Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν την Κυριακή ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις σχεδιάζουν να δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις στη Συρία «στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας».
Η τουρκική εφημερίδα Türkiye, επικαλούμενη πηγές των τουρκικών υπηρεσιών ασφαλείας, ανέφερε ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις αναμένουν να δημιουργήσουν μια αεροπορική και μια ναυτική βάση στη Συρία για την καταπολέμηση του ISIS.
Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, «η Άγκυρα θα παράσχει βοήθεια στις συριακές αρχές στην οργάνωση του στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας».
Η τουρκική εφημερίδα ανέφερε ότι πραγματοποιούνται τακτικές συναντήσεις μεταξύ πέντε χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, στο πλαίσιο ενός συντονισμένου μηχανισμού για την καταπολέμηση του ISIS στη Συρία. Οι υπόλοιπες συμμετέχουσες χώρες δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί.
Οι πηγές επιβεβαίωσαν ότι η Τουρκία θα συμβάλει σημαντικά στην ενίσχυση της ασφάλειας εντός της Συριακής Αραβικής Δημοκρατίας.
Σημείωσε επίσης ότι η τρέχουσα τουρκική στρατιωτική παρουσία επικεντρώνεται κυρίως στη βόρεια Συρία.
Πηγή του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας είχε αναφέρει προηγουμένως ότι η χώρα του συνεχίζει να μελετά την ίδρυση στρατιωτικής βάσης στη Συρία για εκπαιδευτικούς σκοπούς, εξηγώντας ότι ο στόχος ήταν η ενίσχυση των δυνατοτήτων του συριακού στρατού.
Προηγούμενες αναφορές ανέφεραν ότι Τούρκοι αξιωματούχοι διεξάγουν μελέτη για πιθανές τοποθεσίες για την εγκατάσταση αυτών των βάσεων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν 5.522 εισηγμένες εταιρείες με αξία άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων το 2025, σύμφωνα με μελέτη της Веѕt Вrоkеrѕ.
2.129 ή το 39% από αυτά βρίσκονται στη Βόρεια Αμερική.
Εκεί βρίσκεται ο ηγέτης – οι ΗПΑ με 1.873 εταιρείες. Ακολουθούν η Ιαπωνία, η Ινδία και η Κίνα με σημαντικά μικρότερους αριθμούς.
Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις στις κορυφαίες χώρες είναι αυτές που διαθέτουν τους μεγαλύτερους πόρους για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτή είναι και η στρατηγική των εταιρειών από τη Μέση Ανατολή, με τη Σαουδική Αραβία (98), το Ισραήλ (70) και τα ΗΑΕ (62) να αναμένεται να έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο.
Пηγή: Vіѕuаl Саріtаlіѕt
Στο άλλο άκρο της λίστας βρίσκεται η Αφρική, η οποία έχει 45 (0,8% όλων) εισηγμένες εταιρείες αξίας άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων, με μόνο δύο από αυτές να μην βρίσκονται στη Νότια Αφρική.
Η Ευρώπη κατατάσσεται τρίτη, με τους μεγαλύτερους αριθμούς στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ελβετία και τη Σουηδία.
Η παρουσία δύο γειτόνων μας – της Ελλάδας και της Ρουμανίας – προκαλεί εντύπωση, γράφει το βουλγαρικό δημοσίευμα.
«Κλειδί» για την εξιχνίαση του εγκλήματος ήταν ο εντοπισμός του αδελφού, ο οποίος έμενε στη Νεμέα, καθώς όταν τον προσήγαγαν για ανάκριση και αφού του παρουσίασαν τα στοιχεία που είχαν συγκεντρώσει, εκείνος φέρεται να περιέγραψε τι συνέβη το μοιραίο βράδυ.
Όπως μεταφέρουν αστυνομικές πηγές, ο άνδρας από τη Νεμέα περιέγραψε ότι πήγε στη Ζάκυνθο μια ημέρα πριν την δολοφονία έχοντας συνεννοηθεί με τον αδελφό του, που έμενε στο νησί και γνώριζε ότι η άτυχη γυναίκα είχε χρήματα στην κατοχή της, να διαπράξουν τη ληστεία.
Κατά τις ίδιες πηγές οι δύο άνδρες διέμειναν σε ένα από ενοικιαζόμενα που είχε ο – κατά τις μαρτυρίες των άλλων δύο – δράστης της δολοφονίας και την επόμενη ημέρα έβαλαν σε εφαρμογή το σχέδιό τους.
«Φορέσαμε κουκούλες, μάσκες, γάντια και της στήσαμε καρτέρι» φέρεται να είπε στους αστυνομικούς ο άνδρας από τη Νεμέα.
Περιγράφοντας τι συνέβη ο άνδρας είπε: «Την περιμέναμε να γυρίσει και της ορμήξαμε για να της πάρουμε τα κλειδιά και να μπούμε στο σπίτι. Εγώ προσπάθησα να ανοίξω την πόρτα και εκείνη την ώρα είδα ότι είχε πέσει κάτω και είχε αίματα, του λέω “να φύγουμε” και φύγαμε».
Μετά τον αιματηρό και θανατηφόρο καβγά, πατέρας και θείος φέρονται να έφυγαν πεζή από το σημείο, περπατώντας για περίπου μια ώρα πριν να καλέσουν τον γιο του πρώτου για να τους παραλάβει. Στο ενδιάμεσο είχαν κάψει τα ρούχα και είχαν πετάξει το μαχαίρι.
Σύμφωνα με τον άνδρα από τη Νεμέα «για τους επόμενους δύο μήνες δεν ήρθαμε σε καμία επαφή με ελάχιστα τηλεφωνήματα για να μην συνδεθούμε μεταξύ μας»
Κατά πληροφορίες πατέρας και θείος – και οι δύο Αλβανικής καταγωγής – δούλευαν μαζί σε οικοδομές όταν αποφάσισαν να διαπράξουν τη ληστεία με θύμα την 69χρονη. Ο πατέρας ζούσε μαζί με τον γιο του στη Ζάκυνθο ενώ ο θείος έμενε στη Νεμέα.
Αστυνομικές πηγές μεταφέρουν ότι πατέρας και θείος πήγαν με καλυμμένα τα χαρακτηριστικά τους στο σπίτι της 69χρονης με τον γιο να εκτελεί χρέη μεταφορέα.
Αυτός που μαχαίρωσε την άτυχη γυναίκα στον μηρό με αποτέλεσμα να υποστεί ακατάσχετη αιμορραγία φέρεται να είναι ο πατέρας, ο οποίος, ωστόσο, εμφανίζεται να μην ομολογεί, κάτι που, αντίθετα, έχουν κάνει ο αδελφός του και ο γιος του.
Υπενθυμίζεται ότι την άτυχη γυναίκα είχε βρει το μοιραίο πρωί ο γιος της να κείτεται χωρίς τις αισθήσεις της στα σκαλοπάτια της εισόδου του σπιτιού της, κοντά στο αυτοκίνητό της.
Ο ιατροδικαστής που μετέβη στο σημείο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο θάνατός της προήλθε από εγκληματική ενέργεια καθώς η γυναίκα έφερε τραύμα από νύσσον και τέμνον όργανο στον αριστερά μέσα μηρό, πάνω από το γόνατο, το οποίο προκάλεσε μεγάλη αιμορραγία, με αποτέλεσμα να φύγει από τη ζωή σε λίγα λεπτά.
Χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν στην πορεία με ισραηλινή σημαία σε μουσουλμανική συνοικία της Ιερουσαλήμ – βίντεο
Η κρατικά επιδοτούμενη πορεία για την «Ημέρα της Σημαίας» παρέλυσε τη ζωή των Παλαιστινίων στην Παλιά Πόλη, τιμώντας την ισραηλινή κατοχή της Ανατολικής Ιερουσαλήμ το 1967.
Χιλιάδες Ισραηλινοί συμμετείχαν σε κρατικά χρηματοδοτούμενη πορεία που διέσχισε την μουσουλμανική συνοικία της Παλιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ, φωνάζοντας ρατσιστικά συνθήματα όπως «η Γάζα είναι δική μας», «θάνατος στους Άραβες» και «να καούν τα χωριά τους».
Η ετήσια αυτή πορεία, που χρηματοδοτείται και προβάλλεται από τον δήμο Ιερουσαλήμ, τιμά την κατάληψη και κατοχή της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και των ιερών της τόπων από το Ισραήλ κατά τον πόλεμο του 1967 — μια κατάληψη που δεν αναγνωρίζεται διεθνώς.
Ο δήμος διαφημίζει την εκδήλωση, γνωστή ως «πορεία της σημαίας», ως μια «εορταστική πομπή» και την εντάσσει σε ευρύτερο πρόγραμμα εκδηλώσεων για την «απελευθέρωση» της πόλης.
Ωστόσο, η πορεία αυτή συνοδεύεται εδώ και χρόνια από εκρήξεις ρατσισμού και επιθέσεις κατά Παλαιστινίων, ενώ προηγείται συστηματική βία στην Παλιά Πόλη που στην πράξη παραλύει τις παλαιστινιακές περιοχές, ιδίως τη μουσουλμανική συνοικία. Από τις πρώτες ώρες της Δευτέρας, μικρές ομάδες νεαρών Ισραηλινών παρενοχλούσαν καταστηματάρχες και περαστικούς, έφτυναν γυναίκες με χιτζάμπ, έκλεβαν από καφέ, λεηλατούσαν βιβλιοπωλείο και εισέβαλαν τουλάχιστον σε ένα σπίτι με τη βία.
«Κλείσε τώρα, ή δεν μπορώ να σε προστατεύσω», προειδοποίησε αστυνομικός τον ιδιοκτήτη καφέ Ρέιμοντ Χίμο, όταν εκείνος διαμαρτυρήθηκε για νεαρούς με ενδυμασία θρησκευτικού σιωνισμού που έκλεβαν αναψυκτικά. Τη Δευτέρα, τα περισσότερα καταστήματα είχαν κλείσει ως τη 1 μ.μ., αρκετές ώρες νωρίτερα από προηγούμενες χρονιές, ενώ οι κάτοικοι είχαν οχυρωθεί στα σπίτια τους.
Ο Αβίβ Τατάρσκι, ερευνητής της ΜΚΟ Ir Amim που εργάζεται για μια δίκαιη Ιερουσαλήμ, σχολίασε: «Αφαιρεί το δικαίωμα των ανθρώπων στο βιοπορισμό, τους κάνει να νιώθουν ανασφαλείς στον τόπο τους. Συμβολικά μεταφέρει ένα μήνυμα: ‘Δεν ανήκετε εδώ, εμείς είμαστε οι ιδιοκτήτες αυτού του τόπου’».
Από το μεσημέρι, ομάδες Εβραίων μέσα στην Παλιά Πόλη φώναζαν συνθήματα όπως «να καούν τα χωριά τους», «ο Μωάμεθ πέθανε» και «θάνατος στους Άραβες».
Αυτά τα συνθήματα αναπαρήχθησαν από μεγαλύτερες ομάδες που κατέφταναν αργά το απόγευμα, κυρίως άνδρες. Οι γυναίκες κατευθύνθηκαν προς το Τείχος των Δακρύων σε ξεχωριστή πορεία, καθώς η εκδήλωση χωρίζεται σε φύλα για θρησκευτικούς λόγους.
Μια μεγάλη ομάδα που έφτασε στην Πύλη της Δαμασκού φώναζε «η Γάζα είναι δική μας» και κρατούσε πανό που έγραφε «Ιερουσαλήμ 1967, Γάζα 2025», υπονοώντας ουσιαστικά τη στρατιωτική προσάρτηση της Λωρίδας της Γάζας κατά το πρότυπο της κατάληψης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.
Ένα άλλο πανό έγραφε «χωρίς Νάκμπα δεν υπάρχει νίκη», αναφερόμενο στον βίαιο εκτοπισμό περίπου 700.000 Παλαιστινίων κατά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948.
Η πορεία οργανώνεται από την οργάνωση «Am K’Lavi», η οποία έχει ως μοναδική δραστηριότητα τον συντονισμό της «Ημέρας της Σημαίας». Επικεφαλής της είναι ο Μπαρούχ Καχάνε, γιος του ραβίνου Μεΐρ Καχάνε, Εβραίου υπερεθνικιστή που ίδρυσε το κόμμα Kach — απαγορευμένο στην Ισραήλ από τη δεκαετία του ’80 με βάση τη νομοθεσία περί τρομοκρατίας και σήμερα ενεργό ως ακροδεξιό κίνημα.
Ορισμένοι από τους συμμετέχοντες φορούσαν μπλουζάκια με το σύμβολο του κόμματος — μια σφιγμένη γροθιά μέσα σε άστρο του Δαβίδ. Άλλοι φορούσαν μπλουζάκια με τα ονόματα των λυκείων τους, τα οποία είχαν οργανώσει ομαδικές συμμετοχές στην πορεία.
Ο ακροδεξιός υπουργός εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, ήταν ανάμεσα στο πλήθος στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ. Φωτογραφία: Atef Safadi/EPA
Παρά το ιστορικό βίας, ελάχιστη η αστυνομική παρουσία – Καμία προστασία για τους Παλαιστίνιους
Παρά το ιστορικό επεισοδίων και βίαιων επιθέσεων που συνοδεύει την πορεία της «Ημέρας της Σημαίας», η αστυνομική παρουσία στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ παρέμεινε περιορισμένη, με τις αρχές να μην προσφέρουν ουσιαστική προστασία στους Παλαιστίνιους που βρέθηκαν στο στόχαστρο των επιθέσεων.
Μοναδικό αναχώμα απέναντι στη βία αποτέλεσαν συχνά ακτιβιστές της οργάνωσης Standing Together, οι οποίοι στάθηκαν ως ανθρώπινη ασπίδα μπροστά από επιτιθέμενους, φορώντας μόνο μωβ γιλέκα που τους αναγνώριζαν ως μέλη της οργάνωσης.
Στο πλήθος που κατέφτασε στην Παλιά Πόλη λίγο πριν τη δύση του ηλίου βρισκόταν και ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ. Νωρίτερα την ίδια μέρα είχε πραγματοποιήσει προκλητική επίσκεψη στον χώρο του τεμένους Αλ-Άκσα για να προσευχηθεί — παρότι το Ισραήλ επισήμως απαγορεύει την τέλεση εβραϊκών θρησκευτικών τελετών στον συγκεκριμένο χώρο.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, από την πλευρά του, συγκάλεσε υπουργικό συμβούλιο στη Σιλουάν, μια γειτονιά της κατεχόμενης Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα, αγνόησε προειδοποιήσεις από την εσωτερική υπηρεσία ασφαλείας Shin Bet ότι η κίνηση αυτή θα προκαλούσε ένταση.
Η πορεία της σημαίας θεωρείται ήδη από πολλούς ως μια βίαιη και βαθιά προκλητική εκδήλωση που εκφράζει τον εβραϊκό έλεγχο της Ιερουσαλήμ — μια εκδήλωση που στο παρελθόν έχει πυροδοτήσει ευρύτερες συγκρούσεις. Η βία που ξέσπασε στην ίδια πορεία το 2021 αποτέλεσε καταλύτη για τον 11ήμερο πόλεμο ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς.
Ο Ντάνι Σάιντεμαν, Ισραηλινός νομικός με εξειδίκευση στη γεωπολιτική της Ιερουσαλήμ, χαρακτήρισε την απόφαση του Νετανιάχου να συνεδριάσει στη Σιλουάν ως πολιτική «πυρομανία».
«Η νοτιοανατολική κορυφογραμμή των τειχών της Παλιάς Πόλης, κυριολεκτικά στη σκιά των τειχών, είναι πράγματι τοποθεσία της βιβλικής Ιερουσαλήμ. Αλλά σήμερα είναι και μια παλαιστινιακή γειτονιά», εξήγησε ο Σάιντεμαν.
«Το παρελθόν χρησιμοποιείται ως όπλο από αποίκους που κινούνται από βιβλικές ιδεοληψίες για να εκτοπίσουν Παλαιστινίους, να γκρεμίσουν τα σπίτια τους και να ανασυστήσουν μια ψευδο-αρχαία εκδοχή του Ισραήλ. Και αυτός ο τόπος, το πιο αμφιλεγόμενο και εύφλεκτο σημείο της Ιερουσαλήμ, είναι το μέρος που διάλεξε ο Νετανιάχου για να ‘γιορτάσει’».
Thousands of Israelis join violent, racist march through Jerusalem’s Muslim quarter
State-backed flag day march shut down Palestinian life in Old City to celebrate Israel’s 1967 occupation of East Jerusalem
The annual march, paid for and promoted by the Jerusalem city government, celebrates Israel’s capture and occupation of East Jerusalem and its holy sites in the war of 1967. The Israeli takeover is not recognised internationally.
The Jerusalem municipality advertises the event, known as the flag march, as a “festive procession”, part of a broader programme of events celebrating the “liberation” of the city.
The march has been marred by racism and attacks on Palestinians for years, and is preceded by a campaign of violence in the Old City that in effect shuts down Palestinian majority areas, particularly in the Muslim Quarter.
From before midday on Monday small groups of young Israeli men attacked and harassed shopkeepers and passersby inside the city, spitting at women in hijabs, stealing from cafes, ransacking a bookshop and entering at least one home by force.
“Shut now, or I can’t protect you,” a police officer told cafe owner Raymond Himo, when he protested about teenagers in religious Zionist dress stealing drinks. On Monday, shops had mostly closed by 1pm, hours earlier than in previous years, with residents barricaded in their homes.
Aviv Tatarsky, a researcher with the Ir Amim non-profit that works for an equitable Jerusalem, said: “It deprives people of their economic livelihood, makes them feel unsafe in their surroundings. Symbolically it sends a message: ‘You don’t belong here, we are the ones who own this place.’”
From midday, groups of Jewish men inside the city shouted racist chants including “may their villages burn”, “Mohammed is dead” and “death to Arabs”.
Those slogans were picked by larger groups of mostly men that began arriving in the late afternoon. Women approached the Western Wall on a separate march, which is largely divided by gender for religious reasons.
One large group arriving at the Damascus Gate chanted “Gaza is ours”, and carried a large banner reading “Jerusalem 1967, Gaza 2025”, in effect threatening full military annexation of the strip to echo the capture of East Jerusalem.
Another banner read a “without a Nakba there is no victory”, referring to the forcible expulsion of about 700,000 Palestinians when the state of Israel was created in 1948.
The procession is coordinated by “Am K’Lavi”, a non-profit whose only activity is organising the flag day march. It is chaired by Baruch Kahane, the son of Meir Kahane, a Jewish supremacist Rabbi who founded the Kach party. Banned as a political party in Israel in the 1980s under anti-terror legislation, it is now a far-right movement.
Some marchers wore T-shirts with the party’s symbol of a clenched fist in a star of David. Others wore shirts with the names of their high schools, which had organised group outings to the march.
The Israeli far-right national security minister, Itamar Ben-Gvir, was among the crowds in the Old City of Jerusalem. Photograph: Atef Safadi/EPA
Despite the history of violence at the march there was a relatively light police presence inside the Old City, and they did little to protect many of the Palestinians targeted with violence.
Activists from the group Standing Together, who stood as human shields in front of attackers protected only by purple gilets identifying them as members were often the only barrier preventing the violence escalating.
The far-right national security minister Itamar Ben-Gvir was among the crowds arriving at the Old City around sunset. He had earlier made an inflammatory trip to pray at al-Aqsa mosque in its compound, where officially Israel does not permit Jewish believers to carry out religious rituals.
The prime minister, Benjamin Netanyahu, hosted a cabinet meeting in Silwan, in occupied East Jerusalem. He ignored warnings from the Shin Bet security service that it would be an inflammatory move, Israeli media reported.
The flag march is already seen as a violent and deeply provocative expression of Jewish control of Jerusalem, which has in the past triggered broader conflict. Violence at the same event helped spark the 11-day war between Israel and Hamas in 2021.
Danny Seidemann, an Israeli attorney specialising in the geopolitics of Jerusalem, described Netanyahu’s cabinet meeting as political “pyromania”.
“The ridge to the south of the ramparts of the Old City, literally in the shadow of the Old City, is indeed the location of biblical Jerusalem. But it is also a contemporary Palestinian neighbourhood,” Seidemann said.
“The past is being weaponised by biblically motivated settlers to displace Palestinians, demolish their homes and recreate their vision of a renewed pseudo-ancient Israel. This is the site, the most contested and volatile in Jerusalem, is where Netanyahu has decided to ‘celebrate’.”
The conflict in the Middle East has destroyed countless lives and the horrific scenes since 7 October 2023 from Gaza and Israel have haunted millions around the world.
Understanding what has happened – and what comes next – is more important than ever.
With correspondents on the ground in the Middle East and reporters providing live updates around the clock, the Guardian is well-placed to provide comprehensive, fact-checked reporting, to help all of us make sense of events that have reshaped global politics.
We appreciate that not everyone can afford to pay for news right now. That’s why we choose to keep our journalism open for everyone. If this is you, please continue to read for free.
But if you can, can we count on your support at this perilous time? Here are three good reasons to make the choice to fund us today.
1. Our quality, investigative journalism is a scrutinising force.
2. We are independent and have no billionaire owner controlling what we do, so your money directly powers our reporting.
3. It doesn’t cost much, and takes less time than it took to read this message.
Choose to support open, independent journalism on a monthly basis. Thank you.
«Κρατήθηκαν 61 από τους 63 στρατιωτικούς που συνελήφθησαν στην επιχείρηση κατά της Φετουλαχιστικής Τρομοκρατικής Οργάνωσης (FETÖ) σε 36 επαρχίες με κέντρο την Κωνσταντινούπολη από την Γενική Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης», γράφει η Hürriyet .
Σε επιχείρηση κατά της Φετουλάχιστανικής Τρομοκρατικής Οργάνωσης (FETÖ) σε 36 επαρχίες με κέντρο την Κωνσταντινούπολη, συνελήφθησαν 61 εν ενεργεία στρατιωτικοί, συμπεριλαμβανομένων αντισυνταγματαρχών, ταγματαρχών και λοχαγών, γράφουν σήμερα τα τουρκικά ΜΜΕ.
Οι δικαστικές διαδικασίες των 62 υπόπτων που συνελήφθησαν στο πλαίσιο της έρευνας για την FETÖ που διεξήγαγε η Γενική Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης και οδηγήθηκαν στο Δικαστικό Μέγαρο της Κωνσταντινούπολης στο Τσαγλαγιάν μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών τους στο αστυνομικό τμήμα έχουν ολοκληρωθεί.
Το Ειρηνοδικείο Εφημερίας αποφάσισε τη σύλληψη 61 από τους 62 ύποπτους εν ενεργεία στρατιωτικούς που παραπέμφθηκαν με αίτημα σύλληψης.
Το δικαστήριο αποφάσισε την επιβολή δικαστικών μέτρων ελέγχου σε έναν ύποπτο με τη μορφή «απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα» και «μη υπογραφής».
Επιχείρηση αντι FETÖ σε όλη τη χώρα
Φωτό από το δημοσίευμα της Aksam
Στην επιχείρηση που πραγματοποιήθηκε στις 23 Μαΐου εναντίον της FETÖ σε 36 επαρχίες με επίκεντρο την Κωνσταντινούπολη, διαπιστώθηκε ότι από τους 63 υπόπτους που υπηρετούν στη Διοίκηση Πολεμικής Αεροπορίας, τη Γενική Διοίκηση Χωροφυλακής, τη Διοίκηση Ξηράς και τη Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων, 4 ήταν συνταγματάρχες, 8 ήταν αντισυνταγματάρχες, 12 ήταν ταγματάρχες, 15 ήταν λοχαγοί και 24 ήταν υπαξιωματικοί και ειδικοί λοχίες.
Στην έρευνα, διαπιστώθηκε ότι «άμαχοι υπεύθυνοι για τους στρατιώτες που είναι μέλη της οργάνωσης επικοινωνούσαν με τους στρατιώτες μέσω προπληρωμένων γραμμών που είχαν εγκατασταθεί σε χώρους όπως περίπτερα, αγορές, κέντρα πληρωμής λογαριασμών και γραμμές καρτοτηλεφώνου που είχαν εγκατασταθεί σε δημόσιους χώρους».
62 από τους υπόπτους, οι οποίοι αναγνωρίστηκαν ως εν ενεργεία στρατιωτικοί, συνελήφθησαν στο πλαίσιο της επιχείρησης.
Οι προσπάθειες για τη σύλληψη ενός υπόπτου για φυγή συνεχίζονται.
Όταν το 1996 είχα ταξιδέψει οδικώς στην Κεντρική Ασία είχα εκπλαγεί όταν συνειδητοποίησα πως από τα τουρκικά παράλια, απέναντι από την Χίο, μέχρι τις παρυφές της ερήμου Γκόμπι της Κίνας (κοντά στο δυτικό τέλος του Σινικού Τείχους) μπορείς να συννενοηθείς χρησιμοποιώντας την τουρκική γλώσσα!
Διασχίζοντας την Τουρκία, το βόρειο Αζερμπαϊτζάν, περιοχές του Καυκάσου (Τσετσενία, Ινγκουσέτια, Νταγκεστάν), γύρω από την Κασπία το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν, μετά το Ουζμπεκιστάν, το Κιργκιστάν και τέλος, την περιοχή των Ουιγούρων στην Κίνα, διασχίζεις εδάφη σουνιτών μουσουλμάνων που ομιλούν γλώσσες με ρίζα τα τούρκικα. Τελευταία, πολλοί ηγέτες από τις χώρες αυτές τονίζουν την τουρκόφωνη καταγωγή τους.
Ο Πρόεδρος του Αζερμπαιτζάν Ιλάμ Αλίγιεφ, αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά του στις αρχές του 2014 δήλωσε στην εθνοσυνέλευση της χώρας του πως “η οικογένεια μας είναι ο τουρκόφωνος κόσμος κι’ εκεί είναι που αισθανόμαστε καλα.” Παρόμοιες απόψεις έχουν εκφράσει οι ηγέτες του Οργανισμού Τουρκοφώνων Κρατών (OTS) σε πολλές περιπτώσεις.
Ανάμεσα τους και ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτωρ Ορμπάν, τονίζοντας πως η χώρα του αποτελεί “την πιό δυτική προέκταση των ανατολικών λαών” κι’ έχει παραλάβει την Ανώτατη Τιμητική διάκριση του OTS.
H τουρκική ταυτότητα αναδείχθηκε σε πολλούς από τους λαούς αυτούς με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανάδειξη των ιστορικών μνημών για την παλινόρθωση της προεπαναστατική ιδέας για την ίδρυση του “Τουρανιστάν”. Αυτό είχε δημιουργηθεί τα χρόνια των ισλαμικών κινητοποιήσεων στην Κεντρική Ασία κάτω από την καθοδήγηση του Τούρκου στρατηγού Ενβερ Πασά. Μέλος αυτός της Τριανδρίας των Νεότουρκων στρατηγών, που έβαλαν την Τουρκία στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας, κατέφυγε μετά την ήττα στη Μόσχα και ο Λένιν τον είχε στείλει στο σημερινό Τατζικιστάν.
Αντί όμως να κατευνάσει τους εξεγερμένους εκεί μουσουλμάνους, αυτός ηγήθηκε του κινήματός τους και ίδρυσε την Μουσουλμανική Δημοκρατία του Τουρκεστάν. Το κίνημα των Μπασμάτσι, όπως ονομάσθηκε, δεν άργησε να κατατροπωθεί από τους μπολσεβίκους (για λεπτομέρειες βλ. βιβλίο μου, “Στην Καρδιά του Ισλάμ”)
Απο τις Στέπες της Κεντρικής Ασίας ως το Αφγανιστάν” (Terzo-Βooks, 1998, σελ. 135-137) κι’ ο Ενβέρ σκοτώθηκε, λίγο έξω από την σημερινή πρωτεύουσα του Τατζικιστάν, Ντουσάμπε. Τα οστά του μεταφέρθηκαν με τιμές στην Κων/πολη, το 1996, από τον Ερμπακάν. Υποδηλώνοντας έτσι με σαφήνεια την σύνδεση, μέσω του Ισλάμ, της Τουρκίας με τα έθνη της βαθειάς Ασίας.
Ο τουρκόφωνος κόσμος της Κεντρικής Ασίας ανέβηκε γεωστρατηγικά σε σημασία για την Δύση αφ’ ενός λόγω της γενικότερης αντίθεσής του στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αλλά και λόγω του ρόλου του στην καρδιά του Μεσαίου Διαδρόμου για την μεταφορά δια ξηράς εμπορευμάτων από την Ασία (Νοτιοανατολική και Κίνα) προς την Δύση. Παράλληλα όμως, ανεξάρτητα τι λέγεται δημόσια, αναβαθμίστηκε στο πλαίσιο αυτό κι’ ο ρόλος της Τουρκίας.
Συγκεκριμένα, το αμερικανικό ίδρυμα US Helsinki Commission (που απαρτίζεται η διοίκησή του από 9 Βουλευτές, 9 Γερουσιαστές κι από ένα μέλος των Υπουργείων Εξωτερικών, Αμύνης και Εμπορίου) σε έκθεσή του το 2024 (επί Μπάιντεν ακόμη, δηλαδή) εισηγείται (σύμφωνα με αναφορά του Ιδρύματος Woodrow Wilson της Ουάσιγκτον, του Μαρτίου 2025): “Από το ξεκίνημα του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, τα κράτη της Κεντρικής Ασίας βαθμιαία απομακρύνονται από την επιρροή της Ρωσίας.
Εν τούτοις, έχουν σημαντικούς δεσμούς ασφαλείας, οικονομικούς και πολιτιστικούς που δεν μπορούν να ματαιωθούν εύκολα χωρίς την ύπαρξη κάποιου ουσιαστικού συνεργάτη. Η Τουρκία, λόγω γλωσσικών και πολιτιστικών δεσμών, μπορεί να παίξει αυτόν τον ρόλο. Παράλληλα, μιά ενισχυμένη παν-τουρκική συνεργασία ενισχύει το διπλωματικό και πολιτικό κύρος της Τουρκίας. Αμερικανική στήριξη μιάς τέτοιας πρωτοβουλίας θα πετύχει τον διπλό στόχο, της ενίσχυσης της κυριαρχίας των Κεντροασιατικών κρατών και της υποστήριξης των περιφερειακών επιδιώξεων της Αγκυρας.”
Παρά την αναγνώριση από την Άγκυρα πως Ρωσία και Κίνα έχουν ισχυρά συμφέροντα στην περιοχή, η λειτουργία το OTS, που προσεκτικά προωθεί η Τουρκία, της δίνει σοβαρά πλεονεκτήματα και βοηθάει στους σχεδιασμούς της. Είναι φανερό, ανεξάρτητα τι λένε σε εμάς για να μας καθησυχάζουν, πως για τις ΗΠΑ ο ρόλος της Τουρκίας, και το παιχνίδι που παίζει στην Κεντρική Ασία, είναι μεγάλης γεωπολιτικής σημασίας και προτεραιότητας. Και δείχνει το γεωστρατηγικό βάθος των τουρκόφωνων λαών.
Ο Αριστοτέλης είχε καταλάβει σε βάθος αυτό που πολλοί σύγχρονοι θεωρητικοί και λοιποί «σωτήρες» έχουν ξεχάσει: η υγεία μιας κοινωνίας δεν εξαρτάται μόνο από τους νόμους ή την οικονομία, αλλά και από τον χαρακτήρα των ανθρώπων της.
Χωρίς να παραβλέπουμε και να μη θαυμάζουμε τις τεράστιες προόδους του ανθρώπου από την εποχή του Αριστοτέλη έως σήμερα, τα τελευταία χρόνια με αρκετή πικρία παρακολουθούμε σε παγκόσμιο επίπεδο φθίνουσες πνευματικές και ηθικές τάσεις, που μόνον ανησυχία προκαλούν.
Αυτός είναι ο λόγος που μας ώθησε να αναπαράξουμε το παρακάτω άρθρο μιας διαπρεπούς καθηγήτριας Νομικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Καίμπριτζ, της κυρίας Αντάρα Χαλντάρ (Antara Haldar), η οποία είναι επίσης σημαντική ερευνήτρια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας για το Δίκαιο και τη Γνώση.
Με τίτλο «Πώς μπορεί ο Αριστοτέλης να μας σώσει», η καθηγήτρια Αντάρα Χαλντάρ, στην πλατφόρμα Project Syndicate γράφει τα ακόλουθα, που για εμάς τους Έλληνες θα έπρεπε να αποτελούν κορυφαία τροφή για σκέψη…
Αναφέρει έτσι:
«Σε μια ομιλία του το 1995 που περιγράφει τα «Οράματά του για τον 21ο αιώνα», ο διάσημος αστροφυσικός Carl Sagan επέστησε την προσοχή στην ευθραυστότητα του ανθρώπινου πολιτισμού, δεδομένης της απειροελάχιστης παρουσίας μας μέσα στον κόσμο. Το μέλλον μας, προειδοποίησε, εξαρτάται εξ ολοκλήρου από το να μάθουμε να ζούμε σοφά και ταπεινά μαζί.
Προφανώς, δεν λάβαμε το μήνυμα. Τρεις δεκαετίες μετά, η «ωχρή μπλε κουκκίδα» μας σπαράζεται από γεωπολιτικές αναταραχές και η ελπίδα του τέλους του εικοστού αιώνα για έναν ανοδικό παγκόσμιο φιλελευθερισμό έχει ξεθωριάσει. Αντιμέτωποι με μια τέτοια ριζική αβεβαιότητα, η καλύτερη στρατηγική μπορεί να είναι η επιστροφή στα βασικά.
Και για να εξερευνήσετε το πιο βαθύ από όλα τα ερωτήματα – ποια είναι η καλή ζωή; – Δεν υπάρχει καλύτερος οδηγός από τον Αριστοτέλη, του οποίου η Πολιτική και η Νικομάχεια Ηθική προσφέρουν ένα πλαίσιο που είναι εντυπωσιακά σχετικό με αυτήν την εποχή ηθικής σύγχυσης και κατακερματισμού των κοινωνιών των πολιτών.
Σε αντίθεση με τη σύγχρονη φιλελεύθερη παράδοση, η οποία εξυψώνει την ατομική αυτονομία, ο Αριστοτέλης ξεκίνησε από μια διαφορετική υπόθεση: τα ανθρώπινα όντα δεν είναι αυτόνομες μονάδες, αλλά κοινωνικά ζώα των οποίων η άνθηση εξαρτάται από την καλλιέργεια αρετών μέσα σε μια πολιτική κοινότητα.
Το να ζεις καλά δεν σημαίνει απλώς να κάνεις αυτό που θέλεις. Απαιτεί μάλλον την καλλιέργεια του χαρακτήρα μέσω της δια βίου εκπαίδευσης και εξοικείωσης, καθώς και της συμμετοχής σε μια κοινή ζωή των πολιτών. (Όχι τυχαία, η σύγχρονη έκκληση πολλών εθνικιστών και λαϊκιστών είναι ότι προσφέρουν ένα όραμα για την καλή ζωή.)
Η προοπτική του Αριστοτέλη έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τον ελευθεριακό χαρακτήρα που καθόριζε από καιρό την παραδοσιακή δεξιά (τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα) και την εκφραστική πολιτική ταυτότητας της αριστεράς. Μας υπενθυμίζει ότι η ελευθερία δεν είναι απλώς η απουσία περιορισμών και ότι η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς η δίκαιη κατανομή των δικαιωμάτων.
Η αληθινή ελευθερία, όπως την είδε, είναι η ικανότητα του ατόμου να αυτοκυβερνάται σοφά και ηθικά σε συνεννόηση με τους άλλους. Και η αληθινή δικαιοσύνη δεν βρίσκεται μόνο σε αφηρημένους κανόνες, αλλά σε πρακτικές που επιτρέπουν στους ανθρώπους να ζήσουν μια ζωή με σκοπό, αξιοπρέπεια και αριστεία.
Αυτή η γλώσσα έχει χαθεί στην τρέχουσα πολιτική μας κουλτούρα. Νομοθετούμε βάσει ανταγωνιστικών αξιώσεων δικαιωμάτων – το δικαίωμα μου να μιλώ έναντι του δικαιώματος σας να προστατεύεστε έναντι του δικαιώματος τους να συμπεριλαμβάνονται. Αλλά χωρίς μια κοινή αντίληψη του κοινού μας σκοπού – του telos μας – καταλήγουμε παγιδευμένοι σε μάχες μηδενικού αθροίσματος για το ποιανού οι ατομικές προτιμήσεις και ταυτότητες θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα. Το αποτέλεσμα είναι «υπερ-πολιτική»: μια κατάσταση ατέρμονης ηθικής αμφισβήτησης χωρίς ηθική βάση.
Ο Αριστοτέλης θα μπορούσε να παρέχει το κοινό λεξικό που χρειαζόμαστε. Έβλεπε την πολιτική όχι απλώς ως μηχανισμό κατανομής της εξουσίας, αλλά ως μέσο καλλιέργειας της αρετής (αριστείας). Μια καλά οργανωμένη πολιτική δεν αποτρέπει απλώς τη ζημιά, διαμορφώνει καλούς πολίτες, τροφοδοτώντας την υπευθυνότητα, τη σκέψη, το θάρρος, το μέτρο και το ενδιαφέρον για το κοινό καλό. Αντιπαραβάλετε αυτή την αντίληψη με τον σημερινό κόσμο.
Τα ιδρύματά μας συχνά λειτουργούν σαν αγορές παραπόνων, όπου η προσοχή, η θέση και η οργή έχουν τη μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη. Τα οικοσυστήματα των μέσων ενημέρωσης μας – ειδικά στο διαδίκτυο – έχουν σχεδιαστεί για να ενθαρρύνουν τον φυλετισμό. Τα εκπαιδευτικά μας συστήματα αποφεύγουν ολοένα και περισσότερο να μιλάνε για ηθική διαμόρφωση, μήπως και κατηγορηθούν για πολιτικοποίηση. Και οι πολιτικοί μας έχουν περάσει από υποδείγματα δημόσιου χαρακτήρα στον αντίποδά του.
Από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι την Ινδία και την Ουγγαρία, οι δημοκρατίες παλεύουν όχι μόνο με την πόλωση, αλλά με μια βαθύτερη δυσφορία: τη διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών, την κατάρρευση των κοινών αφηγήσεων και την απώλεια του δημόσιου σκοπού.
Αυτό που ο Αριστοτέλης ονόμασε ευδαιμονία -η άνθηση του ατόμου μέσω της συμμετοχής σε μια δίκαιη, καλά οργανωμένη κοινότητα- έχει αντικατασταθεί από μια κούφια αντίληψη της επιτυχίας, η οποία ορίζεται στενά ως πλούτος, virality των μέσων ενημέρωσης ή προσωπική δύναμη χωρίς ευθύνη.
Το να αγκαλιάζουμε μια αριστοτελική αντίληψη για την πολιτική και την καλή ζωή δεν θα σήμαινε να γυρίσουμε το ρολόι πίσω ή να αγνοήσουμε τις προόδους της σύγχρονης φιλελεύθερης δημοκρατίας . Δικαίως εκτιμούμε τα δικαιώματα, τον πλουραλισμό και την προστασία από την τυραννία.
Όμως ο Αριστοτέλης μας υπενθυμίζει ότι κανένα πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να ευδοκιμήσει χωρίς έναν ηθικό σκοπό που να απαντά σε θεμελιώδη ερωτήματα:
Τι είδους άνθρωποι θέλουμε να γίνουμε; Τι χαρακτήρα πρέπει να καλλιεργήσουν τα ιδρύματά μας; Πώς διαμορφώνουμε πολίτες που είναι ικανοί να ασκούν αληθινή ελευθερία, σε αντίθεση με την απεριόριστη άδεια;
Η εκπαίδευση, σε ένα αριστοτελικό μητρώο, δεν αφορά μόνο τη συσσώρευση δεξιοτήτων ή γνώσεων. Πρόκειται για τη διαμόρφωση χαρακτήρα μέσω της έκθεσης σε πρότυπα, τού ηθικού προβληματισμού και της ενεργού συμμέτοχης στην πολιτική ζωή. Η πολιτική διαβούλευση δεν είναι απλώς μια σύγκρουση συμφερόντων, αλλά μια κοινή επιδίωξη πρακτικής σοφίας για το πώς να ζούμε μαζί καλά. Η ηγεσία δεν νοείται ως απόδοση, αλλά ως διαχείριση – μια άσκηση καθοδήγησης των άλλων προς ένα κοινό καλό.
Μια τέτοια πολιτική μπορεί να ακούγεται αφελής σε μια εποχή κυνισμού. Ίσως όμως ο κυνισμός να έχει γίνει μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
Η πραγματική αφέλεια έγκειται στο να πιστεύουμε ότι μπορούμε να διατηρήσουμε τη δημοκρατία χωρίς να καλλιεργήσουμε τις ηθικές και αστικές αρετές που την καθιστούν δυνατή.
Ο Αριστοτέλης κατάλαβε αυτό που πολλοί σύγχρονοι θεωρητικοί έχουν ξεχάσει: η υγεία μιας κοινωνίας δεν εξαρτάται μόνο από τους νόμους ή την οικονομία της, αλλά από τον χαρακτήρα των ανθρώπων της.
Ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό της εποχής μας είναι ότι πάρα πολλοί άνθρωποι, μορφωμένοι για να βλέπουν τους εαυτούς τους και τους άλλους ως απομονωμένους επιλογείς – ως Homo Economicus – αισθάνονται ανίσχυροι, αδέσμευτοι και πεινασμένοι για νόημα.
Κάποιοι το αναζητούν σε ταυτιστικά ή εθνικιστικά σχέδια και άλλοι στην επιτυχία της αγοράς. Αλλά κάτω από αυτά τα αποκλίνοντα μονοπάτια κρύβεται μια κοινή λαχτάρα για σκοπό, ανήκειν και αξιοπρέπεια. Ο Αριστοτέλης μιλάει ευθέως σε αυτή τη λαχτάρα, προσφέροντας όχι μια τεχνοκρατική λύση ή ένα κομματικό σύνθημα, αλλά ένα ηθικό όραμα για την πολιτική ως χώρο για την ανθρώπινη άνθηση.
Όπως η ιαπωνική τέχνη του kintsugi – επιδιόρθωση σπασμένων αγγείων με χρυσό – ο Αριστοτελισμός μας διδάσκει ότι η σπασμένη πόλη του εικοστού πρώτου αιώνα έχει τη δυνατότητα να ολοκληρωθεί. Το καθήκον δεν είναι να διαγράψουμε τις ρωγμές, αλλά να τις γεμίσουμε με αρετή, σκοπό και μια κοινή αντίληψη για το κοινό καλό.»
Κάθε χώρα συνήθως έχει τρεις διακριτές, συχνά ανταγωνιστικές ελίτ: την πολιτική, την πολιτιστική και την οικονομική. Ποιο είναι το προφίλ τους στις ισχυρότερες οικονομίες του πλανήτη
Πώς επιλέγει η κάθε χώρα την οικονομική της ελίτ; Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ της αμερικανικής και της κινεζικής ελίτ για παράδειγμα;
Το νέο World Elite Database (WED) προσφέρει τα καλύτερα συγκριτικά δεδομένα μέχρι τώρα, τα οποία αντλήθηκαν από 16 χώρες που αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού και το 54% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Ένας συναρπαστικός πρώιμος καρπός είναι η εργασία με τίτλο «Varieties of Economic Elites? Preliminary Results From the World Elite Database».
Πρώτα, μια προειδοποίηση. Μια χώρα συνήθως έχει τρεις διακριτές, συχνά ανταγωνιστικές ελίτ: την πολιτική, την πολιτιστική και την οικονομική. Το WED ορίζει την οικονομική ελίτ, με τη σειρά του, ως ένα μείγμα τριών ομάδων: αφεντικά μεγάλων εταιρειών, πλούσιοι κάτοχοι περιουσιακών στοιχείων, και πολιτικοί και άλλοι που εμπλέκονται στην ρύθμιση της οικονομίας.
Η εργασία δείχνει πως οι οικονομικές ελίτ είναι ακόμα πιο ανδροκρατούμενες από την πολιτιστική και την πολιτική ελίτ. Αλλά υπό μια άλλη έννοια, η οικονομική ελίτ συγκλίνει με τις αντίπαλες ελίτ. Έχει όλο και περισσότερα διαπιστευτήρια, συνήθως με ανώτερα πτυχία στις επιχειρήσεις, τα οικονομικά ή τη νομική. Η αιώνια χλεύη της άξεστης οικονομικής ελίτ από την πολιτιστική ελίτ γίνεται αβάσιμη.
Εντός των οικονομικών ελίτ, η λιγότερο μορφωμένη ομάδα είναι οι κάτοχοι περιουσιακών στοιχείων, όπως οι Ιταλοί κληρονόμοι οικογενειακών επιχειρήσεων.
Η κάθε ελίτ έχει τα δικά της συγκεκριμένα μορφωτικά διαπιστευτήρια για εισδοχή. Το βρετανικό κριτήριο ιστορικά είναι προπτυχιακές σπουδές στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης ή του Καίμπριτζ. Δεν έχει τόση σημασία σε τι είναι το πτυχίο. Το 13% της οικονομικής ελίτ της Βρετανίας έχει σπουδάσει ανθρωπιστικές επιστήμες, το υψηλότερο ποσοστό των 16 χωρών. Αντιθέτως, η Γερμανία δεν έχει ελίτ πανεπιστήμια, άρα το 36% της οικονομικής της ελίτ διαφοροποιείται αποκτώντας διδακτορικό δίπλωμα.
Όταν μια οικογένεια καταφέρει να μπει στην ελίτ, συχνά μπορεί να παραμείνει εκεί μέχρις ότου πόλεμοι ή επαναστάσεις καταστρέψουν την υπάρχουσα τάξη. Η «μακρά ειρήνη» της Δύσης από το 1945 έχει επιτρέψει στις ελίτ να αναπαραχθούν, επιστρατεύοντας τους γιους τους. Η γαλλική ελίτ, για παράδειγμα, είναι όλο και περισσότερο γεννημένη στο κεντρικό Παρίσι. Αυτό μειώνει τον χώρο για φιλόδοξους επαρχιώτες.
Οι σταθερές ελίτ τείνουν να είναι μεγάλης ηλικίας. Ο μέσος όρος των οικονομικών ελίτ σε 15 χώρες κυμαίνονταν από 55 έως 60. Γιατί μια χώρα γνωστή για τον οικονομικό της δυναμισμό έχει την πιο ηλικιωμένη ελίτ; Μια εξήγηση έρχεται από τον οικονομολόγο Τόμας Φίλιππον.
Οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες έχουν καταλάβει το πολιτικό σύστημα και τις ρυθμιστικές αρχές, μπλοκάροντας την είσοδο νέων επιχειρήσεων και εδραιώνοντας μονοπώλια και ολιγοπώλια. Σκεφτείτε την Facebook που εξαγόρασε τους ανερχόμενους ανταγωνιστές WhatsApp και Instagram. Έτσι παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό στην κορυφή η τεχνολογική ελίτ των ΗΠΑ που εμφανίστηκε μεταξύ του 1995 και του 2004.
Αντιθέτως, η Πολωνία και η Κίνα, που εισήλθαν αργά στον παγκόσμιο καπιταλισμό, έχουν τις νεότερες οικονομικές ελίτ, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τα αφεντικά και τους κατόχους περιουσιακών στοιχείων. Η ελίτ της Κίνας έχει άλλα ασυνήθιστα χαρακτηριστικά. Τα μέλη της είναι πιο πιθανό απ’ ότι οποιαδήποτε άλλη εθνική ελίτ να είναι γεννημένα σε αγροτικές περιοχές, ενώ το 34% εξ αυτών έχει σπουδάσει μηχανική, το υψηλότερο ποσοστό μετά την Χιλή.
Ο Τσενγκ Λι του Brookings Institution σημειώνει πως πολλοί ιθύνοντες σπούδασαν αεροναυτική και αστροναυτική, και έχουν ειδίκευση στο IT, την πυρηνική και την αεροδιαστημική τεχνολογία, τη ναυπηγική, το 5G, τη ρομποτική, τις επιστήμες της ύλης, τις βιολογικές επιστήμες, την περιβαλλοντική επιστήμη και την τεχνητή νοημοσύνη. Η ελίτ των ΗΠΑ είναι πιο προσανατολισμένη προς τα χρηματοοικονομικά.
Οι σημερινοί Κινέζοι τεχνοκράτες συχνά έχουν σπουδάσει στη Δύση, την Ιαπωνία ή τη Σιγκαπούρη. Αυτό ταιριάζει σε μια ευρύτερη τάση που θέλει τις οικονομικές ελίτ να σπουδάζουν στο εξωτερικό, όλο και περισσότερο σε σχολές διοίκησης επιχειρήσεων όπως το Χάρβαρντ και το Insead. Ορισμένες ελίτ γίνονται διεθνείς. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 45% της οικονομικής ελίτ έχει γεννηθεί στο εξωτερικό.
Πώς μπορούν οι ελίτ του σήμερα να επιβιώσουν του λαϊκισμού; Η μια απάντηση είναι να μεταρρυθμιστούν. Μετά το αντιελιτιστικό σοκ του Brexit στη Βρετανία, η Οξφόρδη και το Καίμπριτζ έχουν διαφοροποιήσει τις εισαγωγές τους. Ο ένας στους επτά Βρετανούς φοιτητές της Οξφόρδης πλέον προέρχεται από τις πιο μειονεκτικές κοινονικοοικονομικά ομάδες του Ηνωμένου Βασιλείου.
Άναψε το «πράσινο φως» για τη χρήση όπλων μεγάλου βεληνεκούς ο καγκελάριος Μερτς, δίχως να αποκλείει και την αποστολή πυραύλων Taurus στην Ουκρανία. Την Τετάρτη στο Βερολίνο ο πρόεδρος Ζελένσκι.
Ο Μερτς δεν ξεκαθάρισε εάν η Γερμανία πρόκειται να προμηθεύσει με πυραύλους Taurus την ΟυκρανίαΕικόνα: Bernhard Huber/MBDA
Ανταπόκριση από το Βερολίνο
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο WDR-Europaforum ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ανακοίνωσε πως η Γερμανία δίνει πλέον «πράσινο φως» στο Κίεβο για τη χρήση όπλων μεγάλου βεληνεκούς κατά στόχων βαθιά στη ρωσική επικράτεια. Στην άρση των περιορισμών στην εμβέλεια χρήσης όπλων συμφωνούν και οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Μεγάλη Βρετανία.
«Θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας προκειμένου να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την Ουκρανία. Αυτό σημαίνει επίσης πως δεν υπάρχουν πλέον περιορισμοί στην εμβέλεια των όπλων που παραδίδουμε. Η Ουκρανία μπορεί τώρα να αμυνθεί και διά της επίθεσης κατά στρατιωτικών θέσεων στη Ρωσία», έγραψε συγκεκριμένα στο Χ ο Φρίντριχ Μερτς.
Αποστολή Taurus στην Ουκρανία;
Ο Γερμανός καγκελάριος απέφυγε πάντως να ανακοινώσει ρητά την αποστολή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς Taurus στο Κίεβο. Βέβαια, τους προηγούμενους μήνες , όσο βρισκόταν στην αντιπολίτευση, ο Μερτς είχε ζητήσει κατ’ επανάληψη από τον Όλαφ Σολτς να προμηθεύσει με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς το Κίεβο – κάτι που ο τότε καγκελάριος αρνήθηκε να πράξει.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε από την πλευρά του πως η απόφαση του Μερτς να άρει τους περιορισμούς εμβέλειας αποτελεί μία «επικίνδυνη κίνηση», η οποία θέτει σε κίνδυνο και τις εξελίξεις των διαπραγματεύσεων για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας.
Την Τετάρτη στο Βερολίνο ο Ζελένσκι
Ο Μερτς δήλωσε πως «δεν υπάρχουν πλέον περιορισμοί στην εμβέλεια των όπλων που παραδίδουμε»Εικόνα: Michael Kappeler/dpa/picture-alliance
Στη σκιά των εξελίξεων στο ουκρανικό μέτωπο τις τελευταίες ημέρες, στο Βερολίνο αναμένεται να βρεθεί την Τετάρτη ο Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι, όπου και θα συναντηθεί με τον καγκελάριο Μερτς και τον πρόεδρο Σταϊνμάιερ. Στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας θα βρεθούν οι εξελίξεις των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με τη Μόσχα, αλλά και οι προμήθειες στρατιωτικού εξοπλισμού, σε συνδυασμό φυσικά με την άρση του περιορισμού εμβέλειας όπλων και πυραύλων.
Ο Ζελένσκι πρόκειται επίσης να ενημερωθεί για τα σχέδια της ΕΕ για ένα νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ο Μερτς υποστηρίζει μεταξύ άλλων και την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία θέλει να συνδέσει τη συνέχιση της λειτουργίας των αγωγών φυσικού αερίου Nord-Stream στη Βαλτική Θάλασσα με τις νέες κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας – με στόχο να αυξήσει έτσι την πίεση προς το Κρεμλίνο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Να γίνει «ετοιμοπόλεμη» η Γερμανία ως το 2029
Επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας εξετάζει η γερμανική κυβέρνησηΕικόνα: Michael Bihlmayer / CHROMORANGE / picture alliance
Tην ίδια ώρα στη Γερμανία είναι έντονες οι διεργασίες και στο στρατιωτικό πεδίο. Σύμφωνα με διαρροές ο Γενικός Επιθεωρητής των γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Κάρστεν Μπρόιερ, σε εσωτερικό έγγραφο που κυκλοφορεί από χθες σε διεθνή και γερμανικά μέσα, διαμηνύει ότι η Γερμανία είναι επιτακτικό να καταστεί πλήρως ετοιμοπόλεμη ως το 2029, ειδικά στην αεράμυνα. Βασικό πεδίο στο οποίο καλείται, σύμφωνα με το έγγραφο, να εστιάσει η Γερμανία θεωρείται η δυνατότητα κατάρριψης εχθρικών drones.
Ο Μπρόιερ τονίζει πως, δεδομένης της ανησυχητικής παρούσας «κατάστασης απειλών», η Γερμανία θα πρέπει να επενδύσει στην εκπαίδευση για τη χρήση όπλων μεγάλου βεληνεκούς για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος σε εχθρικό έδαφος. Συγκεκριμένα πρόκειται για συστήματα βεληνεκούς άνω των 500 χιλιομέτρων – δηλαδή βεληνεκούς ακόμη μεγαλύτερου από αυτό των πυραύλων Taurus που διατίθενται ήδη στα αποθέματα των γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Σε μία σημαντική συνέντευξη στην κυριακάτικη FAS ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους τάχθηκε από την πλευρά του ανοιχτά υπέρ της επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας για νεαρούς άνδρες και προαιρετικά για γυναίκες. Λαμβάνοντας υπόψιν την αυξανόμενη ρωσική επιθετικότητα και τις εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων πως μέχρι το 2030 η Μόσχα θα είναι σε θέση να επιτεθεί σε νατοϊκό έδαφος, ο υπουργός Άμυνας επισημαίνει πως μέχρι εκείνη τη χρονική περίοδο η Γερμανία θα πρέπει να έχει περίπου 500.000 εν ενεργεία και εφέδρους στρατιώτες. Ο Πιστόριους μάλιστα δεν αποκλείει και το ενδεχόμενο μελλοντικών αποστολών Γερμανών στρατιωτών στην Ουκρανία, για παράδειγμα στο πλαίσιο κάποιας διεθνούς συμμαχικής, ειρηνευτικής αποστολής.
Ο Τραμπ αναβάλλει επιβολή δασμών στην Ε.Ε.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την Κυριακή την καθυστέρηση της επιβολής δασμών 50% στις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, που είχε εξαγγείλει την Παρασκευή για την 1η Ιουνίου. Η επιβολή μετατίθεται για τις 9 Ιουλίου, ώστε να υπάρξει περιθώριο για περαιτέρω εμπορικές διαπραγματεύσεις. Η απόφαση ήρθε έπειτα από συνομιλία με την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία έγραψε στο X: «Η Ευρώπη είναι έτοιμη να προχωρήσει γρήγορα και αποφασιστικά στις συνομιλίες. Για μια καλή συμφωνία, χρειαζόμαστε χρόνο μέχρι τις 9 Ιουλίου.»
Απειλή δασμών σε iPhone από το εξωτερικό
Ο Τραμπ απείλησε την Παρασκευή με επιβολή δασμού 25% στα iPhone που δεν κατασκευάζονται στις ΗΠΑ. «Αναμένω τα iPhone που πωλούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες να κατασκευάζονται στις ΗΠΑ, όχι στην Ινδία ή αλλού», έγραψε στα social media. Η Apple, που κατασκευάζει το μεγαλύτερο μέρος των συσκευών της στην Κίνα, είχε δηλώσει ότι το μέλλον της παραγωγής προορίζεται για την Ινδία. Δεν υπάρχει σήμερα καμία παραγωγή iPhone στις ΗΠΑ, και αναλυτές εκτιμούν ότι η τιμή θα υπερδιπλασιαζόταν εάν γινόταν εντός της χώρας.
Έγκριση εξαγοράς της U.S. Steel από ιαπωνική εταιρεία
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι θα επιτρέψει την εξαγορά της U.S. Steel από την ιαπωνική Nippon Steel, χαρακτηρίζοντας την «προγραμματισμένη συνεργασία» που θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας στην Αμερική. Η εξαγορά αξίας $14,9 δισ. είχε εγκριθεί τον Δεκέμβριο 2023, αλλά μπλοκαρίστηκε από τον πρόεδρο Μπάιντεν τον Ιανουάριο 2025 λόγω ανησυχιών για την εθνική ασφάλεια. Κατόπιν εντολής Τραμπ για νέα επανεξέταση, η έδρα της U.S. Steel θα παραμείνει στο Πίτσμπουργκ, ενώ η μετοχή της εταιρείας σημείωσε άνοδο άνω του 20%.
Μαζική ρωσική επίθεση με drones και πυραύλους στην Ουκρανία
Η Ρωσία εξαπέλυσε το βράδυ του Σαββάτου μαζική επίθεση στην Ουκρανία, σκοτώνοντας τουλάχιστον 12 αμάχους —ανάμεσά τους παιδιά— και τραυματίζοντας δεκάδες. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι εξαπολύθηκαν πάνω από 300 drones και σχεδόν 70 πύραυλοι, πλήττοντας κατοικίες, επιχειρήσεις και φοιτητικές εστίες στο Κίεβο. «Αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί», έγραψε στο X. Ο Τραμπ ανάρτησε στο Truth Social: «Κάτι έχει πάθει ο Πούτιν. Έχει τρελαθεί τελείως.» Την επόμενη ημέρα, Ουκρανία και Ρωσία ολοκλήρωσαν ανταλλαγή 1.000 ατόμων, συμπεριλαμβανομένων αιχμαλώτων πολέμου και πολιτών.
Αναστολή κυβερνητικής εντολής κατά του Χάρβαρντ από ομοσπονδιακή δικαστή
Η δικαστής Άλισον Μπάροους εξέδωσε προσωρινή διαταγή την Παρασκευή, αναστέλλοντας την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να απαγορεύσει στο Χάρβαρντ να εγγράφει διεθνείς φοιτητές (27% του φοιτητικού πληθυσμού). Το πανεπιστήμιο είχε προσφύγει στη δικαιοσύνη μετά την απόφαση της Υπουργού Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νοεμ να ανακαλέσει την άδεια λειτουργίας του σχετικού προγράμματος, υποστηρίζοντας ότι το Χάρβαρντ αρνήθηκε να παραδώσει αρχεία σχετικά με «παραπτώματα» φοιτητών. Η δικαστής όρισε ακρόαση για την Τρίτη.
Δικαστής διατάσσει επιστροφή Γουατεμαλτέκου μετανάστη που απελάθηκε παράνομα
Ο δικαστής Μπράιαν Μέρφι διέταξε την κυβέρνηση να επαναφέρει στις ΗΠΑ έναν άνδρα από τη Γουατεμάλα που απελάθηκε στο Μεξικό χωρίς επαρκή νομική διαδικασία. Ο άνδρας, γνωστός ως O.C.G., δήλωσε ότι υπέστη βιασμό και απαγωγή στο Μεξικό πριν αιτηθεί άσυλο στις ΗΠΑ και τώρα κρύβεται στη Γουατεμάλα φοβούμενος για τη ζωή του. Το δικαστήριο έκρινε ότι η κυβέρνηση ψευδώς ισχυρίστηκε πως δεν φοβόταν την απέλαση στο Μεξικό και ότι εκ παραδρομής δημοσιοποίησε το πλήρες όνομά του.
Μυστικές συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν στη Ρώμη για τα πυρηνικά
Αμερικανική αντιπροσωπεία υπό τον ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, συναντήθηκε την Παρασκευή με Ιρανούς αξιωματούχους στη Ρώμη για περισσότερες από δύο ώρες, στην πέμπτη κατά σειρά συνάντηση πυρηνικών συνομιλιών. Τις συνομιλίες διαμεσολαβεί το Ομάν. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν δήλωσε πως υπήρξε «κάποια, αλλά όχι καθοριστική πρόοδος». Η Wall Street Journal μετέδωσε ότι οι δύο πλευρές προσπαθούν πρώτα να καθορίσουν ένα πλαίσιο συμφωνίας και να συζητήσουν τις λεπτομέρειες σε δεύτερη φάση.
Η συμφωνία επετεύχθη «κατ’ αρχήν» και εκκρεμεί η οριστική έγκρισή της.
Ο Λευκός Οίκος άρει κυρώσεις στη Συρία μετά την πτώση Άσαντ
Την Παρασκευή, η κυβέρνηση Τραμπ ήρε ευρύ φάσμα κυρώσεων κατά της Συρίας, εκπληρώνοντας υπόσχεση του προέδρου Τραμπ νωρίτερα αυτόν τον μήνα να βοηθήσει τη «νέα κυβέρνηση» της χώρας στην ανοικοδόμηση, μετά την πτώση του καθεστώτος Μπασάρ αλ-Άσαντ. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέδωσε εξαμηνιαία εξαίρεση από τις κυρώσεις του Caesar Act του 2020, που στόχευαν ξένες (μη αμερικανικές) εταιρείες που συνεργάζονταν με το συριακό καθεστώς. Το Υπουργείο Οικονομικών ήρε επίσης την απαγόρευση που εμπόδιζε Αμερικανούς πολίτες και εταιρείες να πραγματοποιούν οικονομικές συναλλαγές με σύρους ιδιώτες ή επιχειρήσεις. Οι κυρώσεις είχαν επιβληθεί λόγω καταγγελιών για εγκλήματα πολέμου και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επί Άσαντ.
Εκλογές στη διαφιλονικούμενη περιοχή του Εσεκίμπο από τη Βενεζουέλα
Την Κυριακή, η Βενεζουέλα διεξήγαγε εκλογές για κυβερνήτη και τοπικούς νομοθέτες στην περιοχή Εσεκίμπο, που διεθνώς αναγνωρίζεται ως τμήμα της Γουιάνας. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της Γουιάνας, ταξίαρχος Όμαρ Καν, προειδοποίησε ότι οι κάτοικοι που θα ψηφίσουν θα διωχθούν για προδοσία, υποστηρίζοντας ότι η ψήφος αποτελεί «στήριξη παθητικού πραξικοπήματος». Η περιοχή Εσεκίμπο, αν και αραιοκατοικημένη, καταλαμβάνει περίπου τα δύο τρίτα της επικράτειας της Γουιάνας και στα ανοικτά της βρίσκονται μεγάλα κοιτάσματα πετρελαίου.
Συμφωνία Υπουργείου Δικαιοσύνης ΗΠΑ–Boeing: Αποφεύγεται ποινική δίωξη με αντάλλαγμα $1,1 δισ.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ κατέληξε την Παρασκευή σε συμφωνία με την Boeing, αποφεύγοντας την ποινική δίωξη της εταιρείας με αντάλλαγμα συνολικές πληρωμές ή επενδύσεις ύψους $1,1 δισεκατομμυρίων. Η Boeing είχε συμφωνήσει τον Ιούλιο 2024 να δηλώσει ένοχη για παραπλάνηση ομοσπονδιακών αρχών σχετικά με το σύστημα ελέγχου πτήσης του 737 Max, το οποίο εμπλέκεται σε δύο δυστυχήματα με 346 νεκρούς. Τον Δεκέμβριο 2024, ομοσπονδιακός δικαστής είχε απορρίψει την αρχική συμφωνία, επικαλούμενος ανησυχίες σχετικά με τις πολιτικές διαφορετικότητας του υπουργείου. Στο νέο πλαίσιο:
$444,5 εκατ. θα διανεμηθούν σε οικογένειες των θυμάτων (πλέον των $500 εκατ. που έχουν ήδη καταβληθεί),
$455 εκατ. θα διατεθούν για ενίσχυση της συμμόρφωσης, της ασφάλειας και της ποιότητας,
$487,2 εκατ. θα καταβληθούν ως ποινικές κυρώσεις (τα μισά έχουν ήδη πληρωθεί).
Jonathan Chait: Το “Agenda της Αφθονίας” ως εσωτερικός πόλεμος στους Δημοκρατικούς
Γράφοντας στο The Atlantic, ο αναλυτής Τζόναθαν Τσέιτ διερωτάται αν η εσωκομματική διαμάχη στους Δημοκρατικούς γύρω από την αποκαλούμενη “ατζέντα της αφθονίας” είναι πραγματικά θέμα δημόσιας πολιτικής ή κάτι βαθύτερο.
«Ένας εμφύλιος πόλεμος έχει ξεσπάσει ανάμεσα στους ειδικούς πολιτικής των Δημοκρατικών», γράφει. «Η αφορμή είναι ένα νέο σύνολο ιδεών που ονομάζεται abundance agenda — δηλαδή, μια πολιτική πλατφόρμα υπέρ της προσφοράς και της ανάπτυξης, μέσω μεταρρυθμίσεων σε κανόνες δόμησης, αδειοδοτήσεις, ακόμα και στον Νόμο για τη Μείωση της Γραφειοκρατίας».
Αυτό που εκπλήσσει, όμως, είναι πως η διαμάχη δεν αφορά κάποια ηθικά φορτισμένα ζητήματα όπως η Γάζα, η αστυνόμευση ή η μετανάστευση, αλλά τεχνικές λεπτομέρειες που, κατά τον Τσέιτ, αποκτούν υπερβολική ένταση επειδή:
«Η ατζέντα της αφθονίας υπόσχεται στους μετριοπαθείς Δημοκρατικούς μια θετική ταυτότητα — όχι μόνο μια αρνητική αντίθεση προς την Αριστερά. Αυτός ο δυναμισμός έχει ανεβάσει κατακόρυφα το διακύβευμα στο εσωτερικό του κόμματος, οδηγώντας όχι απλώς σε διαμάχη πολιτικών προτάσεων, αλλά και σε πόλεμο για το ποιος έχει το δικαίωμα να ορίσει την πορεία του.»
The Economist: Οι αμερικανικοί «πολιτισμικοί πόλεμοι» εξάγονται στην Αφρική
Το The Economist ανέδειξε την περασμένη εβδομάδα τον τρόπο με τον οποίο αμερικανικές πολιτικές και θρησκευτικές ομάδες εξάγουν τις ιδεολογικές τους μάχες στην Αφρική, προκαλώντας έξαρση συντηρητικού θρησκευτικού ακτιβισμού και αντι-LGBTQ νομοθεσίας.
«Κατευθύνοντας τους Αφρικανούς πολιτικούς σε ολοένα και πιο ανελεύθερες θέσεις γύρω από τη σεξουαλικότητα και το φύλο, οι ομάδες αυτές έχουν ήδη ασκήσει τεράστια επιρροή στις πολιτικές εξελίξεις στην ήπειρο», σημειώνει το άρθρο.
Σε Κένυα, Γκάνα, Νιγηρία και άλλες χώρες, τα κοινοβούλια έχουν προωθήσει δρακόντειες αντι-LGBTQ ρυθμίσεις. Η Ουγκάντα, το 2023, ψήφισε έναν από τους σκληρότερους νόμους παγκοσμίως, προβλέποντας ακόμα και τη θανατική ποινή για ορισμένες ομοφυλοφιλικές πράξεις.
Ο Ζαμπιανός ιερέας Κάπια Τζον Καόμα, καθηγητής στο Boston University και ειδικός στην αντι-LGBTQ πολιτική, εντοπίζει δύο καθοριστικές εξελίξεις που ενίσχυσαν τις διατλαντικές αυτές συμμαχίες:
Η επιδημία του AIDS τη δεκαετία του 2000, που έφερε το ενδιαφέρον Αμερικανών ευαγγελικών στην Αφρική, συχνά με πολεμική στάση απέναντι στα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων.
Η εκλογή Ομπάμα, που ώθησε πολλούς χριστιανούς συντηρητικούς στις ΗΠΑ να πιστέψουν ότι έχασαν μόνιμα το έδαφος στην πατρίδα τους, στρέφοντας την ελπίδα τους στην Αφρική ως «το τελευταίο προπύργιο των βιβλικών αξιών».
Ο Γάλλος πρόεδρος απαντά από το Ανόι στις φήμες περί «σφαλιάρας» από τη σύζυγό του, τις οποίες το επιτελείο του χαρακτήρισε ως «ψεύτικες».
Της Claire Gatinois – Le Monde
26 Μαΐου 2025, 20:49 (Παρίσι)
Λίγο μετά τις 6 το απόγευμα στο Ανόι της Δευτέρας, 26 Μαΐου, ο Εμανουέλ Μακρόν ετοιμαζόταν να συμμετάσχει σε επίσημο δείπνο με τον Βιετναμέζο ομόλογό του, Λουόνγκ Κονγκ. Ο Γάλλος πρόεδρος είχε αφιχθεί στο Βιετνάμ την προηγούμενη ημέρα, στο πλαίσιο περιοδείας στη Νοτιοανατολική Ασία που περιλαμβάνει επίσης την Ινδονησία και τη Σιγκαπούρη.
Εμφανώς ικανοποιημένος, δήλωνε ότι «έσπειρε» τους σπόρους της ευημερίας στη χώρα της Ασίας, ενισχύοντας τους εμπορικούς δεσμούς Γαλλίας–Βιετνάμ, καθώς το Ανόι αναζητεί εναλλακτικές λύσεις στις ΗΠΑ και την Κίνα. Υπογράφηκαν συμφωνίες ύψους 9 δισ. ευρώ (μεταξύ άλλων για 20 Airbus), ενώ ανακοινώθηκαν και μελλοντικά έργα στον τομέα της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας και των υποδομών.
Αλλά λίγο πριν επιβιβαστεί στο αυτοκίνητο για το επίσημο δείπνο, ο Μακρόν συγκέντρωσε τους δημοσιογράφους για να απαντήσει στις φήμες που είχαν πάρει φωτιά στα μέσα ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης. Αναφερόταν στο βίντεο όπου φαινόταν η Μπριζίτ Μακρόν, κατά την έξοδο από το προεδρικό αεροσκάφος, να βάζει τα χέρια της στο πρόσωπο του προέδρου και να τον απωθεί – σκηνή που προκάλεσε ερμηνείες περί «σφαλιάρας» και οικογενειακής έντασης.
«Αυτοί που τα πιστεύουν είναι crackpots, nutcases, άνθρωποι που έχουν καραμέλα αντί για μυαλό», είπε ο Γάλλος πρόεδρος, απορρίπτοντας τις φήμες με ειρωνεία και σαρκασμό.
Το επιτελείο του Ελιζέ έχει ήδη χαρακτηρίσει το βίντεο ως «παραπλανητικό» και «μονταρισμένο», κάνοντας λόγο για «ανοησίες» που αποσκοπούν στη γελοιοποίηση του προεδρικού ζεύγους. Ωστόσο, η διαχείριση της επικοινωνιακής κρίσης αποδεικνύει πόσο ευάλωτη έχει γίνει η πολιτική σκηνή στις θεωρίες συνωμοσίας και τις ψηφιακές παρερμηνείες.
Φωτογραφία: ο Εχούντ Όλμερτ καταθέτει κατά τη διάρκεια ακρόασης της επιτροπής πολιτικής έρευνας για τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, στο Τελ Αβίβ, στις 8 Αυγούστου 2024. (Tomer Neuberg/Flash90)
Οι δηλώσεις επικριτικές για τον πόλεμο προκαλούν άμεση αντίδραση από δεξιούς πολιτικούς, που τον κατηγορούν ότι «μαχαιρώνει τους στρατιώτες στην πλάτη»
Της Σύνταξης του Times of Israel | 21 Μαΐου 2025, 10:45 π.μ.
Ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ, Εχούντ Όλμερτ, κατηγόρησε την Τρίτη ότι οι ενέργειες της χώρας στη Λωρίδα της Γάζας πλησιάζουν το επίπεδο των εγκλημάτων πολέμου, λίγες ώρες αφότου ένας πρώην στρατηγός και ανώτατος πολιτικός προκάλεσε σάλο, κατηγορώντας το Ισραήλ ότι «σκοτώνει μωρά για χόμπι».
Ο Όλμερτ, που είναι συχνός και έντονος επικριτής της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου και της διαχείρισης του πολέμου, δέχθηκε επικρίσεις για τις δηλώσεις του από δεξιούς πολιτικούς, μεταξύ αυτών και υπουργούς της κυβέρνησης.
Μιλώντας στο BBC News, ο Όλμερτ δήλωσε πως αυτό που κάνει τώρα το Ισραήλ στη Γάζα «είναι πολύ κοντά σε έγκλημα πολέμου». Οι δηλώσεις του έγιναν ενώ το Ισραήλ ξεκίνησε αυτή την εβδομάδα να επιτρέπει με σταγόνες την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στον πολιορκημένο θύλακα, μετά από πάνω από δύο μήνες πλήρους παύσης, και ενώ ο στρατός ανακοίνωσε ότι εντείνει την επίθεσή του κατά της τρομοκρατικής οργάνωσης Χαμάς.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις προχωρούν με σχέδια μετακίνησης περίπου 2 εκατομμυρίων αμάχων της Γάζας, ισοπέδωσης του εδάφους και κατάληψης του θύλακα, στοχεύοντας να πιέσουν τη Χαμάς να απελευθερώσει τους 58 ομήρους που εξακολουθούν να κρατούνται και να εγκαταλείψει την εξουσία.
Ο Όλμερτ, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός από το 2006 έως το 2009, χαρακτήρισε τη σύγκρουση ως «έναν πόλεμο χωρίς σκοπό — έναν πόλεμο χωρίς καμία πιθανότητα να επιτευχθεί κάτι που να σώσει τις ζωές των ομήρων».
Ένα κορίτσι κρατά πλαστικά δοχεία καθώς εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι μαζεύουν νερό σε έναν καταυλισμό στην πόλη της Γάζας, στις 20 Μαΐου 2025. (Bashar TALEB / AFP)
Ο πόλεμος ξέσπασε μετά την εισβολή της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 στο νότιο Ισραήλ, κατά την οποία σφαγιάστηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι, κυρίως άμαχοι, και 251 απήχθησαν.
Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι επιδιώκει δύο κύριους στόχους: την απομάκρυνση της Χαμάς από την εξουσία και την απελευθέρωση των ομήρων. Ωστόσο, ορισμένοι εντός της κυβέρνησης δηλώνουν ότι το Ισραήλ θα επιδιώξει επίσης την μετανάστευση του παλαιστινιακού πληθυσμού σε άλλες χώρες.
Το Ισραήλ έχει απορρίψει σθεναρά τις κατηγορίες για εγκλήματα πολέμου και γενοκτονία που διατυπώνονται στη Χάγη, και έχει χαρακτηρίσει τα εντάλματα σύλληψης κατά του Νετανιάχου και του πρώην υπουργού Άμυνας, Γιοάβ Γκαλάντ, από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ως υποκινούμενα από αντισημιτισμό.
Τη Δευτέρα, ο Νετανιάχου φάνηκε να παραδέχεται ότι η πείνα στη Γάζα γίνεται αντιληπτή ως κατάσταση που πλησιάζει την πείνα-λιμό, υπερασπιζόμενος την απόφασή του να επιτρέψει «περιορισμένη» ανθρωπιστική βοήθεια στη Λωρίδα. Το Ισραήλ είχε παγώσει την είσοδο βοήθειας στις αρχές Μαρτίου, υποστηρίζοντας ότι προσπαθεί να αποτρέψει τη Χαμάς από το να τη δεσμεύσει για δικούς της σκοπούς.
Ο Όλμερτ δήλωσε στο BBC ότι η «προφανής εικόνα» της σύγκρουσης στη Γάζα είναι πως σκοτώνονται χιλιάδες Παλαιστίνιοι άμαχοι, μαζί με πολλούς Ισραηλινούς στρατιώτες.
«Από κάθε άποψη, αυτό είναι αποκρουστικό και εξοργιστικό», τόνισε.
Εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι εγκαταλείπουν το Χαν Γιουνίς στη Γάζα κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης ισραηλινής στρατιωτικής επίθεσης στην περιοχή, 19 Μαΐου 2025. (AP Photo/Abdel Kareem Hana)
Σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Γάζας, στην περιοχή που ελέγχεται από τη Χαμάς, πάνω από 53.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στις συγκρούσεις.
Ωστόσο, οι αριθμοί αυτοί δεν μπορούν να επαληθευτούν ανεξάρτητα και δεν γίνεται διάκριση ανάμεσα σε αμάχους και μαχητές.
Το Ισραήλ δηλώνει ότι μέχρι τον Ιανουάριο είχε εξοντώσει περίπου 20.000 μαχητές σε μάχες στη Γάζα, καθώς και άλλους 1.600 τρομοκράτες εντός του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι καταβάλλει προσπάθειες για την ελαχιστοποίηση των απωλειών μεταξύ των αμάχων και αποδίδει την ευθύνη στη Χαμάς, κατηγορώντας την ότι πολεμά μέσα από πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές.
Ο απολογισμός των ισραηλινών δυνάμεων από την χερσαία επίθεση κατά της Χαμάς στη Γάζα και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στα σύνορα με τον θύλακα ανέρχεται σε 420 νεκρούς.
Στρατεύματα του Ισραηλινού Στρατού επιχειρούν στη Λωρίδα της Γάζας, σε φωτογραφία που δημοσίευσε ο στρατός στις 19 Μαΐου 2025. (Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις)
«Πολεμάμε τους δολοφόνους της Χαμάς, δεν πολεμάμε αθώους πολίτες», δήλωσε ο Όλμερτ. «Και αυτό πρέπει να είναι ξεκάθαρο.»
Οι δηλώσεις του στο BBC αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό όσα είχε πει και σε συνέντευξή του στις 14 Μαΐου στον ίδιο βρετανικό φορέα, κατά την οποία χαρακτήρισε τον αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας ως «εντελώς αδιανόητο, απαράδεκτο, αφόρητο και ασυγχώρητο».
«Στα μάτια της διεθνούς κοινότητας, ίσως ήδη θεωρούμαστε ότι διαπράττουμε εγκλήματα πολέμου», είχε δηλώσει τότε.
“It’s totally intolerable, unacceptable, unbearable and unforgivable. It should be stopped right away.” @Sarah_Montague asks Ehud Olmert, former Prime Minister of Israel, his thoughts on his country’s blockade of aid to Gaza. #BBCWato
Οι νέες δηλώσεις προκάλεσαν άμεση αντίδραση από τη δεξιά πτέρυγα του Ισραήλ, με πολλούς να συνδέουν την κριτική του Όλμερτ με εκείνη του επικεφαλής του κόμματος Δημοκρατικοί, Γιαΐρ Γκολάν, ο οποίος δήλωσε την Τρίτη στο κρατικό κανάλι Kan πως «μια λογική χώρα δεν πολεμά αμάχους, δεν σκοτώνει μωρά για χόμπι και δεν θέτει ως στόχο την εκδίωξη πληθυσμών».
Σε δήλωσή του στην πλατφόρμα X, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιδεόν Σαάρ κατηγόρησε τους Όλμερτ και Γκολάν ότι «συμμετέχουν ενεργά σε μια διπλωματική εκστρατεία, σε έναν πόλεμο προπαγάνδας και σε νομικό πόλεμο κατά του Κράτους του Ισραήλ και των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων».
Ο Υπουργός Παιδείας Γιοάβ Κις, αναφερόμενος στον Όλμερτ με υπαινιγμό στην καταδίκη του για οικονομικά σκάνδαλα, κατηγόρησε εκείνον και τον Γκολάν ότι έχουν προσχωρήσει σε ένα «ριζοσπαστικό αριστερό χορό που συκοφαντεί το Ισραήλ στη διεθνή σκηνή».
«Την ώρα που οι Ισραηλινοί στρατιώτες ρισκάρουν τις ζωές τους απέναντι σε αιμοδιψείς τρομοκράτες που επιδιώκουν την εξόντωσή μας, αυτός επιλέγει να υποκινεί και να τους μαχαιρώνει πισώπλατα», δήλωσε.
Ο ηγέτης του Δημοκρατικού κόμματος, Γιαΐρ Γκολάν, ηγείται μιας συνάντησης της παράταξης στην Κνεσέτ στην Ιερουσαλήμ, στις 19 Μαΐου 2025. (Oren Ben Hakoon/Flash90)
Ο Υπουργός Περιφερειακής Συνεργασίας, Νταβίντ Αμσαλέμ, εξαπέλυσε πυρά κατά των δύο ανδρών και άλλων εξέχοντων επικριτών της κυβέρνησης, όπως ο πρώην πρωθυπουργός Εχούντ Μπάρακ και ο πρώην πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ααρών Μπάρακ, χαρακτηρίζοντάς τους «οι καταστροφείς και οι ρημάχτες σου [που] θα προέλθουν από εσένα τον ίδιο», παραπέμποντας σε απόσπασμα από το βιβλίο του Ησαΐα.
Η Υπουργός Κοινωνικής Ισότητας, Μάι Γκολάν, κατηγόρησε τον Όλμερτ ότι «έφτυσε στο πρόσωπο των Ισραηλινών στρατιωτών».
«Για να είμαστε ακριβείς, υπάρχουν αθώοι στη Γάζα — 58 από αυτούς», είπε, αναφερόμενη στους Ισραηλινούς ομήρους.
Το πρακτορείο Associated Press συνέβαλε στο παρόν ρεπορτάζ.
