en cause les fondamentaux du macronisme, Emmanuel Macron estime qu’il est temps de reprendre les commandes. Il veut un chef de gouvernement conciliant, un macroniste pur sucre, qui partage ses vues et mette en œuvre ses recommandations. « Le président préfère Seb », confiait déjà, peu après la censure, une ancienne ministre, proche du couple présidentiel.
« Depuis la censure, Emmanuel Macron pense qu’il va reprendre la main », observe, un brin effaré, un ami d’Alexis Kohler, le secrétaire général de l’Elysée. Une partie de son entourage politique l’y pousse. « Ça suffit de mettre un genou à terre. Emmanuel Macron doit assumer et avancer », appuyait par exemple, plus tôt dans la semaine, l’ancien député (Renaissance) de l’Hérault Patrick Vignal, proche du chef de l’Etat, persuadé qu’il n’y aurait plus, désormais, de censure du gouvernement.
Certes, le maire de Pau est un allié de la première heure, dont le soutien a été décisif en 2017. Mais c’est aussi « une personnalité », fait observer un conseiller élyséen, qui pourrait tenir tête au président de la République s’il était premier ministre. Et il reste poursuivi en justice dans l’affaire des assistants parlementaires européens du MoDem, pour laquelle il devra être jugé une nouvelle fois, le parquet ayant fait appel de la relaxe prononcée à son égard en février.
« Si vous ne me nommez pas, je retire mes billes »
Vendredi matin, en tout cas, face à cet homme qu’il a fait roi, François Bayrou entre dans une colère froide. Plus que jamais le fondateur et président du MoDem pense que la France doit être gouvernée au centre pour retrouver une stabilité politique envolée depuis la désastreuse dissolution du 9 juin, et qu’il est l’homme de la situation. Il y réfléchit depuis des semaines, se référant à Charles de Gaulle, qui rejetait les « marchandages » et les « arrangements » entre les partis politiques. Le démocrate-chrétien considère par ailleurs qu’il a une valeur propre par rapport au chef de l’Etat, qui lui permettra de servir de paratonnerre et de protéger ce dernier dans les tempêtes politiques à venir. Tandis qu’un « bébé Macron » rendra ce dernier vulnérable.
La discussion entre les deux hommes, tendue, dure près de deux heures. Pour la première fois depuis 2017, François Bayrou menace de rompre, assuré que son parti suivra. « Je vous ai rejoint pour faire de grandes choses, pas de petites choses, lance-t-il à l’hôte de l’Elysée. Donc c’est très simple : si vous ne me nommez pas, je retire mes billes. »
Je réfléchis encore, et je vous tiens au courant », lui répond Emmanuel Macron. Le Béarnais s’éclipse par une porte dérobée, rue de l’Elysée, afin d’éviter les caméras postées devant le palais. Il a brûlé ses vaisseaux, se retrouvant dans la rue sans aucune certitude.
A en croire les proches du chef de l’Etat, ce dernier a besoin de sonder les responsables du camp présidentiel. Il répète depuis dix jours qu’il veut un nom « qui vole », c’est-à-dire qui puisse fédérer autour de lui une majorité suffisante à l’Assemblée nationale pour échapper à une censure.
Sébastien Lecornu a toute sa confiance, et l’appui du parti Les Républicains (LR), sa famille d’origine, mais il est rejeté par la gauche. Dans la matinée, Emmanuel Macron échange avec Roland Lescure, qui se définit comme la « quintessence du “marcheur” ». Le nom du député (Renaissance) des Français de l’étranger (circonscription d’Amérique du Nord) a été poussé par certains conseillers de l’Elysée, provoquant un tir de barrage immédiat de LR et du RN. « Qu’est-ce qu’il connaît de la France ? », a interrogé le député (RN) de la Somme Jean-Philippe Tanguy sur BFM-TV, jugeant l’idée « épouvantable ».
« Le président n’en voulait pas »
La réflexion du président de la République mûrit très vite, car déjà les médias distillent l’information selon laquelle il a récusé le Béarnais. Sur les plateaux de télévision, le député (MoDem) du Loiret Richard Ramos explique que « des gens avaient peut-être peur de la liberté de François Bayrou ». Emmanuel Macron rappelle le centriste quinze minutes après son départ, et lui demande de revenir à l’Elysée à 11 h 30. Sa décision est prise : François Bayrou occupera Matignon.
« C’est un homme qui en impose », ironise-t-on au palais, laissant entendre que l’agrégé de lettres classiques aurait forcé la main du chef de l’Etat. « François a une force de persuasion et des convictions. Certains disent des “coups de colère”… », commente Erwan Balanant, député (MoDem) du Finistère. Une lecture de cet incroyable retournement qui plaît aux amis du désormais premier ministre.
En s’imposant au chef de l’Etat, François Bayrou a « affirmé d’emblée son autonomie, car il est désormais de notoriété publique que le président n’en voulait pas », affirme un intime du maire de Pau. De quoi permettre au premier ministre de ne pas être seulement perçu comme l’homme du président, dans l’opinion.
Ce n’est pas la première fois qu’un président de la République est ainsi « retourné » et se fait imposer pour Matignon une personnalité dont il ne voulait pas. En 2005, Dominique de Villepin, alors ministre de l’intérieur, avait convaincu Jacques Chirac de le nommer premier ministre, alors que ce dernier avait choisi Michèle Alliot-Marie.
« Sortir de l’impasse institutionnelle »
Il est un peu plus de midi, vendredi, lorsque François Bayrou quitte le palais, heureux, sûr d’occuper enfin le poste convoité, tandis qu’Emmanuel Macron rejoint la salle des fêtes de l’Elysée, où s’impatientent la maire de Paris, la socialiste Anne Hidalgo, l’ex-ministre de l’intérieur Gérald Darmanin, et même celui qui est encore le locataire de Matignon, Michel Barnier, venus assister à la remise de la Légion d’honneur au président du Comité international olympique, Thomas Bach. « Le 14 septembre, vous remettiez la Coupe olympique au peuple français. Trois mois plus tard, c’est le peuple français qui vous sacre, pour votre engagement, votre sens de l’excellence, votre amitié », récite le chef de l’Etat, tandis qu’une alerte s’affiche sur les téléphones portables des invités : « François Bayrou vient d’être nommé à Matignon. » Michel Barnier ne restera pas au déjeuner prévu à l’Elysée après la cérémonie, préférant retrouver, pour la dernière fois, ses équipes à Matignon.
Dès vendredi soir, François Bayrou s’est attelé à la composition de son cabinet. Il a aussi reçu le ministre de l’intérieur démissionnaire, Bruno Retailleau, en vue de la formation de son gouvernement. Un tête-à-tête qui a permis d’engager « une discussion essentielle sur le cap à tenir pour sortir la France de l’impasse institutionnelle », selon l’entourage du Vendéen, auquel François Bayrou avait rendu visite, place Beauvau, à l’automne. Ces discussions vont continuer dans les jours qui viennent, mais le gouvernement ne devrait pas être formé avant la semaine prochaine.
Emmanuel Macron a demandé par ailleurs à son premier ministre de mener des réunions « format Elysée », reproduisant le modèle de la consultation organisée mardi 10 décembre avec les responsables des formations politiques représentées au Parlement, hors La France insoumise et le RN. « Ces négociations de partis, où chacun a ses lignes rouges, c’est pour moi inimaginable, ça ne peut pas marcher », affirmait cependant le centriste dans les jours précédant sa nomination, devant quelques journalistes.
La lecture de ce contenu est susceptible d’entraîner un dépôt de cookies de la part de l’opérateur tiers qui l’héberge. Compte-tenu des choix que vous avez exprimés en matière de dépôt de cookies, nous avons bloqué l’affichage de ce contenu. Si vous souhaitez y accéder, vous devez accepter la catégorie de cookies “Contenus tiers” en cliquant sur le bouton ci-dessous.
Η νέα περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αηδονά, δέχεται συγχαρητήρια μετά την εκλογή της, στην αίθουσα συνεδριάσεων του περιφερειακού συμβουλίου στη δυτική Θεσσαλονίκη, το Σάββατο 14 Δεκεμβρίου 2024. Η εκλογική διαδικασία για την ψήφιση νέου περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας πραγματοποιήθηκε μετά την παραίτηση του Απόστολου Τζιτζικώστα για την ανάληψη των καθηκόντων του στην Ευρωπαική Επιτροπή. Η Αθηνά Αηδονά, έλαβε 35 από τις 39 ψήφους των περιφερειακών συμβούλων της παράταξης «Αλληλεγγύη». ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΝΙΚΟΣ ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ
Νέα περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας αναδείχτηκε η Αθηνά Αηδονά, μέχρι τώρα αναπληρώτρια περιφερειάρχης, κατά την ψηφοφορία που έγινε σήμερα στην έδρα της Περιφέρειας και στην οποία συμμετείχαν τα μέλη της παράταξης της πλειοψηφίας.
Τη διαδικασία εκλογής νέου περιφερειάρχη, μετά την παραίτηση του Απόστολου Τζιτζικώστα, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντα του Επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις βιώσιμες μεταφορές και τον τουρισμό, κίνησε η Βούλα Πατουλίδου, που στις τελευταίες αυτοδιοικητικές εκλογές συγκέντρωσε τις περισσότερες ψήφους στη μεγαλύτερη περιφερειακή ενότητα, αυτή της Θεσσαλονίκης.
Στη σημερινή ψηφοφορία, στην οποία προήδρευσε ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Κώστας Γιουτίκας, υποψήφιες ήταν η Αθηνά Αηδονά και η Βούλα Πατουλίδου. Συνολικά ψήφισαν 39 σύμβουλοι, 35 ψήφους έλαβε η κυρία Αηδονά, 3 η κυρία Πατουλίδου ενώ υπήρξε και ένα λευκό ψηφοδέλτιο.
Σε δηλώσεις της αμέσως μετά, η κυρία Αηδονά ευχαρίστησε τους συναδέλφους της για την εμπιστοσύνη που έδειξαν στο πρόσωπό της και για την τιμητική, όπως είπε, ανάδειξή της στη θέση του περιφερειάρχη. «Όλοι μαζί ενωμένοι συνεχίζουμε να δυναμώνουμε την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας προς όφελος όλων των συμπολιτών μας. Μας περιμένει πολλή δουλειά και ένας δύσκολος δρόμος, τον οποίο όμως είμαι σίγουρη ότι θα μπορέσουμε να τον βαδίσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της η κυρία Πατουλίδου, ευχήθηκε στην κ. Αηδονά τα τέσσερα χρόνια που ακολουθούν να είναι εύκολα καθώς, όπως είπε, είναι γνωστό το τι αντιμετωπίζει κάθε φορά η αυτοδιοίκηση.
Παράλληλα τόνισε: «Εγώ έκανα αυτό που όφειλα να κάνω, συνεπής στα λόγια που είπα, στα λόγια από τις 6 Αυγούστου του 1992, ‘για την Ελλάδα ρε γαμώτο’».
Επισήμανε ότι «ναι μεν η δικαιοσύνη είναι τυφλή αλλά η δημοκρατία έχει και αυτί και βλέμμα και έχει και μια ελευθερία για να μπορέσεις να αντιδράς όταν θεωρείται ότι το δίκιο σου παραπατείται».
«Εν πάση περιπτώσει όλα καλά για την επόμενη μέρα. Έχουμε άξιους ανθρώπους και αυτό ευελπιστώ να φανεί για ακόμη μια φορά και στην πράξη» πρόσθεσε η κυρία Πατουλίδου.
Όπως έγινε γνωστό, τη Δευτέρα θα πραγματοποιηθεί η διαδικασία παράδοσης – παραλαβής, παρουσία του Απόστολου Τζιτζικώστα.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Θεσσαλονίκη, Ελλάδα
Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς μιλά στο συνέδριο με θέμα «Μεταπολίτευση 1974-2024 – 50 Χρόνια Ελληνική Εξωτερική Πολιτική», Αθήνα, Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 2024. Το συνέδριο διοργανώνεται από «Το Βήμα», το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αλέξανδρος Μπελτές
«Άναψαν τα αίματα» στη Βουλή το απόγευμα του Σαββάτου, έντονη λογομαχία ανάμεσα σε Ζωή Κωνσταντοπούλου και Γιώργο Λαμπρούλη, με τον Άδωνι Γεωργιάδη σε… ρόλο θεατή.
«Αρένα» έγινε η Ολομέλεια της Βουλής με πρωταγωνιστές την Ζωή Κωνσταντοπούλου και τον προεδρεύοντα της συνεδρίασης Γιώργο Λαμπρούλη σε έναν καβγά που είχε να κάνει με τον Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος για πρώτη φορά έμεινε σε ρόλο… κομπάρσου στην Ολομέλεια μετά την ομιλία του στην συζήτηση του προϋπολογισμού.
Η «φωτιά στο Σαββατόβραδο» της Βουλής μπήκε όταν η Ζωή Κωνσταντοπούλου ζήτησε τον λόγο επί προσωπικού για να απαντήσει στον Άδωνι Γεωργιάδη. Τον έλαβε από τον Γιώργο Λαμπρούλη προκειμένου να δηλώσει ότι ο υπουργός Υγείας διαστρέβλωσε την θέση της Πλεύσης Ελευθερίας για τα δωρεάν απογευματινά χειρουργεία.
Μετά από λίγο ο αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής του ΚΚΕ Γιώργος Λαμπρούλης της ζήτησε να συντομεύει και να μην κάνει συνολική τοποθέτηση, τηρώντας τον κανονισμό, ενώ από την πλευρά της η Ζωή Κωνσταντοπούλου αντέδρασε και επιτέθηκε στον προεδρεύοντα της συνεδρίασης. Κουβέντα στην κουβέντα η κατάσταση ξέφυγε και οδηγήθηκε σε έναν πρωτόγνωρο καβγά.
Το πανδαιμόνιο στην Ολομέλεια είχε φωνές και χαρακτηρισμούς που εκτοξεύονταν «κατά ριπάς» ενώ έφτασε μέχρι ένα αφαιρεθεί ο λόγος από την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας:
Λαμπρούλης: Αυτό δεν είναι προσωπικό. Είναι πολιτική θέση Κωνσταντοπούλου: Παρέχετε διαρκώς υπηρεσίες στην ΝΔ. Με διακόπτετε συνεχώς. Δεν ολοκλήρωσα. Λαμπρούλης: Έχετε εξαντλήσει τις παρεμβάσεις που δικαιούστε να κάνετε. Κωνσταντοπούλου: Είστε δεκανίκι. Λαμπρούλης: Τι να σας πω; Αφού δεν καταλαβαίνετε μιλήστε όσο θέλετε. Δεν κατανοείτε την διαδικασία και λειτουργείτε εις βάρος των υπόλοιπων συναδέλφων. Και σας παρακαλώ μην το κάνετε προσωπικό. Κωνσταντοπούλου: Κατεβείτε από εκεί. Λαμπρούλης: Σας αφαιρώ το λόγο. Δεν έχετε τον λόγο. Ως εδώ. Κύριε Γεωργιάδη έχετε το λόγο. Κωνσταντοπούλου: Δεν έχω ολοκληρώσει. Δώστε μου το λόγο. Κύριε Γεωργιάδη το δέχεστε αυτό; Γεωργιάδης: Δεν διευθύνω εγώ τη συνεδρίαση Κωνσταντοπούλου: Δεν ντρέπεστε; Επί προσωπικού εναντίον σας κύριε πρόεδρε. Κωνσταντοπούλου: Ντροπή σας. Σας έχω καταγγείλει στον κ. Κουτσούμπα Γεωργιάδης: Κυρία Κωνσταντοπούλου στην Βουλή δεν έχει σημασία για ποιο λόγο κάποιος καταψηφίζει. Στην Βουλή μετράει η ψήφος. Η Πλεύση Ελευθερίας στα απογευματινά χειρουργεία ψήφισε όχι.
Ο Νίκος Καραθανασόπουλος από το ΚΚΕ παίρνοντας τον λόγο τόνισε πως «εκ μέρους της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΚΚΕ θεωρούμε απαράδεκτη, κατακριτέα και καταδικαστέα την στάση της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας όταν στοχοποιεί τον αντιπρόεδρο της βουλής λέγοντας ότι καλύπτει φαινόμενα έμφυλης βίας χτες, και σήμερα ότι κάνει πλάτες στην κυβέρνηση της ΝΔ και στον Αδωνη Γεωργιάδη. Είναι απαράδεκτη αυτή η τακτική και καταδικαστέα».
Το σφοδρότατο επεισόδιο έληξε με την Ζωή Κωνσταντοπούλου να ζητά ξανά τον λόγο επί προσωπικού προκαλώντας την νέα έντονη αντίδραση του Γιώργου Λαμπρούλη, ο οποίος της παρατήρησε:
«Τι να σας πω; Κατά τα άλλα έχετε διατελέσει Πρόεδρος της Βουλής και μας λέτε ότι ξέρετε τη διαδικασία. Την τύφλα σας δεν ξέρετε» με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας να αποχωρεί από την Ολομέλεια.