Το νεφέλωμα εκπομπής NGC 6334, γνωστό και ως Cat’s Paw Nebula, βρίσκεται περίπου 4.000 έτη φωτός μακριά. Τα όργανα του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb κατέγραψαν πρόσφατα μια λεπτομερή εικόνα από ένα από τα «δαχτυλάκια» του—μια περιοχή σχηματισμού άστρων όπου η ενέργεια από φωτεινά νεαρά άστρα διαλύει τα πυκνά γειτονικά νέφη αερίου και σκόνης.
Το Advent Calendar είναι ένα ψηφιακό «ημερολόγιο» που δημοσιεύει κάθε μέρα του Δεκεμβρίου (μέχρι τα Χριστούγεννα) μία εντυπωσιακή εικόνα από τηλεσκόπια όπως το Hubble ή το James Webb. Πρόκειται ουσιαστικά για μια καθημερινή αστρονομική έκπληξη με φωτογραφίες του σύμπαντος.
Το advent στα ελληνικά σημαίνει Περίοδος της Προσμονής ή Προεόρτια των Χριστουγέννων.
Οι ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΗΜΕΡΕΣ
2025 Space Telescope Advent Calendar
Καλωσορίσατε στο 18ο ετήσιο Space Telescope Advent Calendar, το οποίο παρουσιάζει εντυπωσιακές εικόνες από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble και το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA. Κάθε μέρα έως τις 25 Δεκεμβρίου, αυτή η σελίδα θα παρουσιάζει μια νέα εικόνα του σύμπαντος.
Του Alan Taylor 1 Δεκεμβρίου 2025
Μακρινοί γαλαξίες εμφανίζονται στο φόντο αυτής της εικόνας από τα βάθη του διαστήματος, με έναν σκοτεινό δίσκο σκόνης να φαίνεται από την πλευρά στο κέντρο, περιβαλλόμενο από νέφη σκόνης και αερίου. ESA / Webb, NASA & CSA, M. Villenave et al.
Μια Κοσμική Πεταλούδα
Τον Αύγουστο, το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb παρείχε αυτή τη νέα εικόνα του IRAS 04302+2247, ενός δίσκου σε διαδικασία πλανητογένεσης, περίπου 525 έτη φωτός μακριά.
Ο προπλανητικός αυτός δίσκος —μια δομή αρκετές φορές μεγαλύτερη από τη διάμετρο του Ηλιακού μας Συστήματος— φαίνεται στο κέντρο, να περιβάλλει έναν πρωτοαστέρα, ένα νεαρό άστρο που συνεχίζει ακόμα να συγκεντρώνει μάζα από το περιβάλλον του, πιθανώς σχηματίζοντας νέους πλανήτες.
Ο πυκνός δίσκος από σκονισμένο αέριο μπλοκάρει μεγάλο μέρος από το έντονο φως του πρωτοαστέρα, επιτρέποντας μια καθαρότερη θέα στα δύο λεπταίσθητα νεφελώματα εκατέρωθεν του δίσκου.
Αυτά τα νεφελώματα ανάκλασης, φωτισμένα από τον κεντρικό πρωτοαστέρα, δίνουν στο αντικείμενο το παρατσούκλι «Άστρο της Πεταλούδας».
Ένα Αστρικό Βρεφοκομείο
Ημέρα 2 του Διαστημικού Ημερολογίου Advent 2025
Μερικά φωτεινά άστρα εμφανίζονται περικυκλωμένα από ένα μεγάλο, στροβιλιζόμενο νέφος σκόνης, το οποίο φωτίζεται από το φως των ίδιων των άστρων. ESA / Hubble & NASA, G. Duchêne
Ημέρα 2 του Advent Calendar: Ένα Αστρικό Βρεφοκομείο
Το νεφέλωμα ανάκλασης GN 04.32.8 αποτελεί μέρος του Μοριακού Νέφους του Ταύρου, μιας ευρύτερης περιοχής σχηματισμού άστρων περίπου 480 έτη φωτός από τη Γη.
Τεράστια νέφη σκόνης περιβάλλουν μια ομάδα νεαρών, χαοτικών άστρων, τα οποία φωτίζουν το περιβάλλον τους με την έντονη ακτινοβολία τους.
Η μικρή πορτοκαλί «κηλίδα» στα δεξιά του κέντρου είναι ένας νεοσχηματισμένος πρωτοαστέρας, κρυμμένος μέσα σε έναν προπλανητικό δίσκο που εμποδίζει μέρος του φωτός του — παρόμοιο με το αντικείμενο της εικόνας της πρώτης ημέρας του ημερολογίου.
Ένα Γαλαξιακό Σμήνος Day 3 of the 2025 Space Telescope Advent Calendar
Του Alan Taylor
3 Δεκεμβρίου 2025
Μια εικόνα βαθέος διαστήματος με δεκάδες γαλαξίες διαφορετικών χρωμάτων, ορισμένους με τυπικό σπειροειδές σχήμα, ενώ οι περισσότεροι μοιάζουν με μικρές φωτεινές κηλίδες.
ESA / Hubble & NASA, M. Postman, P. Kelly
Ημέρα 3 του Advent Calendar του Διαστημικού Τηλεσκοπίου 2025: Ένα Γαλαξιακό Σμήνος. Περισσότεροι από 100 γαλαξίες εμφανίζονται στο Γαλαξιακό Σμήνος Abell 209, που βρίσκεται περίπου 2,8 δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Αν και φαίνονται κοντά μεταξύ τους, οι γαλαξίες αυτοί εξακολουθούν να απέχουν εκατομμύρια έτη φωτός ο ένας από τον άλλο. Η συνολική μάζα τους καταφέρνει να καμπυλώσει και να μεγεθύνει ακόμη πιο μακρινούς γαλαξίες, μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται βαρυτικός φακός. Οι γαλαξίες που έχουν υποστεί αυτή την επίδραση φαίνονται εδώ επιμηκυμένοι ή σαν να έχουν «ραβδώσεις» προς το κέντρο της εικόνας.
Καυτά Άστρα στο Νεφέλωμα Αστακού Day 4 of the 2025 Space Telescope Advent Calendar
Του Alan Taylor
4 Δεκεμβρίου 2025
Ένα σκοτεινό και πυκνό νέφος σκόνης καλύπτει το αριστερό μισό της εικόνας, ενώ στα δεξιά διακρίνεται ένα σμήνος από λαμπερά λευκά άστρα, με φόντο ακόμη πιο μακρινά άστρα.
NASA, ESA, CSA, STScI, A. Pagan, STScI
Ημέρα 4 του Advent Calendar του Διαστημικού Τηλεσκοπίου 2025: Γέννηση Άστρων στο Νεφέλωμα Αστακού. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA κατέγραψε πρόσφατα μια περιοχή όπου η ακτινοβολία και οι άνεμοι από μια ομάδα υπερβολικά θερμών νεογέννητων άστρων εκτοξεύουν και σμιλεύουν τα πυκνά νέφη σκόνης που τα περιβάλλουν. Αυτό το εκτυφλωτικό σμήνος άστρων, γνωστό ως Pismis 24, βρίσκεται περίπου 5.500 έτη φωτός μακριά, κοντά στον πυρήνα του Νεφελώματος Αστακού.
Πολύχρωμα Άστρα Όλων των Ηλικιών Day 5 of the 2025 Space Telescope Advent Calendar
Του Alan Taylor
5 Δεκεμβρίου 2025
Μια τηλεσκοπική εικόνα ενός μακρινού σπειροειδούς γαλαξία με κιτρινωπό κέντρο και πιο μπλε περιοχές σχηματισμού άστρων προς τα εξωτερικά του τμήματα.
ESA / Hubble & NASA, A. Filippenko
Ημέρα 5 του Advent Calendar του Διαστημικού Τηλεσκοπίου 2025: Πολύχρωμα Άστρα Όλων των Ηλικιών. Περίπου 100 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, ο σπειροειδής γαλαξίας NGC 6000 φιλοξενεί αμέτρητα άστρα σε όλο το δίσκο του, ο οποίος έχει διάμετρο περίπου 66.600 έτη φωτός. Τα άστρα κοντά στο κέντρο τείνουν να είναι πιο ηλικιωμένα και ψυχρότερα, εκπέμποντας ένα πιο κιτρινωπό φως — όπως φαίνεται σε αυτή την εικόνα του Hubble, όπου διακρίνονται επίσης λωρίδες σκοτεινού αερίου και σκόνης. Στις εξωτερικές σπείρες, τα άστρα είναι νεότερα, θερμότερα και πιο ογκώδη, προσδίδοντας συνολικά μια πιο μπλε απόχρωση στον γαλαξία.
Το Κέλυφος ενός Θνήσκοντος Άστρου Day 6 of the 2025 Space Telescope Advent Calendar
Του Alan Taylor
6 Δεκεμβρίου 2025
Ένα γιγαντιαίο κέλυφος αερίου και σκόνης περιβάλλει ένα μακρινό άστρο. Το κέλυφος έχει στρογγυλεμένο σχήμα και μοιάζει με κόκκινη πιπεριά κομμένη στη μέση.
NASA, ESA, CSA, STScI, NASA-JPL, Caltech, UCLA
Ημέρα 6 του Advent Calendar του Διαστημικού Τηλεσκοπίου 2025: Το Κέλυφος ενός Θνήσκοντος Άστρου. Περίπου 1.500 έτη φωτός από τη Γη, ένα άστρο που πεθαίνει στο κέντρο του πλανητικού νεφελώματος NGC 1514 εκτελεί την εντυπωσιακή τελική του πράξη. Ένα από τα δύο άστρα του δυαδικού συστήματος έχει αποβάλει τεράστιες ποσότητες αερίου και σκόνης για περισσότερα από 4.000 χρόνια, εκτοξεύοντάς τα στο γύρω διάστημα και φωτίζοντας το νεφέλωμα από μέσα.
Μια Παραμορφωμένη Θέα μέσα από έναν Δακτύλιο Αϊνστάιν Day 7 of the 2025 Space Telescope Advent Calendar
Του Alan Taylor
7 Δεκεμβρίου 2025
Το κέντρο ενός μακρινού σπειροειδούς γαλαξία φαίνεται παραμορφωμένο, σαν να διογκώνεται καθώς το βλέπουμε μέσα από έναν χοντρό μεγεθυντικό φακό.
ESA / Webb, NASA & CSA, G. Mahler
Ημέρα 7 του Advent Calendar του Διαστημικού Τηλεσκοπίου 2025: Μια Παραμορφωμένη Θέα μέσα από έναν Δακτύλιο Αϊνστάιν. Στην εικόνα βλέπουμε δύο γαλαξίες, τον έναν μπροστά από τον άλλον. Ο πιο μακρινός σπειροειδής γαλαξίας εμφανίζεται παραμορφωμένος και στρεβλωμένος λόγω του βαρυτικού φακού που προκαλεί ένας πολύ πιο κοντινός και ιδιαίτερα ογκώδης γαλαξίας, ο οποίος ανήκει στο γαλαξιακό σμήνος SMACSJ0028.2-7537. Η κυκλική μορφή αυτών των παραμορφώσεων δίνει το όνομα στο φαινόμενο: Δακτύλιος Αϊνστάιν, το οποίο είχε προβλεφθεί για πρώτη φορά από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν το 1912.
Σμιλεμένο από Αστρικούς Ανέμους Day 8 of the 2025 Space Telescope Advent Calendar
Του Alan Taylor
8 Δεκεμβρίου 2025
Δεκάδες λαμπρά γαλάζια άστρα διακρίνονται μέσα σε μια νεφελώδη, σαν κορδέλα, δομή αερίου και σκόνης σε ένα μακρινό νεφέλωμα.
ESA / Hubble & NASA, A. Nota, P. Massey, E. Sabbi, C. Murray, M. Zamani
Ημέρα 8 του Advent Calendar του Διαστημικού Τηλεσκοπίου 2025: Σμιλεμένο από Αστρικούς Ανέμους. Το NGC 346 είναι ένα νεαρό σμήνος άστρων περίπου 200.000 έτη φωτός μακριά, στο Μικρό Μαγγελανικό Νέφος. Η εικόνα συνδυάζει παρατηρήσεις του Hubble στο υπέρυθρο, το οπτικό και το υπεριώδες φάσμα, αποκαλύπτοντας τα καυτά γαλάζια άστρα που σμιλεύουν και «ανοίγουν» τον χώρο μέσα στο περιβάλλον νεφέλωμα αερίου και σκόνης.
Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής (Α), ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος (Δ) και ο συντονιστής της εκδήλωσης, αρθρογράφος της «δημοκρατίας» και διευθυντής της εφημερίδας «Εστία», Μανώλης Κοττάκης (Κ), συμμετέχουν σε συζήτηση κατά τη διάρκεια της μεγάλης επετειακής εκδήλωσης που διοργανώνει η εφημερίδα «δημοκρατία» με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 15 ετών από την πρώτη κυκλοφορία της, στον πολιτιστικό χώρο του πρώην Δημοσίου Καπνεργοστασίου, Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αλέξανδρος Μπελτές
Η απομόνωση του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οριστική ρήξη με τους πρώην πρωθυπουργούς και αρχηγούς της ΝΔ Αντώνη Σαμαρά και Κωνσταντίνο Καραμανλή, και ο ευσεβής πόθος του πρώην προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελου Βενιζέλου.
Η εικόνα του Κυριάκου Μητσοτάκη ως ηγεμόνα ενός πανίσχυρου πολιτικού συστήματος αρχίζει πλέον να ξεθωριάζει. Για πρώτη φορά από το 2019, ο πρωθυπουργός δεν βρίσκεται αντιμέτωπος μόνο με την κριτική της αντιπολίτευσης και των πολιτών, αλλά (και αυτό είναι το κρίσιμο) με μια συντονισμένη απόρριψη από κορυφαίες προσωπικότητες του πολιτικού κόσμου. Η απομόνωση που βιώνει δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας συγκυριακής φθοράς, αλλά ένδειξη βαθύτερης κρίσης εμπιστοσύνης στο εσωτερικό της κεντροδεξιάς οικογένειας. Συν αυτά, η παρέμβαση Βενιζέλου σηματοδοτεί ένα ρήγμα στον κεντρώο χώρο.
Σε ό,τι αφορά τις σχέσεις του με τον Κώστα Καραμανλή και τον Αντώνη Σαμαρά, αυτές έχουν περάσει πλέον σε επίπεδο ανοιχτής ρήξης. Δεν πρόκειται για απλή πολιτική διαφωνία. Πρόκειται για ευθεία καταγγελία κατά της κυβέρνησής του, με περιγραφές που το παρομοιάζουν ευθέως με καθεστώς. Και οι δύο πρώην πρωθυπουργοί χρησιμοποιούν όλο και πιο σκληρή γλώσσα, μιλώντας για φαινόμενα θεσμικής εκτροπής, για κυβερνητικές πρακτικές που υπονομεύουν την κοινοβουλευτική τάξη και για ένα μοντέλο εξουσίας που λειτουργεί με λογική συγκεντρωτισμού και αδιαφάνειας.
Η στάση τους έχει ιστορικό βάρος, καθώς δεν αφορά μια εσωκομματική πτέρυγα που απλώς “γκρινιάζει”, αλλά δύο προσωπικότητες που επηρεάζουν ακόμα στελέχη και ψηφοφόρους. Όταν αυτοί γυρίζουν την πλάτη, το μήνυμα είναι σαφές μιας και μεταδίδουν πως θεωρούν ότι η κυβέρνηση έχει ξεπεράσει κόκκινες γραμμές.
Οι μαζικές και συχνά χυδαίες διαδικτυακές επιθέσεις από τον στρατό των Kyriakistas στα social κατά των δύο πρώην πρωθυπουργών είναι άκρως ενδεικτικές, ενώ στο κάδρο αυτών των επιθέσεων μπαίνει και ο Νίκος Δένδιας, ο μόνος υπουργός που βρέθηκε στην εκδήλωση και είναι κοινό μυστικό πως έχει ανοίξει “περπατησιά” για την επόμενη μέρα στη ΝΔ.
Αλλάζει τις ισορροπίες ο Βενιζέλος
Όμως, στο κάδρο μπαίνει πλέον και ένα ακόμα πρόσωπο, εξίσου καθοριστικό, αν και εκτός ΝΔ: Ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Ένας πολιτικός με αποτύπωμα στον χώρο που επιδιώκει να εκπροσωπεί ο Κυριάκος… Τον οποίο ο Μητσοτάκης πίστεψε ότι μπορούσε να ενσωματώσει, τουλάχιστον σε επίπεδο πολιτικής εγγύτητας, ώστε να προσελκύσει την “πασοκική πτέρυγα” ενός κεντρώου ακροατηρίου. Είναι χαρακτηριστικό πως σε μέρος των διαδικτυακών Kyriakistas μπορείς να δεις μέχρι και απογοήτευση που ο Βενιζέλος παρέστη σε αυτό το… παλαιοκομματικό πάνελ!
Ωστόσο, οι τελευταίες παρεμβάσεις του Ευάγγελου Βενιζέλου, και κυρίως τα όσα είπε στην εκδήλωση για τα 15 χρόνια της “Δημοκρατίας”, δείχνουν ότι οι αποστάσεις του από την κυβέρνηση έχουν μετατραπεί σε ευθεία ευθυγράμμιση με τη γραμμή Καραμανλή-Σαμαρά. Γραμμή που περιλαμβάνει ανησυχία για θεσμούς, κριτική για τις υποκλοπές, προβληματισμούς για την ποιότητα του κράτους δικαίου.
Αυτή η σύμπλευση δεν είναι τυχαία. Ο Βενιζέλος δεν μιλάει ποτέ χωρίς πολιτικό σχέδιο. Η στάση του αντανακλά την εκτίμησή του ότι το σύστημα Μητσοτάκη βρίσκεται σε φάση αποσύνθεσης και ότι η επόμενη ημέρα, είτε έρθει απότομα, είτε σταδιακά, θα χρειαστεί πρόσωπα κύρους, με θεσμικό έρεισμα και ευρύτερη αποδοχή. Δεν λέμε ότι ο ίδιος θεωρεί εαυτόν “φαβορί” για έναν τέτοιο ρόλο. Λέμε όμως ότι αντιλαμβάνεται πως η συγκυρία δημιουργεί παράθυρα επιρροής, σε μια εποχή όπου ο παραδοσιακός δικομματισμός αμφισβητείται και αναζητείται συχνά μια “υπέρβαση” από το πολιτικό κέντρο.
Απομόνωση Μητσοτάκη
Μέσα σε αυτή τη νέα γεωμετρία, ο Μητσοτάκης μοιάζει ολοένα και πιο μόνος. Οι παραδοσιακοί πυλώνες της συντηρητικής παράταξης όχι μόνο δεν τον στηρίζουν, αλλά καταγγέλλουν τις πρακτικές του. Οι Κεντρώοι που περίμενε να προσελκύσει απομακρύνονται. Και στο εσωτερικό του κόμματός του, παρά τη σιωπή πολλών, υπάρχει διάχυτη η αίσθηση ότι η πολιτική κυριαρχία του δεν είναι πια δεδομένη
Η κρίση που βλέπουμε δεν είναι απλώς επικοινωνιακή, αλλά βαθύτατα πολιτική και θεσμική. Όταν τρεις βαριές υπογραφές της ελληνικής πολιτικής ζωής (Καραμανλής, Σαμαράς, Βενιζέλος) ευθυγραμμίζονται στην κριτική τους, το μήνυμα δεν αφορά μόνο τον πρωθυπουργό. Αφορά το σύνολο του πολιτικού συστήματος. Και προαναγγέλλει ότι η εποχή μετά τον Μητσοτάκη ίσως να έχει αρχίσει ήδη.
Ο Γρηγόρης Γεροτζιάφας, Διευθυντής του Ερευνητικού Τμήματος Cancer, Vessels, Biology, and Therapeutics (CaVITE) και Επικεφαλής του CRSA στη Σορβόννη, δημοσίευσε στο LinkedIn:
«Τρία βραβεία poster ASH 2025 για την ομάδα μας!
Είμαι υπερήφανος να ανακοινώσω ότι τρία posters που παρουσιάστηκαν στο Ετήσιο Συνέδριο ASH 2025 (Ορλάντο, 6–9 Δεκεμβρίου 2025) έλαβαν βραβεύσεις.
Abstract 1316: “Οι ασπίδες ινώδους θρόμβου καθοδηγούν την κλωνική επιλογή καρκινικών κυττάρων: Πηκτικές ιδιότητες και προσαρμογή για επιβίωση των καρκινικών κυττάρων που ενσωματώνονται στον θρόμβο. Ένα νέο μοντέλο αναδιαμόρφωσης του μικροπεριβάλλοντος του όγκου.”
Από τους Noelin Baskaran και Mohammed Baghdadi et al.
Abstract 1302: “Τα μικροσωματίδια που φέρουν tissue factor οδηγούν τη θρομβοφλεγμονή και προβλέπουν τη διάχυτη ενδαγγειακή πήξη (DIC) και τη θνησιμότητα στη σήψη: Αποτελέσματα της μελέτης ROADMAP-Sepsis.”
Με επικεφαλής τον Patrick Van Dreden et al.
Abstract 2687: “Φλεβική θρομβοεμβολή σε ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα που λάμβαναν θεραπεία CAR T με στόχο το BCMA: Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση.”
Με επικεφαλής τον Pedro Henrique Las Casas et al.
Αυτή η επιτυχία αναδεικνύει τη δύναμη της ερευνητικής ομάδας μας «Cancer Vessels, Biology and Therapeutics» (CaVITE) — μιας πραγματικής dream team στο Centre de Recherche Saint Antoine.»
Γρηγόρης Γεροτζιάφας: 3 βραβεία poster ASH 2025 για την ομάδα μας!
Όλα από το ASH25 παρουσιάστηκαν στο Hemostasis Today.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να επιτευχθεί συμφωνία «μέχρι τα Χριστούγεννα
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, μέσω των απεσταλμένων του, έδωσε αυστηρή προθεσμία στον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για να απαντήσει στην ειρηνευτική συμφωνία.
Όπως μεταδίδουν οι FT, ο Β.Ζελένσκι έχει λίγες ημέρες για να απαντήσει στην προτεινόμενη ειρηνευτική συμφωνία που απαιτεί από την Ουκρανία να αποδεχτεί εδαφικές απώλειες σε αντάλλαγμα για εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν το θέμα, ο Β.Ζελένσκι φέρεται να είπε στους Ευρωπαίους, ότι ο ειδικός απεσταλμένος του Ν.Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρουτ, Τζάρετ Κούσνερ, κατά τη διάρκεια επικοινωνίας τους, τον πίεσαν να λάβει γρήγορα απόφαση.
Πηγή με γνώση του θέματος υποστήριξε ότι ο Ν.Τραμπ ελπίζει να επιτευχθεί συμφωνία «μέχρι τα Χριστούγεννα».
Ο Ουκρανός πρόεδρος, σύμφωνα με τους αξιωματούχους, είπε στους Αμερικανούς απεσταλμένους ότι χρειαζόταν χρόνο για να συμβουλευτεί άλλους Ευρωπαίους συμμάχους πριν απαντήσει στην πρόταση της Ουάσιγκτον.
Ένας από τους δυτικούς αξιωματούχους περιέγραψε την ουκρανική πλευρά ως εγκλωβισμένη μεταξύ απαιτήσεων για εδάφη που δεν μπορεί να αποδεχτεί και μιας αμερικανικής πλευράς που δεν μπορεί να απορρίψει. «Για να είμαι ειλικρινής, οι Αμερικανοί αναζητούν σήμερα έναν συμβιβασμό», δήλωσε ο Β.Ζελένσκι στους δημοσιογράφους σε ενημέρωση μέσω WhatsApp το βράδυ της Δευτέρας.
Τι δήλωσε πανευτυχής ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών
Ξεκινούν οι επιστροφές 100.000 και πλέον λαθρομεταναστών από την Γερμανία στην Ελλάδα από τον Ιούνιο του 2026 δήλωσε με έκδηλη ικανοποίηση και χαρά ο υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας Αλεξάντερ Ντόμπριντ.
«Συμφωνήσαμε με την Ελλάδα και την Ιταλία ότι θα δέχονται την επιστροφή μεταναστών οι οποίοι έφτασαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω αυτών των δύο χωρών».
Με αυτή του τη δήλωση στην εφημερίδα Bild ο υπουργός Εσωτερικών της Γερμανίας, Αλεξάντερ Ντόμπριντ ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στη διαχείριση του μεταναστευτικού στην Ευρώπη δηλαδή όλοι στην Ελλάδα και δευτερεύοντος στην Ιταλία ή κατά τον γερμανικό Τύπο δίνει τέλος σε μια αντιπαράθεση για το μέλλον αυτών των ανθρώπων που με κάποιο τρόπο έφτασαν στη Γερμανία και ως τώρα οι δύο αυτές χώρες πρώτης υποδοχής αρνούνταν να τους δεχτούν πίσω.
Τώρα θα τους δεχτούν με χαρά.
Συμφωνία στις Βρυξέλλες
Σύμφωνα με τον Βαυαρό Χριστιανοκοινωνιστή πολιτικό, η συμφωνία αυτή προέκυψε στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της χθεσινής συνάντησης των αρμόδιων υπουργών των 27 κρατών-μελών.
Μάλιστα ο ίδιος ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε χθεσινοβραδινή του εμφάνιση στη δημόσια τηλεόραση ARD, όπου επί μια ώρα απάντησε σε ερωτήσεις πολιτών, επικαλέστηκε τις σχετικές δηλώσεις του υπουργού του ως μια επιτυχία της κυβέρνησής του, η οποία από τις πρώτες μέρες της θητείας της είχε υποσχεθεί μια νέα πιο σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της γερμανικής πλευράς από το 2020 μέχρι και τον περασμένο Απρίλιο ήρθαν στη Γερμανία από την Ελλάδα 100.000 αιτούντες άσυλο, οι οποίοι με βάση τη συμφωνία του Δουβλίνου θα πρέπει να επιστρέψουν στην χώρα εισόδου.
Πολλοί από αυτούς έχουν αποτρέψει τις επιστροφές τους με δικαστικές αποφάσεις, αλλά τώρα θα έρθουν.
Με βάση τη νέα συμφωνία της ΕΕ, η οποία προέκυψε μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις και τον αποκαλούμενο «μηχανισμό αλληλεγγύης» η Γερμανία, όπως υποστήριξε ο Ντόμπριντ θεωρεί ότι δεν υποχρεούται να δεχτεί πρόσφυγες από άλλες χώρες της Ένωσης, αλλά και δεν έχει και καμιά οικονομική υποχρέωση απέναντί τους.
Ωστόσο ο μηχανισμός αλληλεγγύης προβλέπει ότι σε περιόδους μεγάλης «προσφυγικής πίεσης» η Ελλάδα θα μπορεί να στέλνει αιτούντες άσυλο σε άλλες χώρες. Η Γερμανία θα είναι τότε υποχρεωμένη να δεχτεί έναν συγκεκριμένο αριθμό ή να καταβάλει το ποσό των 20.000 ευρώ για κάθε έναν πρόσφυγα που θα απορρίπτει.
Το πόσο λειτουργικό θα είναι όλο αυτό μένει να αποδειχτεί στην πράξη. Σύμφωνα με τον Γερμανό πολιτικό ακόμα και σε μια τέτοια περίπτωση η χώρα του θα μπορεί να «ισοφαρίσει» αυτούς που ήδη βρίσκονται στο έδαφος της με εκείνους που θα της αναλογούσαν και κατά συνέπεια δεν θεωρεί ότι θα χρειαστεί να αναλάβει περαιτέρω υποχρεώσεις τουλάχιστον για το 2026.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών θέλει το μισό Αιγαίο
Διάλογο και μάλιστα «εφ’ όλης της ύλης», της «ύλης» που νοεί η Τουρκία μονό, με την Ελλάδα, που προφανώς θα περιλαμβάνει όλες τις μονομερείς διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο, εξακολουθεί να επιδιώκει η Άγκυρα.
Αυτό κατέστη σαφές από την ομιλία του υπουργού εξωτερικών Χακάν Φιντάν στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση για τον προϋπολογισμό του 2026, στην οποία μίλησε για τα ζητήματα που απασχολούν την τουρκική διπλωματία.
Αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών μίλησε για μια «δίκαιη μοιρασιά» στην Ανατολική Μεσόγειο, τονίζοντας με έμφαση ότι η Άγκυρα «υποστηρίζει την εξέταση όλων των διαφορών του Αιγαίου ως ένα σύνολο».
«Εξακολουθούμε να υποστηρίζουμε την άποψη της δίκαιης μοιρασιάς στην Ανατολική Μεσόγειο.
Υποστηρίζουμε την εξέταση όλων των διαφορών του Αιγαίου ως ένα σύνολο, να βρεθεί λύση στα πλαίσια του διεθνούς δικαίου και της καλής γειτονίας με ουσιαστικό και εποικοδομητικό τρόπο.
Το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο θέλουμε να τα δούμε ως μια περιοχή ευημερίας και σταθερότητας», τόνισε ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας.
Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) και η Ισραηλινή Υπηρεσία Ασφαλείας (Shin Bet) αποκάλυψαν νέες πληροφορίες που υποδεικνύουν μια σημαντική οικονομική οργάνωση της Χαμάς η οποία λειτουργεί εντός της Τουρκίας υπό άμεση ιρανική εποπτεία.
Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της IDF συνταγματάρχη Avichay Adraee το δίκτυο έχει διευκολύνει τη μεταφορά εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων στην ηγεσία και τους πράκτορες της Χαμάς. Οι πληροφορίες δημοσιεύθηκαν την Κυριακή μαζί με κατασχεμένα έγγραφα που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια ισραηλινών επιχειρήσεων.
Τα υλικά δείχνουν ότι η Χαμάς έχει κατασκευάσει μια εξελιγμένη οικονομική πλατφόρμα με επικεφαλής συναλλαγματικούς μεσίτες -κυρίως ομογενείς από τη Γάζα που ζουν στην Τουρκία- οι οποίοι έχουν εκμεταλλευτεί την τουρκική τραπεζική και εμπορική υποδομή για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
Το Ισραήλ εκτιμά ότι αυτοί οι πράκτορες διαχειρίστηκαν οικονομικές δραστηριότητες μεγάλης κλίμακας, συμπεριλαμβανομένης της υποδοχής ιρανικού κεφαλαίου, του ξεπλύματος και της αποθήκευσής του, και της επακόλουθης μεταφοράς κεφαλαίων στη Γάζα και σε άλλους κόμβους που συνδέονται με τη Χαμάς σε όλη την περιοχή.
Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις και η Shin Bet αναγνώρισαν δημόσια τρία άτομα που εμπλέκονται στο δίκτυο χρηματοδότησης στην Τουρκία. Ο Tamar Hassan, σύμφωνα με πληροφορίες, «εργάζεται άμεσα υπό την ηγεσία του ηγέτη της Χαμάς, Khalil al-Hayya» και είναι ηγετική φυσιογνωμία εντός του de facto «υπουργείου Οικονομικών» της Χαμάς. Επιπλέον, οι Khalil Farwana και Farid Abu Dayir κατονομάστηκαν ως βασικοί μεσολαβητές που εργάζονται στο ευρύτερο δίκτυο εταιρειών ανταλλαγής.
«Πράκτορες της Χαμάς στην Τουρκία διοχετεύουν κεφάλαια για τρομοκρατικούς σκοπούς», σχολίασε ο Αντράι , προσθέτοντας: «Αναρωτιέται κανείς τι κάνει ένα μέλος του ΝΑΤΟ που βοηθά στη διευκόλυνση της τρομοκρατίας». Η κατηγορία του εκπροσώπου του Ισραηλινού Στρατού αντικατοπτρίζει μια αυξανόμενη ισραηλινή ανησυχία ότι η Άγκυρα επιτρέπει στο έδαφός της -και στο χρηματοπιστωτικό της σύστημα- να επιτρέπει δομές χρηματοδότησης της τρομοκρατίας που ελέγχονται από το Ιράν.
Η εκτίμηση του Ισραήλ είναι ότι η Χαμάς, ενεργοποιούμενη από την ιρανική χορηγία, συνεχίζει να επιδιώκει τρομοκρατικές συνωμοσίες και ανασυγκρότηση δυνατοτήτων εκτός Γάζας, παρά το βαρύ τίμημα του πολέμου στις υποδομές της εντός της περιοχής.
Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις και η Σιν Μπετ έχουν προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε οντότητα – εμπορική ή κυβερνητική – που εμπλέκεται με αυτό το δίκτυο θα πρέπει να αναμένει επιπτώσεις.
«Το ιρανικό καθεστώς συνεχίζει να είναι βαθιά βυθισμένο στην τρομοκρατία και τη διαφθορά», δήλωσε ο Ισραηλινός πρέσβης στις ΗΠΑ, Γιεχίελ Λάιτερ . Ο πρέσβης δήλωσε ότι οι τελευταίες πληροφορίες προσθέτουν σε ολοένα και περισσότερα στοιχεία που καταδεικνύουν μια σύγκλιση μεταξύ της περιφερειακής στρατηγικής δι’ αντιπροσώπων της Τεχεράνης και της ανεκτικής προσέγγισης της Άγκυρας στις επιχειρήσεις της Χαμάς
Η χρήση από τη Χαμάς πρακτόρων με έδρα την Τουρκία καταδεικνύει ότι η ομάδα έχει διαφοροποιήσει το οικονομικό της αποτύπωμα για να αποφύγει τις κυρώσεις και τους συνοριακούς ελέγχους. Επιπλέον, το δίκτυο χρηματοδότησης υποδηλώνει ότι το Ιράν αξιοποιεί το οικονομικό οικοσύστημα της Τουρκίας για να επιτρέψει την αναγέννηση ενός περιφερειακού αντιπροσώπου.
Φωτογραφία: τα μέλη της ερευνητικής ομάδας του Τμ. Πληροφορικής που ανέπτυξαν τον φωτονικό επεξεργαστή Τεχνητής Νοημοσύνης. Διακρίνονται από αριστερά: όρθιοι οι επίκουρος καθηγητής Νικόλαος Πασσαλής, καθηγητής Νικόλαος Πλέρος, Καθηγητής Αναστάσιος Τέφας, καθιστοί οι Χρήστος Παππάς, Δρ. Μιλτιάδης Μόραλης-Πέγιος, Δρ. Απόστολος Τσακυρίδης, Δρ. Γεώργιος Γιαμουγιάννης και Δρ. Μάνος Κίρτας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ: Στις Ανιχνεύσεις δημοσιεύθηκε σήμερα η είδηση κατασκευής φωτονικού επεξεργαστή Τεχνητής Νοημοσύνης με τη μεγαλύτερη παγκοσμίως Υπολογιστική Ισχύ απο το Τμήμα Πληροφορικής του ΑΠΘ. Μπορείτε να την διαβάσετε ΕΔΩ.
Παρακάτω παραθέτουμε ολόκληρη την σχετική εργασία μεταφρασμένη στα ελληνικά. Στον σύνδεσμο στο τέλος του κειμένου μπορείτε να βρείτε την εργασία στα αγγλικά.
Editor’s Pick – Open Access Special Collection: Optical Computing Systems
Ο συνεχώς αυξανόμενος όγκος δεδομένων που προκύπτει από την εκθετική κλίμακα των μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και Βαθιάς Μάθησης (DL) αποτέλεσε κίνητρο για έρευνα σε εξειδικευμένους επιταχυντές AI, προκειμένου να συμπληρωθούν οι ψηφιακοί επεξεργαστές. Τα Φωτονικά Νευρωνικά Δίκτυα (PNNs), με την ιδιαίτερη ικανότητά τους να αξιοποιούν την αλληλεπίδραση πολλών φυσικών διαστάσεων —συμπεριλαμβανομένων του χρόνου, του μήκους κύματος και του χώρου— έχουν προταθεί με αξιόπιστη υπόσχεση για ενίσχυση της υπολογιστικής ισχύος και της ενεργειακής απόδοσης στους επεξεργαστές AI.
Στο παρόν άρθρο, αποδεικνύουμε πειραματικά έναν νέο φωτονικό επιταχυντή AI, βασισμένο σε πολυδιάστατο δρομολογητή υπό διάταξη κυματοδηγών (AWGR), ο οποίος μπορεί να εκφορτίζει (offload) λειτουργίες γραμμικής άλγεβρας που περιορίζονται από το εύρος ζώνης, ενώ αφήνει την ιεραρχία μνήμης, τον έλεγχο και τις μη γραμμικότητες στα ηλεκτρονικά. Ο επιταχυντής μπορεί να εκτελεί πολλαπλασιασμούς τανυστών με συνολική υπολογιστική ισχύ-ρεκόρ 262 TOPS, προσφέροντας περίπου 24× βελτίωση σε σχέση με υπάρχοντες οπτικούς επιταχυντές βασισμένους σε κυματοδηγούς.
Αποτελείται από έναν AWGR 16 × 16, ο οποίος αξιοποιεί τη διαίρεση χρόνου, μήκους κύματος και χώρου (T-W-SDM) για την κωδικοποίηση βαρών και εισόδων, σε συνδυασμό με ενσωματωμένη χτένα συχνοτήτων (frequency comb) από Si₃N₄ για πολυκαναλική παραγωγή μηκών κύματος.
Ο φωτονικός επιταχυντής AI επικυρώθηκε πειραματικά τόσο σε πλήρως συνδεδεμένα (FC) όσο και σε συνελικτικά νευρωνικά δίκτυα (CNN). Το FC και το CNN εκπαιδεύτηκαν για εντοπισμό επιθέσεων DDoS και ταξινόμηση MNIST, αντίστοιχα. Η πειραματική διεξαγωγή inference στα 32 Gbaud πέτυχε δείκτη Cohen’s κ = 0.8652 για την ανίχνευση DDoS και ακρίβεια 92.14% για την ταξινόμηση MNIST, επιδόσεις που προσεγγίζουν πλήρως τα αντίστοιχα αποτελέσματα λογισμικού.
Τα μέλη της ερευνητικής ομάδας του Τμ. Πληροφορικής που πραγματοποιούν την πειραματική υλοποίηση για τον φωτονικό επεξεργαστή Τεχνητής Νοημοσύνης. Διακρίνονται από αριστερά οι Υποψήφιοι διδάκτορες κ. Αντώνης Πράπας, κ. Μόσχος Θεόδωρος, κ. Οδυσσέας Ασημόπουλος.
Οι ηλεκτρονικοί επιταχυντές τεχνητής νοημοσύνης συνεχίζουν να βελτιώνονται σε επίπεδο συστήματος· ωστόσο, η επιβράδυνση της κλασικής κλιμάκωσης τάσης/συχνότητας («power wall», «dark silicon»)¹, σε συνδυασμό με τη ραγδαία αύξηση της υπολογιστικής ζήτησης για προηγμένη εκπαίδευση AI²,³, οδήγησε σε μια μετατόπιση παραδείγματος προς εξειδικευμένο υλικό το οποίο μπορεί να συμπληρώνει τις ψηφιακές πλατφόρμες, διατηρώντας την ανάπτυξη υπολογιστικής ισχύος και ενεργειακής απόδοσης.
Στο πλαίσιο αυτό, τα φωτονικά νευρωνικά δίκτυα (PNNs) έχουν προβλεφθεί θεωρητικά ότι διαθέτουν τα χαρακτηριστικά για να αντιμετωπίσουν αυτές τις υπολογιστικές και ενεργειακές προκλήσεις, επιτρέποντας υπολογιστική ισχύ κλίμακας peta και ενεργειακή απόδοση επιπέδου fJ/λειτουργία⁴–⁶, αξιοποιώντας το υψηλό εύρος ζώνης και τις χαμηλές απαιτήσεις ισχύος, σε συνδυασμό με τη διαρκώς αυξανόμενη ωριμότητα της φωτονικής ολοκλήρωσης.
Ωστόσο, η μετάβαση από τις θεωρητικές προβλέψεις στις πειραματικές επιδείξεις⁶–³¹ αποκάλυψε μία διαφορετική πραγματικότητα για τα PNNs, η οποία χαρακτηρίζεται κυρίως από αρχιτεκτονικές προκλήσεις που εμποδίζουν τη διασφάλιση επεκτάσιμων διατάξεων. Δεδομένου ότι τα ολοκληρωμένα φωτονικά στοιχεία υστερούν χωρικά σε αποτύπωμα σε σχέση με τα ηλεκτρονικά τους αντίστοιχα, τα PNNs μπορούν να αντιμετωπίσουν το ζήτημα της επεκτασιμότητας μόνο μέσω αρχιτεκτονικών σχημάτων που υποστηρίζουν αρμονικά την αλληλεπίδραση μεταξύ των χρονικών και χωρικών διαστάσεων, σε συνδυασμό με τα παραδοσιακά πλεονεκτήματα της οπτικής —δηλαδή τη διάσταση μήκους κύματος και τη λειτουργία υψηλής ταχύτητας— τα οποία όμως εξακολουθούν να απουσιάζουν από τις σύγχρονες ολοκληρωμένες φωτονικές αρχιτεκτονικές Matrix-Vector-Multiply (MVM).
Πιο συγκεκριμένα, οι πειραματικές επιδείξεις στις Αναφ. 7 και 16 αξιοποιούν φωτονικά πλέγματα (photonic meshes) και πολυπλεξία διαίρεσης χώρου (SDM), εκτελώντας υπολογισμούς μέσω διαδοχικών κόμβων παρεμβολέων Mach–Zehnder (MZI). Η προσέγγιση αυτή συσχετίζει άμεσα τον φυσικό με τον υπολογιστικό χώρο, γεγονός που συνεπάγεται ένα όριο επεκτασιμότητας, καθώς τα μεγαλύτερα δίκτυα θα οδηγούσαν αναπόφευκτα σε υψηλότερες απώλειες εισαγωγής.³²
Από την άλλη πλευρά, έχει πραγματοποιηθεί εκτεταμένη έρευνα σε αρχιτεκτονικές PNN που αξιοποιούν την τεχνική πολυπλεξίας διαίρεσης μήκους κύματος (WDM).¹⁵,²⁶ Το κύριο δομικό στοιχείο αυτών των αρχιτεκτονικών είναι η διάταξη μικροδακτυλιοειδών συντονιστών (MRR bank), η οποία αποτελείται από πολλαπλούς MRRs τοποθετημένους μεταξύ δύο παράλληλων κυματοδηγών και είναι υπεύθυνη για την υλοποίηση επιλεκτικής στάθμισης ανά κανάλι. Παρά την εντυπωσιακή τους απόδοση σε ένα εύρος εφαρμογών, η υπολογιστική ισχύς και το μέγεθος του κυκλώματος σε αυτές τις διατάξεις μπορούν να αυξηθούν μόνο μέσω της αύξησης του αριθμού των πηγών λέιζερ. Ταυτόχρονα, απαιτούν τη σύγχρονη λειτουργία και τον ακριβή έλεγχο μεγάλης ποσότητας συντονιζόμενων στοιχείων, εγείροντας πρόσθετες ανησυχίες σχετικά με την κατανάλωση ισχύος και τις προοπτικές επεκτασιμότητας.
Το μέγεθος ενός φωτονικού κυκλώματος MVM μπορεί να επιτύχει απεριόριστη επεκτασιμότητα μόνο μέσω της αξιοποίησης της πολυπλεξίας διαίρεσης χρόνου (TDM). Οι συγγραφείς στις Αναφ. 12, 14, 20 και 27 απέδειξαν την αποτελεσματική συνεργεία SDM και TDM ενσωματώνοντας κόμβους εισόδου/βάρους υψηλής ταχύτητας και δέκτες ολοκλήρωσης χρόνου (time-integrating receivers) για τη λειτουργία συσσώρευσης. Ως αποτέλεσμα, το μέγεθος του PNN αυξάνεται αποτελεσματικά χωρίς την ανάγκη κατασκευής μεγάλων φωτονικών κυκλωμάτων, ενώ η χρήση δέκτη ολοκλήρωσης χρόνου επιτρέπει την αξιοποίηση μετατροπέων αναλογικού-σε-ψηφιακό (ADCs) χαμηλής ισχύος και χαμηλού κόστους, καθώς μειώνει τις απαιτήσεις εύρους ζώνης τους.
Ωστόσο, οι αρχιτεκτονικές αυτές παραλείπουν τη χρήση πολυπλεξίας διαίρεσης μήκους κύματος (WDM), η οποία αποτελεί τον τυπικό παράγοντα παραλληλοποίησης στην οπτική τεχνολογία. Η απουσία της περιορίζει την ικανότητα των PNNs να αξιοποιήσουν πλήρως όλους τους διαθέσιμους βαθμούς ελευθερίας, στερώντας τους έτσι τη δυνατότητα να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη υπολογιστική ισχύ και την ενεργειακή απόδοση.
Τα οφέλη της πρόσθετης ενσωμάτωσης της διάστασης μήκους κύματος σε διατάξεις πολυπλεξίας χρόνου–χώρου έχουν αναδειχθεί σε πιο πρόσφατες επιδείξεις,²³,²⁸,²⁹ οδηγώντας σε υπολογιστικές ισχείς έως και 11 TOPS,²³ που αποτελούν μέχρι σήμερα το ρεκόρ για όλους τους σύγχρονους οπτικούς επεξεργαστές βασισμένους σε κυματοδηγούς.
Μέχρι όπου γνωρίζουμε, μόνο τα διαθλαστικά οπτικά συστήματα έχουν καταφέρει να υπερβούν το όριο των 100 TOPS σε υπολογιστική ισχύ,³³–³⁵ είτε μέσω chiplets βασισμένων σε διαθλαστικές αρχές³³ είτε μέσω υβριδικού συνδυασμού διαθλαστικών περιοχών με modules inference.³⁴,³⁵ Ωστόσο, η χρήση διαθλαστικών στοιχείων απαιτεί την εκ των προτέρων κωδικοποίηση των τιμών βαρών κατά τη διαδικασία κατασκευής, και ως εκ τούτου περιορίζει εγγενώς τους φωτονικούς επιταχυντές AI σε μία συγκεκριμένη εργασία inference. Έτσι, οι υψηλές υπολογιστικές ισχείς που προσφέρουν οι διαθλαστικοί επεξεργαστές οπτικών κυματοδηγών επιτυγχάνονται εις βάρος της ευελιξίας και της καθολικότητάς τους, περιορίζοντας την αξιοποίησή τους μόνο σε εφαρμογές ειδικού σκοπού και εγκαταλείποντας τον γενικό χαρακτήρα χρήσης.
Σε αυτό το άρθρο…
Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε πειραματικά τον πρώτο φωτονικό επιταχυντή τεχνητής νοημοσύνης που τροφοδοτείται από πηγή λέιζερ microcomb και είναι ικανός να εκτελεί πράξεις Matrix-by-Tensor-Multiply (MbTM) με υπολογιστική ισχύ-ρεκόρ 262 TOPS. Η προτεινόμενη αρχιτεκτονική αποτελείται από ένα AWGR 16 × 16, ευρυζωνικούς διαμορφωτές έντασης για κωδικοποίηση βαρών και εισόδων στα 32 Gbaud, και μια πηγή λέιζερ με χτένα συχνοτήτων (frequency comb) από Si₃N₄ για δημιουργία πολλαπλών μηκών κύματος.
Αυτή η προσέγγιση επεκτείνει την πρόσφατη εργασία μας πάνω στα πρώτα AWGR-based PNNs,³⁶ επιδεικνύοντας αύξηση άνω του 60% στην συνολική υπολογιστική ισχύ και μια ~8.5% υψηλότερη ταξινομική ακρίβεια, αξιοποιώντας ρυθμούς ρολογιού στα 32 Gbaud και κανάλια μήκους κύματος παραγόμενα από microcomb-laser.
Η τοπολογία στηρίζεται στις κυκλικές ιδιότητες δρομολόγησης μήκους κύματος του AWGR και υποστηρίζει ταυτόχρονα πολυπλεξία διαίρεσης χρόνου, μήκους κύματος και χώρου (TWSDM) για την κωδικοποίηση βαρών και διανυσμάτων εισόδου, σχηματίζοντας ένα ισχυρό πλαίσιο για πράξεις μήτρας και τανυστών.
Για την επικύρωση της επίδοσης του προτεινόμενου επιταχυντή τανυστών τόσο σε FC όσο και σε CNN διατάξεις, εκπαιδεύσαμε δύο μοντέλα Βαθιάς Μάθησης για διαφορετικές εφαρμογές, λαμβάνοντας υπόψη το optics-informed πλαίσιο εκπαίδευσης DL⁴ ώστε να προσαρμόζεται στους περιορισμούς του φωτονικού υλικού—όπως θόρυβος¹³,³⁷, κβαντοποίηση³⁸,³⁹ και μη-αρνητικότητα τιμών⁴⁰.
Η πρώτη εφαρμογή ήταν η αναγνώριση επιθέσεων DDoS με χρήση ενός πλήρως συνδεδεμένου NN (FCNN), όπου ο επιταχυντής πέτυχε πειραματική βαθμολογία Cohen’s κ = 0.8652 για 2048 δείγματα inference—απόδοση πολύ κοντά στη λειτουργία λογισμικού.
Η δεύτερη εφαρμογή ήταν η ταξινόμηση χειρόγραφων ψηφίων (MNIST) μέσω ενός συνελικτικού NN (CNN), όπου το inference στο υλικό έδειξε ακρίβεια 92.14%, παρουσιάζοντας μόλις 1.55% υποβάθμιση σε σχέση με την ακρίβεια λογισμικού.
II. CONCEPT OF MATRIX-BY-TENSOR MULTIPLICATOR ΚΑΙ ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Η προτεινόμενη μηχανή πολλαπλασιασμού matrix-by-tensor, στη γενική της διάταξη N × K × S, απεικονίζεται στο εννοιολογικό διάγραμμα της Εικ. 1(a). Αποτελείται από ένα AWGR N × N, με N και K ευρυζωνικούς διαμορφωτές συνδεδεμένους στις εισόδους #N και στις εξόδους #K του (με Κ ≤ N), αντίστοιχα.
Ένα πολυ-λ (multi-λ) ρεύμα, παραγόμενο από πολυπλεξία N ακτίνων λέιζερ, χωρίζεται σε N κανάλια ίσης ισχύος, με το i-οστό κανάλι (i ∈ [1, N]) να εισέρχεται στον i-οστό ευρυζωνικό διαμορφωτή. Ο διαμορφωτής οδηγείται ηλεκτρικά από το διανυσμα γραμμής βαρών
ᵢ = [wᵢ1, wᵢ2, …, wᵢL],
το οποίο περιέχει L στοιχεία και αποτυπώνεται οπτικά σε όλα τα #N μήκη κύματος, έτσι ώστε η έξοδος κάθε διαμορφωτή i να αποτελείται από σειρά χρόνου μήκους L συμβόλων. Αυτό συνεπάγεται ότι οι υποστηριζόμενες μήτρες βαρών W μπορούν να έχουν N γραμμές και L στήλες, με κάθε διανυσμα γραμμής βαρών Wᵢ να περιέχει L διακριτά σύμβολα που αντιστοιχούν στις διακριτές χρονικές οπές της αναπαράστασής του.
Το AWGR συλλέγει τις εξόδους όλων των διαμορφωτών στις θύρες εισόδου του και επιτρέπει σε όλα τα διανύσματα βαρών W₁, …, W_N να εμφανιστούν σε κάθε θύρα εξόδου j του AWGR (j ∈ [1, K]), αξιοποιώντας τις κυκλικές ιδιότητες δρομολόγησης μήκους κύματος. Ως αποτέλεσμα, ολόκληρη η μήτρα βαρών N × L εμφανίζεται σε κάθε έξοδο j, με κάθε γραμμή βαρών να μεταφέρεται από διαφορετικό μήκος κύματος της πολυ-λ ροής.
Ένας διαχωριστής (splitter) με λόγο 1:S στην έξοδο j αναμεταδίδει (broadcast) τη μήτρα βαρών σε S χωρικά διαχωρισμένα αντίγραφα ίσης ισχύος. Τα παραγόμενα σήματα διέρχονται μέσω ενός ευρυζωνικού διαμορφωτή τοποθετημένου σε κάθε έξοδο του διαχωριστή, με l ∈ [1, S]. Τα ηλεκτρικά διανύσματα εισόδου ˡ οδηγούν τους διαμορφωτές ώστε οι χρονικές στιγμές να αντιστοιχούν στο μήκος L συμβόλων των διανυσμάτων βαρών.
Έτσι, το πολυ-λ σήμα στην έξοδο του διαμορφωτή l μεταφέρει το Hadamard product (HP):
ᵢˡ = ˡ ⊙ ᵢ
μεταξύ του διανύσματος εισόδου ˡ και όλων των διανυσμάτων βαρών ᵢ.
Με τον αποπολυπλέκτη (demultiplexer) του πολυ-λ σήματος στην έξοδο του διαμορφωτή l λαμβάνουμε κάθε L-symbol HP μεταξύ ενός διανύσματος βαρών και του διανύσματος εισόδου. Η συσσώρευση πραγματοποιείται μέσω οπτικού ή οπτοηλεκτρονικού integrator που ολοκληρώνει σε διάρκεια L συμβόλων ώστε να προκύψει το dot-product
dᵢˡ = ˡ · ᵢ,
όπως προτάθηκε στην Αναφ. 41.
Με αυτόν τον τρόπο υπολογίζεται διαφορετικό MbMM (Matrix-by-Matrix Multiply) μεταξύ της μήτρας W και της αντίστοιχης εισόδου L × S που σχηματίζεται από τα S διανύσματα εισόδου ˡ για κάθε θύρα εξόδου j του AWGR, όπως φαίνεται στην Εικ. 1(b).
Αξιοποιώντας τη χωρική διάσταση και εξοπλίζοντας όλες τις K εξόδους AWGR με ένα στάδιο 1:S split-and-modulation MbMM, η προτεινόμενη αρχιτεκτονική εκτελεί K διαφορετικές πράξεις MbMM, μετατρέποντας την αρχιτεκτονική σε διάταξη MbTM, όπου μια μήτρα βαρών N × L πολλαπλασιάζεται με έναν τανυστή εισόδου L × S × K.
Σε μία συνηθισμένη περίπτωση όπου K = N, η διάταξη υποστηρίζει συνολικά N²·S υπολογισμούς. Υποθέτοντας baud-rate B Gbaud για κάθε διαμορφωτή και λόγο S ίσο με τον αριθμό των θυρών N, ο αριθμός υπολογισμών κλιμακώνεται ως O(N³), ενώ η πολυπλοκότητα του κυκλώματος κλιμακώνεται ως O(N²), δίνοντας συνολική υπολογιστική ισχύ N³·B GMAC/sec,
ή ισοδύναμα 2·N³·B GOPS.
Η Εικ. 1(c) απεικονίζει σχηματικά την αρχιτεκτονική, αναδεικνύοντας όλα τα βασικά δομικά της στοιχεία.
Τέλος, ο ρυθμός φόρτωσης παραμέτρων ορίζεται ως: Cw × q × B,
όπου Cw είναι ο αριθμός ταυτόχρονων καναλιών βαρών (ενεργοί διαμορφωτές βαρών), q τα bits ανά σύμβολο και B ο baud-rate. Αριθμητικά παραδείγματα περιλαμβάνονται στο Συμπληρωματικό Υλικό, Τμήμα S4.
FIG. 1.
a) Εννοιολογική διάταξη του συστήματος matrix-by-tensor-multiplication βασισμένου σε AWGR, (b) η αντίστοιχη μήτρα W και ο τανυστής X με τα αποτελέσματά τους Y ij , και (c) ο οραματισμένος ολοκληρωμένος επιταχυντής βασισμένος σε AWGR.
III. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΧΥΝΤΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟΥ ΣΕ AWGR
Η πειραματική υλοποίηση της φωτονικής μηχανής MbTM βασισμένης σε AWGR απεικονίζεται στην Εικ. 2(a). Ως πηγή συνεχούς κύματος (CW) χρησιμοποιήθηκε μια χτένα συχνοτήτων (frequency comb) βασισμένη σε νιτρίδιο του πυριτίου (Si₃N₄) — το SLC της Enlightra. Το μπλοκ διάγραμμα αποκαλύπτει τα βασικά δομικά στοιχεία: (i) ένα CW pump laser, (ii) έναν υψηλής ποιότητας μικρο-συντονιστή Si₃N₄ και (iii) μια μονάδα ελέγχου για τα ηλεκτρονικά.
Το φως που συζευγνύεται στην κοιλότητα του δακτυλίου συσσωρεύει ένταση σε κάθε διέλευση· όταν η οπτική ισχύς στον συντονιστή υπερβεί το μη-γραμμικό κατώφλι του υλικού, παράγεται ένα ευρύ φάσμα συχνοτήτων — μια χτένα συχνοτήτων — με ελεύθερο φασματικό εύρος (FSR) 100 GHz. Ο συνδυασμός της υψηλής Kerr μη-γραμμικότητας στο νιτρίδιο του πυριτίου, της διασποράς ομαδικής ταχύτητας και ενός υψηλού παράγοντα Q περίπου 1 × 10⁶ επιτρέπει τη δημιουργία μιας εξαιρετικά συνεκτικής οπτικής χτένας μέσω διαδοχικών διεργασιών four-wave mixing.
Το παραγόμενο οπτικό φάσμα έχει κεντρικό μήκος κύματος 1550 nm και παρουσιάζει 3-dB εύρος ζώνης >2 THz, με OSNR που φτάνει τα 50 dB. Ένας ενσωματωμένος βρόχος ανάδρασης με ενσωματωμένες φωτοδιόδους (PD στην εικόνα) και ηλεκτρονικά εξασφαλίζει τη μακροχρόνια σταθεροποίηση του συστήματος, με πειραματικά επιβεβαιωμένη σταθερή λειτουργία >2000 ωρών χωρίς διακοπή. Ένα εξωτερικό γραφικό interface επιτρέπει τον έλεγχο των εσωτερικών στοιχείων και παραμέτρων της χτένας συχνοτήτων.
Το SLC της Enlightra παρήγαγε συνολική οπτική ισχύ 1 mW για όλα τα παραγόμενα μήκη κύματος, ενώ ένας ενισχυτής οπτικών ινών με ντόπινγκ έρβιου (EDFA) τοποθετήθηκε στην έξοδο για ενίσχυση της οπτικής ισχύος.
Στάδιο αποπολυπλεξίας–πολυπλεξίας και εξισορρόπησης καναλιών
Το στάδιο παραγωγής CW ακολούθησε ένας κόμβος αποπολυπλεξίας–πολυπλεξίας που επέτρεψε τη ρύθμιση της ισχύος κάθε καναλιού ξεχωριστά. Έτσι εξασφαλίστηκαν 16 κανάλια ίσης ισχύος με απόσταση καναλιών 0.8 nm, εντός του φασματικού παραθύρου 1535.9–1547.8 nm, με σφάλμα απόστασης ±0.01 nm. Η πολωτική κατάσταση κάθε καναλιού ρυθμίστηκε επίσης μεμονωμένα, ώστε να εξασφαλιστεί αποδοτική διαμόρφωση πλάτους και των 16 μηκών κύματος στο επόμενο στάδιο διαμόρφωσης.
Ένας δεύτερος EDFA τοποθετήθηκε μετά τον πολυπλέκτη για αντιστάθμιση απωλειών, ενώ ένα φίλτρο διέλευσης ζώνης (BPF) 12 nm απομάκρυνε τον θόρυβο ASE. Το φιλτραρισμένο πολυ-λ σήμα, με συνολική μέση ισχύ 28.1 mW (~1.8 mW ανά κανάλι), κατευθύνθηκε σε έναν Mach–Zehnder διαμορφωτή (MZM) από επαμφοτερίζον φώσφορο (InP) με ηλεκτρο-οπτικό εύρος ζώνης 35 GHz (Fraunhofer HHI InP MZM 64 Gbaud). Ο MZM οδηγούνταν από έναν arbitrary waveform generator (AWG – Keysight M8194A) για την παραγωγή του διανύσματος γραμμής βαρών
Wᵢ.
Το AWG παρήγαγε ηλεκτρικό σήμα ισχύος 350 mV, το οποίο ενισχυόταν από RF amplifier (SHF M804B) ώστε να φτάνει περίπου τα 3.5 V, όπως απαιτεί ο InP MZM. Με αυτόν τον τρόπο, το διανύσμα βαρών Wᵢ αποτυπωνόταν ως χρονική ακολουθία και στα 16 μήκη κύματος.
Μετά από οπτική ενίσχυση στην έξοδο του W-modulator, το σήμα χωρίστηκε σε 16 χωρικά αντίγραφα μέσω splitter 1:16, ενώ τα 16 WDM σήματα αποσυσχετίστηκαν με διαφορετικά μήκη οπτικών ινών πριν εισέλθουν στις αντίστοιχες εισόδους του AWGR.
Το AWGR και η κυκλική δρομολόγηση μήκους κύματος
Ο AWGR που χρησιμοποιήθηκε (Semicon SAWG-G-100G-32-32-C) διαθέτει 32 εισόδους και 32 εξόδους με εύρος ζώνης 3 dB ίσο με 0.4 nm. Στο πείραμα αξιοποιήσαμε μόνο τις 16 εισόδους και 16 εξόδους, λειτουργώντας ουσιαστικά ως AWGR 16 × 16.
Κατά συνέπεια, το διανύσμα βαρών Wᵢ που εισέρχεται από μια συγκεκριμένη είσοδο εμφανίζεται σε όλες τις 16 εξόδους, αλλά σε διαφορετικό μήκος κύματος λόγω της κυκλικής δρομολόγησης. Έτσι, κάθε έξοδος του AWGR μεταφέρει 16 διαφορετικά μήκη κύματος, το καθένα προερχόμενο από διαφορετική είσοδο και φέρον ένα χρονικά μετατοπισμένο αντίγραφο του Wᵢ.
Για τον υπολογισμό του στοχευμένου Wᵢ, επιλέγεται μόνο το κατάλληλο μήκος κύματος από τα 16 που εξέρχονται από την ίδια έξοδο.
Στάδιο διαμόρφωσης των διανυσμάτων εισόδου
Το πολυ-λ σήμα στην k-οστή έξοδο του AWGR χωρίστηκε μέσω splitter 1:16, παράγοντας 16 αντίγραφα. Κάθε έξοδος τροφοδοτήθηκε σε έναν LiNbO₃ MZM (iXBlue MX-LN-40) με εύρος ζώνης 40 GHz, ο οποίος διαμόρφωνε το αντίστοιχο διανύσμα εισόδου xˡ.
Ο LiNbO₃ MZM οδηγούνταν από το AWG ώστε να παράγει τη χρονική ακολουθία xˡ, με RF amplifier (SHF L806A) να ενισχύει το σήμα των 200 mV.
Με τη διαδοχική σύνδεση του MZM εισόδου στις 16 εξόδους του splitter που αντιστοιχεί στην έξοδο k του AWGR, αποκτήσαμε το προϊόν MbMM. Επαναλαμβάνοντας τη διαδικασία για όλες τις εξόδους του AWGR, υπολογίστηκαν όλα τα απαιτούμενα MbTM προϊόντα.
Ανάλυση Hadamard και καταγραφή σήματος
Για την ανάλυση των διαφορετικών Hadamard products που μεταφέρονταν από κάθε μήκος κύματος, το πολυ-λ σήμα αποπολυπλεξίστηκε σε 16 επιμέρους μήκη κύματος. Κάθε κανάλι ενισχύθηκε σε EDFA και στη συνέχεια πέρασε από BPF 0.55 nm πριν εισέλθει σε φωτοδίοδο 70 GHz (Finisar XPDV3120), με καταγραφή σε real-time oscilloscope 256 GSa/s (Keysight UXR0704AP).
Στο RTO εφαρμόστηκε λογισμικό φίλτρο με ρυθμιζόμενο εύρος 3 dB (20 ή 32 GHz) για μείωση του θορύβου PD.
Η ολοκλήρωση (integration) και η μη-γραμμική ενεργοποίηση (activation function, AF) υλοποιήθηκαν εξω-γραμμικά μέσω λογισμικού.
FIG. 2.
Ακολουθεί **επαγγελματική και ακριβής** μετάφραση στα ελληνικά: — **(a)** Πειραματική διάταξη δοκιμών βασισμένη σε AWGR για την επαλήθευση των προϊόντων MbTM, **(b)** φάσμα εξόδου της χτένας συχνοτήτων, με το κόκκινο πλαίσιο να υποδηλώνει το φασματικό παράθυρο που χρησιμοποιήθηκε στο πείραμα, και **(c)** μεγεθυμένο φάσμα των μηκών κύματος που χρησιμοποιήθηκαν πειραματικά.
IV. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΒΑΘΙΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ
Η πειραματική επικύρωση της προτεινόμενης αρχιτεκτονικής MbTM πραγματοποιήθηκε σε δύο διαφορετικές εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης που αξιοποιούν δύο διαφορετικά μοντέλα Βαθιάς Μάθησης (DL) και αντίστοιχες διαμορφώσεις νευρωνικών δικτύων (NN). Ο σκοπός των δύο εφαρμογών ήταν:
(i) κυβερνοασφάλεια, μέσω ταυτοποίησης επιθέσεων DDoS σε Data Centers (DCs) μέσα από ανάλυση της τηλεμετρίας πακέτων και διάκριση κακόβουλων και μη κακόβουλων πακέτων, και
(ii) ταξινόμηση χειρόγραφων ψηφίων, χρησιμοποιώντας το σύνολο δεδομένων MNIST.
Η διαδικασία εκπαίδευσης για τις εργασίες DDoS και MNIST ξεκίνησε με την υλοποίηση των αντίστοιχων μοντέλων NN σε λογισμικό, δηλαδή ενός FC για την περίπτωση DDoS και ενός CNN για το MNIST, χρησιμοποιώντας το πλαίσιο PyTorch. Παράλληλα, ακολουθώντας τον αγωγό εργασίας που περιγράφεται στην Αναφ. 38, εξάγαμε το θόρυβο του υλικού (hardware), τον οποίο μοντελοποιήσαμε βάσει της τυπικής απόκλισης (std) για κάθε στοχευμένη ταχύτητα λειτουργίας. Όπως περιγράφεται και στο Συμπληρωματικό Υλικό, Τμήμα S1, αυτή η διαδικασία επέτρεψε την εξαγωγή της ισοδύναμης ανάλυσης σε bits ως προς τον θόρυβο (NEB) για το φωτονικό υλικό, η οποία στη συνέχεια καθόρισε τους περιορισμούς κατά την εκπαίδευση.
A. Εφαρμογή 1: Ταυτοποίηση επιθέσεων DDoS
Το πρώτο βήμα ήταν η εφαρμογή μιας γραμμικής μείωσης διαστασιμότητας στο σύνολο δεδομένων DDoS χρησιμοποιώντας PCA, ώστε να περιοριστεί το μέγεθος του διανύσματος εισόδου των δεδομένων τηλεμετρίας σε 6. Η διαδικασία εξαγωγής χαρακτηριστικών του συνόλου δεδομένων DDoS παρουσιάζεται αναλυτικά στην Αναφ. 42.
Μετά από κάθε στρώση, η ψηφιακή συνάρτηση ενεργοποίησης sigmoid παρείχε τη μη γραμμικότητα του συστήματος. Το NN εκπαιδεύτηκε με τον βελτιστοποιητή Adam⁴³ για 100 εποχές, εφαρμόζοντας σκληρούς περιορισμούς στα βάρη, επιβάλλοντας μη αρνητικές τιμές εντός του εύρους [0, 1].
Οι περιορισμοί στα βάρη ενσωματώθηκαν στην εκπαίδευση μέσω ενός όρου ποινής στη συνάρτηση κόστους, ο οποίος διαμορφώθηκε ως:
όπου (L_c) είναι η cross-entropy loss και (\alpha) ο συντελεστής βαρύτητας του όρου ποινής (default: (\alpha = 10)). Τα (N_k) και (M_k) ορίζουν τα fan-in και fan-out της k-οστής στρώσης. Επιπλέον, οι σκληροί περιορισμοί για το clipping των βαρών στο εύρος [0, 1] εφαρμόστηκαν μετά τη δέκατη εποχή, μετά το optimization step.
B. Εφαρμογή 2: CNN για ταξινόμηση MNIST
Η υλοποίηση του CNN για την ταξινόμηση MNIST χρησιμοποίησε τρεις λογισμικές συνελικτικές στρώσεις, δύο φωτονικές συνελικτικές στρώσεις, και μία φωτονική fully connected στρώση.
Η ραχοκοκαλιά χαρακτηριστικών (software backbone) αποτελούνταν από τρεις συνελικτικές στρώσεις:
Conv 1, Conv 2: πυρήνας 3 × 3, τρία κανάλια έκαστη, με ψηφιακή ReLU ως μη γραμμικότητα.
Conv 3: πυρήνας 3 × 3, τέσσερα κανάλια, stride = 2 και dilation = 2, με ψηφιακή sigmoid ως μη γραμμικότητα.
Η έξοδος του backbone (feature map 4 καναλιών, 11 × 11) τροφοδοτήθηκε σε στρώσεις που υλοποιήθηκαν μέσω του φωτονικού υλικού.
Οι φωτονικές συνελικτικές στρώσεις ήταν:
Conv 4: πυρήνας 4 × 4, οκτώ κανάλια, stride = 4.
Conv 5: πυρήνας 2 × 2, 32 κανάλια.
Η έξοδος της Conv 5 μετατράπηκε (flattened) σε διανύσμα 32 στοιχείων για την τελική οπτική στρώση ταξινόμησης (FC).
Η μη γραμμικότητα των φωτονικών στρώσεων εξήχθη πειραματικά μέσω ενός προγραμματιζόμενου οπτο-ηλεκτρο-οπτικού συστήματος, όπως παρουσιάζεται στην Αναφ. 44.
Το CNN εκπαιδεύτηκε end-to-end για 75 εποχές, με διαφορετική στρατηγική βελτιστοποίησης για το software backbone και τις οπτικές στρώσεις:
Software backbone
Βελτιστοποιητής Adam
Learning rate = 0.001
Learning rate scheduler που μειώνει το LR κατά 50% κάθε 25 εποχές
Φωτονικές στρώσεις
Περιορισμός σε 3-bit precision
Χρήση normalized quantization-aware training³⁹
Βελτιστοποίηση με multiplicative Adam⁴⁰ ώστε η μη αρνητικότητα των βαρών να διατηρείται
Εφαρμογή μόνο του upper-bound penalty term της εξ. (1) με (\alpha = 1)
Με αυτόν τον τρόπο, οι σκληροί περιορισμοί των φωτονικών βαρών αμβλύνθηκαν, επιτρέποντας εκπαίδευση συμβατή με τις φυσικές ιδιότητες του φωτονικού υλικού.
Η Εικ. 3(a) απεικονίζει ένα παράδειγμα δεδομένων τηλεμετρίας της κυκλοφορίας δεδομένων εντός ενός Data Center (DC), τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την εργασία αναγνώρισης επιθέσεων DDoS. Τα δεδομένα τηλεμετρίας κατηγοριοποιήθηκαν σε έξι κλάσεις, που αντιστοιχούν στα έξι διανύσματα εισόδου της πρώτης πλήρως συνδεδεμένης (FC) στρώσης του νευρωνικού δικτύου, όπως φαίνεται στην Εικ. 3(b), ακολουθούμενα από μια έξοδο FC στρώσης με δύο εξόδους. Κάθε νευρώνας της στρώσης 1 (L1) και της στρώσης 2 (L2) περιγράφεται από τη διάταξη της Εικ. 3(c).
Πριν από την αξιολόγηση, εφαρμόστηκε μια προκαταρκτική διαδικασία pre-emphasis (συζητείται στο Συμπληρωματικό Υλικό) για να αντισταθμιστούν:
(i) ο θόρυβος που προέρχεται από την περιορισμένη συχνοτική απόκριση των χρησιμοποιηθέντων διαμορφωτών και
(ii) οι μη γραμμικότητες εντός του ηλεκτρο-οπτικού συστήματος.
Για να επιτραπεί στην αρχιτεκτονική του επεξεργαστή να αξιοποιήσει όλους τους διαμορφωτές βαρών και εισόδων για χρήσιμους υπολογισμούς χωρίς να θυσιάζει κανένα μήκος κύματος ή διαμορφωτή για την αναπαράσταση αρνητικών αριθμών,⁴⁵ το NN ταξινόμησης DDoS εκπαιδεύτηκε ώστε να επιτρέπει μόνο μη αρνητικές τιμές, με χρήση optics-informed DL models.⁴
Η Εικ. 3(d) παρουσιάζει τα δεδομένα που προέκυψαν από το λογισμικό μαζί με τα πειραματικά ίχνη χρόνου των Hadamard products
[
\mathbf{x} \circ \mathbf{W}
]
που αποκτήθηκαν στην πρώτη έξοδο του splitter συνδεδεμένη με την πρώτη έξοδο του AWGR στο μήκος κύματος λ₁ και για δύο διαφορετικούς ρυθμούς συμβόλων, δηλαδή 20 και 32 Gbaud. Παρατηρείται ότι τα πειραματικά ίχνη ακολουθούν πολύ κοντά τα αντίστοιχα αποτελέσματα λογισμικού.
Η κατανομή θορύβου τόσο στα 20 όσο και στα 32 Gbaud παρουσιάζεται επίσης στην Εικ. 3(d). Για τη λειτουργία στα 20 Gbaud, η κατανομή προσεγγίζεται με Gaussian fit με τυπική απόκλιση STD = 0.05. Για την περίπτωση των 32 Gbaud, λόγω της παρουσίας αρνητικής ουράς στο ιστόγραμμα, χρησιμοποιήθηκε η κατανομή Azzalini skew-normal,⁴⁶ με προκύπτουσα σSN = 0.093.
Παρόμοια αποτελέσματα λήφθηκαν για όλα τα μήκη κύματος σε όλες τις 16 εξόδους του σταδίου split-and-modulate σε κάθε θύρα εξόδου του AWGR.
Για την αναγνώριση επιθέσεων DDoS χρησιμοποιήθηκε σύνολο 2048 δειγμάτων, από τα οποία το 81.45% (1668) ήταν benign και το 18.55% (380) malicious, οδηγώντας σε έντονα μη ισορροπημένο dataset. Ο δείκτης Cohen’s kappa-score²⁷,⁴⁷ λαμβάνει υπόψη την ανισορροπία των κλάσεων και γι’ αυτό παρέχει πιο ακριβή αποτίμηση στην τελική επικύρωση.
Οι πίνακες σύγχυσης που προέκυψαν από:
• το inference σε λογισμικό,
• την υλοποίηση του hardware στα 20 Gbaud, και
• την υλοποίηση του hardware στα 32 Gbaud
παρουσιάζονται στην Εικ. 3(e), μαζί με τις αντίστοιχες τιμές kappa.
Τα αποτελέσματα για το υλικό —0.8718 στα 20 Gbaud και 0.8677 στα 32 Gbaud— δείχνουν εξαιρετική απόδοση, με ελάχιστη υποβάθμιση σε σχέση με την εκτέλεση λογισμικού.
FIG. 3.
(a) Δεδομένα τηλεμετρίας της κυκλοφορίας στο Data Center (DC), (b) τοπολογία του πλήρως συνδεδεμένου νευρωνικού δικτύου (FC NN), (c) αναλυτική απεικόνιση των νευρώνων των στρώσεων L1 και L2, (d) χρονοσειρές των αποτελεσμάτων λογισμικού και πειράματος στα 20 και 32 Gbaud, μαζί με τα αντίστοιχα σφάλματά τους, και (e) πίνακες σύγχυσης που προέκυψαν από το inference σε λογισμικό και σε υλικό στα 20 και 32 Gbaud, μαζί με τις αντίστοιχες επιτευχθείσες τιμές kappa.
Για την αξιολόγηση της επίδοσης του φωτονικού επιταχυντή τεχνητής νοημοσύνης και σε συνελικτικά νευρωνικά δίκτυα (CNNs), πραγματοποιήθηκε μια δεύτερη διαδικασία πειραματικής επικύρωσης για την ταξινόμηση χειρόγραφων ψηφίων μέσω ενός υβριδικού NN λογισμικού/υλικού. Πιο συγκεκριμένα, η τοπολογία του NN αποτελούνταν από πέντε συνελικτικές στρώσεις και μία πλήρως συνδεδεμένη στρώση για την τελική ταξινόμηση. Από αυτές τις στρώσεις, οι τρεις πρώτες συνελικτικές στρώσεις εκτελέστηκαν σε λογισμικό και ήταν υπεύθυνες για την αρχική μείωση διαστασιμότητας, ενώ οι δύο επόμενες συνελικτικές στρώσεις και η τελική πλήρως συνδεδεμένη στρώση υλοποιήθηκαν στο φωτονικό υλικό.
Η τοπολογία του NN και το αντίστοιχο μέγεθος κάθε στρώσης απεικονίζονται στην Εικ. 4(a). Όπως και πριν, εφαρμόστηκε ένα optics-informed σχήμα εκπαίδευσης DL, ώστε να επιτρέπονται αυστηρά μη αρνητικές τιμές και να λαμβάνονται υπόψη οι περιορισμοί του φωτονικού υλικού ως προς το εύρος τιμών, την κβαντοποίηση και τον θόρυβο.
Η Εικ. 4(b) παρουσιάζει μια ενδεικτική χρονοσειρά στην έξοδο της πέμπτης συνελικτικής στρώσης του CNN (Conv 5) και της στρώσης FC για τις πράξεις πολλαπλασιασμού λογισμικού και υλικού, μετά την ψηφιακή συσχέτιση, για χρονικό παράθυρο 4.7 ns ή 150 σύμβολα στα 32 Gbaud. Τα πειραματικά ίχνη ακολουθούν πολύ στενά τα αντίστοιχα ίχνη λογισμικού, με παρόμοια αποτελέσματα να σημειώνονται για όλα τα μήκη κύματος σε όλες τις εξόδους του PNN.
Η κατανομή του θορύβου όλων των κυματομορφών εξόδου φαίνεται στην ίδια εικόνα και αποκαλύπτει τιμή τυπικής απόκλισης (STD) μόλις 0.053 για τη στρώση Conv 5 και 0.12 για τη στρώση FC.
Η συγκεκριμένη εργασία NN ταξινόμησε συνολικά 256 εικόνες μέσω inference σε λογισμικό και υλικό, με σχετικά ισορροπημένα υποσύνολα ανά κλάση. Οι πίνακες σύγχυσης των ταξινομήσεων λογισμικού και υλικού απεικονίζονται στην Εικ. 4(c).
Το inference λογισμικού για τα 256 δείγματα έφθασε 94.53% ακρίβεια, ενώ το inference υλικού, σε λειτουργία στα 32 Gbaud, πέτυχε 92.57% ακρίβεια. Η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε εσφαλμένη ταξινόμηση μόλις πέντε δειγμάτων στο υλικό.
Οι τιμές kappa-score υπολογίστηκαν επίσης, ώστε να ληφθεί υπόψη η ελαφρώς ανισόρροπη κατανομή των κλάσεων στο dataset, αποκαλύπτοντας τιμές 0.9389 για το λογισμικό και 0.9214 για το υλικό.
FIG. 4.
(a) Το συνελικτικό νευρωνικό δίκτυο (CNN) που χρησιμοποιήθηκε για την ταξινόμηση MNIST, με ένδειξη των στρώσεων λογισμικού και υλικού· (b) χρονοσειρές λογισμικού και υλικού στα 32 Gbaud για τις στρώσεις Conv 5 και FC, μαζί με τα αντίστοιχα σφάλματα· και (c) πίνακες σύγχυσης για τα inferences λογισμικού και υλικού, μαζί με τις αντίστοιχες τιμές kappa.
V. ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Ο προτεινόμενος πολυδιάστατος επιδείκτης (demonstrator) πολλαπλασιασμού τανυστών, βασισμένος σε AWGR, αποτελείτο από ένα AWGR 16 × 16, μια πηγή λέιζερ τύπου frequency comb που παρείχε τα 16 μήκη κύματος–φορείς, καθώς και υψηλής ταχύτητας MZMs. Με την οδήγηση των διαμορφωτών βαρών και σήματος εισόδου στα 20 Gbaud, η συνολική υπολογιστική ισχύς φτάνει τα 163.84 TOPS, τιμή που αυξάνεται στο 262 TOPS όταν ο ρυθμός συμβόλων αυξηθεί στα 32 Gbaud — επίδοση-ρεκόρ. Αυτό αντιστοιχεί σε ~60% αύξηση της υπολογιστικής ισχύος σε σύγκριση με την προηγούμενη εργασία μας³⁶ ή σε ~2200% αύξηση σε σύγκριση με την επόμενη υψηλότερη δημοσιευμένη επίδοση σε TOPS, δηλαδή την αρχιτεκτονική PNN της Αναφ. 23.
Η Εικ. 5(a) παραθέτει συγκριτικά τους πρόσφατους επιδείκτες PNN ως προς την επιτευχθείσα υπολογιστική επίδοση σε TOPS, όπου περιλαμβάνεται και μια πρόβλεψη για μελλοντική υλοποίηση ενός επιταχυντή AWGR 32 × 32. Με βάση την ίδια λογική, η Εικ. 5(b) απεικονίζει τη σύγκριση των οραματισμένων SiPho-integrated επιδεικτών μας με τους καθιερωμένους ηλεκτρονικούς επιταχυντές αιχμής.⁴⁸–⁶¹
Πρέπει να σημειωθεί ότι η ενεργειακή απόδοση της αρχιτεκτονικής μας προκύπτει από τους υπολογισμούς που παρουσιάζονται στο Συμπληρωματικό Υλικό, Τμήμα S3.
FIG. 5.
Σύγκριση της τεχνολογίας αιχμής. (a) Φωτονικές τοπολογίες και (b) ηλεκτρονικές τοπολογίες. *Προβλεπόμενη ενεργειακή απόδοση (EE) της παρούσας μελέτης, βασισμένη σε SiPho στοιχεία (βλ. Συμπληρωματικό Υλικό, S3), για τον επιταχυντή AWGR 16 × 16 και για λειτουργία στα 32G.
Η εκδοχή του υπερδιαστασιακού πρωτοτύπου υλικού βασισμένου σε AWGR που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της μελέτης υλοποιήθηκε με εξαρτήματα οπτικών ινών, ωστόσο μπορεί δυνητικά να μεταφερθεί σε μια ολοκληρωμένη εκδοχή σε κλίμακα chip, λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες δυνατότητες της τεχνολογίας ολοκλήρωσης φωτονικής πυριτίου (SiPho). Ένας βιώσιμος οδικός χάρτης για τη μεταφορά της αρχιτεκτονικής του πρωτοτύπου σε ολοκληρωμένη μορφή διαμορφώνεται αξιοποιώντας τις εξελίξεις στις οπτικές διασυνδέσεις, με στόχο την αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων χαμηλού κόστους και μαζικής παραγωγής που προσφέρει η τεχνολογία SiPho.
Στην τρέχουσα υλοποίηση, οι συστοιχίες πομπού (T×) και δέκτη (Rx) βασίζονται σε ογκώδη εξαρτήματα οπτικών ινών· συνεπώς, το πρώτο βήμα αφορά τη μετάβαση σε διαθέσιμες διατάξεις T×, R× και T×/R× ολοκληρωμένες σε SiPho. Το επόμενο βήμα στοχεύει στην αντικατάσταση των υφιστάμενων συσκευών πυριτικών (de)MUX και AWGR με ολοκληρωμένα πρωτότυπα SiPho, ικανά να μειώσουν τις απαιτήσεις σε επιφάνεια ολοκληρωμένου κυκλώματος. Δείγματα υψηλού αριθμού θυρών έχουν ήδη αποδείξει τις δυνατότητές τους σε πλατφόρμες πυριτίου και νιτριδίου του πυριτίου, παρουσιάζοντας υπερ-συμπαγείς διατάξεις 32× (de)MUX και υψηλής απόδοσης πρωτότυπα AWGR 16 × 16, επιτρέποντας χαμηλές απώλειες και χαμηλές διακυμάνσεις κατασκευής, με στόχο AWGR με χαμηλό θόρυβο φάσης και μειωμένο διακαναλικό θόρυβο.
Το τελικό στάδιο της ολοκλήρωσης προβλέπει μια αρχιτεκτονική πολλαπλών chiplet, διασυνδεδεμένων μέσω ηλεκτρο-οπτικής πλακέτας PCB, ικανής να φιλοξενήσει τόσο ηλεκτρονικά όσο και φωτονικά υποσυστήματα. Η μετάβαση σε ολοκλήρωση τύπου chiplet προσφέρει κρίσιμο πλεονέκτημα, καθώς εξαλείφει τους περιορισμούς επιφάνειας και θερμικής διαχείρισης που είναι εγγενείς στους μονολιθικούς επεξεργαστές. Σε αυτό το σχήμα, οι διακριτές λειτουργίες διαχωρίζονται, καθεμία εκ των οποίων αναλαμβάνεται από διαφορετικό chiplet:
(i) ένα chiplet λέιζερ παράγει τους πολυκαναλικούς οπτικούς φορείς,
(ii) ένα chiplet διαμορφωτών υλοποιεί τις μονάδες κωδικοποίησης εισόδου και βαρών, σχηματίζοντας τον υπολογιστικό πυρήνα,
(iii) το AWGR ενσωματώνεται σε άλλο chiplet μαζί με τα (de)MUX και τις συστοιχίες φωτοδιόδων, και
(iv) ένα τελικό ηλεκτρονικό chiplet φιλοξενεί τα DAC/ADC και τα κυκλώματα οδήγησης.
Αυτή η αρθρωτή οργάνωση εξυπηρετεί δύο βασικούς σκοπούς:
επιτρέπει την κλιμάκωση σε μεγαλύτερα συστήματα με τον συνδυασμό πολλαπλών μικρότερων chiplet T×/R×,
επιτρέπει διαλειτουργικότητα μεταξύ διαφορετικών πλατφορμών φωτονικής πυριτίου σε ένα ενιαίο σύστημα.
Συνολικά, αυτός ο οδικός χάρτης βασίζεται σε εδραιωμένες τεχνολογίες οπτικών διασυνδέσεων και στις τρέχουσες τάσεις φωτονικής ολοκλήρωσης, προβλέποντας ότι το κόστος υλικού θα συνεχίσει να ακολουθεί την καθοδική πορεία που χαρακτηρίζει τις φωτονικές διασυνδέσεις. Αν και το παρόν σχήμα θα μπορούσε να αποτελέσει πιθανή κατεύθυνση για την υλοποίηση επιταχυντών τανυστών μεγάλης κλίμακας βασισμένων σε AWGR, η παρούσα συζήτηση λειτουργεί ως προκαταρκτική προοπτική, καθώς μια λεπτομερής διερεύνηση τέτοιων υλοποιήσεων πολλαπλών chiplet υπερβαίνει το εύρος της μελέτης. Παρά ταύτα, έχουμε ήδη ξεκινήσει προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση, οι οποίες θα μπορούσαν να επιτρέψουν πλήρους κλίμακας υλοποιήσεις της προτεινόμενης αρχιτεκτονικής.
Παρά την ύπαρξη οδικού χάρτη για ενσωμάτωση, η κλιμάκωση των λόγων διακλάδωσης 1:N και 1:S παραμένει περιορισμένη.
Για την εκτίμηση των μέγιστων N και S, πρέπει πρώτα να οριστούν οι απαιτήσεις ισχύος λέιζερ και ενίσχυσης, που θα καθορίσουν:
(i) τον αριθμό των ενεργών στοιχείων και
(ii) την αντίστοιχη κατανάλωση ισχύος.
Οι τιμές αυτές μπορούν να υπολογιστούν με βάση το IL_Total. Αφετηρία είναι η ευαισθησία του κυκλώματος δέκτη (R_sens), που για την προβλεπόμενη τοπολογία SiPho AWGR τίθεται στα –16 dBm στα 20 Gbaud, σύμφωνα με την τρέχουσα απόδοση TIA.
Οι τιμές IL από τη βιβλιογραφία:
IL_WDM = 1,6 dB,
IL_mod = 3,7 dB,
IL_AWGR = 3 dB.
Για κάθε τοπολογία AWGR N×N (N = 4, 8, 16, 32), η απώλεια διακλάδωσης υπολογίζεται ILS = 3 × log₂(N). Επομένως, όσο αυξάνεται η κλίμακα της τοπολογίας, τόσο αυξάνεται η απώλεια λόγω διακλάδωσης, απαιτώντας επιπλέον ενίσχυση. Πρέπει να ληφθεί υπόψη και το όριο ισχύος στον κυματοδηγό πριν την εμφάνιση μη γραμμικών φαινομένων (~16 dBm). Με βάση αυτούς τους περιορισμούς, πραγματοποιήθηκε ανάλυση για τον προσδιορισμό των εφικτών N και S. Η ισχύς ανά γραμμή comb υποτέθηκε σύμφωνα με την επόμενη γενιά των Si₃N₄ combs, με δυνατότητα επιλογής 16 ή 32 γραμμών, παρέχοντας ~10 mW ανά γραμμή και διακύμανση ±2 dB.
Το Σχήμα 6 παρουσιάζει την ανάλυση σκοπιμότητας ολοκλήρωσης του προτεινόμενου επιταχυντή MbTM, υποδεικνύοντας την ανάγκη για οπτική ενίσχυση σε N = 8, 16, 32:
για N = 8 και N = 16 απαιτείται ένας ενισχυτής 20 dB,
για N = 32 απαιτούνται δύο στάδια ενίσχυσης των 15 dB λόγω αυξημένων απωλειών.
Η ανάλυση αυτή παρέχει την πρώτη ένδειξη σκοπιμότητας για τον υπερδιαστασιακό επιταχυντή και αντανακλά τα μέγιστα N και S που επιτρέπει η γραμμικότητα ισχύος εντός των κυματοδηγών πυριτίου.
FIG. 6
Εφικτότητα υλοποίησης για τον φωτονικό επιταχυντή MbTM βασισμένο σε AWGR N × N, με N = 4, 8, 16, 32, λαμβάνοντας υπόψη την εισαγόμενη απώλεια (IL) κάθε σταδίου και τις αντίστοιχες απαιτήσεις οπτικής ενίσχυσης.
Το Σχήμα 7 παρουσιάζει τις προοπτικές κλιμάκωσης της αρχιτεκτονικής και απεικονίζει δύο βασικούς δείκτες των υπολογιστικών μηχανών, δηλαδή την υπολογιστική ισχύ (CP) και την ενεργειακή απόδοση (EE), σε σχέση με το μέγεθος του AWGR, λαμβάνοντας υπόψη ολοκληρωμένα φωτονικά στοιχεία τεχνολογίας αιχμής (συμπληρωματικό υλικό, S3).
Η ανάλυση προϋποθέτει τη χρήση ενός ολοκληρωμένου AWGR N × N, ενώ το PNN λειτουργεί σε τρεις διαφορετικούς ρυθμούς δεδομένων: 20 και 32 Gbaud, όπως παρουσιάστηκαν σε αυτή τη μελέτη, και έναν μελλοντικό στόχο των 50 Gbaud, ο οποίος έχει ήδη αποδειχθεί ότι μπορεί να υποστηρίξει εφαρμογές AI σε κλίμακα chip.
Για την εφικτότητα ολοκλήρωσης ολόκληρου του συστήματος, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ο συνολικός εντός-ζώνης διακαναλικός θόρυβος των συσκευών AWGR και (απο)πολυπλεξίας. Ο διακαναλικός θόρυβος μπορεί να μοντελοποιηθεί ως προσθετικός θόρυβος και να οριστεί ως άνω όριο σε σχέση με την αποτελεσματική bit-precision του συστήματος. Μια λεπτομερής ανάλυση των απαιτήσεων σε crosstalk μαζί με κλειστού τύπου όρια κλιμάκωσης παρέχεται στο συμπληρωματικό υλικό, Ενότητα S5.
Η ποσοτικοποίηση της EE απαιτεί λεπτομερή καταγραφή της κατανάλωσης ισχύος (PC) όλων των ενεργών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των κυκλωμάτων DAC, του ολοκληρωτή, και των ADC. Οι υποθέσεις για την ταχύτητα και την ενεργειακή κατανάλωση μιας εκδοχής PNN σε κλίμακα chip παρατίθενται λεπτομερώς στο συμπληρωματικό υλικό.
Η απόδοση MbTM κλιμακώνεται με O(N³), και ο αριθμός των εκτελούμενων πράξεων υπολογίζεται ως 2·N³·B GOPS,
για K=N, με πιο λεπτομερή ανάλυση στην Ενότητα S4.
Ως εκ τούτου, η συνολική υπολογιστική ισχύς αυξάνεται κυβικά με τις διαστάσεις του AWGR, ενώ η ενεργειακή απόδοση βελτιώνεται, καθώς η συνολική κατανάλωση κλιμακώνεται με τον αριθμό των ενεργών στοιχείων, δηλαδή με O(N²).
Η υπολογιστική ισχύς και η ενεργειακή απόδοση βελτιώνονται επίσης με την αύξηση του ρυθμού μετάδοσης δεδομένων. Μια εκδοχή του 16 × 16 AWGR σε φωτονική πυριτίου, λειτουργώντας στα 32 Gbaud, μπορεί να επιτύχει συνολική υπολογιστική ισχύ 262 TOPS με ενεργειακή απόδοση 273 fJ/OP.
Αντίστοιχα, ένα AWGR 32 × 32 σε πυρίτιο, λειτουργώντας στα 50 Gbaud, μπορεί κατ’ αρχήν να επιτύχει υπολογιστική ισχύ έως:
Παρότι η εκτιμώμενη απόλυτη κατανάλωση (~310 W) είναι υψηλότερη από τους σημερινούς ηλεκτρονικούς επιταχυντές, η πραγματική αξία της προτεινόμενης αρχιτεκτονικής έγκειται στην αναλογία throughput-per-watt.
Ενώ η υπολογιστική ισχύς κλιμακώνεται με O(N³), η κατανάλωση ισχύος αυξάνεται μόνο με O(N²), οδηγώντας σε συνολική βελτίωση κατά ~2× στην ενέργεια ανά πράξη.
Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα όταν διπλασιάζεται ο αριθμός θυρών εισόδου/εξόδου του AWGR:
η υπολογιστική ισχύς αυξάνεται κατά 8×,
ενώ η κατανάλωση ισχύος αυξάνεται μόνο κατά ~4×.
Αυτή η συμπεριφορά κλιμάκωσης αποτελεί το βασικό πλεονέκτημα του προτεινόμενου hyperdimensional tensor engine. Η περαιτέρω ωρίμανση της τεχνολογίας SiPho αναμένεται να βελτιώσει επιπλέον την απόδοση διαμορφωτών, τις απώλειες AWGR και τις δυνατότητες συνεπικάλυψης ηλεκτρονικών–φωτονικών, μειώνοντας ακόμη περισσότερο την απόλυτη κατανάλωση και κλείνοντας το χάσμα με την ηλεκτρονική τεχνολογία, ενώ διατηρείται το πλεονέκτημα κλιμάκωσης.
FIG. 7.
Ανάλυση κλιμάκωσης της υπολογιστικής ισχύος και της ενεργειακής απόδοσης σε συνάρτηση με το μέγεθος του AWGR. 1 POPS = 10¹⁵ λειτουργίες/δευτερόλεπτο.
VI. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Πραγματοποιήσαμε πειραματική επικύρωση μιας αρχιτεκτονικής MbTM, η οποία περιλαμβάνει πηγή λέιζερ comb, έναν AWGR 16 × 16 και ευρυζωνικούς MZM που οδηγούνται έως και σε ρυθμούς 32 Gbaud, προσφέροντας υπολογιστική ισχύ ρεκόρ 262 TOPS. Εκπαιδεύτηκαν δύο διαφορετικά μοντέλα βαθιάς μάθησης (DL) για αντίστοιχες εφαρμογές και αξιοποιήθηκαν για την πειραματική επικύρωση της προτεινόμενης διάταξης MbTM στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης: ένα πλήρως συνδεδεμένο νευρωνικό δίκτυο (FC NN) για την αναγνώριση επιθέσεων DDoS και ένα βαθύ νευρωνικό δίκτυο αποτελούμενο από πολλαπλά συνελικτικά στρώματα και ένα τελικό FC στρώμα για την ταξινόμηση MNIST.
Επιτεύχθηκε επιτυχής ταξινόμηση μεταξύ κακόβουλης και μη κακόβουλης κίνησης στο έργο αναγνώρισης DDoS, με πειραματικό Cohen’s kappa-score 0.8677 σε 2048 δείγματα inference, παρουσιάζοντας μόλις 0.05 υποβάθμιση σε σχέση με το λογισμικό. Η ταξινόμηση ψηφίων του MNIST πέτυχε πειραματική ακρίβεια 92.14% σε inference υλικού για 256 δείγματα, τιμή που προσεγγίζει στενά την απόδοση του λογισμικού (93.89%).
Τέλος, συζητήσαμε τις προοπτικές ολοκλήρωσης της προτεινόμενης αρχιτεκτονικής και αναδείξαμε ότι αποτελεί έναν πολλά υποσχόμενο οδικό χάρτη για περαιτέρω βελτιώσεις στην υπολογιστική ισχύ και ενεργειακή απόδοση. Η προβλεπόμενη αρχιτεκτονική AWGR, με αναβάθμιση σε διασυνδεσιμότητα 32 × 32 και ρυθμό υπολογισμού 50 Gbaud, αναμένεται να επιτρέψει υπολογιστική ισχύ 3.276 POPS, με κατανάλωση κάτω των 100 fJ/OP, δηλαδή αύξηση περίπου 298× σε σχέση με τους πιο προηγμένους φωτονικούς επιταχυντές σήμερα.
ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Το συμπληρωματικό υλικό παρέχει πρόσθετες λεπτομέρειες για τη διαδικασία προέμφασης για γραμμικοποίηση του φωτονικού συνδέσμου, την επικύρωση της πολυ-μηκοκυμάτων λειτουργίας, την ανάλυση κατανομής κατανάλωσης ισχύος, την ανάλυση υπολογιστικής απόδοσης (throughput), την ανοχή σε διακαναλικό θόρυβο (crosstalk) και μια επεξηγηματική συζήτηση σχετικά με τη συμβατότητα του επιταχυντή AWGR με αλγόριθμους GEMM για συγκριτική αξιολόγηση. Περιλαμβάνει επίσης τα αναφερόμενα σχήματα και πίνακες (συμπληρωματικό υλικό, Σχήματα 1–2 και Πίνακες 1–2) που στηρίζουν τα αποτελέσματα και την ανάλυση του κύριου άρθρου.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ
Η Enlightra ευχαριστεί τη Charlotte Bost για τη μελέτη της κατά τη γραμμική χαρακτηριστικοποίηση PIC και τον Lou Kanger για τη χαρακτηριστικοποίηση μη γραμμικότητας. Ευχαριστεί επίσης τον Alexey Feofanov για τη συμβολή του στην ανάπτυξη του Enlightra SLC.
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από το πρόγραμμα Chips Joint Undertaking HAETAE (Grant No. 101194393) και τα προγράμματα Horizon 2020 Gatepost (Grant No. 101120938) και ALLEGRO (Grant No. 101092766).
ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ
Σύγκρουση Συμφερόντων
Οι συγγραφείς δεν έχουν να δηλώσουν συγκρούσεις συμφερόντων.
Συγγραφική Συνεισφορά
(Παραθέτω κατά λέξη την αναλυτική κατανομή συνεισφορών όπως στο πρωτότυπο, σε επαγγελματική ελληνική απόδοση.)
Το Qatargate ξεκίνησε ως ένα «τέλειο» σκάνδαλο: βαλίτσες μετρητών, φωτογραφίες, συλλήψεις επωνύμων, μια Ελληνίδα αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου στο κέντρο της θύελλας. Τρία χρόνια μετά, όμως, γίνεται όλο και πιο καθαρό ότι κινδυνεύει να μετατραπεί σε κάτι πολύ διαφορετικό: σε ένα Belgiangate, ένα σκάνδαλο όχι τόσο διαφθοράς πολιτικών, αλλά εκτροχιασμού των βελγικών θεσμών δικαιοσύνης και της διαπλοκής τους με τα media.
Κι εδώ ακριβώς επανέρχεται στο προσκήνιο η Εύα Καϊλή: όχι μόνο ως «σύμβολο» της υπόθεσης, αλλά ως πιθανό θύμα μιας διαδικασίας που δείχνει να έχει παραβιάσει θεμελιώδεις κανόνες δίκαιης δίκης. Η ενδεχόμενη αθωότητά της δεν είναι πια ένα επικοινωνιακό επιχείρημα της υπεράσπισης· είναι ένα σενάριο που οφείλουμε να πάρουμε σοβαρά υπόψη, αν δεν θέλουμε να νομιμοποιήσουμε ένα μοντέλο «δικαιοσύνης μέσω διαρροών».
Από το Qatargate στο Belgiangate;
Τα ρεπορτάζ της ιταλικής και βελγικής δημοσιογραφίας, όπως μεταφέρονται από διεθνή μέσα, είναι αποκαλυπτικά:
Ο πρώην διευθυντής του βελγικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (OCRC) Hugues Tasiaux έχει ήδη τεθεί υπό έρευνα και απομακρυνθεί από τα καθήκοντά του.
Ελέγχεται η δράση του επικεφαλής των ερευνών Bruno Arnold και η εμπλοκή του πρώην εισαγγελέα Raphael Malagnini.
Ολόκληρο δίκτυο διαρροών καταγγέλλεται ότι οργανώθηκε συστηματικά, με κρυπτογραφημένα μηνύματα, «φανταστική» ομάδα Medusa και συντονισμένη τροφοδότηση δημοσιογράφων με υλικό από τη δικογραφία.
Υπάρχει πλέον επίσημος φάκελος για παραβίαση ανακριτικού απορρήτου, με σύλληψη Βέλγου επιθεωρητή που φέρεται να είχε στήσει δίκτυο δημοσιογράφων στους οποίους διοχετεύονταν εμπιστευτικά στοιχεία της έρευνας – ακόμη και έγγραφα που αφορούσαν άμεσα τις συλλήψεις Γκιόργκι και Καϊλή.
Αν όλα αυτά επιβεβαιωθούν, δεν μιλάμε για «λίγες υπερβολές» ή για ένα «λάθος επικοινωνίας». Μιλάμε για πιθανές ποινικές ευθύνες: παραβίαση απορρήτου, παραβίαση τεκμηρίου αθωότητας, καταχρηστική προφυλάκιση, σύγκρουση συμφερόντων του ανακριτή, χειραγώγηση της κοινής γνώμης μέσω επιλεκτικών διαρροών.
Όπως σωστά γράφει το Il Dubbio, δεν πρόκειται για μια απλή διαρροή, αλλά για «σύστημα» – μια σχέση ανταλλαγής μεταξύ εισαγγελικών αρχών και μέρους του Τύπου: «εσείς μας δίνετε τα scoops, εμείς νομιμοποιούμε το αφήγημά σας». (Il Dubbio) Αυτό δεν είναι κράτος δικαίου· είναι θεατροκρατία.
Η Καϊλή ανάμεσα σε δικαιοσύνη και επικοινωνία
Σε αυτό το πλαίσιο, η θέση της Εύας Καϊλή πρέπει να ξαναδιαβαστεί.
Μπορεί να βρέθηκαν χρήματα σε τσάντες στο σπίτι της αλλά η δικαιοσύνη δεν είναι reality show· δεν μπορεί να κρίνει κάποιος μόνο από τις φωτογραφίες – ούτε να προφυλακίζεται επί μήνες με βάση μια δημόσια εντύπωση που έχει κατασκευαστεί μέσα από διαρροές και δημοσιεύματα.
Όταν σήμερα βλέπουμε ότι:
ο ίδιος ο μηχανισμός της βελγικής έρευνας βρίσκεται στο εδώλιο,
εξετάζεται αν έχει παραβιαστεί το ανακριτικό απόρρητο σε βάρος της,
αμφισβητείται η αμεροληψία του αρχικού ανακριτή και η αξιοπιστία του βασικού «μεταμελημένου» μάρτυρα Παντσέρι,
τότε η ενδεχόμενη αθωότητα της Καϊλή δεν είναι απλώς μια θεωρητική πιθανότητα. Είναι ένα σοβαρό ενδεχόμενο, που αν επιβεβαιωθεί, θα σημαίνει ότι μια Ελληνίδα ευρωβουλευτής χρησιμοποιήθηκε ως «παράδειγμα προς τέρψιν» ενός θεαματικού, αλλά ελαττωματικού, αντιδιαφθορικού εγχειρήματος.
Ακόμη κι αν κάποια μορφή ποινικής ευθύνης αποδειχθεί, το ζήτημα παραμένει: μπορεί μια έρευνα να θεωρηθεί νόμιμη όταν έχει δομηθεί πάνω σε διαρροές, σε media trials, σε παραβίασεις δικαιωμάτων; «Μια έρευνα που βασίζεται σε διαρροές δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη» λέει ο δικηγόρος του Francesco Giorgi – και η φράση αυτή αγγίζει και την υπόθεση Καϊλή.
Αν η υπεράσπισή της καταφέρει να αποδείξει ότι τα δικαιώματά της καταπατήθηκαν συστηματικά, τότε δεν αποκλείεται να μιλάμε στο τέλος για το σκάνδαλο της βελγικής δικαιοσύνης.
Ο ρόλος των media: από watchdog σε προέκταση της εισαγγελίας
Η ιταλική ανάλυση επισημαίνει κάτι βαθύτερο: το Qatargate αποκαλύπτει τον κίνδυνο να μετατραπεί η δημοσιογραφία σε «υπηρέτρια» της εισαγγελικής εξουσίας. (Il Dubbio)
Όταν:
τίτλοι προαποφασίζονται πριν γίνουν οι έφοδοι,
προσχέδια άρθρων στέλνονται στην αστυνομία για «έγκριση»,
οι εισαγγελείς γίνονται de facto ηθικοί καθοδηγητές της κοινωνίας,
τότε χάνουμε και τη δικαιοσύνη και την ελευθεροτυπία. Η πρώτη εργαλειοποιεί τη δεύτερη για να χτίσει αφήγημα «μεγάλης κάθαρσης», η δεύτερη παύει να ελέγχει την εξουσία και λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής της. Το αποτέλεσμα είναι ένας επιθετικός λαϊκισμός της νομιμότητας: η κατηγορία αντιμετωπίζεται ως απόδειξη, η προφυλάκιση ως τιμωρία, η πραγματική δίκη ως τυπική λεπτομέρεια.
Σε αυτό το σκηνικό, η εικόνα της Καϊλή με τις βαλίτσες μετρητών δεν είναι απλώς ένα γεγονός· είναι σκηνοθετημένο σύμβολο, προϊόν μιας διαδικασίας όπου η αφήγηση προηγήθηκε της απόδειξης.
Γεωπολιτική διάσταση: Ευρώπη, Κόλπος και «κανονιστική ισχύς»
Το Qatargate δεν είναι μόνο ποινική υπόθεση· είναι και γεωπολιτικό επεισόδιο.
Την περίοδο που ξέσπασε, η Ευρώπη αναζητούσε απεγνωσμένα εναλλακτικές πηγές ενέργειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το Κατάρ και άλλες χώρες του Κόλπου βρίσκονταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για LNG, επενδύσεις και επιρροή. Δεν είναι τυχαίο ότι το αφήγημα του Qatargate «κούμπωσε» ιδανικά πάνω σε έναν ευρωπαϊκό λόγο περί «ξένης διείσδυσης», «διπλωματίας της βαλίτσας» και «διεφθαρμένων θεσμών στις Βρυξέλλες».
Αν όμως τώρα η βασική ποινική υπόθεση αποδειχθεί διάτρητη, τι σημαίνει αυτό;
Πρώτον, ότι η ΕΕ εκτίθεται ως δύναμη που καταγγέλλει αυταρχικά καθεστώτα για αδιαφάνεια, την ώρα που ένα από τα κεντρικά της κράτη-μέλη εμφανίζεται να εργαλειοποιεί τον μηχανισμό κατά της διαφθοράς για λόγους θεάματος.
Δεύτερον, ότι προσφέρει στους αντιπάλους της (Ρωσία, Κίνα, αλλά και ορισμένα καθεστώτα του Κόλπου) ένα ισχυρό επιχείρημα: «μιλάτε για κράτος δικαίου, ενώ ούτε οι δικές σας έρευνες δεν αντέχουν σε σοβαρό δικαστικό έλεγχο».
Τρίτον, ότι δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο: εάν η μάχη κατά της ξένης επιρροής στην ΕΕ γίνει πάνω σε σαθρές δικονομικές βάσεις, η επόμενη φορά που θα χρειαστεί πραγματικά να αποκαλυφθεί ένα δίκτυο επιρροής, η αξιοπιστία θα είναι ήδη τραυματισμένη.
Εάν αποδειχθεί ότι υπήρξε κατάχρηση εξουσίας σε βάρος της Καϊκλή, τότε η Αθήνα δεν μπορεί να κάνει πως δεν βλέπει. Η υπεράσπιση των δικαιωμάτων ενός Έλληνα πολίτη —ανεξαρτήτως πολιτικών συμπαθειών— είναι και ζήτημα εθνικής αξιοπρέπειας.
Τι μένει από εδώ και πέρα;
Δεν γνωρίζουμε αν η Καϊλή είναι απολύτως αθώα ή αν φέρει κάποιο επίπεδο ευθύνης. Αυτό που πλέον ξέρουμε, όμως, είναι ότι:
η βελγική έρευνα έχει σοβαρές σκιές,
μέρος των θεσμών που την οργάνωσαν βρίσκονται υπό διερεύνηση,
το σύνολο της υπόθεσης απειλεί να εξελιχθεί σε φιάσκο για το ίδιο το βελγικό κράτος δικαίου.
Αν επιβεβαιωθούν οι παρατυπίες, τότε η ενδεχόμενη αθώωση της Καϊλή δεν θα είναι απλώς προσωπική δικαίωση· θα είναι κατηγορώ απέναντι σε έναν ολόκληρο μηχανισμό που προτίμησε την εικόνα από το δίκαιο. Και τότε, το πραγματικό σκάνδαλο δεν θα λέγεται πια Qatargate. Θα λέγεται Ευρώπη.
Qatargate: «Συλλήψεις, αμφιβολίες και διαρροές» – Η έρευνα για Βέλγους αξιωματούχους
10:559 Δεκεμβρίου 2025
Για «αμφιβολίες και διαρροές» κάνουν λόγο δημοσιεύματα, την ώρα που επεκτείνεται η έρευνα για τις μεθόδους της βελγικής δικαιοσύνης στην υπόθεση Qatargate. Τρία χρόνια μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου, η διαδικασία ενώπιον του δικαστηρίου, μετά από πολλές αναβολές, και αναμένεται να διαρκέσουν όλο τον Δεκέμβριο.
Την ίδια στιγμή, δημοσιεύματα της Corriere della Sera και του 21news για την έρευνα την Βελγικών Αρχών είναι αποκαλυπτικά.
Αδυναμίες και παρατυπίες, μια πιθανή έλλειψη αμεροληψίας και επανειλημμένες παραβιάσεις των διαδικασιών από σημαντικά πρόσωπα του αστυνομικού και δικαστικού συστήματος είναι μερικά από τα στοιχεία που φέρνει στο φως 21news.be. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά: «ο κίνδυνος το Qatargate να μετατραπεί σε φιάσκο, σε «Belgiangate» είναι υπαρκτός».
Από την πλευρά της, Corriere della Sera κάνει λόγο για «συλλήψεις, αμφιβολίες και διαρροές» και αναφέρει ότι τις τελευταίες ημέρες, έγγραφα από τον φάκελο της βέλγικης δικαιοσύνης έφτασαν στην Εισαγγελία του Μιλάνου σχετικά με τη σύλληψη ενός Βέλγου αστυνομικού που κατηγορείται για παραβίαση του απορρήτου της έρευνας και διαρροή πληροφοριών στον Τύπο.
Σύμφωνα με το 21news.be, «η βελγική δικαιοσύνη διεξήγαγε πράγματι μια έρευνα, με την κινητοποίηση μέσων και μια ασυνήθιστη δημοσιότητα, ωστόσο δεν φαίνεται να τήρησε όλους τους νομικούς και δεοντολογικούς κανόνες μιας άψογης έρευνας. Κάθε άλλο».
Στο επίκεντρο αυτής της υπόθεσης βρίσκονται δύο από τους κύριους υπεύθυνους της έρευνας, μεταξύ των οποίων και ο πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς (OCRC). Το δημοσίευμα του 21news τον χαρακτηρίζει μάλιστα «”βαθύ λαρύγγι” που λατρεύει τους δημοσιογράφους σε σημείο που έχει δημιουργήσει ένα πραγματικό εκτεταμένο δίκτυο μέσων ενημέρωσης για να τροφοδοτεί πολλά γαλλόφωνα και φλαμανδικά μέσα».
Σύμφωνα με πληροφορίες, από τη La Repubblica, μετά τις καταγγελίες που υπέβαλαν οι κατηγορούμενοι Εύα Καϊλή, Φραντσέσκο Τζόρτζι και Μαρία Αρένα σχετικά με παραβίαση του ανακριτικού απορρήτου και επανειλημμένες διαρροές πληροφοριών, άνοιξε φάκελος σε βάρος ορισμένων υψηλόβαθμων αξιωματούχων που συμμετείχαν στις εφόδους της 9ης Δεκεμβρίου 2022. Ο διευθυντής του βελγικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (Ocrc), Χιουγκ Τασιό, τέθηκε και επισήμως υπό έρευνα και απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του. Εξετάστηκε επίσης ο επικεφαλής των ερευνών, Μπρουνό Άρνολντ, ο οποίος μαζί με τον Τασιό φέρεται να εμπλέκει τον πρώην εισαγγελέα Ραφαέλ Μαλαγκινί.
Τα έγγραφα, σύμφωνα με την Corriere della Sera επικεντρώνονται στον Βέλγο επιθεωρητή που συνελήφθη πριν από μήνες και στην εσωτερική ανακατασκευή που πραγματοποίησε το πειθαρχικό γραφείο της βελγικής αστυνομίας. Ο επιθεωρητής είναι ύποπτος όχι μόνο για συστηματική διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών, αλλά και για τη δημιουργία και διαχείριση ενός δικτύου δημοσιογράφων στους οποίους διαβιβάζονταν λεπτομέρειες της έρευνας — συμπεριλαμβανομένων εγγράφων που αφορούσαν άμεσα τις συλλήψεις των Τζόρτζι και Καϊλή.
Υπό εξέταση βρίσκονται η δράση των μυστικών υπηρεσιών, οι καταγγελλόμενες παραβιάσεις της κοινοβουλευτικής ασυλίας και του ανακριτικού απορρήτου, η υπόνοια σύγκρουσης συμφερόντων που αφορούσε τον ανακριτή Μισέλ Κλέζ — ο οποίος στη συνέχεια υποχρεώθηκε να αποσυρθεί — καθώς και η αξιοπιστία των καταθέσεων του μεταμελημένου πρώην ευρωβουλευτή Πιερ Αντόνιο Παντσέρι. Αντιθέτως, εκτός του πεδίου επανεξέτασης παραμένει, αλλά εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις, η εκτεταμένη χρήση της προφυλάκισης.
«Μια έρευνα που βασίζεται σε διαρροές δεν μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη. Πρέπει να υπάρχει πλήρης σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων» ανέφερε σε δήλωσή του ο δικηγόρος του Φραντσέσκο Τζιόρτζι σύμφωνα με την Corriere della Sera.
Πώς λειτουργούσαν – Το δημοσίευμα του 21news
Όπως αναφέρει το 21news, με την άδεια των ανωτέρων του, δημιούργησε μια παράλληλη και ανεπίσημη ομάδα έρευνας, αποτελούμενη από δημοσιογράφους, ερευνητές, τον εισαγγελέα και ένα μέλος της Κρατικής Ασφάλειας.
Το δημοσίευμα μιλά για μια συστημική προσέγγιση της οργάνωσης και της χρήσης των διαρροών: «Φανταστικά chat, μυστικές ομάδες, κρυπτογραφημένα μηνύματα. Το «κρυφό» δίκτυο Medusa (το κωδικό όνομα αυτής της φανταστικής ομάδας) θα καθορίζει το χρονοδιάγραμμα των δημοσιεύσεων στον Τύπο, αλλά θα έχει και άμεση επίδραση στην πορεία της έρευνας. Αυτό καταγγέλλει η υπεράσπιση πολλών από τους κύριους κατηγορούμενους, προκειμένου να τερματιστεί η δίωξη».
«600.000 ευρώ, αλλά δεν έχουμε μετρήσει ακόμα τα χρήματα…»
Για το ευρύ κοινό, το Qatargate ξεκινά στις 9 Δεκεμβρίου 2022. Μια σειρά ερευνών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και σε σπίτια πολλών υπόπτων, η σύλληψη της αντιπροέδρου του Κοινοβουλίου, της Εύας Καϊλή, ενός Ιταλού ευρωβουλευτή, ενός πολύ επιφανούς πρώην ευρωβουλευτή, του Παντζέρι, και του κοινοβουλευτικού του βοηθού, Φραντσέσκο Τζιόρτζι, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον σύντροφο της Εύας Καϊλή.
Η συνέχεια είναι λίγο πολύ γνωστή, ωστόσο έρχεται στο φως η άκρη του νήματος της ομάδας που στήθηκε πίσω από την πραγματική έρευνα.
Μετά τις συλλήψεις, κατασχέθηκαν από το σπίτι της Καιλή οι περίφημες τσάντες που περιείχαν χαρτονομίσματα συνολικού ύψους 600.000 ευρώ σε μετρητά.
Λίγα λεπτά μετά το τέλος της επιχείρησης, τα κατασχεθέντα αντικείμενα (συμπεριλαμβανομένων όλων των μετρητών) μεταφέρθηκαν σε ασφαλές μέρος. Στα γραφεία του OCRC.
Η λογίστρια του Γραφείου Ελέγχου και Καταπολέμησης της Απάτης της αστυνομίας επιβεβαιώνει ότι βοήθησε τους ερευνητές να μεταφέρουν τις κατασχεθείσες τσάντες.
Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εκπλήσσεται όταν συγγενείς της μιλούν μαζί της και της αναφέρουν τα τεράστια ποσά που κατασχέθηκαν, καθώς και τη δημοσίευση άρθρων στον ηλεκτρονικό Τύπο που αναφέρουν το (ακριβές) ποσό των 600.000 ευρώ, «ενώ κανείς δεν είχε ακόμη μετρήσει τα χρήματα». Έκπληκτη, ρωτά τους συναδέλφους της, οι οποίοι της επιβεβαιώνουν ότι ορισμένοι από αυτούς μίλησαν στον Τύπο.
Οι μυστικές υπηρεσίες και το Κατάρ
Το σημείο εκκίνησης βρίσκεται στις μυστικές υπηρεσίες αρκετών ευρωπαϊκών χωρών (Γερμανία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ισπανία) που ειδοποιήθηκαν (πιθανώς από μια χώρα της Μέσης Ανατολής) για μια απόπειρα δωροδοκίας εντός των ευρωπαϊκών θεσμών από το Κατάρ.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το 21news.be η προβολή που απολάμβανε το Κατάρ εκείνη την εποχή, ιδίως χάρη στη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου, πυροδότησε τη δυσαρέσκεια των άλλων χωρών του Κόλπου. «Ήταν απαραίτητο να καταστραφεί η φήμη του Κατάρ και οι μυστικές υπηρεσίες ενός κράτους του Κόλπου φέρεται να διέρρευσαν αυτές τις πληροφορίες στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στις Βρυξέλλες, το επίκεντρο αυτής της υποτιθέμενης απόπειρας δωροδοκίας. Δεν σας διέφυγε το γεγονός ότι αυτή η επιχείρηση ξεκίνησε εν μέσω του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Κατάρ, δέκα ημέρες πριν από τον μεγάλο τελικό». Ωστόσο σύμφωνα με το δημοσίευμα, αυτές οι υποθέσεις δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα.
Οι μυστικές υπηρεσίες διεξάγουν τις πρώτες έρευνες στα σπίτια ορισμένων υπόπτων, προκειμένου να βρουν αποδεικτικά στοιχεία που, κατά πάσα πιθανότητα, θα διαβιβαστούν σε Βέλγους δημοσιογράφους, κάτι που είναι σπάνιο, αλλά όχι παράνομο, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Επιπλέον, όπως συνεχίζει, κατά τη διάρκεια μιας ανάκρισης, το «βαθύ λαρύγγι» ομολόγησε ότι οι δημοσιογράφοι είχαν πληροφορίες που οι Βέλγοι ανακριτές δεν είχαν (ακόμα) στη διάθεσή τους και ότι, «δεδομένου ότι το OCRC έχει έλλειψη προσωπικού κατά 40%, η βοήθεια των δημοσιογράφων» ήταν πολύτιμη.
Η έρευνα στην έρευνα
Μετά από όλες αυτές τις διαρροές, η πλευρά των κατηγορουμένων μιλά για «σκηνοθετημένη δίκη στα ΜΜΕ» με σκοπό να τους καταδικάσει η κοινή γνώμη.
Το 2023, ο Φραντσέσκο Τζιόρτζι, η Εύα Καϊλή, η Μαρί Αρένα και ο γιος της Ούγκο Λεμέρ, υπέβαλαν καταγγελία για παραβίαση του απορρήτου της ανάκρισης στο πλαίσιο της υπόθεσης «Qatargate». Η καταγγελία αυτή οδήγησε τον ανακριτή Ολιβιέ Ανσιό να ανοίξει έρευνα.
Οι πολιτικοί ενάγοντες καταγγέλλουν τότε «μαζικές διαρροές εμπιστευτικών πληροφοριών προς τον Τύπο, που συνέβησαν αμέσως μετά τις έρευνες της 9ης Δεκεμβρίου 2022, υποστηρίζοντας ότι αυτές οι αποκαλύψεις έπληξαν σοβαρά τη φήμη τους και το τεκμήριο αθωότητά τους».
Στην πραγματικότητα, όμως, η μυστική ομάδα εργάζεται ήδη επί αρκετές εβδομάδες πάνω σε αυτή την υπόθεση. Κατά τη διάρκεια μιας από τις ανακρίσεις του, το «βαθύ λαρύγγι» παραδέχεται ότι είχε συνάψει «συμφωνία» με τους δημοσιογράφους «για τον έλεγχο και την καθυστέρηση των δημοσιεύσεων». Παραδέχεται την ύπαρξη «άτυπης συμφωνίας» με δημοσιογράφους με σκοπό να «τους κρατήσει υπό έλεγχο» και να αναβάλει τη δημοσίευση άρθρων έως ότου η επιχείρηση ήταν έτοιμη. Για την πολιτική πλευρά, αυτό επέτρεπε κυρίως επιλεκτικές διαρροές όταν αυτό εξυπηρετούσε την έρευνα. Ήταν αυτός που έδινε προσωπικά το «πράσινο φως» για τη δημοσίευση όταν «όλα ήταν έτοιμα». Στο φανταστικό chat υπάρχουν επίσης μηνύματα σχετικά με «αλλαγή του σχεδίου μάχης», που δεν είναι άλλο από ένα αίτημα αναβολής της δημοσίευσης ενός φακέλου, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Παραβιάσεις δεοντολογίας… από τους ερευνητές
Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, «είναι φανερό ότι η παραβίαση της δεοντολογίας βρίσκεται σαφώς από την πλευρά των ερευνητών» και σημειώνει επίσης ότι «οι δημοσιογράφοι δεν υπόκεινται στο απόρρητο της έρευνας, αλλά στο απόρρητο των πηγών τους. Και για τους ερευνητικούς δημοσιογράφους, το να έχουν πληροφοριοδότες αυτού του επιπέδου, βασικούς παράγοντες μιας έρευνας τόσο σημαντικής και με τόσο μεγάλη δημοσιότητα όπως το Qatargate, αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία. Επιπλέον, δεν είναι ασυνήθιστο, προκειμένου να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη τέτοιων πηγών, οι δημοσιογράφοι και οι πληροφοριοδότες να συμφωνούν σχετικά με τους όρους δημοσίευσης, ιδίως το χρονοδιάγραμμα».
Εξάλλου, όπως τονίζεται, «η πηγή φαίνεται τόσο συνεργάσιμη και πλούσια σε χρήσιμες πληροφορίες, που ένας δημοσιογράφος προτείνει στο «βαθύ λαρύγγι» να του συστήσει συναδέλφους που εργάζονται σε άλλες ερευνητικές κατευθύνσεις, για να δουν σε ποιο βαθμό μπορεί να διευρυνθεί αυτή η «υγιής σχέση Τύπου-αστυνομίας» (sic)».
«Προφανώς, η δημοσιογραφική δεοντολογία μπορεί να ερμηνευθεί και εναπόκειται σε κάθε δημοσιογράφο να αποφασίσει μέχρι πού μπορεί να φτάσει η συνεργασία με έναν ερευνητή, να καθορίσει αν αυτό μπορεί, για παράδειγμα, να περιορίσει την κριτική ματιά και, ενδεχομένως, το αποδεικτικό έργο. Και είναι προφανές ότι αν βρισκόμαστε σε ένα επίπεδο ενσωμάτωσης όπως αυτό που περιγράφεται στο «φανταστικό» chat μιας ιδιωτικής ανταλλαγής μηνυμάτων, ο δημοσιογράφος πρέπει να αναρωτηθεί για τον κίνδυνο χειραγώγησης ή απώλειας μέρους της ανεξαρτησίας του. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι στην προκειμένη περίπτωση υπήρξε απώλεια ελέγχου» σημειώνει το 21news.be.
Η απόρρητη έκθεση και οι ομολογίες
Τον Ιούνιο του 2024, ο φάκελος διαβιβάζεται στην Γενική Επιθεώρηση της Αστυνομίας (AIG) και παραδίδεται στον αστυνόμο Αλέξις Φορέ.
Εκείνος, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ανακαλύπτει την ύπαρξη μιας ξεχωριστής έκθεσης που αναφέρει παρόμοιες παραβιάσεις του απορρήτου της ανάκρισης. Η έρευνα διαπιστώνει γρήγορα ότι ένας πολύ περιορισμένος κύκλος υπαλλήλων είχε συμμετάσχει στις έρευνες του Δεκεμβρίου 2022 — μεταξύ των οποίων ο διευθυντής της Κεντρικής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς (OCRC), το «βαθύ λαρύγγι», ο οποίος από τότε έγινε ο κύριος ύποπτος.
Ακολουθούν έρευνες στο σπίτι του και στην έδρα του OCRC. Κατά την ανάκρισή του από τον δικαστή, ισχυρίστηκε ότι δεν είχε ποτέ επαφές με δημοσιογράφους, μια δήλωση που στη συνέχεια διαψεύστηκε επανειλημμένα.
Αργότερα την ίδια μέρα, μπροστά στον επίτροπο Φόρε, παραδέχεται ότι «έκανε λάθη» και δηλώνει ότι «σήμερα γίνονται πολλά για να καλυφθούν οι πληροφορίες που είχαμε». Αναφέρει επίσης την ύπαρξη «συμφωνίας» μεταξύ ορισμένων δημοσιογράφων και της ομοσπονδιακής εισαγγελίας.
Το δημοσίευμα, επικαλείται μάλιστα, τέσσερις επίσημες εκθέσεις από την ανάλυση του κινητού του τηλεφώνου, που έδειξαν ότι διατηρούσε τακτικές επαφές με αρκετούς δημοσιογράφους που είχαν γράψει τα άρθρα που καταγγέλλουν οι πολιτικοί ενάγοντες, οργανώνοντας μάλιστα συναντήσεις πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις έρευνες.
Οι ανακριτές έγιναν «κύριοι ύποπτοι»
«Στις 12 Μαρτίου 2025, οι ανακριτές της υπόθεσης «Qatargate», συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής της έρευνας, κλήθηκαν ως κύριοι ύποπτοι» αναφέρει το δημοσίευμα και συνεχίζει λέγοντας ότι άσκησαν το δικαίωμά τους να παραμείνουν σιωπηλοί. «Ωστόσο, ο επικεφαλής υπέβαλε γραπτή δήλωση στην οποία επικρίνει έντονα την έρευνα, αναγνωρίζει ότι είχε όλο το χρόνο που χρειαζόταν για να διαγράψει το κινητό του τηλέφωνο και παρέχει έναν κατάλογο ατόμων που πρέπει να ανακριθούν, μεταξύ των οποίων οι ανακριτές και δύο ομοσπονδιακοί εισαγγελείς».
«Στις 17 Ιουνίου 2025, το «βαθύ λαρύγγι» θα τεθεί εκ νέου υπό κράτηση και η οικία του θα υποβληθεί σε έρευνα. Όταν ρωτήθηκε για τις σχέσεις του με τον Τύπο, για τις διαρροές και για την υποτιθέμενη «υγιή σχέση μεταξύ αστυνομίας και μέσων ενημέρωσης», είτε αρνήθηκε να απαντήσει είτε παρέπεμψε την ευθύνη στην ομοσπονδιακή εισαγγελία, δηλώνοντας: “Όσον αφορά τη σχέση μεταξύ δημοσιογράφων και εισαγγελίας, ρωτήστε τον κύριο Malagnini (ομοσπονδιακό εισαγγελέα).”» σύμφωνα με όσα αναφέρει το δημοσίευμα.
«Την ίδια μέρα, ο ανώτερός του, επικεφαλής της έρευνας για το Qatargate, τέθηκε επίσης υπό κράτηση και υποβλήθηκε σε έρευνα. Κατά τη διάρκεια της έρευνας στο γραφείο του, παραδέχτηκε ότι οι εμπιστευτικές εκθέσεις δεν ήταν εκεί, προσθέτοντας: “Αν δεν βρίσκονται στο γραφείο, τότε πρέπει να είναι στην ομοσπονδιακή εισαγγελία”» αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Η ομοσπονδιακή εισαγγελία, από την πλευρά της, φαίνεται να είναι ήρεμη σε σχέση με αυτά τα στοιχεία, όπως αναφέρει το 21news.be, επικαλούμενο επίσης την εφημερίδα Le Soir, σύμφωνα με την οποία η εισαγγελία εκτιμά ότι δεν υπάρχει κανένα σφάλμα που να αμαυρώνει την έρευνα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το δημοσίευμα παρουσιάζει ένα μήνυμα που αντάλλαξε το «βαθύ λαρύγγι» με τον αρχηγό του, πολύ πριν τις αστυνομικές επιχειρήσεις, στις 28 Νοεμβρίου 2022. το οποίο όπως αναφέρει το δημοσίευμα «φαίνεται ιδιαίτερα σαφές και ανησυχητικό όσον αφορά τη μυστική συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών, της εισαγγελίας, της αστυνομίας και των δημοσιογράφων. Δημιουργείται μια πραγματική επιχειρησιακή ομάδα που συγκεντρώνει τον Τύπο, τους ανακριτές, τη δικαιοσύνη και τις μυστικές υπηρεσίες. Προγραμματίζεται μια συνάντηση. Οι δύο κύριοι ανακριτές έχουν ραντεβού με «τους τρεις δημοσιογράφους» την Παρασκευή στις 9:00 και τη Δευτέρα με τον ομοσπονδιακό εισαγγελέα στις 11:00. Ένας από τους αστυνομικούς ζητά από τον συνάδελφό του να καλέσει σε αυτή τη συνάντηση τον P. C. της Υπηρεσίας Ασφάλειας του Κράτους (VSSE)».
«Οι δηλώσεις και οι ομολογίες των δύο ανδρών επιβεβαιώνουν παραβιάσεις της αρχής της αθωότητας και επανειλημμένες παραβιάσεις του κώδικα δεοντολογίας των αστυνομικών αξιωματικών, ο οποίος απαγορεύει αυστηρά κάθε ανεπίσημη επαφή με τον Τύπο» τονίζει το δημοσίευμα ενώ αναφέρει επίσης ότι το «βαθύ λαρύγγι» κατηγορήθηκε για παραβίαση του απορρήτου της ανάκρισης, παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου και παραβίαση της ιδιωτικής ζωής, και στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος υπό όρους, μεταξύ των οποίων η απαγόρευση να εργαστεί ξανά στην υπόθεση Qatargate και να έχει πρόσβαση στα έγγραφα της υπόθεσης.
«Η έρευνα, η οποία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, φέρνει στο φως μια συστηματική χαλάρωση των διαδικασιών στις ανώτατες αστυνομικές και δικαστικές αρχές και βαθιές δυσλειτουργίες στην ιεραρχία. Είναι προφανές ότι οι δικηγόροι των πολιτικών διαδίκων θα βασιστούν κυρίως σε αυτά τα πολλά στοιχεία για να ζητήσουν την απόρριψη της υπόθεσης» καταλήγει το δημοσίευμα.
Ένα δοκίμιο για τις επιπτώσεις του Κριμαϊκού Πολέμου στο πολιτισμικό τοπίο της πόλης. Είναι σαφές ότι ο Κριμαϊκός Πόλεμος διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις που φτάνουν μέχρι τις μέρες μας. Ωστόσο, δεν μπορεί να ειπωθεί ότι αυτό το ιστορικό σημείο καμπής —που διαμόρφωσε με τις συνέπειές του τις σημερινές πολιτικές συνθήκες— είναι επαρκώς γνωστό. Επιπλέον, τα χωρικά ίχνη αυτής της κληρονομιάς, παρότι βρίσκονται μπροστά στα μάτια όλων, συχνά παραμένουν αόρατα.
Τι θα συνέβαινε αν ο Κριμαϊκός Πόλεμος είχε χαθεί;
Ο Κριμαϊκός Πόλεμος, που ξεκίνησε το 1853 και έληξε με τη Συνθήκη των Παρισίων το 1856, είναι από τους πρώτους «μοντέρνους» πολέμους. Δεν ήταν όμως μόνο ένας πόλεμος· αποτέλεσε ένα σημείο καμπής με διαρκείς συνέπειες στον στρατιωτικό τομέα και στη γεωπολιτική.
Εάν ο Κριμαϊκός Πόλεμος (1853–1856) είχε χαθεί, είναι βέβαιο ότι ο πολιτικός χάρτης της περιοχής σήμερα θα είχε εντελώς διαφορετική μορφή.
Αν τα ευρωπαϊκά κράτη δεν έσπευδαν να βοηθήσουν την Οθωμανική Αυτοκρατορία, το Αιγαίο, η Κωνσταντινούπολη και πρωτεύουσες όπως η Αθήνα πιθανότατα θα περνούσαν υπό την κυριαρχία της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.
Οι Ρώσοι θα ενοποιούσαν τον ορθόδοξο κόσμο υπό την κυριαρχία τους και η ισχύς τους θα εκτεινόταν έως τη Μέση Ανατολή και τα Ιεροσόλυμα. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, επίσης, πιθανότατα δεν θα βρισκόταν σήμερα στην αντιρωσική πλευρά.
Μπορεί, συνεπώς, να ειπωθεί ότι αυτό το ιστορικό γεγονός αποτελεί σημείο ρήξης που διαμόρφωσε τις σημερινές πολιτικές συνθήκες.
Με τον καπιταλισμό, οι θρησκευτικοί πόλεμοι του Μεσαίωνα δίνουν τη θέση τους σε πολέμους που διεξάγονται από περιφερειακά δικτυακά συστήματα. Αυτή η διαδικασία σηματοδοτεί μια νέα εποχή, κατά την οποία οι θρησκευτικοί θεσμοί αναδιοργανώνονται και η ταυτότητά τους ανακατασκευάζεται μέσα από ένα μοντέρνο πλαίσιο. Για παράδειγμα, η Ρωσική Αυτοκρατορία επιχειρεί να γίνει προστάτης του ορθόδοξου κόσμου, στοχεύοντας στην επέκτασή της προς τη Μεσόγειο και ακόμη και τη Μέση Ανατολή.
Μία απρόσμενη εξέλιξη κατά τη διάρκεια (και μετά) του Κριμαϊκού Πολέμου ήταν η εγκατάσταση των ευρωπαϊκών βασιλικών στόλων και στρατιωτικών δυνάμεων στην Κωνσταντινούπολη. Ο πόλεμος αυτός διαμόρφωσε τόσο ένα εξαιρετικά στρατηγικό πολιτικό ζήτημα που εξακολουθεί να μας απασχολεί μέχρι σήμερα —τη θέση των Ορθοδόξων στο Αιγαίο και τη Μέση Ανατολή— όσο και τη μορφή που πήρε ο αστικός εκσυγχρονισμός της πόλης.
Η Οθωμανική Αυτοκρατορία εισέρχεται στον πόλεμο στο πλευρό της Γαλλίας —η οποία εκπροσωπεί τους Καθολικούς— καθώς και της Βρετανίας και του Βασιλείου της Πεδεμοντίου. Η Ρωσία αναγκάζεται τελικά να εγκαταλείψει τις αξιώσεις της και να υπογράψει συμφωνία.
Ο Κριμαϊκός Πόλεμος δημιουργεί σημαντική αλλαγή όχι μόνο σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και στην αστική ζωή. Το γεγονός ότι μετά τον πόλεμο, ως μέτρο αποτροπής έναντι της ρωσικής απειλής, οι ευρωπαϊκές βασιλικές μοίρες εγκαθίστανται για μεγάλα χρονικά διαστήματα στη Θάλασσα του Μαρμαρά, γύρω από την Πρίγκιπο και τη Χάλκη, καθιστά —θα έλεγα— αυτές τις επιδράσεις διαρκείς.
Η μακρόχρονη παρουσία των βασιλικών στόλων, οι μακροπρόθεσμες συμμαχίες που συγκροτήθηκαν απέναντι στον ρωσικό κίνδυνο, καθώς και η εγκατάσταση Ευρωπαίων και Λεβαντίνων στην περιοχή, μετατρέπουν τα Νησιά του Πρίγκιπος σε σκηνικό ενός μοντέλου εκσυγχρονισμού που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «κοσμοπολίτικο». Όμως αυτό το μοντέλο βρίσκεται, αναπόφευκτα, σε διαρκή ανταγωνισμό με ένα άλλο: τον ορθόδοξο εκσυγχρονισμό εντός του οθωμανικού συστήματος των «μιλλέτ».
Με αυτές τις εξελίξεις, τα Πριγκηπονήσια γίνονται ένας τόπος όπου δύο διαφορετικοί τύποι εκσυγχρονισμού συνυφαίνονται, δημιουργώντας χαρακτηριστικά που δεν απαντώνται αλλού στον κόσμο. Κατά τη γνώμη μου, καμία άλλη περιοχή στον κόσμο δεν υπήρξε σκηνικό ενός τέτοιου τύπου εκσυγχρονισμού — με τις θεσμικές δομές του, τους χώρους του και τη ζώσα μνήμη του να παραμένουν ενεργά μέχρι σήμερα.
Είναι σαφές ότι ο πόλεμος αυτός έπαιξε σημαντικό ρόλο στις πολιτικές εξελίξεις που φτάνουν ως τις μέρες μας. Ωστόσο, δεν θα λέγαμε ότι αυτό το ιστορικό σημείο καμπής —το οποίο συνέβαλε στη διαμόρφωση των σημερινών πολιτικών συνθηκών— είναι επαρκώς γνωστό. Επιπλέον, τα χωρικά ίχνη αυτής της κληρονομιάς, παρότι βρίσκονται μπροστά στα μάτια όλων, τείνουν να παραμένουν αόρατα.
Στη διαδικασία του οθωμανικού εκσυγχρονισμού, οι κοινότητες μετατρέπονται σε δομές γνωστές ως «μιλλέτ», οι οποίες εξελίσσονται σε πρωτότυπα χτισμένα πάνω σε ομοιότητες. Τα μιλλέτ αποκτούν έναν ξεχωριστό δημόσιο χώρο, με τις δικές τους θρησκείες, γλώσσες, λογοτεχνίες και τυποποιημένα αλφάβητα. Οι συνθήκες επικοινωνίας που αναπτύσσονται μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση —μαζί με τα τυπογραφεία, αλλά και τους εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς θεσμούς— αποτελούν την υποδομή αυτού του νεοκλασικού μοντέλου μετασχηματισμού. Το κοινό στοιχείο όλων ήταν η στρατιωτική και πολιτική διοίκηση. Οι σουλτάνοι κυβερνούσαν τα μιλλέτ μέσω των θρησκευτικών θεσμών και των ελίτ τους.
Πώς πραγματοποιήθηκε η συνύπαρξη του κοσμικού και του μη κοσμικού στον δημόσιο χώρο;
Πολλοί πιθανόν να θεωρούν ότι τα ορθόδοξα μοναστήρια στα Πριγκηπονήσια —και τα μοναδικά στη χώρα που παραμένουν ανοιχτά— καθώς και οι σημαντικοί θεσμοί όπως η Θεολογική Σχολή της Χάλκης ή το Εμπορικό Ινστιτούτο, είναι «θεσμοί που έχουν απομείνει από το Βυζάντιο». Ωστόσο, η οργανωτική τους δομή, ακριβώς όπως και το ίδιο το Βυζάντιο στην αντίληψη της νεωτερικότητας, είναι επινοήσεις του 19ου αιώνα, προϊόντα του εκσυγχρονισμού. Όταν λέμε «Βυζάντιο» στην πραγματικότητα αναφερόμαστε στο Νεοβυζαντινό — και από αυτό το μοντέλο εκσυγχρονισμού αντλούν έμπνευση όλες οι θρησκευτικές κοινότητες.
Θεσμοί όπως η Θεολογική Σχολή της Χάλκης είναι, από τη μία πλευρά, ιδρύματα οικοδόμησης του ελληνικού μιλλέτ στο πλαίσιο του οθωμανικού εκσυγχρονισμού· από την άλλη, είναι θεσμοί που διαμορφώνουν τη νεωτερική ελληνική ταυτότητα. Παράλληλα, όμως, προβάλλουν έναν τύπο εκσυγχρονισμού διαφορετικό από εκείνον του κράτους. Η Θεολογική Σχολή, το Εμπορικό Σχολείο της Χάλκης, το Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου… δεν είναι τοπικά ιδρύματα. Είναι υπερεθνικοί θεσμοί, αναζωογονημένοι μέσα από την επανανακάλυψη της Ορθοδοξίας. Αποτελούν θεσμούς οικοδόμησης του μιλλέτ στο πλαίσιο του οθωμανικού εκσυγχρονισμού, αλλά συγχρόνως είναι κέντρα που εντάσσονται στα εμπορικά, πολιτικά και πολιτισμικά δίκτυα της νέας εποχής.
Οι θεσμοί αυτοί, που οικοδομήθηκαν από δύο διαφορετικές δυναμικές εκσυγχρονισμού, δεν έχουν αντίστοιχό τους παγκοσμίως. Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, για παράδειγμα: το μοναστήρι που υπήρχε στην περιοχή κατά τη βυζαντινή περίοδο αναδομείται και μετατρέπεται σε κέντρο οικοδόμησης ταυτότητας για ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο. Αποτελεί βασικό θεσμό του Πατριαρχείου και δεν υπάρχει άλλο σαν αυτό στον κόσμο. Το «Prinkipo Palace», που ανεγέρθηκε στη Χριστού Πρίγκιπου ως το πιο μεγαλοπρεπές ξενοδοχείο της Ευρώπης, μετατράπηκε από το Πατριαρχείο σε Ορφανοτροφείο. Αυτό αποτελεί, κατά μία έννοια, τη νίκη του μιλλέτ —του κοινού χώρου που δημιουργείται από αγαθοεργία και θρησκευτική συνοχή— απέναντι στο κοσμοπολίτικο μοντέλο εκσυγχρονισμού που εκπροσωπεί το διεθνές κεφάλαιο.
Στη διαδικασία του οθωμανικού εκσυγχρονισμού, οι κοινότητες μετασχηματίζονται σε δομές που ονομάζονται «μιλλέτ», πρωτότυπα χτισμένα πάνω σε ομοιότητες. Τα μιλλέτ αποκτούν έναν ξεχωριστό δημόσιο χώρο, με τις δικές τους θρησκείες, γλώσσες, λογοτεχνίες και τυποποιημένα αλφάβητα. Οι συνθήκες επικοινωνίας που αναδύονται μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση —τα τυπογραφεία, οι εκπαιδευτικοί και πολιτιστικοί θεσμοί— αποτελούν την υποδομή αυτού του νεοκλασικού μοντέλου μετασχηματισμού. Το κοινό στοιχείο όλων παραμένει η στρατιωτική και πολιτική διοίκηση· οι σουλτάνοι κυβερνούν τα μιλλέτ μέσω των θρησκευτικών θεσμών και των ελίτ τους.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σχέση του Αμπντούλχαμίτ Β΄ με τον Αμερικανό πρέσβη Σάμιουελ Κοξ, ο οποίος είχε τοποθετηθεί στην Κωνσταντινούπολη για ειδικούς λόγους και διαδραμάτισε ρόλο-κλειδί στην ανάπτυξη των στρατιωτικών, πολιτιστικών και εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Μία από τις επιθυμίες του σουλτάνου ήταν να μάθει από την αμερικανική εμπειρία το πώς ένα τόσο σύνθετο σύστημα μπορούσε να διοικείται ενιαία από ένα κράτος. Ο Κοξ, στενός φίλος του διάσημου πολιτικού, συγγραφέα, διανοούμενου, μέλους του Κογκρέσου, ήρωα του αμερικανικού Εμφυλίου και δύο φορές προέδρου των ΗΠΑ στρατηγού Οδυσσέα Γκραντ, ήταν ταυτόχρονα και επικεφαλής της αμερικανικής υπηρεσίας λαϊκής απογραφής.
Αυτή η διαδικασία οικοδόμησης ήταν πολύ διαφορετική από τις υπόλοιπες. Από τη μία πλευρά, το οθωμανικό κράτος· από την άλλη, μια δομή «διαμερισματοποιημένη» σύμφωνα με το σύστημα των μιλλέτ που είχαν συγκροτηθεί μέσω θεσμών και όχι μέσω παράδοσης. Κι όμως, όλες αυτές οι κοινότητες εντάσσονταν σε ένα ενιαίο διοικητικό πλαίσιο. Αυτό δεν μοιάζει με τις θρησκευτικές διαχωριστικές γραμμές που συναντούμε στα εθνικά κράτη της Ευρώπης.
Μπορεί να υποστηριχθεί ότι τόσο στην οθωμανική όσο και στη μεταγενέστερη περίοδο, οι δομές αυτές —κοσμικές και μη— λειτούργησαν ως θερμοκοιτίδα για την ανάπτυξη του πολιτιστικού και πνευματικού βίου. Και σε μεγάλο βαθμό, ο Κριμαϊκός Πόλεμος συνέβαλε στην εμφάνιση της ιδέας ενός κοσμικού δημόσιου χώρου.
Από τον Μεσαίωνα έως και τον 19ο αιώνα, στην Πρίγκιπο υπήρχαν μόνο μονοπάτια και ανηφορικοί δρόμοι που οδηγούσαν σε συγκροτήματα όπως η Μονή του Χριστού. Από τα μέσα του 19ου αιώνα, πάνω σε αυτούς τους παλιούς βυζαντινούς δρόμους εγκαθίστανται οι ορθόδοξες ελίτ, ανεγείροντας θερινές κατοικίες. Αυτές οι ανηφόρες μετατρέπονται σε σκηνικό του ελληνικού εκσυγχρονισμού. Αντίθετα, στους δρόμους που κατασκευάστηκαν από Ρώσους αιχμαλώτους, κατ’ εντολή των Γάλλων διοικητών κατά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, αρχίζει να ανθίζει μια κοσμική καθημερινότητα. Θα μπορούσε έτσι να ειπωθεί ότι ο Κριμαϊκός Πόλεμος, μέσα σε ένα μοντέλο διακυβέρνησης όπου κυρίαρχο ήταν το σύστημα των μιλλέτ, αποτέλεσε έναν παράγοντα που εισήγαγε την έννοια του κοσμικού δημόσιου χώρου.
Οι Ρώσοι στρατιώτες που αιχμαλωτίστηκαν στον πόλεμο —και λόγω της ορθόδοξης ταυτότητάς τους και των ιδιαιτεροτήτων του νησιού— εγκαταστάθηκαν επίσης εδώ. Απασχολήθηκαν σε δημόσια έργα και οδοποιία· οι οριζόντιοι δρόμοι που χρησιμοποιούνται σήμερα είναι έργο αυτών των αιχμαλώτων.
Γι’ αυτόν τον λόγο, το 2016 μια ομάδα εθελοντών ξεκίνησε πρωτοβουλία για την ένταξη των Πριγκηποννήσων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η πρωτοβουλία υπέγραψε πρωτόκολλο με τον Δήμο και το φάκελο υποψηφιότητας υπέβαλε το 2019 στο τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Αυτή τη στιγμή ο φάκελος εξετάζεται, ενώ παράλληλες διαβουλεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη. Αναμένεται το Υπουργείο να εργαστεί εντατικά ώστε αυτή η μοναδική πολιτιστική κληρονομιά να συμπεριληφθεί στον κατάλογο της UNESCO.
Πώς μετασχηματίστηκε το πολιτισμικό τοπίο στην πορεία του εκσυγχρονισμού;
Μέσα σε μια μεγάλη περίοδο κατά την οποία, λόγω του ρωσικού κινδύνου, υπήρχε στην περιοχή σημαντική στρατιωτική παρουσία —μεταξύ αυτών αξιωματικοί των ναυτικών δυνάμεων που ανήκαν σε ευγενείς οικογένειες και, κάποιες φορές, ιστορικές προσωπικότητες ή ακόμη και μελλοντικοί αυτοκράτορες και βασιλείς— η Μεγάλη Πρίγκηπος (Büyükada) μετατρέπεται σε αναγνωρισμένο κέντρο έλξης για την Ευρώπη.
Η περιοχή για την οποία μιλάμε εδώ είναι ίσως ο πρώτος δημόσιος χώρος της πόλης που περιλαμβάνει πολίτες με τη σύγχρονη έννοια του όρου, ένα πολιτισμικό πεδίο όπου εκτίθενται καινοτομίες. Μπορεί κανείς να πει ότι δεν αποτελεί απλώς τη «βιτρίνα» της Μεγάλης Πριγκήπου, αλλά της ίδιας της πόλης —ακόμη και της χώρας— προς τον κόσμο.
Η Μεγάλη Πρίγκηπος βρίσκεται, κατά κάποιον τρόπο, εκτός του επίσημου χώρου επίδειξης της πρωτεύουσας. Η παρουσία των Λεβαντίνων οδηγεί στη δημιουργία προστατευμένων χώρων για επίλεκτους κύκλους, όπως κλαμπ και ιδιωτικές λέσχες. Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι η συγκρότηση μιας μορφής αυτόνομης τοπικής διοίκησης. Η Πρίγκηπος —μαζί με το Πέρα— αποτελεί το μέρος όπου ξεκινούν οι πρώτες υπηρεσίες σύγχρονου δήμου στην οθωμανική πρωτεύουσα.
Παράλληλα, δημιουργείται μια παραλιακή «προμενάντ», ένας χώρος περιπάτου πάνω στον γκρεμό της ακτής, σύγχρονη με τις αντίστοιχες της Ευρώπης. Η κοινωνιολογία του δημόσιου χώρου μεταβάλλεται ριζικά. Γίνεται ένας τόπος όπου θεατές και «θεαματοποιημένοι» συνυπάρχουν. Εκεί βλέπει κανείς άνδρες και γυναίκες να μοιράζονται τους ίδιους δημόσιους χώρους. Στη Μεγάλη Πρίγκηπο ιδρύεται επίσης ένα από τα μεγαλύτερα γιοτ κλαμπ στον κόσμο, με την ονομασία “Prinkipo Yacht Club”.
Ένας από τους λόγους γι’ αυτό είναι ότι μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση, οι τεράστιες γνώσεις και εμπειρίες χιλιάδων ετών —που βασίζονταν στη δύναμη του ανέμου και αποτελούσαν το θεμελιώδες ενεργειακό μέσο για τη μετακίνηση αγαθών, ανθρώπων και στρατευμάτων (πέρα από την ανθρώπινη και δούλικη εργασία)— γίνονται ξαφνικά παρωχημένες. Το τεράστιο αυτό σώμα γνώσης, που από την Αρχαιότητα έως τον Μεσαίωνα και έπειτα με τις επιστημονικές ανακαλύψεις οδήγησε στη γένεση της σύγχρονης ναυτικής επιστήμης, μετασχηματίζεται με τον εκσυγχρονισμό και τη Βιομηχανική Επανάσταση και θέτει τις βάσεις για τη γέννηση του σύγχρονου ιστιοπλοϊκού αθλητισμού.
Η μετατροπή της ιστιοπλοΐας σε άθλημα —με τη δημιουργία σημαντικών συλλόγων και αγώνων πολύ πριν από τη διάδοση του ποδοσφαίρου— δεν αποτελεί συνέχεια, αλλά μάλλον ένα σημείο ρήξης. Με τη Βιομηχανική Επανάσταση, η αντικατάσταση της αιολικής και μυϊκής ενέργειας από την ατμοκίνηση, σε συνδυασμό με την επινόηση των ιστιοπλοϊκών και κωπηλατικών αθλημάτων, μετατρέπει τον δημόσιο χώρο σε πεδίο θεάματος.
Αμέσως μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, στις ακτές της Μεγάλης Πριγκήπου (Prinkipo) αρχίζει να διοργανώνεται μία από τις μεγαλύτερες ρεγκάτες του κόσμου (γιορτή θαλάσσιων αγώνων) — το 1859. Οι γιορτές αυτές, που τελούνται υπό την αιγίδα του σουλτάνου, προσελκύουν δεκάδες χιλιάδες θεατές. Η παραλία της Μεγάλης Πριγκήπου μετατρέπεται σε μια ιδιότυπη πλατφόρμα θέασης. Πριν ακόμη εφευρεθεί το ποδόσφαιρο, τα αθλήματα της ιστιοπλοΐας και της κωπηλασίας γνωρίζουν τεράστια δημοφιλία.
Τις γιορτές παρακολουθούν, πέρα από δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, μέλη της αυλής, διπλωμάτες, η εμπορική αστική τάξη της πόλης, Λεβαντίνοι, καθώς και πολλοί αξιωματούχοι και επισκέπτες από το εξωτερικό που συμμετέχουν σε αντίστοιχες εκδηλώσεις. Αναπόφευκτα, οι γιορτές αυτές μεταβάλλουν τον χαρακτήρα του τόπου. Η Πρίγκηπος εξελίσσεται σε θερινό θέρετρο της ευρωπαϊκής υψηλής κοινωνίας.
Η σύγκριση αυτού του χώρου με αντίστοιχα παραδείγματα διεθνώς — και η αναζήτηση δεσμών με παρόμοιες περιοχές άλλων χωρών — καθιστούν αναγκαίες τις προσπάθειες ώστε οι θεσμοί και οι φορείς της περιοχής να συμμετέχουν ενεργά σε δράσεις προστασίας. Η ιστορία της περιοχής αγγίζει πλήθος ζητημάτων: από τις αλλαγές στις αντιλήψεις περί κινητικότητας μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση και τη διαμόρφωση της πολιτικής γεωγραφίας, έως τις σύγχρονες περιφερειακές συγκρούσεις και τις εξελίξεις που οδηγούν στην κλιματική κρίση.
Η μορφολογία αυτού του ιστορικού πολιτισμικού τοπίου, τα δομικά στοιχεία του παρελθόντος του, οι σημερινές συνθήκες και οι δυνατότητες για το μέλλον καθιστούν επιτακτική την προσεκτική του αντιμετώπιση και τη διατήρησή του μέσα από συνεργασίες. Πρόκειται για έναν χώρο ευθύνης όχι μόνο για τη χώρα, αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο.
Γι’ αυτόν τον λόγο, το 2016 μια ομάδα εθελοντών δημιούργησε πρωτοβουλία για την ένταξη των Πριγκηποννήσων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η πρωτοβουλία υπέγραψε πρωτόκολλο με τον Δήμο των Νήσων και το 2019 διαβίβασε τον φάκελο υποψηφιότητας στο Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Σήμερα ο φάκελος εξακολουθεί να εξετάζεται, με τη διαδικασία να βρίσκεται στο στάδιο διαβουλεύσεων και αξιολόγησης. Αναμένεται το Υπουργείο να καταβάλει σοβαρές προσπάθειες ώστε αυτή η μοναδική πολιτισμική κληρονομιά να ενταχθεί στη Λίστα της UNESCO.
Η Εύα Καϊλή, μεταξύ των κατηγορουμένων στο Qatargate
Νέος κύκλος ακροάσεων για την επανεξέταση που διεξάγεται παράλληλα με την κύρια έρευνα, με στόχο να αποσαφηνιστούν οι μέθοδοι που ακολούθησαν οι ανακριτικές αρχές.
9 Δεκεμβρίου 2025 – 01:11
Επεκτείνεται η έρευνα γύρω από τις μεθόδους που χρησιμοποίησε η βελγική δικαιοσύνη στην υπόθεση Qatargate. Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά τις καταγγελίες που υπέβαλαν οι κατηγορούμενοι Εύα Καϊλή, Φραντσέσκο Τζόρτζι και Μαρία Αρένα σχετικά με παραβίαση του ανακριτικού απορρήτου και επανειλημμένες διαρροές πληροφοριών, άνοιξε φάκελος σε βάρος ορισμένων υψηλόβαθμων αξιωματούχων που συμμετείχαν στις εφόδους της 9ης Δεκεμβρίου 2022. Ο διευθυντής του βελγικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς (Ocrc), Χιουγκ Τασιό, τέθηκε και επισήμως υπό έρευνα και απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του. Εξετάστηκε επίσης ο επικεφαλής των ερευνών, Μπρουνό Άρνολντ, ο οποίος μαζί με τον Τασιό φέρεται να εμπλέκει τον πρώην εισαγγελέα Ραφαέλ Μαλαγκινί.
Η παράλληλη έρευνα στο Qatargate
Τρία χρόνια μετά το ξέσπασμα του φερόμενου σκανδάλου διαφθοράς μεταξύ Βρυξελλών, Ντόχα και Ραμπάτ, ξεκίνησε χθες ένας νέος κύκλος ακροάσεων για την επανεξέταση που διεξάγεται παράλληλα με την κύρια έρευνα. Η διαδικασία αυτή, η οποία ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2023, αποσκοπεί στο να ρίξει φως στους μεθόδους που υιοθέτησε η βελγική δικαιοσύνη στις πιο κρίσιμες φάσεις των ερευνών.
Υπό εξέταση βρίσκονται η δράση των μυστικών υπηρεσιών, οι καταγγελλόμενες παραβιάσεις της κοινοβουλευτικής ασυλίας και του ανακριτικού απορρήτου, η υπόνοια σύγκρουσης συμφερόντων που αφορούσε τον ανακριτή Μισέλ Κλέζ — ο οποίος στη συνέχεια υποχρεώθηκε να αποσυρθεί — καθώς και η αξιοπιστία των καταθέσεων του μεταμελημένου πρώην ευρωβουλευτή Πιερ Αντόνιο Παντσέρι. Αντιθέτως, εκτός του πεδίου επανεξέτασης παραμένει, αλλά εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις, η εκτεταμένη χρήση της προφυλάκισης.
Qatargate, το σκάνδαλο που ξέσπασε στα τέλη του 2022
Οι προκαταρκτικές έρευνες παραμένουν σε εκκρεμότητα. «Υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει», περιορίστηκε να δηλώσει η εισαγγελία, όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο ολοκλήρωσης του φακέλου. Στις 9 Δεκεμβρίου 2022, οι συνεχόμενες επιχειρήσεις της αστυνομίας — συνοδευόμενες από εικόνες με βαλίτσες γεμάτες μετρητά (πάνω από 1,5 εκατ. ευρώ) — οδήγησαν σε ηχηρές συλλήψεις: τον Παντσέρι, που θεωρείται η «ψυχή» του φερόμενου δικτύου διαφθοράς, τον συνεργάτη του Τζόρτζι, την τότε αντιπρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Καϊλή, τον Ιταλό Δημοκρατικό Αντρέα Κοτζολίνο και τον Βέλγο σοσιαλιστή Μαρκ Ταραμπέλα. Όλοι τους πέρασαν μήνες μεταξύ φυλακής και κατ’ οίκον περιορισμού — οι κατηγορίες αφορούν διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και σύσταση εγκληματικής οργάνωσης — πριν αφεθούν ελεύθεροι, αναμένοντας την έκβαση μιας έρευνας που δεν έχει καταληκτικές προθεσμίες ούτε για παραπομπές ούτε για αρχειοθετήσεις.
Qatargate, σε ποιο σημείο βρίσκεται η έρευνα
Η πορεία της έρευνας σημαδεύτηκε και από την αποχώρηση δύο ανακριτών — περισσότερο θόρυβο προκάλεσε εκείνη του συντάκτη των ενταλμάτων σύλληψης, Μισέλ Κλέζ, λόγω πιθανού σύγκρουσης συμφερόντων που σχετίζεται με τον γιο του — αλλά και του εισαγγελέα Μαλαγκινί. Τον Μάρτιο, η εισαγγελία επέστρεψε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητώντας την άρση της ασυλίας για τις ευρωβουλευτές του PD Αλεσάντρα Μορέτι και Ελιζαμπέτα Γκουαλμίνι: την περασμένη εβδομάδα, η νομική επιτροπή του Ευρωκοινοβουλίου έδωσε το πράσινο φως μόνο για την πρώτη, εν αναμονή της ψήφου της Ολομέλειας.
Korhan Gümüş
