Αρχική Blog Σελίδα 88

ΕΦΥΓΕ ΓΙΑ ΤΗ ΣΕΡΒΙΚΗ ΒΑΛΧΑΛΑ Ο Ρ. ΜΛΑΝΤΙΤΣ 

Από
anixneuseis
-
0

 

 του Ανδρέα Νικολόπουλου

Ο πλέον δημοφιλής άνδρας της περιόδου 1990-2000 για τους Σερβοβόσνιους, ο Στρατηγός Ρ. Μλάντιτς, έσβησε εχθές το απόγευμα στη Χάγη σε ηλικία 84 ετών.  

Με πατέρα εκ των κορυφαίων στρατιωτικών των Παρτιζάνων, ήταν απόλυτα φυσιολογικό να ακολουθήσει στρατιωτική καριέρα. Αποφοίτησε από την Στρατιωτική Ακαδημία με την υψηλότερη βαθμολογία αποφοιτήσαντος και συνέχισε σε θέσεις ευθύνης  στο Στράτευμα μέχρι να αναλάβει τα καθήκοντα του Αρχιστρατήγου των Σερβοβοσνιακών δυνάμεων. 

Ήταν ο Στρατηγός που πήρε τις μεγάλες αποφάσεις π.χ πολιορκία του Σαράγεβο, έδωσε τις μεγάλες νίκες π.χ επιχείρηση Διάδρομος και χρεώθηκε τα αρνητικά, που σε ενχ πόλεμο είναι πολλά π.χ Σρεμπρένιτσα.. Πάντως το 1995 έφερε απόλυτα νικηφόρο το στρατό του στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, κατέχοντας το 70% της! 

Έχοντας χάσει τον πατέρα του κατά τη διάρκεια  επίθεσης κατά θέσεων του ηγέτη των Ουστάσι Άντε Παβελιτς, γνώριζε καλά τις θηριωδίες των Κροατών κατά των Σέρβων της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και πόσα ακόμη ήταν ικανοί οι Κροάτες, στον δικό του πόλεμο. Επίσης ως φανατικός λάτρης της ιστορίας, γνώριζε πόσα δύσκολα πέρναγαν οι πρόγονοι του από τους Βοσνιακούς μουσουλμάνους για 500 χρόνια. Με την εμπειρία του κατάφερε να προστατέψει,  σε μεγάλο βαθμό, το λαό του από τις σφαγές των δύο αντιπάλων.  

Χαρακτηριστική και ενδεικτική των παραπάνω η  δήλωσή του: 

«Δεν πήγα στο Βιετνάμ για Κατάφερε να προστατέψει,  σε μεγάλο βαθμό, το λαό του από τις σφαγές των Κροατών και των Βοσνιακών μουσουλμάνων. Έφερ πολεμήσω, ούτε σε κάποια άλλη χώρα. Εγώ απλώς υπερασπίζομαι τον λαό μου. Τι άλλο μπορούσα να κάνω; Έπρεπε μήπως να μείνω άπραγος και να αφήσω να σκοτώνουν τον λαό μου, όπως συνέβαινε το 1941; Είμαι η τρίτη γενιά Σέρβων που δεν πρόλαβαν να γνωρίσουν τους πατέρες τους, επειδή εκείνοι σκοτώθηκαν στους πολέμους όταν οι γιοι τους ήταν ακόμη μικρά παιδιά. Εμείς δεν θέλαμε τον πόλεμο!»  

Αθάνατος Στρατηγέ  

Τά ἀποτελέσματα τῆς βάναυσης πολιτικοποίησης τῆς ΔΕΘ

Από
pcuser
-
3

  • Τοῦ Βασιλείου Εὐτυχίου Νικοπούλου*

Η Διεθνής Ἔκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) ἱδρύθηκε τό 1926 καί ἄνοιξε τίς πύλες της τόν Ὀκτώβριο τοῦ ἴδιου ἔτους, μέ κύριο, ἄν ὄχι ἀποκλειστικό, σκοπό τήν ἐνίσχυση τῆς οἰκονομίας τῆς Βορείου Ἑλλάδος

Η Διεθνής Ἔκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) ἱδρύθηκε τό 1926 καί ἄνοιξε τίς πύλες της τόν Ὀκτώβριο τοῦ ἴδιου ἔτους, μέ κύριο, ἄν ὄχι ἀποκλειστικό, σκοπό τήν ἐνίσχυση τῆς οἰκονομίας τῆς Βορείου Ἑλλάδος μέ τήν προσέλκυση ἐμπορικῶν-οἰκονομικῶν δραστηριοτήτων ἄλλων οἰκονομικῶς προηγμένων χωρῶν, δεδομένου ὅτι εἰδικῶς ἡ Βόρειος Ἑλλάς μετά τήν ἀπελευθέρωσή της τό 1913 ἀπό τούς Τούρκους ἦταν σχεδόν ἀποκομμένη οἰκονομικῶς, καί ὄχι μόνο, ἀπό τήν ὑπόλοιπη Ἑλλάδα καί χρειαζόταν εἰδική οἰκονομική, καί ὄχι μόνο, βοήθεια.

Ἡ ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης τό 1913 βρῆκε τήν πόλη καί τήν Μακεδονία γενικώτερα σέ ἀθλία οἰκονομική κατάσταση, τήν ὁποία ἐπέτεινε ὁ ἐπακολουθήσας Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος καί ἡ κατ’ αὐτόν καί δι’ αὐτοῦ πολιτική καί εἰδικώτερα πολιτειακή κατάσταση, ἡ ὁποία ὁδήγησε τή χώρα στόν ἐθνικό διχασμό μέ τόν σχηματισμό «προσωρινῆς Κυβέρνησης» ἀπό τόν Ἐλευθέριο Βενιζέλο στή Θεσσαλονίκη, ἡ ὁποία διήρκεσε μέχρι τόν Ἰούνιο τοῦ 1917, ὁπότε οἱ δυνάμεις τῆς «Ἀντάντ» πρός τήν ὁποία προσέκειτο ὁ Βενιζέλος, ἀνάγκασαν τόν γερμανόφιλο Βασιλέα σέ παραίτηση καί ἐξορία, μέ τόν Βενιζέλο νά ἐπιστρέφει στήν Ἀθήνα καί νά βάζει τήν Ἑλλάδα στόν πόλεμο στό πλευρό τῆς «Ἀντάντ».

Ἡ μεταπολεμική περίοδος ἀπό οἰκονομική ἄποψη δέν ἔδινε ἐλπίδας ἀνάκαμψης στήν Θεσσαλονίκη καί γι’ αὐτό τό 1926 ἀποφασίστηκε ἡ ἵδρυση τῆς ΔΕΘ ἀπό ἐμπνευσμένους πατριῶτες Θεσσαλονικεῖς, ἡ ὁποία ἄνοιξε, ὅπως εἴπαμε, τό πρῶτον τάς πύλας της τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1926.

Ἱστορικός σταθμός γιά τήν οἰκονομία κι ὄχι μόνο τῆς Θεσσαλονίκης εἰδικῶς, ἀλλά καί τῆς Βορείου Ἑλλάδος γενικώτερα! Ὁ θεσμός αὐτός ἱδρύθηκε καί λειτούργησε ἀποκλειστικῶς ὡς «οἰκονομικόν φόρουμ», τό ὁποῖον δέν εἶχε καμμία ἀπολύτως σχέση μέ τήν πολιτική ἐν στενῇ ἐννοίᾳ! Ἡ ἀλήθεια ὅμως εἶναι ὅτι οἱ Ἕλληνες πολιτικοί τήν ἐποφθαλμιοῦσαν ἀπό τήν πρώτη κιόλας στιγμή τῆς ἱδρύσεώς της, μέ πρῶτο τόν Ἐλευθέριο Βενιζέλο, ὁ ὁποῖος τήν ἐπισκέφθηκε τό πρῶτον κατά τήν 3ην διοργάνωσή της τό 1928 μέ ἐμφανεῖς προθέσεις πολιτικῆς ἐκμετάλλευσης!

Συγκεκριμένα, ἐνῷ ἐπέστρεφε στήν Ἀθήνα σιδηροδρομικῶς ἀπό τό Βελιγράδι, τροποποίησε καθ’ ὁδόν τό δρομολόγιό του εἰδικῶς γιά νά σταματήσει στή Θεσσαλονίκη προκειμένου νά στηρίξει πολιτικά τήν ΔΕΘ ὡς νεοπαγῆ οἰκονομικό θεσμό!

Ἡ πραγματική του ὅμως πρόθεση ἦταν ἡ πολιτική ἐκμετάλλευση τῆς ΔΕΘ καί ἡ «δι’ αὐτῆς» προβολή τῶν κυβερνητικῶν θέσεων στά Βαλκάνια, καί εἰδικώτερα στήν Γιουγκοσλαβία. Μέ τόν τρόπο αὐτό ἐγκαινιάσθηκε ἡ σταθερή πλέον παράδοση τῆς παρουσίας τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας τῆς χώρας στήν ΔΕΘ μέ σκοπό τήν ἐξαγγελία τῶν κυβερνητικῶν γενικῶς καί εἰδικώτερα τῶν οἰκονομικῶν προγραμμάτων, ἡ ὁποία (παράδοση) παγιώθηκε πλέον κατά τήν δεκαετία 1970-1980 ὡς μία ἀπό τίς κυριώτερες ἐκδηλώσεις τῆς «Μεταπολίτευσης καί ἐπεκτάθηκε καί στά κόμματα τῆς ἀντιπολίτευσης, ἡ ἡγεσία τῶν ὁποίων ἐμφανίζεται ἔκτοτε καί αὐτή στήν ΔΕΘ μέ συμφωνημένη κοινοβουλευτική σειρά καί ἐξαγγέλλει τά δικά της πολιτικά προγράμματα ἀντιπαρατιθέμενη στήν Κυβέρνηση, κι ἔτσι ἡ ΔΕΘ μετατρέπεται πλέον σέ περιφερειακό παράρτημα τῆς Βουλῆς καθ’ ὅλο τό προβλεπόμενο διάστημα τῆς λειτουργίας της!

Περνῶντας τώρα στήν σημερινή ἐξέλιξη τοῦ πολιτικοῦ αὐτοῦ φαινομένου, διότι περί «φαινομένου» ὄντως πρόκειται, ὀφείλομε νά ποῦμε, σεβόμενοι τά πράγματα, ὅτι διαγράφεται ἄκρως ἀπογοητευτική, δεδομένου ὅτι ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ἀντιπαρατίθενται τά κοινοβουλευτικά κόμματα στήν ΔΕΘ ἔχει ξεφύγει πλέον ἀπό τά συνηθισμένα ἀνεκτά ὅρια τῆς πολιτικῆς ἀντιπαράθεσης καί ἔχει προσλάβει τόν χαρακτῆρα τῆς ἀκατάσχετης «ὑποσχεσεολογίας» καί ἀνεύθυνης ὅσο καί ἀνέξοδης «παροχολογίας» πρός τόν λαό, ὁ ὁποῖος ἐμπαίζεται μέ «διεθνῆ ἐκθεσιακό» τρόπο μέχρι γελοιοποίησης τῶν πάντων! Καί τί δέν ἀκοῦμε ἀπό τοῦ ἐπισήμου βήματος τῆς ΔΕΘ καθ’ ὅλο τό διάστημα τῆς λειτουργίας της ἀπό τούς πολιτικούς μας ἄρχοντες! Εἶναι τέτοια καί τόση ἡ πολιτική τους ἀκράτεια, πού ἀδυνατεῖ νά τήν περιγράψει καί ἡ πλέον εὐφάνταστη δημοσιογραφική κάλαμος!

Τά «θά» ὑπερπλεονάζουν ἐκτοξευόμενα μέ ταχύτητα ὑπερβαίνουσα καί αὐτήν ἀκόμη τοῦ συνήθους πολιτικοῦ… ἤχου! Τάζουν τά πάντα, ποτάμια, θάλασσες, παραλίες, βουνά, κάμπους, πλούτη ἀκένωτα, πακτωλούς χρημάτων, μισθούς παχυλούς, συντάξεις… ἀγέραστες, καί «τοῦ πουλιοῦ τό γάλα» πού λέει ὁ λόγος! Ξεπέρασαν ἀκόμη καί τούς «λαγούς μέ τά πετραχήλια», στούς ὁποίους ὅμως, μετά τήν ἀκατανόητη αὔξηση τῶν μισθῶν τῶν Ἀρχιερέων, ἀποφεύγουν συστηματικά νά ἀναφέρονται ἀπό σεβασμό στίς ἀρχιερατικές σπηλαιώδεις τσέπες! Γελοιοποίηση τῆς οὕτως ἤ ἄλλως ἀπαξιωμένης πολιτικῆς γενικῶς καί πλήρης πολιτικοποίηση τῆς ΔΕΘ, ἀπογυμνωμένης πλέον ἀπό τόν ὁποιονδήποτε οἰκονομικό σκοπό καί στόχο, σέ τέτοιο σημεῖο ὥστε νά καταντᾶ ἀξιοθρήνητο συγκαιρινό παράρτημα τῆς Βουλῆς, στό ὁποῖο ἀναπτύσσονται τά πλέον παρηκμασμένα μοντέλα πολιτικῆς μισαλλοδοξίας! Καί ὅλα αὐτά γιά ἕνα καί μόνο σκοπό: τήν ἐξαπάτηση, παραπλάνηση καί πολιτικῶς ἐκμαυλιστική προσέλκυση τοῦ λαοῦ, τόν ὁποῖον οἱ «ἐλέῳ αὐτοῦ» ἀσκοῦντες τήν ἐξουσία θεωροῦν ἀκόμη ὡς «πρόβατον» τρεφόμενο μέ τά ἀνούσια, σάπια χόρτα τῶν ἀνεκπλήρωτων πολιτικῶν ὑποσχέσεων!

Ἔτσι, ἐνῷ ἔχει συμπληρωθεῖ ἤδη τό πρῶτο τέταρτο τοῦ 21ου μ.Χ. αἰῶνος, ὁ πολιτικός βίος τῆς χώρας κινεῖται ἀκόμη στούς ἀποσταμένους ρυθμούς τοῦ 19ου μ.Χ. αἰῶνος, τότε πού οἱ ἐπιλογές τῶν πολιτικῶν κομμάτων ἐξαντλοῦνταν στήν μέ κάθε, ἀθέμιτο βεβαίως, τρόπο προσέλκυση καί συγκράτηση ψηφοφόρων μέ μόνο σκοπό τήν ἀπόκτηση ἤ διατήρηση τῆς ἐξουσίας ὡς πολυπόθητης ὅσο καί «πολύφερνης νύμφης»! Κοτσαμπασισμός, ραγιαδισμός, πολιτικός ἐξευτελισμός, ἀκατάσχετος ὅσο καί ἀκατανόητος πολιτικός ἀμοραλισμός!

Πλήρης προπετής ἀπεμπόληση ὅλων τῶν ἠθικῶν, ἀλλά καί τῶν πολιτικῶν ἀξιῶν, σέ τέτοιο βαθμό πού ὁ πολιτικός βίος νά ταυτίζεται πλέον μέ ἐκεῖνον τόν κακόφημο γενικῶς καί ἀπολύτως ἀνυπόληπτον… ἀγοραῖον τοιοῦτον! Ἔτσι, μέ αὐτόν τόν τρόπο, καί χειρότερα ἀκόμη, θά λειτουργήσει κι ἐφέτος ἡ 90ή ΔΕΘ, ὡς κακέκτυπη μικρογραφία τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, μέ τούς πολιτικούς ἀρχηγούς νά μετακομίζουν προσωρινά στή Θεσσαλονίκη προκειμένου νά ἀνακοινώσουν ἀπό τοῦ βήματος τῆς ΔΕΘ τήν καθιερωμένη πλέον προγραμματική τους «ὑποσχεσεολογία», ἡ ὁποία ὅμως αὐτή τή φορά, σύμφωνα μέ τίς προβλέψεις τῶν εἰδημόνων, θά ἔχει ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον γιά δύο κυρίως λόγους:

α) διότι τό ἐπί μίαν ἑπταετία κυβερνῶν κόμμα τῆς Νέας Δημοκρατίας (ΝΔ) προσπαθεῖ μέ κάθε μέσον, κυρίως ἀθέμιτο, νά διατηρηθεῖ στήν ἐξουσία, τήν ὁποία ἐπιθυμεῖ προσωπικῶς ὁ ἴδιος ὁ Πρωθυπουργός προκειμένου νά ἐξασφαλίσει τό πολιτικό του μέλλον, τό ὁποῖον διαγράφεται ὄχι μόνο δημοσκοπικῶς, ἀλλά καί ἐκ τῶν ἀδιαψεύστων πραγμάτων ζοφερώτατο, καί β) διότι ἡ κατακερματισμένη ἀντιπολίτευση δέν παρέχει τήν ἐλαχίστη ἐλπίδα… κυβερνησιμότητας, τήν ὁποία ὅμως ἔχει τόση ἀνάγκη ἡ χώρα μας!

Εἶναι ἀδήριτη ἀνάγκη ὁ τόπος νά κυβερνηθεῖ πάσῃ θυσίᾳ, ἀκόμη καί μέ τήν πολιτική καρατόμηση ὅλων τῶν ἀνικάνων σημερινῶν πολιτικῶν ἡγετῶν, μέ πρῶτον βεβαίως τόν Πρωθυπουργό, ὁ ὁποῖος φέρει τήν κύρια, ἄν ὄχι τήν ἀποκλειστική, εὐθύνη γιά τήν ὅλη, ζοφερά ὄντως, αὐτή πολιτική κατάσταση! Στίς Δημοκρατίες, ὅπως ἡ δική μας, τά ἀδιέξοδα αἴρονται μόνο ἀπό τόν κυρίαρχο λαό μέ τήν παντοδύναμη ὅσο καί ἀλάνθαστη ψῆφο του. Ἄς τόν ἐμπιστευθοῦμε λοιπόν!

*Ἐπιτίμου Προέδρου Α.Π.

estianews.gr

Ταξιδάκι πολυτελείας της διοίκησης του ΣΕΦ στη Θεσσαλονίκη: 50.000 ευρώ για να παρουσιάσουν τις μακέτες του νέου κλειστού του Ολυμπιακού

Από
pcuser
-
0

Το συνολικό ποσό των περίπου 50.000 ευρώ αποφάσισε να διαθέσει η διοίκηση του Σταδίου Ειρήνης και Φιλίας για να καλύψει τα έξοδα της παρουσίας της στη φετινή ΔΕΘ. Βέβαια, αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι τι ακριβώς θα παρουσιάσει στη ΔΕΘ η διοίκηση του ΣΕΦ. Τον διαγωνισμό της ενεργειακής αναβάθμισης του γηπέδου που έχει ακυρωθεί ή μήπως τα έργα ανακαίνισης που πραγματοποιούνται από την ΚΑΕ Ολυμπιακός χωρίς να έχει ακόμη υπογραφεί η σύμβαση παραχώρησης του γηπέδου;

Στις 6 Αυγούστου 2026, το ΣΕΦ εξέδωσε απόφαση βάσει της οποίας εγκρίθηκε η δέσμευση πίστωσης 37.200 ευρώ σε βάρος της πίστωσης του προϋπολογισμού εξόδων του ΣΕΦ «για τα έξοδα εκθέσεων εσωτερικού ΔΕΘ που αφορά τη μετακίνηση, διαμονή και την διατροφή της διοίκησης και του προσωπικού του ΣΕΦ».

Στο πλαίσιο της επίμαχης απόφασης, στις 10 Αυγούστου 2026, συντάχθηκε ιδιωτικό συμφωνητικό παροχής υπηρεσιών μεταξύ του ΣΕΦ και ιδιωτικής εταιρείας, συνολικής αξίας 29.940 ευρώ, απαλασσόμενης ΦΠΑ για την παροχή υπηρεσιών που αφορούν την οργάνωση και διαχείριση των εξόδων συμμετοχής του ΣΕΦ στη ΘΕΘ και ειδικότερα «των εξόδων μετακίνησης, διατροφής και ημιδιαμονής του προσωπικού, σύμφωνα με την οικονομική προσφορά της και αναδόχου…».

Λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 23 Ιουλίου 2026, το ΣΕΦ εξέδωσε ακόμη μια απόφαση που αφορούσε έξοδα για τη φετινή ΔΕΘ. Πιο συγκεκριμένα, βάσει της επίμαχης απόφασης, εγκρίθηκε η δέσμευση πίστωσης 18.600 ευρώ για την πληρωμή δαπάνης σε βάρος της πίστωσης του προϋπολογισμού εξόδων του ΕΦ για «τις υπηρεσίες ενοικίασης περιπτέρου για έκθεση ΔΕΘ».

Βάσει δημοσιευμάτων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, σκοπός της παρουσίας στη φετινή ΔΕΘ είναι να παρουσιαστεί «το ΣΕΦ του μέλλοντος». Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το σχέδιο θα προβληθεί μέσω τρισδιάστατου βίντεο από αρχιτεκτονικό γραφείο, παρουσία της διοίκησης του ΣΕΦ και της προέδρου του ΔΣ, Χριστίνας Τσιλιγκίρη.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι βάσει των ίδιων δημοσιευμάτων, το πλάνο που θα παρουσιαστεί δεν θα αφορά μόνο τη συνολική αξιοποίηση του αθλητικού κέντρου, αλλά και την ενεργειακή αναβάθμιση του γηπέδου.

Μόνο που το Ελεγκτικό Συνέδριο ακύρωσε τον διαγωνισμό ύψους 24,8 εκατ. ευρώ -δημόσια χρηματοδοτούμενου- για την ενεργειακή αναβάθμιση του ΣΕΦ και προκήρυξε από την αρχή το διαγωνισμό για τις 10 Σεπτεμβρίου 2026, καθώς διαπιστώθηκαν παραλείψεις κατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας ανάθεσης».

Η παρουσία του ΣΕΦ στη ΔΕΘ έχει προγραμματιστεί για τις 5 Σεπτεμβρίου 2026. Επομένως, τι είδους παρουσίαση της ενεργειακής αναβάθμισης θα πραγματοποιηθεί; Ενός διαγωνισμού που έχει ακυρωθεί; Μήπως θα πουν γιατί ακυρώθηκε ο διαγωνισμός;

Ακόμη σημαντικότερα: στο τρισδιάστατο βίντεο που θα παρουσιάσει το ΣΕΦ στη ΔΕΘ, τι ακριβώς θα προβληθεί; Τα έργα που γίνονται αυτή τη στιγμή στο γήπεδο ενώ ακόμη δεν έχει υπογραφεί η σύμβαση παραχώρησης του ΣΕΦ στην ΚΑΕ Ολυμπιακός;

Μήπως θα επικοινωνηθεί επιτέλους ποιος επιτηρεί τα έργα που πραγματοποιούνται αυτές τις ημέρες από μια ιδιωτική εταιρεία, ενώ το ΣΕΦ παραμένει ιδιοκτησία του Δημοσίου;

Θα πουν αν έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια για την τέλεση αυτών των εργασιών;

Ρητορικά τα ερωτήματα. Ελπίζουμε τουλάχιστον να έχει καλό καιρό εκείνες τις ημέρες στη Θεσσαλονίκη και να απολαύσουν το ταξίδι τα μέλη της διοίκησης.

https://www.ieidiseis.gr/parapolitika/854009/taxidaki-polyteleias-tis-dioikisis-toy-sef-sti-thessaloniki-50-000-eyro-gia-na-paroysiasoyn-tis-maketes-toy-neoy-kleistoy-toy-olympiakoy/

 

 

 

 

 

Ιω. Μπαλτζώης: Η αναθεωρητική επιθετική Τουρκία, τα θαλάσσια πάρκα και η Ελλάδα

Από
anixneuseis
-
1
Μπαλτζώης Ιωάννης
 26/08/2026, 17:45   

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, η Τουρκία εγκαινίασε μια συστηματική πολιτική αμφισβητήσεων και διεκδικήσεων εις βάρος της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας. Σκοπός της τουρκικής πολιτικής έναντι της Ελλάδας ήταν και είναι η μεταβολή του εδαφικού status quo, που προβλέπεται σε διεθνείς συνθήκες, με κεντρικό άξονα τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάννης, καθώς και του νομικού καθεστώτος στον θαλάσσιο και εναέριο χώρο που πηγάζει από το διεθνές δίκαιο και δη το δίκαιο της θάλασσας (UNCLOS).

Η τουρκική πολιτική αυτή κατά της Ελλάδας ξεκινά με την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο και την κατοχή του βόρειου τμήματός της (Ιούλιος 1974), που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Εκτοτε η Τουρκία άρχισε να πλέκει έναν καμβά συνεχώς αυξανόμενων αμφισβητήσεων και διεκδικήσεων που έφεραν τις δύο χώρες ακόμη και στο χείλος ένοπλης σύγκρουσης (κρίση Μαρτίου 1987 και κρίση Ιμίων, Ιανουαρίου 1996), όπως και το 2020 με τα γεγονότα του Εβρου, και το καλοκαίρι του 2020, που συνεχίζει μέχρι σήμερα.

Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας βασίζεται στη γεωπολιτική αντίληψη περί Ζωτικού Χώρου. (Lebensraum), που υιοθέτησαν οι Ναζί. Δηλαδή μια μεγάλη δύναμη χρειάζεται ζωτικό χώρο για να αναπνεύσει. Και ποιοι εμποδίζουν την υλοποίηση του εν λόγω τουρκικού σχεδιασμού; Μα φυσικά οι Ελληνες. Συνδυαζόμενη η θεωρία του Lebensraum, με τη μεγαλοϊδεατική νεο-οθωμανική αντίληψη της αναδυόμενης αυτοκρατορίας, από την εποχή του ιδρυτού της σύγχρονης τουρκικής δημοκρατίας, του Μουσταφά Κεμάλ, μέχρι σήμερα, η Τουρκία έχει καταστεί ένα κράτος-πειρατής, μια αναθεωρητική επιθετική δύναμη.

Ετσι ο «Σουλτάνος» της Αγκυρας επανέφερε στην πολιτική επικαιρότητα τον Misak i Milli «Εθνικό Ορκο» του 1920 και δήλωσε ότι «η Τουρκία δεν είναι μόνο τα 82 εκατομμύρια των πολιτών της αλλά και τα εκατομμύρια αδέλφια μας στη γύρω γεωγραφική περιοχή». Για την υλοποίηση δε του «Εθνικού Ορκου», δημιούργησε το στερούμενο κάθε νομιμότητας δόγμα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας».

Στην ουσία η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι θα λέγαμε μια γεωπολιτική επιχωμάτωση της θάλασσας, από τις μικρασιατικές ακτές έως τη μέση του Αιγαίου, στον 25ο μεσημβρινό, που ανήκει στην Τουρκία. Στηρίζει τις διεκδικήσεις της σε μια παρανομία και αυθαιρεσία, που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), που έχει καταστεί εθιμικό δίκαιο για όλα τα κράτη. Θεωρεί ότι τα νησιά του Αιγαίου δεν έχουν υφαλοκρηπίδα, ούτε ΑΟΖ και είναι τα μόνα νησιά στον πλανήτη που έχουν μόνο 6 ν.μ. χωρικά ύδατα και ότι ο θαλάσσιος χώρος του Αιγαίου καθορίζεται από τα περιβάλλοντα χερσαία εδάφη Ελλάδος και Τουρκίας, είναι ακριβώς στο κέντρο, με το ανατολικό τμήμα να ανήκει στην Τουρκία και το δυτικό στην Ελλάδα.

Ετσι με προεδρικό διάταγμα της 16ης Αυγούστου, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, που μέρος των εκτείνονται στα διεθνή ύδατα, που απαγορεύεται από την UNCLOS. Τα δύο θαλάσσια πάρκα περικυκλώνουν ουσιαστικά το Καστελλόριζο και αποκλείουν τη ζώνη ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη, εντός περιοχής της εν δυνάμει ελληνικής ΑΟΖ, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη και αποτελούν συνέχεια της πάγια στρατηγικής, με το λεγόμενο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Ελλάδα απάντησε με τον γνωστό νομικίστικο τρόπο και κατόπιν ο έλληνας ΥΠΕΞ έστειλε αυστηρό μήνυμα στην Αγκυρα ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα είναι «απολύτως έτοιμη για κάθε σενάριο» και θα προστατεύσει με κάθε μέσο τα κυριαρχικά της δικαιώματα.

Η ελληνική απάντηση

Το ερώτημα που τίθεται είναι τι θα πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να αντιμετωπίσει την αναθεωρητική απειλή της Τουρκίας, εκτός της ενημέρωσης των αρμοδίων οργάνων, σε όλους τους παγκόσμιους και ευρωπαϊκούς οργανισμούς αφού τίθενται υπό απειλή τα εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας.

Ετσι η Ελλάδα θα πρέπει άμεσα να κάνει τα προβλεπόμενα από την UNCLOS και να ανακηρύξει: γραμμές βάσεων για τις ακτές, κλείσιμο κόλπων εύρους μέχρι 24 ναυτικά μίλια και ανακήρυξη (declaration) ΑΟΖ, μονομερές δικαίωμα κάθε παράκτιας χώρας.

Με την ανακήρυξη ΑΟΖ, μέρος των ανακηρυχθέντων θαλασσίων πάρκων της Τουρκίας καθίστανται παράνομα, καθόσον τα άρθρα 73 και 84 της UNCLOS δεν επιτρέπουν καμία δραστηριότητα μέχρι τελικής επίλυσης τυχόν διαφορών των δύο κρατών που μοιράζονται την ΑΟΖ. Και τέλος, αν η Τουρκία εμμένει στην επιθετική και συνάμα αναθεωρητική της πολιτική, να είμαστε έτοιμοι για ανακήρυξη αιγιαλίτιδας ζώνης από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο και στην Κρήτη, κάνοντας πράξη το αναφαίρετο δικαίωμά μας, αδιαφορώντας για το τουρκικό casus belli, πράξη παράνομη και καταδικαστέα από τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.

Η κυριαρχία ενός κράτους δεν βασίζεται στις συνθήκες, στη διπλωματία και στην πολιτική μόνο, αλλά εδράζεται στην ισχύ του για να την υπερασπιστεί, αν απαιτηθεί. Και η Ελλάδα τελευταία έχει κάνει τα σωστά βήματα για την ισχυροποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων, του Λιμενικού και άλλων παραγόντων, που θα αποτελέσουν τα όργανα υλοποίησης και προστασίας της εθνικής μας κυριαρχίας. Αν δεν το κάνουμε, λόγω φοβικών συνδρόμων, ας είμαστε προετοιμασμένοι για τη φινλανδοποίησή μας.

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος (ε.α.), με MSc από το ΕΚΠΑ, πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ

ΤΑ ΝΕΑ

Αποκλειστικό AP: Τα αμερικανικά αποθέματα πυραύλων Patriot στην Ευρώπη βρίσκονται σε «περισσότερο από κρίσιμη» κατάσταση λόγω του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με αξιωματούχους

Από
anixneuseis
-
0

Των EMMA BURROWS και BEN FINLEY

Ενημερώθηκε στις 19:49 (GMT+3), 27 Αυγούστου 2026

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ (AP) — Ο αμερικανικός στρατός αντιμετωπίζει στην Ευρώπη μια «πέρα από το κρίσιμο σημείο» έλλειψη προηγμένων αναχαιτιστικών πυραύλων, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον πόλεμο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με το Ιράν, δήλωσαν στο Associated Press ένας Αμερικανός αξιωματούχος άμυνας στην Ευρώπη και ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ. Η κατάσταση προκαλεί ανησυχίες για την ευπάθεια των χωρών του ΝΑΤΟ απέναντι σε μια ενδεχόμενη ρωσική επίθεση.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η πιο ανησυχητική έλλειψη αφορά τους αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot, οι οποίοι μπορούν να καταρρίψουν τους βαλλιστικούς πυραύλους υψηλής ταχύτητας της Ρωσίας. Ο αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι τα αποθέματα Patriot των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων στην Ευρώπη είναι χαμηλά. Και οι δύο μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, προκειμένου να συζητήσουν ευαίσθητα στρατιωτικά ζητήματα.

Σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον, για παράδειγμα, ενός στρατιωτικού αρχηγείου ή ενός σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να βρεθεί σε θέση παρόμοια με εκείνη της Ουκρανίας, η οποία διαθέτει ελάχιστους Patriot, και να αναγκαστεί «να δέχεται το ένα χτύπημα μετά το άλλο στο πρόσωπο», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Στην Ευρώπη, ο αμερικανικός στρατός «σίγουρα» δεν διαθέτει αρκετούς Patriot για να αποκρούσει μια παρατεταμένη επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους. Θα είχε επίσης «πολύ περιορισμένη» δυνατότητα άμυνας απέναντι ακόμη και σε ένα μεμονωμένο πλήγμα ή σε έναν ρωσικό πύραυλο που θα παρέκκλινε από την πορεία του, πρόσθεσε.

Η κατάσταση αναδεικνύει τις αλυσιδωτές συνέπειες της απόφασης του Τραμπ να ξεκινήσει πόλεμο εναντίον του Ιράν — μια σύγκρουση που την Παρασκευή συμπληρώνει έξι μήνες. Αμερικανικά αποθέματα πυραύλων μεταφέρθηκαν από την Ευρώπη στη Μέση Ανατολή, όπου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στον Κόλπο έχουν εκτοξεύσει μεγάλους αριθμούς αναχαιτιστικών, μεταξύ των οποίων και Patriot, για να αντιμετωπίσουν τα ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τους πυραύλους. Ορισμένες από αυτές τις επιθέσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο και τον τραυματισμό Αμερικανών στρατιωτών.

Παρότι δεν αναμένεται άμεσα ρωσική επίθεση με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ μετέβη αυτή την εβδομάδα στη Μόσχα για να προειδοποιήσει τη Ρωσία να μην επιτεθεί, σύμφωνα με τη Wall Street Journal. Ο Τραμπ υποβάθμισε τη σημασία του σπάνιου και μυστικού ταξιδιού, χαρακτηρίζοντάς το «κάπως ημιτακτικό».

Ευρωπαίοι και νατοϊκοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι έως το 2030 η Ρωσία θα μπορούσε να είναι σε θέση να επιτεθεί σε χώρες της Συμμαχίας. Τα αποθέματα Patriot προβλέπεται να έχουν ανακάμψει μέχρι τότε. Στο μεταξύ, ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία μπορεί να περιορίσει την ικανότητα της Μόσχας να πραγματοποιήσει πυραυλική επίθεση στην Ευρώπη, καθώς θα δυσκολευόταν να διεξαγάγει αεροπορικό πόλεμο σε δύο μέτωπα.

Οι παραδόσεις Patriot στην Ουκρανία συνέβαλαν στη μείωση των αποθεμάτων, αλλά ο πόλεμος με το Ιράν δεν είχε προβλεφθεί

Η έλλειψη πυραύλων Patriot γίνεται περισσότερο αισθητή στην Ουκρανία, όπου οι αξιωματούχοι ζητούν απεγνωσμένα περισσότερη αντιαεροπορική υποστήριξη και όπου οι προηγούμενες αμερικανικές παραδόσεις έχουν ήδη μειώσει τα διαθέσιμα αποθέματα. Το Κίεβο υποστηρίζει ότι μόνο οι αμερικανικής κατασκευής Patriot μπορούν να αναχαιτίσουν τους προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους της Ρωσίας, οι οποίοι διαπερνούν ολοένα συχνότερα την ουκρανική άμυνα.

Οι ΗΠΑ προμήθευσαν την Ουκρανία με εκατοντάδες πυραύλους Patriot κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, η οποία διαρκεί τεσσεράμισι χρόνια. Ο πόλεμος με το Ιράν, όμως, αποτέλεσε το σημείο καμπής που οδήγησε στη δραστική συρρίκνωση των αποθεμάτων, δήλωσε ο Εντ Άρνολντ, ανώτερος συνεργάτης του Royal United Services Institute, ενός στρατιωτικού κέντρου μελετών στο Λονδίνο.

Η υποστήριξη προς την Ουκρανία είχε προγραμματιστεί και ήταν σχετικά μετρημένη, εξήγησε. Αντίθετα, τα αποθέματα στη Μέση Ανατολή εξαντλήθηκαν απροσδόκητα και με μεγάλη ταχύτητα, αποκαλύπτοντας τους περιορισμούς της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ο αμερικανικός στρατός στην Ευρώπη αντιμετωπίζει επίσης κρίσιμες ελλείψεις στο Army Tactical Missile System, γνωστό ως ATACMS. Πρόκειται για βαλλιστικό πύραυλο μεσαίου βεληνεκούς, σχεδιασμένο να πλήττει στόχους πίσω από τις εχθρικές γραμμές, ανέφεραν οι δύο αξιωματούχοι.

Η συνολική εικόνα των πυρομαχικών στην Ευρώπη είναι, πάντως, λιγότερο ανησυχητική από εκείνη της αντιαεροπορικής άμυνας, καθώς ορισμένες ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν δικούς τους επιθετικούς πυραύλους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι Taurus και Storm Shadow, πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς που εκτοξεύονται από αεροσκάφη και έχουν σχεδιαστεί για να καταστρέφουν οχυρωμένους στόχους.

Ο συνταγματάρχης Μάρτιν Ο’Ντόνελ του αμερικανικού στρατού, ανώτερος στρατιωτικός εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι «απλώς δεν ισχύει» πως ο αριθμός των Patriot στην Ευρώπη βρίσκεται πέρα από το κρίσιμο σημείο.

Το ΝΑΤΟ, είπε, έχει τη δυνατότητα να «αποκρούει τα χτυπήματα» και διαθέτει αρκετά αντιαεροπορικά πυρομαχικά τόσο για τη δική του άμυνα όσο και για την παροχή βοήθειας στην Ουκρανία.

Ο επικεφαλής εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Σον Πάρνελ, δήλωσε την Πέμπτη ότι οι ισχυρισμοί περί ελλείψεων αμερικανικών πυρομαχικών «είναι ψευδείς».

«Διαθέτουμε όλα όσα απαιτούνται για να πλήξουμε στον χρόνο και στον τόπο που θα επιλέξει ο πρόεδρος», ανέφερε ο Πάρνελ. «Έχουμε ήδη εκτελέσει επιτυχείς επιχειρήσεις σε πολλαπλές στρατιωτικές διοικήσεις, διατηρώντας παράλληλα ένα μεγάλο και άμεσα διαθέσιμο οπλοστάσιο για την προστασία του λαού και των συμφερόντων μας».

Η Ευρώπη διαθέτει ελάχιστες εναλλακτικές όσο τα αποθέματα παραμένουν χαμηλά

Η έλλειψη αναχαιτιστικών Patriot στην Ευρώπη αφήνει λίγες εναλλακτικές για την κατάρριψη των πιο προηγμένων ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων. Οι πύραυλοι αυτοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν ταυτόχρονα με σμήνη φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ώστε να υπερφορτώνουν τα συστήματα άμυνας, επισημαίνουν ειδικοί.

Η Ουκρανία και ορισμένοι σύμμαχοί της χρησιμοποιούν ήδη συστήματα που μπορούν να καταστρέφουν τα βραδύτερα drones χωρίς τη χρήση ακριβών πυραύλων. Οι βαλλιστικοί πύραυλοι, όμως, αποτελούν πολύ μεγαλύτερη πρόκληση, καθώς κατευθύνονται απότομα προς τους στόχους τους με ταχύτητα μεγαλύτερη από το πενταπλάσιο της ταχύτητας του ήχου, αφήνοντας ελάχιστο χρόνο αντίδρασης.

Το σύστημα Patriot εντοπίζει τον πύραυλο, προβλέπει την πορεία του και εκτοξεύει τον αναχαιτιστή μέσα σε λίγα λεπτά, πραγματοποιώντας ταυτόχρονα σύνθετους υπολογισμούς ώστε να εξασφαλιστεί η προσβολή του στόχου. Μία πυροβολαρχία Patriot μπορεί να καλύψει μόνο μια περιορισμένη περιοχή — για παράδειγμα, μια μικρή στρατιωτική βάση, αλλά όχι μια ολόκληρη πόλη.

Μια πιθανή εναλλακτική λύση είναι το γαλλοϊταλικό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας SAMP/T NG. Η Γαλλία έχει υποσχεθεί να επιταχύνει την παράδοση του αναβαθμισμένου συστήματος στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τον κατασκευαστή του, το SAMP/T NG έχει βελτιωμένες δυνατότητες αντιμετώπισης βαλλιστικών πυραύλων.

Η νέα έκδοση, ωστόσο, δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες μάχης, ενώ η σημερινή έκδοση του SAMP/T διαθέτει μικρότερη εμβέλεια από το Patriot.

Οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν επίσης πολεμικά πλοία που μπορούν να λειτουργήσουν ως κινητές πλατφόρμες αντιαεροπορικής άμυνας. Ενδέχεται, όμως, να βρίσκονται πολύ μακριά από έναν στόχο για να τον προστατεύσουν, ενώ θα αντιμετώπιζαν και τον κίνδυνο βύθισης.

Τα αποθέματα Patriot κατέρρευσαν κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν

Η Ουκρανία έχει λάβει Patriot από αμερικανικά και ευρωπαϊκά αποθέματα μετά τη ρωσική εισβολή του 2022. Οι ΗΠΑ παρείχαν περίπου 600 αναχαιτιστικούς πυραύλους κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν, σύμφωνα με τον Μαρκ Κάνσιαν, απόστρατο συνταγματάρχη των Πεζοναυτών και νυν ανώτερο σύμβουλο στο Center for Strategic and International Studies της Ουάσιγκτον.

Η μεγαλύτερη κατανάλωση, όμως, καταγράφηκε κατά τη σύγκρουση με το Ιράν. Σύμφωνα με το CSIS, χρησιμοποιήθηκε το 65% των αμερικανικών Patriot — περίπου 1.500 από το σύνολο των 2.330 αναχαιτιστικών που διέθετε η χώρα.

Περίπου 600 πύραυλοι, συμπεριλαμβανομένων όσων προορίζονται για την Ευρώπη, αναμένεται να κατασκευαστούν εντός του έτους. Για το 2030 έχει τεθεί στόχος ετήσιας παραγωγής 2.000 πυραύλων Patriot, ανέφερε ο Κάνσιαν.

Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, η πρώτη ευρωπαϊκή μονάδα παραγωγής πυραύλων Patriot αναμένεται να λειτουργήσει στη Γερμανία τον Σεπτέμβριο, με τις παραδόσεις να είναι πιθανό να αρχίσουν στις αρχές του επόμενου έτους. Οι πρώτοι πύραυλοι αναμένεται να παραδοθούν στις χώρες που έχουν ήδη υποβάλει παραγγελίες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ρουμανία και η Ισπανία.

Προς το παρόν, όμως, ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία, έχουν αγοράσει πανάκριβα συστήματα Patriot, αλλά βρίσκονται στη «γελοία» θέση να μην διαθέτουν πυρομαχικά για να εκτοξεύσουν από αυτά, δήλωσε ο Άρνολντ. Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι δεν σχολιάζει τα επίπεδα των αποθεμάτων του.

Και η Ρωσία αντιμετωπίζει περιορισμούς

Η Μόσχα πιθανότατα δεν μπορεί να πραγματοποιήσει μια παρατεταμένη αεροπορική επίθεση εναντίον στόχου του ΝΑΤΟ όσο εξαπολύει σχεδόν κάθε βράδυ επιθέσεις κατά της Ουκρανίας, εκτίμησε ο Άρνολντ.

Τα πρόσφατα ουκρανικά πλήγματα στο εσωτερικό της Ρωσίας αποκάλυψαν επίσης αδυναμίες στη ρωσική αντιαεροπορική άμυνα, γεγονός που θα μπορούσε να κάνει τον Βλαντίμιρ Πούτιν να σκεφτεί δύο φορές το ενδεχόμενο να προκαλέσει μια επίθεση αντιποίνων.

«Η δυσάρεστη αλήθεια είναι ότι ίσως η καλύτερη αντιαεροπορική άμυνα που διαθέτουμε είναι οι ίδιοι οι περιορισμοί της Ρωσίας», δήλωσε ο Άρνολντ.

Η Έμα Μπάροους μετέδωσε από το Λονδίνο. Στο ρεπορτάζ συνέβαλε ο δημοσιογράφος του Associated Press Κονσταντίν Τορόπιν.

Η Αμερική κλείνει την πόρτα στους μετανάστες – και κινδυνεύει να αποδυναμωθεί

Από
anixneuseis
-
0

Η κυβέρνηση Τραμπ περιορίζει τη μετανάστευση, εντείνει τις απελάσεις και δυσκολεύει την είσοδο ακόμη και φοιτητών και εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης. Οι επικριτές της προειδοποιούν ότι η πολιτική αυτή απειλεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της αμερικανικής ισχύος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξαν επί δεκαετίες ο σημαντικότερος προορισμός μεταναστών παγκοσμίως. Η δυνατότητά τους να προσελκύουν ανθρώπους με φιλοδοξίες, δεξιότητες και διαφορετικές εμπειρίες συνέβαλε αποφασιστικά στην οικονομική ανάπτυξη, στην τεχνολογική καινοτομία και στη δημογραφική τους ανανέωση. Σήμερα, όμως, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να ανατρέψει αυτή την πορεία, υιοθετώντας μια πολύ αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική.

Σε ανάλυσή του στον Economist, ο αναπληρωτής διευθυντής του περιοδικού Ρόμπερτ Γκεστ υποστηρίζει ότι η ελκυστικότητα της Αμερικής υπήρξε ανέκαθεν μία από τις μεγαλύτερες πηγές ισχύος της. Όπως σημειώνει, έχοντας πραγματοποιήσει δημοσιογραφικές αποστολές σε περισσότερες από εκατό χώρες, καμία άλλη χώρα δεν συγκεντρώνει τόσο έντονη επιθυμία μετανάστευσης όσο οι ΗΠΑ.

Αυτή ακριβώς η επιτυχία, ωστόσο, δημιουργεί πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις. Η ευκολία των σύγχρονων μετακινήσεων έχει αυξήσει θεαματικά τον αριθμό όσων θα ήθελαν να εγκατασταθούν στις ΗΠΑ, σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από εκείνα που είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί η αμερικανική κοινή γνώμη.

Από το χάος στα σύνορα στον αυστηρότερο έλεγχο

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Τζο Μπάιντεν, οι αδυναμίες του συστήματος ασύλου επέτρεψαν σε μεγάλους αριθμούς μεταναστών να περάσουν τα σύνορα, να ζητήσουν προστασία και να ενταχθούν στην αγορά εργασίας όσο εξεταζόταν η υπόθεσή τους. Οι εικόνες συνωστισμού και διοικητικής αποδιοργάνωσης στα σύνορα με το Μεξικό ενίσχυσαν την αίσθηση ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είχε χάσει τον έλεγχο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αξιοποίησε πολιτικά αυτή την εικόνα, υποσχόμενος να αποκαταστήσει την τάξη. Παρότι η κυβέρνηση Μπάιντεν είχε ήδη περιορίσει σημαντικά τις παράτυπες αφίξεις κατά τους τελευταίους μήνες της θητείας της, μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος απέδωσε στον Τραμπ την αλλαγή κλίματος. Η σκληρή ρητορική του και η σαφής πρόθεσή του να εμποδίσει την είσοδο αλλοδαπών θεωρήθηκαν από τους υποστηρικτές του εγγύηση αποτελεσματικότητας.

Η κατασκευή ενός εκτεταμένου συνοριακού συστήματος υψηλής τεχνολογίας αποτελεί το πιο ορατό σύμβολο της πολιτικής του. Σύμφωνα με τον Economist, πάντως, οι αλλαγές στη διαδικασία ασύλου επηρεάζουν τις μεταναστευτικές ροές περισσότερο από το ίδιο το τείχος. Παρ’ όλα αυτά, τα φυσικά και ηλεκτρονικά εμπόδια στα σύνορα λειτουργούν καθησυχαστικά για πολλούς Αμερικανούς ψηφοφόρους.

Η δύσκολη επιχείρηση των μαζικών απελάσεων

Αφού περιόρισε τις νέες αφίξεις, η κυβέρνηση Τραμπ έστρεψε την προσοχή της στα εκατομμύρια ανθρώπων που ζουν ήδη παράτυπα στις ΗΠΑ. Το πρόγραμμα μαζικών απελάσεων, όμως, αποδεικνύεται πολύ πιο αμφιλεγόμενο από την ασφάλιση των συνόρων.

Η απόρριψη νεοεισερχομένων είναι διοικητικά σχετικά απλή. Αντίθετα, ο εντοπισμός και η απέλαση ανθρώπων που βρίσκονται στη χώρα εδώ και δεκαετίες, εργάζονται, πληρώνουν φόρους και έχουν δημιουργήσει οικογένειες με Αμερικανούς πολίτες αποτελεί μια εξαιρετικά σύνθετη και δαπανηρή διαδικασία.

Οι επιχειρήσεις της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων, της ICE, έχουν προκαλέσει αντιδράσεις εξαιτίας των σκληρών μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν. Η κυβέρνηση περιόρισε στη συνέχεια τις πλέον θεαματικές εκδηλώσεις βίας, ανταποκρινόμενη στη δυσαρέσκεια της κοινής γνώμης. Ωστόσο, σύμφωνα με το βρετανικό περιοδικό, ο αριθμός των επιχειρήσεων και των απελάσεων δεν μειώθηκε· αντιθέτως, η εκστρατεία συνεχίζεται με εντονότερο αλλά λιγότερο προβεβλημένο τρόπο.

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στους ίδιους τους μετανάστες. Κλάδοι όπως η γεωργία, οι κατασκευές, η εστίαση, η φροντίδα ηλικιωμένων και η φιλοξενία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εργαζομένους ξένης καταγωγής. Η απότομη απομάκρυνσή τους μπορεί να προκαλέσει ελλείψεις προσωπικού, αύξηση του κόστους και αναστάτωση σε επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες.

Περιορισμοί ακόμη και για τους πιο καταρτισμένους

Η σημαντικότερη μεταβολή, κατά τον Ρόμπερτ Γκεστ, είναι ότι η Αμερική γίνεται λιγότερο φιλόξενη όχι μόνο προς τους παράτυπους μετανάστες, αλλά και προς τους ξένους φοιτητές και τους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης.

Σύμφωνα με εκτίμηση που επικαλείται ο Economist, οι νέες φοιτητικές θεωρήσεις εισόδου που εκδόθηκαν το 2025 μειώθηκαν κατά 29% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να επιβάλει στις επιχειρήσεις κόστος άνω των 100.000 δολαρίων ανά αίτηση για τη χορήγηση βίζας H-1B σε εξειδικευμένους εργαζομένους.

Ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να πλήξει ιδιαίτερα τις εταιρείες τεχνολογίας, τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα και τον τομέα της υγείας. Οι συγκεκριμένοι κλάδοι βασίζονται επί δεκαετίες στην προσέλκυση επιστημόνων, μηχανικών, γιατρών και επιχειρηματιών από ολόκληρο τον κόσμο.

Οι υποστηρικτές των περιορισμών υποστηρίζουν ότι έτσι προστατεύονται οι θέσεις εργασίας και οι μισθοί των Αμερικανών. Οι επικριτές, όμως, προειδοποιούν ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να μεταφέρουν δραστηριότητες στο εξωτερικό, ενώ ταλαντούχοι υποψήφιοι ενδέχεται να επιλέξουν ανταγωνιστικές χώρες όπως ο Καναδάς, η Βρετανία ή η Αυστραλία.

Από την ασφάλεια στη δημογραφική και πολιτισμική πολιτική

Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο την τήρηση του νόμου ή τις οικονομικές επιπτώσεις της μετανάστευσης. Στους κύκλους του κινήματος MAGA χρησιμοποιούνται όροι όπως «Αμερικανοί κληρονομιάς» και «επαναμετανάστευση», οι οποίοι παραπέμπουν σε μια προσπάθεια διατήρησης ή αποκατάστασης συγκεκριμένης δημογραφικής και πολιτισμικής σύνθεσης.

Για αρκετά στελέχη και υποστηρικτές του Τραμπ, οι μετανάστες δεν αποτελούν απλώς ζήτημα συνοριακής ασφάλειας, αλλά πιθανή απειλή για την αμερικανική ταυτότητα. Ο Economist θεωρεί ότι αυτή η αντίληψη αντιστρέφει την ιστορική πραγματικότητα: η αμερικανική κουλτούρα διαμορφώθηκε από τη δυναμική, τη δημιουργικότητα και τη διαρκή άφιξη ανθρώπων που αναζητούσαν μια καλύτερη ζωή.

Η επιδίωξη μιας «Αμερικής-φρουρίου» μπορεί να ικανοποιεί ένα τμήμα του εκλογικού σώματος και να περιορίζει τις ανεξέλεγκτες αφίξεις. Εάν όμως αποθαρρύνει ταυτόχρονα τους φοιτητές, τους επιστήμονες, τους επιχειρηματίες και τους ειδικευμένους εργαζομένους, υπάρχει ο κίνδυνος να υπονομεύσει την οικονομική και τεχνολογική υπεροχή της χώρας.

Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσους μετανάστες μπορούν ή θέλουν να δεχθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι αν μπορούν να ελέγξουν αποτελεσματικά τα σύνορά τους χωρίς να καταστρέψουν τον μηχανισμό ανθρώπινης ανανέωσης που συνέβαλε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στη διαμόρφωση της αμερικανικής ισχύος.

Ο «επιθετικός ρεαλισμός» του Μίρσαϊμερ έναντι του ριζοσπαστικού ρεαλισμού

Από
anixneuseis
-
0

Counterpunch

27 Αυγούστου 2026

Gerald Sussman

Πηγή φωτογραφίας: John Mearsheimer – CC BY-SA 3.0

Ένας από τους πειστικότερους επικριτές της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ —και ίσως ο γνωστότερος σύγχρονος εκπρόσωπος της θεωρίας των διεθνών σχέσεων— είναι ο Τζον Μίρσαϊμερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου. Ωστόσο, παρά τη φήμη του και το τεράστιο κοινό του στο YouTube, τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης δεν θέλουν να έχουν καμία σχέση μαζί του.

Ο λόγος είναι προφανής. Τα κυρίαρχα μέσα δεν προσφέρουν βήμα σε σοβαρούς και πολυμαθείς επικριτές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Ο Έντουαρντ Χέρμαν και ο Νόαμ Τσόμσκι το εξήγησαν στο μνημειώδες έργο τους, Κατασκευάζοντας τη συναίνεση (Manufacturing Consent, πρώτη έκδοση το 1988), σχετικά με τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Όπως υποστήριξαν, τα μέσα αυτά δεν λειτουργούν θεσμικά ως ο παροιμιώδης ελεύθερος Τύπος, αλλά ως όργανα προπαγάνδας στην υπηρεσία της κρατικής νομιμοποίησης. Χωρίς ένα πειθήνιο σύστημα μαζικής ενημέρωσης, οι ημέρες οποιασδήποτε κυβέρνησης θα ήταν μετρημένες.

Η μεθοδική ανάλυση του Μίρσαϊμερ για τις κρίσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, καθώς και για τον ρόλο των ΗΠΑ σε αυτές τις συγκρούσεις, έχει επηρεάσει μεγάλο αριθμό ανθρώπων. Αυτό αποτυπώνεται στη συνεχή αύξηση του κοινού κάθε φορά που εμφανίζεται δημόσια, είτε σε αίθουσες διαλέξεων είτε σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Ακροατήρια σε όλο τον κόσμο τον θεωρούν κορυφαίο ειδικό στις διεθνείς σχέσεις, ιδίως τα νεότερα τμήματα του πληθυσμού που τάσσονται υπέρ του αντιιμπεριαλισμού και της αποαποικιοποίησης. Η Αριστερά —ο ριζοσπαστικός ρεαλισμός— παρουσιάζει αρκετά σημεία σύγκλισης με τη διεκδίκηση μιας ρεαλιστικής οπτικής από τον Μίρσαϊμερ, αν και προσφέρει μια συνθετότερη πολιτικοοικονομική ανάλυση από τη δική του.

Το βιβλίο του 2007, το οποίο συνέγραψε ο Μίρσαϊμερ με τον καθηγητή του Χάρβαρντ Στίβεν Γουόλτ και αφορά την ισχύ του ισραηλινού λόμπι στις ΗΠΑ, αποτέλεσε μια θαρραλέα προσπάθεια αμφισβήτησης της εξωεδαφικής επιρροής που ασκούν το ισραηλινό κράτος και οι εντός των ΗΠΑ υποτακτικοί του στην αμερικανική πολιτική διαδικασία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική στη Μέση Ανατολή. Αν και αρχικά αντιμετωπίστηκαν με ηχηρές καταδίκες και κατηγορήθηκαν επανειλημμένα από σχολιαστές των παραδοσιακών μέσων ως αντισημίτες, η κατηγορία αυτή έχει κάπως υποχωρήσει μετά την πρώτη εμφάνιση του βιβλίου —μαζί με μια εκδοχή του σε μορφή άρθρου σε περιοδικό, η οποία δημοσιεύτηκε έναν χρόνο νωρίτερα. Έκτοτε, αρκετοί ακόμη πολιτικοί αναλυτές έχουν προχωρήσει σε παρόμοιες αποκαλύψεις σχετικά με τη διείσδυση του Ισραήλ στην αμερικανική πολιτική.

Στο βιβλίο τους και στις δημόσιες ομιλίες τους, ο Μίρσαϊμερ και ο Γουόλτ δεν επικεντρώνονται ιδιαίτερα στις πολιτικές απαρτχάιντ του Ισραήλ ή στη βία που ασκείται εναντίον του παλαιστινιακού πληθυσμού. Αντιμετωπίζουν περισσότερο αυτές τις πράξεις ως στρατηγικό σφάλμα, το οποίο δεν εξυπηρετεί τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του Ισραήλ ως κράτους. Πράγματι, καταβάλλουν υπερβολικές προσπάθειες για να εκφράσουν την υποστήριξή τους στο «δικαίωμα ύπαρξης» του Ισραήλ, εμφανώς φοβισμένοι από τις κατηγορίες περί αντισημιτισμού που διατύπωσαν εναντίον τους ισραηλινοί και φιλοϊσραηλινοί παράγοντες. Υποστηρίζουν επιπλέον ότι η συμπεριφορά του Ισραήλ βλάπτει τη διατήρηση της αμερικανικής σφαίρας επιρροής στην περιοχή και την επιβίωση των ΗΠΑ ως μεγάλης δύναμης — ένα καθεστώς το οποίο στην πραγματικότητα επικροτούν.

Για στρατηγικούς λόγους, ειδικά ο Μίρσαϊμερ έχει ασκήσει έντονη κριτική στις προηγούμενες επεμβάσεις των ΗΠΑ στον Τρίτο Κόσμο —τον Παγκόσμιο Νότο— και στις καθαρές στρατιωτικές ήττες ή τις ολοκληρωτικές αποτυχίες της πολιτικής τους στο Βιετνάμ, στο Ιράκ, στη Βόρεια Κορέα, στο Αφγανιστάν, στην Κούβα, στη Νικαράγουα, στη Ρωσία, στην Ουκρανία, στο Ιράν, στην Υεμένη, στον Λίβανο και σε άλλες χώρες. Όπως έχουν επισημάνει ο Μίρσαϊμερ και αρκετοί ακόμη πολιτικοί αναλυτές, το ισραηλινό λόμπι αξιοποιεί τη σημαντική επιρροή του στις ΗΠΑ για να καταπνίξει ενεργά τη συζήτηση γύρω από το παλαιστινιακό ζήτημα στα μέσα ενημέρωσης, στα ιδρύματα, στο Κογκρέσο και στον ακαδημαϊκό χώρο. Αντιμετωπίζει την κριτική προς τη συμμαχία ΗΠΑ–Ισραήλ ή προς τη βία που ασκείται στους Παλαιστινίους ως αβάσιμη ή απλώς αντισημιτική. Το λόμπι δεν διστάζει να εργαλειοποιεί τη μνήμη του Ολοκαυτώματος με σκοπό τη διάπραξη ενός άλλου ολοκαυτώματος εις βάρος του παλαιστινιακού λαού. Και αυτή τη φορά μεταδίδεται τηλεοπτικά.

Οργανώσεις όπως η AIPAC και το Foundation for Defense of Democracies επιδίδονται, όπως σημειώνει ο Μίρσαϊμερ, σε εκτεταμένες δραστηριότητες άσκησης πίεσης, σε χρηματοδοτήσεις προεκλογικών εκστρατειών και στη χρήση δευτερευουσών ομάδων πίεσης και διαμορφωτών της κοινής γνώμης, με σκοπό την εξασφάλιση νομοθετικών ρυθμίσεων και οικονομικής βοήθειας υπέρ του Ισραήλ. Έχει επίσης υποστηρίξει ότι, ως ρητορική τακτική, αυτές οι ομάδες και τα πρόσωπα εκμεταλλεύονται τη μνήμη του Ολοκαυτώματος για να κατατροπώνουν τους επικριτές του Ισραήλ —μεταξύ των οποίων και πολλούς Εβραίους—, καταχρώμενοι την εβραϊκή ιστορία και τον πολιτισμό. Την κατάχρηση αυτή έχει καταγγείλει με δριμύτητα ο πολιτικός επιστήμονας Νόρμαν Φίνκελσταϊν, του οποίου οι γονείς υπέφεραν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί.

Η προνομιακή και μοναδική θέση που παραχωρούν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ ισοδυναμεί με καταβολή αποζημιώσεων προς ένα κράτος απαρτχάιντ, το οποίο χρησιμοποιεί τα χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων, αμερικανικά όπλα και πολιτική υποστήριξη για να δολοφονεί μαζικά Παλαιστίνιους άνδρες, γυναίκες και παιδιά — μια γενοκτονική στρατηγική που έχει πλέον επεκταθεί και στον Λίβανο. Το λόμπι, υποστηρίζει ο Μίρσαϊμερ, εξακολουθεί να λειτουργεί ως η ισχυρότερη ξένη επιρροή στην πολιτική των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή.

Μία από τις οξύτερες κριτικές του στην αμερικανική εξωτερική πολιτική —ιδιαίτερα απέναντι στις κυβερνήσεις Τραμπ και Μπάιντεν— αφορά την άρνηση του κατεστημένου της εξωτερικής πολιτικής να επιδοθεί σε σοβαρή διπλωματία με τους αντιπάλους του. Ο Μίρσαϊμερ θεωρεί αυτού του είδους τη συμπεριφορά «παράλογη» κρατική πράξη.

Μια ριζοσπαστική προσέγγιση, ωστόσο, θα περιέγραφε τη συμπεριφορά των ΗΠΑ ως σωβινισμό και μιλιταρισμό μιας μεγάλης δύναμης, που καθοδηγούνται από τις ακόρεστες απαιτήσεις των συμφερόντων της κορυφής της πυραμίδας: των εταιρικών μονοπωλίων και της τάξης των δισεκατομμυριούχων, που κυριαρχούν στη λήψη αποφάσεων για την εξωτερική πολιτική και αποτελούν τους κύριους ωφελούμενούς της. Όλα αυτά συμβαίνουν με την πλήρη συναίνεση τόσο των δύο ενσωματωμένων στο σύστημα πολιτικών κομμάτων όσο και των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης.

Για το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, τις βιομηχανίες υψηλής τεχνολογίας, την ενεργειακή βιομηχανία και τη σιωνιστική συμμαχία Χριστιανών και Εβραίων, οι χαοτικές εισβολές και η μαζική καταστροφή που προκαλούν οι ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή είναι πράγματι απολύτως ορθολογικές και συνεπείς με την ιστορία των αμερικανικών προσπαθειών για ολοκληρωτική καταστροφή ολόκληρων πολιτισμών — της Ιαπωνίας, της Κορέας και του Βιετνάμ.

Προχωρώντας ακόμη περισσότερο κόντρα στο κυρίαρχο ρεύμα, ο Μίρσαϊμερ αναγνωρίζει επίσης ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προέκυψε από τις προσπάθειες των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ να εντάξουν τη χώρα αυτή —καθώς και τη Γεωργία— στη στρατιωτική συμμαχία και ότι ο πόλεμος δι’ αντιπροσώπων που ακολούθησε σχεδιάστηκε για να μετατρέψει την Ουκρανία σε αντιρωσικό εργαλείο αποσταθεροποίησης στις πύλες της Μόσχας, δημιουργώντας έτσι μια υπαρξιακή απειλή για τη Ρωσική Ομοσπονδία. Ταυτόχρονα, ο πόλεμος έχει εντείνει την εξάρτηση της ΕΕ και του ΝΑΤΟ από τις ΗΠΑ, εδραιώνοντας ακόμη περισσότερο τη θέση τους ως πελατειακών σχηματισμών.

Ο Μίρσαϊμερ χαρακτηρίζει το έργο του Λένιν Ο ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού σπουδαίο έργο «ρεαλπολιτίκ». Ο ίδιος, ωστόσο, αγνοεί τη δυναμική του αμερικανικού ιμπεριαλισμού ή του καπιταλισμού τόσο στο 555 σελίδων μνημειώδες έργο του για τη θεωρία των διεθνών σχέσεων, Η τραγωδία της πολιτικής των μεγάλων δυνάμεων (The Tragedy of Great Power Politics, 2001), όσο και στα μεταγενέστερα κείμενά του. Ούτε περιλαμβάνει στην κύρια πραγματεία του έννοιες όπως η τάξη και η ταξική πάλη ή κάποια ανάλυση του τρόπου παραγωγής. Κατά την άποψή του, το κράτος —μαζί με ορισμένους μη κρατικούς δρώντες— λειτουργεί ως ενιαία πολιτική μονάδα λήψης αποφάσεων για την εξωτερική πολιτική.

Παρά τις ορισμένες κοινές αντιλήψεις του με τη μαρξιστική Αριστερά σχετικά με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, η προσέγγιση του «επιθετικού ρεαλισμού» παρουσιάζει και άλλες σημαντικές αδυναμίες και αντιφάσεις. Ο ίδιος την περιγράφει ως τη φυσική επιδίωξη των μεγάλων δυνάμεων για ηγεμονία μέσα σε έναν άνομο, αναρχικό κόσμο. Θεωρεί, για παράδειγμα, ότι το Ισραήλ είναι ο κυρίαρχος εταίρος των ΗΠΑ στην προσπάθεια επιβολής περιφερειακής κυριαρχίας, κάτι που, όπως υποστηρίζει, λειτουργεί εις βάρος των αμερικανικών συμφερόντων. Με άλλα λόγια, το λόμπι είναι η ουρά που κουνά τον αμερικανικό σκύλο.

Ασφαλώς, το ισραηλινό λόμπι ασκεί ισχυρή επιρροή στους υπεύθυνους για τη χάραξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στη Δυτική Ασία, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου. Θα ήταν όμως λάθος να θεωρήσει κανείς ότι η αμερικανική επιθετικότητα στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, η οποία οδήγησε στις επιθέσεις εναντίον του Ιράν, οφειλόταν κυρίως στην επιρροή του σιωνισμού πάνω στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα.

Ο εκλιπών Σκωτσέζος καθηγητής διεθνών σχέσεων Πίτερ Γκόουαν επαίνεσε τον Μίρσαϊμερ επειδή αποδόμησε τα φιλελεύθερα δόγματα της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Κλίντον, προσφέροντας μια σημαντική απομυθοποίηση του τρόπου με τον οποίο ενεργούν οι ΗΠΑ στον κόσμο: όχι στην υπηρεσία της «προώθησης της δημοκρατίας», αλλά σύμφωνα με τη ρεαλπολιτίκ της προβολής ισχύος μιας μεγάλης δύναμης. Ο Γκόουαν, όμως, θέτει στον Μίρσαϊμερ το εξής ερώτημα: ποια είναι η σύνθεση μιας μεγάλης δύναμης και πώς κατόρθωσαν ιστορικά οι μεγάλες δυνάμεις να αποκτήσουν αυτή την ισχύ;

Στην περίπτωση των ΗΠΑ, η διαδικασία αυτή περιλάμβανε σαφέστατα την κατάκτηση της Αμερικής και τη δημιουργία μιας οικονομίας θεμελιωμένης στη δουλεία και στην καταπίεση του καθεστώτος Τζιμ Κρόου. Από αυτήν αναδύθηκαν ισχυρά τραπεζικά και βιομηχανικά μονοπώλια, αδίστακτοι μεγιστάνες και η βάναυση καταστολή του εργατικού κινήματος. Όσον αφορά τις πιο πρόσφατες δεκαετίες, ο Μίρσαϊμερ θα έπρεπε να είχε συμβουλευτεί το έργο του G. William Domhoff, Ποιος κυβερνά την Αμερική;, καθώς και τον ομώνυμο ιστότοπο. Άραγε τα συμφέροντα της εργατικής τάξης απορροφώνται απλώς από το «εθνικό συμφέρον», όπως υποθέτει ο Μίρσαϊμερ;

Απόφοιτος της στρατιωτικής ακαδημίας του Γουέστ Πόιντ και πρώην αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας, ο Μίρσαϊμερ εξακολουθεί να σκέφτεται ως στρατιωτικός στρατηγιστής: «Τονίζω ότι οι μεγάλες δυνάμεις επιδιώκουν να μεγιστοποιήσουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια ισχύ» (Η τραγωδία…, σελ. xiii). Άλλα θεμελιώδη ερωτήματα που δεν θέτει είναι γιατί οι ΗΠΑ βρίσκονταν σε πόλεμο σε όλη σχεδόν τη διάρκεια της 250ετούς ιστορίας τους, με εξαίρεση μόλις 16 χρόνια, και ποιες εσωτερικές δυνάμεις κάνουν τις μεγάλες δυνάμεις —πρωτίστως τις ΗΠΑ— τόσο επιρρεπείς στη βία.

Ξεκινά από την παραδοχή ότι οι μεγάλες δυνάμεις συγκροτούνται βάσει του μεγέθους και του πλούτου τους, στοιχεία τα οποία, ως ζήτημα επιβίωσης, τις οδηγούν αναγκαστικά στην ανάπτυξη ισχυρών ενόπλων δυνάμεων. Ο ρεαλισμός του Μίρσαϊμερ αντιμετωπίζει τον πόλεμο ως αναπόφευκτη και μόνιμη κατάσταση του κράτους. Και ο ίδιος δεν ενοχλείται όταν τον αποκαλούν απαισιόδοξο.

Ωστόσο, το σχετικά μικρό μέγεθος και ο περιορισμένος πλούτος τους σε σύγκριση με τις ΗΠΑ —όπως και ο ίδιος θα παραδεχόταν πρόθυμα— δεν απέτρεψαν την κομμουνιστική και εθνικοαπελευθερωτική αντίσταση στο Βιετνάμ ούτε την αντιαποικιακή αντίσταση στο Αφγανιστάν και στο Ιράν. Επομένως, δεν θα ήταν φρόνιμο να στοιχηματίσει κανείς σε οποιαδήποτε πρόβλεψη ότι μια αδιαμφισβήτητη δύναμη όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επικρατήσει απέναντι σε οικονομικά και στρατιωτικά ασθενέστερες χώρες. Το Ιράν αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα προς μελέτη.

Και πώς εξηγεί την περίπτωση μιας μεγάλης δύναμης όπως το Ισραήλ —μιας χώρας περίπου στο μέγεθος του Νιου Τζέρσεϊ, η οποία κατατάσσεται 26η ως προς το εθνικό ΑΕΠ— που διαθέτει μία από τις δέκα ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις στον κόσμο; Δεν είναι ο πλούτος και ο πληθυσμός που ωθούν το Ισραήλ να ενεργεί ως ιμπεριαλιστικό ή υποϊμπεριαλιστικό κράτος, αλλά η προσήλωσή του στον ακραίο εθνικισμό, στον εθνοφασισμό. Εάν, όπως είναι πιθανό, το Ιράν καταλήξει να νικήσει τις ΗΠΑ —με τη νίκη να κρίνεται βάσει των διακηρυγμένων στόχων των τελευταίων—, δεν θα είναι οι στρατιωτικοί ή οι οικονομικοί παράγοντες εκείνοι που θα έχουν κρίνει την έκβαση, αλλά η οικονομική στρατηγική της διακοπής της ροής πετρελαίου προς τις πλούσιες χώρες του κόσμου, από την οποία εξαρτάται η ύπαρξή τους.

Η κυριότερη αδυναμία των κατά τα άλλα εντυπωσιακών επιχειρημάτων του Μίρσαϊμερ είναι ότι δεν αναγνωρίζει ούτε εξετάζει τον επεκτατικό χαρακτήρα του εταιρικού καπιταλισμού. Σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, παραβλέπει επίσης την πραγματικότητα ότι η εθνική και η διεθνής πολιτική αποτελούν έκφραση της οικονομίας. Όταν οι ΗΠΑ δεν μπορούν να εξαναγκάσουν άλλες χώρες σε συμμόρφωση μέσω της συντριπτικής οικονομικής επιρροής διεθνών θεσμών που τελούν υπό την κυριαρχία τους —όπως η Παγκόσμια Τράπεζα, το ΔΝΤ και ο ΠΟΕ— ή μέσω οικονομικών και χρηματοπιστωτικών κυρώσεων, χρησιμοποιούν τον πόλεμο για την επίτευξη των ίδιων σκοπών.

Ο Μίρσαϊμερ αντιλαμβάνεται το κράτος ως ενιαίο σύνολο. Και μολονότι είναι αλήθεια, όπως το βλέπει ο ίδιος, ότι οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικανοί είναι σάρκα και οστά όταν πρόκειται για στρατιωτικούς και παγκόσμιους οικονομικούς στόχους, εξακολουθεί να υφίσταται ως αντίρροπη δύναμη η λανθάνουσα ισχύς εκείνων που πολεμούν στους πολέμους χωρίς να επωφελούνται από τον ιμπεριαλισμό: της εργατικής τάξης. Κάθε άρχουσα τάξη φοβάται την εργατική τάξη, επειδή αντιλαμβάνεται ότι το κράτος μπορεί πολύ γρήγορα να απολέσει τη νομιμοποίησή του — και στη συνέχεια εκείνοι μπορεί να χάσουν τα κεφάλια τους.

Προς τιμήν του, ο Μίρσαϊμερ δεν έχει θέσει την ευφυΐα του στην υπηρεσία του βαθέος κράτους και έχει αξιοποιήσει τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για να απονομιμοποιήσει την αμερικανοϊσραηλινή επιθετικότητα και τις γενοκτονικές πολιτικές. Η δική του εκδοχή του «ρεαλισμού», παρά την ανεπαρκή θεωρητική της θεμελίωση, προσφέρει εντούτοις το πλαίσιο για μια καλά τεκμηριωμένη επίθεση κατά της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στο σύνολό της, ακόμη και αν δεν αναγνωρίζει ούτε συμβάλλει στην ερμηνεία των υλιστικών, οικονομικών και ταξικών ριζών της πολιτικής των ΗΠΑ ως υπερδύναμης.

Ο Gerald Sussman είναι ομότιμος καθηγητής Αστικών και Διεθνών Σπουδών στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Πόρτλαντ. Είναι συγγραφέας ή επιμελητής επτά βιβλίων, μεταξύ των οποίων και το πιο πρόσφατο, που κυκλοφόρησε το 2025: British and American Electoral Politics in the Age of Neoliberalism: Parallel Trajectories (Routledge). Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον καθηγητή Sussman στη διεύθυνση [email protected].

Counterpunch

Στέλεχος της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ ισχυρίζεται ότι η μυστική υψηλή στρατηγική της Τουρκίας είναι η σύμπραξη με το Ιράν εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ

Από
anixneuseis
-
0

 

27 Αυγούστου 2026

Nordic Monitor

Ο Sami Al-Arian, πρόσωπο που συνδέεται με την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, απέκτησε σημαντικό βήμα στην Τουρκία χάρη στην ισλαμιστική κυβέρνηση του προέδρου Recep Tayyip Erdoğan και επιχείρησε να επηρεάσει την τουρκική εξωτερική πολιτική προς την κατεύθυνση μιας στενότερης στρατηγικής σύμπραξης με το Ιράν και μιας περισσότερο συγκρουσιακής στάσης έναντι του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Abdullah Bozkurt / Στοκχόλμη

Ένα υψηλόβαθμο πρόσωπο που συνδέεται με την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ (PIJ) —μια παλαιστινιακή ένοπλη οργάνωση υποστηριζόμενη από το Ιράν, η οποία έχει χαρακτηριστεί τρομοκρατική από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση και απέκτησε σημαντικό βήμα στην Τουρκία υπό την ισλαμιστική κυβέρνηση του προέδρου Recep Tayyip Erdoğan— αποκάλυψε αυτό που περιέγραψε ως τουρκική «υψηλή στρατηγική» για την αντιμετώπιση της δυτικής και ισραηλινής επιρροής. Παράλληλα, ανέφερε ότι το δίκτυό του εργάζεται για να θέσει τα διανοητικά και πολιτικά θεμέλια μιας τέτοιας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Ο Sami Al-Arian, Παλαιστινιοαμερικανός ακαδημαϊκός στον οποίο επετράπη να δημιουργήσει μια πολιτική και ακαδημαϊκή πλατφόρμα με σημαντική επιρροή στην Τουρκία, χάρη στη γενναιόδωρη υποστήριξη της κυβέρνησης Erdoğan, ισχυρίστηκε ότι ένας «πολύ υψηλόβαθμος Τούρκος υπεύθυνος λήψης αποφάσεων» τού είχε πει κάποτε πως η «υψηλή στρατηγική» της Άγκυρας θα έπρεπε να στηρίζεται σε στενές σχέσεις μεταξύ Τουρκίας, Ιράν και Πακιστάν.

Ο Al-Arian προέβη στην αποκάλυψη αυτή υποστηρίζοντας τη δημιουργία μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, με επίκεντρο τις τρεις αυτές δυνάμεις με μουσουλμανική πλειονότητα, η οποία θα αποσκοπεί στη μείωση της εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες και στον περιορισμό της παρουσίας και της επιρροής εξωπεριφερειακών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.

Μιλώντας σε διαδικτυακό σεμινάριο στις 8 Απριλίου σχετικά με τον πόλεμο στον οποίο εμπλέκονται το Ιράν, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Al-Arian υποστήριξε ότι η υφιστάμενη τάξη ασφαλείας στον Κόλπο είχε φτάσει σε «σημείο καμπής» και ότι θα έπρεπε τελικά να αντικατασταθεί από ένα σύστημα που θα ελέγχεται από τις χώρες της περιοχής.

Σύμφωνα με τον Al-Arian, η τελευταία περιφερειακή σύγκρουση κατέδειξε ότι οι χώρες της Μέσης Ανατολής θα πρέπει να επανεξετάσουν αυτή την εξάρτηση. «Η δομή βασιζόταν στην αμερικανική προστασία, μέσω της δημιουργίας αυτών των δεκάδων στρατιωτικών βάσεων», είπε, προσθέτοντας ότι η περιοχή είχε πλέον φτάσει «σε ένα πολύ σημαντικό σημείο, στο οποίο πρέπει να επανεξετάσει τη δομή ασφαλείας».

Στη συνέχεια παρουσίασε αυτό που πρότεινε ως εναλλακτική λύση: μια αρχιτεκτονική ασφαλείας οικοδομημένη γύρω από την Τουρκία, το Ιράν και το Πακιστάν.

Ο Sami Al-Arian εμφανίζεται κατά τη διάρκεια διαδικτυακού σεμιναρίου που διοργάνωσε στις 8 Απριλίου 2026 το Κέντρο για το Ισλάμ και τις Παγκόσμιες Υποθέσεις (CIGA), με τίτλο «Ο αμερικανοσιωνιστικός άξονας εναντίον του Ιράν εν μέσω μιας νέας περιφερειακής τάξης». Σε αυτό μίλησε για εκείνο που περιέγραψε ως «υψηλή στρατηγική» της Τουρκίας για την ανάπτυξη στενότερων στρατηγικών σχέσεων με το Ιράν και το Πακιστάν.

«Ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό», είπε ο Al-Arian, θα ήταν «να δημιουργηθεί μια περιφερειακή δομή ασφαλείας, ειδικά με τη συμμετοχή των κυριότερων χωρών της περιοχής».

«Μιλώ για την Τουρκία, το Ιράν και το Πακιστάν», συνέχισε. «Πρόκειται για τρεις πολύ σημαντικές χώρες και πρέπει πραγματικά να εξετάσουν αυτή τη στρατηγική».

Σε εκείνο το σημείο ο Al-Arian αποκάλυψε τη συνομιλία του με τον υψηλόβαθμο Τούρκο αξιωματούχο, η οποία δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως. «Πριν από πολλά χρόνια, συνομίλησα κάποτε με έναν πολύ υψηλόβαθμο Τούρκο υπεύθυνο λήψης αποφάσεων και τον ρώτησα ποιο ήταν το στρατηγικό όραμα της Τουρκίας», είπε.

Στη συνέχεια διευκρίνισε ότι είχε ρωτήσει συγκεκριμένα για την «υψηλή στρατηγική» της Τουρκίας. Σύμφωνα με τον Al-Arian, ο Τούρκος αξιωματούχος, την ταυτότητα του οποίου δεν αποκάλυψε, απάντησε ότι η Άγκυρα έπρεπε να διαμορφώσει «μια πολύ καλή σχέση μεταξύ του Ιράν, της Τουρκίας και του Πακιστάν».

Ο Al-Arian δήλωσε ότι η απάντηση τον εξέπληξε «ευχάριστα» και τη χαρακτήρισε «ευφυέστατη», πρόσθεσε όμως ότι απογοητεύτηκε επειδή η διατύπωση δεν περιλάμβανε καμία αραβική χώρα.

Ο Al-Arian δεν αποκάλυψε την ταυτότητα του αξιωματούχου ούτε ανέφερε πότε πραγματοποιήθηκε η συνομιλία. Η αποκάλυψη, ωστόσο, έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι ο Al-Arian επικαλέστηκε την υποτιθέμενη συνομιλία για να προσδώσει κύρος στο μοντέλο περιφερειακής ασφάλειας που προωθούσε ανοικτά στο διαδικτυακό σεμινάριο και όχι απλώς για να τη διηγηθεί ως ιστορικό περιστατικό.

Κάλεσε διανοουμένους και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αρχίσουν να επεξεργάζονται ένα κοινό πλαίσιο για την υλοποίηση αυτού του σχεδίου, θεωρώντας το διαδικτυακό σεμινάριο μέρος της προσπάθειας να τεθούν τα θεμέλια μιας τέτοιας υψηλής στρατηγικής.

«Πώς θα μπορούσε να είναι μια τέτοια δομή ασφαλείας; Ποιο θα μπορούσε να είναι το κοινό θέμα, ο συνδετικός κρίκος πάνω στον οποίο θα μπορούσαμε να οικοδομήσουμε, ώστε να περιορίσουμε την ξένη επιρροή και την ξένη παρουσία στην περιοχή;» είπε.

Διέκρινε ένα τέτοιο σύστημα από τον υφιστάμενο «άξονα της αντίστασης» του Ιράν, αναγνωρίζοντας ότι πολλές κυβερνήσεις θα ήταν απρόθυμες να ενταχθούν στο υπό ιρανική ηγεσία δίκτυο, εξαιτίας του πολιτικού και στρατηγικού κόστους.

Ο Ibrahim Kalin, επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών MİT, εμφανίζεται να μιλά σε συζήτηση πάνελ τον Οκτώβριο του 2018, στην οποία συμμετείχε ως ομιλητής και ο Sami Al-Arian.

«Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να δημιουργήσουμε, ας πούμε, έναν περιφερειακό άξονα ασφαλείας», δήλωσε, διαχωρίζοντας τις κυβερνήσεις της περιοχής ανάλογα με την πολιτική στάση τους απέναντι στο Ισραήλ. Υποστήριξε ότι ορισμένες δεν θα μπορούσαν ποτέ να ενταχθούν στην προτεινόμενη αρχιτεκτονική, επειδή, σύμφωνα με τη δική του ορολογία, είχαν ήδη προσχωρήσει σε εκείνο που αποκάλεσε «σιωνιστικό άξονα».

Ο Al-Arian δήλωσε ότι η Τουρκία, το Ιράν και το Πακιστάν θα πρέπει να αναλάβουν ηγετικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. «Ο ρόλος της Τουρκίας και του Πακιστάν, όπως και του Ιράν, θα είναι καθοριστικός για να φέρουν κοντά αυτές τις χώρες [τις χώρες του Κόλπου και τα αραβικά κράτη], οικοδομώντας μια τέτοια δομή», είπε. Ολοκλήρωσε καλώντας ακαδημαϊκούς από τις τρεις χώρες να αρχίσουν να μελετούν τις πρακτικές δυνατότητες και τα εμπόδια που συνδέονται με τη δημιουργία ενός τέτοιου μηχανισμού ασφαλείας.

«Ελπίζω ότι θα μπορέσουμε πράγματι να κάνουμε αυτή τη συζήτηση […] με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών από τις τρεις βασικές χώρες […] και να αρχίσουμε να εξετάζουμε ποιες είναι οι δυνατότητες, τα κωλύματα και τα εμπόδια για τη δημιουργία ενός τέτοιου περιφερειακού μηχανισμού ασφαλείας», δήλωσε.

Οι τοποθετήσεις αυτές συνάδουν με το ευρύτερο επιχείρημα που ανέπτυξε ο Al-Arian καθ’ όλη τη διάρκεια του διαδικτυακού σεμιναρίου, σύμφωνα με το οποίο η σύγκρουση με το Ιράν κατέδειξε την αδυναμία της υπό αμερικανική ηγεσία περιφερειακής τάξης.

Νωρίτερα στην παρουσίασή του, υποστήριξε ότι το Ιράν εξήλθε ενισχυμένο από την αντιπαράθεση και ότι η αντίσταση της Τεχεράνης στις στρατιωτικές πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ θα μπορούσε να ενθαρρύνει κυβερνήσεις και πολιτικά κινήματα σε ολόκληρη την περιοχή να απορρίψουν τις ξένες επεμβάσεις.

Υποστήριξε ρητά ότι ο πόλεμος κατέδειξε πως οι χώρες της περιοχής δεν χρειάζονται τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ.

«Δεν χρειαζόμαστε την αμερικανική προστασία», είπε, χαρακτηρίζοντάς την «φάρσα» και «προπέτασμα», ενώ υποστήριξε ότι τα κράτη της περιοχής πρέπει να στηρίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό στις δικές τους δυνάμεις.

Ο Al-Arian παρουσίασε, επίσης, τις στρατιωτικές επιδόσεις του Ιράν ως πρότυπο άξιο μελέτης. Εξήρε τη στρατηγική ασύμμετρου πολέμου της Τεχεράνης, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης πυραύλων και drones, και υποστήριξε ότι η ιρανική προσέγγιση πιθανότατα θα διδάσκεται σε στρατιωτικές σχολές και ιδρύματα στρατηγικών σπουδών, επειδή επέτρεψε στην Τεχεράνη να αντέξει απέναντι σε αντιπάλους που διέθεταν συντριπτικά μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ.

Επιπλέον, περιέγραψε τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ως μορφή στρατηγικής αποτροπής η οποία, ως προς το πρακτικό της αποτέλεσμα, μπορεί να συγκριθεί με ένα πυρηνικό όπλο.

Ο Sami Al-Arian χρησιμοποιεί το Κέντρο για το Ισλάμ και τις Παγκόσμιες Υποθέσεις (CIGA), με έδρα την Κωνσταντινούπολη, για να προωθήσει έναν ριζικό μετασχηματισμό της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, καλλιεργώντας παράλληλα στενές σχέσεις με υψηλόβαθμα στελέχη της τουρκικής ηγεσίας.

«Τα Στενά του Ορμούζ γίνονται η πυρηνική σου βόμβα», δήλωσε ο Al-Arian, υποστηρίζοντας ότι η δυνατότητα πρόκλησης τεράστιου οικονομικού κόστους θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι σε μελλοντικές επιθέσεις κατά του Ιράν.

Ο Al-Arian υποστήριξε επίσης ότι η στρατιωτική αντίδραση του Ιράν ενίσχυσε πολιτικά την Τεχεράνη, επειδή θεωρήθηκε ότι αμυνόταν αντί να έχει προκαλέσει την αντιπαράθεση.

Οι θετικές αναφορές του δεν περιορίστηκαν στις αμυντικές δυνατότητες του Ιράν. Υποστήριξε ότι η σύγκρουση κατέδειξε πως οι χώρες που αντιστέκονται στην αμερικανική και την ισραηλινή επιρροή θα μπορούσαν τελικά να διαμορφώσουν μια νέα περιφερειακή τάξη και ότι τα κινήματα που απορρίπτουν την ξένη επέμβαση θα ενθαρρύνονταν από το παράδειγμα του Ιράν.

Επομένως, η προτεινόμενη δομή Τουρκίας–Ιράν–Πακιστάν φαίνεται να εντάσσεται σε ένα πολύ ευρύτερο ιδεολογικό όραμα, στο πλαίσιο του οποίου η υφιστάμενη τάξη ασφαλείας υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών παραμερίζεται σταδιακά και αντικαθίσταται από τη συνεργασία μεταξύ περιφερειακών δυνάμεων, τις οποίες ο Al-Arian θεωρεί ικανές να ενεργούν ανεξάρτητα από την Ουάσιγκτον.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, δεδομένης της θέσης που κατέχει ο Al-Arian στην Τουρκία.

Ο Al-Arian, ο οποίος μετακόμισε στην Τουρκία έπειτα από πολυετείς ποινικές και δικαστικές διαδικασίες στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ (PIJ), απέκτησε σημαντικό ακαδημαϊκό βήμα στο Πανεπιστήμιο Sabahattin Zaim της Κωνσταντινούπολης, όπου ίδρυσε και διευθύνει το Κέντρο για το Ισλάμ και τις Παγκόσμιες Υποθέσεις (CIGA).

Το Nordic Monitor έχει αναφέρει σε προηγούμενα δημοσιεύματά του ότι ο Al-Arian είχε πρόσβαση σε υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης Erdoğan και σε οργανισμούς που συνδέονται με αυτήν. Έχει επίσης εμφανιστεί σε εκδηλώσεις μαζί με αξιωματούχους που ασκούν σημαντική επιρροή, μεταξύ των οποίων ο İbrahim Kalın, σημερινός επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Τουρκίας (MİT).

Μέσω του CIGA έχει επίσης συναντηθεί με αξιωματούχους της τουρκικής κυβέρνησης και, παρά το αμφιλεγόμενο ιστορικό του στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει τη δυνατότητα να δρα ανοικτά στην Τουρκία.

Ο Al-Arian διώχθηκε ποινικά στις ΗΠΑ στο πλαίσιο υπόθεσης τρομοκρατίας που αφορούσε την PIJ. Το 2006 δήλωσε ένοχος για την κατηγορία της συνωμοσίας σχετικά με υπηρεσίες που είχαν παρασχεθεί σε πρόσωπα συνδεόμενα με την PIJ και αργότερα απελάθηκε στην Τουρκία.

Ο Sefer Turan, επικεφαλής σύμβουλος του Τούρκου προέδρου.

Από τότε που εγκαταστάθηκε στην Τουρκία, ο Al-Arian χρησιμοποιεί επανειλημμένα το CIGA και άλλες πλατφόρμες για να προωθήσει μια έντονα αντιισραηλινή και αντιαμερικανική ερμηνεία της περιφερειακής πολιτικής.

Το Nordic Monitor ανέφερε τον Μάρτιο του 2025 ότι ο Al-Arian είχε παρουσιάσει το Ισραήλ ως απειλή όχι μόνο για τους Παλαιστινίους αλλά, εντέλει, και για την Τουρκία. Είχε παροτρύνει την Άγκυρα να διακόψει όσους δεσμούς διατηρούσε ακόμη με το Ισραήλ και είχε ταχθεί υπέρ της διάλυσης εκείνων που περιέγραφε ως σιωνιστικές πολιτικές δομές.

Οι τελευταίες δηλώσεις του προχωρούν τη θέση αυτή ένα σημαντικό βήμα παραπέρα.

Ο Al-Arian δεν περιορίζεται πλέον στο να παρουσιάζει το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες ως απειλές, αλλά διατυπώνει τι πιστεύει ότι θα πρέπει να αντικαταστήσει το σύστημα ασφαλείας που συνδέεται με αυτές: μια περιφερειακά ελεγχόμενη αρχιτεκτονική, στην οποία η Τουρκία, το Ιράν και το Πακιστάν θα αποτελούν τους βασικούς στρατηγικούς πυλώνες.

Ως εκ τούτου, η αναφορά του σε έναν «πολύ υψηλόβαθμο Τούρκο υπεύθυνο λήψης αποφάσεων» αποτελεί δυνητικά το πιο αποκαλυπτικό μέρος της συζήτησης.

Εάν η συνομιλία αποδόθηκε με ακρίβεια, υποδηλώνει ότι η ιδέα της οικοδόμησης της γεωπολιτικής στρατηγικής της Τουρκίας γύρω από στενές σχέσεις με το Ιράν και το Πακιστάν είχε ήδη συζητηθεί σε υψηλό επίπεδο στην Άγκυρα, πολύ προτού ο Al-Arian προωθήσει δημοσίως ουσιαστικά την ίδια πρόταση.

Η ταυτότητα του αξιωματούχου παραμένει άγνωστη. Ενδέχεται, ωστόσο, να αναφερόταν στον Kalın, δεδομένου ότι ο Al-Arian καλλιεργούσε επί μακρόν σχέσεις μαζί του, όταν ο σημερινός επικεφαλής της MİT υπηρετούσε ως σύμβουλος εθνικής ασφάλειας και εκπρόσωπος του Erdoğan.

Όπως ο Al-Arian, έτσι και ο Kalın είναι εδώ και χρόνια γνωστός για τις φιλοϊρανικές απόψεις του. Το Nordic Monitor έχει καταγράψει σε προηγούμενα δημοσιεύματά του άρθρα και σχόλιά του σε χρηματοδοτούμενες από το Ιράν εκδόσεις κατά τη δεκαετία του 1990, όταν ο νεαρός Kalın δημοσίευε κείμενα που εξυμνούσαν τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Ali Khamenei.

Η ανάμνηση του Al-Arian από τη συνομιλία του με υψηλόβαθμο Τούρκο αξιωματούχο φαίνεται να αντανακλά έναν ιδεολογικό προσανατολισμό τον οποίο ο Erdoğan ακολουθεί εδώ και καιρό παρασκηνιακά. Σύμφωνα με έγγραφα που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια έρευνας της τουρκικής αστυνομίας για δίκτυο της Δύναμης Κουντς του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), το οποίο δρούσε στην Τουρκία από το 2011 έως το 2014, ο Erdoğan είχε εκφράσει κατ’ ιδίαν έντονη εχθρότητα απέναντι στο ΝΑΤΟ, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Ευρώπη και στο Ισραήλ ήδη από το 2010.

Ο Sami Al-Arian έχει καλλιεργήσει επίσης στενές σχέσεις με τον γιο του Τούρκου προέδρου Recep Tayyip Erdoğan, Bilal Erdoğan, το όνομα του οποίου έχει αναφερθεί σε συζητήσεις περί ενδεχόμενης διαδοχής του πατέρα του. Ο Bilal Erdoğan εμφανίζεται να μιλά σε εκδήλωση που διοργάνωσε το CIGA στις 12 Δεκεμβρίου 2020.

Στοιχεία που ενσωματώθηκαν στη δικογραφία έδειχναν ότι ο Erdoğan είχε πει σε πιστούς προς τον ίδιο βουλευτές πως, μόλις συγκέντρωνε επαρκή εξουσία, γνώριζε «τι να κάνει με το ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και το Ισραήλ». Παράλληλα, αντιτασσόταν στο ραντάρ αντιπυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ στο Kürecik, στη νοτιοανατολική Τουρκία, και τασσόταν υπέρ στενότερων πολιτικών, οικονομικών και στρατιωτικών σχέσεων με το Ιράν.

«Όταν μου δοθεί η ευκαιρία, ξέρω τι θα κάνω με το ΝΑΤΟ, την Ευρώπη και το Ισραήλ. Θα τους γαμ*** τη μάνα. Το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ είναι εξίσου τρομοκρατικές δυνάμεις με το Ισραήλ», φέρεται να είπε ο Erdoğan —τότε πρωθυπουργός και επικεφαλής της κυβέρνησης— σε βουλευτές που τον υποστήριζαν, κατά τη διάρκεια ιδιωτικής συνάντησης.

Σύμφωνα με την έρευνα, το περιεχόμενο της συνομιλίας διαβιβάστηκε αργότερα στην ηγεσία του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) από Τούρκο συνεργάτη της Δύναμης Κουντς, ο οποίος είχε συνομιλήσει με τους βουλευτές. Η έρευνα για τη Δύναμη Κουντς τερματίστηκε στη συνέχεια από τον Erdoğan, προτού οι εισαγγελείς προλάβουν να εξασφαλίσουν εντάλματα σύλληψης για Τούρκους και Ιρανούς υπόπτους. Μεταξύ όσων ερευνήθηκαν ήταν ο Sefer Turan, υψηλόβαθμος συνεργάτης του Erdoğan και επί χρόνια φιλοϊρανός ισλαμιστής, ο οποίος συμβουλεύει τον Τούρκο πρόεδρο για ζητήματα της Μέσης Ανατολής.

Αργότερα, ο Erdoğan κινήθηκε σε σημαντικό βαθμό προς την κατεύθυνση που αποτυπώνεται σε εκείνες τις δηλώσεις. Μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016, την οποία το δημοσίευμα χαρακτηρίζει επιχείρηση υπό ψευδή σημαία, η κυβέρνησή του εκκαθάρισε τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις από μεγάλο αριθμό φιλονατοϊκών αξιωματικών, συμπεριλαμβανομένων περίπου των δύο τρίτων των εν ενεργεία στρατηγών και ναυάρχων. Η Άγκυρα αντιστάθηκε επίσης στις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν, διεύρυνε τους πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς της με την Τεχεράνη και ήρθε επανειλημμένα σε σύγκρουση με τους συμμάχους της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.

Η Άγκυρα δεν έχει ανακοινώσει δημοσίως την υιοθέτηση μιας υψηλής στρατηγικής που θα επικεντρώνεται στην αντιπαράθεση με τη Δύση και το Ισραήλ μέσω της ευθυγράμμισης της Τουρκίας με το Ιράν. Ωστόσο, οι ανησυχίες ότι η κυβέρνηση ενδέχεται να κινείται προς αυτή την κατεύθυνση έχουν ενταθεί εξαιτίας των πολιτικών επιλογών της Άγκυρας, της αναδιάρθρωσης των θεσμών, του διορισμού αντιδυτικών προσώπων σε καίριες κυβερνητικές θέσεις και της ολοένα πιο εχθρικής ρητορικής που υιοθετεί την τελευταία δεκαετία η ανώτατη τουρκική ηγεσία απέναντι στο Ισραήλ και τις δυτικές κυβερνήσεις.

Nordic Monitor

Οι Ουκρανοί έβγαλαν προς πώληση λείψανα Ορθόδοξων Αγίων

Από
pcuser
-
0

“Το καθεστώς του Κιέβου άρχισε να πουλάει τα λείψανα των Ορθόδοξων αγίων”, γράφει το ρωσικό δημοσίευμα Promisna.info

Αυτό δήλωσε ο Μιχαήλ Μέλεχ, Ειδικός Εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών για τη Διεθνή Συνεργασία για τη Διασφάλιση της Θρησκευτικής Ελευθερίας.

«Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύουμε ότι η κατάσχεση ορθόδοξων ιερών λειψάνων —συμπεριλαμβανομένων των λειψάνων αγίων και των εκκλησιαστικών σκευών— πραγματοποιείται με σκοπό τη μεταφορά τους εκτός Ουκρανίας και την μεταπώλησή τους». — είπε ο Μελέχ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μπράβοι του Ζελένσκι «κερδίζουν ενεργά από την πώληση της ιστορίας της χώρας τους» και αξιολογούν τα εκκλησιαστικά κειμήλια για την αξία τους σε δημοπρασία.

«Ορισμένοι ειδικοί, όχι χωρίς λόγο, πιστεύουν ότι πολλά από τα κλεμμένα αρχαία έργα ορθόδοξης τέχνης θα μπορούσαν κάλλιστα να χρησιμοποιηθούν ως πληρωμή για προμήθειες δυτικών όπλων», πρόσθεσε.

Όπως είναι γνωστό, τα παγανιστικά (Rodnovery και Σκανδιναβικά) σύμβολα και σύνεργα είναι δημοφιλή σε εθνικιστικά τάγματα, όπως οι μονάδες Azov, η 3η Ταξιαρχία Εφόδου και πολλά άλλα. Οι μαχητές μισούν την Ορθοδοξία και ασκούν τη λατρεία τους σε παγανιστικούς ναούς, σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Eurasia Daily

—

Echedoros.blog

Σκόπια: «Ετοιμαστείτε για χάος – μεγάλα πλήθη στα σύνορα με την Ελλάδα»

Από
pcuser
-
1

Το παρατεταμένο Σαββατοκύριακο και η παραδοσιακή μετατόπιση των τουριστών στα τέλη Αυγούστου αναμένεται να φέρουν σημαντικά αυξημένη κυκλοφορία στους δρόμους και μεγαλύτερες καθυστερήσεις στα συνοριακά περάσματα μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας και Ελλάδας.

Η μεγαλύτερη εισροή οχημάτων προς τη νότια γείτονα αναμένεται την Παρασκευή και το Σάββατο, οπότε και μεγάλος αριθμός πολιτών των Σκοπίων θα εκμεταλλευτεί τις μη εργάσιμες ημέρες για να ταξιδέψει στις ελληνικές ακτές. Πρόσθετη πίεση στο δίκτυο κυκλοφορίας θα δημιουργηθεί επίσης από τη διέλευση ξένων τουριστών που επιστρέφουν ή αναχωρούν για διακοπές.

Ιδιαίτερη κίνηση θα έχει το συνοριακό πέρασμα Μπογκορόντιτσα-Εύζωνοι , από το οποίο διέρχεται η κύρια ροή κυκλοφορίας προς τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική και την Ολυμπιάδα. Το πρώτο μεγάλο κύμα οχημάτων αναμένεται την Παρασκευή, ενώ το Σάββατο θα υπάρξει αυξημένη κίνηση.

Την Κυριακή, η κυκλοφορία αναμένεται να ανακατευθυνθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση — από την Ελλάδα προς τα Σκόπια. Ως εκ τούτου, είναι πιθανές μεγαλύτερες ουρές και καθυστερήσεις στην ελληνική πλευρά των συνόρων στην είσοδο της χώρας, καθώς και αργότερα στο συνοριακό πέρασμα Ταμπάνοβτσε προς τη Σερβία.

Εναλλακτικές διελεύσεις συνόρων

Για να αποφευχθεί η συμφόρηση στους Ευζώνους, συνιστάται στους οδηγούς να χρησιμοποιούν εναλλακτικές διαβάσεις:

  • Δοϊράνη: Μια βολική επιλογή για όσους ταξιδεύουν στη Θεσσαλονίκη, την Ασπροβάλτα και την περιοχή της Χαλκιδικής.
  • Μετζιτλίγια – Νίκη: Μια πιο κατάλληλη επιλογή για προορισμούς στη δυτική Ελλάδα (Ιόνιο Πέλαγος, Λευκάδα, Πάργα).

Πριν από την αναχώρηση, οι οδηγοί καλούνται να ελέγχουν την κατάσταση των συνοριακών διελεύσεων μέσω των webcam της Δημόσιας Επιχείρησης Κρατικών Οδών και της AMSM, καθώς και να προσαρμόζουν τα δρομολόγιά τους εκτός των ωρών αιχμής.

faktor.mk

—

Echedoros.blog

Συνεχίζεται ο επαναπατρισμός Τζιχαντιστών από στρατόπεδα της Συρίας στην Αλβανία

Από
pcuser
-
0

Πέντε Αλβανοί πολίτες, συμπεριλαμβανομένων τριών ανηλίκων και μιας 79χρονης γυναίκας, επαναπατρίστηκαν στις 26 Αυγούστου από τη Συρία, στο πλαίσιο επιχείρησης που συντονίζεται από αλβανικούς θεσμούς για την επιστροφή πολιτών που βρίσκονται σε περιοχές που επλήγησαν από τη σύγκρουση.

Οι επαναπατρισθέντες πολίτες έφτασαν στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ρίνας, όπου τους υποδέχτηκαν ο Υπουργός Εσωτερικών, Μπέσφορτ Λαμαλάρι, ο Γενικός Διευθυντής της Κρατικής Αστυνομίας, Σκέντερ Χίτα, ο Εθνικός Συντονιστής κατά του Βίαιου Εξτρεμισμού, Λετζντί Ντερβίσι, εκπρόσωποι του Υπουργείου Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων, καθώς και άλλες δομές που συμμετείχαν στη διαδικασία.

Κατά την άφιξή τους στην Αλβανία, θα παρασχεθεί στους επαναπατριζόμενους η απαραίτητη βοήθεια και θα διενεργηθούν αξιολογήσεις υγείας και ψυχοκοινωνικής αξιολόγησης. Οι αρμόδιοι φορείς θα συνεχίσουν με συντονισμένο τρόπο τη διαδικασία στέγασης, αποκατάστασης και επανένταξής τους στην κοινωνία.

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε μέσω συντονισμού μεταξύ των αλβανικών θεσμών, των διπλωματικών και προξενικών αντιπροσωπειών, καθώς και των αρχών των εμπλεκόμενων χωρών. Το Υπουργείο Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων εκτίμησε τη συνεργασία των ξένων αρχών, ιδίως των συριακών, στην ολοκλήρωση των διαδικασιών και στη διασφάλιση της διέλευσης των πολιτών.

Ο Υπουργός Εσωτερικών, Μπέσφορτ Λαμαλάρι, συνεχάρη τους θεσμούς που συμμετείχαν στην Διοργανική Ομάδα Εργασίας για τον συντονισμό της επιχείρησης, ενώ επιβεβαίωσε τη συνέχιση των εργασιών για τον επαναπατρισμό και άλλων Αλβανών πολιτών που βρίσκονται ακόμη στη Συρία, (κυρίως στο στρατόπεδο συγκέντρωσης τζιχαντιστών αλ Χολ).

—

Echedoros.blog

Μέ μισθούς Βαλκανίων καί τιμές Δυτικῆς Εὐρώπης!

Από
pcuser
-
0
  • Tοῦ ΜΑΚΗ ΝΤΟΒΟΛΟΥ

Ἐγκλωβισμένη στά δεσμά τῆς ἀκρίβειας ἡ Ἑλλάδα

Ἡ σύγκλιση μέ τήν ΕΕ ἀποτελεῖ ἄπιαστο στόχο, 15 χρόνια μετά τά Μνημόνια, ἐνῷ ἀκόμα καί οἱ χῶρες τοῦ πρώην ἀνατολικοῦ μπλόκ προσπέρασαν τήν χώρα μας τά τελευταῖα χρόνια

Τά ἐπίσημα στοιχεῖα τῆς Eurostat ἀποτυπώνουν τήν ὠμή πραγματικότητα, ἡ ὁποία διαφέρει ριζικά ἀπό τήν τεχνητή εἰκόνα πού προπαγανδίζει ἡ Κυβέρνηση: Ἡ Ἑλλάδα κατατάσσεται σταθερά, πλέον, στήν τρίτη κατηγορία τῆς ΕΕ ὡς πρός τό βιοτικό ἐπίπεδο, συγκρινόμενη μέ τίς φτωχότερες χῶρες τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης καί τῶν Βαλκανίων. Δέν εἶναι μόνο ἡ καταβαράθρωση τῶν εἰσοδημάτων, ἡ ὁποία ἔλαβε χώρα μέ ὠμό τρόπο τήν ἐποχή τῶν Μνημονίων μέσῳ τῶν περικοπῶν.

Τά τελευταῖα χρόνια, ἡ ἀκρίβεια ἀσκεῖ ἐκ νέου οἰκονομική πίεση στά νοικοκυριά, διαβρώνοντας περαιτέρω τό διαθέσιμο εἰσόδημα, μέ ἀποτέλεσμα στήν Ἑλλάδα νά παρουσιάζεται τό ἑξῆς φαινόμενο: οἱ μισθοί νά εἶναι στά ἐπίπεδα τῶν Βαλκανίων, ἀλλά οἱ τιμές σέ πολλά βασικά ἀγαθά καί ὑπηρεσίες νά βρίσκονται σέ δυτικοευρωπαϊκά ἐπίπεδα.

Τό ἄλλο ἀνησυχητικό στοιχεῖο εἶναι ὅτι, τό ἕνα μετά τό ἄλλο, κράτη πού ἦταν μεταξύ τῶν φτωχότερων τῆς Εὐρώπης ξεπερνοῦν τήν Ἑλλάδα στούς σχετικούς δεῖκτες, μέ τήν χώρα μας νά παραμένει καθηλωμένη σέ μιά καταθλιπτική στασιμότητα καί μέ τήν φτωχοποίηση νά ἀποτελεῖ τήν παγιωμένη κανονικότητα γιά τήν πλειονότητα τῶν πολιτῶν τά τελευταῖα 15 χρόνια. Αὐτό ἀποτυπώνεται σέ ὅλες σχεδόν τίς ἔρευνες, μέ τούς πολῖτες νά ἀπαντοῦν ὅτι δυσκολεύονται νά ἱκανοποιήσουν ἀκόμη καί βασικές τους ἀνάγκες. Τό σίγουρο εἶναι ὅτι ἡ σημερινή εἰκόνα τῆς Ἑλλάδας ἀνταποκρίνεται πλήρως στίς ἐπιδιώξεις τῶν δανειστῶν, οἱ ὁποῖοι, μέ ποικίλες παρεμβάσεις τους κατά τήν ἐποχή τῶν Μνημονίων, ὑποστήριζαν ὅτι ἡ Ἑλλάδα δέν εἶναι πιά μιά «δυτικοευρωπαϊκή οἰκονομία», ἀλλά πρέπει νά συγκρίνει τόν ἑαυτό της μέ τίς ἀναδυόμενες, τότε, ἀγορές τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης.

ΑΕΠ κατά κεφαλήν

Μέ βάση τά στοιχεῖα τῆς Eurostat, ἡ εἰκόνα τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας παρουσιάζει μιά «διπλῆ πραγματικότητα»: ἀπό τήν μία καταγράφεται ἀνάκαμψη σέ ἀπόλυτους ἀριθμούς μετά τό 2020, ἀπό τήν ἄλλη ὅμως ἡ χώρα παραμένει στίς τελευταῖες θέσεις τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης σέ κατά κεφαλήν ΑΕΠ σέ ὅρους ἀγοραστικῆς δύναμης (PPS).

Τό κατά κεφαλήν ΑΕΠ (σέ μονάδες ἀγοραστικῆς δύναμης μέ βάση EU=100) ὑποχώρησε ἀπό τό 84% τοῦ μέσου ὅρου τῆς ΕΕ τό 2010 στό 69% τό 2015. Ὁ δείκτης παρέμεινε καθηλωμένος γύρω στό 66-67, πρίν ὑποχωρήσει στό χαμηλότερο σημεῖο του (62) τό 2020 λόγῳ τῶν ἐπιπτώσεων τῆς πανδημίας. Ὁ σχετικός δείκτης κατά κεφαλήν ΑΕΠ ἀναρριχήθηκε ἀπό τό 62 (2020) στό 68 (2023-2025), ὅπου καί σταθεροποιεῖται.

Μάλιστα, τό 2025, ἰσοβαθμεῖ στήν τελευταία θέση τῶν χωρῶν τῆς ΕΕ μαζί μέ τήν Βουλγαρία (68), μέ τήν ἀπόκλιση σέ σχέση μέ τήν ὑπόλοιπη Εὐρώπη νά παραμένει ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερα δομικά ζητήματα τῆς οἰκονομίας. Καί αὐτό διότι, αὐτήν τήν στιγμή, ἡ ἀνάπτυξη πού καταγράφεται στήν χώρα μας ἀρκεῖ ἁπλῶς γιά νά κρατάει τήν θέση της σταθερή (στό 68 τήν διετία 2024-2025), ἀλλά ὄχι γιά νά κλείσει τήν ψαλίδα.

Ἐπίσης, τά στοιχεῖα ἀποτυπώνουν τήν ταχεῖα οἰκονομική σύγκλιση (catch-up effect) τῶν χωρῶν τῆς πρώην Ἀνατολικῆς Εὐρώπης πρός τόν εὐρωπαϊκό μέσο ὅρο, τήν ἴδια περίοδο πού ἡ ἑλληνική οἰκονομία ὑπέστη τήν βαθύτερη ὕφεση στήν ἱστορία τῆς ΕΕ, μέ ἀποτέλεσμα νά μετατοπιστεῖ ἀπό τήν μεσαία ταχύτητα τῆς Εὐρώπης στήν τελευταία θέση τῆς κατάταξης. Χαρακτηριστικά, τό 2010 ἡ Ρουμανία βρισκόταν 32 μονάδες πίσω ἀπό τήν Ἑλλάδα (52 ἔναντι 84). Τό 2025 βρίσκεται 10 μονάδες μπροστά (78 ἔναντι 68). Ἡ Λιθουανία ξεκίνησε ἀπό τό 60 τό 2010 καί ἔφτασε στό 87 τό 2025, προσπερνῶντας τήν Ἑλλάδα κατά 19 μονάδες. Ἡ Βουλγαρία πρόσθεσε 24 μονάδες (ἀπό 44 σέ 68), καταφέρνοντας οὐσιαστικά νά ἰσοφαρίσει τήν Ἑλλάδα.

Χῶρες τῆς ΕΕ πού ἦταν πίσω καί προσπέρασαν τήν Ἑλλάδα (EU = 100)

Χώρα 2010 2015 2025
Λιθουανία 60 75 87
Πολωνία 63 70 81
Ἐσθονία 65 77 79
Ρουμανία 52 56 78
Κροατία 61 61 78
Οὑγγαρία 65 70 76
Σλοβακία 76 78 75
Λεττονία 52 62 71
Ἑλλάδα (ἀναφορά) 84 69 68

Kατανάλωση

Ἀκόμη ὅμως κι ἄν λάβουμε ὑπόψη τήν πραγματική ἀτομική κατανάλωση (AIC), πού πράγματι ἀποτελεῖ ἕνα καλύτερο μέτρο τῆς ὑλικῆς εὐημερίας τῶν νοικοκυριῶν, καθώς καταγράφει ὅλα τά ἀγαθά καί τίς ὑπηρεσίες πού καταναλώνονται ἀπό αὐτά, ἡ εἰκόνα δέν διαφοροποιεῖται ἰδιαίτερα, μέ τήν Ἑλλάδα νά βρίσκεται στήν 21η θέση σέ σύνολο 27 κρατῶν τῆς ΕΕ.

Ἡ Ἑλλάδα ξεκίνησε τό 2015 στό 78% τοῦ εὐρωπαϊκοῦ μέσου ὅρου καί παρέμεινε καθηλωμένη στό 77% γιά τέσσερα συνεχόμενα χρόνια. Τό 2020 ὑποχώρησε στό χαμηλότερο σημεῖο τῆς δεκαετίας, στό 75%. Τήν περίοδο 2021-2025 ἀνέκαμψε σταδιακά στό 79%-80%, κλείνοντας τήν προβολή τοῦ 2025 στό 80%.

Ὅμως, σέ βάθος δεκαετίας, ἡ Ἑλλάδα σημείωσε συνολική βελτίωση μόλις δύο μονάδων (ἀπό 78 σέ 80), παρουσιάζοντας οὐσιαστικά εἰκόνα σχετικῆς στασιμότητας σέ σχέση μέ τήν ὑπόλοιπη Εὐρώπη.

Τήν ἴδια στιγμή ὅμως οἱ χῶρες τῆς Κεντρικῆς καί τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης πέτυχαν ταχύτατη σύγκλιση πρός τό εὐρωπαϊκό ἐπίπεδο διαβίωσης καί κατανάλωσης, μέ ἀποτέλεσμα ἡ Ἑλλάδα νά διολισθήσει πρός τίς χαμηλότερες θέσεις τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης στόν δείκτη πραγματικῆς ἀτομικῆς κατανάλωσης.

Τό 2015 οἱ παρακάτω χῶρες βρίσκονταν χαμηλότερα ἀπό τήν Ἑλλάδα (78%), ἀλλά μέσα στήν δεκαετία σημείωσαν ἁλματώδη ἀνάπτυξη καί τήν προσπέρασαν καθαρά:

■ Ρουμανία: Ἡ πιό ἐντυπωσιακή σύγκλιση στήν ΕΕ. Ἀπό τό 59% τό 2015, ἐκτινάχθηκε στό 86% τό 2025 (+27 μονάδες).

■ Πολωνία: Ἀπό τό 77% τό 2015, ἔφτασε στό 88% τό 2025 (+ 11 μονάδες).

■ Σλοβενία: Ἀπό τό 76% τό 2015, ἀνέβηκε στό 86% τό 2025 (+ 10 μονάδες).

Δύο χῶρες τῶν Βαλκανίων κάλυψαν τεράστιο ἔδαφος καί πλέον βρίσκονται σέ ἀπόσταση ἀναπνοῆς ἀπό τήν Ἑλλάδα:

■ Κροατία: Τό 2015 ἀπεῖχε 15 μονάδες ἀπό τήν Ἑλλάδα (63% ἔναντι 78%). Τό 2025 ἔφτασε στό 79%, ἀπέχοντας πλέον μόλις 1 μονάδα (79% ἔναντι 80%).

■ Βουλγαρία: Τό 2015 βρισκόταν στήν τελευταία θέση μέ 55% (23 μονάδες πίσω ἀπό τήν Ἑλλάδα). Ἕως τό 2025 ἐκτινάχθηκε στό 77% (+ 22 μονάδες), πλησιάζοντας τήν Ἑλλάδα σέ ἀπόσταση τριῶν μονάδων.

Τά προϊόντα καί οἱ ὑπηρεσίες πού «καῖνε» τίς τσέπες

Οἱ χαμηλές ἀμοιβές στήν χώρα μας δέν σημαίνουν ὅτι εἶναι καί χαμηλές οἱ τιμές. Ἀπεναντίας. Σέ πολλά ἀγαθά καί ὑπηρεσίες βρίσκονται ὑψηλότερα ἀπό τόν μέσο ὅρο τῆς ΕΕ, ἐνῷ σέ ὁρισμένα εἴδη καθημερινῆς κατανάλωσης ἡ Ἑλλάδα λειτουργεῖ μέ τιμές ὥριμων καί πλούσιων ἀγορῶν τῆς Βόρειας καί τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Ὅπως ἐπισημαίνεται μάλιστα μέ σαφήνεια στήν μεθοδολογία τῆς Eurostat, οἱ δεῖκτες ἐπιπέδου τιμῶν δέν προσαρμόζονται μέ βάση τά ἐπίπεδα μισθῶν ἤ διαθέσιμου εἰσοδήματος κάθε χώρας.

Συνεπῶς, ὅταν οἱ τιμές σέ ἀγαθά καί ὑπηρεσίες στήν Ἑλλάδα εἶναι ἴσες ἤ ὑψηλότερες ἀπό τόν μέσο εὐρωπαϊκό ὅρο, ἡ πραγματική ἐπιβάρυνση γιά τό ἑλληνικό νοικοκυριό εἶναι σημαντικά μεγαλύτερη σέ σχέση μέ χῶρες ὑψηλότερου μέσου εἰσοδήματος. Μέ βάση τά ἐπίσημα στοιχεῖα τῆς Eurostat γιά τό 2025, ὁ γενικός δείκτης τιμῶν γιά τήν συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη τῶν νοικοκυριῶν (HFCE) διαμορφώθηκε στό 87,4, δηλαδή εἶναι 12,6% χαμηλότερος ἀπό τόν μέσο ὅρο τῆς ΕΕ (EU = 100), ὅταν, ὅπως προαναφέραμε, τό κατά κεφαλήν ΑΕΠ εἶναι 32% χαμηλότερο καί ἡ πραγματική ἀτομική κατανάλωση 20% χαμηλότερη.

Ἐπί πλέον, σέ χῶρες ὅπως ἡ Πολωνία, ἡ Λιθουανία, ἡ Ρουμανία καί ἡ Πορτογαλία, ἐνῷ τό ἐπίπεδο ὑλικῆς εὐημερίας εἶναι ὑψηλότερο (βάσει τῆς πραγματικῆς ἀτομικῆς κατανάλωσης), τό συνολικό κόστος διαβίωσης βρίσκεται σέ χαμηλότερα ἐπίπεδα ἀπό αὐτά τῆς Ἑλλάδας.Κατηγορίες ὅπου ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἀκριβότερη ἀπό τόν μέσο ὅρο τῆς ΕΕ

■ Ἐπικοινωνίες (Δείκτης: 126,9): Ἀποτελεῖ τήν ἀκριβότερη κατηγορία στήν Ἑλλάδα σέ σύγκριση μέ τήν ΕΕ, μέ τίς τιμές (ταχυδρομικές ὑπηρεσίες, τηλεπικοινωνιακός ἐξοπλισμός καί ὑπηρεσίες) νά εἶναι κατά 26,9% ὑψηλότερες ἀπό τόν εὐρωπαϊκό μέσο ὅρο.

■ Τρόφιμα καί μή ἀλκοολοῦχα ποτά (Δείκτης: 105,3): Τά βασικά εἴδη διατροφῆς στήν Ἑλλάδα κινοῦνται πάνω ἀπό τόν μέσο ὅρο τῆς ΕΕ. Μάλιστα, ἡ Ἑλλάδα καταγράφεται ὡς ἡ ἀκριβότερη χώρα σέ ὁλόκληρη τήν ΕΕ στήν ὑποκατηγορία «Γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, τυρί, αὐγά)», μέ τιμές ὑψηλότερες κατά 29,9% ἀπό τόν εὐρωπαϊκό μέσο ὅρο.

■ Ἔπιπλα καί ἐξοπλισμός τεχνολογίας: Τά ἔπιπλα καί τά εἴδη ἐπίπλωσης βρίσκονται στό 102,6. Ὁ ἐξοπλισμός πληροφορικῆς καί ἐπικοινωνιῶν (ἠλεκτρονικοί ὑπολογιστές, smartphones, tablets κ.λπ.) διαμορφώνεται στό 102,1.

Συγκεντρωτικός πίνακας δεικτῶν ἐπιπέδου τιμῶν στήν Ἑλλάδα (ΕΕ-27 = 100)

Κατηγορία προϊόντων-ὑπηρεσιῶν Σύγκριση
Δείκτης Ἑλλάδας (2025) μέ ΜΟ ΕΕ
Ἐπικοινωνίες (Communication) 126,9 + 26,9%
Τρόφιμα καί μή ἀλκοολοῦχα ποτά 105,3 + 5,3%
Ἔπιπλα καί εἴδη ἐπίπλωσης 102,6 + 2,6%
Ἐξοπλισμός πληροφορικῆς καί τεχνολογίας 102,1 + 2,1%
Ἔνδυση (Clothing) 100,5 + 0,5%
Ὑπηρεσίες μεταφορῶν 8,8 ‒ 1,2%
Οἰκιακές συσκευές 96,8 ‒ 3,2%
Ἔνδυση 95,5 ‒ 4,5%
Ὑπόδηση (Footwear) 94,1 ‒ 5,9%
Ἀλκοολοῦχα ποτά καί καπνός 93,2 ‒ 6,8%
Προσωπικός ἐξοπλισμός μεταφορῶν (αὐτοκίνητα) 92,6 ‒ 7,4%
Ἐνέργεια (ἠλεκτρισμός, φυσικό ἀέριο κ.ἄ.) 89,0 ‒ 11,0%
Ἑστιατόρια καί ξενοδοχεῖα 86,1 ‒ 13,9%

Τεράστιες οἱ ἀνισότητες στίς καταθέσεις, αὐξάνεται ἡ συγκέντρωση πλούτου

Ἡ εἰκόνα τῶν τραπεζικῶν καταθέσεων στήν Ἑλλάδα μεταβλήθηκε τήν τελευταία πενταετία, ὄχι ὅμως πρός ὄφελος τῆς μεγάλης πλειονότητας τῶν καταθετῶν. Τά στοιχεῖα τοῦ ΤΕΚΕ ἀποτυπώνουν μιά ὁλοένα καί μεγαλύτερη συγκέντρωση τοῦ καταθετικοῦ πλούτου, καθώς ἕνα ἐξαιρετικά μικρό ποσοστό καταθετῶν ἐλέγχει πλέον σχεδόν τό μισό τοῦ συνόλου τῶν καταθέσεων. Ἡ μεγάλη πλειονότητα τῶν καταθετῶν ἐξακολουθεῖ νά διαθέτει περιορισμένες ἀποταμιεύσεις, ἐνῷ τό μεγαλύτερο μέρος τῆς αὔξησης τῶν καταθέσεων κατευθύνθηκε πρός τούς λογαριασμούς μέ πολύ ὑψηλά ὑπόλοιπα.

Παρά τήν αὔξηση τῶν συνολικῶν καταθέσεων πού καταγράφηκε μετά τήν πανδημία, ἡ κατανομή τους ἔγινε ἀκόμη πιό ἄνιση. Τό 2020 οἱ καταθέτες μέ ὑπόλοιπα ἄνω τῶν 100.000 εὐρώ συγκέντρωναν τό 36,5% τῶν καταθέσεων. Τό 2025 τό ποσοστό αὐτό αὐξάνεται στό 45,7%, δηλαδή σχεδόν ἕνα στά δύο εὐρώ πού βρίσκονται σήμερα στίς ἑλληνικές τράπεζες ἀνήκει στήν ἀνώτερη καταθετική κατηγορία. Τήν ἴδια στιγμή, οἱ συγκεκριμένοι καταθέτες ἀποτελοῦν μόλις τό 0,9% τοῦ συνόλου, ἔναντι 0,6% τό 2020. Μέ ἄλλα λόγια, λιγώτερος ἀπό ἕνας στούς ἑκατό καταθέτες συγκεντρώνει σχεδόν τό μισό τοῦ καταθετικοῦ πλούτου τῆς χώρας.

Ἡ μεγάλη πλειονότητα διαθέτει ἐλάχιστες ἀποταμιεύσεις

Στήν ἀντίπερα ὄχθη, περισσότεροι ἀπό ἑπτά στούς δέκα καταθέτες ἐξακολουθοῦν νά διατηροῦν ὑπόλοιπο ἕως 1.000 εὐρώ. Τό ποσοστό αὐτό διαμορφώθηκε στό 71,9% τό 2020 καί περιορίστηκε ὁριακά στό 70,6% τό 2025, γεγονός πού δείχνει ὅτι ἡ βασική εἰκόνα τῆς ἑλληνικῆς ἀποταμίευσης παραμένει σχεδόν ἀμετάβλητη. Ἀκόμη κι ἄν προστεθοῦν ὅσοι διαθέτουν ἕως 5.000 εὐρώ, προκύπτει ὅτι περίπου τό 84% τῶν καταθετῶν διατηρεῖ σχετικά χαμηλά τραπεζικά ὑπόλοιπα. Ὡστόσο, οἱ κατηγορίες αὐτές συγκεντρώνουν μόλις τό 5,9% τοῦ συνολικοῦ ὕψους τῶν καταθέσεων τό 2025, ἔναντι 8,2% τό 2020. Ἡ εἰκόνα αὐτή ἀναδεικνύει τήν μεγάλη ἀπόσταση ἀνάμεσα στόν ἀριθμό τῶν καταθετῶν καί τόν πλοῦτο πού ἀντιπροσωπεύουν.

Κατανομή καταθέσεων

Κλιμάκιο 2020 2025 Μεταβολή
ἕως 1.000 € 1,7% 1,2% ‒ 0,5 π.μ.
1.001-5.000 € 6,5% 4,7% ‒ 1,8 π.μ.
5.001-50.000 € 38,9% 33,4% ‒ 5,5 π.μ.
50.001-100.000 € 6,4% 15,0% ‒ 1,4 π.μ.
> 100.000 € 36,5% 45,7% + 9,2 π.μ.

esteianews.gr

1...878889...3,024Σελίδα 88 από 3,024