Τον ενισχυμένο ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει η Ελλάδα στη Μέση Ανατολή, έχοντας τη δυνατότητα να διατηρεί άριστες επαφές με τον αραβικό κόσμο και ταυτόχρονα μια πραγματική στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, σηματοδοτεί η σημερινή επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Λίβανο.
Με κάποιες ημέρες καθυστέρηση λόγω τεχνικής βλάβης που υπέστη το κυβερνητικό αεροσκάφος, ο Ελληνας πρωθυπουργός είναι ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που επισκέπτεται τη Βηρυτό μετά τη συμφωνία κατάπαυσης πυρός μεταξύ Ισραήλ-Λιβάνου, αλλά και την περιοχή εν γένει μετά την πτώση του καθεστώτος Ασαντ στη Συρία. Ο κ. Μητσοτάκης θα συνοδεύεται από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη και τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Δημήτρη Χούπη.
Κατά την παραμονή του στον Λίβανο, ο πρωθυπουργός θα συναντήσει τον ομόλογό του, Najib Mikati, αλλά και τον πρόεδρο της Βουλής, Nabih Berri. Στις συνομιλίες του, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο κ. Μητσοτάκης «θα επαναλάβει την ετοιμότητα της Ελλάδος να συνδράμει στην ενίσχυση των κρατικών δομών του Λιβάνου». Μεταξύ αυτών των δομών, περιλαμβάνονται και οι λιβανέζικες ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες παίζουν κρίσιμο ρόλο στην εφαρμογή της εκεχειρίας. Αυτός είναι και ο λόγος της παρουσίας του κ. Χούπη.
Το προσφυγικό
Η Αθήνα χαιρέτισε θερμά την εκεχειρία που συμφωνήθηκε στις 26 Νοεμβρίου μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου και γι’ αυτό κυβερνητικοί αξιωματούχοι χαρακτήριζαν τη σημερινή επίσκεψη ως «υψηλού συμβολισμού και σημασίας», τονίζοντας ότι η ελληνική παρουσία αποτελεί ένα «ισχυρό μήνυμα υπέρ της σταθερότητας και της ειρήνης στην περιοχή» αλλά και «της στήριξης του Λιβάνου στην εφαρμογή της εκεχειρίας».
Υπό το πρίσμα αυτό και με ενδιαφέρον για το πώς εξελίσσονται οι προσφυγικές-μεταναστευτικές ροές, ούσα χώρα πρώτης γραμμής, η Ελλάδα φαίνεται ότι λαμβάνει σοβαρά υπόψη της τις εξελίξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, επιδιώκοντας ενεργότερο ρόλο και λόγο στα πράγματα της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, προ ημερών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες και με τον βασιλιά της Ιορδανίας Abdullah II και τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Tamim bin Hamad Al Thani, με επίκεντρο το Συριακό.
Εν συνεχεία, ο κ. Μητσοτάκης θα συναντηθεί με τους εκπροσώπους της ελληνικής κοινότητας του Λιβάνου, η οποία αριθμεί περί τα 4.500 μέλη.
Συνάντηση ΥΠΕΞ
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο κ. Γεραπετρίτης αναμένεται να έχει διμερή συνάντηση με τον ομόλογό του Abdallah Bou Habib. Η συζήτηση των υπουργών θα εστιάσει στην επικαιρότητα της περιοχής. Προ ημερών, οι δύο ΥΠΕΞ είχαν τηλεφωνική επικοινωνία προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερος συντονισμός όσον αφορά το Συριακό.
Σε ό,τι αφορά την τριμερή συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Λιβάνου σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, οι δύο αξιωματούχοι θα δρομολογήσουν νέα συνεδρίαση εντός του νέου έτους.
Διαχρονική φιλία
Η Ελλάδα και ο Λίβανος συνδέονται με παραδοσιακούς δεσμούς φιλίας και οι διμερείς πολιτικές επαφές σε όλα τα επίπεδα είναι πυκνές. Διαχρονικά, η Ελληνική Δημοκρατία στέκεται αρωγός στον δοκιμαζόμενο λαό του Λιβάνου. Τον περασμένο Οκτώβριο, με μέριμνα των υπουργείων Εξωτερικών και Αμυνας, παραδόθηκε φορτίο με ανθρωπιστική βοήθεια στην αραβική χώρα. Στις αρχές του ίδιου μήνα, λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης ασφαλείας στη Βηρυτό, μεταγωγικά αεροσκάφη C-130 απεγκλώβισαν Ελληνες και Κύπριους πολίτες. Υπενθυμίζεται, δε, ότι τον Σεπτέμβριο του 2020, έναν μόλις μήνα μετά την καταστροφική έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού, η Αθήνα είχε αποστείλει αφειδώς ανθρωπιστική και άλλου τύπου βοήθεια με το αρματαγωγό «ΙΚΑΡΙΑ» στον Λίβανο.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΡΓΟΣΕ αναφέρθηκε από το βήμα του συνεδρίου Green Deal Greece 2024, στις αρχές Νοεμβρίου, στην κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής μεταξύ Ν. Καρβάλης – Τοξότών Ξάνθης, που θα συνδέει τον λιμένα Καβάλας με το υφιστάμενο σιδηροδρομικό δίκτυο στη θέση του σταθμού των Τοξοτών, το οποίο χαρακτήρισε ως έργο «μεγάλης εμβέλειας». Αναφέρθηκε επίσης στην αναβάθμιση της γραμμής Αλεξανδρούπολης – Ορμενίου που τη χαρακτήρισε ως «κομβικό έργο». Στα ίδια έργα είχαν αναφερθεί επανειλημμένα και κυβερνητικά στελέχη..
Τα έργα αυτά που κοστολογούνται πλέον του ενός δις ευρώ θα επιλύσουν το πρόβλημα της Θράκης; Θα άρουν δηλαδή την απομόνωση της περιοχής σιδηροδρομικά από την υπόλοιπη Ελλάδα, μία κατάσταση πρωτοφανή σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, να στερούνται δηλαδή οι κάτοικοι μιας ευρωπαϊκής περιφέρειας σιδηροδρομικών υπηρεσιών; Όμως τα έργα που προαναφέρθηκαν δεν έχουν καμία σχέση με την σιδηροδρομική επανασύνδεση της Θράκης με την υπόλοιπη Ελλάδα. Μήπως αυτοτελώς το καθένα επιλύει κάποιο πρόβλημα για την περιοχή; Ούτε αυτό συμβαίνει. Τότε;
Η σιδηροδρομική σύνδεση του λιμένα της Καβάλας με τον Σ.Σ. Τοξοτών προϋπολογίζεται στα ~ 200 εκ. ευρώ. Το λιμάνι της Καβάλας, ένα λιμάνι κρουαζιέρας, ποιά εμπορευματική προοπτική έχει εν μέσω της Θεσ/νίκης και της Αλεξ/πολης που εξυπηρετούνται με κάθετους άξονες διαμετακόμισης των εμπορευμάτων προς βορρά; Πρόσθετα, για να προωθηθούν τα φορτία από το λιμάνι της Καβάλας προς την Ανατολή ή την Ευρώπη θα πρέπει να διέλθουν από τα ορεινά τμήματα της Κίρκης ή του Παρανεστίου αντίστοιχα, με κλίση 30 τοις χιλίοις που είναι αντιπαραγωγική και αντενδείκνυται για μαζικές μεταφορές. Επί πλέον, γιατί τα εμπορικά πλοία να προσεγγίσουν την Καβάλα και όχι τη Θεσ/νίκη ή την Αλεξ/πολη ώστε να αποφευχθούν τα πρόσθετα χιλιόμετρα χερσαίας μεταφοράς και οι καθυστερήσεις μεταξύ Καβάλας – Τοξοτών – Αλεξ/πολης ή Καβάλας – Τοξοτών – Θεσ/νίκης;. Από τη στιγμή που ο σιδηροδρομικός άξονας Αλεξ/πολης – Ελληνοβουλγαρικών συνόρων έχει μηδενικό εμπορευματικό έργο, παρά μόνον στρατιωτικό εξοπλισμό προς βορρά, ποιά σκοπιμότητα εξυπηρετεί σήμερα το έργο της διασύνδεσης της Καβάλας με το σιδηροδρομικό δίκτυο; Βέβαια είναι αυτονόητη η σύνδεση ενός λιμένα με το σιδηροδρομικό δίκτυο αλλά μπορεί να προτάσσεται σήμερα του καίριου προβλήματος της επανασύνδεσης της Θράκης σιδηροδρομικά με την υπόλοιπή Ελλάδα; Τότε γιατί;
Όσον αφορά τον άξονα Αλεξανδρούπολης – Ορμενίου, που η πρώτη φάση της αναβάθμισής του προϋπολογίζεται σε 700 εκ ευρώ και συνολικά το έργο σε 1,077 δις ευρώ, έχει ανακαινιστεί πλήρως μέχρι το 2011 με τα καλύτερα υλικά επιδομής (σιδηροτροχιές UIC 54, ολόσωμους στρωτήρες εκ σκυροδέματος, συνδέσμους fosslow, σκύρα υψηλής σκληρότητας) και λόγω της χάραξής του επιτρέπει ταχύτητες από 100 – 140 km/h. Η ανώτατη επιτρεπόμενη ταχύτητα για τα εμπορικά – στρατιωτικά τρένα είναι 100 km/h και στην περίπτωση λειτουργίας προαστιακού σιδηροδρόμου στον Έβρο, λόγω των συχνών σταθμεύσεων, οι παραπάνω ταχύτητες είναι υπερεπαρκείς. Να σημειώσουμε ότι το εμπορευματικό έργο προς βορρά, είναι ανύπαρκτο λόγω της δέσμευσης του λιμένα στις στρατιωτικές προτεραιότητες της υπερδύναμης.. Απαιτείται μόνον η ανάκτηση της απολεσθείσης συντήρησης της γραμμής ελλείψει φορτίων επί χρόνια ενώ ως άξονας μετά την ανακαίνισή του την περίοδο 2004 – 2011, πληροί τις προϋποθέσεις να ανταποκριθεί και σε μελλοντικές απαιτήσεις Ως έργο δεν συνδέεται με την επανασύνδεση της Θράκης με την υπόλοιπη Ελλάδα και δεν χρήζει αναβάθμισης Τότε γιατί να επενδυθεί 1,077 δις ευρώ;
Γιατί λοιπόν δεν διατίθενται τα ποσά αυτά στην επανασύνδεση της Θράκης με την υπόλοιπη Ελλάδα (γραμμή Αλεξανδρούπολης – Θεσσαλονίκης) όπου αναγκαιούν; Αναγκαιούν διότι η λειτουργία του σιδηροδρόμου έχει πολύ υψηλό κόστος. Ο σιδηρόδρομος δεν είναι μόνον το τρένο, η γραμμή και ο σταθμός που βλέπουμε. Είναι και οι αθέατες πλευρές του που διασφαλίζουν την ασφάλεια της κυκλοφορίας. Τα Τμήματα Γραμμής, τα Μηχανοστάσια, τα Αμαξοστάσια, τα Τμήματα Μεταλλικών Κατασκευών, τα ΤΗΗΕ, είναι…, είναι….. Η ασφαλής επανασύνδεση της Θράκης με την υπόλοιπη Ελλάδα ακόμη και στις συνθήκες του 2008 με τις παθογένειές εκείνης της περιόδου, έχει πολύ υψηλό κόστος. Επίσης η συνεχής αναβάθμιση της υφισταμένης σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολης – Θεσσαλονίκης είναι επιβεβλημένη διότι θα διατηρηθεί και μετά την κατασκευή της σιδηροδρομικής Εγνατίας που θα παραλλάσσει το τμήμα Θεσσαλονίκης – Τοξοτών Ξάνθης με τη χάραξη Θεσσαλονίκης – Αμφίπολης – Καβάλας – Τοξοτών. Διότι είναι αδιανόητη η αποσύνδεση του Κιλκίς, των Σερρών, της Δράμας από το σιδηροδρομικό δίκτυο.
Τότε γιατί προτάσσονται τα δύο έργα; Είναι χαρακτηριστική η φράση Αμερικανού αξιωματούχου γαι τη διπλή στόχευση των ΗΠΑ για τα λιμάνια Αλεξανδρούπολης και Καβάλας: «Δεν μπορείς, είπε, να μπαίνεις σ’ ένα κατάστημα παπουτσιών και να αγοράζεις μόνο το αριστερό παπούτσι!». Θέλουν και τα δύο λιμάνια να τα αξιοποιούν συνδυαστικά και επομένως και τα δύο σιδηροδρομικά έργα για την προώθηση των εξοπλισμών. Προέχουν λοιπόν άλλα συμφέροντα έναντι της Θράκης.
Οι εξελίξεις στην Συρία είναι ταχύτατες. Μέσα σε λίγες μέρες άλλαξε ο χάρτης της Συρίας και της Μέσης Ανατολής γενικότερα. Μην τρέφουμε αυταπάτες. Η Τουρκία συνεχώς μεγαλώνει γεωγραφικά και αυτό έχει ως συνέπεια να δυναμώνει…
Άλλη μία χώρα πλέον βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή. Μετά ποια χώρα ακολουθεί; Αυτό το ερώτημα πλανάται στα επιτελεία των κεντρικών υπηρεσιών ασφαλείας και των κυβερνήσεων πολλών σοβαρών κρατών και η απάντηση είναι δύσκολο να δοθεί.
Πάντως ασφαλώς θα υπάρξει επόμενη χώρα – στόχος. Ωστόσο ορισμένοι ακόμη (!) πιστεύουν ότι η Τουρκία είναι απομονωμένη… Σίγουρα θα πρέπει να αναθεωρήσουν τις εσφαλμένες απόψεις τους μετά τα πρόσφατα γεγονότα στην Συρία. Προς το παρόν η γειτονική χώρα ασχολείται με τους Κούρδους της Συρίας, ώστε να εξασφαλίσει τα νότια σύνορά της και έτσι να κλείσει οριστικά μία σημαντική εκκρεμότητα.
Ο Δρ. Γιώργος Κωνσταντινίδης είναι συγγραφέας του βιβλίου Ψηφίδες Διεθνούς Οικονομίας, Γεωπολιτικής και Γεωστρατηγικής
Ενώ η αύξηση των αμυντικών δαπανών των 32 κρατών μελών του ΝΑΤΟ έχει συμφωνηθεί με το 2%, και όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευθεί για την τήρησή τους από την Σύνοδο Κορυφής στην Λιθουανία το 2023, εν μέσω του Ρώσο Ουκρανικού Πολέμου, ο ΓΓ του ΝΑΤΟ κ Ρούτε σε ομιλία του στις Βρυξέλες δημιουργεί μία κινδυνολογία και μία διεθνή ανασφάλεια σε όλη την Ευρώπη
1. Επιθυμεί να ανεβάσει ξαφνικά από το 2% στο 3% το όριο των αμυντικών δαπανών του ΑΕΠ των κρατών μελών του ΝΑΤΟ “για τους άμεσους πολέμους σε 4 με 5 χρόνια στην Ευρώπη” που μόνο ο ίδιος βλέπει, ακολουθώντας το ενδεχόμενο – υποθετικό παράδειγμα της Ουκρανίας ότι ίσως να δαπανήσει για εξοπλισμούς που πιθανόν να είναι το 1/4 του ΑΕΠ το 2025
2. Εισάγει επίσημα την ‘’έννοια για στροφή του πολέμου στην Ευρώπη’’ ενώ ο ίδιος ο κ Ρούτε και η Συμμαχία του ΝΑΤΟ έχουν ως κύρια αποστολή την αποτροπή του πολέμου στην Ευρώπη, όταν για τον λόγο αυτό ήδη υπάρχει κινητοποιημένη η NRF ταχείας επέμβασης 300.000 στρατιωτών ενεργοποιημένη από την Βόρεια Θάλασσα μέχρι την Ρουμανία
3. Διαστρεβλώνει – αδειάζει την ξεκάθαρη μέχρι στιγμής άποψη του Τραμπ για τερματισμό του πολέμου ως ‘’διαρροές για συμβιβασμό στην Ουκρανία’’ και μάλιστα όπως ο ίδιος ο Ζελένσκι προέτρεπε δημοσίως τον Γάλλο Πρόεδρο να βρεί μια λύση ειρηνευτικής προσέγγισης
4. Προκαλεί την Ευρωπαϊκή Κοινή Γνώμη ότι θα πρέπει οι βιομηχανίες όπλων να ’’πάρουν το ρίσκο και να επενδύσουν μαζικά σε νέες γραμμές παραγωγής οπλών’’. Αναφέρει ως παράδειγμα την ‘’Turkish aerospace που ο ίδιος έχει επισκεφτεί’’
5. Επισημαίνει ότι η Κίνα από 200 πυρηνικές κεφαλές το 2020, αναμένεται να έχει περισσότερες από 1.000 μέχρι το 2030. Αυτά όλα θα έπρεπε να ανησυχούν τον ίδιο και την προοπτική επίλυσης των θεμάτων αυτών, με βάση το καταστατικό άρθρο 1 και 2 του ΝΑΤΟ για διεθνή ειρήνη, ασφάλεια και αποχή απειλής ή χρησιμοποιήσεως βίας ώστε να εδραιωθεί η σταθερότητα, ευημερία και η εξάλειψη των συγκρούσεων
6. Υποδεικνύει ότι οι πιστώσεις για αμυντική θωράκιση των κρατών πρέπει να αντληθούν από την υγεία, την παιδεία, τα ταμεία των συντάξεων, των τραπεζών. Άραγε γιατί δεν τα έλεγε ως ΠΘ της Ολλανδίας επί 14 χρόνια μέχρι τον περασμένο Ιούλιο ?
Αντίθετα, αυτό που θα έπρεπε να πράξουν τα πολιτικά όργανα του ΝΑΤΟ είναι να αποτρέψουν την ενδεχόμενη κρίση με ειρηνική διαδικασία, με διεθνή διαβούλευση, σύμφωνα με τα καταστατικά ίδρυσης του ΝΑΤΟ, όλων των κρατών μελών του που προσχώρησαν στην συμμαχία για την συλλογική ασφάλεια της ομπρέλας του ΝΑΤΟ άρθρου 5.
Δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι υπάρχουν ήδη κράτη μέλη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη με αμυντικές δαπάνες τεράστιες του ΑΕΠ όπως η Πολωνία στο 4,12%, Εσθονία 3,43%, Λετονία 3,15% και Ελλάδα 3,08%.
Οι ομάδες που εξαπέλυσαν επίθεση στη Συρία και κατέλαβαν τη χώρα είναι υπεύθυνες για τη διάπραξη πολλών θηριωδιών κατά των μειονοτήτων όλα αυτά τα χρόνια.
13 Δεκεμβρίου 2024
Δεκάδες χιλιάδες Σύροι από διάφορες μειονοτικές ομάδες εγκατέλειψαν τα χωριά τους και κατευθύνθηκαν προς τα σύνορα του Λιβάνου φοβούμενοι τις εξτρεμιστικές ομάδες που μόλις πριν από μέρες κατέλαβαν τη Συρία μετά την αστραπιαία επίθεση που οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησης του προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ .
Περίπου 90.000 Σύροι πολίτες έχουν εισέλθει στον Λίβανο από την κατάρρευση της κυβέρνησης Άσαντ, σύμφωνα με μια έκθεση που κυκλοφόρησε η λιβανική εφημερίδα Al-Akhbar στις 13 Δεκεμβρίου – η οποία επικαλείται πηγές ασφαλείας στο Λίβανο.
Ο επίσημος αριθμός που εισήλθαν στον Λίβανο από τη Συρία μετά την πτώση της κυβέρνησης του Άσαντ την Κυριακή δεν ξεπερνά τους 7.000, εξαιρουμένων των χιλιάδων εκτοπισμένων που εισήλθαν μέσω παράνομων διελεύσεων – φέρνοντας τον αριθμό πιο κοντά στις 90.000.
«Η πλειονότητα τους είναι από μειονότητες που κατοικούσαν σε περιοχές που ελέγχονται από το καθεστώς, όπως η γειτονιά του ιερού Sayyida Zaynab και η ύπαιθρος της Χομς και της Χάμα, μέχρι τα σύνορα του Λιβάνου, και αποφάσισαν να φύγουν. Κάποιοι από αυτούς μίλησαν για απειλές, ενώ άλλοι το αρνήθηκαν, αλλά έχουν μεγάλες ανησυχίες», ανέφεραν οι πηγές ασφαλείας.
Ένας μικρός αριθμός Σύριων έχει διαμείνει στη Βηρυτό, ενώ άλλοι έχουν εισέλθει στην ανατολική περιοχή Μπεκάα του Λιβάνου. Πολλοί φέρονται επίσης να παραμένουν εγκλωβισμένοι κατά μήκος των συνόρων.
Η πόλη Hermel του ανατολικού Λιβάνου έχει δει Σύριους να καταφεύγουν από τις περιοχές Qusayr, Matarba και Rablah στη Συρία, καθώς και από τη Nubl και τη Zahraa – δύο σιιτικές πόλεις στην ύπαιθρο του Χαλεπίου που πολιορκήθηκαν από το Μέτωπο Nusra της Αλ Κάιντα, τώρα γνωστό ως Hayat Tahrir al-Sham (HTS), οι εξτρεμιστικές δυνάμεις που ηγήθηκαν της εισβολής στη Συρία και εισήλθαν στη Δαμασκό την 8 Δεκεμβρίου.
Μερικοί από τους εκτοπισμένους Σύρους έχουν αναφέρει ότι δέχθηκαν επίθεση ή τους ζητήθηκε να φύγουν από τις εξτρεμιστικές μαχητικές ομάδες.
Από την πτώση της Δαμασκού, το HTS έχει ορκιστεί δημόσια ότι οι μειονοτικές ομάδες και όλα τα θρησκευτικά ιερά θα προστατεύονται από τη νέα κυβέρνηση που διορίστηκε από το πρώην παρακλάδι της Αλ Κάιντα. Ενώ δεν έχει γίνει καμία μαζική σφαγή μειονοτήτων, όπως φάνηκε τα προηγούμενα χρόνια του συριακού πολέμου, πολλοί είναι δύσπιστοι και φοβισμένοι.
Το Μέτωπο Νούσρα ήταν υπεύθυνο για πολλές φρικαλεότητες εναντίον Χριστιανών, Αλαουιτών, Σιιτών και Δρούζων – οι οποίες περιλάμβαναν βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας, εκτελέσεις, απαγωγές, αδιάκριτους βομβαρδισμούς και άλλα εγκλήματα πολέμου.
Ο τουρκικός πληρεξούσιος – η δύναμη του Εθνικού Στρατού της Συρίας (SNA) – που επίσης εντάχθηκε στο HTS στην επίθεσή του κατά της Συρίας που ξεκίνησε στις 27 Νοεμβρίου, έχει ενσωματώσει δεκάδες μαχητές και διοικητές του ISIS στις τάξεις του όλα αυτά τα χρόνια.
Ηδυναμική της Τουρκίας του Ερντογάν ξεκίνησε ως νεοοθωμανικό όραμα αλλά εξελίσσεται ως αγωνία για το μέλλον της χώρας, έστω και αν αυτήν τη στιγμή φαίνεται πως κέρδισε στη Συρία.Και, πράγματι, κέρδισε. Η Συρία είναι μια εξαρτώμενη απολύτως οικονομικά – και κατ’ επέκτασιν πολιτικά – οντότητα από την Τουρκία, αλλά δεν είναι σίγουρο αν η Αγκυρα θα μπορέσει να ανταπεξέλθει στην πρόκληση. Η Συρία είναι ένα διαλυμένο κράτος, χωρίς να έχει στα ταμεία του ούτε ένα δολάριο, όπως δήλωσε ο νέος πρωθυπουργός. Για να επιβιώσει θα χρειαστεί τη βοήθεια της Δύσης, αλλά η βοήθεια αυτή θα δοθεί υπό αυστηρούς όρους.
Ο,τι και να λένε οι διαμορφωτές της δυτικής κοινής γνώμης το παρελθόν του Αμπού Μοχάμεντ αλ-Τζολάνι είναι σκληρά ισλαμιστικό αλλά προκειμένου να του ανατεθεί ο ρόλος του νικάτορα του καθεστώτος Ασαντ, υποχώρησε από τη σκληρή μορφή του. Εν ολίγοις, στη Συρία επικράτησε το ISIS αλλά ο αρχηγός της συριακής πτέρυγάς του, ο προαναφερθείς Τζολάνι, ήρθε σε συνεννόηση με τη Δύση να μην εφαρμοσθεί η σκληρή εκδοχή του. Ποια θα εφαρμοσθεί; Αποτελεί ερώτημα. Πάντως, οι πρώτες ενδείξεις δεν είναι ενθαρρυντικές. Και δεν μπορεί να είναι, διότι ο Τζολάνι ελέγχει μέρος του κινήματος που ηγήθηκε. Δεν αποκλείεται, αναλόγως των εξελίξεων, η τύχη του να είναι μαρτυρική.
Αυτήν τη στιγμή, στη Συρία συμβαίνουν όλα όσα ανησυχούσαν τη Δύση: εκδικήσεις, βανδαλισμοί, αστάθεια, απουσία ελέγχου, αβεβαιότητα για το τι μορφή πολιτεύματος θα επιβάλλει το καθεστώς, αλλά υπάρχει και η ελπίδα ότι ο Τζολάνι θα τηρήσει τις υποσχέσεις του. Διαφορετικά, τα ταμεία θα παραμείνουν άδεια.
Η Συρία είναι η νέα μαύρη τρύπα της περιοχής και είναι περισσότερο επικίνδυνη από άλλες (π.χ. Αφγανιστάν), λόγω της θέσης που κατέχει και της πολλαπλής, εθνικής και θρησκευτικής σύνθεσης του πληθυσμού της. Δεν είναι μια τυπικά αραβική χώρα, αν και κυριαρχούν ο αραβικός πολιτισμός, η αραβική γλώσσα και η αραβική θρησκεία. Στη Συρία και στον γειτονικό Λίβανο (πηγαίνουν πάντα μαζί) έχουν καταμετρηθεί 17 θρησκευτικές κοινότητες, που αντιδικούν χρόνια τώρα μεταξύ τους.
Σε μια από αυτές, τους αλαουίτες, που ζουν στα παράλια, στην περιοχή της Λατάκιας, ανήκε και ο Ασαντ. Αλαουί στα αραβικά σημαίνει απόγονος του Αλή, του ξαδέλφου και γαμπρού του Μωάμεθ, τον οποίο οι αλαουίτες δέχονται ως διάδοχο του προφήτη.
Στον νότο, οι ισμαηλίτες Δρούζοι, στα βουνά του Λιβάνου και στη Συρία οι μαρωνίτες και στην υπόλοιπη Συρία οι σουνίτες της περιοχής της Δαμασκού και της περιοχής του Χαλεπίου συγκροτούν ένα κυρίαρχο μωσαϊκό το οποίο συμπληρώνουν ελληνορθόδοξοι, συρο-ορθόδοξοι, καθολικοί, προτεστάντες κ.α. Ολοι αυτοί ανησυχούν για το είδος του καθεστώτος που θα επιβληθεί και τη συμπεριφορά του απέναντί τους.
Με τον πυρήνα αυτού του νέου καθεστώτος ήρθε σε συνεννόηση η Δύση, το ενθάρρυνε στην επιχείρησή του, το ενίσχυσε με όπλα και πολεμοφόδια και παρακολούθησε την προέλασή του, ουσιαστικά, την πορεία του από το Ιντλίμπ στη Δαμασκό. Ευελπιστώντας σε τι;
Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο η πτώση του Ασαντ και της μπααθικής ιδεολογίας που πρέσβευε αποτελεί τον καταλύτη των αλλαγών που συντελούνται στη Μέση Ανατολή. Η απομάκρυνση του Ασαντ ήταν το αποτέλεσμα μιας κατά κράτος επικράτησης του Ισραήλ στην περιοχή με την εξάλειψη του ιρανικού «Αξονα της Αντίστασης», μιας υπερφίαλης, όπως αποδείχθηκε, επιθυμίας του ιρανικού καθεστώτος να περιορίσει το γεωπολιτικό εκτόπισμα του εβραϊκού κράτους με τους πληρεξουσίους του.
Είναι ο λαός που οι Πέρσες του Κύρου απελευθέρωσαν από τη Βαβυλώνια αιχμαλωσία και επειδή στη Μέση Ανατολή δίνεται μεγάλη βαρύτητα στην Ιστορία η απελευθέρωση αυτή θα περίμενε κανείς να τους ενώνει. Οχι να τους κάνει θανάσιμους εχθρούς.
Υπάρχει ένα καθοριστικό στοιχείο στην περσική ή ιρανική ιστορία (Ιράν μετονομάστηκε η Περσία το 1938 από το σανσκριτικό Αρια, που το χρησιμοποιούσαν και στους αρχαίους χρόνους) που επηρεάζει την κρατική ιδεολογία και συμπεριφορά. Το πέρασμα από την ιστορική διαχρονία στο Ισλάμ.
Η κοσμική Περσία είναι δυτικόστροφη και αναζητά τις ρίζες της στους Αχαιμενίδες και η θρησκευτική στο Ισλάμ. Η Περσία του Σάχη ήταν ένας γεωπολιτικός πυλώνας της Δύσης, το Ιράν των μουλάδων αναζητά στηρίγματα όπου μπορεί.
Η περιοχή θα ήταν διαφορετική αν οι Πέρσες δεν περνούσαν στο Ισλάμ και οι ευθύνες γι’ αυτό επιρρίπτονται στον Ηράκλειο που το 610 τους συνέτριψε στη Νινευή επειδή έφθασαν στα πρόθυρα της Κωνσταντινούπολης. Μετά τη συντριβή αυτή οι Πέρσες δεν μπόρεσαν να αντιμετωπίσουν την αραβική προέλαση.
Παρόλο που κατακτήθηκαν, οι Πέρσες δεν προσέλαβαν τη νέα θρησκεία όπως ήθελαν οι Αραβες αλλά διαμόρφωσαν και διατήρησαν τη δική τους εκδοχή, με τη δική τους γλώσσα. Αυτή η διάσταση και διάκριση διατρέχει και σήμερα τη συμπεριφορά, τις συνεργασίες και τις συμμαχίες στην περιοχή.
Το Ιράν, σήμερα, είναι μεταξύ των χωρών που κινδυνεύουν από διάφορους ευσεβείς πόθους που αποδίδονται στο Ισραήλ και το θέλουν να τριχοτομείται (ομοσπονδιακά) σε ένα κουρδικό μέρος, ένα περσικό και ένα αζερικό. Η αζερική διάσταση στο Ιράν είναι σημαντική. Ωστόσο, δεν υπάρχει αυτήν τη στιγμή καμιά αζερική κίνηση που να επιδιώκει αυτονομία ή ομοσπονδία. Δεν θα μπορούσαμε να πούμε το ίδιο για την κουρδική διάσταση.
Παρόλο που φαίνεται ισχυρή και θεωρείται ότι βρίσκεται με την πλευρά των νικητών με όσα συνέβησαν στη Συρία, αβεβαιότητες για το μέλλον διακατέχουν και την Τουρκία. Με τη μορφή που έχει σήμερα, η Τουρκία δεν εξυπηρετεί τους σχεδιαστές της διεθνούς πολιτικής. Τον καταλυτικό ρόλο στην περιοχή τον διαδραματίζει το Ισραήλ με την απόλυτη βοήθεια των Αμερικανών.
Αν κρίνει κανείς από την ομιλία του Νετανιάχου στον ΟΗΕ, τους χάρτες που έδειξε, τις δηλώσεις του για αλλαγή του ιρανικού καθεστώτος και τις κατά καιρούς αμφιβολίες που διατύπωσε για την Τουρκία αλλά και τις ανησυχίες του Ερντογάν, η διαφαινόμενη επιλογή είναι Ινδία, φιλικά διακείμενες προς το Ισραήλ αραβικές χώρες, Κούρδοι, Κύπρος, Ελλάδα. Η επιλογή αυτή απαιτεί τη δημιουργία κουρδικού κρατικού μορφώματος και όλα δείχνουν πως αυτό θα επιδιωχθεί. Τουλάχιστον, με τα μέχρι σήμερα δεδομένα.
Η Ελλάδα, βεβαίως, είναι ένα απλό εργαλείο στους σχεδιασμούς αυτούς, η Κύπρος συμμετέχει περισσότερο αλλά η Μέση Ανατολή έχει μια ελληνιστική παράδοση την οποία όσο και αν προσπαθεί να εγκαταλείψει η Αθήνα, θα την κυνηγάει σαν εφιάλτης και δεν εξαλείφεται.
Η Μέση Ανατολή μυρίζει Ελλάδα και αν στην Αθήνα δεν το αντιλαμβάνονται ας το αξιοποιήσουν οι σχεδιαστές της Νέας Μέσης Ανατολής.
Η Τουρκία προς το παρόν έχει την αίσθηση πως αμφισβήτησε και εμπράκτως τη Συνθήκη της Λωζάννης αλλά οι επόμενοι μήνες θα δείξουν προς τα πού θα γείρουν οι εξελίξεις. Τα μεγάλα διακυβεύματα για την Αγκυρα είναι το Κουρδικό και η «Γαλάζια Πατρίδα». Η εξέλιξή τους ξεφεύγει από την επιρροή τοπικών δρώντων. Το νεοοθωμανικό όραμα εξελίσσεται σε υπαρξιακή αγωνία.
Δύο Έλληνες Ορθόδοξοι Χριστιανοί στο Wadi al-Nasara (Κοιλάδα των Χριστιανών) δολοφονήθηκαν στο σπίτι τους κατά τη διάρκεια μιας «κλοπής».
Ο Samaan Satme και η Helena Khashouf από το χωριό al-Jamasliyye στην επαρχία Χομς της Συρίας δολοφονήθηκαν βάναυσα στο σπίτι τους.
Αν και η δολοφονία αναφέρθηκε αρχικά ως διάρρηξη που πήγε στραβά, αργότερα προέκυψε ότι ο Samaan αποκεφαλίστηκε και η Helena πυροβολήθηκε, υποδεικνύοντας ότι υπήρχαν άλλα κίνητρα.
Δολοφονημένοι στις 13 Δεκεμβρίου, η νεκρώσιμη ακολουθία τους ξεκίνησε την επόμενη μέρα στην εκκλησία του Αγίου Συμεών Στυλίτη, στη Χάμπα.
Σύμφωνα με τοπικές αναφορές, οι «τυχαίες δολοφονίες» στη Χομς και τις ακτές συνεχίζονται, συχνά ταιριάζουν με το μοτίβο των δραστών που μπαίνουν σε ένα σπίτι για να δολοφονήσουν τα θύματα.
Την ίδια ώρα, ένα βίντεο κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με μια Λιβανέζα χριστιανή στη Συρία να λέει ότι ο αδελφός της που ζούσε στη Λατάκια με τη μητέρα της δέχτηκε επίθεση από γείτονες κατά την άφιξη των ανταρτών, λέγοντάς του: «Είστε Χριστιανοί, φύγετε από το σπίτι. δεν σε θέλουμε εδώ!»
SYRIA: POSSIBLE ETHNIC CLEANSING OF CHRISTIANS
– Video on social media of Lebanese Christian woman in Syria saying her brother living in Latakia with mother was attacked by neighbors upon rebels’ arrival, telling him: “You’re Christians, leave the house, we don’t want you here!” pic.twitter.com/IBIv1M7YBE
Οι τζιχαντιστικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από την Τουρκία εξαπέλυσαν επίθεση στη βόρεια Συρία στις 27 Νοεμβρίου και μέχρι το τέλος του μήνα είχαν καταλάβει το Χαλέπι, τη μεγαλύτερη πόλη και εμπορική πρωτεύουσα της Συρίας. Καθώς οι αντάρτες κινούνταν προς τα νότια, καταλαμβάνοντας τη Χάμα και τη Χομς, ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ βρισκόταν στη Μόσχα και όχι στη Δαμασκό, η οποία τελικά καταλήφθηκε στις 8 Δεκεμβρίου.
Μητσοτάκης στη Βηρυτό τη Δευτέρα
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα επισκεφθεί τον Λίβανο τη Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου, ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια της διάσκεψης με τίτλο «Μετά τη Χούντα 1974–2024: 50 χρόνια ελληνικής εξωτερικής πολιτικής».
Το ταξίδι στη Βηρυτό, την πρωτεύουσα του Λιβάνου, ήταν αρχικά προγραμματισμένο για τις 6 Δεκεμβρίου, αλλά αναβλήθηκε λόγω δυσλειτουργίας στο κυβερνητικό αεροσκάφος. Όπως ανακοινώθηκε προηγουμένως, πρωταρχικός σκοπός της επίσκεψης είναι η υποστήριξη της αναδιοργάνωσης των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου μέσω τεχνικής βοήθειας από την Αθήνα.
Ο Μητσοτάκης θα συναντηθεί επίσης με τον Λιβανέζο ομόλογό του Νατζίμπ Μικάτι και τον Πρόεδρο της Βουλής Ναμπίχ Μπέρι. Κατά τις συναντήσεις αυτές, αναμένεται να επαναλάβει την ετοιμότητα της Ελλάδας να βοηθήσει στην ενίσχυση των κρατικών θεσμών του Λιβάνου, συμπεριλαμβανομένων των ενόπλων δυνάμεών του.
Επιπλέον, αναμένεται να έχει συνομιλίες με μέλη της ελληνικής κοινότητας του Λιβάνου.
Ισραήλ και Τουρκία έχουν για τα καλά βάλει πόδι στη Συρία. Η συνεργασία τους μάλλον θα πρέπει να προκαλέσει δεύτερες σκέψεις σε όσους εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η Ελλάδα έχει διασφαλίσει κάτι ουσιαστικό με τη στενότατη συνεργασία της με τον Νετανιάχου. Όπου συνεργασία σημαίνει ότι το Ισραήλ μας πουλάει όπλα κι εμείς πληρώνουμε!
Η Τουρκία μπορεί να προσφέρει στρατιωτική βοήθεια στη Συρία αν της ζητηθεί, δήλωσε ο υπουργός Αμυνας, Γιασάρ Γκουλέρ, λέγοντας ότι η ‘Αγκυρα έχει ήδη συμφωνίες στρατιωτικής συνεργασίας και εκπαίδευσης με πολλές χώρες.
Η Τουρκία ήδη διατηρεί χιλιάδες στρατιώτες στη βόρεια Συρία, στο πλαίσιο τριών μεγάλων στρατιωτικών επιχειρήσεων για να περιορίσει την εκεί κουρδική παρουσία.
Τόνισε επίσης, σχετικά με την τρομοκρατία και το ΡΚΚ. «Τα μέλη της οργάνωσης που προέρχονται από χώρες εκτός Συρίας θα εγκαταλείψουν τη Συρία. Όσοι είναι Σύροι θα καταθέσουν τα όπλα τους» σημείωσε.
Μιλώντας στους εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης, στην ‘Αγκυρα, ο Τούρκος υπουργός είπε ακόμη ότι πρέπει να δοθεί η ευκαιρία στη νέα κυβέρνηση της Συρίας να κυβερνήσει.
Υποστήριξε πως δεν υπάρχουν ενδείξεις περί επέκτασης του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία μετά τον ‘Ασαντ, καθώς όπως ισχυρίστηκε δεν έχουν γίνει επιθέσεις από την οργάνωση τα τελευταία τρία χρόνια.
Επίσης, εκτίμησε ότι η Ρωσία θα επιδιώξει να διατηρήσει την παρουσία των βάσεών της της στη Συρία. «Θα κάνουν ό,τι μπορούν για να παραμείνουν», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στον «αέρα» θα βρεθούν τα δικαιώματά της Ελλάδας απέναντι σε Αλβανία, Σκόπια και Τουρκία
Non-paper «βόμβα» ετοιμάζει η Γερμανία μαζί με την Σλοβενία που με πρόσχημα τα Σκόπια και την αντιπαράθεση της με την Βουλγαρία θα συμπαρασύρει και τις ελληνικές θέσεις αν αυτό υλοποιηθεί ενώ ίσως αποτελέσει την αρχή της δημιουργίας μιας ΕΕ που στην εξωτερική πολιτική θα αδιαφορεί για τα μικρά κράτη.
Μάλιστα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την χώρα μας καθώς δεν είναι μόνο οι διμερής σχέσεις με τα Σκόπια αλλά και με την Αλβανία και με την Τουρκία λόγω Κύπρου.
Για ακόμα μια φορά η Γερμανία για λόγους δικών της συμφερόντων είναι έτοιμη να ποδηγετήσει τα εθνικά συμφέροντας της Ελλάδας.
Ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι κατηγορεί τακτικά τη Βουλγαρία ότι «εκβιάζει» τη χώρα του και δηλώνει ότι δεν πρόκειται να αποδεχτεί τους «επιτακτικούς» όρους που θέτει η Σόφια.
Από την μεριά της, η ηγεσία της Βουλγαρίας σημειώνει πως οι όροι δεν είναι μόνον της Σόφιας αλλά και της ΕΕ και τονίζει πως τα Σκόπια πρέπει να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει αν θέλει να προχωρήσει η ευρωπαϊκή τους πορεία.
Ο βασικός όρος που έχουν θέσει στη… Βόρεια Μακεδονία η Βουλγαρία και η ΕΕ είναι πως η χώρα πρέπει να τροποποιήσει το Σύνταγμά της, προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτό και η βουλγαρική μειονότητα που ζει σε αυτήν. Η κυβέρνηση του Χρίστιαν Μίτσκοσκι αρνείται να προβεί σε μία τέτοια τροποποίηση του Συντάγματος της χώρας.
«Ως χώρα, θα συνεχίσουμε να προάγουμε τις ευρωπαϊκές αξίες. Εάν οι Βρυξέλλες είναι έτοιμες να βρούμε μία εποικοδομητική λύση και να προωθήσουμε την (ευρωπαϊκή) πορεία μας , είμαστε πάντα εδώ για να ανταποκριθούμε θετικά. Διαφορετικά, μπορώ να συμπεράνω ότι εμείς ως χώρα, όπως και τα Βαλκάνια, δυστυχώς δεν είμαστε στο επίκεντρο αυτής της ηγεσίας των Βρυξελλών» δήλωσε χθες Σάββατο (14/12) ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ενώπιον και της επίσκεψής του, την Τρίτη 18 Δεκεμβρίου, στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Δυτικών Βαλκανίων.
Το non paper
Στο μεταξύ, η υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας, Τάνια Φάγιον δήλωσε ότι η Γερμανία και η Σλοβενία έχουν ετοιμάσει ένα non-paper το οποίο προβλέπει πως κάποιο κράτος- μέλος της ΕΕ δεν θα έχει δικαίωμα να θέτει «βέτο» στην ενταξιακή πορεία μιας γετονικής του υποψήφιας χώρας, λόγω διμερών διαφορών τους.
«Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η επιτάχυνση της διαδικασίας διεύρυνσης. Προτείνουμε να ελαχιστοποιηθούν τα βέτο και τα μπλοκαρίσματα λόγω διμερών ζητημάτων και να χρησιμοποιηθεί ειδική πλειοψηφία για τη λήψη αποφάσεων όσον αφορά τη διαδικασία διεύρυνσης» ανέφερε η Τάνια Φάγιον σε συνέντευξή στο πρακτορείο ειδήσεων του Μαυροβουνίου, «MINA».
Η υπουργός Εξωτερικών της Σλοβενίας γνωστοποίησε αυτή την πρωτοβουλία, αφότου η Κροατία εμπόδισε το κλείσιμο του κεφαλαίου της εξωτερικής πολιτικής, της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας για το Μαυροβούνιο.
Η ίδια κάλεσε τις δύο χώρες να επιλύσουν τα διμερή ζητήματα τους με πνεύμα καλής γειτονίας, πριν την ένταξη του Μαυροβουνίου στην ΕΕ, η οποία, όπως εκτίμησε η Τάνια Φάγιον θα μπορούσε να γίνει στη διάρκεια της θητείας (2024-2029), της παρούσας Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το Μαυροβούνιο ξεκίνησε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την ΕΕ το 2012.
Η Σλοβένα υπουργός Εξωτερικών είπε επίσης ότι παραμένει αισιόδοξη πως τα Δυτικά Βαλκάνια, με την υποστήριξη της ΕΕ, θα γίνουν αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής οικογένειας μέχρι τα τέλη της δεκαετίας.
Ο Ν. Δένδιας με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μ. Πομπέο, κατά την υπογραφή του πρωτοκόλλου
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι ίσως η πρώτη ελληνική κυβέρνηση, η οποία τα δίνει όλα στις ΗΠΑ, έναντι μηδενικών ανταλλαγμάτων. Μάλιστα, τώρα ο υπουργός Αμυνας ομολογεί ότι η αμυντική συμφωνία που ο ίδιος υπέγραψε ως υπουργός Εξωτερικών με τις ΗΠΑ, είναι άνευ αντικρύσματος για την Ελλάδα, αφού η «επιστολή Μπλίνκεν», με την οποία θα εδίδετο «δωρεάν» αμερικανικός οπλισμός στη χώρα μας, είναι κουρελόχαρτο. Ερωτηματικά έθεσε και ως προς το σοβαρό ενδεχόμενο να επιστρέψει η Τουρκία στο πρόγραμμα του F-35, με τον Τράμπ.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, με επικοινωνιακά πυροτεχνήματα, είναι ικανή να κάνει το μαύρο άσπρο. Ενίοτε, όμως, όταν στριμώχνονται από την ίδια την πραγματικότητα και τις παταγώδεις αποτυχίες τους, προκειμένου να αποποιηθούν των ευθυνών τους, τις ρίχνουν σε όλους τους άλλους, περιερχόμενοι σε … κρίση ειλικρίνειας.
Τι είπε, λοιπόν, ο Νίκος Δένδιας στη Βουλή, στο πλαίσιο της συζήτησης για τον προϋπολογισμό του 2025; Ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι η Ελλάδα έδωσε στις ΗΠΑ ό,τι ζητούσε η Ουάσιγκτον με τις Συμφωνίες Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), γνωστές ως συμφωνίες για τις βάσεις, αλλά … έμεινε μπουκάλα. Δεν πήρε τίποτε απ’ ό,τι της είχε υποσχεθεί η Ουάσιγκτον σαν αντάλλαγμα σε αμερικανικά μεταχειρισμένα όπλα.
Οι συμφωνίες
Ουσιαστικά, η δήλωση Δένδια, αποτελεί παραδοχή της προσωπικής αποτυχίας του και της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Κι’ ας υποστηρίζει ότι «για αυτό δεν έχει ευθύνη ούτε η ελληνική κυβέρνηση, ούτε ο Έλληνας πρωθυπουργός, ούτε η χώρα μας». Ο ίδιος, ως υπουργός Εξωτερικών, είναι εκείνος που προώθησε και υπέγραψε δύο αμυντικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ. Το πρώτο ήταν το πρωτόκολλο που υπέγραψε τον Οκτώβριο του 2019 με τον τότε υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ (της πρώτης κυβέρνησης Τράμπ), Μάικ Πομπέο. Η δεύτερη ήταν η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), τον Οκτώβριο του 2021, με τον υπουργό Εξωτερικών της κυβέρνησης Μπάϊντεν, του Άντονι Μπλίνκεν. Τουλάχιστον, ο Πομπέο ήρθε στην Ελλάδα για την υπογραφή. Ο Μπλίνκεν φαίνεται σνόμπαρε τα … ταξίδια στην Αθήνα, και ήταν άκρως φειδωλός στις επισκέψεις του και στις συναντήσεις με τον Ν. Δένδια. Ετσι, που ο δεύτερος αναγκάστηκε να του την πάει … πεσκέσι στην Ουάσιγκτον.
Ο Ν. Δένδιας, με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Α. Μπλίνκεν
Με τη δεύτερη συμφωνία, εκτός του ότι η Ελλάδα μετατρεπόταν σε μια απέραντη αμερικανική βάση, η Αθήνα έδιδε στις ΗΠΑ αυτό που μονίμως ζητούσε η Ουάσιγκτον. Επ’ αόριστον παράταση της παραμονής των βάσεων. Αντίθετα, προηγουμένως οι συμφωνίες για τις βάσεις προβλεπόταν να ανανεώνονται ανά έτος. Κάτι που αποτελούσε σημαντικό διαπραγματευτικό ατού στα χέρια της Ελλάδας.
Οι άλλοι φταίνε
Αφού η κυβέρνηση Μητσοτάκη, λοιπόν, έδωσε ό,τι ήθελαν οι ΗΠΑ, χωρίς να διασφαλίζει ότι η Ουάσιγκτον θα τηρήσει τις υποσχέσεις της, τώρα έρχεται ο Ν. Δένδιας και κλαίει πάνω από το χυμένο γάλα. Διαμαρτύρεται, δε, επειδή οι Αμερικανοί έχουν καταστήσει την «επιστολή Μπλίνκεν» … κουρελόχαρτο. Κοντολογίς, ο ίδιος που υπέγραψε τις συμφωνίες, τώρα βγαίνει παραπονούμενος στον …εαυτό του. Αυτό κι’ αν είναι ομολογία αποτυχίας.
Κι’όλα αυτά, παρ’ ότι άπαντες γνώριζαν ότι η «επιστολή Μπλίνκεν» είναι μια φούσκα. Πολύ περισσότερο, τα Επιτελεία των Ενόπλων Δυνάμεων ήξεραν ότι τα περισσότερα από τα προτεινόμενα «δωρεάν καλούδια» ήταν άχρηστα σαπάκια. Ομως, ακόμα και εκείνα που θα μπορούσαν κάπως να χρησιμεύσουν στις ελληνικές ΕΔ, τελικά οι ΗΠΑ τα έδωσαν στην Ουκρανία. Οπως τα Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης (ΤΟΜΑ), Bradley.
Παρ’ ότι, λοιπόν, ο Ν.Δένδιας δηλώνει «περήφανος για τις δυο στρατιωτικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ που φέρνουν την υπογραφή μου», πολύ περισσότερο που «οι συμφωνίες έβαλαν την Αλεξανδρούπολη στο χάρτη (σ.σ. η Αλεξανδρούπολη ήταν στον χάρτη ήδη επί ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί δεν ρωτάει να του το θυμίσει ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ, Παιατ;), ο ίδιος αυτοαναιρείται.
Με τον πρώην πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τζέφρι Παϊατ
Είπε χαρακτηριστικά ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες αυτά που προέβλεπαν αυτές οι συμφωνίες τα τήρησαν. Ξέρετε τι δεν τήρησαν; Αυτά που προβλέπει η επιστολή Μπλίνκεν. Αυτά που έγραψε ο υπουργός Εξωτερικών στον πρωθυπουργό δεν τηρήθηκαν από τις ΗΠΑ και το είπα ευθέως. Και για αυτό δεν έχει ευθύνη ούτε η ελληνική κυβέρνηση, ούτε ο Έλληνας πρωθυπουργός, ούτε η χώρα μας».
Ο Ν. Δένδιας νομίζει ότι απευθύνεται σε αδαείς και υποτιμά χοντροκομμένα τη νοημοσύνη του ελληνικού λαού που ακριβοπληρώνει από το υστέρημά του τα εξοπλιστικά προγράμματα. Πως είναι δυνατόν, δηλαδή, οι ΗΠΑ να «τήρησαν» την υπογραφή τους και την ίδια στιγμή να μην υλοποιούν μια από τις βασικότερες υποσχέσεις τους, την παραχώρηση «δωρεάν» οπλισμού προς τη χώρα μας; Καλό είναι να γνωρίζει ο υπουργός Αμυνας ότι, με τέτοιες κυβιστήσεις, ουδείς ανεβαίνει στην «εκτίμηση» της πρεσβείας και πολύ περισσότερο παίρνει το υπερατλαντικό χρήσμα για πρωθυπουργός στο μέλλον.
«Μας χαρίζουν γάιδαρο και τον κοιτάζουμε στα δόντια;»
Τι άλλο παραδέχτηκε ο Ν. Δένδιας; Οτι το αποτυχημένο πρόγραμμα των δήθεν «φρεγατών», LCS, που το απέρριψε ακόμα και το αμερικανικό Πεντάγωνο, ήταν άχρηστο για την Ελλάδα. Κάτι που, κατά ασφαλείς πληροφορίες, είχαν εξαρχής επισημάνει τα αρμόδια Επιτελεία.
Ενδεικτικά, είπε ο υπουργός Αμυνας στη Βουλή: «Έγραφαν (σ.σ. στην «επιστολή Μπλίνκεν) LCS και μας πρότειναν LCS χωρίς διορθωμένο το σύστημα πρόωσης. Αυτό έλειπε και να τις πάρουμε! Και με ανάγκη να πληρώσουμε 50 εκατομμύρια για την καθεμία, όχι. Χίλιες φορές όχι». Αν για αυτή την απαράδεκτη κατάσταση, όπως ισχυρίστηκε ο Ν. Δένδιας, δεν φταίει «ούτε η ελληνική κυβέρνηση, ούτε ο Έλληνας πρωθυπουργός», θα μας πει ποιος ευθύνεται; Ο γείτονας; Ξεχνάει, μήπως, ότι ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με αφορμή την «επιστολή Μπλίνκεν», υπερθεμάτιζε του συγκεκριμένου πλοίου, λέγοντας … «μας χαρίζουν έναν γάιδαρο και τον κοιτάζουμε στα δόντια;» Είπαμε να κάνουν κωλοτούμπες και ο Κ. Μητσοτάκης και ο Ν. Δένδιας, προκειμένου να φανούν «χρήσιμοι» στους Αμερικανούς, αλλά όχι και να προσβάλλουν τη νοημοσύνη μας!
Τα F-35 και τα F-16 Viper
Ενα εξίσου ενδιαφέρον ενσταντανέ από την ομιλία Δένδια στη Βουλή ήταν η αναφορά του στα τεχνολογικά προωθημένα, πλην όμως με πάρα πολλά προβλήματα, μαχητικά αεροσκάφη, F-35, τα οποία έχουν μπει στο στόχαστρο του «υπερυπουργού» του Τράμπ, μεγιστάνα, Ελον Μάσκ. Ο υπουργός Αμυνας κάλεσε τους βουλευτές να θυμηθούν τι τους είχε πει σε κλειστή ενημέρωση που τους είχε κάνει. «Είπα ότι προχωράμε τώρα (σ.σ. στην αγορά από την Ελλάδα) γιατί δεν ξέρουμε τι θα συμβεί στις εκλογές στις ΗΠΑ. Και δεν ξέρουμε αν μία διαφορετική κυβέρνηση στις ΗΠΑ θα διατηρήσει την απόφαση αποκλεισμού της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35. Και δεν μπορεί η Ελλάδα να αναλάβει το ρίσκο η Τουρκία να έχει F – 35 και η Ελλάδα να μην έχει F- 35».
Ξέρει, μήπως, κάτι περισσότερο ο Ν. Δένδιας για τις προθέσεις των ΗΠΑ και δεν μας το λέει; Ο ιδιος, βέβαια, μπορεί να παίζει κρυφτούλι, αλλά οι παροικούντες στην Ιερουσαλήμ γνωρίζουν ότι πρόθεση των ΗΠΑ δεν είναι να κρατήσουν δια παντός την Τουρκία εκτός προγράμματος F-35. Το έχει πει άλλωστε, σχεδόν ανοικτά, η πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Βικτώρια Νουλαντ, όταν είχε βρεθεί στην Τουρκία προτού «παραιτηθεί». Κάτι πάντως που εξαρτάται από το πως θα εξελιχθούν οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης για τον προϋπολογισμό, και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, μίλησε -ακροθιγώς, ευτυχώς- για τα εξοπλιστικά. Είπε, λοιπόν, ότι η Ελλάδα ήταν «αποδυναμωμένη σε σχέση με τις Ένοπλες Δυνάμεις, χωρίς καν να έχει μπει στο πρόγραμμα για την αναβάθμιση των F-16. Σήμερα που μιλάμε, η Ελλάδα είναι στο πρόγραμμα των F-16, αναβαθμίζονται σε Viper τα μαχητικά μας».
Είναι κατανοητό ότι ο υπουργός, στον οποίον καταλογίσουν ενδεχόμενη «άγνοια» στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, και ο Α. Σαμαράς ζητάει να … πάει σπίτι του, δεν είναι γνώστης των εξοπλιστικών, αλλά δεν μπορεί να μην ξέρει ότι η συμφωνία για την αναβάθμιση των F-16 κλείστηκε με υπογραφή Τσίπρα – Τράμπ (2017), και η υλοποίηση του προγράμματος ξεκίνησε τότε. Μάλιστα, σήμερα, εξαιτίας προβλημάτων που η ίδια η κυβέρνηση προκαλεί στην ΕΑΒ, το πρόγραμμα καθυστερεί σε σχέση με την προηγούμενη εξαετία.
Κάθε Έλληνας πολίτης με εύλογη ανησυχία παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Συρία και εκφράζει την ευχή για εδραίωση της ειρήνης, της συμφιλίωσης και της δημοκρατίας στη χώρα.
Η Κυβέρνησή, η Εκκλησία και ο λαός μας επιδεικνύουν και πρέπει να επιδεικνύουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους Ελληνορθοδόξους Χριστιανούς της Συρίας, οι οποίοι έχουν κατά καιρούς υποστεί ταλαιπωρίες. Θυμίζουμε την ομηρεία των μοναζουσών της Ιεράς Μονής Αγίας Θέκλας στη Μααλούλα της Συρίας. Οι Ορθόδοξες μοναχές αιχμαλωτίσθηκαν από ενόπλους τον Σεπτέμβριο του 2013 και απελευθερώθηκαν τον Μάρτιο του 2014.
Θυμόμαστε επίσης την απαγωγή και εξαφάνιση το 2013 των δύο Μητροπολιτών του Χαλεπίου, του Ελληνορθοδόξου Μητροπολίτου Παύλου Γιαζίζι, αδελφού του Πατριάρχη Αντιοχείας κ. Ιωάννου, και του Συροϊακωβίτη ομολόγου του. Πιθανότατα οι απαγωγείς τους, ακραίοι ισλαμιστές, τους εφόνευσαν.
Οι αραβόφωνοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί χρησιμοποιούν για να προσδιορίσουν την ταυτότητά τους τον όρο: Ρουμ Ορτοντόξ, δηλαδή Ρωμηοί Ορθόδοξοι. Όσοι κατοικούν σε διάφορες περιοχές της Συρίας και του Λιβάνου υπάγονται στο Πατριαρχείο Αντιοχείας. Θεωρούν εαυτούς κληρονόμους της Αυτοκρατορίας της Κωνσταντινουπόλεως – Νέας Ρώμης δηλαδή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Είναι γηγενείς και εντάσσονται στον Ελληνορθόδοξο πολιτισμό. Στη Θεία Λατρεία χρησιμοποιούν τα αραβικά, αλλά και τα ελληνικά. Το 2011 στη Συρία ζούσαν 500.000.
Η Ιερά Μητρόπολις Χαλεπίου της Συρίας ονομάζεται επισήμως Μητρόπολις Βερροίας, Χαλεπίου και Αλεξανδρέττας. Η αναφορά στη Βέρροια της ελληνιστικής Συρίας καταδεικνύει την τιμή που αποδίδουν οι Ελληνορθόδοξοι στην κληρονομιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των Επιγόνων του.
Είναι προφανές ότι όταν μιλούμε για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς της Συρίας αναφερόμαστε σε Σύρους υπηκόους που μιλούν αραβικά και παράλληλα διατηρούν τη συνείδηση της ελληνιστικής και βυζαντινής καταγωγής τους. Πιθανόν οι περισσότεροι από αυτούς να είναι ελληνογενείς, όπως ορθώς τους αποκάλεσε σε πρόσφατη ανακοίνωσή του ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος.
Ο διαπρεπής ιστορικός και συνεχιστής του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου Παύλος Καρολίδης έγραψε το 1909 μία πραγματεία για την εθνική καταγωγή των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής, στην οποία καταθέτει στοιχεία για την ελληνική καταγωγή των Ελληνορθοδόξων της Συρίας και του Λιβάνου.
Είναι λάθος να τους συγχέουμε με τους Έλληνες υπηκόους που ζουν στη Συρία και είναι ελάχιστοι. Όπως επίσης είναι ιστορικά αδόκιμο να τους αποκαλούμε «Λεβαντίνους». Ο όρος αυτός χρησιμοποιήθηκε κατά τον 19ο και 20ό αιώνα για να χαρακτηρίσει τους δυτικοευρωπαίους που κατοικούν στην Τουρκία και στη Μέση Ανατολή ως άποικοι ή ως έμποροι. Οι Λεβαντίνοι θεωρούνται από τους Άραβες ως επήλυδες, ξενόφερτοι. Αντιθέτως οι Ρωμηοί Ορθόδοξοι της περιοχής πάντα αντιμετωπίσθηκαν ως γηγενείς. Η βυζαντινή παρουσία και κληρονομιά είναι αρχαιότερη από τη μουσουλμανική παρουσία στην περιοχή Συρίας, Λιβάνου και Αγίων Τόπων.
Η Ελλάς για λόγους θρησκευτικούς, πολιτιστικούς και ιστορικούς οφείλει να προστατεύει τους Ρωμηούς Ορθοδόξους, τους Ναούς και τα Μοναστήρια τους. Ήταν καλή κίνηση η πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πατριάρχη Αντιοχείας κ. Ιωάννη. Πιστεύω ότι η Ελληνική Πολιτεία θα συνεχίσει να επιδεικνύει εμπράκτως το ενδιαφέρον της και την αλληλεγγύη της προς τους Ελληνορθοδόξους (Ρουμ Ορτοντόξ) και θα αξιοποιήσει τις διπλωματικές προσβάσεις της για να εξασφαλισθεί η θρησκευτική ελευθερία των ομοδόξων μας και των άλλων Χριστιανικών κοινοτήτων στη Συρία.
Ποια είναι άραγε η δομικού χαρακτήρα αντίφαση που διακρίνει την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ; Τα παντοειδή γεράκια πιστεύουν ότι η Αμερική μπορεί να ενεργεί κατά βούλησιν και να επιτυγχάνει και τους πιο φιλόδοξους στόχους της. Οι ρεαλιστές, αντίθετα, κρίνουν ότι το χάσμα μεταξύ τρεχουσών υποχρεώσεων σε διάφορα μέτωπα (Ουκρανία, Μέση Ανατολή, Ινδό-ειρηνικός) και των πραγματικών δυνατοτήτων των ΗΠΑ διευρύνεται και αποτελεί το μεγαλύτερο δομικό εμπόδιο για την διατήρηση της αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας.
Έτσι, για παράδειγμα, το χρέος των ΗΠΑ ξεπερνά τα 35 τρις δολάρια και η εξυπηρέτηση του υπερβαίνει κατά τι τον αμυντικό προϋπολογισμό της Αμερικής. Την ίδια στιγμή ο στρατός της χώρας αυτής αντιμετωπίζει προβλήματα εξεύρεσης προσωπικού, ενώ ο εξοπλισμός του έχει φθαρεί από τους συνεχείς πολέμους της τελευταίας 25ετίας.Οι πρόσφατες επίσης συγκρούσεις στην Ουκρανία και την Μέση Ανατολή έχουν αδειάσει εν πολλοίς τις αποθήκες όπλων και πολεμοφοδίων. Η συρρίκνωση εξάλλου της βιομηχανικής βάσης της Αμερικής λόγω της μετακίνησης των βιομηχανικών δραστηριοτήτων στην Ανατολή και τον Νότο του πλανήτη περιορίζει τις δυνατότητες της αμυντικής της βιομηχανίας να ανταπεξέλθει στις αυξημένες εξαιτίας των πολέμων ανάγκες.
Συνολικά οι δημοσιονομικές υπερβολές των ΗΠΑ (υπέρογκες κρατικές δαπάνες-κυρίως αμυντικές-και άμετρη εκτύπωση χρήματος) μαζί με την συρρίκνωση της παραγωγικής τους ικανότητας οδηγούν στην αποδυνάμωση της θέσης της πάλαι ποτέ μόνης υπερδύναμης στον κόσμο. Κανείς δεν φαίνεται να φοβάται πλέον την Αμερική όσο παλιά, παρά την κλιμάκωση της τελευταίας περιόδου με τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στην Ουκρανία και τον κίνδυνο πυρηνικού ολέθρου. Ο αγώνας δρόμου για την βελτίωση της θέσης της Ουκρανίας, πριν αναλάβει καθήκοντα ο νέος Αμερικανός πρόεδρος, δεν μοιάζει να μπορεί να αμφισβητήσει την νίκη των ρωσικών όπλων ή να προκαλέσει πολιτικό πρόβλημα στον Πούτιν. Η Ρωσία με την χρήση του υπερηχητικού βαλλιστικού πυραύλου Ορέσνικ βγαίνει από ένα θανάσιμο δίλημμα. Ή, δηλαδή, να ενδώσει σε επώδυνους συμβιβασμούς ή να κάνει χρήση πυρηνικών. Ο Τραμπ, όπως όλα δείχνουν, θα υποχρεωθεί να προσέλθει σε ειρηνευτικές συνομιλίες με την Ρωσία υπό δυσμενείς για την Αμερική όρους. Ταυτόχρονα μάλλον αποκλείεται πολεμική αναμέτρηση με την Κίνα για την Ταιβάν, όχι όμως και η προσπάθεια του νέου προέδρου για ένα οικονομικό διαζύγιο των ΗΠΑ από την Κίνα.
***
Επειδή παρά ταύτα είναι δύσκολο για την Αμερική να παραδεχθεί την απώλεια της ηγεμονικής της θέσης στον κόσμο, υπάρχει ο πειρασμός να αναζητήσει έναν εχθρό που να είναι κατ’ αυτήν ταυτόχρονα υπολογίσιμος και σχετικά εύτρωτος, ώστε κατανικώντας τον να ξανακερδίσει το καταρρακωμένο κύρος της. Εχθρό υπολογίσιμο, γιατί έτσι μόνον θα επιβεβαιωθεί η εικόνα της ακατανίκητης-υποτίθεται-πολεμικής μηχανής των ΗΠΑ, και εχθρό σχετικά εύτρωτο για να μην υπάρξουν δυσάρεστες εκπλήξεις.
Ποιος μπορεί να είναι αυτός ο εχθρός; Η Συρία δεν προσφέρεται γι’ αυτόν τον ρόλο. Το νέο μέτωπο εκεί αποτελεί απλώς έναν αντιπερισπασμό στα τεκταινόμενα στην Ουκρανία και στην Μέση Ανατολή. Κατά αρκετούς ο μόνος κατάλληλος υποψήφιος εχθρός είναι το Ιράν. Έχει πληθυσμό πάνω από 90 εκατομύρια, μεγάλη έκταση, επιστημονικό δυναμικό επιπέδου και αξιόλογη αμυντική βιομηχανία. Ταυτόχρονα διοικείται από τους «μουλάδες» που, κατά τους εισηγητές της επίθεσης στην χώρα αυτή, δεν διαθέτουν ευρεία λαϊκή υποστήριξη και μπορούν σχετικά εύκολα να ανατραπούν.
Τι θα πράξει η Αμερική του Τραμπ; Θα αδράξει την «ευκαιρία» μιας σύγκρουσης με το Ιράν; Ή αντίθετα σε όλα τα καυτά μέτωπα θα επικρατήσει η συναλλακτική λογική του Τραμπ, η τέχνη του να κλείνεις ντιλ, ώστε να αποκλιμακωθούν οι εντάσεις και να μην αναφυούν νέες αντιπαραθέσεις; Ο νέος πρόεδρος της Αμερικής έχει στελεχώσει το επιτελείο του με αρκετούς φίλους του Ισραήλ. Ταυτόχρονα όμως τονίζει ότι είναι κατά των πολέμων. Απαιτεί επίσης αφοσίωση των αυριανών υπουργών του σε εκείνον και όχι στο εβραϊκό λόμπι ή το βαθύ κράτος.
***
Η θητεία του Τραμπ θα κριθεί τελικά από την στάση του απέναντι στους πολέμους. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι θα είναι ικανοποιητικός στην εσωτερική πολιτική, στην οποία εστιάζει εξάλλου, και απρόβλεπτος ή ακόμη και επικίνδυνος στην εξωτερική πολιτική. Όμως η διάκριση μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής είναι σχηματική. Πώς μπορείς, για παράδειγμα, να περικόψεις τις σπατάλες χωρίς να μειώσεις πρώτα και κύρια τις αμυντικές δαπάνες και τα κόστη μιας γιγαντιαίας και εν πολλοίς αναποτελεσματικής πολεμικής μηχανής; Πώς μπορείς επίσης να ελέγξεις το κόστος των καυσίμων που ανεβαίνει σημαντικά λόγω των πολεμικών αναμετρήσεων χωρίς να δοθεί ένα τέλος στις διαρκείς συγκρούσεις; Πώς μπορεί τέλος να αναγεννηθεί η βιομηχανική βάση των ΗΠΑ χωρίς να ανακατευθυνθούν και να εστιασθούν οι διαθέσιμοι πόροι προς μια δυναμική βιομηχανική πολιτική και προς την επαγγελματική κατάρτιση ειδικευμένου εργατικού δυναμικού;
Οι ισχυρές και επιτυχημένες χώρες έχουν ικανές και φιλολαϊκές ηγεσίες και χαρακτηρίζονται επίσης από κοινωνική συνοχή και εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς. Για να αποκτήσει αυτά τα χαρακτηριστικά η Αμερική πρέπει να παραιτηθεί από τις ιμπεριαλιστικές της επιδιώξεις και το σύνδρομο του «εξαιρετισμού» ώστε να ενταχθεί στην αναδυόμενη πολυπολική τάξη πραγμάτων, ως ένας από τους ισότιμους πόλους της. Θα κατορθώσει έτσι με το «μέρισμα ειρήνης», την εξοικονόμηση πόρων από το σταμάτημα των πολέμων, να ισοφαρίσει την μείωση προσόδων που θα προκύψει από την απώλεια της έτσι και αλλιώς κλονισμένης ηγεμονικής της θέσης.
Ο ζωγραφικός πίνακας που συμπληρώνει τη σελίδα (“Αλλάζοντας τη Δύση”) είναι έργο του, αμερικανού, Thomas-Hart Benton.
Ο Δρ. Γιώργος Κωνσταντινίδης είναι συγγραφέας του βιβλίου Ψηφίδες Διεθνούς Οικονομίας, Γεωπολιτικής και Γεωστρατηγικής
του Κωνσταντίνου Κούσαντα, Αντιστρατήγου ε.α.
