Χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν στην πορεία με ισραηλινή σημαία σε μουσουλμανική συνοικία της Ιερουσαλήμ – βίντεο
Η κρατικά επιδοτούμενη πορεία για την «Ημέρα της Σημαίας» παρέλυσε τη ζωή των Παλαιστινίων στην Παλιά Πόλη, τιμώντας την ισραηλινή κατοχή της Ανατολικής Ιερουσαλήμ το 1967.
Χιλιάδες Ισραηλινοί συμμετείχαν σε κρατικά χρηματοδοτούμενη πορεία που διέσχισε την μουσουλμανική συνοικία της Παλιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ, φωνάζοντας ρατσιστικά συνθήματα όπως «η Γάζα είναι δική μας», «θάνατος στους Άραβες» και «να καούν τα χωριά τους».
Η ετήσια αυτή πορεία, που χρηματοδοτείται και προβάλλεται από τον δήμο Ιερουσαλήμ, τιμά την κατάληψη και κατοχή της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και των ιερών της τόπων από το Ισραήλ κατά τον πόλεμο του 1967 — μια κατάληψη που δεν αναγνωρίζεται διεθνώς.
Ο δήμος διαφημίζει την εκδήλωση, γνωστή ως «πορεία της σημαίας», ως μια «εορταστική πομπή» και την εντάσσει σε ευρύτερο πρόγραμμα εκδηλώσεων για την «απελευθέρωση» της πόλης.
Ωστόσο, η πορεία αυτή συνοδεύεται εδώ και χρόνια από εκρήξεις ρατσισμού και επιθέσεις κατά Παλαιστινίων, ενώ προηγείται συστηματική βία στην Παλιά Πόλη που στην πράξη παραλύει τις παλαιστινιακές περιοχές, ιδίως τη μουσουλμανική συνοικία. Από τις πρώτες ώρες της Δευτέρας, μικρές ομάδες νεαρών Ισραηλινών παρενοχλούσαν καταστηματάρχες και περαστικούς, έφτυναν γυναίκες με χιτζάμπ, έκλεβαν από καφέ, λεηλατούσαν βιβλιοπωλείο και εισέβαλαν τουλάχιστον σε ένα σπίτι με τη βία.
«Κλείσε τώρα, ή δεν μπορώ να σε προστατεύσω», προειδοποίησε αστυνομικός τον ιδιοκτήτη καφέ Ρέιμοντ Χίμο, όταν εκείνος διαμαρτυρήθηκε για νεαρούς με ενδυμασία θρησκευτικού σιωνισμού που έκλεβαν αναψυκτικά. Τη Δευτέρα, τα περισσότερα καταστήματα είχαν κλείσει ως τη 1 μ.μ., αρκετές ώρες νωρίτερα από προηγούμενες χρονιές, ενώ οι κάτοικοι είχαν οχυρωθεί στα σπίτια τους.
Ο Αβίβ Τατάρσκι, ερευνητής της ΜΚΟ Ir Amim που εργάζεται για μια δίκαιη Ιερουσαλήμ, σχολίασε: «Αφαιρεί το δικαίωμα των ανθρώπων στο βιοπορισμό, τους κάνει να νιώθουν ανασφαλείς στον τόπο τους. Συμβολικά μεταφέρει ένα μήνυμα: ‘Δεν ανήκετε εδώ, εμείς είμαστε οι ιδιοκτήτες αυτού του τόπου’».
Από το μεσημέρι, ομάδες Εβραίων μέσα στην Παλιά Πόλη φώναζαν συνθήματα όπως «να καούν τα χωριά τους», «ο Μωάμεθ πέθανε» και «θάνατος στους Άραβες».
Αυτά τα συνθήματα αναπαρήχθησαν από μεγαλύτερες ομάδες που κατέφταναν αργά το απόγευμα, κυρίως άνδρες. Οι γυναίκες κατευθύνθηκαν προς το Τείχος των Δακρύων σε ξεχωριστή πορεία, καθώς η εκδήλωση χωρίζεται σε φύλα για θρησκευτικούς λόγους.
Μια μεγάλη ομάδα που έφτασε στην Πύλη της Δαμασκού φώναζε «η Γάζα είναι δική μας» και κρατούσε πανό που έγραφε «Ιερουσαλήμ 1967, Γάζα 2025», υπονοώντας ουσιαστικά τη στρατιωτική προσάρτηση της Λωρίδας της Γάζας κατά το πρότυπο της κατάληψης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.
Ένα άλλο πανό έγραφε «χωρίς Νάκμπα δεν υπάρχει νίκη», αναφερόμενο στον βίαιο εκτοπισμό περίπου 700.000 Παλαιστινίων κατά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948.
Η πορεία οργανώνεται από την οργάνωση «Am K’Lavi», η οποία έχει ως μοναδική δραστηριότητα τον συντονισμό της «Ημέρας της Σημαίας». Επικεφαλής της είναι ο Μπαρούχ Καχάνε, γιος του ραβίνου Μεΐρ Καχάνε, Εβραίου υπερεθνικιστή που ίδρυσε το κόμμα Kach — απαγορευμένο στην Ισραήλ από τη δεκαετία του ’80 με βάση τη νομοθεσία περί τρομοκρατίας και σήμερα ενεργό ως ακροδεξιό κίνημα.
Ορισμένοι από τους συμμετέχοντες φορούσαν μπλουζάκια με το σύμβολο του κόμματος — μια σφιγμένη γροθιά μέσα σε άστρο του Δαβίδ. Άλλοι φορούσαν μπλουζάκια με τα ονόματα των λυκείων τους, τα οποία είχαν οργανώσει ομαδικές συμμετοχές στην πορεία.
Παρά το ιστορικό βίας, ελάχιστη η αστυνομική παρουσία – Καμία προστασία για τους Παλαιστίνιους
Παρά το ιστορικό επεισοδίων και βίαιων επιθέσεων που συνοδεύει την πορεία της «Ημέρας της Σημαίας», η αστυνομική παρουσία στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ παρέμεινε περιορισμένη, με τις αρχές να μην προσφέρουν ουσιαστική προστασία στους Παλαιστίνιους που βρέθηκαν στο στόχαστρο των επιθέσεων.
Μοναδικό αναχώμα απέναντι στη βία αποτέλεσαν συχνά ακτιβιστές της οργάνωσης Standing Together, οι οποίοι στάθηκαν ως ανθρώπινη ασπίδα μπροστά από επιτιθέμενους, φορώντας μόνο μωβ γιλέκα που τους αναγνώριζαν ως μέλη της οργάνωσης.
Στο πλήθος που κατέφτασε στην Παλιά Πόλη λίγο πριν τη δύση του ηλίου βρισκόταν και ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ. Νωρίτερα την ίδια μέρα είχε πραγματοποιήσει προκλητική επίσκεψη στον χώρο του τεμένους Αλ-Άκσα για να προσευχηθεί — παρότι το Ισραήλ επισήμως απαγορεύει την τέλεση εβραϊκών θρησκευτικών τελετών στον συγκεκριμένο χώρο.
Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, από την πλευρά του, συγκάλεσε υπουργικό συμβούλιο στη Σιλουάν, μια γειτονιά της κατεχόμενης Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα, αγνόησε προειδοποιήσεις από την εσωτερική υπηρεσία ασφαλείας Shin Bet ότι η κίνηση αυτή θα προκαλούσε ένταση.
Η πορεία της σημαίας θεωρείται ήδη από πολλούς ως μια βίαιη και βαθιά προκλητική εκδήλωση που εκφράζει τον εβραϊκό έλεγχο της Ιερουσαλήμ — μια εκδήλωση που στο παρελθόν έχει πυροδοτήσει ευρύτερες συγκρούσεις. Η βία που ξέσπασε στην ίδια πορεία το 2021 αποτέλεσε καταλύτη για τον 11ήμερο πόλεμο ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χαμάς.
Ο Ντάνι Σάιντεμαν, Ισραηλινός νομικός με εξειδίκευση στη γεωπολιτική της Ιερουσαλήμ, χαρακτήρισε την απόφαση του Νετανιάχου να συνεδριάσει στη Σιλουάν ως πολιτική «πυρομανία».
«Η νοτιοανατολική κορυφογραμμή των τειχών της Παλιάς Πόλης, κυριολεκτικά στη σκιά των τειχών, είναι πράγματι τοποθεσία της βιβλικής Ιερουσαλήμ. Αλλά σήμερα είναι και μια παλαιστινιακή γειτονιά», εξήγησε ο Σάιντεμαν.
«Το παρελθόν χρησιμοποιείται ως όπλο από αποίκους που κινούνται από βιβλικές ιδεοληψίες για να εκτοπίσουν Παλαιστινίους, να γκρεμίσουν τα σπίτια τους και να ανασυστήσουν μια ψευδο-αρχαία εκδοχή του Ισραήλ. Και αυτός ο τόπος, το πιο αμφιλεγόμενο και εύφλεκτο σημείο της Ιερουσαλήμ, είναι το μέρος που διάλεξε ο Νετανιάχου για να ‘γιορτάσει’».
Thousands of Israelis join violent, racist march through Jerusalem’s Muslim quarter
State-backed flag day march shut down Palestinian life in Old City to celebrate Israel’s 1967 occupation of East Jerusalem
The annual march, paid for and promoted by the Jerusalem city government, celebrates Israel’s capture and occupation of East Jerusalem and its holy sites in the war of 1967. The Israeli takeover is not recognised internationally.
The Jerusalem municipality advertises the event, known as the flag march, as a “festive procession”, part of a broader programme of events celebrating the “liberation” of the city.
The march has been marred by racism and attacks on Palestinians for years, and is preceded by a campaign of violence in the Old City that in effect shuts down Palestinian majority areas, particularly in the Muslim Quarter.
From before midday on Monday small groups of young Israeli men attacked and harassed shopkeepers and passersby inside the city, spitting at women in hijabs, stealing from cafes, ransacking a bookshop and entering at least one home by force.
“Shut now, or I can’t protect you,” a police officer told cafe owner Raymond Himo, when he protested about teenagers in religious Zionist dress stealing drinks. On Monday, shops had mostly closed by 1pm, hours earlier than in previous years, with residents barricaded in their homes.
Aviv Tatarsky, a researcher with the Ir Amim non-profit that works for an equitable Jerusalem, said: “It deprives people of their economic livelihood, makes them feel unsafe in their surroundings. Symbolically it sends a message: ‘You don’t belong here, we are the ones who own this place.’”
From midday, groups of Jewish men inside the city shouted racist chants including “may their villages burn”, “Mohammed is dead” and “death to Arabs”.
Those slogans were picked by larger groups of mostly men that began arriving in the late afternoon. Women approached the Western Wall on a separate march, which is largely divided by gender for religious reasons.
One large group arriving at the Damascus Gate chanted “Gaza is ours”, and carried a large banner reading “Jerusalem 1967, Gaza 2025”, in effect threatening full military annexation of the strip to echo the capture of East Jerusalem.
Another banner read a “without a Nakba there is no victory”, referring to the forcible expulsion of about 700,000 Palestinians when the state of Israel was created in 1948.
The procession is coordinated by “Am K’Lavi”, a non-profit whose only activity is organising the flag day march. It is chaired by Baruch Kahane, the son of Meir Kahane, a Jewish supremacist Rabbi who founded the Kach party. Banned as a political party in Israel in the 1980s under anti-terror legislation, it is now a far-right movement.
Some marchers wore T-shirts with the party’s symbol of a clenched fist in a star of David. Others wore shirts with the names of their high schools, which had organised group outings to the march.
Despite the history of violence at the march there was a relatively light police presence inside the Old City, and they did little to protect many of the Palestinians targeted with violence.
Activists from the group Standing Together, who stood as human shields in front of attackers protected only by purple gilets identifying them as members were often the only barrier preventing the violence escalating.
The far-right national security minister Itamar Ben-Gvir was among the crowds arriving at the Old City around sunset. He had earlier made an inflammatory trip to pray at al-Aqsa mosque in its compound, where officially Israel does not permit Jewish believers to carry out religious rituals.
The prime minister, Benjamin Netanyahu, hosted a cabinet meeting in Silwan, in occupied East Jerusalem. He ignored warnings from the Shin Bet security service that it would be an inflammatory move, Israeli media reported.
The flag march is already seen as a violent and deeply provocative expression of Jewish control of Jerusalem, which has in the past triggered broader conflict. Violence at the same event helped spark the 11-day war between Israel and Hamas in 2021.
Danny Seidemann, an Israeli attorney specialising in the geopolitics of Jerusalem, described Netanyahu’s cabinet meeting as political “pyromania”.
“The ridge to the south of the ramparts of the Old City, literally in the shadow of the Old City, is indeed the location of biblical Jerusalem. But it is also a contemporary Palestinian neighbourhood,” Seidemann said.
“The past is being weaponised by biblically motivated settlers to displace Palestinians, demolish their homes and recreate their vision of a renewed pseudo-ancient Israel. This is the site, the most contested and volatile in Jerusalem, is where Netanyahu has decided to ‘celebrate’.”
The conflict in the Middle East has destroyed countless lives and the horrific scenes since 7 October 2023 from Gaza and Israel have haunted millions around the world.
Understanding what has happened – and what comes next – is more important than ever.
With correspondents on the ground in the Middle East and reporters providing live updates around the clock, the Guardian is well-placed to provide comprehensive, fact-checked reporting, to help all of us make sense of events that have reshaped global politics.
We appreciate that not everyone can afford to pay for news right now. That’s why we choose to keep our journalism open for everyone. If this is you, please continue to read for free.
But if you can, can we count on your support at this perilous time? Here are three good reasons to make the choice to fund us today.
1. Our quality, investigative journalism is a scrutinising force.
2. We are independent and have no billionaire owner controlling what we do, so your money directly powers our reporting.
3. It doesn’t cost much, and takes less time than it took to read this message.
Choose to support open, independent journalism on a monthly basis. Thank you.
