Μέ τό ολέθριον ανήκομεν εις τήν Δύσιν και τόν ακατανόητον πόλεμον κατά τής Ρωσίας επεδείξαμεν αχαριστίαν αφού η Ρωσία ήτο πού μάς εβοήθησεν όσον ουδείς έτερος εις τήν Ανεξάρτησίαν μας.
(Η ανεξαρτησία δέν εκερδίθη εις το Ναυαρίνον αλλά μέ τήν Ρωσο-Οθωμανικήν Συνθήκην τού 1829 εις την Αδριανούπολιν).
Αφ’ ής στιγμής εγινόμεθα ανεξάρτητον κράτος η τότε Δύσις (Αγγλο-γάλλοι) έκαμον ό,τι δήποτε ώστε νά μάς έχουν υπό τον ασφυκτικόν έλεγχόν των αρχής γενομένης από τής δολοφονίας τού Καποδιστ-ρίου,τής εγκαταστάσεως Μοναρχίας μέχρι και διωγμού παντός Ρωσοφί-λου μέ αποκορύφωμα την δίκην τού Κολοκοτρώνη ώς Ρωσοφίλου.
Καιρός να συνειδητοποιήσωμεν λοιπόν ότι κατά την Επανάστασιν τού 1821 η Ρωσία ήτο εκείνη πού αμέσως ή εμμέσως περισσότερον από κάθε άλλον μάς παρέσχεν την μεγίστην δυνατήν βοήθειαν.
Ιδετε μερικά άγνωστα στοιχεία τά οποία επιμελώς κι’ εξεπίτηδες απο-σιωπώνται ώστε νά μή αισθανώμεθα υπόχρεοι και φίλοι μετά της Ρωσίας:
1.Η Φιλική Εταιρεία ιδρύθη και ελειτούργησεν εις την Ρωσικήν Οδησ-σόν και όχι εις κάποιαν Δυτικήν Χώραν.Μάλιστα μέχρι σήμερον υφίστα-ται και Μουσείον Φιλικής Εταιρείας.
…2.Οι επί 400 έτη υπόδουλοι Ελληνες πιστεύοντες έστω και εις το εξεπίτηδες διαδιδόμενον ότι όπισθεν τής προσπαθείας ευρίσκεται κρυφίως ο Τσάρος το « Ξανθόν γέννος» ανεθάρρουν ακόμη και εάν κάποιοι ήσαν δυστακτικοί όταν έβλεπον ότι ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ήτο Υπασπιστής τού Τσάρου αυτομάτως επείθοντο.
3.Ο πατήρ τού Κολοκοτρώνη μέ τούς δύο αδελφούς του εφονεύθησαν εις τά Ορλωφικά και ο Θεόδωρος έλαβεν τούνομα από τον Θεόδωρον Ορλώφ!!!Μάλιστα οι Κολοκοτρωναίοι από το 1806 όσακις συνεπλέ-κοντο μετά τών Οθωμανών ύψωνον τήν Σημαίαν τού Αγ.Ανδρέου που είχεν το Ρωσικόν Πολεμικόν Ναυτικόν δηλ.Λευκή Σημαία μέ ένα μπλέ Σταυρόν εις το μέσον.
4.Τότε η Καθολική (Παπική) Δύσις ήτο αντιπαθής εις τούς Ελληνας ενθυμουμένους τάς Σταυροφορίας και κατάληψιν το 1204 τής Κωνσταντινουπόλεως αφαιμάζοντες όλον τον πλούτον,βιβλιοθήκας και επιφέροντες τόσας καταστροφάς και βιοπραγίας πού ούτε ο Σουλτάνος κατά την άλωσιν δεν είχεν διαπράξει καθ’ ομολογίαν κυρίως Δυτικών ιστοριογράφων.
Ενεκεν τούτων ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης εγέντο αρχηγός τού Ρωσοφί-λου κόμματος κυνηγηθείς μετά των Ρωσοφίλων όπαδών του απηνώς και αγρίως απο τούς Αγγλογάλλους διά τών Κωλέτη,Μαυροκορδάτου κ.α
5.Ομως διά να γίνη μία Επανάστασις απητούντο χρήματα.Πού όμως θα ευρίσκοντο;Μά φυσικά εις τούς Καραβοκύριδες Ελληνας οι οποίοι ήσκουν την πειρατείαν και εκυνηγούντο αγρίως από την Οθωμανικήν Αυτοκρατορίαν.Ομως μέ την Συνθήκην τού Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) οι Ρώσοι νικηταί όντες επέβαλον εις τον Σουλτάνον οι Ελληνες καραβοκύριδες να ημπορούν νομίμως να υψώνουν την Ρωσσικήν Σημαίαν και επι πλέον να ναυπηγούν μεγαλύτερα καράβια εγγραφό-μενοι ώς επητηδευματίοι εις τον Διοικητήν τής Οδησσού.
Ετσι ανεπτύχθη ένας μεγάλος Ελληνικός στόλος (Υδρα_Σπέτσαι-Ψαρά-Γαλαξείδι) διαδραματίσας τεράστιον ρόλον εις τον αγώνα αφ’ ενός και αφ’ ετέρου έδιδεν και χρήματα διά νά τροφοδοτήται η Επανάστασις μέ πάσης φύσεως εφόδια.(Οπλισμός,πυρίτιδα)
6.Η Μπομπουλίνα χήρα ούσα,καθό ο σύζυγός της είχεν φονευθή από πειρατάς αλλά προηγουμένως είχεν βοηθήσει τούς Ρώσους εις μίαν Ναυμαχίαν κατά τών Οθωμανών,διά να διασώση τον στόλον της απευθύνθη εις τους Ρώσους οι οποίοι διά τού εις την Πόλιν πρέσβευτού των Στρογκανώφ πρός τον Σουλτάνον τον διέσωσεν.Μετά τον θάνατόν της οι Ρώσοι τήν ετίμησαν ώς Ναύαρχον τού Ρωσικού στόλου!!!
7.Αι συχναί νίκαι τής Ρωσίας κατά τών Οθωμανών είχον εξασθενήσει τον στρατόν των κι έτσι έδιδον ελπίδα και ευκολίαν ότι θα ημπορούσε να περπατήση η Επανάστασις.Μή ξεχνάμε ότι μετά την Συνθήκην τού Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) απηλευθερώθησαν αι Μολδαβία και Βλαχία εις τάς οποίας έκτοτε κυβερνήται ήσαν Ελληνες Φαναριώται κι εκεί κατέφευγον οι Ελληνες καί εκείθεν ήρχισεν και η Επανάστασις.
Αρα αι συχναί νίκαι τής Ρωσίας κατά των Οθωμανών όπου συμμετέσχον και Ελληνες και ήσαν πρό των οφθαλμών τών Ελλήνων θα είναι αυταί πού θα εμπνεύσουν την Επανάστασιν και όχι αι εξ ακουσμάτων και μακράν ευρισκόμεναι δήθεν Γαλλική και Αμερικανική Επανάστασις ώς κάποιοι θιασώται τής Δύσεως θέλουν να μάς επιβάλουν.
8.Οταν ήρχισεν η Επανάστασις και συνεδρίασαν εις το Λάμπαχ (Λουμπλιάνα) οι Μεγ.Δυνάμεις (Ιερά Συμμαχία) ο διαβολικός Μέτερνιχ εισηγήθη ν’ αποσταλή στρατός διά να τήν καταπνύξη.Ο Καποδίστριας ΥΠΕΞ Ρωσίας τότε το απέτρεψεν ειπών «ότι είναι αδιανόητον να σταλούν Χριστιανικαί δυνάμεις διά να υπερασπισθούν τούς Οθωμα-νούς».Τότε ο Τσάρος παριστάμενος συνεφώνησεν μέ τον Καποδίστριαν και έσωσε την Επανάστασιν.
.9.Τόν Ιούνιον τού 1827 μεταξύ τών τριών Μεγ.Δυν.Ρωσία,Αγγ-λία,Γαλλία υπογράφεται η Συνθήκη τού Λονδίνου η οποία απέβλεπεν εις την παύσιν τών εθροπραξιων μεταξύ Ελλήνων και Οθωμανών,Αυτό-νομίαν τής Ελλάδος μέ καταβολήν φόρου εις τον Σουλτάνον.Επιέζετο σφόδρα ο Σουλτάνος νά τήν εφαρμόση πιέζων τον Ιμπραήμ να φύγη από την Πελοπόννησον αλλ’ αυτός εκωλισιέργει αφού ο Σουλτάνος εθεώρει τούς Ελληνας κτίσιν του.Ομως ούτε ο Σουλτάνος ούτε ο Ιμπραήμ εγνώριζον ότι υπήρχε ειδικόν άρθρον ότι εάν εντός μηνός δεν το εφήρμοζεν θα τό επέβαλον διά τής βίας αι τρείς Δυνάμεις Ρωσία,Αγ-γλία,Γαλλία.Ετσι εφθάσαμεν εις το Ναυαρίνον.
Οι στόλοι Ρωσίας (Χεϋδεν)-Αγγλίας (Κόδριγκτον)-Γαλλίας (Δεριγνύ) εναυλώχουν εις τον Πόρον.Υπό την φορτικήν πίεσιν τού Ρώσου Ναυάρ-χου Χέϋδεν ότι πάση θυσία θα έπρεπε ώς Χριστιανοί να πλεύσουν εις το Ναυαρίνον ίνα αναγκάσουν τον Ιμπραήμ ν’ αποχωρήση τής Πελοπον-νήσου επείσθησαν τελικώς και οι Αγγλογάλλοι και έσπευσαν εις το Ναυαρίνον.Η διαταγή έκ μέρους τής Αγγλίας πρός τον Αγγλον ναύαρχον Κόδριγκτον ήτο ασαφής ώς πρός την δράσιν (ώς συνήθως δόλιοι οι Αγγλοι) δηλ.επεφίετο εις την τύχην το τί θα έπραττεν.Από την άλλην μεριά ο Ρώσος Ναύαρχος Χέϋδεν ήτο αποφασισμένος να ναυμαχήση και επίεζεν διά την ναυμαχίαν πράγμα όπερ αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι ο Κόδριγκτον μετά την ναυμαχίαν ελογοδότησε εις την Κυβέρνησίν του διότι ναυμαχήσας διεκινδύνεψεν τάς καλάς σχέσεις τής Αγγλίας μετά τού Σουλτάνου.Αρα οι Αγγλοι δέν ήθελον την ναυμαχίαν συρθέντες υπό τού Ρώσου Ναύαρχου Χέϋδεν.Ηθελον μόνον διά τού εκφοβισμού.
Ετσι λοιπόν την 28/10/1827 έχομεν την νικηφόρον Ναυμαχίαν τού Ναυαρίνου.Μετ’ απ’ αυτήν την 24 Νεμβρ.1827 οι τρείς πρεσβευταί τών Μ.Δυνάμεων Ρωσίας-Αγγλίας-Γαλλίας συναντώνται εις την Κωνσταντι-νούπολιν μέ τόν ΥΠΕΞ τού Σουλτάνου αλλά ματαίως.Ο Σουλτάνος δεν ήθελεν ν’ αναγνωρίση ανεξάρτητον Ελληνικόν Κράτος καί επί πλέον εξωργίσθη και μέ την Ρωσίαν διά την συμμέτοχήν της εις την Ναυμα-χίαν τού Ναυαρίνου τοσούτον ώστε απεκήρυσσεν τήν πρό έτους 18/12/1826 υποφραφείσαν μέταξύ των Συμφωνίαν τού Ακκερμαν.Καί όχι μόνον τούτο αλλ’ έκλεισεν τά Δαρδανέλια διά τά Ρωσικά πλοία.
10.Αι ενέργειαι αύται τού Σουλτάνου εξώργισαν την Ρωσίαν η οποία
ακαριαίως μ’ αυτό το πρόσχημα αλλά και το ότι ο Σουλτάνος δεν συνεμορφούτο μέ την Συνθήκην τού Ακκερμαν αλλά και άλλας συμφω-νίας πού προέβλεπον διά την Ρωσίαν ευνοϊκας ρυθμίσεις εις τά Βαλκάνια και πού έδιδον λύσιν και διά το Ελληνικόν ζήτημα κηρύσσει κατά τού Σουλτάνου τον πόλεμον κατά τον οποίον ο Ρωσικός Στρατός μέ Στρατηγόν τον Ντίμπιτς φθάνει μέχρις Αδριανουπόλεως απειλών ακόμη και μέ κατάληψιν ακόμη κι’ αυτής τής Κωνσταντινουπόλεως εάν οι Ρώ-σοι δέν εφοβούντο επέμβασιν των Αγγλογαλλων υπέρ των Οθωμανών.
Ούτω πώς λοιπόν ηττημένος πλέον ο Σουλτάνος από την Ρωσίαν αναγκάζεται να υπογράψη τήν Συνθήκην τής Αδριανουπόλεως διά της οποίας μεταξύ των πολλών άλλων τη επιβολή τής νικητρίας Ρωσίας προεβλέπετο και η ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.!!!!
Τούτο αποκρύπτεται εξεπίτηδες και αποσιωπάται από την Δύσιν ώστε το Ελληνικόν Εθνος να μή αισθάνηται υποχρεωμένον και μέ δεσμούς με το Ρωσικόν.Ομως το ότι η ανεξαρτησία οφείλεται εις την Ρωσίαν με την Συνθήκην τής Αδριανουπόλεως συνομολογείται τότε και από δύο επιφανείς Δυτικούς εχθρικούς πρός την Ρωσίαν:
Ο διαπρεπής Αγγλος πολιτικός Ουϊλιαμ Γκλανστόουν ανεγνώρισε «ότι η Συνθήκη τής Αδριανουπόλεως υπήρξε το Διεθνές Συμβόλαιιον τής πολιτικής υποστάσεως και αυτοτέλειας τού Ελληνικού Κράτους» αλλά και ο Κάρλ Μάρξ καίτοι εχθρικός πρός την Ρωσίαν το 1853 εις τούς ΝΥΤ (New Yorks Times) θα γράψη:
«Ποίος έκρινε τελικά τον αγώνα όταν εξηγέρθησαν οι Ελληνες;Όχι βέβαια οι συνωμοσίες και ξεσηκωμοί τού Αλή Πασά,ούτε η μάχη στό Ναυαρίνο,ούτε ο Γαλλικός στρατός στο Μωριά,ουτε και τά Συνέδρια και Πρωτόκολλα τού Λονδίνου.Τόν έκρινε ο Ρώσος Στρατηγός Ντίμπιτς πρύ προήλασεν στίς πεδιάδες τού Εβρου και νίκησε στην Αδρια-νούπολη.»
Αρα οι μέχρι τότε προφητείαι περί «Ξανθού γένους» πού θα εβοήθη τούς Ελληνας επαληθεύθησαν πλήρως.Αλλά καί εάν κάποιαι άλλαι διαδιδόμεναι προφητείαι ακόμη και εάν ήσαν εξεπίτηδες κατασκευασ-μέναι περί «Ξανθού γένους» υπονοούσαι τούς Ρώσους πάλιν εμμέσως ενεθάρρυνον και εβοήθουν τά μέγιστα θετικώς τον αγώνα.
Όμως ενώ τόσα πολλά καταδήλως περισσότερα από οιανδήποτε άλλην Χώραν τής Δύσεως η Ρωσία έχει προσφέρει εις την Ελλάδα οι πολέμιοι αυτής τής συνεισφοράς επικαλούνται δύο περιστατικά εις βάρος τής Ρωσίας διά να τήν κατακρίνουν και απωσιωπούν ένα έτερον πού δεν τούς βολεύει.Ούτω λοιπόν:
Επικαλούνται τά Ορλωφικά τού 1770 ώς αποτυχία (εγκατάλειψις τών Ελλήνων) και ότι οι Μπολσεβίκοι εβοήθησαν τον Κεμάλ κατά την Μικρασιατικήν εκστρατείαν το 1921-2 αποκρύπτοντες όμως ότι το 1919 ο Βενιζέλος είχεν αποστείλει κατά των Μπολσεβίκων 2 Μεραρχίας εις την Ουκρανίαν.
Απάντησις:Η Ρωσία από τού Μεγ.Πέτρου 1689-1725 και έν συνεχεία υπό τής Μεγ.Αικατερίνης Β’ επεδίωκεν την διάλυσιν τής Οθωμανικής αυτοκρατορίας το μέν διά την κάθοδόν της εις τάς θερμάς θαλάσσας τής Μεσογείου το δε διά την απελευθέρωσιν τών αδελφών Χριστιανών.
Ετσι λοιπόν την 17/2/1770 ο κόμης Γρηγόριος Ορλώφ και οι άδελφοί του Αλέξανδρος και Θεόδωρος επικεφαλής στόλου και 600 ανδρών προσορμούν εις το Οίτυλον τής Μάνης γενόμενοι αποδεκτοί ενθου-σιωδώς υπό τών εκεί Μανιατών.Μάλιστα ηυλογήθησαν και υπό τού εκεί ευρισκομένου Πατριάρχου Σεραφείμ Β’ 1757-61 καθαιρεθέντος μετά υπό της Πύλης.Ενθουσιασμός μέγας κατέλαβεν τούς Ελληνας και συγκροτήσαντες δύο Λεγεώνας μίαν Ανατολικήν και μίαν Δυτικήν επέτυχον εις πρώτην φάσιν να ελέγξουν το μείζον τής υπαίθρου και μερικάς πόλεις τής Πελοποννήσου.Ομως οι Οθωμανοί αιφνιδιασθέντες αρχικώς μετέφεραν μεγάλας δυναμεις Τουρκαλβανών και επέτυχον να διαλύσουν τάς μή εθισμένας εις τακτικόν πόλεμον Ελληνικάς Δυναμεις αφ’ ενός κι’ αφ’ ετέρου να προβούν εις τρομακτικάς σφαγάς Ελλήνων όσον ποτέ άλλοτε.Ομως επειδή «ουδέν κακόν αμιγές καλού» η πρώτη αυτή φοβισμένη και απροπαράσκευος Επανάστασις εβοήθησεν και απέδειξεν ότι εάν επροπαρασκεύαζοντο καλώς και μέ την έστω ηθικήν υποστήριξιν τής Ρωσίας θα ηδύναντο να επιτύχουν την ανεξαρτησίαν των.Μ’ αφορμήν αυτό θ’ αναφανή ο Λάμπρος Κατσώνης πού ώς Ρώσος Αξιωματικός συμμετέσχεν εις τον Ρωσοτουρκικόν πόλεμον 1789-92/3 και θ’ αρχίση αφ’ εαυτού τον αγώνα,ο Ρήγας Φεραίος μέ την Χάρταν αλλά και η σκέψις περί Φιλικής Εταιρείας.Αρα αδιαφόρως τών τρομακ-τικών ανθρωποσφαγών τά Ορλωφικά θα δώσουν και τό έναυσμα μίας ευρυτέρας και σοβαροτέρας προετοιμασίας.Καί ο Π.Μαγιάκος θα γρά-ψη:
«Από τά Ορλωφικά θ’ αρχίση η νέα περίοδος ώς ΕΛΛΗΝΩΝ.Η πρώτη σελίδα τής Νεοελληνικής Ιστορίας.Η κολυμπήθρα πού αναβαπτίσθηκε η Ελληνική ψυχή……».
Τώρα εις ό,τι αφορά εις την υπό τών Μπολσεβίκων μεγάλην βοήθειαν εις το Κεμάλ το 1922 φαίνεται να ξεχνούν ότι ο Πρωθυπουργός Ελ.Βενι-ζέλος υπακούων εις τους Γάλλους το 1919 απέστελεν άνευ λόγου εις την Νοτίαν Ουκρανίαν κατά των Μπολσεβίκων δύο (3) Μεραρχίας τάς Ι,ΙΙ και ΧΙΙΙ εξ 23.500 ανδρών αι οποίαι κι’εξοντώθησαν κυριολεκ-τικώς.Επόμενον ήτο λοιπόν και οι Μπολσεβίκοι να στραφούν εναντίον μας βοηθούντες τόν Κεμάλ εις την Μικράν Ασίαν.Αυτό το προσπερνούν εξεπίτηδες διά νά αισθανώμεθα προδομένοι από την Ρωσίαν.Καί τέλος μερικοί φθάνουν και εις το 1946-9 επί Στάλιν.Τότε ήτο Σοβιετική Ενωσις,
χωρίς Χριστιανισμόν και έναν Στάλιν άθεον που δέν ήτο Ρώσος αλλά Γεωργιανός.
Ολοι οι Δυτικοί δέν αφήνουν μέ κάθε μέσον η Ελλάς να πλησιάση τήν Ρωσίαν.Τό 2021 τό δελτίον τής Εθνικής Τραπέζης διά την πρωτο-βουλίαν 1821-2021 ίδετε τί εξωφρενικόν και κατευθυνόμενον κατά της Ρωσίας γράφει:
«Στο εξωτερικό οι χώρες πού συνέδραμαν την Επανάσταση ήσαν Γαλλια,Μ.Βρετανία,Γερμανία,Ελβετία,Καναδάς,Ιταλια».
Απουσιαζει εσκεμμένως η Ρωσία.Αιδώς κύριοι τής Ε.Τ.Ε.
Συμπέρασμα:Ας εγκαταλείψωμεν λοιπόν έστω και κατ’ ολίγον το ολέθριον και πολλάκις καταστροφικόν «ανήκομεν εις την Δύσιν» και άς στραφώμεν και πρός την αδελφήν Χριστιανικήν Ρωσίαν διότι αυτή μάς εβοήθησεν περισσότερον από οιανδήποτε άλλην χώραν τής Δύσεως.
Ευγνώμονες να είμεθα και όχι αχάριστοι πρός την Ρωσίαν και δή ανερυθριάστως και αφρόνως να τής κηρύσσωμεν και τον πόλεμον ώς εδήλωσεν ο κ.Πρωθύπουργός μας!!!Ομως ή Ρωσία είναι μόνιμον μέλος τού Σ.Α τού ΟΗΕ και έχει το δικαίωμα ΒΕΤΟ και μέχρι τούδε ανελειπώς ετάσσετο εις το πλευρόν τής Κύπρου.Τώρα όμως εάν απαιτηθή πού θα απαιτηθή η επικύρωσις υπό τού Σ.Α τού ΟΗΕ τής όποιας άν καί όταν υπάρξη Συμφωνίας τού Κυπριακού ή ανακύψη έτερον θέμα εξορύξεων υδρογονανθράκων τί νομίζετε ότι θα πράξη η Ρωσία;Θα μά είπη ευχα-ριστώ πού μοί επολεμήσατε;Θα μας είπει Τουρκιστί:Τζεσμίς Ουλτσούν= περάστικά σας-Είθε νά περάσουν.
Το 74% των Ευρωπαίων (65% Ελλάδα, 73% Κύπρος) πιστεύει ότι η χώρα τους ωφελείται από τη συμμετοχή της στην ΕΕ
•
Το 62% θα ήθελε σημαντικότερο ρόλο για το Κοινοβούλιο – ισχυρή «ψήφος εμπιστοσύνης» από Ελλάδα (75%) και Κύπρο (94%)
•
75% των Ελλήνων και 83% των Κυπρίων πιστεύει πως η Ένωση πρέπει έχει μεγαλύτερο ρόλο στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους για την ασφάλεια, αισθητά πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ (66%)
•
Η άμυνα/ασφάλεια (36%) και η ανταγωνιστικότητα (32%) κορυφαίες πολιτικές προτεραιότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τους ερωτηθέντες στην Ελλάδα να προκρίνουν την ανταγωνιστικότητα (42%) και στην Κύπρο την εκπαίδευση και την έρευνα (46%)
•
Σχεδόν εννέα στους δέκα πολίτες της ΕΕ (89%) δηλώνουν ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να δρουν με ενότητα για να αντιμετωπίσουν τις τρέχουσες παγκόσμιες προκλήσεις, με ακόμα υψηλότερα ποσοστά μεταξύ Ελλήνων (94%) και Κυπρίων (95%)
Η έρευνα του χειμερινού ευρωβαρομέτρου του Κοινοβουλίου για το 2025 καταγράφει ιστορικά υψηλά επίπεδα επιδοκιμασίας της συμμετοχής στην ΕΕ, άμεσα συνδεόμενα με την ειρήνη και την ασφάλεια.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola δήλωσε: «Τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων θέλουν η ΕΕ να διαδραματίζει σημαντικότερο ρόλο στην προστασία τους. Αυτό είναι ένα σαφές κάλεσμα για δράση, στο οποίο θα ανταποκριθούμε. Η Ευρώπη πρέπει να γίνει ισχυρότερη, ώστε οι πολίτες μας να αισθάνονται πιο ασφαλείς. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα διασφαλίσει ότι κάθε υποβληθείσα πρόταση θα είναι αρκούντως τολμηρή και φιλόδοξη υπό το πρίσμα του σοβαρού επιπέδου των απειλών που αντιμετωπίζει η Ευρώπη. Η Ευρώπη πρέπει να ορθώσει ανάστημα σήμερα, αλλιώς ελλοχεύει ο κίνδυνος να την αγνοήσουν αύριο.»
Το 66% των Ευρωπαίων πολιτών επιθυμεί η ΕΕ να αναλάβει σημαντικότερο ρόλο στην προστασία τους από παγκόσμιες κρίσεις και κινδύνους ασφαλείας, μία άποψη που είναι ιδιαίτερα ισχυρή μεταξύ των ερωτηθέντων νεότερης ηλικίας. Σε εθνικό επίπεδο, τα αποτελέσματα της έρευνας περί ενός ισχυρότερου ρόλου της ΕΕ κυμαίνονται από 87% στη Σουηδία έως 47% στη Ρουμανία και 44% στην Πολωνία. Στην Ελλάδα, τρεις στους τέσσερις (75%) θεωρούν πως ο ρόλος της ΕΕ στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ενισχυθεί, με το ποσοστό να αυξάνεται ακόμα περισσότερο στην Κύπρο (83%).
Σχεδόν τα τρία τέταρτα των πολιτών της ΕΕ (74%) πιστεύουν ότι η χώρα τους έχει ωφεληθεί από την ιδιότητα του κράτους μέλους. Αυτό είναι το υψηλότερο αποτέλεσμα που έχει καταγραφεί ποτέ για την ερώτηση αυτή σε έρευνα του ευρωβαρομέτρου από τότε που τέθηκε για πρώτη φορά το 1983. Οι ερωτηθέντες αναφέρουν τη συμβολή της ΕΕ στη διατήρηση της ειρήνης και την ενίσχυση της ασφάλειας (35%) ως τον κύριο λόγο για τον οποίο η ιδιότητα του μέλους θεωρείται επωφελής. Όπως και στην προηγούμενη έρευνα, το 65% στην Ελλάδα συνεχίζει να υποστηρίζει πως η χώρα έχει επωφεληθεί από την ιδιότητα του μέλους της ΕΕ, ενώ ωφελημένοι αισθάνονται οι ερωτηθέντες και στην Κύπρο κατά 73%.
Επιπλέον, σε συντριπτικό ποσοστό οι πολίτες της ΕΕ θεωρούν ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να είναι περισσότερο ενωμένα για να αντιμετωπίσουν τις τρέχουσες παγκόσμιες προκλήσεις (89%) και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει μελλοντικές προκλήσεις (76%). Ακόμα εντυπωσιακότερα είναι τα ποσοστά σε Ελλάδα και Κύπρο, 94% και 95% αντίστοιχα.
Οι πολίτες αναμένουν από την ΕΕ να ενισχύσει την ασφάλεια και την άμυνα και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα
Σε ένα ραγδαία μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, η άμυνα και η ασφάλεια (36%) καθώς και η ανταγωνιστικότητα, η οικονομία και η βιομηχανία (32%) αναγνωρίζονται ως οι τομείς που η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο. Αυτά είναι και τα θέματα που βρέθηκαν ψηλά στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατά το οποίο η πρόεδρος του ΕΚ κάλεσε για ταχύτερη ανάληψη δράσης και φιλοδοξία συνοδευόμενη από τόλμη. Παρά το γεγονός πως τα αποτελέσματα για την άμυνα και την ασφάλεια παρέμειναν σταθερά συγκριτικά με τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 2024, αυτά της ανταγωνιστικότητας, της οικονομίας και της βιομηχανίας αυξήθηκαν κατά πέντε μονάδες. Ακολουθούν οι εξής τομείς: ενεργειακή ανεξαρτησία (27%), επισιτιστική ασφάλεια και γεωργία (25%), εκπαίδευση και έρευνα (23%). Προτεραιότητα στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της οικονομίας και της βιομηχανίας δίνουν οι ερωτηθέντες στην Ελλάδα, (42%) όπου ακολουθούν η άμυνα και η ασφάλεια (36%). Διαφορετική γνώμη έχουν ωστόσο οι ερωτηθέντες στην Κύπρο, οι οποίοι θεωρούν με 46% πως η ΕΕ πρέπει να εστιάσει στην εκπαίδευση και την έρευνα, οριακά πάνω από την ασφάλεια και την άμυνα (45%).
Τα οικονομικά θέματα και τα θέματα ασφάλειας βρίσκονται επίσης στην πρώτη γραμμή των ζητημάτων τα οποία οι πολίτες επιθυμούν να θέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως προτεραιότητες. Τέσσερις στους δέκα αναφέρουν τον πληθωρισμό, την αύξηση των τιμών και το κόστος ζωής (43%), ενώ ακολουθούν η άμυνα και η ασφάλεια της ΕΕ (31%), η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (31%), η στήριξη της οικονομίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (29%). Ο πληθωρισμός, η άνοδος των τιμών και το κόστος ζωής αποτελούν βασική προτεραιότητα σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στην Πορτογαλία (57%), τη Γαλλία (56%), τη Σλοβακία (56%), την Κροατία (54%) και την Εσθονία (54%). Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες στην Ελλάδα (52%) υποστηρίζουν πως ο πληθωρισμός, η άνοδος των τιμών και το κόστος ζωής συνιστούν θέματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν κατά προτεραιότητα και ακολουθούν η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (48%). Στην Κύπρο, στην πρώτη και τη δεύτερη θέση των προτεραιοτήτων (με μικρή διαφορά) βρίσκονται η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (43%) και ο πληθωρισμός και το κόστος ζωής (42%).
Όπως έδειξε η προηγούμενη έρευνα του ΕΚ, ο πληθωρισμός και το κόστος ζωής είχαν ήδη διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως παράμετροι στις τελευταίες ευρωπαϊκές εκλογές και η οικονομική κατάσταση εξακολουθεί να αποτελεί κύριο μέλημα για πολλούς Ευρωπαίους. Το ένα τρίτο (33%) αναμένει ότι το βιοτικό του επίπεδο θα μειωθεί τα επόμενα πέντε χρόνια, επτά μονάδες περισσότερο από τον Ιούνιο-Ιούλιο του 2024. Αυτό ισχύει για το 53% των ερωτηθέντων στη Γαλλία (+8 ποσοστιαίες μονάδες) και το 47% στη Γερμανία (+15 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο κινούνται Ελλάδα και Κύπρος, με 39% και 32% αντίστοιχα.
Η ειρήνη και η δημοκρατία παραμένουν βασικές αξίες στην ΕΕ
Εξετάζοντας τις αξίες που οι Ευρωπαίοι θα ήθελαν να υπερασπιστεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρώτες έρχονται η ειρήνη (45%), η δημοκρατία (32%) και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο (22%). Τα αποτελέσματα της ερώτησης αυτής παρέμειναν σταθερά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, υπογραμμίζοντας την αταλάντευτη υποστήριξη των πολιτών στις ιδρυτικές αξίες και αρχές της ΕΕ. Στην Κύπρο, η οι τρεις πρώτες προτεραιότητες παραμένουν ίδιες, με την ειρήνη στην πρώτη θέση (48%) και 31% τόσο για τη δημοκρατία όσο και για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Στην Ελλάδα, οι ερωτηθέντες θέτουν πρώτη τη ειρήνη με 53% και ακολουθούν το κράτος δικαίου με 33% και η δημοκρατία με 29%.
Τα δύο τρίτα των πολιτών υποστηρίζουν ότι το ΕΚ πρέπει να έχει έναν ισχυρότερο ρόλο
Σύμφωνα με τις τάσεις που έχουν καταγραφεί στο παρελθόν, σε περιόδους κρίσης οι πολίτες προσβλέπουν στην ΕΕ για αποφασιστική δράση και λύσεις. Όταν γίνεται αντιληπτό πως η ΕΕ συσπειρώνεται και παράγει αποτελέσματα, οι δείκτες υποστήριξης είναι υψηλοί – κάτι που καταγράφεται και σήμερα, με 50% των ερωτηθέντων να έχει θετική εικόνα για την ΕΕ. Την τελευταία δεκαετία, αυτή η θετική αντίληψη ήταν υψηλότερη μόνο μία φορά (στο 52%), την άνοιξη του 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η θετική εικόνα του ΕΚ παραμένει σταθερή σε υψηλό επίπεδο (41%). Λίγους μήνες μετά την έναρξη της νομοθετικής περιόδου, περισσότεροι από έξι στους δέκα (62%) πολίτες θα ήθελαν να δουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να διαδραματίζει σημαντικότερο ρόλο, μια αύξηση έξι μονάδων σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο-Μάρτιο 2024, λίγους μήνες πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου 2024. Θετική συνολικά εκτιμάται η αντίληψη που έχουν Έλληνες και Κύπριοι ερωτηθέντες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, με ποσοστά 38% και 48%, αντίστοιχα. Ωστόσο, ουδέτερη είναι η εικόνα που έχει για το ΕΚ η πλειοψηφία των ερωτηθέντων στην Ελλάδα (42%) και την Κύπρο (47%), αν και, με 2 μονάδες αύξηση για την Ελλάδα, το 75% και με 9 μονάδες αύξηση για την Κύπρο, το 94% πιστεύει πως ο ρόλος του ΕΚ είναι πολύ σημαντικός.
Το χειμερινό ευρωβαρόμετρο του 2025 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διεξήχθη από την εταιρεία ερευνών Verian μεταξύ 9 Ιανουαρίου και 4 Φεβρουαρίου 2025 στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Τα στοιχεία συλλέχθηκαν με δια ζώσης συνεντεύξεις, ενώ χρησιμοποιήθηκαν επιπλέον συνεντεύξεις μέσω βίντεο (CAVI) στην Τσεχία, τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Μάλτα, την Ολλανδία και τη Σουηδία, με τον συνολικό αριθμό τους να ανέρχεται σε 26.354. Τα αποτελέσματα σε επίπεδο ΕΕ σταθμίζονται ανάλογα με το μέγεθος του πληθυσμού σε κάθε χώρα.
epa11981893 Turkish Riot police block protesters as they try to march to Taksim Square from the Istanbul Municipality headquarters during a protest against the detention of Istanbul Mayor Ekrem Imamoglu, in Istanbul, Turkey, 22 March 2025. Turkish authorities detained Istanbul Mayor Ekrem Imamoglu of the opposition Republican People's Party (CHP) along with 100 others on March 19 as part of an investigation into alleged corruption and terror links, according to the Istanbul chief prosecutor. EPA/TOLGA BOZOGLU
Ο Ερντογάν ακόμα παραμένει ο κυρίαρχος του παιχνιδιού σε μια βαθιά διχασμένη πολιτικά και εκλογικά εδώ και χρόνια Τουρκία. Η σύλληψη και η παραπομπή σε δίκη με βαριές κατηγορίες του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, του κυριότερου πολιτικού αντιπάλου του Ερντογάν, δημιουργεί ένα νέο “εκρηκτικό” σκηνικό στη γείτονα.
Για την ώρα τουλάχιστον, φαίνεται πως ο κ. Ερντογάν “εξουδετέρωσε” τον βασικό πολιτικό του αντίπαλο. Όμως το ρήγμα στην τουρκική κοινωνία είναι βαθύ και μοιάζει αγεφύρωτο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, προς το παρόν, παραμένουν σιωπηλοί αναφορικά με τις εξελίξεις στην Τουρκία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κρατά χαμηλούς τόνους και δείχνει αποστασιοποιημένο. Μόνο ένας αριθμός δημάρχων, κυρίως ευρωπαϊκών πόλεων, άσκησε κριτική για τη σύλληψη Ιμάμογλου.
Η εσωτερική αναταραχή στην Τουρκία και οι όποιες εξελίξεις έχουν μεν να κάνουν με το θέμα των δικαιωμάτων σε μια χώρα που θέλει να προσεγγίσει την Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο το όλο θέμα δεν σταματάει εδώ. Οι εσωτερικές κρίσεις στην Τουρκία τις περισσότερες φορές, ή καλύτερα, έτσι συνήθως γίνεται, μεταφέρονται στην εξωτερική της πολιτική και στις σχέσεις της, κατά κύριο λόγο, με τους γείτονες.
Ήδη στην Αθήνα υπάρχει ανησυχία και προβληματισμός για πιθανές επιπτώσεις της μεγάλης αναταραχής και της όξυνσης της εσωτερικής κατάστασης στη συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας. Άλλωστε, δεν θα είναι η πρώτη φορά που η Τουρκία, αντιμετωπίζοντας οξυμένα εσωτερικά προβλήματα, δημιουργεί εντάσεις, ανεβάζει τους τόνους και κλιμακώνει τις προκλήσεις της στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό.
Ο Ερντογάν προσπαθεί να παρουσιάσει στις ΗΠΑ ένα ήπιο και μετριοπαθές προφίλ ηγέτη περιφερειακής δύναμης, ώστε να κερδίσει πόντους στα εξοπλιστικά και να ξανανοίξει τον δρόμο για τα νέας γενιάς αμερικανικά αεροσκάφη. Το ίδιο προφίλ προσπαθεί να «πλασάρει» και στους Ευρωπαίους, ώστε να είναι υπολογίσιμη δύναμη στα νέα «αμυντικά» σχέδια και τον επαναεξοπλισμό των ευρωπαϊκών χωρών.
Ο ελληνοτουρκικός διάλογος σε αδιέξοδο
Ο περιβόητος ελληνοτουρκικός διάλογος δείχνει να έχει “κολλήσει” για τα καλά, λόγω των παράλογων απαιτήσεων της Τουρκίας και της υπερπροβολής όλης της ατζέντας των μονομερών της διεκδικήσεων σε βάρος της Ελλάδας. Όπως δήλωσε από τις Βρυξέλλες και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, δεν υπάρχει καμία προγραμματισμένη ημερομηνία για επίσκεψη στην Άγκυρα και συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν (τουλάχιστον προς το παρόν).
Η επισήμανση αυτή του κ. Μητσοτάκη έχει βαρύτητα, μιας και το τελευταίο διάστημα υπήρχαν συζητήσεις για τον καθορισμό της νέας συνάντησης των δύο ηγετών, καθώς ήταν μετέωρη μετά την αόριστη μετάθεσή της για την άνοιξη, στη συνάντηση Γεραπετρίτη-Φιντάν στην Αθήνα τον περασμένο Δεκέμβριο. Εκκρεμεί, προφανώς, το τι θα γίνει με το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας, μετά τις προκλήσεις της Τουρκίας στην Κάσο, όπου το τουρκικό πολεμικό ναυτικό εμπόδισε τις έρευνες του ιταλικού ερευνητικού.
Δύσκολα πάντως θα υπάρξει συνάντηση των δύο ηγετών, αν δεν εξευρεθεί μια λύση που θα επιτρέψει, χωρίς απειλές ή την πολιτική των κανονιοφόρων, στην Ελλάδα να ασκήσει κυριαρχικά δικαιώματα στην Κάσο για ένα έργο που έχει εγκριθεί και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όσο για το Κυπριακό, ναι μεν στη Γενεύη, στην Πενταμερή, συμφώνησαν μέσα στον Ιούλιο να γίνει μία ακόμα Πενταμερής, ωστόσο τίποτα δεν άλλαξε αναφορικά με τις πάγιες διχοτομικές θέσεις της Τουρκίας για δύο κράτη με χωριστές κυριαρχίες.
Η εσωτερική αναταραχή και η νέα μεγάλη κρίση στην Τουρκία μόλις ξεκινούν. Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό τόσο για τις εξελίξεις στο εσωτερικό της γείτονος, όσο και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Και όσο Ευρωπαίοι και ΗΠΑ απλά παρακολουθούν σιωπηλοί το τι συμβαίνει στη γείτονα, αλλά και τι κινδύνους εγκυμονεί για την περιοχή και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αυτή η κατάσταση, τότε τα πράγματα θα δυσκολέψουν ακόμα περισσότερο.
Τράβηξε γραμμές, έθεσε στόχους και «καθάρισε» το τοπίο των ΜΟΕ ο Αντόνιο Γκουτέρες στην Γενεύη – Σε νέο πλαίσιο ο διάλογος των ηγετών στην Λευκωσία – Περιθώριο τεσσάρων μηνών για συμφωνία
Με διάθεση να κλείσουν σύντομα τα έξι Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πάει στη συνάντηση των ηγετών την άλλη Τετάρτη, 2 Απριλίου. Η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί πως το πλαίσιο της συζήτησης έχει αλλάξει μετά τις ξεκάθαρες τοποθετήσεις του Αντόνιο Γκουτέρες τόσο στο τραπέζι της πενταμερούς όσο και αμέσως μετά στις δημόσιες δηλώσεις του.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ καθόρισε με ακρίβεια το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πρέπει να γίνει η συζήτηση, ανακοινώνοντας τους έξι τίτλους. Πρόκειται για τους έξι συγκεκριμένους στόχους, οι οποίοι πρέπει να επιτευχθούν πριν από την επόμενη πενταμερή τον Ιούλιο. Δηλαδή το άνοιγμα τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης, την αποναρκοθέτηση περιοχών, τη δημιουργία Τεχνικής Επιτροπής για τη Νεολαία, τις πρωτοβουλίες για το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή, το φωτοβολταϊκό πάρκο εντός της νεκρής ζώνης και την αποκατάσταση κοιμητηρίων.
Το πιο δύσκολο πεδίο είναι τα οδοφράγματα, καθώς ο Ερσίν Τατάρ εξακολουθούσε -μέχρι την πενταμερή- να απορρίπτει τις προτάσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς. Σε εκείνο το στάδιο του διαλόγου επικεντρώθηκε στην πρόταση για τη δημιουργία σημείου διέλευσης στη Μια Μηλιά, αφήνοντας εκτός τη δική του εισήγηση για τη Λουρουτζίνα και τις εισηγήσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη για τις διόδους στην περιοχή Πυροϊου – Αθηένου και τα Κόκκινα.
Η προσέγγιση του απορρίφθηκε από τον Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος ζήτησε να εξεταστούν και τα τέσσερα σημεία. Λογική που παραπέμπει σε μέρος του πακέτου προτάσεων που κατέθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στις 20 Ιανουαρίου κατά τη συνάντηση ηγετών στη νεκρή ζώνη. Οι προτάσεις αρχικά είχαν παρουσιαστεί ως δέσμη που έπρεπε να γίνει αποδεκτή ή να απορριφθεί συνολικά.
Εκτός από τα τέσσερα οδοφράγματα, η δέσμη προτάσεων Χριστοδουλίδη περιλαμβάνει την εφαρμογή της συμφωνίας για την Πύλα, τη δημιουργία Επιτροπής Αλήθειας για τους αγνοούμενους, τη δημιουργία Συμβουλευτικού Σώματος από την κοινωνία των πολιτών και τη δημιουργία της Επιτροπής Νεολαίας. Το τέταρτο συμπεριλήφθηκε στις ανακοινώσεις Γκουτέρες, σε αντίθεση με τα άλλα τρία θέματα τα οποία επίσης συζητήθηκαν στην Γενεύη χωρίς αποτέλεσμα.
Ο κατοχικός ηγέτης μπαίνει στο διάλογο με διάθεση να απορρίψει την πρόταση για Επιτροπή Νεολαίας, όπως έκανε στη Γενεύη. Αντιπρότεινε να αυξηθεί ο αριθμός νεαρών προσώπων στις υπόλοιπες επιτροπές, ωστόσο δεν έπεισε τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ. Εμπόδια δημιουργούν οι απαιτήσεις των κατεχομένων και στο θέμα της δημιουργίας του φωτοβολταϊκού πάρκου στην πράσινη γραμμή.
Η διπλή γιορτή που γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου, τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την Απελευθέρωση της Πατρίδας μας από τους Οθωμανούς, είναι αφιερωμένη στην πίστη και την ελπίδα της Θρησκείας μας καθώς και στο Χρέος προς τους προγόνους μας να διατηρήσουμε την εδαφική ακεραιότητα των Ελλήνων της Ελλάδας και Κύπρου
1.ΘΡΗΣΚΕΊΑ
Η επαναστατική προκήρυξη που συνέταξε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης στο Ιάσιο της Μολδοβλαχίας με τίτλο ΜΑΧΟΥ ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ σηματοδότησε την Έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης όταν οι σπουδαστές ιερολοχίτες ορκίστηκαν στο Όνομα Του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού και της Αγίας Τριάδας για πίστη στην Θρησκεία και την Πατρίδα.
Οι ιερείς της Εκκλησίας μας ήταν εκείνοι που αφύπνισαν το γένος των Ελλήνων με το ιδεώδες της ελευθερίας με το ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ μέσα στα μοναστήρια και τις εκκλησίες μας
2. ΠΑΤΡΊΔΑ
Από την Επανάσταση του 1821 και μέσα από τους νικηφόρους Βαλκανικούς πολέμους, Α ΠΠ – Β ΠΠ πολέμους φθάσαμε στην Ελλάδα του σήμερα, την ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ , ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΔΑ μαζί με την ΚΥΠΡΙΑΚΉ ΔΗΜΟΚΡΑΤΊΑ
3. ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΞΟΝΑΣ ΕΛΛΆΔΑΣ ΚΎΠΡΟΥ
Η Ελλάδα των 5 πελάγων(Αιγαίο, Ιόνιο, Λυβικό, Θρακικό, Κρητικό) και η Κυπριακή Δημοκρατία με το Κυπριακό Πέλαγος, Θάλασσα του Λεβάντε και την Θάλασσα της Κιλικίας αποτελούν έναν τεράστιο γεωπολιτικό άξονα της Δύσης μέσα στην Μέση Ανατολή, τον τελευταίο Δυτικό Άξονα στην ευρύτερη περιοχή στο σημείο ένωσης 3 ηπείρων
4.ΕΚΤΑΣΗ
Η Ελλάδα μαζί με την Κυπριακή Δημοκρατία αποτελούν την 9η και η 42η αντίστοιχα ΧΩΡΕΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ με μεγάλες ακτογραμμές, ενώ η πτήση των αεροσκαφών από τα 11 Διαπόντια Νησιά μας Βορείως της Κέρκυρας μέχρι το Σύμπλεγμα των 14 Νησιών του Καστελλόριζου και την Κύπρο μας, στην Λάρνακα ανέρχεται σε 2 ώρες και 30 λεπτά
5.ΠΟΛΙΤΙΣΜΌΣ
Ο Ελληνικός αρχαίος πολιτισμός Ελλάδας και Κύπρου αποτελεί πόλο έλξης όλων των κρατών του κόσμου με έννοιες και επιστήμες πρωτόγνωρες για όλους τους Ευρωπαίους όπως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ, ΕΙΡΗΝΗ, ΕΚΕΧΕΙΡΊΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ
6.ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΏΣΣΑ
Η ελληνική γλώσσα που περιέχει 5.000.000 λέξεις, γράφεται και διδάσκεται για τουλάχιστον 3.000 χρόνια σε πολλές χώρες του κόσμου, ενώ συνεχίζει να είναι η γλώσσα της ορολογίας των επιστημών, της τεχνολογίας και του πολιτισμού.
7.ΤΟΥΡΙΣΜΌΣ
Η Ελλάδα και Κύπρος με 42 εκατομμύρια και 4 εκατομμύρια επισκεπτών αντίστοιχα το 2024 διακηρύσσει την περίοπτη γεωγραφική θέση ανά τον κόσμο Ελλάδας Κυπριακής Δημοκρατίας
8.ΝΑΥΤΙΛΊΑ
Δεν είναι τυχαίο που η Ελληνική και Κυπριακή Ναυτιλία είναι 1η ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ, κατέχοντας το 22% παγκοσμίως επιβεβαιώνοντας την φράση του Περικλή κατά Θουκυδίδη ΜΕΓΑ ΤΟ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ ΚΡΑΤΟΣ
9.ΕΛΛΗΝΕΣ ΔΙΑΣΠΟΡΆΣ
Μεγάλος συντελεστής ισχύος της ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΊΑΣ είναι τα εκατομμύρια των Ελλήνων της Κύπρου και της Ελλάδας της διασποράς, εγκατεστημένοι σε περίπου 140 χώρες στις πέντε ηπείρους με πάνω από 5.000.000 πολίτες που κρατούν ζωντανή την Ελληνική θρησκευτική και πολιτιστική μας ταυτότητα, διατηρώντας και μεταδίδοντας στις νεότερες γενεές τις πατρογονικές μας άξιες, τα ήθη, τα έθιμα.
10. ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΆΜΕΙΣ
Οι ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ είναι έτοιμες να υπερασπιστούν τα θαλάσσια και χερσαία σύνορά τους καθώς αποτελούν εγγύηση σταθερότητας και ειρήνης.
Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία με ΝΈΟ Ενιαίο Δόγμα Αμυντικού Χώρου και ισχυρές ΕΔ με αμυντικές διεθνείς – διμερείς συμμαχίες είναι η αρχή διατήρησης αλλά και ισχυροποίησης της ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ.
Σημαντική μεταφορά αφρικανικής σκόνης επηρεάζει το σύνολο της χώρας, με το φαινόμενο να είναι ιδιαίτερα αισθητό από την Ήπειρο έως και τα Δωδεκάνησα.
Στη Δυτική, Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, η παρουσία βροχοπτώσεων συντελεί στη μερική κατακάθιση των αιωρούμενων σωματιδίων, οδηγώντας σε μειωμένες συγκεντρώσεις σκόνης κοντά στο έδαφος. Οι βροχές μετατρέπονται τοπικά σε λασποβροχές, με εμφανή σημάδια σκόνης σε επιφάνειες και οχήματα.
Παρ’ όλα αυτά, σε περιοχές της Ηπειρωτικής χώρας και της Βόρειας Πελοποννήσου, οι συγκεντρώσεις σκόνης ενδέχεται να παραμείνουν υψηλότερες, προσεγγίζοντας ή και ξεπερνώντας τα 50 μg/m³, με αποτέλεσμα αυξημένη θολούρα και επιβάρυνση της ατμοσφαιρικής ποιότητας.
Συστάσεις: Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται σε ευπαθείς ομάδες όπως είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με αναπνευστικά ή καρδιακά προβλήματα.
* Το AtmoHub αποτελεί κόμβο πληροφόρησης για την ατμοσφαιρική σύσταση στην Ελλάδα. Έχει αποστολή να καθιστά προσβάσιμη την παρακολούθηση και πρόγνωση της ατμοσφαιρικής σύστασης σε εθνικό επίπεδο, επικεντρώνοντας στην ακαδημαϊκή κοινότητα, τη βιομηχανία, πολιτειακούς φορείς και το ευρύ κοινό.
Από την παρακάτω πλατφόρμα μορείτε να παρακολουθείτε συστηματικά την ποιότητα του αέρα και τις κατανομές σωματιδίων και σκόνης στην ατμόσφαιρα από τις επιλογές που δίνονται: https://portal.atmohub.gr/
Το AtmoHub συντονίζεται από την ομάδα NOA – ReACT του Ινστιτούτου Αστρονομίας Αστροφυσικής Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Συνεργασίας της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus CAMS (Copernicus Atmosphere Monitoring Service National Collaboration Programme).
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΓΛΙΚΟ ΤΥΠΟ 1821-1822
της ΕΛΕΝΗΣ ΣΤΟΥΜΠΟΥ-ΚΑΤΣΑΜΟΥΡΗ
Αρχαιολόγου στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Οι εφημερίδες παρουσιάζουν διάφορα προβλήματα ως ιστορικές πηγές και οφείλουμε να διατηρούμε τις επιφυλάξεις μας για τις ειδήσεις που δεν μπορούμε να διασταυρώσουμε, ιδίως όταν γυρνάμε διακόσια χρόνια πίσω, στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης. Εφημερίδες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν υπήρχαν[1], όπως δεν υπήρχαν ταχυδρομεία, τακτικές επικοινωνίες, οργανωμένη με σύγχρονους όρους κυβέρνηση.
Tα νέα στον έξω κόσμο έφταναν μετά από εβδομάδες, στα ηπειρωτικά με τα καραβάνια και στα λιμάνια με τα πλοία, που μαζί με τα εμπορεύματα έφερναν επιβάτες -πηγή πληροφοριών- και τα γράμματα που έστελναν οι διπλωματικοί εκπρόσωποι και οι έμποροι. Τα ονόματα των αποστολέων δεν αναφέρονται, όπως και τα ονόματα των συντακτών των εφημερίδων. Στην εισαγωγή, δηλώνεται η διαδρομή της είδησης, που συχνά είναι περιπετειώδης[2].
Με όλες τις επιφυλάξεις για πιθανές ανακρίβειες ή σκόπιμη παραπλάνηση, θα εξετάσουμε ένα μέρος από τα πολλά δημοσιεύματα στον Αγγλικό Τύπο που αναφέρθηκαν στην Επανάσταση στη Χαλκιδική[3]. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι «ανταποκριτές» που έγραψαν τις εμπορικές επιστολές ήταν πρόσωπα γνωστά στη μικρή Ευρωπαϊκή παροικία της Θεσσαλονίκης, που θα μπορούσαν να ταυτοποιηθούν και να αξιολογηθούν οι μαρτυρίες τους. Για τους άγνωστους «αγγελιοφόρους» το πράγμα γίνεται πιο δύσκολο. Σ΄αυτούς συγκαταλέγονται τα κατά τόπους μέλη της Φιλικής Εταιρείας, που είχαν κάθε λόγο να εμφανίζουν θριάμβους και να διεγείρουν το κοινό αίσθημα –χωρίς να παραβλέψουμε την επίδραση των καλών ειδήσεων στην εξασφάλιση πόρων για τον Αγώνα- οι Έλληνες ναύτες των καραβιών και οι πάμπολλοι φιλέλληνες της Ευρώπης, που επιθυμούσαν τη δικαίωση των απογόνων των Ομήρου[4]. Oι «ταξιδιώτες της πολυθρόνας» διάβαζαν τώρα το νέο Τρωικό Πόλεμο, που ήταν πιο συναρπαστικός και το ίδιο αιματοβαμμένος.
Καθώς οι διασταυρωμένες πηγές για τα γεγονότα της Επανάστασης στη Χαλκιδική είναι λίγες[5] και η καθολική καταστροφή στέρησε κι από την προφορική παράδοση τις μαρτυρίες, η εξέταση των εφημερίδων παρουσιάζει ενδιαφέρον για δύο λόγους: πρώτα, γιατί μπορεί να υπάρχει σ’ αυτές πυρήνας αλήθειας, που η έρευνα μπορεί αργότερα να τεκμηριώσει και ύστερα, γιατί αποδίδουν το κλίμα της εποχής, ενώ τα γεγονότα εξελίσσονταν. Η Επανάσταση στη Χαλκιδική απασχόλησε τον Τύπο ως ένα κορυφαίο μέτωπο του Αγώνα -πιθανότατα λόγω της σημασίας του λιμανιού της Θεσσαλονίκης στο διεθνές εμπόριο- δίνοντας μια εικόνα πολύ διαφορετική από αυτή που έχουμε συνηθίσει με τις λίγες σειρές στα σχολικά βιβλία Ιστορίας και τη συγκαταβατική φιλοφρόνηση στους λόγους των πολιτικών περί συμβολής της στην εδραίωση της Επανάστασης στην Πελοπόννησο. Με την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους, οι θυσίες των «ετεροχθόνων» άρχισαν να θαμπώνουν, μέχρι που έγιναν υποσημείωση της Ιστορίας. 200 χρόνια χρόνια από την Επανάσταση είναι καιρός για περίσκεψη, αλλά και για να φυσήξουμε τη σκόνη.
ΟΙ ΠΗΓΕΣ
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο που βρίσκουμε στις αγγλικές εφημερίδες είναι οι πολλές περιγραφές για την αντίσταση στην Κασσάνδρα. Νίκησαν στ’ αλήθεια «τουλάχιστον τέσσερις φορές» πριν πέσουν οι πολιορκημένοι[6];
Ας ξεκινήσουμε με μια εκ πρώτης όψεως αξιόπιστη πηγή, ενός (Άγγλου;) εμπόρου που κατοικεί στο Φραγκομαχαλά.
Εφ. “Star” (Λονδίνο), Σάββατο 29 Σεπτεμβρίου 1821[7].
Στις 29 Σεπτεμβρίου από εμπορική επιστολή με ημερομηνία Σαλονίκη (Salonichi) 30 Ιουλίου (11 Αυγούστου) μαθαίνουμε τα παρακάτω:
“Από τα πρόσφατα γεγονότα, η κατάστασή μας έχει γίνει λιγότερο ανησυχητική[8]. Ο τουρκικός στρατός έχει καθυποτάξει ξανά όλα τα χωριά που είχαν επαναστατήσει από την πόλη μας μέχρι το Άγιον Όρος και το Ορφανό (στην περιοχή του Στρυμώνα)[9]. Μόνο δύο αρκετά δύσκολα σημεία παραμένουν, το Άγιον Όρος και η Κασσάνδρα, όπου οι Έλληνες μοιάζουν διατεθειμένοι να προβάλουν μακρά αντίσταση[10] και οι Τούρκοι από την πλευρά τους ετοιμάζονται να τους χτυπήσουν από δύο μεριές[11]. Τα παραπάνω χωριά παραπλανήθηκαν τελείως από τις κολακείες και τις απειλές των ένοπλων Ελληνικών πλοίων, που τους βεβαίωναν ότι ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ήταν ήδη κύριος της Μολδαβίας, της Βλαχίας και της Σερβίας και απειλούσε την Κωνσταντινούπολη με στρατό 150.000 ανδρών. Με αυτές τις αυταπάτες βύθισαν τους φτωχούς ανθρώπους στη μεγαλύτερη δυστυχία, καθώς πάνω από τριάντα χωριά που επεχείρησαν να επαναστατήσουν λεηλατήθηκαν και κάηκαν από τους Τούρκους. Εδώ, οι Έλληνες συνεχίζουν να ρίχνονται στις φυλακές και να επιβαρύνονται με βαριές συνεισφορές· πολλοί πλούσιοι Ελληνικοί οίκοι που είχαν σημαντικά χρέη στα χωριά αυτά, έχουν καταστραφεί, όπως και οι ίδιοι οι χωρικοί. Γίνονται ακόμα εκτελέσεις κάθε μέρα[12]: πριν από μια εβδομάδα, ο Έλληνας Αρχιεπίσκοπος και δύο Έλληνες έμποροι αποκεφαλίστηκαν και τα κεφάλια τους εκτέθηκαν για τρεις μέρες έρμαιο στις προσβολές των Τούρκων[13]. Λέγεται ότι είχαν εμπλακεί στη συνομωσία, τουλάχιστον ότι βρέθηκαν πριγκηπικά τιμητικά διακριτικά και ενδύματα στο σπίτι ενός από αυτούς, καθώς το σχέδιό του ήταν, αν τα πράγματα κατέληγαν ευνοϊκά, να γίνει Πρίγκηπας της Σαλονίκης[14]. Είχε φτιάξει τα ρούχα σ’ έναν Έλληνα ράφτη, αλλά αυτός ο ελεεινός έγινε μουσουλμάνος και τον πρόδωσε. Στο Φραγκομαχαλά απολαμβάνουμε απόλυτη ησυχία. Το εμπόριο συνεχίζεται απρόσκοπτα”.
Εφ. “Star” (Λονδίνο), Πέμπτη 27 Δεκεμβρίου 1821[15]
ΦΡΑΝΚΦΟΥΡΤΗ 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
“… Στις 9 Νοεμβρίου, καθώς ήταν η γιορτή του Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου), ο Πασάς της Θεσσαλονίκης πιστεύοντας ότι οι χριστιανοί της Κασσάνδρας θα ήταν αποκλειστικά απασχολημένοι με τις θρησκευτικές τελετές τους, έκανε μια ξαφνική επίθεση στον τόπο· αλλά οι Έλληνες έτρεξαν πυροβολώντας τους Οθωμανούς, το σύνολο των οποίων σκοτώθηκαν, εκτός από τον Πασά και 200 άνδρες που διέφυγαν“.
«…Σύμφωνα με γράμματα από τις Σέρρες, οι Έλληνες άφησαν τους Τούρκους να μπουν στο διατείχισμα της Κασσάνδρας· αλλά ήταν ενέδρα, από την οποία ούτε ένας δεν κατάφερε να δραπετεύσει.
…Ένα γράμμα από τις όχθες του Δούναβη[17] με ημερομηνία 25 Δεκεμβρίου λέει ότι το ανατολικό τμήμα της Μακεδονίας έγινε πάλι το θέατρο αιματηρής μάχης. Ο πασάς της Θεσσαλονίκης είχε υποσχεθεί στο Σουλτάνο να κυριεύσει την Κασσάνδρα και το Άγιον Όρος, έκανε αρκετές επιθέσεις στην οχυρή θέση των Ελλήνων χωρίς επιτυχία· αλλά όλες αυτές οι ήττες δεν τον έπεισαν να εγκαταλείψει την επιχείρησή του.
Αφού έλαβε νέες ενισχύσεις και, μεταξύ άλλων, ένα σώμα από στρατεύματα που είχαν στατοπεδεύσει στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, βάδισε από τη Θεσσαλονίκη προς το τέλος του Νοεμβρίου και επιτέθηκε από την αρχή. Οι Έλληνες υπερασπίστηκαν τους εαυτούς τους με μεγάλη γενναιότητα και απώθησαν τους Τούρκους. Μη αντέχοντας τις επιτυχίες τους, ο Πασάς υποχρεώθηκε να αποχωρήσει ξαφνικά και μερικά αποσπάσματα του στρατού του γύρισαν στη Θεσσαλονίκη την 3η Δεκεμβρίου. Τα άλλα στρατεύματα παρέμειναν σε χαρακώματα γύρω από την Κασσάνδρα. Λέγεται ότι ο Πασάς δεν θα επαναλάβει τις επιθέσεις του μέχρι να συγκεντρώσει νέα στρατεύματα.
Το εμπόριο στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται σε κατάσταση μεγάλης στασιμότητας. Οι Έλληνες συνεχίζουν τον αποκλεισμό του λιμανιού με στόλο και δεν αφήνουν ούτε ένα πλοίο να εισέλθει ή να εξέλθει. Οι μεγαλύτερες ακρότητες έχουν διαπραχθεί στην πόλη αυτή και τα περίχωρά της».
«Έχουμε από χθες ένα απόσπασμα από ένα γράμμα του Προξένου στη Θεσσαλονίκη[19], που περιέχει έναν απολογισμό της επιτυχημένης απόπειρας των Τούρκων να καταλάβουν την Κασσάνδρα στις 12 Νοεμβρίου (30 Oκτωβρίου), μετά από αδύναμη αντίσταση από την πλευρά των εξεγερμένων, που υπέφεραν πολύ. Ο αριθμός των αιχμαλώτων δεν αναφέρεται, αλλά έγινε γνωστό, λέει ο συγγραφέας, ότι ένας τεράστιος αριθμός γυναικών (μερικοί λένε 10.000) έπεσαν στα χέρια των Τούρκων, επιπλέον των 4.000 που είχαν μεταφερθεί στην πόλη αυτή και εκτίθενται για πώληση στον πλειοδότη”.
Ακολουθεί το σχόλιο του συντάκτη, που αρνείται να αποδεχθεί τα δυσάρεστα νέα:
“Αντίθετα με την προηγούμενη δήλωση, επισυνάπτουμε μια αναφορά για την ίδια υπόθεση, παρμένη από Γαλλική εφημερίδα, η οποία αναφέρει ένα τελείως διαφορετικό αποτέλεσμα, πολύ περισσότερο καταστροφικό για τους Τούρκους απ’ ό,τι ήταν οι τέσσερις προηγούμενες άβολες καταστάσεις που υπέμειναν στην ίδια περιοχή. Μόνο ο χρόνος θα αποδείξει ποιά αναφορά είναι η σωστή· έχουμε, ωστόσο βέβαιες ελπίδες ότι η αξία που έδειξαν οι Κασσανδρινοί στις προηγούμενες περιστάσεις, προστιθέμενη στη βελτιωμένη πειθαρχία και γνώση της τέχνης του πολέμου, που έμαθαν από τους Ευρωπαίους που τους ενίσχυσαν, θα φανεί ότι ασκήθηκαν ξανά με την ίδια επιτυχία που έστεψε τις προηγούμενες προσπάθειές τους».
(Ακολουθεί μετάφραση στα αγγλικά από τη γαλλική εφημερίδα “Le Constitunionnel” με ημερομηνία Κυριακή 30 Δεκεμβρίου 1821, την οποία παραθέτουμε σε μετάφραση από το γαλλικό πρωτότυπο)[20].
ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ
Ζάκυνθος, 30 Νοεμβρίου
(Α.Μ. Β., εν Παρισίοις)
Ιδού τα νέα που λάβαμε από την Κασσάνδρα:
“Ο Πασάς της Θεσσαλονίκης, που νικήθηκε τέσσερις φορές στο σύνορο αυτής της χερσονήσου, ξαναεμφανίστηκε στις 20 Οκτωβρίου (παλιό ημερολόγιο), αφού συγκέντρωσε νέες δυνάμεις. Μην αντέχοντας τις ήττες που είχε υποστεί, κάλεσε πάλι τους Έλληνες να παραδοθούν, προσφέροντάς τους για ακόμα μια φορά αμνηστία από το Σουλτάνο. Οι Τούρκοι υποκρίθηκαν ότι το πέρασμα του ισθμού, που ονομάζεται “Πόρτες της Κασσάνδρας”[21], ήταν το μόνο πράγμα που τους εμπόδιζε να δοκιμάσουν το υποτιθέμενο κουράγιο αυτών των άπιστων· αλλά οι Έλληνες σκέφτηκαν τελείως διαφορετικά για το πέρασμα αυτό και χωρίς να απαντήσουν στις προτάσεις του Πασά, υποχώρησαν στο εσωτερικό της ξηράς, αφήνοντας τον ισθμό ελεύθερο.
Οι Τούρκοι που παρατηρούσαν αυτή την υποχώρηση, έστειλαν αρκετά αποσπάσματα για αναγνώριση σε διαφορετικούς χρόνους και στο τέλος αποφάσισαν να επιχειρήσουν το πέρασμα στις 22 Οκτωβρίου. Επτά χιλιάδες Τούρκοι έφτασαν μπροστά στην πόλη της Κασσάνδρας, που δίνει το όνομά της στη χερσόνησο, και τη βρήκαν άδεια από κατοίκους. Ένα μικρό τμήμα από τα στρατεύματα αυτά κατέλαβαν την πόλη και οι υπόλοιποι στρατοπέδευσαν μπροστά[22]· ο Πασάς, ο οποίος υποπτεύθηκε κάποιο στρατήγημα από την πλευρά των Ελλήνων, δεν επεχείρησε προσωπικά το πέρασμα, αλλά αρκέστηκε στην κατάληψη του ισθμού επικεφαλής 350 ανδρών. Οι Τούρκοι τότε αποφάσισαν να χτυπήσουν τους Κασσανδρινούς στις θέσεις τους στις 26 Οκτωβρίου, στη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, προστάτη της περιοχής, πιστεύοντας ότι θα είχαν επιδοθεί στους συνήθεις εορτασμούς της μέρας.
Οι Έλληνες αρχηγοί από την πλευρά τους είχαν ανακοινώσει την παραμονή αυτής της γιορτής, ότι την επόμενη μέρα θα χτυπούσαν τον εχθρό υπό την αιγίδα του Αρχιστράτηγου, Αγίου Δημητρίου[23]. Πραγματικά, την αυγή 500 Έλληνες, από τους οποίους 300 ήταν (Αravnians)[24]και 200 Μαντεμοχωρίτες, έτρεξαν με ορμή από τα υψώματα προς τον Ισθμό και διασκόρπισαν τα στρατεύματα του Πασά, που τον φύλαγαν. Την ίδια στιγμή, τα άλλα στρατεύματα επιτέθηκαν με αφοβία στον εχθρό που είχε καταλάβει την πόλη και τα περίχωρά της σε αρκετά σημεία. Η μάχη ήταν ανυποχώρητη και φονικότατη, αλλά στο τέλος οι Τούρκοι νικήθηκαν και έτρεξαν προς την κατεύθυνση του Ισθμού, που τον βρήκαν ανακατειλημμένο από τους Έλληνες. Ανάμεσα σε δύο πυρά, σκοτώθηκαν όλοι ή αιχμαλωτίστηκαν, περίπου 7.000. Μέρος της πόλης της Κασσάνδρας κάηκε στη διάρκεια της επιχείρησης.
Αυτή ήταν η κατάληξη αυτής της τελευταίας μάχης της Κασσάνδρας, φονικότερη για τους Τούρκους απ’ ό,τι οι τέσσερις άλλες που προηγήθηκαν. Ο Πασάς, ο οποίος πληροφορήθηκε για την τύχη του στρατού του από έναν αιχμάλωτο, που οι Έλληνες απελευθέρωσαν γι’ αυτό το σκοπό, επέστρεψε τη νύχτα στη Θεσσαλονίκη με περίπου 200 στρατιώτες».
«…Σύμφωνα με γράμματα από τις Σέρρες, οι Έλληνες επέτρεψαν στους Τούρκους να μπουν στα τείχη της Κασσάνδρας· αλλά ήταν ενέδρα, από την οποία ούτε ένας δεν μπόρεσε να ξεφύγει».
“St. James’s Chronicle”, Σάββατο 2 Φεβρουαρίου 1822[26]
Η εφημερίδα αναφέρει δημοσίευμα από τη Φρανκφούρτη με ημερομηνία 20 Ιανουαρίου. Αναφορά από την Τεργέστη της 5ης Ιανουαρίου.
“…Στη Μακεδονία, οι Έλληνες δεν φαίνεται να έχουν καμία στέρεη βάση από τότε που έχασαν την Κασσάνδρα…“.
Βιέννη, 13 Ιανουαρίου. – «Μια επίσημη αναφορά δημοσιεύτηκε στην Κωνσταντινούπολη σχετικά με την κατάληψη της Κασσάνδρας από τον (Issonsbeg)[27], Σερασκέρη του Τουρκικού στρατού, αφού την είχε πολιορκήσει για τέσσερις μήνες, έριξε πάνω από 25.000 βλήματα κι έχασε πολλούς από τους πιο γενναίους στρατιώτες του. Οι Έλληνες αιφνιδιάστηκαν, πρόβαλαν ελάχιστη αντίσταση και έχασαν σε μια στιγμή τους καρπούς πολύχρονων προσπαθειών. Μόλις κυριεύτηκε η πόλη, 3.000 Έλληνες κάτοικοι δολοφονήθηκαν απάνθρωπα από τους Τούρκους· όλους τους πρόσφυγες που μπορούσαν να τους προφτάσουν, και όλους όσους είχαν παραδοθεί, τους αποκεφάλισαν την επόμενη μέρα και τις γυναίκες με τα παιδιά κάτω των 12 ετών τις μετέφεραν για να πουληθούν σκλάβοι. Ο αριθμός των Ελλήνων που σκοτώθηκαν ή οδηγήθηκαν στη σκλαβιά αριθμεί τις 10.000. Οι Τούρκοι κόμπαζαν για τον ηρωισμό τους ότι έκαψαν όλα τα γειτονικά χωριά, ακόμη και τα δέντρα».
Θα παραθέσουμε τέλος μια μαρτυρία για την πολιορκία της Κασσάνδρας εκ των έσω που καταγράφει η συγγραφέας Dora d’ Istria και τεκμηρίωσε ο Απ. Βακαλόπουλος[28]. Μια νεαρή Ελληνίδα που έδρασε ως οπλαρχηγός, ντυμένη άνδρας στη Δυτική Μακεδονία, βρίσκεται ανάμεσα στους πολιορκημένους της Κασσάνδρας:
“Ενώ επτακόσιοι καλόγεροι από το Άγιον Όρος πολεμούσαν μαζί με τους εξεγερμένους, οι γυναίκες, οργανωμένες σε ομάδα, έτρεχαν προς τα (πεσμένα) βλήματα που είχαν ρίξει οι Τούρκοι και τα έσβηναν με κουβάδες νερό. Η Ανθή που είχε ξαναβάλει γυναικεία ρούχα, ήταν επικεφαλής του θαρραλέου τάγματος“[29].
Η συγγραφέας αναφέρεται στις προδοσίες που δεν άργησαν να κάνουν αδύνατη τη σωτηρία.
“Ο Γιαννιός[30] και o Μανωλάκης Οικονόμος που διοικούσαν τους Έλληνες είχαν τέτοιο αμοιβαίο μίσος που ήταν αδύνατο να θυσιάσουν την αντιπάθειά τους για τη γενική σωτηρία. Οι Πόρτες της Κασσάνδρας ήταν ανοικτές στους Τούρκους. Όμως η Επανάσταση της Χαλκιδικής τους κόστισε σαράντα χιλιάδες νεκρούς. Ο Αμπουλουμπούλ εκδικήθηκε γι’ αυτές τις τεράστες απώλειες… Οι οθωμανοί πούλησαν στα παζάρια όσους γλίτωσαν από τις σφαγές και γυναίκες, μαθημένες να τις σέβονται στα χριστιανικά τους σπίτια, κορίτσια συνεσταλμένα, άμοιρα παιδιά, που δεν γνώριζαν ακόμα τα εξευτελιστικά ήθη των μουσουλμάνων, σύρθηκαν σαν τιποτένιο κοπάδι στα χαρέμια της Τουρκίας“[31].
Τα δεινά των αιχμαλώτων επιβεβαιώνει ο περιηγητής David Urquhart, που επισκέφθηκε την Κασσάνδρα τη δεκαετία του 1830:
“…Εδώ, για πρώτη φορά, οι Τούρκοι πούλησαν Έλληνες για σκλάβους. Το γεγονός αυτό ενίσχυσε τον εκνευρισμό της Ευρώπης απέναντι στους Τούρκους και ακολούθως ωρίμασε την πολιτική που κατέληξε στη Συνθήκη της 6ης Ιουλίου…”.[32]
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Από την εξέταση των πηγών προκύπτει ότι στις 12 Νοεμβρίου (31 Οκτωβρίου), σύμφωνα με την επιστολή του προξένου στη Θεσσαλονίκη (πηγή 4), που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, η πτώση της Κασσάνδρας είχε ολοκληρωθεί[33]. Επομένως, το δημοσίευμα της εφ. Star της 4.1.1822 (πηγή 3) μπορεί να χαρακτηρισθεί επινοημένο. Από καιρό επίσης φαίνεται οριστικό το τέλος στο δημοσίευμα της St. James’s Chronicle της 2.2.1822 (πηγή 7). Με το μεγάλο αριθμό των αιχμάλωτων γυναικών που παρουσιάζει ο πρόξενος της Αγγλίας συμφωνεί η ανταπόκριση από τη Βιέννη της ίδιας εφημερίδας και οι ελληνικές ιστορικές πηγές[34]. H είδηση για την υποτιθέμενη ενέδρα ανήμερα του Αγίου Δημητρίου προέρχεται από τις Σέρρες, πατρίδα του Εμμ. Παπά, το φιλελληνικό Παρίσι και πιθανώς την Ελληνική παροικία του Σεμλίνου για τα δημοσιεύματα από τη Φρανκφούρτη. Δίχως άλλο, εκφράζει τη σύνδεση της χριστιανικής πίστης με τον Αγώνα, ιδίως στις κρίσιμές του στιγμές, και απευθύνεται στα χριστιανικά αισθήματα της Ευρώπης. Δεν μπορεί να αποκλεισθεί ότι υπήρξε μια πρώτη νίκη με ενέδρα, πριν την τελική επίθεση, που η διχόνοια της άνοιξε τις πόρτες.
O Αγγλικός Τύπος παρακολούθησε με ζωηρό ενδιαφέρον τα γεγονότα της Επανάστασης στη Χαλκιδική και υποδέχονταν θετικά κάθε πραγματική ή υποτιθέμενη νίκη απέναντι στους Τούρκους. Από τις πηγές που επιλέξαμε, δεν προκύπτει με ασφάλεια ότι συνέβη το «στρατήγημα» ανήμερα του Αγίου Δημητρίου και ο αποδεκατισμός των Τούρκων βαλλόμενων από δύο πλευρές και ότι η επίθεση αυτή των Τούρκων δεν ήταν η τελική. Θέλησαν οι φιλέλληνες να καθυστερήσουν τα κακά νέα για να μην κλονιστεί το ηθικό στα άλλα μέτωπα του αγώνα; Θέλησαν να δώσουν μια ελπίδα για ενίσχυση από τη θάλασσα, που δεν ήρθε; Το ζήτημα για την έρευνα μένει ανοιχτό.
Το βέβαιο είναι ότι η Επανάσταση της Χαλκιδικής απασχόλησε έντονα τη διεθνή επικαιρότητα και η φιλελληνική κοινή γνώμη, την οποία εξέφραζαν τα περισσότερα δημοσιεύματα, συνέβαλε, την κρίσιμη στιγμή, να γείρει η ζυγαριά προς τη μεριά της Ελληνικής Ανεξαρτησίας.
Βακαλόπουλος, Απόστολος. Ιστορία της Θεσσαλονίκης 316-1983, Θεσσαλονίκη 1983.
Βακαλόπουλος, Απόστολος. “Νέες ειδήσεις για τις επαναστάσεις του 1821-1829 και 1854 στη Μακεδονία”, Μακεδονικά 28, 1992.
Βακαλόπουλος, Απόστολος. “Ιστορικές καταγραφές της πριγκήπισσας Dora d’ Istria στα 1863 για τη Μακεδονία και την επανάστασή της στα 1821”, Μακεδονικά 29, 1994.
Βακαλόπουλος, Κωνσταντίνος Α. Ανέκδοτα ιστορικά στοιχεία αναφερόμενα στη Μακεδονία πριν και μετά το 1821, Θεσσαλονίκη 1975.
Βασδραβέλλης, Ιωάννης Κ. Οι Μακεδόνες εις τους υπέρ της ανεξαρτησίας αγώνας, 1796-1832, β’ εκδ. Θεσσαλονίκη 1950.
Dimakis, Jean. La guerre de l’ Indépendence grecque vue par la presse française. Thessalonique 1968.
D’ Istria, Dora. Excursions en Roumélie et en Morée, v. 1. Paris 1863.
Γερομιχαλός, Αθανάσιος. “Ο φιλικός χαρτοφύλαξ Νικηφόρος ο Ιβηρίτης και η ανέκδοτος αυτού αλληλογραφία”, Μακεδονικά 8, 1968.
Gordon, Thomas. History of the Greek Revolution v.1. London 1832.
Gounaris, Basil. “Macedonia” in The Greek Revolution: A critical dictionary edited by Kitromilides P. & Tsoukalas C. Boston 2021.
Çizgen, Engin. Photography in the Ottoman Empire 1839-1919. Istanbul 1987.
Janin Raymond. Dimakis, Jean. La Guerre de l’Indépendance grecque vue par la presse française. Revue des études byzantines 28, 1970.
Lascaris, M. “La révolution grecque vue de Salonique. Rapports des consuls de France et d’ Autriche (1821-1826)”, Balkania 6, Bucarest 1943.
Μαμαλάκης, Ιωάννης. Η Επανάσταση στη Χαλκιδική το 1821: η συμμετοχή των αγιορειτών και ο ρόλος του Εμμ. Παπά. Θεσσαλονίκη 1962.
Σαρρηγιάννης, Μαρίνος. “Μια πλαστή πηγή για τις σφαγές του 1821 στη Θεσσαλονίκη: Ο “Χαϊρουλλάχ Εφέντης” του Αβραάμ Ν. Παπάζογλου”, Μνήμων 34, 2015, 11-36.
Σούλης, Γεώργιος (1953). «Η Θεσσαλονίκη κατά τας αρχάς της Ελληνικής Επαναστάσεως». Μακεδονικά τ. 2, 583-589, Θεσσαλονίκη 1953. doi:https://doi.org/10.12681/makedonika.9277.
Τρικούπης, Σπυρίδων. Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως τ. 2. Αθήνα 1888.
Urquhart, David. The Spirit of the East v. 2. London 1839.
Vacalopoulos, A. E. History of Macedonia 1354-1833. Θεσσαλονίκη 1973.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
To διατείχισμα της Κασσάνδρας με εντοιχισμένο αρχαίο οικοδομικό υλικό.Εικονογράφηση από την αγγλική εφημερίδα “Graphic” 6 και 20 Nοεμβρίου 1897.Εικονογράφηση από την αγγλική εφημερίδα “Graphic” 6 και 20 Nοεμβρίου 1897.
Φωτογραφίες εφημερίδων
α και β “Star”, 29 Σεπτ. 1821.α και β “Star”, 29 Σεπτ. 1821.α και β «Le Constitutionnel”, 30 Δεκ. 1821.α και β «Le Constitutionnel”, 30 Δεκ. 1821.α και β «St. James’s Chronicle», 2 Φεβρ. 1822.α και β «St. James’s Chronicle», 2 Φεβρ. 1822.
[1] Η πρώτη τουρκική εφημερίδα εκδόθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1831 από το Σουλτάνο Μαχμούτ Β’ με τίτλο “Takvim-i Vekayi” ως επίσημη εφημερίδα της κυβέρνησης. Çizgen (1987), 20. Στις μεταφράσεις των αποσπασμάτων του Τύπου που ακολουθούν διατηρήθηκε η ορθογραφία των κυρίων ονομάτων και η αναγραφή των ιστορικών όρων. Κατά περίπτωση, σε παρένθεση, η λέξη με την ορθογραφία του κειμένου. Όπου χρειάζεται, παρατίθεται η ημερομηνία στο ιουλιανό ημερολόγιο, που ίσχυε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθώς ήδη η Αγγλία και η Γαλλία είχαν υιοθετήσει το γρηγοριανό. Oι ημερομηνίες μέσα στο κείμενο τονίζονται με μαύρα γράμματα. Η μετάφραση και επιμέλεια των πηγών είναι της συγγραφέως.
[2] Μέσος όρος άφιξης της είδησης, ενάμισης μήνας, με διαδρομές μέσω Τεργέστης, Σεμλίνου (Zemun) (Σερβία), Αμβούργου, Φρανκφούρτης και αλλαγή χερσαίων και πλωτών μέσων.
[3] Στο διαδικτυακό αρχείο britishnewspaperarchive.co.uk βρίσκουμε 97 αναφορές στην Επανάσταση στη Χαλκιδική το 1821 και 230 το 1822 (η αναζήτηση πραγματοποιήθηκε από τον Ιούνιο του 2019 μέχρι το Μάιο του 2021).
[4] Στη βιβλιοκρισία του βυζαντινολόγου Raymond Janin για το βιβλίο του Dimakis (1968) διαβάζουμε: “οι φιλελεύθεροι υποστηρίζουν φυσικά τους επαναστάτες και οι συντηρητικοί κατηγορούν τον αγώνα των Ελλήνων ως εξέγερση απέναντι σε μια νόμιμη αρχή. Ανάμεσα στις δύο πλευρές, οι μετριοπαθείς και οι ουδέτεροι ψάχνουν την αλήθεια. Είναι δύσκολο να τη μάθουμε, διότι αν τα επίσημα πρακτορεία υποστηρίζουν τους Τούρκους, οι Έλληνες και οι φίλοι τους έχουν οργανώσει μια υπηρεσία πληροφοριών, όπου τα γεγονότα μοιάζουν να παρουσιάζονται κάτω από το πιο ευνοϊκό πρίσμα, ακόμη κι όταν δεν είναι καθαρές επινοήσεις για το καλό του σκοπού τους“. Janin (1970), 301-302.
[5] Όπως απέδειξε ο Σαρηγιάννης (2015), η πηγή η αναφερόμενη σε σφαγές το Μάιο του 1821 στη Θεσσαλονίκη που δημοσίευσε το 1940 ο Α. Παπάζογλου ήταν πλαστογραφημένη από τον ίδιο το συγγραφέα για ίδιους λόγους. Αυτό ωστόσο δεν αποκλείει τη διάπραξη σφαγών σε κατοπινές ημερομηνίες. Έχει εκφραστεί επίσης η άποψη ότι “μαζική σφαγή ή εκτέλεση” χριστιανών δεν διαπράχθηκε στη Θεσσαλονίκη (Gounaris (2021), 236). Έγκυρες πηγές παραμένουν τα έγγραφα του ιεροδικείου Θεσσαλονίκης, που δημοσίευσε ο Ιωάννης Βαδραβέλλης, οι προξενικές αναφορές που δημοσίευσαν οι Μ. Λάσκαρης και Κ. Βακαλόπουλος -χωρίς να σημαίνει ότι οι πρόξενοι δεν είχαν επίσης τις δικές τους σκοπιμότητες- και λόγω χρονικής εγγύτητας οι διαμεσολαβημένες επιστολές που κατέγραψε ο ιεραπόστολος Fisk το 1821 και δημοσίευσε ο Γ. Σούλης. Σημαντικά είναι εξάλλου τα έγγραφα του Αγίου Όρους για τις σχέσεις Εμμ. Παπά με την Ιερά Κοινότητα. Ανοιχτές στην έρευνα -και οπωσδήποτε όχι απορριπτέες- παραμένουν οι προφορικές μαρτυρίες των Θεσσαλονικέων που έζησαν τα γεγονότα και των απογόνων τους, που καταγράφηκαν από τα τέλη του 19ου αι. έως και το 1945.
[6] Στις 27 Ιουνίου σημειώνεται αποτυχημένη επίθεση του Αχμέτ Πασά από το στρατόπεδό του στο Μυριόφυτο (Βακαλόπουλος Α. (1973), 613), ο οποίος παραπέμπτει στους Λάσκαρη (1943), 148 και Μαμαλάκη (1962), 461-465. Στις 10 Ιουλίου σημειώνεται η πρώτη αποτυχημένη απόπειρα του Μπαϊράμ Πασά να καταλάβει την Κασσάνδρα με έφοδο, με μεγάλες απώλειες. Ο μουτεσελίμης Γιουσούφ Μπέης αναλαμβάνει την αρχηγία του στρατού και επιχειρεί στις 3 και 4 Αυγούστου ανεπιτυχώς. Σούλης (1953), 589. Στις 18 Αυγούστου τοποθετείται η επιτυχημένη έφοδος 700 Ελλήνων έξω από το Διατείχισμα της Κασσάνδρας, στον Άγιο Μάμα, που τους απέφερε εννιά κανόνια και βλήματα. Βασδραβέλλης (1950), 210· Gordon (1832), 286.
[7] Ο συντάκτης της εφημερίδας σημειώνει στην αρχή: (Μτφρ.) “Λάβαμε σήμερα πολλές
πρόσφατες Γερμανικές εφημερίδες. Περιλαμβάνουν αναφορές για την Ελλάδα στις οποίες λέγεται ότι νίκη κατάφεραν οι Έλληνες στην Κασσάνδρα στις 18 (30) Αυγούστου, αλλά η δήλωση συνολικά είναι πολύ αμφίβολου χαρακτήρα”. Star (London), Saturday, September 29, 1821, σ. 2.
[8] Στη φράση αυτή εκφράζεται απλώς η ανακούφιση των ξένων για τη δική τους ασφάλεια.
[9] O Mπαϊράμ Πασάς διέλυσε τις δυνάμεις του Εμμανουήλ Παπά που κρατούσαν τα στενά της Ρεντίνας αναγκάζοντάς τον σε υποχώρηση στον Πολύγυρο, στα μέσα Ιουνίου. Βακαλόπουλος Α. (1973), 610, ο οποίος παραπέμπει στους Βασδραβέλλη (1950), 223-224 και Μαμαλάκη (1962), 157.
[10] Στο Άγιον Όρος οι εξεγερμένοι είχαν οχυρωθεί πίσω από την τάφρο του Πρόβλακα (τα υπολείμματα της διώρυγας του Ξέρξη) και στην Κασσάνδρα στο στενότερο σημείο του ισθμού, με μήκος μόλις ένα χιλιόμετρο, στη θέση “Πόρτες”, στη σημερινή Ποτίδαια. O Gordon μας πληροφορεί ότι οι Έλληνες “καθάρισαν” την παλιά, βαθιά τάφρο κι έχτισαν πυροβολαρχείο εξοπλισμένο με πυροβόλα πλοίων από τα Ψαρά. Το χειρισμό έκαναν με επιδεξιότητα Ρώσοι μοναχοί. Στην αρχή του αποκλεισμού της Κασσάνδρας οι υπερασπιστές της έφταναν τους 4.000 άνδρες μαζί με τους 400 του Ολύμπιου Διαμαντή. Οι οικογένειές των αγωνιστών έμειναν με ασφάλεια στα χωριά τους, στο εσωτερικό της χερσονήσου. Gordon (1832), 285-286.
[11] Eννοεί και από θαλάσσης, πράγμα που αποτράπηκε από την παρουσία Ελληνικών πλοίων.
[12] Ο συγγραφέας ομολογεί ότι νωρίτερα, πριν το τέλος Ιουλίου, έγιναν περισσότερες εκτελέσεις Ελλήνων.
[13] Η εκτέλεση του Μητροπολίτη Κίτρους, Μελέτιου, τοποτηρητή του Μητροπολίτη Ιωσήφ, και των προκρίτων Μπαλάνου και Μενεξέ μαρτυρούνται πριν από τις 31 Ιουλίου. Βακαλόπουλος Κ. (1975), 51-52. Στις 21 Ιουλίου μαρτυρείται η εκτέλεση τριών από τους φυλακισμένους πρόκριτους. Σούλης (1953), 589.
[14] Εδώ ίσως σχετίζεται η πληροφορία ότι ο ένας από τους τρεις πρόκριτους είχε στο κατάστημά του μια “παλαιά μίτρα Επισκόπου” που οι διώκτες τη νόμισαν στέμμα. Σούλης, ο.π.
[15]Star (London), Thursday 27 December 1821, σ. 2.
[17] Εννοεί πιθανώς το Σεμλίνο, πόλη γειτονική του Βελιγραδίου, πάνω στη δεξιά όχθη του Δούναβη, με δραστήρια Ελληνική εμπορική παροικία, απ’ όπου πολλές “ανταποκρίσεις” σε άλλα φύλλα της εφημερίδας.
[19] François Charneaud, πρόξενος της Αγγλίας στη Θεσσαλονίκη (1792-1814 και 1815-1825).
[20]LE CONSTITUTIONNEL, Dimanche 30 Décembre 1821, σ. 1.
[21] “Πόρτες της Κασσάνδρας” η κοινή ονομασία του “Διατειχίσματος”, τείχους που έκλεινε τον ισθμό της Κασσάνδρας από την ακτή του Θερμαϊκού ώς την ακτή του Τορωναίου, στη θέση της αρχαίας Ποτίδαιας. Οχυρώθηκε στα χρόνια του Ιουστινιανού, ανακατασκευάστηκε το 1403, οπότε διανοίχθηκε τάφρος εξωτερικά, επισκευάστηκε από τους Βενετούς και νέα διάνοιξη τάφρου και πρόχειρες επισκευές έκαναν οι υπερασπιστές της Κασσάνδρας περιμένοντας την επίθεση των οθωμανών. Σήμερα, το χώρο έχει επιμεληθεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους και είναι ορατές οι φάσεις του τείχους και οι πύργοι του. Βλ. odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=5608.
[22] (Η υποσημείωση του συντάκτη της εφημερίδας) “Αυτή (η στρατοπέδευση) είναι χωρίς αμφιβολία αυτό που η εφημερίδα “Christian Observer” ονομάζει ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΚΑΙ ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΗΣ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ” στις στήλες του με ημερομηνία 17 του προηγούμενου μήνα”.
[23] (Η υποσημείωση του συντάκτη της εφημερίδας) “Η Ελληνική Εκκλησία δίνει το επίθετο “Αρχιστράτηγος” στον Άγιο Γεώργιο και τον Άγιο Δημήτριο, που ήταν και οι δύο στην πραγματικότητα Στρατηγοί”. Αξιωματικός ήταν ο Άγιος Γεώργιος, ο Άγιος Δημήτριος, για τα βιογραφικά στοιχεία του οποίου υπάρχουν διχογνωμίες, ήταν στρατιωτικός χαμηλότερης βαθμίδας.
[25]The Morning Post, Saturday 05 January 1822, σ. 2.
[26]Saint James’s Chronicle, Saturday 02 February 1822, σ. 3.
[27] (Σημ. Μτφρ.) Το όνομα δεν απαντάται στις πηγές. Πιθανώς πρόκειται για τυπογραφικό λάθος κατά την αντιγραφή από εφημερίδα σε εφημερίδα ή παρανόηση του ονόματος του Yussuf bey, αν και επικεφαλής στην άλωση της Κασσάνδρας ήταν ο Μεχμέτ Εμίν Πασάς.
[28] Η Ρουμάνα πριγκήπισσα και διάσημη στην εποχή της συγγραφέας, Dora d’ Istria, μεταφέρει μια ιστορία που άκουσε από έναν από τους συνοδούς της στο ταξίδι της στην Ελλάδα, τον οποίο ο Απ. Βακαλόπουλος ταυτίζει με τον ονομαστό Μακεδόνα λόγιο Γρηγόριο Γ. Παπαδόπουλο, ο οποίος υπήρξε δάσκαλός της. Για προφανείς λόγους, η συγγραφέας δεν κατονομάζει ούτε τον Παπαδόπουλο, ούτε τα πραγματικά ονόματα των προσώπων που αναφέρει στην αφήγησή του. Μιλάει ωστόσο μια μια Ελληνίδα που έλαβε μέρος στην Επανάσταση στη Δυτική Μακεδονία ντυμένη άνδρας σαν άλλη Jeanne d’ Arc και κατέληξε στην πολιορκία της Κασσάνδρας. Η «Ανθή», όπως είναι το όνομα που της δίνει, ξαναφοράει τα γυναικεία ρούχα και πρώτη ανάμεσα στις γυναίκες βοηθάει τους άνδρες πολεμιστές στην άμυνα. Βακαλόπουλος, Απ. (1994) 2-15.
[30] Ο Απ. Βακαλόπουλος στο παραπάνω άρθρο του δίνει το όνομα του Γιαννιού Χατζηχριστοδούλου, προκρίτου της Κασσάνδρας και του Ολύμπιου Διαμαντή ως διοικητή των Ελλήνων που οχυρώθηκαν στον Ισθμό. Δημήτριος Οικονόμος και όχι Μανωλάκης ήταν το όνομα του ταμία του Εμμ. Παπά, που “αλληλομισιούνταν” με το Γιαννιό, με αποτέλεσμα να υποσκαφεί το ηθικό των Ελλήνων. Βλ. ο.π. 13.
[32] Urquhart (1839), 78. Αναφέρεται στη Συνθήκη του Λονδίνου στις 6 Ιουλίου του 1827, με την οποία η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία αποφάσισαν την ειρήνευση στην Ελλάδα και η οποία οδήγησε στην Ανεξαρτησία δυόμιση χρόνια αργότερα, με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830).
Επανάσταση ένοπλη. Επταετούς διάρκειας, σε γεωγραφικό εύρος πολύ μεγαλύτερο από τα σημερινά όρια της Ελλάδας, με αφάνταστη πυκνότητα πολεμικής δράσης και τεράστιο τίμημα αίματος [1].
Επανάσταση των Ελλήνων απέναντι σε μια Αυτοκρατορία, την Οθωμανική.
Επανάσταση Νίκης και ήττας του Κατακτητή. Οι αυτοκρατορίες δεν αποδέχονται εύκολα τις ήττες τους από Επαναστάτες και με κάθε τρόπο επιχειρούν να πάρουν πίσω ότι η Επανάσταση των σκλαβωμένων κατέκτησε.
Η Τουρκία στην πραγματικότητα δεν έχει αποδεχτεί ακόμα την ήττα της (όπως το επιβεβαιώνει και η επεκτατική, επιθετική της στρατηγική απέναντι στη Ελλάδα).
Η Επανάσταση έφερε την Απελευθέρωση, την ίδρυση του πρώτου Ελληνικού Εθνικού Κράτους [2] και του πρώτου απελευθερωμένου από τους Τούρκους τμήματος της Βαλκανικής, που συγκροτήθηκε σε εθνικό κράτος.[3]
Το 1821 κατέκτησε του στόχους του πραγματώνοντας μια Επανάσταση όχι μόνο απέναντι στην κυρίαρχη και στρατιωτικά υπέρτερη οθωμανική αυτοκρατορία, αλλά και απέναντι στις αντιλήψεις και τις στάσεις της υποτέλειας και του μεροληπτικού συμβιβασμού με τον κατακτητή.
2ο.1821 -Η Επανάσταση δεν έσβηνε, διαρκούσε.
Άλλαζε τα δεδομένα και τους συσχετισμούς.
Το 1821 ήταν Επανάσταση που και στις πιο δύσκολες, οριακές της στιγμές, ακόμα και των εμφύλιων σπαραγμών, δεν έσβησε. Ζούσε και συνέχιζε.
Το 1821 ήταν Επανάσταση διαρκείας, η Ελληνική εθνική-κοινωνική ατμομηχανή της Ιστορίας.
Η Επανάσταση άλλαξε τα δεδομένα και τους συσχετισμούς. Αυτή υποχρέωσε τους ισχυρούς της εποχής, τις τρείς Μεγάλες Δυνάμεις, Αγγλία, Ρωσία και Γαλλία, να αλλάξουν θέση, να λάβουν θέση, να αναγνωρίσουν τα πεπραγμένα της και τους στόχους της και να οδηγηθούν στην αναγνώριση ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους.
Για να είναι και να πραγματοποιηθεί, ως Επανάσταση, είχε τους Πρωτομάρτυρες της, τους Εθνεγέρτες [4], τους Οργανωτές [5], τους Αποστόλους της.
Για να είναι και να πραγματοποιηθεί, ως Επανάσταση, είχε τους Ηγέτες και τους Ήρωες της, το Σχέδιο και το Όραμα της, παρά τα όποια κενά και τις ασάφειες και μια αναγκαία Ενότητα Μάχης και Κοινωνικής Συμμαχίας προσδιορισμένη από τις συνθήκες εκείνης της εποχής.
Μίας κοινωνικής συμμαχίας, με τοπικισμούς, ασυνέχειες και εσωτερικές συγκρούσεις, αλλά και ενεργητική βούληση για την ολοκλήρωση της απελευθερωτικής αποστολής. Κοινωνική συμμαχία της ανερχόμενης ελληνικής αστικής τάξης (έμποροι, τεχνίτες, μικροπαραγωγοί) με τα λαϊκά στρώματα της εποχής ιδιαίτερα των ορεινών και ημιορεινών περιοχών, με σημαντικούς εμπνευσμένους λόγιους, με το αναπτυγμένο δυναμικό της ελληνικής ναυτοσύνης και μεγάλης μερίδας κυρίως του τοπικού κλήρου. Ένοπλο τμήμα αυτής της συμμαχίας αποτέλεσαν οι Κλέφτες και οι Αρματωλοί, ιδιαίτερα των απροσκύνητων και όσων έσπασαν τα δεσμά με την δυναστική οθωμανική διοίκηση, το οποίο στην πορεία του Αγώνα, παρά τις εσωτερικές ομαδοποιήσεις και τις μεταπτώσεις του από τις εξελίξεις, δυνάμωσε και τελικά κράτησε σταθερά τον Αγώνα μέχρι τέλους [6].Οι δυνάμεις που είχαν συγκροτήσει την οικονομική και διοικητική δύναμη σε σύνδεση και συνεργασία με την οθωμανική διοίκηση (κοτζαμπάσηδες και πρόκριτοι) αποτέλεσαν σε σημαντικό βαθμό δυνάμεις αντίστασης και επιφυλάξεων προς την Επανάσταση. Αυτό, σε συνδυασμό και με φιλοδοξίες εξουσίας προσωποποιημένων ομάδων, ήταν το κοινωνικό υπόστρωμα των κοινωνικών ανταγωνισμών και συχνά ακραίων συγκρούσεων καθ΄ όλη την περίοδο της Επανάστασης.
Οι ανερχόμενες αστικές δυνάμεις, ως επί το πλείστον στα εμπορικά κέντρα της Ευρώπης, της Ανατολής αλλά και της Ελλάδας, με ηγεσία εθνικής συνείδησης διατυπώνει μαχητικά, μαζί τελικά και με τα υποδουλωμένα λαϊκά στρώματα, το ιστορικό αίτημα δημιουργίας ανεξάρτητης εθνικής εστίας, Ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους με την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού, με την Απελευθέρωση του Γένους. [7]
Το 1821 ήταν η Επανάσταση των Ελλήνων για Ελευθερία και Πατρίδα. [8]
4ο. Ταυτότητα της Επανάστασης: Ελληνική.
Το 1821 ήταν Επανάσταση με ταυτότητα Ελληνική, μέσα από μια σύνθεση ιδεών, φρονημάτων και στάσεων που οφείλουμε να έχουμε υπόψη μας, και για την ερμηνεία της και τη διαδρομή της, αλλά και ως Δίδαγμα για τον τρόπο σύλληψης, σύνθεσης και ανάδειξης των εγερτήριων ενοποιητικών αναγεννητικών προγραμμάτων για το Έθνος και την Κοινωνία.
Ήταν Ελληνική: με ρίζες της τις ρίζες του ελληνικού έθνους από την αρχαιότητα, με καθοριστική την επιρροή από τις ιδέες της Γαλλικής (1789) και της Αμερικάνικης Επανάστασης (1776), με σταθερή την αναφορά στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη, με τον φιλελεύθερο άνεμο των εννοιών του έθνους και της δημοκρατίας, με διαχρονική ψυχοπαιδαγωγική λειτουργία και ενωτική διαμόρφωση χαρακτήρων από τα έθιμα, τις παραδόσεις, το δημοτικό τραγούδι και την ελληνική γλώσσα. [9]
5ο. Οι ιδέες του Έθνους, της Πατρίδας, της Δημοκρατίας και ο Διαφωτισμός. Η στροφή προς τη Δύση.
Κληρονομιά κεφαλαιώδους σημασίας της Επανάστασης του 1821 που καθόρισε και καθορίζει, έχοντας κατά κάποιο τρόπο αξονική θέση ορίζουσας της Χώρας είναι η απόφασή της να συνδέσει τη ζωή, τη διαδρομή της, τις τύχες της με τη Δύση κι όχι με την ομόδοξη Ρωσία. Πράγματι, η Ρωσία, η μεγάλη ομόδοξη δύναμη του Βορρά που επί μακρόν συγκρούονταν με την οθωμανική αυτοκρατορία, ήταν αγαπητή στον μέσο Έλληνα (παρά και τις πρόσφατες αιματηρές απογοητεύσεις, -Ορλωφικά 1970 -74, ή την πρόταση τριών υποτελών ηγεμονιών αντί ανεξάρτητου κράτους,- 1826).
Γιαυτό, η εξέλιξη αυτή, – η στροφή και η σύνδεση με τη Δύση -, σηματοδοτεί μια καίρια ρήξη με το ως τότε παρελθόν.
Συντελείται, τότε, ταυτόχρονα μια κρίσιμη αναδιάταξη κριτηρίων προσανατολισμού. Ενώ μέχρι τότε το θρησκευτικό κριτήριο αποτελούσε κριτήριο προσανατολισμού και πρωταρχικής επιλογής, η Επανάσταση καθορίζει ότι για τη δημιουργία και οργάνωση Ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους πρέπει να επικρατήσουν και να εφαρμοσθούν οι ιδέες και οι φιλελεύθερες αρχές του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και της Αμερικανικής και Γαλλικής Επανάστασης ως οι μόνες που μπορούσαν να διαμορφώσουν ελεύθερα, ευνομούμενα και σύγχρονα έθνη -κράτη.
Πρόκειται, εδώ, για την επικράτηση των απόψεων και της ατμόσφαιρας εκείνων των επαναστατών και λογίων που έλκουν την ιδεολογική τους καταγωγή από το Ρήγα και στη συνέχεια, εκ των ενόντων, συνθέτουν την ηγεσία της ανερχόμενης αστικής τάξης, όπως παραπάνω περιγράφηκε.[10]
Επικράτηση, η οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστική, -και δεν ήταν οριστική-, αφού υπήρχαν δυνάμεις και λογικές οπισθοδρόμησης ή/και διαφοροποίησης με σκοπό την υπεράσπιση κεκτημένων, συμφερόντων και ρόλων εξουσίας, ή επιδίωξη νέων στα πλαίσια του νέου κράτους. Ενώ ταυτόχρονα, η άποψη για την ύπαρξη ενός μονάρχη- ηγέτη επικεφαλής του απελευθερωμένου έθνους ήταν πολύ ισχυρή.
6ο. Το Φιλελληνικό κίνημα.
Σημαντική ήταν η υποστήριξη προς την Επανάσταση των Φιλελλήνων και του Φιλελληνικού κινήματος. Δεν υπήρξε χώρα της Ευρώπης από την οποία να μην προσήλθαν προσωπικότητες για συμμετοχή και μαχητική υποστήριξη του Αγώνα των Ελλήνων για Ανεξαρτησία. Ενώ σημαντική, από κάθε άποψη είναι και η συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, οι οποίες μόλις προ 45 ετών είχαν δημιουργήσει τον πρώτο πυρήνα του κράτους τους.
Το Φιλελληνικό κίνημα προϊόν της αλληλοεπιρροής του ρομαντισμού, του κλασσικισμού (με την αναγεννησιακή προς την ελληνική αρχαιότητα έννοια/φύση του) και των φιλελεύθερων ιδεών τους έθνους, της πατρίδας και της δημοκρατίας έδωσε και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης και μετά, σε βάθος σχεδόν μιας 50ετίας ευεργετική ώθηση σε πολλούς τομείς (στρατιωτική οργάνωση, υποδομές, εκπαίδευση, οικονομική στήριξη και παραγωγή, εκδόσεις και τυπογραφική κλπ). [11] Ταυτόχρονα, καθοριστική σε ορισμένες περιπτώσεις είναι η επίδραση του στα τότε κέντρα εξουσίας, ιδιαίτερα στο Λονδίνο και το Παρίσι. Καθώς και στις εξελίξεις μείζονων θεμάτων της Επανάστασης, όπως οι διαμεσολαβήσεις για το διπλό δάνειο (1824, 1825), ή, η διαμόρφωση και διοίκηση των πρώτων συγκροτημένων ελληνικών στρατιωτικών και ναυτικών σωμάτων.
Προσωπικότητες του Φιλελληνικού κινήματος έχουν αναδειχθεί σε μορφές παραδειγμάτων για την αλληλεγγύη προς όλους τους αγωνιζόμενους Λαούς [12], [13].
Οι Φιλέλληνες που ήρθαν στην Ελλάδα και αγωνίσθηκαν ήταν περίπου 1200! Από αυτούς το ένα τρίτο σκοτώθηκε στις μάχες ή πέθανε από τις κακουχίες και τις ασθένειες του Αγώνα, με τη μάχη του Πέτα να αποτελεί ιστορικό θυσιαστήριο του άνθους των Φιλελλήνων.
7ο. Το Ελληνικό εθνικό κράτος.
Προπύργιο απέναντι στον ασιατικό βαρβαρισμό.
Οι Μεγάλες Δυνάμεις.
Το ελληνικό εθνικό κράτος ξαναβρίσκει, θα έλεγε κανείς, με έναν τρόπο ταγμένο από την Ιστορία και την Ανθρωπότητα, το νήμα της Αποστολής των Ελλήνων απέναντι στην ασιατική βαρβαρότητα σε όλες της τις μεταλλάξεις μέσα στον ιστορικό χρόνο (από τους Πέρσες μέχρι τους Τούρκους). Το νήμα του Πολιτισμού και του Δημιουργικού Πνεύματος της Ανθρωπότητας απέναντι στη δυναστευτική υποδούλωση στη σκληρή ασιατική απολυταρχία και το σκοταδισμό. Καθίσταται, πάλι, το σύνορο, το προπύργιο, το μέγα αμυντικό και ταυτόχρονα φωτεινό ανάχωμα απέναντι στην παντοειδή Βαρβαρότητα.
Ταυτόχρονα, η ίδρυση του, στο γεωπολιτικό σταυροδρόμι των τριών ηπείρων, συμπίπτει με μια περίοδο ανταγωνιστικών αντιπαραθέσεων των πέντε (5) αυτοκρατοριών για την επέκταση της επιρροής τους (Ρωσικής, Αυστριακής, Οθωμανικής, Γαλλικής, Βρετανικής). Καθώς, μάλιστα, προχωρά η Ελληνική Επανάσταση -χωρίς να ηττάται, όπως εύχονταν και έλπιζαν οι Δυνάμεις του status quo (Αυστρία, Οθωμανική αυτοκρατορία και την πρώτη περίοδο Βρετανία)-, ανακινείται και προβάλλει το Ανατολικό Ζήτημα, δηλαδή, της διαμάχης για τη διανομή της κλονισμένης Οθωμανικής αυτοκρατορίας.[14]
Από τις τέσσερις (4) ευρωπαϊκές Αυτοκρατορίες, εκείνες που είχαν συμφέρον να υποστηρίξουν τις ελληνικές διεκδικήσεις έναντι της Τουρκίας, ιδιαίτερα μάλιστα όταν έβλεπαν ότι η Επανάσταση ζει και προχωρά, ήταν η Βρετανία, η Ρωσία και η Γαλλία.
Η Βρετανία, ως ναυτική δύναμη, είχε τις περισσότερες δυνατότητες να επωφεληθεί από μια τέτοια υποστήριξη. Η Ρωσία είχε λιγότερες, και μπορούσε να ωφεληθεί περισσότερο στηρίζοντας τις γεωγραφικά πλησιέστερες σλαβικές χώρες εναντίον δύο προαιώνιων εχθρών της, της Αυστρίας και της Τουρκίας. Η υποστήριξη των ομόδοξων Ελλήνων είχε χαμηλότερη προτεραιότητα και ήταν εν μέρεις αποτέλεσμα και της ισχυρής ελληνικής παροικίας στη Ρωσία και στους μηχανισμούς της Αυτοκρατορίας της. Ενώ, διατηρούσε επιφυλάξεις έναντι του ελληνικού αλυτρωτισμού για την Κωνσταντινούπολη αφού η ίδια από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου (17ο αιώνα)είχεδιαμορφώσει ως στρατηγικό της στόχο την αυτόνομη έξοδο της στη Μεσόγειο. Η Γαλλία είχε συμφέρον να υποστηρίζει τις ελληνικές διεκδικήσεις, αρκεί να μην ωφελούσαν υπέρμετρα τις άλλες δύο Δυνάμεις. Η Αυστρία, τέλος, μετά την υπέρ των οθωμανών ακαμψία της προσχώρησε σε μια παρόμοια στάση. Όμως, λίγο μετά (1826), χωρίς να ανήκει στην ομάδα των εγγυητριών Δυνάμεων, δεν είχε πολλές δυνατότητες επέμβασης στην Ελλάδα.
Η συσχέτιση μεγάλου μέρους των ελληνικών δυνάμεων (κι όχι μόνο του Α. Μαυροκορδάτου) με τη Βρετανία, η παραχώρηση των δύο δανείων (1824, 1825) από βρετανικούς οίκους και η στρατιωτική εμπλοκή έμπειρων στρατιωτικών στελεχών της Βρετανίας (Τσώρτς, Κόχραν, Άστιγξ κ.α.) αποτέλεσαν καθοριστικούς παράγοντες για την μεταφορά του κέντρου ισορροπίας προς τη Βρετανία, η οποία, έτσι κι αλλιώς, ενδιαφέρονταν δραστήρια για την περιοχή ως κυρίαρχη ναυτική δύναμη και ως ενδιάμεση περιοχή για τον έλεγχο του δρόμου προς τις Ινδίες.
8ο. Ο Ιωάννης Καποδίστριας.
Η δολοφονία του πρώτου κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια αποτέλεσε βαρύτατο πλήγμα για την Ελλάδα, το οποίο απ΄ όσο βεβαιώνουν οι εξελίξεις που ακολούθησαν ποτέ πραγματικά δεν ξεπέρασε (τρίτος εμφύλιος, βασιλεία Όθωνα με Βαυαρούς αντιβασιλείς, έξωση Όθωνα, χρεωκοπία 1837 και 1844, διαμόρφωση κρατικών δομών, πελατειακό κράτος, κλπ). Επιπλέον, είναι καλά γνωστό κι από την πρόσφατη πείρα μας, ότι τα δάνεια (και οι χρεωκοπίες) αποτέλεσαν και αποτελούν μηχανισμούς αποφασιστικής πίεσης και παρέμβασης των ισχυρών δανειστριών χωρών στις υποθέσεις της Χώρας. Οι επτά (7) μέχρι σήμερα πτωχεύσεις (χρεωκοπίες) επιβεβαιώνουν πολύμορφα αυτή την άποψη.
Η δολοφονία του Καποδίστρια ήταν το βαρύτερο πλήγμα που υπέστη ποτέ η Πατρίδα, σε επίπεδο απώλειας ηγετικής προσωπικότητας, σε μια εξαιρετικά κρίσιμη φάση, κυριολεκτικά ιστορικής φύσεως, σαν εκείνη του 1828, όπου μετά την απελευθέρωση η συγκρότηση αποτελεσματικού, πραγματικού κράτους (στο σύνολο των δομών του) ήταν το καίριο ζήτημα. Καίριο ζήτημα που ουδείς άλλος θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει πιο ολοκληρωμένα παρά μόνο ο Ιωάννης Καποδίστριας.
Η δολοφονία του Καποδίστρια (27 Σεπτεμβρίου/ 9 Οκτωβρίου 1831), παρά τα προσχήματα περί ύπαρξης και λειτουργίας συντάγματος το οποίο πάντως παγίδευσε ορισμένες πατριωτικές δυνάμεις ήταν το ωμό, σύνθετο αποτέλεσμα δύο στοιχείων: Από τη μια, της εχθρότητας της Γαλλίας (μετά το 1830) και της Βρετανίας, τα γεωστρατηγικά συμφέροντα των οποίων στην Ανατολική Μεσόγειο εκτιμούσαν ότι κινδύνευαν από την προοπτική δημιουργίας ενός νέου και δυναμικού ναυτικού και εμπορικού κράτους που σχεδίαζε ο Καποδίστριας, χωρίς τον έλεγχό τους ή, χειρότερα, όπως εμμονικά πίστευαν, υπό την επιρροή της Ρωσίας. Και, από την άλλη, των φανατικών φατριασμών, των στενών οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων των κοζαμπάσηδων (όπου οι Μαυρομιχαλαίοι αποτελούσαν τους κλασσικότερους εκπροσώπους), των φαναριωτών (όπου ο Μαυροκορδάτος ήταν η αντιπροσωπευτικότερη περίπτωση) και των πλοιοκτητών κυρίως της Ύδρας (όπου ο Κουντουριώτης ήταν η ”κεφαλή”, υποστηριζόμενος και από το Μιαούλη που πριν από λίγο είχε ανατινάξει τον ελληνικό στόλο και την ναυαρχίδα ”Ελλάς” -κορωνίδα του ελληνικού στόλου, τον Τομπάζη, τους Κριεζήδες κλπ).
9ο. Από το 1821 στο 2021.
Ο Ελληνισμός -Φορέας και Μήνυμα.
Από το 1821 στο 2021. Το μήνυμα σήμερα, οι δράσεις μας σήμερα, πρέπει να έχουν φορέα τον Ελληνισμό. Όπως τότε, σε κάθε κέντρο δραστηριότητας των Ελλήνων (Κωνσταντινούπολη, Βιέννη, Βουδαπέστη, Βουκουρέστι, Τεργέστη, Πίζα, Μόσχα, Οδησσό, Σμύρνη, Ιάσιο), έτσι και σήμερα σε κάθε χώρα (Ευρώπη, Αμερικλη, Αυστραλία, Ασία), σε κάθε κέντρο, παντού στον κόσμο, η δύναμη μας, ο φορέας είναι ο Ελληνισμός. Θα χρειαστεί όμως ένα Όραμα, ένα Σχέδιο με στόχους και προτεραιότητες.
Η έννοια του Ελληνισμού, ως ιστορική, πολιτιστική, λειτουργική έννοια, βρίσκεται κοντύτερα σ΄ αυτό που το Ελληνικό Έθνος αποτυπώνει. Ενώ παρουσιάζει έλλειμμα στη συγκεκριμένη εδαφική και κρατική αναφορά, ωστόσο αποτελεί ένα ισχυρό συνδετικό ιστό σε πολλές χώρες και ταυτόχρονα ένα πνευματικό και αξιακό φορτίο υψηλής αξίας και αναγνωρισιμότητας. Η επικαιροποίηση και επαναφορά του Ελληνισμού, μέσα από μια γεωπολιτική και πολιτισμική θεώρηση και ένα ανάλογο Σχέδιο, στη σύγχρονη εποχή των Δικτύων και της Διαδικτύωσης , μπορεί να αξιοποιήσει τόσο την έννοια και την κατάκτηση του Κέντρου (δηλαδή, του Ελληνικού εθνικού κράτους), όσο και των γραμμών παγκόσμιας διασύνδεσης με περιφερειακούς Κόμβους, (δηλαδή, εκεί όπου υπάρχει ζωντανή ή/και εν σπέρματι Ελληνική παρουσία). Επίσης πρέπει να αξιοποιήσει το ευρύτερο ευνοϊκό περιβάλλον στην αποδοχή και τις επιρροές του πολιτιστικού ελληνικού φορτίου και των δημιουργημάτων του.
Είναι σημαντικό να κατανοηθεί ο Ελληνισμός στην πνευματική του παραγωγή και τα υλικά του δημιουργήματα του. Η λογοτεχνία, το θέατρο, η ποίηση, η μουσική, ο χορός, το άσμα, τα ήθη, τα έθιμα, οι παραδόσεις, η γαστρονομία, η σχέση με τον Τόπο, τη Θάλασσα, τη Φύση, τον Άνθρωπο. Όμως ακόμα περισσότερο, να κατανοηθεί στα υλικά του δημιουργήματα, από Έλληνες δημιουργούς σε θέσεις που η ταυτότητά τους ήταν ή είναι Ελληνική: οι Ναοί, τα Θέατρα, τα Στάδια, οι Πόλεις, τα Αγάλματα, οι αρχαίοι Οικισμοί, τα Μνημεία, οι Οδοί, τα Δίκτυα, οι πάσης φύσεως αρχαίες, ελληνιστικές, βυζαντινές, νεοελληνικές (υπο)δομές.
Ο Ελληνισμός έχει το μοναδικό χαρακτηριστικό, ότι ενώ συγκροτεί τον πυρήνα του Ελληνικού έθνους, ταυτόχρονα, απλώνεται, διακλαδίζεται και αποτελεί βάση και εσώτερο στοιχείο της Οικουμενικότητας.
Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι ο δυτικός άνθρωπος, ιδιαίτερα μετά τον ύστερο Μεσαίωνα, εννόησε τον εαυτό του, την αποστολή του και διαμόρφωσε το πλαίσιο των κοινωνιών με βάση την Ελληνική οπτική και τις Ελληνικές αρχές (ακόμα και της κοινωνικής θέσμισης).
Ο παράγων Πολιτισμός, όπως σωστά διέγνωσε ο καθηγητής Samuel Huntigton στο κείμενό του : ” Η Σύγκρουση των Πολιτισμών”, θα παίξει σημαντικό ρόλο στις διεθνείς σχέσεις και στις εξελίξεις. Η αναμέτρηση Ισλάμ – Χριστιανισμού, για την οποία μίλησε, δείχνει να εγκαθίσταται στην ευρύτερη περιοχή με επιθετικό πρωταγωνιστή την νεο-οθωμανική Τουρκία. έχοντας πάντως ένα μέρος αλήθειας απ΄ όσα διαδραματίζονται στη Συρία, τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, ως προς το φανατικό Ισλάμ, αλλά ο πολιτισμός πρόκειται να αποτελέσει πεδίο σημαντικό στον σημερινό πολυπολικό κόσμο, πέρα από τον οικονομικό ανταγωνισμό, επηρεάζοντας σημαντικά την γεωπολιτική και τις σφαίρες επιρροής.
Σ΄ αυτόν τον κόσμο των Πολιτισμών, ο Ελληνισμός ως πολιτιστικό απόσταγμα και ως κάτοχος του πλέον προβεβλημένου πολιτισμικού brand name , μπορεί να διεκδικήσει και να αποκτήσει μια περίβλεπτη θέση.
10ο. Ο Ελληνισμός στο σύγχρονο Κόσμο.
Ψηφιακή δικτύωση και Δράση.
Ο Ελληνισμός με Σχέδιο και εμπιστοσύνη στις Δυνάμεις του και με πίστη στο φορτίο του και στις δυνατότητες του μπορεί και πρέπει να περάσει στην αντεπίθεση. Στον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο της διαδυκτίωσης, ο Ελληνισμός (ως Έθνος, Διασπορά και Δύναμη) έχει μέγα πλεονέκτημα. Οφείλουμε να εργασθούμε πάνω στο παρακάτω μοντέλο ισχύος, δημοκρατίας, ανάπτυξης και οικουμενικότητας : Μία παγκόσμια Πλατφόρμα (με εθνικό πολιτικό Σχέδιο & Τεχνική διασύνδεση), μ΄ ένα πυκνό δικτυακό πλέγμα σε όλο τον Κόσμο. Το εστιακό Κέντρο θα είναι η Ελλάδα (όπου και οι εσωτερικές επικοινωνίες & αλληλοκαλύψεις), οι περιφερειακοί ανά τον κόσμο Κόμβοι θα είναι στις χώρες- κέντρα δύναμης (με σκοπούς παρέμβασης, επιρροής και προβολής).
11ο.Το νέο δόγμα της Ελλάδας & του Ελληνισμού.
Άμεσοι στόχοι και καθήκοντα.
Σημαντικά και άμεσα είναι τα παρακάτω:
– Να προασπίζουμε σταθερά και ανυποχώρητα την ακεραιότητα και την κυριαρχία της Χώρας, αντιμετωπίζοντας με κάθε μέσο και τρόπο την όποια σε βάρος της επιθετική επιβουλή και επεκτατική διεκδίκηση. Ο,τι κατακτήθηκε με αγώνες και αίμα του Ελληνικού Έθνους θα το υπερασπίσουμε αποφασιστικά.
– Το στρατιωτικό αμυντικό δόγμα ”δεν διεκδικούμε τίποτα, δεν παραχωρούμε τίποτα ” – εννοώντας ότι η εθνική κυριαρχία και η ελληνική επικράτεια είναι απαραβίαστες και αδιαπραγμάτευτες -, δεν ισχύει ως γεωπολιτικό- γεωστρατηγικό δόγμα. Το γεωπολιτικό –γεωστρατηγικό δόγμαπρέπει να συμπυκνωθεί ως εξής:
‘’Η Ελλάδα και ο Ελληνισμός ενδιαφέρονται, μεριμνούν και υπερασπίζονται κάθε τι Ελληνικό παντού, στη γεωγραφική περιοχή τους και τον Κόσμο’’.
– Διεκδικούμε παντού στον Κόσμο και προβάλλουμε, ιδιαίτερα στον άμεσο γεωπολιτικό μας χώρο, στον Εύξεινο, στη Μικρά Ασία, στην Κωνσταντινούπολη, στην Ανατολική Θράκη, στη Μεσόγειο, στα Βαλκάνια, στην Ευρώπη τη μητρότητα της Πολιτιστικής μας Δημιουργίας και Κληρονομίας, το ιστορικό πολύμορφο υλικό και πνευματικό αποτύπωμα, τα δημιουργήματα των Ελλήνων στην πορεία του χρόνου, όλα τα παραχθέντα αποτελέσματα των Ελλήνων.
– Ο Ελληνισμός της Μεσογείου έχει τον δικό του άξονα άμυνας, δράσης και δημιουργικών πρωτοβουλιών. Τον άξονα : Ελλάδας – Κύπρου.
Ο άξονας αυτός, όπου η Ελλάδα οφείλει να πρωτοπορεί, μπορεί και πρέπει να αποτελέσει το κλειδί για τη συγκρότηση και την υλοποίηση μιας νέας Δυτικής στρατηγικής στην ευρύτερη περιοχή με τη σταθερή συνεργατική σύμπραξη του Ισραήλ και της Αιγύπτου και την υποστήριξη της Γαλλίας, των ΗΠΑ και όλων των χωρών που βλέπουν ότι ο νεο-οθωμανικός τούρκικος επεκτατισμός και ο φανατικός ισλαμικός ριζοσπαστισμός πρέπει να αναχαιτισθούν.
Θεσσαλονίκη, 16 Μαρτίου 2021
______________________________________
[1] O φόρος αίματος για την Απελευθέρωση είναι ασύλληπτος και εν πολλοίς άγνωστος: 200.000 σκοτωμένοι αγωνιστές και 350.000 άμαχοι νεκροί!
ένοι δδιακόσιοιες σκοτωμένους αγωνιστές και τριακόσ
[2] Το ελληνικό εθνικό κράτος που δημιουργήθηκε από την Επανάσταση του ΄21 έκλεινε μέσα στα πρώτα, στενά όρια του μόνο 760.000 Έλληνες. Η πρώτη οριογραμμή μολονότι γνωστή ως γραμμή Άρτας-Βόλου, άφηνε έξω τις δύο αυτές σημαντικές ελληνικές πόλεις, καθώς και τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη, εκτός από τις Κυκλάδες και τις Σποράδες. Ήταν, όμως, το πρώτο ελεύθερο Ελληνικό εθνικό κράτος στη νεώτερη ιστορία!!
[3] Η Ρουμανία έγινε ανεξάρτητη το 1877. Η Σερβία το 1878. Η Βουλγαρία αυτόνομη το 1878 και ανεξάρτητη το 1908. Η Αλβανία ανεξάρτητη το 1912. Τέλος, η Τουρκία, μετά τις ήττες και την διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας, έγινε εθνικό κράτος το 1923.
[4] Ο εθνεγέρτης-εθναπόστολος Ρήγας Βελεστινλής, περιλαμβάνει, ως εσωτερικό ιδιαίτερο τμήμα στο Θούριο του τον όρκο των Πατριωτών, με τα εξής λόγια:
[5] Ο όρκος της Φιλικής Εταιρείας περιλαμβάνει τους δύο ακρογωνιαίους λίθους: Πατρίδα και Ελευθερία. Η έμφαση, η ανυποχώρητη θέληση στο σκέλος της Ελευθερίας αποδόθηκε με το συγκλονιστικό, μοναδικό σύνθημα αγωνιζόμενου έθνους: Ελευθερία ή Θάνατος. Ο όρκος της Φιλικής Εταιρείας στο κλείσιμο του ήταν ως εξής;
”Τέλος πάντων ορκίζομαι εις Σέ, ω Ιερά Πατρίς!
Ορκίζομαι εις τας πολυχρονίους βασάνους Σου΄
Ορκίζομαι εις τα πικρά δάκρυα, τα οποία τόσους αιώνας έχυσαν τα ταλαίπωρα Τέκνα Σου’
Εις τα ίδιά μου δάκρυα, χυνόμενα εις ταύτην την στιγμή,
Και την μέλλουσαν Ελευθερίαν των Ομογενών μου, ότι αφιερώνομαι όλος εις Σέ!”
[7] Ο Νίκος Σβορώνος αποδίδει με το δικό του κατηγορηματικό τρόπο αυτή την κατάσταση, αυτή τη δυναμική, νέα ιστορική πραγματικότητα. Γράφει: ”Η εθνική ιδεολογία της πιο δυναμικής μερίδας της αστικής τάξης και των διανοουμένων που τηνεκφράζουν φτάνει στο τέλος του 18ου αιώνα και στις αρχές του 19ου σε τέτοια ωριμότητα και καθαρότητα, ώστε να επιτρέψει στις δυνάμεις του έθνους (την αγροτιά με τα ένοπλα σώματα των κλεφτών, τα μικροαστικά στοιχεία των ναυτικών, των εμπόρων και των βιοτεχνών), να σπάσει τους δισταγμούς ή την εχθρότητα των ηγετικών συντηρητικών ομάδων και να παρασύρει ολόκληρο τον Ελληνισμό σε έναν κοινό απελευθερωτικό αγώνα.”
[8] Ο Αγώνας των Ελλήνων για Ελευθερία και Πατρίδα συνεχίσθηκε σκληρός και πολυμέτωπος, μέχρι το 1957 (απελευθερωτικός αγώνας για την αυτοδιάθεση-ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα).
Το 1821 ήταν η κορυφαία, επαναστατική στιγμή έναρξης αυτής της πολύχρονης μαχητικής πορείας.
Οι σταθμοί της:
1864 -ενσωμάτωση των Επτανήσων στην Ελλάδα με την ανάρρηση στο θρόνο του Γεωργίου Α΄,
1881 -ενσωμάτωση της Θεσσαλίας μετά από επιτυχείς διπλωματικές διαπραγματεύσεις,
1912 -1913 -σκληροί και νικηφόροι πόλεμοι των Ελλήνων (Βαλκανικοί Πόλεμοι 1912 -13), ενσωμάτωση της Μακεδονίας, της Ηπείρου, της Κρήτης, της Σάμου, των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου,
1919 -ενσωμάτωση της Δυτικής Θράκης μετά τον νικηφόρο για τους Έλληνες Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, 1919 -Ανατολική Θράκη και παράλια της Μικράς Ασίας (Ιωνία -Σμύρνη, Κυδωνιές κλπ) προσγράφηκαν στην νικήτρια του πολέμου (Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος) Ελλάδα για να χαθούν τρία χρόνια αργότερα, το 1922, με τη Μικρασιατική Καταστροφή,
1947 -ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στη νικήτρια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου Ελλάδα. Τα πιθανά άλλα κέρδη της Ελλάδας, ως νικήτριας χώρας, αν όχι εδαφικά, οπωσδήποτε οικονομικά, παραγωγικά κλπ, χάθηκαν στην καταστροφική δίνη του εμφύλιου 1947 -49), του μονού εμφύλιου μετά το Β΄ Π. Πολέμου στη Δυτική Ευρώπη των νικητών.
[9] Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, μολονότι υποστράτηγος του ρωσικού στρατού, πρίγκιπας και υπασπιστής του τσάρου Αλεξάνδρου Α΄, ως αρχηγός πλέον της Φιλικής Εταιρείας (και πιθανόν και υπό την επήρεια του κινήματος των Δεκεμβριστών) στην προκήρυξη έναρξης του Αγώνα, στις 24 Φεβρουαρίου 1821 στο Ιάσιο της Μολδοβλαχίας, δείχνει καθαρά την επιρροή από τις δημοκρατικές ιδέες της Ευρώπης την οποία καθιστά σημείο αναφοράς σε συνάρτηση και με τη συνείδηση της ισχυρής ιστορικής σχέσης των αγωνιζόμενων Ελλήνων με τους Έλληνες πρόγονους τους, της Αρχαίας Ελλάδας.
Είναι πολύ χαρακτηριστικά τα σημεία αυτού του ιστορικού κειμένου (από την Προκήρυξη του Αλέξανδρου Υψηλάντη):
[10] Την 1η Ιανουαρίου 1822, στην Επίδαυρο, 59 αντιπρόσωποι -νόμιμοι παραστάται (κατά την χρησιμοποιούμενη ορολογία), που συγκροτούν την πρώτη Εθνοσυνέλευση (10 Πελοποννήσιοι, 8 Δυτικοελλαδίτες, 27 Ανατολικοελλαδίτες, 13 των Νησιών και 1 της Κάσου), κηρύσσουν κατά το πρότυπο της ανεξαρτησίας των Η.Π.Α., την Ανεξαρτησία του Ελληνικού Έθνους και ψηφίζουν το γενικό πολίτευμα της Ελλάδας, το πρώτο Σύνταγμα, τον ”Οργανικό Νόμο”, όπως τον ονόμασαν. Η κήρυξη της Ανεξαρτησίας:
” Το ελληνικόν έθνος, το υπό την φρικώδη οθωμανικήν δυναστείαν μη δυνάμενος να φέρη τον βαρύτατον και απαραδειγμάτιστον ζυγόν της τυραννίας, και αποσείσαν αυτόν με μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον δια των νομίμων Παραστατών του, εις Εθνικήν συνηγμένων Συνέλευσιν, ενώπιον Θεού και ανθρώπων, την πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν”!
[11] Ο σπουδαίος Έλληνας ιστορικός Απόστολος Βακαλόπουλος γράφει χαρακτηριστικά: ”Ο φιλελληνισμός γίνεται ένα εύχυμο και δυνατό παρακλάδι του ρομαντισμού, ένα επί μέρους φιλολογικό και καλλιτεχνικό κίνημα, που στρέφει τους δημιουργούς του προς τις ελληνικές χώρες, προς τους αρχαίους αλλά και προς τους νέους Έλληνες. Όσο μάλιστα προχωρούμε προς την επαναστατημένη Ελλάδα, τόσο και περισσότερο πληρώνεται η έννοια της λέξης ”Φιλέλληνας”, που με το πέρασμα του χρόνου δηλώνει τη συνισταμένη όχι άνισων, αλλά δύο ίσων και ισόρροπων δυνάμεων, δηλαδή της εξ ίσου δυνατής αγάπης των ξένων όχι μόνο προς την αρχαία, αλλά και προς τη νέα Ελλάδα. Οι φιλέλληνες τώρα δεν ξεχωρίζουν πια το αρχαίο από το νέο, αλλά στρέφονται με φιλία και αγάπη, ακόμα και με αυτοθυσία, και προς τα δύο. Είναι οι πραγματικού Φιλέλληνες.”
[12] Ο Λόρδος Βύρων (George Gordon Byron, -Lord Byron). Τα χαράματα της 19ης Απριλίου 1824, Δευτέρα του Πάσχα, άφησε την τελευταία του πνοή στο Μεσολόγγι, σε ηλικία 36 ετών. Τα τελευταία του λόγια ήταν για την Ελλάδα: «Της έδωσα τον καιρό, την υγεία μου, την περιουσία μου, και τώρα της δίνω τη ζωή μου. Τι μπορούσα να κάνω περισσότερο;». Ενώ στο ποιητικό κύκνειο άσμα του με τίτλο’ Σήμερα συμπληρώνω τα τριάντα-έξη μου χρόνια…, έγραφε:
”…Αν τα νιάτα σου λυπάσαι, γιατί πλειο να ζεις;
Της τιμής εδώ ‘ναι ο τόπος, άξιος δείξου μαχητής,
ζήτα κι εύρε ανδρείου μνήμα, κι αν ζητήσεις θα το βρεις,
κοίτα γύρω, πιάσε θέση,
στάσου εκεί ν’ αναπαυθείς.”
(Μεσολόγγι, 22 Ιανουαρίου 1824)
[13] Σάμουελ Χάου (Samuel Gridley Howe), Αμερικανός, γιατρός-χειρουργός, λαμβάνει μέρος και στις πολεμικές αναμετρήσεις 1827 -χρόνος λιμού στην επαναστατημένη Ελλάδα και το 1828, επονομαζόμενος Λαφαγιέτ της Ελληνικής Επανάστασης, εν συνεχεία υποστηρίζει τους Γάλλους και Πολωνούς επαναστάτες. Γράφει από τις πολεμικές του εμπειρίες στην Πελοπόννησο: «Αυτό τον τρόπο ζωής τον συνηθίζει κανένας γρήγορα. ΄Εχω δυο μήνες τώρα να βγάλω τα ρούχα μου τη νύχτα και δεν έχω κρεβάτι, μόνο το πάτωμα και μια κουβέρτα κι εντούτοις κοιμάμαι καλύτερα από τότε που κοιμόμουν σε πουπουλένιο κρεβάτι με καθαρά σεντόνια. Το κεφάλι μου, με μόνο ένα μαντήλι ανάμεσα σε αυτό και την πέτρα, αισθάνεται το ίδιο άνετα, όπως τότε με το απαλό προσκέφαλο… Η αντοχή στην πείνα ήταν μια άλλη δοκιμασία των ελλήνων στρατιωτών. Στις καλές περιπτώσεις είχαν ελιές, σύκα, ψωμί. Σε άλλες χόρτα, σαλιγκάρια, κρέας γαϊδάρου, σφύκες ή μέναν μέρες νηστικοί… Έχω κάνει μήνες χωρίς τίποτα άλλο, παρά μόνο σαλιγκάρια του βουνού, ψημένες σφύκες, εβδομάδες χωρίς ψωμί, και μέρες χωρίς μπουκιά από οποιαδήποτε τροφή…»
[14] Ο ιστορικός Απόστολος Βακαλόπουλος γνώστης του Βαλκανικού και Ευρωμεσογειακού παίγνιου γράφει συγκεκριμένα: ”Τα τρία αυτά χρόνια, 1821-23, κατά τα οποία οι πολιτικοί αγώνες περιορίζονται στις αντιθέσεις πολιτικών – στρατιωτικών, καθώς και έντονων τοπικών συμφερόντων, ήταν αρκετά για να προσελκύσουν την προσοχή της έμπειρης διπλωματίας των τριών Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας, και να διαβλέψουν στον ελληνικό παράγοντα μια δύναμη, μέσω της οποίας θα μπορούσαν -η καθεμιά για λογαριασμό της- να ασκήσουν την επιρροή τους στην επίκαιρη εκείνη γωνιά της Ευρώπης, στο σταυροδρόμι των τριών ηπείρων. Ακριβώς ο ανταγωνισμός αυτών των δυνάμεων επηρεάζει αντίστοιχα και βαθμιαία τους πολιτικούς αγώνες και τους τοποθετεί από το 1824 κ.ε. μέσα στα ευρύτερα πλαίσια της ευρωπαϊκής πολιτικής και διπλωματικής διαπάλης και Ιστορίας.”
”Δίαυλος”, 27ο τεύχος. Μάρτιος 2021 -αφιερωματική έκδοση για τα 200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης
1882…. Ο Γερμανός γιατρός Ρόμπερτ Κοχ ανακαλύπτει το βάκιλο της φυματίωσης. Για τη σημαντική αυτή ιατρική ανακάλυψη η 24η Μαρτίου χαρακτηρίζεται ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Φυματίωσης.
1933…. Στη Γερμανία, το Ράιχσταγκ αποφασίζει με βάση τον Εξουσιοδοτικό νόμο την παραχώρηση όλης της νομοθετικής εξουσίας στη χιτλερική κυβέρνηση. Αρχή της Ναζιστικής δικτατορίας.
1935…. Εκτελούνται δια τουφεκισμού οι στρατηγοί Αναστάσιος Παπούλας και Μιλτιάδης Κοιμήσης ως πρωταίτιοι του βενιζελικού κινήματος της 1ης Μαρτίου. Ερήμην σε θάνατο έχουν καταδικαστεί οι Ελευθέριος Βενιζέλος και Νικόλαος Πλαστήρας.
1940…. Καταγράφεται αυθεντική μαρτυρία εμφάνισης σέλαος πάνω από την Αθήνα, όταν πολλοί Αθηναίοι υποστηρίζουν μεταξύ άλλων πως «θεϊκά πέπλα» σκεπάζουν την πόλη.
1958…. Ο “βασιλιάς του ροκ εν ρολ”, Ελβις Πρίσλεϊ, ντύνεται “στα χακί” για την εκπλήρωση της διετούς στρατιωτικής του θητείας.
1961…. Η Πάρνηθα χαρακτηρίζεται εθνικός δρυμός.
1999…. Το ΝΑΤΟ εξαπολύει βομβαρδισμούς εναντίον της Γιουγκοσλαβίας, με σκοπό να αναγκάσει το Βελιγράδι να αποδεχθεί το διεθνές ειρηνευτικό σχέδιο για το Κόσοβο. Είναι η πρώτη στρατιωτική εκστρατεία της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας εναντίον κυρίαρχου κράτους στα 50 χρόνια της ιστορίας της. Οι επιχειρήσεις λήγουν στις 10 Ιουνίου, με την έναρξη της αποχώρησης των σερβικών δυνάμεων από το Κόσοβο και την εγκατάσταση της ειρηνευτικής δύναμης KFOR του ΝΑΤΟ στην επαρχία.
2003…. Τα κράτη- μέλη του Αραβικού Συνδέσμου υιοθετούν με 21 ψήφους υπέρ και μία κατά, ψήφισμα με το οποίο ζητούν την άμεση και χωρίς όρους υποχώρηση των αμερικανικών και βρετανικών στρατιωτικών δυνάμεων από το Ιράκ.
Σαν σήμερα το 1874 γεννήθηκε ο θρυλικός ούγγρος μάγος, Χάρι Χουντίνι και το 1926 ο ιταλός θεατρικός συγγραφέας, Ντάριο Φο. Την ίδια μέρα το 1905 πέθανε ο γάλλος συγγραφέας μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας, Ιούλιος Βερν.
Πλειστηριασμοί σεισμόπληκτων κατοικιών στο Αρκαλοχώρι, καταγγελίες για αδικία και παράλειψη κρατικών μέτρων, ΕΝΦΙΑ σε γκρεμισμένα σπίτια και διαμονή σε κοντέινερ. Κάπως έτσι είναι η κατάσταση που βιώνουν οι κάτοικοι της περιοχής, 3,5 χρόνια μετά τον σεισμό που άφησε πίσω του 1 νεκρό, 11 τραυματίες και σοβαρές ζημιές σε πάνω από 8.000 σπίτια.
Πριν από λίγες ημέρες, οι σεισμόπληκτοι του Αρκαλοχωρίου στην Κρήτη προχώρησαν σε μια δραματική καταγγελία αναφέροντας σοβαρές παραλείψεις στην προστασία τους. Ο Σύλλογος Σεισμόπληκτων Δήμου Μινώα Πεδιάδας «Η Ελπίδα» ανέφερε ότι η μόνη και κύρια κατοικία μιας πολύτεκνης μονογονέας μητέρας, η οποία είχε χαρακτηριστεί «κίτρινη», πλειστηριάστηκε.
Αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς το προηγούμενο διάστημα, οι σεισμόπληκτοι είχαν την εντύπωση ότι τα μέτρα προστασίας θα αποτρέψουν τέτοιες καταστάσεις και παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις με πρώτο και καλύτερο τον κ. Χρήστο Τριαντόπουλο.
Ο πρόεδρος του συλλόγου, κ. Κώστας Γκαντάτσιος, ανέφερε ότι αυτή δεν είναι η μοναδική περίπτωση πλειστηριασμού, καθώς έρχονται κι άλλες το προσεχές διάστημα, δείχνοντας την προκλητική στάση της πολιτείας απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους.
Οι πλειστηριασμοί που έρχονται το επόμενο διάστημα σύμφωνα με την ανακοίνωση του συλλόγου:
• Μονοκατοικία 87 τ.μ με αποθήκη 15 τ.μ, στις 19/03/2025
• Βιοτεχνικά Κτίρια 493 τ.μ, στις 28/03/2025
• Μονοκατοικία 140 τ.μ με χώρο στάθμευσης στις 28/03/2025
• Κτίριο μεικτής χρήσης 119 τ.μ, στις 02/04/2025
• Μεζονέτα 305 τ.μ, στις 04/04/2025
• Μονοκατοικία 68 τμ εντός οικισμού Αρκαλοχωρίου, στις 16/04/2025
• Μεζονέτα 273 τ.μ, στις 23/04/2025
• Ημιτελές κτίριο 260 τμ, στις 16/04/2025
• Μονοκατοικία 171 τ.μ, στις 26/03/2025
• Μονοκατοικία 83 τμ, στις 04/04/2025
• Μονοκατοικία και πάρκινγκ 140 τμ, στις 28/03/2025
Παράλληλα, ο κ. Κώστας Γκαντάτσιος, τόνισε ότι «υπάρχουν πολλά σπίτια με κίτρινη και κόκκινη ένδειξη, κάτι που σημαίνει ότι έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ενώ άλλα θα έπρεπε να έχουν γκρεμιστεί ήδη, κάτι που δεν έχει γίνει ούτε στο ελάχιστο. 3.500 δημότες έχουν φύγει μετά τον σεισμό, ενώ πολλοί μένουν σε περίπου 180-200 κοντέινερ. Υπάρχουν παιδιά που επειδή γκρεμίστηκε το σχολείο τους, έχουν κάνει μάθημα μόνο σε κοντέινερ».
Σύμφωνα με τα λεγόμενα του ίδιου, οι κάτοικοι της περιοχής κατέθεσαν 3.500 φακέλους για να ξαναφτιάξουν τα σπίτια τους και πήραν μόλις 260 άδειες. Όπως κατήγγειλε ο ίδιος, «αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχουν μόλις 17 μηχανικοί για να ελέγξουν όλους τους φακέλους, η διαδικασία κινείται με ρυθμούς χελώνας, την ώρα που τα fund καλπάζουν».
Ακόμη και η κρατική αρωγή της κυβέρνησης για τους πληγέντες είναι προβληματική, καθώς πρόκειται για ένα σύστημα που χρηματοδοτείται 80% από το δημόσιο και 20% μέσω άτοκου δανείου. «Όπως μας είπαν και στις τράπεζες τα δικά μας δάνεια είναι ένα προϊόν που δεν τους ενδιαφέρει», αποκάλυψε.
Τέλος, ο πρόεδρος του συλλόγου τόνισε ότι στέλνουν ΕΝΦΙΑ σε γκρεμισμένα σπίτια ή μισογκρεμισμένα ή ακόμη και σε άτομα που φιλοξενούνται σε άλλο σπίτι, καθώς το δικό τους καταστράφηκε. Όπως είπε «δεν υπάρχει καμία κρατική μέριμνα ή πρόληψη. Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες σεισμόπληκτες περιοχές όπως στο Δαμάσι Λάρισας, τη Σάμο ή τη Μυτιλήνη».
Μέρες που έρχονται η αναπόληση της πορείας μας ως νέου ελληνισμού τα 204 χρόνια μετά την έναρξη της Επανάστασης είναι καταθλιπτική.
Τα οράματα πνίγηκαν στα νερά της Ιωνίας και η τελευταία αναλαμπή εμφανίστηκε στα βουνά της Αλβανίας το 1940. Έκτοτε, μια παρακμιακή πορεία διακρίνει την ελληνική κοινωνία. Μέρος της αμφισβητεί, ακόμη, και την ιστορική της συνέχεια. Και από το απόθεμα ιστορικού, πνευματικού και εδαφικού πλούτου που της προσέφεραν οι προηγούμενοι, οι σημερινοί είναι διατεθειμένοι να παραχωρήσουν δεξιά και αριστερά, αρκεί να μην τους χαλάσει η ησυχία. Ο απόλυτος εκμαυλισμός, ο ευνουχισμός μιας κοινωνίας που στο παρελθόν,, από την αρχαία εποχή ως τον δεύτερο πόλεμο του προηγούμενου αιώνα οι πρόγονοί της διακρίνονταν για την ανδρεία τους. Σήμερα, αναστενάζουν, μόνο, στα γήπεδα.
Κάτι άρχισε να ψελλίζεται το τελευταίο διάστημα στις πλατείες αλλά θα δούμε τι χαρακτηριστικά θα έχει.
Οι εξουσιαστές του, διαμόρφωσαν έναν λαό φοβισμένο με επίμονη καθοδήγηση από την, υποτίθεται, πνευματική του ελίτ, την πολιτική και οικονομική του τάξη και τα εξωνημένα ΜΜΕ και τον έχουν οδηγήσει στο χείλος της καταστροφής.
Οι δυνάμεις που είχαν συμφέρον να βοηθήσουν στην ανεξαρτησία της χώρας, ήταν παρούσες καθ όλη την διαδρομή της αυτά τα 200 τόσα χρόνια, όχι πάντα μαζί της, και σήμερα, επηρεάζουν, ακόμη καθοριστικά την ύπαρξή της.
Απέτυχε το κράτος να διασφαλίσει την ακεραιότητά του που σήμερα αμφισβητείται.
Απέκτησε μια συγκεντρωτική μορφή και μια πολιτική διοίκηση που θυμίζει περισσότερο τις γνωστές οικογένειες της κάτω Ιταλίας.
Η Ελληνική Επανάσταση πέτυχε επειδή προηγήθηκε ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός.
Σχολεία, βιβλία, διδασκαλία, συγκρούσεις ιδεών, ζητήματα της ελληνικής γλώσσας, κοινωνική κριτική, όλα αυτά συνέβαλαν να ενεργοποιηθεί η ελληνική συνείδηση και να πάρουν θάρρος οι υπόδουλοι Έλληνες.
Αυτά, ακριβώς, τα στοιχεία που κρατούν συνεκτική μια κοινωνία αποδόμησαν σήμερα οι κυβερνώντες για να στηρίξουν ένα κράτος το οποίο το καπηλεύεται μια πολιτικοοικονομική κλίκα. Και έχουν ενσπείρει στην κοινωνία την αμφιβολία του κατά πόσο είναι ακόμη και Έλληνες. Δεν τους βολεύει η αναπαραγωγή αυτής της συνείδησης διότι κρατά ζωντανό ένα δημιουργικό πνεύμα που μονίμως αμφισβητεί. Χειραγωγημένη κοινωνία θέλουν στη λογική «να κάνουμε καμιά δουλειά» και «πάμε και όπου βγει». Ως ένα βαθμό το έχουν πετύχει.
Το 1821 είχαμε την παλιγγενεσία των Ελλήνων (που σημαίνει ότι εξαφανίσθηκαν κάποια στιγμή και ξαναγεννήθηκαν) ή μια επαναστατική στιγμή σε μια συνεχή πορεία από την αρχαία εποχή;
Ο Ρήγας πίστευε πως όποιος μιλά ελληνικά και υποστηρίζει την Ελλάδα είναι Έλληνας. Οπότε ο ελληνισμός έχει συνέχεια. Και ο Κοραής αμφισβητούσε πως ακόμη και οι Μακεδόνες, πολύ περισσότερο το Βυζάντιο, ήταν ελληνικά.
Είναι η κοραϊκή αντίληψη που επικράτησε μετά την δημιουργία του ελληνικού κράτους και κυριάρχησε στις ημέρες μας. Θεωρεί τους Μακεδόνες κατακτητές του ελληνισμού και ολετήρες του ελληνικού πολιτισμού. Στη Χαιρώνεια τελείωσε ο ελληνικός πολιτισμός. Το, δε, Βυζάντιο, χαρακτηρίζεται, επίσης, κατακτητής, σκοτεινό και ένοχο για την πνευματική κατάπτωση των Ελλήνων. Με αυτό το ιδεολογικό υπόβαθρο προσήλθαν εύκολα στις Πρέσπες για την γνωστή συμφωνία. Και ετοιμάζουν και νέα στο Αιγαίο αν δεν τους σταματήσουν οι εξελίξεις.
Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης οι δύο εμφύλιοι εισήγαγαν το στοιχείο της διχόνοιας. Και το δάνειο, νωρίς κατά την εξέλιξή της, το στοιχείο της εξάρτησης. Και τα δύο συνεχίζονται ως σήμερα.
Η συσπείρωση, περί τον Μαυροκορδάτο, των «εκσυγχρονιστών» και η αντίθεσή τους με τους παραδοσιακούς που εκφράζονταν από τον Κολοκοτρώνη, αποτέλεσε θανατηφόρα σύγκρουση και συνεχίζεται- και αυτή- ως σήμερα.
Χωρίς τον Κολοκοτρώνη, η Επανάσταση θα είχε εκπνεύσει. Χωρίς τον Μαυροκορδάτο δεν θα είχε λάβει την διεθνή της διάσταση.
Ο Μαυροκορδάτος επινόησε και έθεσε σε εφαρμογή ένα ιδιαίτερο κράμα δυτικού φιλελευθερισμού και κοτζαμπασισμού που θα σφραγίσει την ελληνική πολιτική επί πολλές δεκαετίες. Και κυριαρχεί και σήμερα.
Θα θέσει τα θεμέλια του «κράτους προστασίας» που θα επισφραγιστεί με τα δύο μεγάλα αγγλικά δάνεια.
Η Ελλάδα από τότε δεν ανέκαμψε. Δεν ολοκλήρωσε την Επανάσταση ούτε εδαφικά ούτε κυριαρχικά. Δεν απέκτησε ποτέ την ανεξαρτησία της. Η εθνική ανεξαρτησία δεν είναι κάτι που κατακτήθηκε με την Επανάσταση και στην πορεία απωλέσθηκε. Η εξάρτηση βρίσκεται στον γενετικό κώδικα του νέου ελληνισμού.
Η πρώτη διαιρετική γραμμή του νέου ελληνισμού εντοπίζεται πριν, ακόμη, ξεσπάσει η Επανάσταση. Ήταν μεταξύ αυτών που ήθελαν μια οικουμενική Ελλάδα (Ρήγας Φερραίος) και εκείνων που επιθυμούσαν μια στενή, μικρή και “καθαρή” Ελλάδα (Κοραής).
Η “δεύτερη” μεταξύ αυτών που ήθελαν έλεγχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εκ των έσω και ανάληψη της ηγεσίας της από τους Έλληνες και εκείνων που προέκριναν την Επανάσταση σε ένα μικρό, ελεγχόμενο μέρος, όπου θα εξαντλείτο η δυναμική της.
Η τρίτη, μετά την έναρξη της Επανάστασης, ήταν μεταξύ αυτών που ήθελαν μια αυτόνομη και αυτοδύναμη ανάπτυξη (Κολοκοτρώνης και οι συν αυτώ) και εκείνων που ήθελαν την ένταξη στις, τότε, δυτικές δομές και την εξέλιξή της υπο την δυτική επιρροή (Μαυροκορδάτος).
Η τέταρτη μεταξύ της ομάδας που συσπειρώθηκε περί τον Όθωνα και των συνταγματιστών.
Η πέμπτη μεταξύ αυτών που υποστήριζαν την Μεγάλη Ιδέα και την ένταξη του συνόλου του ελληνισμού στο νέο ελληνικό κράτος και των οπαδών της μικράς, εντίμου Ελλάδος.
Η έκτη μεταξύ Βενιζελικών και Βασιλικών.
Και μετά το 1936, η έβδομη μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς. Μια διαίρεση που ταλάνισε και ταλανίζει, ακόμη και σήμερα, τον ελληνικό λαό.
Σήμερα επαναφέρεται μια όγδοη διαίρεση, μεταξύ αυτών που υποστηρίζουν την εθνική συνέχεια των Ελλήνων, από την αρχαία εποχή και εκείνων που πιστεύουν πως ο ελληνισμός, ως εθνότητα, δημιουργήθηκε μετά την συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους.
Αυτή η- τελευταία- διαχωριστική γραμμή είναι οριζόντια. Διατρέχει όλα τα κόμματα. Είναι κυρίαρχη στο πολιτικό σύστημα αλλά μειοψηφική στην κοινωνία.
Η αντιπαράθεση συστήματος και κοινωνίας είναι το σημερινό διακύβευμα.
204 χρόνια μετά: ξέρουμε τι θέλουμε;
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Θεσσαλονίκη” 22.03.25
FILE - Turkish President Recep Tayyip Erdogan speaks during a joint statement to the media in Baghdad, Iraq, April 22, 2024. (Ahmad Al-Rubaye /Pool Photo via AP, File)
Μήνυμα από τον Τούρκο Πρόεδρο στην Κομισιόν μετά την συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Άγκυρα.
«Είναι πλέον φανερό ότι η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία όχι μόνο για λόγους ασφαλείας, αλλά και σε πολλούς άλλους τομείς», δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετά την συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Ταυτόχρονα έστειλε μήνυμα για βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων που συνεχίζονται στην Τουρκία μετά την σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου.
Ειδικότερα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε σήμερα ότι οι διαδηλώσεις κατά της φυλάκισης του Εκρέμ Ιμάμογλου έχουν μετατραπεί σε ένα «κίνημα βίας», με τον Τούρκο πρόεδρο να λέει ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης θα λογοδοτήσει για τραυματισμούς αστυνομικών και για ζημιές σε περιουσίες.
Όπως μεταδίδει το ΑΠΕ, μιλώντας έπειτα από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στην Άγκυρα, ο Ερντογάν δήλωσε ότι το CHP πρέπει να σταματήσει να «παρακινεί» πολίτες, προσθέτοντας ότι το «σόου» του CHP θα τελειώσει αναπόφευκτα και ότι θα νιώσουν ντροπή για το «κακό» που έκαναν στη χώρα.
Παράλληλα, ο Ερντογάν ανέφερε ότι «η αντιπολίτευση δεν μπορεί να αναλάβει τη διακυβέρνηση του κράτους, εκτός από τη διαχείριση των δήμων».
«Είναι πλέον φανερό ότι η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία όχι μόνο για λόγους ασφαλείας, αλλά και σε πολλούς άλλους τομείς», υποστήριξε ακόμη ο Τούρκος πρόεδρος.
Ξανά στους δρόμους οι διαδηλωτές παρά τις απειλές Ερντογάν
Η σύλληψη την περασμένη Τετάρτη του Ιμάμογλου, βασικού πολιτικού αντιπάλου του Ερντογάν, πυροδότησε τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στους δρόμους στην Τουρκία εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Χθες Κυριακή, δικαστήριο αποφάσισε την προφυλάκισή του, εν αναμονή της δίκης, με κατηγορίες διαφθοράς που ο ίδιος αρνείται.
Παρά τις απαγορεύσεις που επέβαλαν οι αρχές για συγκεντρώσεις, οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για πέμπτη συνεχόμενη νύχτα χθες Κυριακή, με εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να κατεβαίνουν στους δρόμους και το αντιπολιτευόμενο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) του Ιμάμογλου να ζητά να συνεχιστούν οι πανεθνικές διαδηλώσεις.
Νωρίτερα σήμερα, ο υπουργός Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι σπέρνουν τον «τρόμο» στους δρόμους και θέτουν απειλή στην εθνική ασφάλεια. Ο υπουργός τόνισε ότι 1.133 άνθρωποι έχουν συλληφθεί στην Τουρκία από την Τετάρτη, ημέρα σύλληψης του Ιμάμογλου και ότι 123 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί.
Αυστηρό μήνυμα της Κομισιόν σε Ερντογάν: «Η Τουρκία να διατηρήσει τις δημοκρατικές της αξίες»
«H σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης και των διαδηλωτών εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την πρόσδεση της Τουρκίας στη μακρόχρονη δημοκρατική της παράδοση». Αυτό δήλωσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κληθείσα να σχολιάσει τις τελευταίες εξελίξεις στην Τουρκία.
Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος για θέματα Διεύρυνσης, Γκιγιόμ Μερσιέ, απάντησε ότι «ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης και ως υποψήφια προς ένταξη χώρα στην ΕΕ, η Τουρκία πρέπει να διατηρήσει τις δημοκρατικές της αξίες. Τα δικαιώματα των εκλεγμένων αξιωματούχων, καθώς και το δικαίωμα των ειρηνικών διαδηλώσεων πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστά».
Ερωτηθείς για το αν και κατά πόσο η Τουρκία συνεχίζει να αποτελεί για την ΕΕ, «ομοϊδεάτη χώρα εταίρο», ο Γκιγιό Μερσιέ επανέλαβε τη δήλωση της Προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την οποία: «θέλουμε η Τουρκία να παραμείνει προσηλωμένη στην Ευρώπη, αλλά αυτό απαιτεί σαφή δέσμευση σε δημοκρατικούς κανόνες και πρακτικές» και παράλληλα «είναι σημαντικό η Τουρκία να σέβεται αυτές τις θεμελιώδεις αρχές».
Σχετικά με την ενημέρωση που έλαβε χώρα στις 21 Μαρτίου, μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, από την πρόεδρο της Επιτροπής και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, προς τους ηγέτες χωρών της “συμμαχίας των προθύμων” για την Ουκρανία, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο Τούρκος πρόεδρος, η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Πάολα Πίνο απάντησε ότι η Τουρκία αποτέλεσε μέρος αυτών των συζητήσεων πριν από τα πρόσφατα γεγονότα στη χώρα.
Ερωτηθείς αν η Επιτροπή σκοπεύει να επανεξετάσει την πραγματοποίηση των δύο διαλόγων υψηλού επιπέδου τον επόμενο μήνα με την Τουρκία, ο Γκιγιό Μερσιέ απάντησε: «Δεν θέλουμε να κάνουμε εικασίες σε αυτό το στάδιο για πιθανή ακύρωση». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η Επιτροπή παρακολουθεί πολύ στενά την κατάσταση με την Τουρκία.
του Κωνσταντίνου Κούσαντα, Αντιστρατήγου ε.α.
της ΕΛΕΝΗΣ ΣΤΟΥΜΠΟΥ-ΚΑΤΣΑΜΟΥΡΗ
του 
