Πηγή: i-epikaira.blogspot.com
Οι «φίλοι» μας οι Βρετανοί: Ξεκίνησαν εκπαίδευση των Τούρκων στα Eurofighter!
Ἀμετανόητος γιά τήν Συμφωνία τῶν Πρεσπῶν

Ὁ Ἀλέξης Τσίπρας ἐπιμένει, ἐνῷ οἱ αὐτονομιστές τῶν Σκοπίων προκαλοῦν μέ συνθήματα τοῦ τύπου «φύγετε, Ἕλληνες» – Καί ἐπιστροφή στήν ἥσσονα προσπάθεια μέ κατάργηση τῆς βάσεως εἰσαγωγῆς!
«Ἡ ἐπιστροφή Σαμαρᾶ ἐπηρεάζει ὅλο τό πολιτικό σύστημα» – Τί εἶπε στήν ΔΕΘ ὁ πρώην πρωθυπουργός
Προφανῶς ὁ κ. Τσίπρας κάνει πολύ ἐπιλεκτική ἀνάγνωση τῆς εἰδησεογραφίας, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾶ στά ἐθνικά θέματα. Δέν ἔχει ἀντιληφθεῖ ὅτι βοᾶ ἡ Μακεδονία γιά τίς προσπάθειες τῶν Σκοπιανῶν νά ἐπιβάλουν τό ἰδίωμά τους σάν «μακεδονική γλῶσσα» οὔτε ὅτι ἀλυτρωτικά συγκροτήματα τραγουδοῦν «φύγετε, Ἕλληνες» σέ πανηγύρια. Διερωτώμεθα ἄν ἔχει συναίσθηση ὅτι μέ τήν Συμφωνία τῶν Πρεσπῶν, πού ἀνεγνώρισε «μακεδονική γλῶσσα» καί «μακεδονικό ἔθνος», αὐτός εἶναι ὁ κύριος ὑπαίτιος τοῦ γεγονότος ὅτι οἱ Σκοπιανοί ἔχουν ἀποθρασυνθεῖ.
Ἔχουν φέρει τόν ἀλυτρωτισμό καί τίς προκλήσεις τους στό ἔδαφός μας. Ἀλλά ὁ κ. Τσίπρας ἔδωσε μιά μακρά συνέντευξη χθές στήν Θεσσαλονίκη χωρίς νά δείξει τήν παραμικρή μεταμέλεια γιά τήν κατάπτυστη Συμφωνία πού συνομολογήθηκε ἐπί τῆς Κυβερνήσεώς του καί χωρίς ἴχνος αὐτοκριτικῆς. Ἀπεναντίας ἐπέκρινε τόν κ. Μητσοτάκη ὡς ἀνακόλουθο ἐπισημαίνοντας μέ εἰρωνική ἔπαρση τό γεγονός ὅτι ὁ Πρωθυπουργός δέν ἐτήρησε τήν προεκλογική του ὑπόσχεση νά καταργήσει αὐτήν τήν Συμφωνία.
Ὁ κ. Τσίπρας, γιά μιάν ἀκόμη φορά, ἔδειξε ὅτι εἶναι ἀμετανόητος ἀριστερός. Στήν κριτική πού ἄσκησε στήν Κυβέρνηση ἐπέμεινε ὅτι ὁ ἴδιος θά ἀξιοποιοῦσε τήν περίοδο τῶν «ἤρεμων νερῶν» γιά νά ἐπιτύχει διευθέτηση τῶν ἑλληνο-τουρκικῶν, κάτι πού θύμισε τίς δηλώσεις ἐπιφανῶν συνεργατῶν του, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦσαν τότε γιά «Πρέσπες τοῦ Αἰγαίου». Κατά τά λοιπά, ὁ κ. Τσίπρας ἔδειξε ὅτι εἶναι ἀθεράπευτα ἀριστερός, καθώς ἐπιβεβαίωσε τήν προσήλωσή του στήν λογική τῆς ἥσσονος προσπαθείας, τήν ὁποία εἶχε ἐπιβάλει καί κατά τήν περίοδο τῆς διακυβερνήσεώς του.
Ἔτσι ἐξήγγειλε τήν κατάργηση τῆς ἐλαχίστης βάσεως γιά τήν εἰσαγωγή στά πανεπιστήμια λέγοντας: «Καταργοῦμε τήν ΕΒΕ, ἐνισχύουμε τά περιφερειακά δημόσια πανεπιστήμια καί ταυτόχρονα ἐνισχύουμε τά νοικοκυριά πού τά παιδιά τους περνᾶνε στά περιφερειακά δημόσια πανεπιστήμια μέ φοιτητικό ἐπίδομα 500 εὐρώ γιά 10 μῆνες τόν χρόνο».
Καί, φυσικά, ἐπέμεινε στήν φορολογική πολιτική καί τήν λεγομένη «πατριωτική εἰσφορά», γιά τήν ὁποία ἤδη ἔχει δημιουργηθεῖ σάλος στήν ἑλληνική κοινωνία. Τέλος, ἀπαντῶντας σέ ἐρώτηση γιά τήν προοπτική δημιουργίας κόμματος ἀπό τόν κ. Ἀντώνη Σαμαρᾶ ἀνέφερε ὅτι ἔχει τό δικαίωμα νά ἐπανέλθει στήν πολιτική, ἐπισημαίνοντας ὅτι ἡ ἐπάνοδός του ἐπηρεάζει ὁλόκληρο τό πολιτικό σύστημα.
Σχετικῶς ἀνέφερε: «Εὔχομαι καλή ἐπιτυχία στόν κ. Σαμαρᾶ. Οἱ πολιτικές διαφορές πού ἔχω μέ τόν κ. Σαμαρᾶ εἶναι πολύ μεγάλες. Μᾶς χωρίζει ἡ ἄβυσσος σέ μιά σειρά ἀπό κρίσιμα κοινωνικά καί οἰκονομικά ζητήματα. Ἔχει τό δικαίωμα νά ἐπανέλθει ἐφ’ ὅσον τό κρίνει. Δέν εἶμαι ἐγώ αὐτός ὁ ὁποῖος θά ἀσκήσω κριτική σέ αὐτή του τήν ἐπιλογή. Ἐπηρεάζει ὅλο τό πολιτικό σύστημα προφανῶς ἡ ἀπόφασή του νά ξαναγυρίσει στήν πολιτική. Μέ τόν κ. Σαμαρᾶ εἴχαμε πάντοτε ἔντονες πολιτικές ἀντιπαραθέσεις. Ἡ ἀντιπαράθεσή μας ἦταν πάντοτε ἔντονη, σκληρή, ἀλλά πολιτική. Καί θά τόν ἀντιμετωπίσω –πιστεύω καί αὐτός– ἔντονα, σκληρά, μετωπικά, ἀλλά πολιτικά, σέ ἕνα πλαίσιο πολιτικῆς ἀντιπαράθεσης καί πολιτικῶν ἐπιχειρημάτων».
Δηλώνοντας ὅτι τό κόμμα του μέ τό ΠΑΣΟΚ εἶναι «ἀνταγωνιστές» καί ὄχι «ἀντίπαλοι» ἄφησε ἀνοικτά περιθώρια συνεργασιῶν, ἀλλά ἰδιαιτέρας προσοχῆς ἀξίζει ἡ ἀναφορά του στήν Νέα Δημοκρατία, ὅπου ἐτόνισε ὅτι πολιτικός του στόχος εἶναι «ἡ στρατηγική ἧττα τοῦ κ. Μητσοτάκη». Σημαίνει τοῦτο ὅτι θά μποροῦσε νά συνεργασθεῖ μέ τήν ΝΔ, ὄχι ὅμως μέ Πρωθυπουργό τόν κ. Μητσοτάκη; Ἄλλως τε πολύ προσεκτική ἦταν ἡ ἀναφορά του στόν κ. Σιακαντάρη, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀφήσει ἀνοικτό τό ἐνδεχόμενο κυβερνητικῆς συνεργασίας μέ τήν ΝΔ. Ὁ κ. Τσίπρας δέν ἀπέρριψε κατηγορηματικά τίς δηλώσεις τοῦ παλαιοῦ συνεργάτου του. Περιορίσθηκε νά δηλώσει ὅτι ὁ κ. Σιακαντάρης ἐκφράζει προσωπικές ἐκτιμήσεις καί δέν μετέχει στά ὄργανα τῆς ΕΛΑΣ.
estianews.gr
Οἱ «λεγεωνάριοι» βλάπτουν σοβαρά τήν ΝΔ
Ἐκνευρισμός στό Μαξίμου ἀπό τίς ἀπειλές Φλωρίδη γιά «θερμό ἐπεισόδιο» μέ τήν Τουρκία ἄν δέν ὑπάρξει αὐτοδυναμία – Ἀποστάσεις ἀπό τόν κυβερνητικό ἐκπρόσωπο
Κατά τήν γαλλική ἀποικιοκρατία, τίς δύσκολες ἀποστολές τίς ἀνελάμβανε ἡ Λεγεῶνα τῶν Ξένων.
Στήν σημερινή Ἑλλάδα, ἔχουμε μιάν ἰδιόρρυθμη κατάσταση, ὅπου τά κόμματα ἔχουν ἐντάξει στό δυναμικό τους λεγεῶνες ξένων, ὑπό τήν ἔννοια ὅτι μέχρι πρίν λίγο καιρό ἦσαν ἀκόμη καί ἐχθρικοί, ὡς μέλη ἄλλων κομμάτων. Τό κακό εἶναι ὅτι αὐτοί οἱ ξένοι, οἱ «λεγεωνάριοι» τῆς σημερινῆς πολιτικῆς σκηνῆς, ὅταν ἀναλαμβάνουν τά δύσκολα, αὐτοβούλως συνήθως τοποθετοῦνται στήν σφαῖρα τῆς ὑπερβολῆς. Γίνονται αὐτό πού λέγεται «βασιλικώτεροι τοῦ βασιλέως». Μόνον πού ἡ ὑπερβολή βλάπτει σοβαρά τόν ἴδιο τόν βασιλέα. Ἴσως μόνον αὐτόν.
Ἡ χώρα ἔχει εἰσέλθει σέ περίοδο παρατεταμένης προεκλογικῆς προετοιμασίας. Καί ἐπειδή ἀπό τό στάδιο τῆς ἀβεβαιότητος προχωροῦμε πρός τό στάδιο τῆς βεβαιότητος ὅτι αὐτοδυναμία δέν θά ὑπάρξει, οἱ «λεγεωνάριοι» ξεσπάθωσαν. Σέ τέτοιο σημεῖο πού ὑποχρεώνεται «νά τούς μαζεύει» ὁ ἴδιος ὁ κυβερνητικός ἐκπρόσωπος κ. Παῦλος Μαρινάκης. Δυστυχῶς, στό πεδίον τῆς ὑπερβολῆς ἐμπίπτουν καί τά ἑλληνοτουρκικά καί τά ἐθνικά θέματα, μέ τά ὁποῖα δέν ἐπιτρέπεται νά παίζουμε. Ἀλλά κάποιοι «λεγεωνάριοι» ἔχουν ἄλλη ἀντίληψη.
Στήν πρώτη γραμμή εὑρέθη ὁ –προερχόμενος ἀπό τό ΠΑΣΟΚ– ὑπουργός Δικαιοσύνης κ. Γιῶργος Φλωρίδης, ὁ ὁποῖος ἐπισείει τόν κίνδυνο «θερμοῦ ἐπεισοδίου» μέ τήν Τουρκία σέ περίπτωση μή ὑπάρξεως αὐτοδυναμίας. Συγκεκριμένα ἐδήλωσε: «Στίς ἑπόμενες ἐκλογές ὑποχρεωτικά θά μπεῖ ἕνα καίριο δίλημμα: μιά χώρα πού βρίσκεται σέ ἐθνική διακινδύνευση ἐάν θά μείνει ἀκυβέρνητη ἤ θά κυβερνηθεῖ. Ἐάν θά μείνει ἀκυβέρνητη, μήν ἔχουμε καμμία ἀμφιβολία ὅτι θά γίνει τό ντού ἀπό ἀπέναντι».
Ὁ ὑπουργός Δικαιοσύνης ἀνεφέρθη στήν κρίση στόν Ἕβρο τό 2020, ὑποστηρίζοντας ὅτι τότε ὑπῆρξε «κανονικά ὀργανωμένη εἰσβολή ἀπέναντι στή χώρα» καί πώς, ἐάν δέν ὑπῆρχε Κυβέρνησις, «ἡ χώρα θά καταλυόταν καί μάλιστα χωρίς νά πέσει μιά ντουφεκιά». Ἀνεφέρθη ἀκόμη στήν τουρκική δραστηριότητα στήν Ἀνατολική Μεσόγειο καί στήν ἀνάγκη ὑπάρξεως Κυβερνήσεως πού νά μπορεῖ νά ὑπερασπιστεῖ τά κυριαρχικά δικαιώματα τῆς χώρας.
Θά μπορούσαμε νά τόν ἐρωτήσουμε ἄν θεωρεῖ πώς εἶναι κατάλληλη νά ἀνταποκριθεῖ σέ αὐτήν τήν ἀποστολή ἡ Κυβέρνησις πού ἄφησε τούς Τούρκους νά ἁλωνίζουν ἕξι μίλια ἔξω ἀπό τήν Κάσο!
Συνεχίζουμε ὅμως, διότι μέ τόν κ. Φλωρίδη συνετάχθη καί ὁ –προερχόμενος ἀπό τό ΛΑΟΣ– ὑπουργός Ὑγείας κ. Ἄδωνις Γεωργιάδης, ὁ ὁποῖος σχετικῶς ἐσχολίασε: «Ἄν αὐτό πού συζητᾶμε εἶναι οἱ πιθανές συνέπειες τῆς ἀκυβερνησίας, ναί, μιά παρατεταμένη ἀκυβερνησία εἶναι καί ἐθνικά ἐπικίνδυνη. Τά Σεπτεμβριανά ἔγιναν ὅταν ὁ Παπάγος ἦταν στό κρεβάτι, ἡ τουρκική εἰσβολή ἔγινε στή Χούντα. Αὐτό εἶναι ἱστορική μνήμη καί ἀφορᾶ τίς ἐκλογές, ὅποτε καί ἄν γίνονται: Ἡ Ἑλλάδα δέν εἶναι Δανία, Ὁλλανδία ἤ Βέλγιο».
Μάλιστα ὁ κ. Γεωργιάδης, συμφώνως πρός τήν ἐφημερίδα «Δημοκρατία», φέρεται νά ἐδήλωσε: «Ἱστορικά, ὁποτεδήποτε ἡ Ἑλλάδα εἶναι σέ παρατεταμένη ἀκυβερνησία, ἡ Τουρκία κάτι μᾶς πῆρε, ἀπό τά Σεπτεμβριανά μέχρι τά Ἴμια». Ὁ ἴδιος πάντως σέ ἀνάρτησή του ὑποστηρίζει ὅτι «οὐδέποτε ἔχει δηλώσει πώς “ἡ Τουρκία μᾶς πῆρε τά Ἴμια”».
Ἤδη ὅμως οἱ ὑπερβολές του ἐνόχλησαν καί τό Μέγαρο Μαξίμου, ὁπότε παρενέβη ὁ κ. Παῦλος Μαρινάκης, ὁ ὁποῖος ἐπεσήμανε ὅτι «δέν ὑπάρχει κανένας κίνδυνος, γιά νά δημιουργοῦμε πανικό στόν κόσμο. Ἀλλά ἡ χώρα πρέπει νά συνεχίσει νά ἔχει σταθερή Κυβέρνηση, σύμφωνα μέ ὅσα ἀποφασίσει ὁ κόσμος. Ἀλλά ὄχι μέ ὅρους φόβου ἤ κλίματος φόβου, ἀλλά μέ ὅρους οὐσίας, ἀλήθειας καί μέ εἰλικρινῆ ἐπιχειρήματα».
estianews.gr
Σκηνές «φαρ ουέστ» στο νοσοκομείο των Σερρών: Παρίσταναν τους ΟΠΚΕ, μπήκαν με πολυβόλα μέσα κι άρπαξαν κρατούμενο!
Μετά την πρωτοφανή απόδραση, η ΕΛΑΣ ξεκίνησε μεγάλη επιχείρηση για τον εντοπισμό των δραστών και του κρατουμένου
Σκηνές που θυμίζουν αστυνομική ταινία εκτυλίχθηκαν το βράδυ της Παρασκευής (11/09) στις Σέρρες, όταν ένοπλοι κατάφεραν να αρπάξουν έναν 40χρονο κρατούμενο κατά τη μεταφορά του στο νοσοκομείο.
Σύμφωνα με το thesspost.gr, ο κρατούμενος ο οποίος χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα σκληρός, είχε μεταφερθεί από τις φυλακές Νιγρίτας στο Γενικό Νοσοκομείο Σερρών, καθώς επικαλέστηκε ξαφνική αδιαθεσία.
Όταν το όχημα έφτασε στην είσοδο του νοσοκομείου, τέσσερις ένοπλοι άνδρες εμφανίστηκαν αιφνιδιαστικά, φορώντας διακριτικά της ΟΠΚΕ.
Οι δράστες προσέγγισαν τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους και υπό την απειλή πολυβόλων, τους ακινητοποίησαν και τους αφόπλισαν.
Στη συνέχεια πήραν μαζί τους τον 40χρονο και διέφυγαν με Ι.Χ. αυτοκίνητο, πριν προλάβουν να αντιδράσουν οι υπάλληλοι της μεταγωγής.
Μετά την πρωτοφανή απόδραση, η ΕΛΑΣ ξεκίνησε μεγάλη επιχείρηση για τον εντοπισμό των δραστών και του κρατουμένου.
Αστυνομικές δυνάμεις πραγματοποιούν ελέγχους στην ευρύτερη περιοχή και έχουν στήσει μπλόκα σε βασικές οδικές αρτηρίες, αναζητώντας τα ίχνη τους.
https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/esoteriki-asfaleia/skines-far-ouest-sto-nosokomeio-ton-serron-paristanan-tous-opke-mpikan-me-polyvola-mesa-ki-arpaksan-kratoumeno/
Βομβαρδίστηκε ανηλεώς από τους Χούθι ο αγωγός πετρελαίου που «προστατεύει» η ελληνική μοίρα των Patriot στην Σ.Αραβία!
Έκλεισε η ροή του «μαύρου χρυσού»
Οι Χούθι έπληξαν σε πολλά σημεία τον αγωγό Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας τον οποίο προστάτευε η ελληνική μοίρα των Patriot και ήταν ο μοναδικός εναπομείναντας για την εξαγωγή πετρελαίου από τη χώρα.
Ειδικότερα, ο αγωγός μεταφέρει αργό πετρέλαιο από το Αμπκάικ στο Γιανμπού, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, και επέτρεπε την παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ!
Δορυφορικές εικόνες και δεδομένα της NASA FIRMS δείχνουν μεγάλη πυρκαγιά και μαύρη στήλη καπνού μήκους σχεδόν 100 χιλιομέτρων στην έρημο νοτιοανατολικά της Μεδίνας, προς το Μαχντ αντ Νταχάμπ.
Ούτε η Aramco ούτε το σαουδαραβικό υπουργείο Ενέργειας έχουν επιβεβαιώσει τα πλήγματα.
Οι δορυφορικές εικόνες από τον δορυφόρο Sentinel-3, ληφθείσες σήμερα και τα δεδομένα που έχουν συγκεντρώσει υποδεικνύουν μια μεγάλη φωτιά στο ίδιο σημείο, με πολλαπλές θερμικές ανωμαλίες συγκεντρωμένες σε μια ζώνη μικρότερη των 10 χιλιομέτρων.
Η ακτινοβολούμενη ισχύς της πυρκαγιάς υπερβαίνει τα 70 μεγαβάτ —τιμή υπερδιπλάσια από εκείνη μιας συμβατικής πυρκαγιάς— ενώ η καύση διήρκεσε τουλάχιστον 8 ώρες,
–
Ο αγωγός, γνωστός ως Petroline, έχει μήκος περίπου 1.200 χιλιόμετρα και μεταφέρει αργό πετρέλαιο από το Αμπκάικ στην Ανατολική Επαρχία στο λιμάνι Γιανμπού της Ερυθράς.
Μετά το κλείσιμο του Ορμούζ λόγω του πολέμου με το Ιράν, οι εξαγωγές από το Γιανμπού έγιναν το κύριο παράθυρο της Σαουδικής Αραβίας προς τις αγορές.
Φορτώσεις γύρω στα 3,7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως καταγράφηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Η τιμή ενδέχεται να ξεπεράσει τα 110 δολάρια τις επόμενες ώρες, εφόσον επιβεβαιωθεί η έκταση της ζημιάς και διαταραχθεί μέρος της μεταφορικής ικανότητας της Σαουδικής Αραβίας.
Ωστόσο, η πιο επικίνδυνη πτυχή είναι ότι όλα αυτά συμπίπτουν με την απόκτηση πλήρους ελέγχου, από την πλευρά του κινήματος «Ανσάρ Αλλάχ» (Χούθι), επί του στενού Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, των πυλών εισόδου στην Ερυθρά Θάλασσα και των γύρω νησιών.
Εάν ο ίδιος ο αγωγός «Ανατολής-Δύσης» δεχθεί πιέσεις ή υποστεί σοβαρές ζημιές, ενώ ταυτόχρονα τα σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια που διασχίζουν την Ερυθρά Θάλασσα —τα περισσότερα εκ των οποίων χρησιμοποιούσαν διαδρομές λαθρεμπορίου μόλις χθες— έρχονται πλέον αντιμέτωπα με επιτήρηση και απειλές, τότε η Σαουδική Αραβία θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια διπλή κρίση: Μια άμεση απειλή για τις χερσαίες πετρελαϊκές της υποδομές και μια απειλή για τις θαλάσσιες οδούς εξαγωγής της. Είναι σαφές ότι το κίνημα «Ανσάρ Αλλάχ» έπληξε τη Σαουδική Αραβία και τον πετρελαϊκό της τομέα σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο και κρίσιμο σημείο.
Σημειώνεται ότι χθες οι Χούθι κατέλαβαν τη Mocha και προωθήθηκαν προς τα νησιά Χανίς, πιο κοντά στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ.
Έχουν ήδη επίσης πλήξει σαουδαραβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις στον νότο.
https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/vomvardistike-anileos-apo-tous-xouthi-o-agogos-petrelaiou-pou-prostateyei-i-elliniki-moira-ton-patriot-stin-s-aravia/
Οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι κατέρριψαν ένα οπλισμένο τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου KARAYEL
Τα τουρκικά drones έχουν συνεχή παρουσία σε πολλές εμπόλεμες ζώνες.
Στην Υεμένη, οι Χούθι ανακοίνωσαν ότι κατέρριψαν ένα οπλισμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου KARAYEL τουρκικής κατασκευής, το οποίο ανήκε στο κράτος της Σαουδικής Αραβίας, στον εναέριο χώρο της επαρχίας Αλ-Χουντάιντα.
Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι πως τα τουρκικά drones έχουν συνεχή παρουσία σε πολλές εμπόλεμες ζώνες.
Κάτι που σημαίνει πως πρόκειται για δοκιμασμένα σε πραγματικές συνθήκες οπλικά συστήματα.
Αχ. Ταουξής: Πενήντα χρόνια ενοχής. Πώς σκοτώσαμε το μέλλον μας
Του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.
Σαράντα τρία χρόνια στις Ένοπλες Δυνάμεις σε μαθαίνουν κάτι απλό, αλλά πολύ ουσιαστικό. Όταν αρνείσαι να μετρήσεις την απόδοσή σου, δεν αποφεύγεις την ήττα, αλλά απλά την καθυστερείς και όταν τελικά έρθει, την πληρώνεις ακριβότερα. Αυτό ακριβώς κάνουμε στην παιδεία εδώ και μισό αιώνα.
Τα αποτελέσματα του PISA 2025 είναι δύσκολο να αγνοηθούν. Το 49,5% των δεκαπεντάχρονων Ελλήνων βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο επάρκειας στα Μαθηματικά, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και στα τρία πεδία που εξετάζονται, δηλαδή Μαθηματικά, Ανάγνωση και Φυσικές Επιστήμες. Η υποχώρηση από το 2018 είναι μεγαλύτερη από τον μέσο όρο των χωρών που συμμετέχουν.
Αλλάξαμε υπουργούς και συστήματα, αλλάξαμε εξετάσεις και προγράμματα, δημιουργήσαμε νέες δομές και καταργήσαμε παλιές, χωρίς όμως να αλλάξουμε το σημαντικότερο που είναι η κουλτούρα της συστηματικής μέτρησης του αποτελέσματος.
Το παράδοξο είναι ότι η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη μεταρρυθμίσεων στην παιδεία, αλλά πάσχει από έλλειψη συνέχειας, αξιολόγησης και λογοδοσίας για το αν αυτές οι μεταρρυθμίσεις πέτυχαν.
Η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία κυβέρνηση ή σε έναν υπουργό. Απλά είναι το αποτέλεσμα μιας πολιτικής κουλτούρας που επί δεκαετίες προτιμά τη διαχείριση από τη λογοδοσία. Η πραγματική μεταρρύθμιση έχει πολιτικό κόστος σήμερα, ενώ το όφελος της φαίνεται χρόνια αργότερα, όταν τα παιδιά που βρίσκονται τώρα στα θρανία, θα έχουν γίνει οι αυριανοί πολίτες. Το μέλλον, βέβαια, δεν ψηφίζει…
Την ίδια στιγμή που υποβαθμίζεται η ποιότητα της εκπαίδευσης, συρρικνώνεται και ο αριθμός των παιδιών που θα την λάβουν. Το 2025 γεννήθηκαν στην Ελλάδα μόλις 65.594 παιδιά, αριθμός ιστορικά χαμηλός, ενώ από το 2011 οι θάνατοι ξεπερνούν σταθερά τις γεννήσεις. Το δημογραφικό πρόβλημα δεν είναι πλέον μια προειδοποίηση για το αύριο αλλά είναι σχεδόν μία πολύ δύσκολα αναστρέψιμη πραγματικότητα του σήμερα.
Με βάση τα παραπάνω, έχουμε την διασταύρωση δύο κρίσεων, που εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε σαν να μην έχουν σχέση μεταξύ τους. Λιγότερα παιδιά και ταυτόχρονα χαμηλότερες εκπαιδευτικές επιδόσεις. Εκρηκτικό μίγμα για τα θεμέλια μιας χώρας! Δεν χάνουμε μόνο πληθυσμό, αλλά κινδυνεύουμε να χάσουμε και το ανθρώπινο κεφάλαιο, που θα μπορούσε να στηρίξει την οικονομία, την επιστήμη, την καινοτομία και την άμυνα της χώρας.
Θυμάμαι ακόμη πέντε στρατιώτες μου, παιδιά χαμηλού εισοδήματος, που ήθελαν να προσφέρουν τα μεροκάματα της άδειάς τους για να μεγαλώσει η βιβλιοθήκη, χωρίς κανείς να τους το έχει ζητήσει.
Αυτή η εμπειρία με έπεισε περισσότερο από οποιαδήποτε μελέτη, ότι το πρόβλημα δεν είναι πως οι νέοι μας δεν θέλουν να μάθουν. Η δίψα για γνώση υπάρχει και πολλές φορές είναι εντυπωσιακή. Το πραγματικό ζήτημα είναι τι τους προσφέρουμε εμείς στα δώδεκα χρόνια της υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Θα έπρεπε να τους δίνουμε όχι μόνο γνώσεις, αλλά και την ικανότητα να σκέφτονται, να κρίνουν, να αμφισβητούν και τελικά να σχηματίζουν τη δική τους άποψη.
Και εδώ επιστρέφουμε στην αξιολόγηση, η οποία εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται στη χώρα μας σαν κάτι σχεδόν απειλητικό. Η αξιολόγηση δεν πρέπει να γίνει εργαλείο τιμωρίας, ούτε εργασιακού εκβιασμού, αλλά είναι αδύνατον να βελτιώσεις ένα σύστημα που αρνείσαι να μετρήσεις. Ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν αξιολογείται δεν προστατεύει μόνο τον ανεπαρκή εκπαιδευτικό, αλλα αδικεί και τον εξαιρετικό, ενώ τελικά αφήνει τον μαθητή να πληρώνει και για τους δύο.
Το ίδιο ισχύει για την παιδαγωγική επάρκεια. Η γνώση ενός αντικειμένου δεν σημαίνει αυτομάτως ικανότητα διδασκαλίας του. Ο καλός επιστήμονας δεν είναι κατ’ ανάγκη καλός δάσκαλος, γιατί η διδασκαλία απαιτεί διαφορετικές δεξιότητες και προϋποθέτει ότι κάποιος έχει μάθει όχι μόνο τι πρέπει να μεταδώσει, αλλά και πώς θα το μεταδώσει σε ένα παιδί ή έναν έφηβο.
Το κόστος αυτής της αδυναμίας έχει ήδη περάσει στην οικονομία. Επιχειρήσεις αναζητούν ειδικευμένο προσωπικό που δυσκολεύονται να βρουν, η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή, παρά τις πολλές ώρες εργασίας και οι καλύτερα καταρτισμένοι νέοι συχνά αναζητούν αλλού τις ευκαιρίες που δεν βρίσκουν εδώ. Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, στον οποίο η χώρα επενδύει λιγότερο στο ανθρώπινο κεφάλαιό της, δυσκολεύεται να κρατήσει τους καλύτερους και στη συνέχεια αναρωτιέται γιατί δεν διαθέτει το προσωπικό που χρειάζεται.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο όταν το δούμε από την πλευρά της εθνικής ασφάλειας. Μια χώρα με λιγότερους, γηραιότερους και ανεπαρκώς καταρτισμένους ανθρώπους δεν μπορεί να στηρίξει εύκολα ούτε την οικονομία της, ούτε την άμυνά της. Η εθνική ισχύς δεν μετριέται μόνο σε μαχητικά, φρεγάτες και πυραύλους, αλλά χρειάζεται ανθρώπους που θα τα χειριστούν, θα τα συντηρήσουν, θα τα σχεδιάσουν, θα τα κατασκευάσουν και τελικά θα τα χρηματοδοτήσουν. Η άμυνα μιας χώρας αρχίζει πολύ πριν από το στρατόπεδο. Αρχίζει από το σχολείο.
Για αυτό δεν χρειάζεται άλλη μία μεγάλη εξαγγελία ή ένας ακόμη νόμος που θα παρουσιαστεί ως η λύση όλων των προβλημάτων. Χρειάζεται να εφαρμοστεί πραγματικά η αξιολόγηση που ήδη προβλέπει η νομοθεσία, με αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια και με στόχο τη βελτίωση, όπως επίσης απαιτείται ουσιαστική πιστοποίηση παιδαγωγικής επάρκειας, πριν από τον διορισμό και κυρίως χρειάζεται να γνωρίζουμε με στοιχεία, τι λειτουργεί και τι δεν λειτουργεί.
Πάνω απ’ όλα, όμως πρέπει να αντιμετωπίσουμε την παιδεία ως αυτό που πραγματικά είναι. Δηλαδή όχι ως μία ακόμη κοινωνική πολιτική, αλλά βασικό στοιχείο της εθνικής ισχύος. Το ανθρώπινο κεφάλαιο πρέπει να βρίσκεται στον ίδιο σχεδιασμό με την οικονομία, την τεχνολογία, την άμυνα και τη δημογραφική πολιτική, γιατί μια χώρα δέκα εκατομμυρίων ανθρώπων δίπλα σε μια χώρα πολλαπλάσιου πληθυσμού δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στο πόσα όπλα αγοράζει, μα πρέπει να φροντίζει και ποιοι άνθρωποι θα τα στελεχώσουν.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα πληρώσουμε το κόστος. Το πληρώνουμε ήδη, σε κάθε επιχείρηση που δεν βρίσκει ανθρώπους με τις δεξιότητες που χρειάζεται, σε κάθε νέο που φεύγει επειδή δεν βλέπει προοπτική και σε κάθε μαθητή που ολοκληρώνει την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς τις γνώσεις που θα έπρεπε να θεωρούμε αυτονόητες.
Το πληρώνουμε κυρίως με χρόνο, γιατί πενήντα χρόνια είναι πάρα πολλά για να εξακολουθούμε να μιλάμε απλώς για «πρόβλημα της παιδείας». Κάποια στιγμή πρέπει να αντιληφθούμε ότι πραγματικά αποτελεί αποτέλεσμα επιλογών.
Και αν συνεχίσουμε να μεταφέρουμε το κόστος από γενιά σε γενιά, υπάρχει ο κίνδυνος να φτάσουμε κάποτε σε ένα σημείο όπου δεν θα έχουμε αρκετούς ανθρώπους ούτε για να διορθώσουμε τα λάθη του παρελθόντος. Τότε δεν θα έχουμε απλώς αποτύχει να προετοιμάσουμε το μέλλον μας. Θα έχουμε αφήσει το μέλλον να χαθεί μπροστά στα μάτια μας.
Αχιλλεύς Ταουξής
Ο Αχιλλέας Ταουξής είναι Υποστράτηγος ε.α. του Ελληνικού Στρατού, με πολυετή εμπειρία στους τομείς της αμυντικής πολιτικής, της στρατηγικής και των διεθνών σχέσεων. Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθώς και Διευθυντής της ελληνικής Προεδρίας της Συντονιστικής Επιτροπής της Διαβαλκανικής Υπουργικής Άμυνας (SEDM-CC/PMSC). Το 2023, ως στέλεχος του ΓΕΕΘΑ, διηύθυνε τη Γραμματεία Συντονισμού Διασκέψεων Διεθνών Οργανισμών και εκπροσώπησε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ στην έναρξη του NATO Training Technology Conference στην Αθήνα. Έχει επίσης συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες για τη διεθνή ασφάλεια, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Γ. Τσουκαλάς: Αναδρομή στο Σύμφωνο της Μέκκας
Τοῦ Γεωργίου Τσουκαλᾶ*Από την οδύνη στην πολιτική πρόταση: Τα τρία μεγάλα μηνύματα της ομιλίας Καρυστιανού
Η ομιλία της Μαρίας Καρυστιανού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ήταν μια συνειδητή προσπάθεια να μετατραπεί το ηθικό αίτημα για δικαιοσύνη σε συνολική πολιτική πρόταση για τη λειτουργία του κράτους και των θεσμών.
Η Καρυστιανού ξεκίνησε από την προσωπική και συλλογική οδύνη, χωρίς όμως να εγκλωβιστεί σε αυτήν. Δεν περιορίστηκε στην καταγγελία ούτε επένδυσε αποκλειστικά στη συγκινησιακή δύναμη της ιστορίας της. Παρουσίασε την τραγωδία των Τεμπών ως αφετηρία μιας ευρύτερης προσπάθειας θεσμικής, πολιτικής και κοινωνικής αναγέννησης.
Το κεντρικό μήνυμα της ομιλίας συμπυκνώθηκε σε τέσσερις έννοιες: «δημοκρατία, δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και αλήθεια». Έννοιες οι οποίες, στην τοποθέτησή της, δεν χρησιμοποιήθηκαν απλώς ως συνθήματα. Επιχειρήθηκε να συνδεθούν με συγκεκριμένες προτάσεις για τη Δικαιοσύνη, την Παιδεία, την οικονομία, την κοινωνική πολιτική, το δημογραφικό, την πρωτογενή παραγωγή και την εθνική άμυνα.

Η ομιλία πέτυχε κυρίως τρία πράγματα.
Από το αίτημα δικαίωσης στο αίτημα λογοδοσίας
Πρώτον, μετέτρεψε το ηθικό αίτημα των Τεμπών σε ένα ευρύτερο πολιτικό αίτημα λογοδοσίας.
Η υπόθεση των Τεμπών δεν παρουσιάστηκε ως ένα μεμονωμένο δυστύχημα ούτε αποκλειστικά ως μία ανοιχτή δικαστική εκκρεμότητα. Παρουσιάστηκε ως η οδυνηρή αποκάλυψη βαθύτερων αδυναμιών: της απουσίας ελέγχου, της ατιμωρησίας, της αδιαφάνειας και της απόστασης που χωρίζει συχνά το κράτος από τον πολίτη.
Με αυτόν τον τρόπο, η προσωπική μάχη μιας μητέρας απέκτησε ευρύτερη πολιτική διάσταση. Το ερώτημα δεν ήταν πλέον μόνο ποιος ευθύνεται για τα Τέμπη, αλλά τι είδους κράτος επιτρέπει να συμβούν τέτοιες τραγωδίες και γιατί δυσκολεύεται τόσο πολύ να αποδώσει ευθύνες όταν αυτές συμβούν.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκαν οι προτάσεις για κατάργηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, αποσύνδεση της επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία, περιορισμό των ειδικών προνομίων και ενίσχυση του ελέγχου των πολιτικών προσώπων.
Ο κοινός πυρήνας αυτών των παρεμβάσεων είναι σαφής: κανένας θεσμός και κανένα δημόσιο αξίωμα δεν μπορεί να βρίσκεται υπεράνω της λογοδοσίας.
Ένα πρόγραμμα πέρα από τη δύναμη του συμβολισμού
Δεύτερον, η Καρυστιανού παρουσίασε ένα αξιοσημείωτα εκτεταμένο πρόγραμμα, αντί να στηριχθεί αποκλειστικά στη συναισθηματική και συμβολική δύναμη της παρουσίας της.
Αυτό ήταν ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό στοίχημα της ομιλίας. Η δημόσια απήχησή της προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από τον αγώνα για τα Τέμπη. Στη Θεσσαλονίκη, όμως, επιχείρησε να δείξει ότι αυτή η απήχηση μπορεί να αποκτήσει προγραμματικό περιεχόμενο.
Η παρουσίαση περιέλαβε θέσεις για τη Δικαιοσύνη, τη δημόσια διοίκηση, την Παιδεία, την οικογένεια, το δημογραφικό, την αγροτική παραγωγή, την ενέργεια, τη φορολογία, την προστασία της πρώτης κατοικίας, τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και την εθνική άμυνα.
Δεν έχουν όλες οι προτάσεις το ίδιο επίπεδο επεξεργασίας και ασφαλώς θα χρειαστούν αναλυτικότερη κοστολόγηση και εξειδίκευση. Η σημασία, όμως, της συγκεκριμένης παρουσίασης βρίσκεται στο ότι επιχειρήθηκε η μετάβαση από το «τι πρέπει να καταγγελθεί» στο «τι μπορεί να αλλάξει».
Η Καρυστιανού θέλησε να εμφανίσει την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» όχι ως έναν μονοθεματικό φορέα διαμαρτυρίας, αλλά ως μια πολιτική δύναμη με πρόταση διακυβέρνησης. Πρόκειται για μια μετάβαση δύσκολη αλλά απαραίτητη για οποιοδήποτε κίνημα επιδιώκει να ξεπεράσει τα όρια της κοινωνικής καταγγελίας και να διεκδικήσει ενεργό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις.

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης ως κοινό νήμα
Τρίτον, η ομιλία έδωσε ένα κοινό νήμα στις διαφορετικές προτάσεις: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ πολίτη και κράτους.
Πίσω από τις επιμέρους θέσεις διακρίνεται μία βασική παραδοχή: μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας δεν εμπιστεύεται πλέον ότι οι θεσμοί λειτουργούν με ισονομία, αποτελεσματικότητα και διαφάνεια.
Η δυσπιστία αυτή δεν αφορά μόνο τη Δικαιοσύνη. Αφορά το σχολείο που δεν διαθέτει τις αναγκαίες υποδομές, το σύστημα υγείας που δοκιμάζει την αντοχή του ασθενούς, τον αγρότη που αισθάνεται απροστάτευτος απέναντι στα καρτέλ, τον νέο που δεν μπορεί να αποκτήσει κατοικία και την οικογένεια που δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες.
Γι’ αυτό και οι διαφορετικές προτάσεις της ομιλίας μπορούν να διαβαστούν ως τμήματα μιας ενιαίας πολιτικής αντίληψης: το κράτος οφείλει να πάψει να λειτουργεί ως κλειστός μηχανισμός εξουσίας και να ξαναγίνει θεσμός προστασίας, δικαιοσύνης και υπηρεσίας προς τον πολίτη.
Η εμπιστοσύνη, άλλωστε, δεν αποκαθίσταται με επικοινωνιακές διακηρύξεις. Οικοδομείται όταν οι κανόνες εφαρμόζονται σε όλους, όταν οι δημόσιοι λειτουργοί λογοδοτούν, όταν τα δικαιώματα δεν εξαρτώνται από γνωριμίες και όταν ο πολίτης αισθάνεται ότι η ανθρώπινη ζωή έχει πραγματική αξία για την Πολιτεία.

Από το τραύμα στην ελπίδα
Η βασική επιτυχία της ομιλίας ήταν τελικά ότι επιχείρησε να μετατρέψει ένα κίνημα που γεννήθηκε μέσα από το τραύμα των Τεμπών σε συνολική πολιτική πρόταση.
Η Μαρία Καρυστιανού δεν αρνήθηκε την αφετηρία της ούτε προσπάθησε να απομακυνθεί από αυτήν. Αντιθέτως, χρησιμοποίησε το προσωπικό της βίωμα ως ηθικό θεμέλιο μιας ευρύτερης δημόσιας παρέμβασης. Το μήνυμα ήταν ότι ο πόνος μπορεί να γίνει συλλογική ευθύνη, η αγανάκτηση διεκδίκηση και η διεκδίκηση σχέδιο αλλαγής.
Το επόμενο βήμα θα είναι δυσκολότερο. Οι εξαγγελίες θα πρέπει να συνοδευτούν από αναλυτική κοστολόγηση, σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένο τρόπο εφαρμογής. Μία πολιτική πρόταση δεν κρίνεται μόνο από τις προθέσεις της, αλλά και από την ικανότητά της να εφαρμοστεί.
Ωστόσο, η ομιλία στη ΔΕΘ δημιούργησε ένα σαφές πολιτικό στίγμα. Πρότεινε ότι η αναγέννηση της χώρας δεν μπορεί να αρχίσει χωρίς αλήθεια για όσα συνέβησαν, δικαιοσύνη για όσους ευθύνονται, αξιοπρέπεια για τους πολίτες και δημοκρατία που δεν εξαντλείται στην εκλογική διαδικασία.
Αν αυτό ήταν το βασικό ζητούμενο της παρουσίας της Μαρίας Καρυστιανού στη Θεσσαλονίκη, τότε η ομιλία πέτυχε τον σκοπό της: έδειξε ότι το αίτημα για δικαίωση των Τεμπών μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο κραυγή διαμαρτυρίας για το παρελθόν, αλλά και αφετηρία μιας πολιτικής πρότασης για το μέλλον.

1. Από τη διαμαρτυρία στην κυβερνητική πρόταση
Η παρουσίαση δεν περιορίστηκε στο αίτημα απόδοσης ευθυνών για τα Τέμπη. Επιχείρησε να καλύψει δικαιοσύνη, άμυνα, οικονομία, ενέργεια, δημογραφικό, παιδεία, πρωτογενή παραγωγή, μεταναστευτικό και πολιτική για τα άτομα με αναπηρία.
Αυτό έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία: παρουσιάζει την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» όχι αποκλειστικά ως κίνημα διαμαρτυρίας, αλλά ως φορέα που διεκδικεί κυβερνητική αξιοπιστία. Η μετάβαση από το προσωπικό βίωμα σε ένα ευρύ πρόγραμμα αποτελεί, κατά τη θετική ανάγνωση, το πιο ώριμο στοιχείο της ομιλίας.
2. Η δικαιοσύνη ως συνεκτικός πυρήνας
Ο ισχυρότερος άξονας ήταν η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Η Καρυστιανού πρότεινε:
- Πλήρη κατάργηση του άρθρου 86 για την ποινική ευθύνη υπουργών.
- Αποσύνδεση της επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία.
- Κατάργηση ασυλιών και ειδικών προνομίων.
- Ίδρυση Συνταγματικού Δικαστηρίου.
- Πλήρη ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης.
- Διαρκή και ουσιαστικό έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων των πολιτικών.
- Μείωση του αριθμού των βουλευτών σε 200.
Η θετική αξία αυτής της ενότητας βρίσκεται στη συνοχή της. Η θεσμική μεταρρύθμιση δεν παρουσιάστηκε σαν τεχνικό ζήτημα για νομικούς, αλλά ως αναγκαία προϋπόθεση για να αισθανθεί ξανά ο πολίτης ότι δεν υπάρχουν δύο διαφορετικά συστήματα δικαιοσύνης — ένα για τους ισχυρούς και ένα για όλους τους υπόλοιπους.

3. Κοινωνική πολιτική με επίκεντρο την οικογένεια
Για το δημογραφικό προτάθηκαν οικονομικά και φορολογικά κίνητρα για τις οικογένειες, ενίσχυση της μητρότητας, στεγαστική υποστήριξη νέων και πολύτεκνων και κίνητρα εγκατάστασης σε παραμεθόριες περιοχές.
Ιδιαίτερα θετικό είναι ότι το δημογραφικό δεν αντιμετωπίστηκε ως αφηρημένο εθνικό σύνθημα. Συνδέθηκε με το πραγματικό κόστος της κατοικίας, την ανατροφή των παιδιών και την ανασφάλεια των νεότερων γενεών. Στην ίδια λογική εντάσσονται η μείωση του ΦΠΑ στα βασικά αγαθά, ο μηδενικός ΦΠΑ σε ορισμένα βρεφικά είδη και η μείωση του ΦΠΑ στα φάρμακα.
4. Παιδεία ως μακροπρόθεσμη επένδυση
Η ομιλία περιέγραψε μια εκπαιδευτική πολιτική από την προσχολική ηλικία έως το πανεπιστήμιο:
- Μικρότερα σχολικά τμήματα και βελτίωση των υποδομών.
- Μόνιμη παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών.
- Σταθερές εργασιακές σχέσεις για τους εκπαιδευτικούς.
- Ενίσχυση των δημόσιων πανεπιστημίων.
- Νέο σύστημα εισαγωγής, στο οποίο οι πανελλαδικές θα αντιστοιχούν στο 40%, οι βαθμοί του λυκείου στο 30%, η συνολική προσπάθεια και οι δραστηριότητες στο 20% και τα κοινωνικά κριτήρια στο 10%.
Το θετικό στοιχείο εδώ είναι η προσπάθεια να μειωθεί ο χαρακτήρας της μίας και μοναδικής εξέτασης που καθορίζει το μέλλον ενός νέου. Παράλληλα, η πρόβλεψη ψυχοκοινωνικής στήριξης αναγνωρίζει ότι το σχολείο δεν είναι μόνο μηχανισμός μετάδοσης γνώσεων αλλά χώρος διαμόρφωσης ανθρώπων.

5. Παραγωγική ανασυγκρότηση και περιφέρεια
Για τον πρωτογενή τομέα παρουσιάστηκαν προτάσεις όπως:
- Εθνικό Συμβούλιο Πρωτογενούς Τομέα.
- Έλεγχος των καρτέλ και των παράνομων «ελληνοποιήσεων».
- Ενίσχυση συνεταιρισμών.
- Μείωση του ενεργειακού κόστους για τους παραγωγούς.
- Υδατικά έργα και μεταρρύθμιση του ΕΛΓΑ.
- Επαναφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αντί της υπαγωγής του στην ΑΑΔΕ.
- Στενότερη σύνδεση εγχώριας παραγωγής και κατανάλωσης.
Η συγκεκριμένη ενότητα δείχνει προσπάθεια αλλαγής του οικονομικού μοντέλου: από μια οικονομία εισαγωγών και κατανάλωσης προς την παραγωγή, την αυτάρκεια και την περιφερειακή ανάπτυξη.
6. Οικονομία, τράπεζες και πρώτη κατοικία
Η Καρυστιανού υποστήριξε ένα ευνοϊκότερο φορολογικό πλαίσιο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αλλαγές στον φόρο εισοδήματος και στον ΕΝΦΙΑ, αυστηρότερο έλεγχο τραπεζών, servicers και funds και προστασία της πρώτης κατοικίας.
Η κοινωνική λογική είναι καθαρή: η οικονομική πολιτική αξιολογείται με βάση το αν επιτρέπει στον πολίτη να ζήσει, να στεγαστεί, να δημιουργήσει οικογένεια και να ασκήσει παραγωγική δραστηριότητα — όχι μόνο με βάση τους γενικούς μακροοικονομικούς δείκτες.
7. Ενεργειακός ρεαλισμός
Προτάθηκε ένα μεικτό ενεργειακό μοντέλο, με μικρότερη έκθεση των ελληνικών τιμών στις διεθνείς διακυμάνσεις και επανεξέταση της ταχείας εγκατάλειψης του λιγνίτη.
Ανεξάρτητα από επιμέρους διαφωνίες, η θετική πλευρά είναι ότι αντιμετωπίζει την ενεργειακή πολιτική ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, παραγωγικού κόστους και κοινωνικής προστασίας — όχι μόνο ως περιβαλλοντικό ή χρηματιστηριακό θέμα.
8. Άμυνα και εθνική στρατηγική
Η αμυντική πρόταση περιλαμβάνει ενεργητικό δόγμα αποτροπής, ενίσχυση της παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, επαναφορά του ενιαίου αμυντικού δόγματος Ελλάδας–Κύπρου, μέτρα συγκράτησης των στελεχών στις Ένοπλες Δυνάμεις και ίδρυση Πανεπιστημίου Εθνικής Άμυνας.
Η ενότητα αυτή προσδίδει στην πρόταση χαρακτήρα ολοκληρωμένου κυβερνητικού σχεδίου και δείχνει ότι η θεσμική ανασυγκρότηση συνδέεται με την εξωτερική ασφάλεια της χώρας.
25 χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου: Πώς άλλαξε το παγκόσμιο τζιχαντιστικό κίνημα
Είκοσι πέντε χρόνια μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, το παγκόσμιο τζιχαντιστικό κίνημα δεν έχει εξαφανιστεί. Έχει χάσει τους ιδρυτές του, έχει υποστεί εκτεταμένες στρατιωτικές ήττες και δεν ελέγχει πλέον το εδαφικό «χαλιφάτο» που είχε δημιουργήσει το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και τη Συρία. Παρ’ όλα αυτά, παραμένει ανθεκτικό, γεωγραφικά διευρυμένο και ικανό να προσαρμόζεται στις πολιτικές και τεχνολογικές αλλαγές.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα του συλλογικού τόμου 25 Years After 9/11: The Future of the Global Jihadi Movement, που εξέδωσε το 2026 το The Soufan Center υπό την επιμέλεια των Colin P. Clarke και Clara Broekaert.
Η σημαντικότερη αντίφαση που αναδεικνύει η μελέτη είναι ανησυχητική: το τζιχαντιστικό κίνημα διατηρεί την οργανωτική και επιχειρησιακή του αντοχή, την ίδια στιγμή που η τρομοκρατία υποχωρεί στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων δυτικών κυβερνήσεων.
Από μια μικρή οργάνωση σε ένα διεθνές δίκτυο
Την εποχή της 11ης Σεπτεμβρίου, η al-Qaeda διέθετε περίπου 400 ενόπλους, οι περισσότεροι από τους οποίους βρίσκονταν στο Αφγανιστάν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που παραθέτει ο τόμος, σήμερα η al-Qaeda και οι θυγατρικές της αριθμούν συνολικά από 15.000 έως 28.000 μέλη παγκοσμίως. Σε αυτούς δεν περιλαμβάνονται οι περίπου 12.000 έως 18.000 μαχητές του Ισλαμικού Κράτους και των δικών του παραρτημάτων.
Οι αριθμοί αυτοί δεν περιγράφουν έναν ενιαίο, συγκεντρωτικό στρατό. Το σημερινό τοπίο αποτελείται από οργανώσεις με διαφορετικές ηγεσίες, τοπικούς στόχους και επιχειρησιακές δυνατότητες. Δείχνουν, όμως, πόσο μεγάλη γεωγραφική διάχυση πέτυχε το κίνημα μέσα σε μία γενιά.
Η εξόντωση κορυφαίων στελεχών περιόρισε την ικανότητα της κεντρικής ηγεσίας της al-Qaeda και του Ισλαμικού Κράτους. Δεν διέλυσε, όμως, τα δίκτυα των θυγατρικών τους. Αντίθετα, αρκετές από αυτές απέκτησαν μεγαλύτερη αυτονομία, ενσωματώθηκαν σε τοπικές συγκρούσεις και εκμεταλλεύτηκαν την αδυναμία των κρατικών θεσμών.

Το κέντρο βάρους μετακινείται στην Αφρική
Η σημαντικότερη γεωγραφική αλλαγή των τελευταίων 25 ετών είναι η μετατόπιση του κέντρου βάρους προς την υποσαχάρια Αφρική. Το Σαχέλ έχει εξελιχθεί στο φονικότερο θέατρο τζιχαντιστικής βίας, ενώ η Σομαλία βρίσκεται πλέον κοντά στον πυρήνα του διεθνούς κινήματος.
Η περίπτωση της Σομαλίας είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή εκεί συνυπάρχουν δύο διαφορετικά μοντέλα ισχύος.
Η al-Shabaab, η ισχυρότερη θυγατρική της al-Qaeda, διαθέτει σύμφωνα με εκτιμήσεις από 7.000 έως 12.000 μαχητές. Ελέγχει μεγάλες αγροτικές περιοχές στη νότια Σομαλία και λειτουργεί σε αρκετές περιπτώσεις ως παράλληλο κράτος. Φορολογεί τον πληθυσμό, επιλύει διαφορές, επιβάλλει κανόνες και προσφέρει ένα είδος τάξης εκεί όπου οι επίσημοι θεσμοί αδυνατούν να το κάνουν.
Η δύναμή της δεν βασίζεται μόνο στον φόβο ή στην ιδεολογική υποστήριξη. Βασίζεται επίσης στη συμμόρφωση και στην εξάρτηση των πολιτών από τις υπηρεσίες που έχει επιβάλει. Γι’ αυτό και η στρατιωτική πίεση, ακόμη και όταν προκαλεί σημαντικές απώλειες, δεν αρκεί για να εξαλείψει την πολιτική και κοινωνική παρουσία της.
Το Ισλαμικό Κράτος στη Σομαλία παρουσιάζει την αντίστροφη εικόνα. Παραμένει στρατιωτικά μικρό, αλλά έχει δυσανάλογα μεγάλη σημασία για το διεθνές δίκτυο της οργάνωσης. Ο κόμβος al-Karrar λειτουργεί ως χρηματοδοτικό και οργανωτικό κέντρο, διοχετεύοντας πόρους προς παραρτήματα του Ισλαμικού Κράτους στην Αφρική και σε άλλες περιοχές.
Η Σομαλία αποδεικνύει επομένως ότι το μέγεθος μιας οργάνωσης δεν αποτελεί πάντα αξιόπιστο δείκτη της πραγματικής σημασίας της.

Η Νότια Ασία παραμένει επικίνδυνη
Παρά την άνοδο της Αφρικής, ο διάδρομος Αφγανιστάν–Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο επικίνδυνα περιβάλλοντα διεθνώς.
Η σημερινή απειλή δεν προέρχεται από μία μόνο οργάνωση που προετοιμάζει μια μεγάλη επίθεση εναντίον ενός μακρινού αντιπάλου. Προέρχεται από ένα πυκνό οικοσύστημα ένοπλων ομάδων, κρατικών ανταγωνισμών, προσωρινών συμμαχιών και συγκρούσεων για επιρροή.
Οι αντιπαραθέσεις μεταξύ Πακιστάν και Ταλιμπάν, οι εντάσεις στα σύνορα Πακιστάν–Ιράν, ο ανταγωνισμός Ινδίας–Πακιστάν και η διεθνής αντιπαράθεση γύρω από το Μπαλουχιστάν δημιουργούν ευκαιρίες τις οποίες εκμεταλλεύονται οι ένοπλες οργανώσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον παρατηρούνται ταυτόχρονα συγκλίσεις και συγκρούσεις. Ομάδες ανταλλάσσουν τεχνογνωσία, προσωπικό ή αφηγήματα, ενώ παράλληλα ανταγωνίζονται για στρατολόγηση, χρηματοδότηση και προβολή. Αυτός ο ανταγωνισμός μπορεί να τις ωθήσει προς πιο ακραίες τακτικές, καθώς επιχειρούν να αποδείξουν ότι διαθέτουν μεγαλύτερη ισχύ ή αποφασιστικότητα από τους αντιπάλους τους.
Η βασική αναλυτική δυσκολία είναι ότι η γεωπολιτική δεν αποτελεί απλώς το φόντο της τρομοκρατικής δραστηριότητας. Αποτελεί μέρος του μηχανισμού που παράγει και μετασχηματίζει την απειλή.

Τα drones αλλάζουν τις δυνατότητες των μη κρατικών οργανώσεων
Μία ακόμη κρίσιμη εξέλιξη είναι η διάδοση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Δυνατότητες που πριν από λίγα χρόνια ανήκαν σχεδόν αποκλειστικά σε προηγμένους στρατούς βρίσκονται πλέον στα χέρια ανταρτών, τρομοκρατικών οργανώσεων και άλλων μη κρατικών δρώντων.
Εμπορικά drones μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αναγνώριση, επιτήρηση και επιλογή στόχων. Τροποποιημένες πλατφόρμες μπορούν να μεταφέρουν εκρηκτικά, ενώ τα συστήματα FPV επιτρέπουν επιθέσεις μεγαλύτερης ακρίβειας με σχετικά χαμηλό κόστος.
Η σημασία τους, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην τεχνολογία. Τα drones εντάσσονται σε ευρύτερες στρατηγικές ανταρτοπολέμου, καταναγκασμού και συμβατικών επιχειρήσεων. Για τον λόγο αυτό, η απλή καταμέτρηση επιθέσεων δεν αρκεί. Οι αναλυτές πρέπει να εξετάζουν πώς κάθε οργάνωση ενσωματώνει τα drones στη συνολική στρατηγική της.
Η λανθασμένη ερμηνεία μιας νέας τεχνολογικής δυνατότητας μπορεί να οδηγήσει σε επιχειρησιακό αιφνιδιασμό.

Ο κίνδυνος της θεσμικής αμνησίας
Ο τόμος επισημαίνει μια ανησυχητική ομοιότητα ανάμεσα στη σημερινή περίοδο και στη δεκαετία του 1990. Τότε, η τζιχαντιστική τρομοκρατία αντιμετωπιζόταν συχνά ως διαχειρίσιμη απειλή στην περιφέρεια μιας διεθνούς ατζέντας που κυριαρχούνταν από κρατικές προκλήσεις.
Οι βομβιστικές επιθέσεις του 1998 στις αμερικανικές πρεσβείες στην Κένυα και την Τανζανία, καθώς και η επίθεση εναντίον του USS Cole το 2000, αντιμετωπίστηκαν περισσότερο ως μεμονωμένες τραγωδίες παρά ως ενδείξεις μιας εξελισσόμενης πορείας. Η Επιτροπή για την 11η Σεπτεμβρίου χαρακτήρισε αργότερα το πρόβλημα ως «αποτυχία φαντασίας».
Σήμερα, η αμερικανική και η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας είναι πολύ ισχυρότερη από εκείνη της δεκαετίας του 1990. Η ιστορική αναλογία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μηχανικά. Επανεμφανίζεται, όμως, ο κίνδυνος αποσύνδεσης ανάμεσα στην πραγματική εξέλιξη της απειλής και στην πολιτική αντίληψη γι’ αυτήν.
Η θεσμική γνώση δεν χάνεται απαραίτητα με μία μεγάλη απόφαση. Φθείρεται σταδιακά μέσα από συνταξιοδοτήσεις, μετακινήσεις προσωπικού, περικοπές ερευνητικών προγραμμάτων και αλλαγές προτεραιοτήτων. Κάθε επιμέρους επιλογή μπορεί να φαίνεται λογική. Το σωρευτικό αποτέλεσμα, όμως, μπορεί να αφήσει τους αρμόδιους οργανισμούς χωρίς ανθρώπους που έχουν αντιμετωπίσει παρόμοιες απειλές στο παρελθόν.
Τι πρέπει να παρακολουθούμε
Η απάντηση δεν βρίσκεται στην επιστροφή στην υπερβολική στρατιωτικοποίηση που ακολούθησε την 11η Σεπτεμβρίου. Εκείνη η περίοδος δημιούργησε σοβαρά πολιτικά, στρατηγικά και ηθικά προβλήματα.
Χρειάζεται, όμως, να διατηρηθεί ένα σταθερό επίπεδο αντιτρομοκρατικής ικανότητας. Αυτό περιλαμβάνει τη θεσμική συνεργασία, την ανεξάρτητη ανάλυση, τις βασικές ερευνητικές υποδομές και τις διεθνείς σχέσεις που επιτρέπουν την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν:
- Η προετοιμασία εξωτερικών επιχειρήσεων από το Αφγανιστάν, το Σαχέλ και τη Σομαλία.
- Η δημιουργία δομών διακυβέρνησης από τζιχαντιστικές οργανώσεις.
- Οι μετακινήσεις μαχητών, χρημάτων και τεχνογνωσίας μεταξύ διαφορετικών περιοχών.
- Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, των drones και άλλων μη επανδρωμένων συστημάτων.
- Οι συνεργασίες ανάμεσα σε οργανώσεις με διαφορετικούς τοπικούς στόχους αλλά συμπληρωματικές δυνατότητες.
Η αποτελεσματική προειδοποίηση δεν απαιτεί να παρακολουθούνται τα πάντα. Απαιτεί να επιλέγονται οι σωστοί δείκτες και να ερμηνεύονται μέσα στο πολιτικό και κοινωνικό τους περιβάλλον.
Ούτε συναγερμός ούτε αμνησία
Είκοσι πέντε χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου, το παγκόσμιο τζιχαντιστικό κίνημα δεν έχει πλέον τη μορφή που είχε το 2001. Έχει μετακινηθεί γεωγραφικά, έχει αποκτήσει πιο αποκεντρωμένη δομή και έχει προσαρμοστεί σε νέες τεχνολογίες και τοπικές συγκρούσεις.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος μπορεί να μην προέρχεται από μία οργάνωση που επαναλαμβάνει το μοντέλο της 11ης Σεπτεμβρίου. Μπορεί να προκύψει από ένα χρηματοδοτικό δίκτυο που περνά απαρατήρητο, από μια τοπική οργάνωση που αποκτά διακρατικές δυνατότητες ή από έναν μη κρατικό δρώντα που συνδυάζει φθηνή τεχνολογία με στρατηγική υπομονή.
Η πρόκληση για τις δυτικές κυβερνήσεις είναι να διατηρήσουν την επαγρύπνηση χωρίς να επαναλάβουν τις υπερβολές του παρελθόντος. Όπως υποδηλώνει το συμπέρασμα του τόμου, η κατάλληλη στάση δεν είναι ούτε ο διαρκής συναγερμός ούτε η συλλογική αμνησία. Είναι η προσεκτική, σταθερή και οικονομικά βιώσιμη παρακολούθηση μιας απειλής που έχει αποδείξει ότι σκέφτεται σε βάθος δεκαετιών.
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΝΑΛΥΣΗ
25-Years-After-911-The-Future-Of-The-Global-Jihadi-Movement
Πηγή: Colin P. Clarke και Clara Broekaert (επιμ.), 25 Years After 9/11: The Future of the Global Jihadi Movement, The Soufan Center, 2026.
Η Γεωπολιτική και Συμβολική Διαστασιολόγηση των Πρωθυπουργικών Επισκέψεων στο Καστελλόριζο από το 2010
¹ υπό Ταξιάρχου εα Ιωάννη Παντελίδη,




#EKTAKTO!!! #OYΔΕΝ_ΝΕΟΤΕΡΟΝ_ΑΠΟ_ΤΟ_ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ_ΜΕΤΩΠΟ…”























