AfD: «Στηρίζουμε ένα διεφθαρμένο καθεστώς που επιτίθεται σε υποδομές της ΕΕ»
Σε ομιλία της η επικεφαλής του AfD, Άλις Βάιντελ, εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση Σολτς και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατηγορώντας τες για τυφλή στήριξη στο Κίεβο εις βάρος των Ευρωπαίων πολιτών.
Η Βάιντελ έθεσε τρία κρίσιμα σημεία:
Χρηματοδότηση της Διαφθοράς: Κατήγγειλε ότι δισεκατομμύρια ευρώ φορολογουμένων στέλνονται σε ένα από τα πιο διεφθαρμένα καθεστώτα στον κόσμο, ενισχύοντας έναν πόλεμο που, όπως είπε, «δεν είναι και δνε ήταν ποτέ δικός μας».
Εκβιασμοί και Απειλές: Η ηγέτιδα του AfD υποστήριξε ότι το καθεστώς του Κιέβου δεν διστάζει να εκβιάζει και να απειλεί τα κράτη-μέλη της ΕΕ όταν δεν ικανοποιούνται τα αιτήματά του.
Επίθεση σε Υποδομές: Η πιο σοβαρή κατηγορία αφορά τη «φυσική επίθεση σε ζωτικές υποδομές εντός της ΕΕ». Παρόλο που δεν κατονόμασε τον Nord Stream, η αναφορά της είναι σαφής: η Ουκρανία κατηγορείται ότι πλήττει την ενεργειακή ασφάλεια της ίδιας της Ευρώπης που την τροφοδοτεί.
Σημειώνεται ότι στις εκλογές που διεξήχθησαν στις 22 Μαρτίου
στη Ρηνανία-Παλατινάτο το AfD διπλασίασε τα ποσοστά από το 8,3% πο είχε λάβει το 2021 σε 19,5%, το υψηλότερο ποσοστό που έχει πάρει ποτέ το κόμμα σε κρατίδιο της Δυτικής Γερμανίας.
Fars News: «Η Ελλάδα και το Αζερμπαϊτζάν κρατούν ζωντανό το Ισραήλ»
Μια εξαιρετικά σοβαρή κατηγορία εξαπέλυσαν οι μυστικές υπηρεσίες του Ιράν μέσω του πρακτορείου Fars, εμπλέκοντας άμεσα την Ελλάδα στον πόλεμο του Κόλπου.
Σύμφωνα με τις ιρανικές πηγές, η Ελλάδα έχει αναδειχθεί σε έναν από τους δύο κρισιμότερους προμηθευτές βασικών αγαθών για το Ισραήλ, επιτρέποντας στην κυβέρνηση Νετανιάχου να συνεχίζει τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν, αλλά και να επιβιώνει οικονομικά.
Οι Ιρανοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα λειτουργεί ως διαμετακομιστικός κόμβος για τρόφιμα, φάρμακα και ενέργεια που φτάνουν στα ισραηλινά λιμάνια (Χάιφα, Ασντόντ), παρακάμπτοντας τις επικίνδυνες ζώνες της Ερυθράς Θάλασσας.
Ενώ το Μπακού προμηθεύει το πετρέλαιο, η Ελλάδα κατηγορείται ότι παρέχει την εφοδιαστική αλυσίδα και τις υποδομές (λιμάνια, ναυτιλία) για τη μεταφορά ζωτικών πόρων.
Η Τεχεράνη περιγράφει το Ισραήλ ως «απελπισμένα εξαρτημένο» από αυτή τη γραμμή ανεφοδιασμού, υπονοώντας ότι αν αυτή κοπεί, η ισραηλινή οικονομία θα καταρρεύσει.
Η αναφορά αυτή από το Fars News δεν είναι τυχαία. Λειτουργεί ως προειδοποίηση προς την Αθήνα: Οι Ιρανοί μπορεί να θεωρήσουν τα ελληνικά εμπορικά πλοία ως «νόμιμους στόχους» αν θεωρηθεί ότι ενισχύουν την πολεμική μηχανή του Ισραήλ. Παράλληλα μπορει να θέσουν λιμάνια και άλλα στρατηγικά σημεία ως νόμιμους στόχους προς προσβολή με τους πυραύλους εμβέλειας των 4.000 χλμ. που διαθέτουν.
ΝΤΟΥΜΠΑΙ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (AP) — Το Ιράν απέρριψε την Τετάρτη ένα αμερικανικό σχέδιο για παύση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και εξαπέλυσε νέες επιθέσεις κατά του Ισραήλ και αραβικών χωρών του Κόλπου, μεταξύ των οποίων και μια επίθεση που προκάλεσε τεράστια πυρκαγιά στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Κουβέιτ.
Η ιρανική αδιαλλαξία εκδηλώθηκε την ώρα που το Ισραήλ εξαπέλυε αεροπορικά πλήγματα στην Τεχεράνη και ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέπτυσσαν αλεξιπτωτιστές και περισσότερους πεζοναύτες στην περιοχή.
Η αγγλόφωνη κρατική ιρανική τηλεόραση μετέδωσε δήλωση ανώνυμου αξιωματούχου, σύμφωνα με την οποία το Ιράν απέρριψε την αμερικανική πρόταση κατάπαυσης του πυρός και έχει δικές του απαιτήσεις για τον τερματισμό των συγκρούσεων. «Το Ιράν θα τερματίσει τον πόλεμο όταν αποφασίσει το ίδιο να το πράξει και όταν ικανοποιηθούν οι δικοί του όροι», ανέφερε, σύμφωνα με το σκληροπυρηνικό Press TV.
Νωρίτερα, δύο αξιωματούχοι από το Πακιστάν, το οποίο διαβίβασε το αμερικανικό σχέδιο στο Ιράν, περιέγραψαν γενικά την πρόταση των 15 σημείων, λέγοντας ότι αφορούσε την άρση κυρώσεων, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, περιορισμούς στους πυραύλους και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, από όπου διακινείται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Αιγύπτιος αξιωματούχος που συμμετέχει στις προσπάθειες διαμεσολάβησης δήλωσε ότι η πρόταση περιλαμβάνει επίσης περιορισμούς στην υποστήριξη που παρέχει το Ιράν σε ένοπλες ομάδες. Οι αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, προκειμένου να συζητήσουν λεπτομέρειες που δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Ορισμένα από αυτά τα σημεία ήταν εξαρχής αδιαπραγμάτευτα πριν από τον πόλεμο: το Ιράν έχει επιμείνει ότι δεν θα συζητήσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του ούτε την υποστήριξή του σε περιφερειακές πολιτοφυλακές, τις οποίες θεωρεί κρίσιμες για την ασφάλειά του. Και η ικανότητά του να ελέγχει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά του πλεονεκτήματα.
Οι διαμεσολαβητές πιέζουν για πιθανές απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ιρανών και Αμερικανών, ίσως ακόμη και από την Παρασκευή στο Πακιστάν, δήλωσαν οι Αιγύπτιος και Πακιστανός αξιωματούχοι.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ «βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε διαπραγματεύσεις» και ότι μεταξύ των συμμετεχόντων περιλαμβάνονται ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς. Δεν έχει αποκαλύψει με ποιον από το Ιράν βρίσκονται σε επαφή, αλλά είπε ότι «η άλλη πλευρά, μπορώ να σας πω, θα ήθελε να κάνει μια συμφωνία».
Το Press TV ανέφερε ότι το Ιράν παρουσίασε σχέδιο πέντε σημείων για κατάπαυση του πυρός, σύμφωνα με τον αξιωματούχο που απέρριψε την αμερικανική πρόταση. Το σχέδιο αυτό περιλάμβανε παύση των δολοφονιών Ιρανών αξιωματούχων, εγγυήσεις ότι δεν θα εξαπολυθεί άλλος πόλεμος εναντίον του, πολεμικές αποζημιώσεις, τερματισμό των εχθροπραξιών και την «άσκηση κυριαρχίας του Ιράν επί των Στενών του Ορμούζ».
Τα μέτρα αυτά, ιδιαίτερα οι αποζημιώσεις και η διατήρηση του ελέγχου του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, είναι πιθανό να είναι απαράδεκτα για τον Λευκό Οίκο.
Αν και τόσο το Ιράν όσο και το Ομάν διαθέτουν εδάφη στα Στενά, οι στενοί ναυτιλιακοί διάδρομοι θεωρούνται διεθνή ύδατα, μέσα από τα οποία μπορούν να διέρχονται όλα τα πλοία.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι, οι οποίοι έχουν παροτρύνει τον Τραμπ να συνεχίσει τον πόλεμο κατά του Ιράν, αιφνιδιάστηκαν από την υποβολή αμερικανικού σχεδίου κατάπαυσης του πυρός, σύμφωνα με πρόσωπο που είχε ενημερωθεί για τα βασικά σημεία της πρότασης και μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή δεν είχε εξουσιοδότηση να μιλήσει δημόσια.
Οποιεσδήποτε συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα αντιμετώπιζαν τεράστιες δυσκολίες. Δεν είναι σαφές ποιος στην ιρανική κυβέρνηση έχει την εξουσία να διαπραγματευτεί — ή θα ήταν πρόθυμος να το κάνει, καθώς το Ισραήλ έχει ορκιστεί να συνεχίσει να σκοτώνει τους ηγέτες της χώρας.
Το Ιράν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με μεγάλη καχυποψία τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επί κυβέρνησης Τραμπ έχουν επιτεθεί δύο φορές κατά τη διάρκεια διπλωματικών συνομιλιών υψηλού επιπέδου, μεταξύ άλλων και με τα πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου, που σηματοδότησαν την έναρξη του τρέχοντος πολέμου.
Την ίδια ώρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Τουλάχιστον 1.000 στρατιώτες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας θα σταλούν στην περιοχή τις επόμενες ημέρες, δήλωσαν στο Associated Press τρία πρόσωπα που γνωρίζουν τα σχέδια. Μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή πρόκειται για ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια.
Οι αλεξιπτωτιστές είναι εκπαιδευμένοι να επιχειρούν με ρίψεις σε εχθρικές ή αμφισβητούμενες περιοχές, ώστε να εξασφαλίζουν κρίσιμα εδάφη και αεροδρόμια. Το Πεντάγωνο βρίσκεται επίσης στη διαδικασία αποστολής περίπου 5.000 επιπλέον πεζοναυτών, εκπαιδευμένων σε αμφίβιες επιχειρήσεις, καθώς και χιλιάδων ναυτών στην περιοχή.
Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε το απόγευμα της Τετάρτης ότι ολοκλήρωσε αρκετά κύματα αεροπορικών επιδρομών στην Τεχεράνη. Ο στρατός ανέφερε επίσης ότι, στο πλαίσιο των επιθέσεων της προηγούμενης ημέρας, έπληξε ιρανικό κέντρο ανάπτυξης υποβρυχίων στο Ισφαχάν.
«Υπήρξαν μέρες που οι βομβαρδισμοί ήταν τόσο έντονοι ώστε δεν μπορούσες να κάνεις τίποτα», είπε ένας 26χρονος μεταπτυχιακός φοιτητής στην Τεχεράνη, προσθέτοντας ότι οι φίλοι του έμεναν κυρίως στα σπίτια τους. Μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω φόβων για την ασφάλειά του.
Σειρήνες συναγερμού για πυραυλικές επιθέσεις ήχησαν πολλές φορές στο Ισραήλ, καθώς το Ιράν και η λιβανέζικη ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ εξαπέλυσαν επιθέσεις. Η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χεζμπολάχ εκτοξεύει ρουκέτες στο βόρειο Ισραήλ αδιάκοπα από την έναρξη του πολέμου, διαταράσσοντας τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.
Το Ιράν συνέχισε επίσης να ασκεί πίεση στους αραβικούς γείτονές του στον Κόλπο. Το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας δήλωσε ότι κατέστρεψε τουλάχιστον οκτώ drones στην πλούσια σε πετρέλαιο Ανατολική Επαρχία, ενώ σειρήνες προειδοποίησης για πυραύλους ήχησαν στο Μπαχρέιν. Το Κουβέιτ δήλωσε ότι κατέρριψε πολλά drones, αλλά ένα χτύπησε δεξαμενή καυσίμων στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Κουβέιτ.
Ο αριθμός των νεκρών στο Ιράν έχει ξεπεράσει τους 1.500, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας. Το Ισραήλ αναφέρει ότι 20 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον πόλεμο, μεταξύ των οποίων και δύο στρατιώτες στον Λίβανο. Τουλάχιστον 13 μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων έχουν επίσης σκοτωθεί, μαζί με περισσότερους από δώδεκα αμάχους στη κατεχόμενη Δυτική Όχθη και σε αραβικά κράτη του Κόλπου.
Οι αρχές αναφέρουν ότι σχεδόν 1.100 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ έχει στοχοποιήσει τη Χεζμπολάχ. Στο Ιράκ, όπου ένοπλες ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν έχουν επίσης εισέλθει στη σύγκρουση, 80 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί, δήλωσε ανώτατος σύμβουλος ασφαλείας, ο Χάλιντ αλ-Γιακούμπι.
Η είδηση για πιθανές διαπραγματεύσεις οδήγησε σε πτώση της τιμής του πετρελαίου. Το αργό Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, είχε πλησιάσει τα 120 δολάρια το βαρέλι κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, αλλά την Τετάρτη διαπραγματευόταν γύρω στα 100 δολάρια. Παραμένει πάντως αυξημένο κατά περίπου 35% σε σχέση με την αρχή του πολέμου.
Οικονομολόγοι και πολιτικοί ηγέτες έχουν προειδοποιήσει για εκτεταμένες συνέπειες, εάν οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές — από αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών έως υψηλότερα επιτόκια για στεγαστικά και δάνεια αυτοκινήτου.
Το Ιράν έχει επιτρέψει τη διέλευση μικρού αριθμού πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά έχει δηλώσει ότι δεν μπορούν να περάσουν πλοία από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ ή χώρες που θεωρούνται συνδεδεμένες με αυτά.
Ο Μαντάνι μετέδωσε από την Ουάσιγκτον, ο Κόρντερ από τη Χάγη της Ολλανδίας και ο Άχμεντ από το Ισλαμαμπάντ. Στη σύνταξη της ανταπόκρισης συνέβαλαν επίσης οι συντάκτες του Associated Press: Σάμι Μάγκντι στο Κάιρο, Ντέιβιντ Ράιζινγκ στην Μπανγκόκ, Νάταλι Μέλτζερ στο Τελ Αβίβ, Κάσιμ Αμπντούλ-Ζάχρα στη Βαγδάτη και Ε. Εδουάρδο Καστίγιο στο Πεκίνο.
JON GAMBRELL
Ο Gambrell είναι διευθυντής ειδήσεων για τον Κόλπο και το Ιράν στο Associated Press. Από τότε που εντάχθηκε στο AP το 2006, έχει κάνει ρεπορτάζ από καθεμία από τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, από το Ιράν και από άλλα μέρη του κόσμου.
MIKE CORDER
Ο Corder είναι δημοσιογράφος στην Ολλανδία και καλύπτει τα διεθνή δικαστήρια στη Χάγη, την ολλανδική πολιτική, την επικαιρότητα και τον αθλητισμό. Εργάζεται στο AP για περισσότερα από 30 χρόνια, περιλαμβανομένης επταετούς θητείας στην Αυστραλία, όπου κάλυπτε την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
AAMER MADHANI
Ο Madhani καλύπτει τον Λευκό Οίκο για το Associated Press. Έχει έδρα την Ουάσιγκτον.
Ο όμιλος Bright εξαγόρασε το ένα τρίτο της Real του Ν. Χατζηνικολάου.
Ένα deal που κυοφορείτο εδώ και καιρό έκλεισε και έπεσαν οι υπογραφές.
Ο όμιλος Bright εξαγόρασε το ένα τρίτο της Real του Ν. Χατζηνικολάου, δίνοντας ανάσα στις διαχρονικές οικονομικές δυσχέρειες της εκδοτικής εταιρείας.
Με την ισχυρή στήριξη της δυναμικά αναπτυσσόμενης Bright του Γ. Πουλόπουλο, είναι φυσικό η Real να αντιμετωπίσει τώρα με μεγαλύτερη άνεση τα σημαντικά χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία και να προσβλέπει σε καλύτερες μέρες.
Εμείς που επιθυμούμε όλες οι επιχειρήσεις των media να πηγαίνουν καλά, τι άλλο να κάνουμε παρά να ευχηθούμε «βίον ανθόσπαρτον».
Μέσω μεσολαβητή το Ιράν ξεκαθαρίζει ότι θεωρεί υπερβολικούς τους όρους των ΗΠΑ και θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τη θέση του μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά του.
Το Ιράνδεν θα επιτρέψει στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ορίσει πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, μετέδωσε το τηλεοπτικό δίκτυο Press TV επικαλούμενο Ιρανό αξιωματούχο.
Ο ίδιος αξιωματούχος σημείωσε ότι το Ιράν είδε τις προτάσεις των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου και θεωρεί τους όρους που τίθενται υπερβολικούς, ενώ ενημέρωσε μέσω μεσολαβητή από την περιοχή ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τον εαυτό του.
Τόνισε εξάλλου ότι οι αμυντικές επιχειρήσεις του Ιράν θα συνεχιστούν μέχρι να γίνουν δεκτοί οι όροι του.
«Δεν ήταν θετική η απάντηση του Ιράν»
Η αρχική απάντηση του Ιράν στην πρόταση των ΗΠΑ για τερματισμό του πολέμου δεν ήταν “θετική”, δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να την εξετάζει.
Ο αξιωματούχος επεσήμανε ότι η αρχική απάντηση του Ιράν παραδόθηκε στο Πακιστάν προκειμένου να μεταφερθεί στις ΗΠΑ.
Παράλληλα όπως μετέδωσε το ιρανικό τηλεοπτικό δίκτυο Press TV επικαλούμενο άλλο Ιρανό αξιωματούχο ζητεί να αναγνωριστεί η κυριαρχία του επί του Στενού του Χορμούζ, ως «φυσικό, νόμιμο δικαίωμά του».
Το αίτημα αυτό προέκυψε, αφού η Τεχεράνη εξέτασε το αμερικανικό σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου και εκτίμησε ότι οι όροι του είναι υπερβολικοί.
Μεταξύ των αιτημάτων που διατύπωσε η Τεχεράνη είναι η υιοθέτηση συγκεκριμένων εγγυήσεων ώστε να αποτραπεί νέος πόλεμος, όπως και να της καταβληθούν πολεμικές αποζημιώσεις.
Η Τουρκία στο «παιχνίδι» για συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν – Μαζί με το Πακιστάν οι πιθανοί «οικοδεσπότες»
Σε τροχιά έντονου διπλωματικού παρασκηνίου φαίνεται να εισέρχεται ο πόλεμος στον Κόλπο, καθώς το Πακιστάν διαβίβασε στο Ιράν πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για αποκλιμάκωση. Αν και η Τεχεράνη επιμένει δημόσια ότι δεν διαπραγματεύεται με την κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, πληροφορίες από ιρανικές πηγές δείχνουν ότι εξετάζονται σενάρια συνομιλιών, με την Τουρκία και το Πακιστάν να εμφανίζονται ως πιθανοί «οικοδεσπότες».
Την ίδια ώρα, η αποστολή αμερικανικού σχεδίου 15 σημείων και η αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον ενισχύουν τις ελπίδες για διπλωματική λύση, την ώρα που οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση.
Το Πακιστάν έχει διαβιβάσει πρόταση των ΗΠΑ στο Ιράν, ενώ είτε η Τουρκία είτε το Πακιστάν θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν συνομιλίες για την αποκλιμάκωση του πολέμου στον Κόλπο, δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters την Τετάρτη.
Οι δηλώσεις αυτές, από αξιωματούχο που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, αποτελούν από τα λίγα σημάδια ότι η Τεχεράνη εξετάζει το ενδεχόμενο διπλωματικών προτάσεων, παρά το γεγονός ότι δημόσια έχει αρνηθεί ότι θα διαπραγματευτεί με την κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η ιρανική πηγή δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες της πρότασης που διαβίβασε το Πακιστάν, ούτε εάν πρόκειται για το ίδιο σχέδιο 15 σημείων των ΗΠΑ που έχει αναφερθεί από μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του Reuters. Ανέφερε επίσης ότι η Τουρκία «βοήθησε επίσης να τερματιστεί ο πόλεμος και είτε η Τουρκία είτε το Πακιστάν εξετάζονται ως τόπος διεξαγωγής τέτοιων συνομιλιών».
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν και οι αγορές ανέκαμψαν την Τετάρτη, μετά από αναφορές ότι οι ΗΠΑ απέστειλαν το σχέδιο 15 σημείων στο Ιράν, με τους επενδυτές να ελπίζουν σε τερματισμό του πολέμου που διαρκεί σχεδόν τέσσερις εβδομάδες, έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και έχει διαταράξει την παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
Πηγή με γνώση του θέματος επιβεβαίωσε στο Reuters ότι το σχέδιο έχει αποσταλεί στο Ιράν.
Τρεις πηγές από το ισραηλινό υπουργικό συμβούλιο δήλωσαν ότι το συμβούλιο ασφαλείας του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει ενημερωθεί για την πρόταση, η οποία –όπως ανέφεραν– περιλαμβάνει την απομάκρυνση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, τη διακοπή του εμπλουτισμού, τον περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων και τον τερματισμό της χρηματοδότησης περιφερειακών συμμάχων.
Την ίδια ώρα, το Πεντάγωνο σχεδιάζει να στείλει χιλιάδες αερομεταφερόμενους στρατιώτες στον Κόλπο, προκειμένου να δώσει στον Τραμπ περισσότερες επιλογές για ενδεχόμενη χερσαία επιχείρηση, σύμφωνα με πηγές του Reuters, προσθέτοντας ότι ήδη κατευθύνονται προς την περιοχή δύο σώματα πεζοναυτών. Η πρώτη Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών, επιβαίνουσα σε μεγάλο αμφίβιο επιθετικό πλοίο, ενδέχεται να φτάσει έως τα τέλη του μήνα.
Το Πακιστάν, γειτονική χώρα του Ιράν, έχει ήδη προτείνει να φιλοξενήσει συνομιλίες με τη συμμετοχή ανώτερων Αμερικανών αξιωματούχων ακόμη και εντός της εβδομάδας. Ανώτερο στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος στην Τουρκία, ο Χαρούν Αρμαγάν, δήλωσε στο Reuters ότι η Άγκυρα «παίζει ρόλο μεταφέροντας μηνύματα» μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία δημόσια ένδειξη από το Ιράν ότι είναι πρόθυμο να διαπραγματευτεί, ενώ οι δηλώσεις του γίνονται ολοένα και πιο αιχμηρές.
«Έχει φτάσει το επίπεδο της εσωτερικής σας σύγκρουσης στο σημείο να διαπραγματεύεστε με τον εαυτό σας;» δήλωσε σκωπτικά προς τον Τραμπ ο εκπρόσωπος του ενιαίου στρατιωτικού επιτελείου του Ιράν, Εμπραχίμ Ζολφαγκάρι, σε κρατική τηλεόραση.
«Άνθρωποι σαν εμάς δεν μπορούν ποτέ να τα βρουν με ανθρώπους σαν εσάς», πρόσθεσε. «Όπως λέμε πάντα… κανείς σαν εμάς δεν θα κάνει συμφωνία μαζί σας. Ούτε τώρα. Ούτε ποτέ».
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπεγαΐ, μιλώντας σε τηλεοπτική εκπομπή στην Ινδία, σημείωσε ότι οι πυρηνικές συνομιλίες βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη όταν ο Τραμπ εξαπέλυσε επίθεση, την οποία χαρακτήρισε «προδοσία της διπλωματίας» που καθιστά άνευ αντικειμένου οποιεσδήποτε περαιτέρω συνομιλίες.
«Δεν υπάρχουν συνομιλίες ή διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε. «Κανείς δεν μπορεί να εμπιστευτεί τη διπλωματία των ΗΠΑ. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Αυτή τη στιγμή οι γενναίες ένοπλες δυνάμεις μας επικεντρώνονται στην υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας του Ιράν απέναντι σε αυτόν τον βίαιο και παράνομο πόλεμο».
Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος άμυνας δήλωσε ότι το Ισραήλ παραμένει επιφυλακτικό ως προς το αν το Ιράν θα αποδεχθεί τους όρους, εκφράζοντας ανησυχία ότι αποτελούν απλώς αφετηρία διαπραγματεύσεων, κατά τις οποίες οι ΗΠΑ ενδέχεται να προβούν σε παραχωρήσεις.
Από τα 135 εκατ. δολ. την ημέρα τα έσοδα της Ρωσίας εκτοξεύτηκαν σε 270 εκατ. δολ. μετά τον πόλεμο στο Ιράν.
Τα υψηλότερα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και την επιβολή των διεθνών κυρώσεων, καταγράφει η Ρωσία τον τελευταίο μήνα, σύμφωνα με το Bloomberg..
Το Κρεμλίνο επωφελείται από τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν ενισχύοντας τις ροές αργού. Καθώς οι τιμές εκτινάσσονται και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, το ρωσικό πετρέλαιο γίνεται πιο προσιτό και πιο ελκυστικό.
Η Μόσχα επωφελείται επίσης από την προσωρινή άρση των κυρώσεων που αποφάσισε ο Ντόναλντ Τραμπ, επιτρέποντας στους αγοραστές να προμηθεύονται ρωσικό αργό που φορτώθηκε πριν από τις 12 Μαρτίου. Η χαλάρωση αυτή έχει ενισχύσει τις πωλήσεις προς την Ινδία, ενώ αυξανόμενες είναι και οι ροές προς την Κίνα, που μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου τα τρία τέταρτα των εσόδων της Ρωσίας από το πετρέλαιο.
Ενδεικτικό της ευκαιρίας που δημιουργήθηκε για τη Ρωσία από τον πόλεμο στο Ιράν είναι πως λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού για άμεσα διαθέσιμα φορτία, τη μεγάλη ζήτηση και την έλλειψη άλλων ποιοτήτων πετρελαίου στην αγορά, το συνήθως φτηνό ρωσικό Urals διαπραγματεύεται με premium έναντι του τύπου Dated Brent σε σημεία παράδοσης στη Νότια Ασία, δηλαδή πωλείται σε υψηλότερη τιμή.
Έσοδα σχεδόν 8 δισ. δολάρια σε δύο εβδομάδες
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα έσοδα της Ρωσίας από το πετρέλαιο μόνο τις τελευταίες τρεις εβδομάδες υπολογίζονται σε 270 εκατ. δολάρια ημερησίως από 135 εκατ. δολάρια τον Ιανουάριο, δηλαδή διπλασιασμός.
Συνολικά, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Έρευνας για την Ενέργεια (CREA), τα κέρδη της Ρωσίας από ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα) τις δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, μεταξύ 1ης και 15ης Μαρτίου, έφτασαν τα 7,7 δισ. ευρώ. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 513 εκατ. ευρώ ημερησίως.
Και σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, η Μόσχα θα μπορούσε να κερδίσει έως και 5 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα μέχρι το τέλος Μαρτίου. Με αυτά τα μεγέθη είναι πιθανό να καταγράψει την καλύτερη χρονιά εσόδων από καύσιμα από το 2022, δηλαδή από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Πούτιν, ο μεγάλος κερδισμένος του πολέμου στο Ιράν
Όπως σημειώνεται στο Bloomberg, ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει αναγνωρίσει ότι η τρέχουσα αύξηση των εσόδων θα είναι προσωρινή, αλλά για την ώρα ενισχύει σημαντικά τα ταμεία της Μόσχας. Και κυρίως ο Ρώσος Πρόεδρος γνωρίζει πως τελικά μπορεί να είναι ο μεγάλος κερδισμένος από τη σύγκρουση στη Ιράν.
Τα οφέλη δεν είναι μόνο οικονομικά. Όπως επισημαίνει η Wall Street Journal, η μαζική χρήση πυραύλων Patriot για την αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων και drones στη Μέση Ανατολή εξαντλεί τα αποθέματα που χρειάζεται επειγόντως η Ουκρανία για να αντιμετωπίσει τις ρωσικές επιθέσεις,
Για το Κίεβο το ζήτημα είναι υπαρξιακό. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει προειδοποιήσει ότι οι αναχαιτιστικοί πύραυλοι είναι ζωτικής σημασίας, ενώ η Ουκρανία αντιμετώπιζε ήδη σοβαρά προβλήματα επάρκειας πυραύλων πριν από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Σύμφωνα με αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών, Ρωσία, Κίνα και Ιράν παρακολουθούν προσεκτικά πόσους αναχαιτιστικούς πυραύλους καταναλώνουν οι ΗΠΑ, το Ισραήλ, οι χώρες του Κόλπου, αλλά και οι Ευρωπαίοι, που έχουν στείλει πυραυλικές συστοιχίες στη Μέση Ανατολή για άμυνα. Η Τεχεράνη φαίνεται να επιδίδεται σε έναν «πόλεμο φθοράς» με δυσθεώρητο κόστος για τη Δύση, εκτοξεύοντας φτηνά drones και πυραύλους που αναχαιτίζονται με πολλά – πάρα πολλά – εκατομμύρια.
Σύμφωνα με οικονομικές αναλύσεις, για «κάθε 1 δολάριο του Ιράν, χρειάζονται 28 δολάρια». Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Κέλι Γκρίεκο, ανώτερη ερευνήτρια στο think tank Stimson Center και ειδική στην αεροπορική ισχύ, «Είναι σαν να χρησιμοποιείς Ferrari για να αναχαιτίσεις ηλεκτρικά ποδήλατα».
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία, έχοντας γυρίσει εδώ και χρόνια σε πολεμική οικονομία, κρατάει τις δικές της «Ferrari» στο «γκαράζ». Και όσο η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται, τόσο η Ουκρανία θα βρίσκεται με ακόμη λιγότερα μέσα για την άμυνά της από τις ρωσικές επιθέσεις.
«Παίζουμε πόλεμο;» ήταν η κραυγή που ακουγόταν στις γειτονιές μεταξύ των αντίπαλων παιδικών στρατών. Ξύλινα σπαθιά και ακόντια, ασπίδες από τενεκέδες και, ενίοτε, στεφάνι ή κορώνα για τον αρχηγό από κάποιο κλαρί ή πλεγμένο σύρμα. Ιδιαίτερα «τ’ Άη Γιαννιού», Ιούνιο, οι φωτιές στους δρόμους χώριζαν τα στρατόπεδα στην οδό Αλκιβιάδου, στη συνοικία που κατοικούσα τότε, προσδίδοντας έναν εξώκοσμο χαρακτήρα στην τελετουργία που εξελισσόταν από παιδιά του Δημοτικού: φωτιές, ξιφομαχίες, αλαλαγμοί που διεκδικούσαν τον έλεγχο των δρόμων και μέσω αυτού την χεγκελιανή[3] αναγνώριση, την υποταγή της επιθυμίας του Άλλου και ταυτόχρονα την αναγνώριση της επιθυμίας του Άλλου ως προϋπόθεση της ταυτότητας του Κυρίου.
Το λατινικό “bellum”, εξάλλου, δεν προέρχεται από to “duellum” που σημαίνει μονομαχία; Ο πόλεμος αυτός, των παιδιών, δεν ήταν ούτε καλός ούτε κακός. Κινδύνευαν, βέβαια, να τραυματιστούν, σε ακραίες περιπτώσεις μεταφερόντουσαν στο πλησιέστερο φαρμακείο.
Όμως, ήταν αυτή η ίδια η συμπλοκή που τους επέτρεπε να μεγαλώσουν, να οργανωθούν ψυχικά, να γνωρίσουν τα όρια τους, τον Άλλο της επίθεσης ή της συμμαχίας. Με λίγα λόγια, ο πόλεμος επέτρεπε την εξέλιξη, την διαδικασία της ωρίμανσης, το πένθος για την παιδικότητα παρότι ήταν η παιδικότητα που υπαγόρευε τον πόλεμο.
Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, στο ρητό του Ηράκλειτου[4] «Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς», πάντων των συγκροτούντων την ιστορία του ανθρώπου ως εξελικτική διαδικασία του χρόνου, το σημαίνον «πόλεμος» οφείλουμε να το ακούσουμε με χεγκελιανή[5] σημασία. Δεν είναι καταστροφή, είναι η υπερίσχυση ως αναγνώριση από τον Άλλο, μίας εκ των δύο αντιθετικών δυνάμεων οι οποίες κατά την σύγκρουσή τους αποδίδουν τον πόλεμο.
Πρόκειται για μία νέα σύνθεση της οποίας συνώνυμο θα μπορούσε να είναι η ιστορία. Ο πόλεμος εδώ δεν εμπίπτει σε μια ηθική αξιολόγηση. Δεν είναι κακός ή καλός, είναι ο πόλεμος, η ίδια η δυνατότητα του ανθρώπου, κατά τον Ηράκλειτο[6], να υπάρχει εξελισσόμενος. Για παράδειγμα, είναι γνωστή η σύνδεση της ανακάλυψης της πυρίτιδας με την ανατροπή της φεουδαρχίας, όπως γράφει ο G. Orwell[7].
Μερικούς αιώνες αργότερα, ένα ισοδύναμο απόφθεγμα, παρότι σε άλλο πλαίσιο, από τον K. Marx[8]: «Η βία είναι η μαία της ιστορίας». Και τι άλλο σημαίνει βία, παρά πόλεμος σε εξέλιξη της οποίας η μάχη είναι μια σκοτεινή στιγμή πάλης;
Η ίδια η ετυμολογία του πολέμου μας παραπέμπει στο «πέλεμα» (τρόμος) και το ρήμα «πάλλω» (από το πρωτο-ινδοευρωπαϊκό pelh): παλμός, δόνηση, ζωή[9].
Θα ήταν ενδιαφέρον στο σημείο αυτό να αναρωτηθούμε γιατί ο πόλεμος είναι γένους αρσενικού και γι’ αυτό «πατήρ» και όχι γένους θηλυκού όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, στα γαλλικά, ως «μήτηρ πάντων»; Κι αν είναι αρσενικό επειδή γεννά, εξελίσσει, παράγει, τότε ποιος ως θηλυκό τίκτει την εξέλιξη αυτή; Μήπως, το σημαίνον «πόλεμος» είναι ένα λεκτικό υβρίδιο, που τείνει να αποδώσει μια ιστορική εξέλιξη εντός του αυτού υποκειμένου;
Αυτό, ακριβώς, θα υποστηρίξουμε στο κείμενο μας, ότι καταστροφική και δημιουργική φύση συνυπάρχουν αποδίδοντας έτσι την ανθρώπινη συνθήκη του διχασμένου υποκειμένου.
Ο S. Freud[10] στο έργο του «Πέραν της αρχής της ηδονής» (1920), ισχυρίζεται ότι η έννοια της ζωής υφίσταται ως αναγωγή στην εικόνα του θανάτου, δημιουργώντας την συνέπεια της ζωής ως άμυνα στην ενόρμηση του θανάτου. Αν το προεκτείναμε αυτό θα λέγαμε, ότι το γεγονός της ζωής οφείλεται στο γεγονός του θανάτου, ότι η φυσιολογικότητα δεν είναι η φύση του ανθρώπου αλλά η άμυνα ενάντια στη φύση του που είναι η τρέλα. Το κάλλος δεν είναι παρά μια αντίδραση στο τερατώδες που προκύπτει ως κάλλος αρνούμενο να ενστερνιστεί τα χαρακτηριστικά της άσχημου. Το μπαρτικό[11] punctum είναι η αιτία για το studium. Ο κόσμος είναι η αντίδραση στο χάος, είναι το συντακτικό ενός λόγου που εξήλθε από το χάος, ενός λόγου που είναι ο κόσμος: «Και είπε ο Θεός, γεννηθήτω φως»[12].
Αυτό, εξάλλου, δεν έκανε να ακμάσει η τέχνη στην ύψιστη μορφή της εν μέσω του Πελοποννησιακού Πολέμου όπως παρατηρεί ο Winckelmann[13], ως αντίδραση στη φρίκη του πολέμου; Και αυτό εξάλλου δεν ήταν που επέφερε σύγχυση στον K. Marx, ο οποίος στις ράγες του Ορθού Λόγου προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα που έθεσε ο ίδιος, σχετικά με την αρχαία Ελλάδα: «Γιατί μια ατελής κοινωνία, παράγει τέλεια τέχνη;»[14]
Βρισκόμαστε, κατά συνέπεια, μπροστά στο δίπολο έρωτας-θάνατος, έναν αιώνιο πόλεμο όπου κάποιες φορές η ευτυχία είναι το να είναι κανείς δυστυχής μέσα στην επανάληψη της αποτυχίας αυτού που δεν θέλει αλλά που έλκεται θανατερά από αυτό.
Μήπως, λοιπόν, θα έπρεπε να αναζητήσει κανείς στη ρήση του Ηράκλειτου[15] αλλά και σε εκείνη του K. Marx[16] την έννοια του πολέμου και της βίας ως δυνατότητα του πολιτισμού;
Προερχόμαστε από καταγωγή φονιάδων, έλεγε ο S. Freud[17], που έχουν στο αίμα τους την ευχαρίστηση του θανάτου, όπως συμβαίνει, ακόμα, σήμερα. Ο δε L. Tolstoy[18] έγραφε: «Πόσο απλό είναι να σταματήσουν οι πόλεμοι! Αρκεί οι άνθρωποι να πάψουν να τρέχουν στις μάχες. Αλλά, οι άνθρωποι πετούν τη σκούφια τους για να πάνε στο μέτωπο της βίας». Πράγματι, εάν δούμε, στα καθ’ ημάς, τις φωτογραφίες στον τύπο της εποχής του έπους του ’40, θα διαπιστώσουμε στα πρόσωπα των αναχωρούντων για το μέτωπο, του λόγου το αληθές του L.Tolstoy.
Ο πολιτισμός, η ιστορία, το «πάντα» του Ηράκλειτου[19] μήπως δεν είναι παρά η συνέπεια του ευνουχισμού της ανεξέλεγκτης απόλαυσης, η συνέπεια της απαγόρευσης που επιφέρει την κοινωνική συνοχή;
Γι’ αυτό και οι άνθρωποι, λόγω πολιτισμού, σκοτώνουν πια, κυρίως, όταν ονειρεύονται ή στα λόγια. Και επειδή, ακριβώς, το ασυνείδητο δεν γνωρίζει τον θάνατο, στα όνειρα αυτοί που έχουν πεθάνει, εξακολουθούν να είναι εν ζωή.
Ο πόλεμος μεταξύ του έρωτα και του θανάτου, είναι το τίμημα του πολιτισμού, ένα τίμημα, όμως, πλήρως αποδεκτό. Ο πόλεμος ανακουφίζει το υποκείμενο από την εκτόνωση των βίαιων ενορμήσεων, έλεγε ο S. Freud[20] (1920), ενώ παραφράζοντας το “Si vis pacem, para bellum”, “Εάν θέλεις ειρήνη προετοίμασε πόλεμο” του Publius Flavius Vegetius Renatus[21], τόνιζε “Si vis vitam para mortem”[22]/«Εάν θέλεις να ζήσεις ετοιμάσου για τον θάνατό σου».
Θα πρέπει να συμπληρώσουμε ότι η επιθετικότητα ως προς τον Άλλο και η καταστροφή του κινείται επίσης από τον φθόνο για την απόλαυση του Άλλου, ως ο Άλλος να απολαμβάνει πάντοτε περισσότερο από εμένα. Ως η σχέση με τον Άλλον να στηρίζεται στη σύγκριση της απόλαυσης. Ας θυμηθούμε, ότι οι πόλεμοι μεταξύ των θεών, που ενίοτε αναλάμβαναν, εν αγνοία τους, οι θνητοί να διεκπεραιώσουν, ήταν συχνοί και αφορούσαν την υπεροχή ως προς την απόλαυση.
Ο Άλλος γίνεται μια εικόνα του εαυτού μου εν ελλείψει. Η καταστροφή του φαντασιακά πλήρους Άλλου προκύπτει ως εξισορρόπηση της ελλειμματικής εικόνας του εαυτού. Ο Άλλος, είτε πρόκειται για μετανάστη, φτωχό, διαφορετικού έμφυλου προσανατολισμού, κ.λπ., ως καθρέφτης, μου δείχνει την κατωτερότητά μου ως προς αυτόν, επειδή ακριβώς φαντασιακά απολαμβάνει περισσότερο. Το σύνδρομο αυτό πηγαίνει βαθιά μέσα στον χρόνο, στις μοχλεύσεις του «σταδίου του καθρέφτη»[23] όπου το εγώ σχηματίζεται από την εικόνα του στον καθρέφτη ως Άλλου. Η φράση που απευθύνεται στον Άλλο με μορφή επιθετικότητας είναι «Σε μισώ που μπορείς να απολαμβάνεις περισσότερο από μένα, σε μισώ που μου δείχνεις ότι η δική μου απόλαυση είναι συμβατική. Σε μισώ που τα κατάφερες να διαφεύγεις του πολιτισμού». Εδώ είναι που βρίσκει θέση ο αφορισμός του T. Hobbes[24] “Homo Homini Lupus”, «Ο άνθρωπος είναι λύκος για τον άνθρωπο».
Πικάσο. Γκουέρνικα
Εν ολίγοις, είναι μια ανεξέλεγκτη επιθυμία εκείνη που κινεί την βιολογία του ανθρώπου η οποία επιθυμία μπορεί, ενίοτε, όπως στην περίπτωση του πολέμου ή της αυτοκτονίας να στρέφεται εναντίον της βιολογίας.
Βέβαια, γνωρίζουμε ότι όλα αυτά μπορούν να μεταποιηθούν σε μια θεωρία εκμετάλλευσης από τους υπέρμαχους του παρόντος συστήματος, ούτως ώστε να δικαιολογείται η καταστροφή και η αρπαγή. Δεν είναι ο καπιταλισμός μια οπή που δεν χορταίνει, είναι τέτοια η φύση του ανθρώπου, λένε. Μήπως, λοιπόν, τα οικονομικά συμφέροντα, τα οποία βέβαια ισχύουν, είναι η εκλογίκευση για την άρση των φραγμών της λογοκρισίας που εμπόδιζε την καταστροφή; Οι πόλεμοι της παγκοσμιοποίησης δεν υπόσχονται άραγε μια αιώνια ειρήνη, προς όφελος της παγκοσμιοποίησης, βέβαια, ανάλογη εκείνης που ονειρευόταν ο I. Kant[25] (1795); Μήπως, ο πόλεμος είναι η ανακούφιση από την ηθική; Και ο κόσμος αύριο θα μπορεί να ρέει, θα συνεχίσει η ιστορία να υπάρχει εάν ο πόλεμος έχει εξαλείψει πάσα ανταγωνιστική δύναμη; Μήπως, γι’ αυτό o S. Freud αναρωτιόταν στην εποχή του: «Να δούμε με ποιους θα τα βάλουν τα σοβιέτ, όταν θα έχουν εξοντώσει και τον τελευταίο αστό[26]».
Πόλεμος στο Ιράκ
Αρχίσαμε το κείμενό μας με την ετυμολογία του πολέμου από το «πάλλω»: παλμός, δονώ, δονούμαι, όπου βλέπουμε μια πλήρη αντιστοιχία με τον ενθουσιασμό του πολέμου, με τη μέθη της μάχης («δεν είχαμε τη χαρά να ρίξουμε ούτε μια σφαίρα», γράφει ο γλύπτης H. G. Brzeska[27] στον συγγραφέα E. Pound, ενώ σε άλλη επιστολή συμπληρώνει: «έχω εξαιρετική διάθεση, τα χαρακώματα χωρίς λάσπη είναι απόλαυση»), με τα ρίγη απόλαυσης του φόνου, με τις δημόσιες εκτελέσεις, με τον ξυλοδαρμό στο δρόμο, με το λιντσάρισμα («θα δούμε ανθρώπους ενωμένους να κινούνται για να κόψει ο ένας τον λαιμό του άλλου», γράφει ο T. Hobbes[28]), στην αποκοπή από την πραγματικότητα (για να σκοτώσεις πρέπει να είσαι «αλλού»), στην κατάργηση του συμβολικού, στην ανεξέλεγκτη ανάδυση της ενόρμησης του θανάτου. Όπως τονίζει η S. Sontag[29], οι άνθρωποι απολαμβάνουν πια τον πόλεμο ως θέαμα από το σαλόνι τους. Πράγματι, ας θυμηθούμε τις εικόνες της τηλεόρασης από τον πόλεμο στο Ιράκ ή την απόβαση στη Σομαλία όπου τα τηλεοπτικά συνεργεία είχαν φτάσει πριν τον αμερικανικό στρατό ή τις σκηνές από την Γάζα.
Ας ρίξουμε μια ακόμα ματιά, αυτή τη φορά, στις γαλλικές λέξεις “la guerre” (η πόλεμος) και “guérir” (θεραπεύω). Το “guerre” (1080)[30], θηλυκού γένους, ως αυτό που τίκτει, ισοδύναμο του «πατήρ πάντων» του Ηράκλειτου, μας έρχεται από το “werra” της γερμανικής γλώσσας με ανάλογη σημασία. Όσον αφορά το “guérir”[31], προερχόμενο από το guarir (1050), με καταγωγή από τα πρωτογερμανικά “wejan” – “wehren”, η πρώτη σημασία του είναι άμυνα, προστασία. Βλέπουμε ότι, τα σημαίνοντα μιλούν γι’ αυτό που δεν ακούγεται εν πρώτοις, αλλά που, ωστόσο, υπαγορεύει τη σημασία.
Paula Rego, War (2003)
Μα, και το “belle-bella-beau” ερχόμενο από το λατινικό “bellum” που σημαίνει πόλεμος, δεν μας λέει ότι η ομορφιά μπορεί να προέρχεται από την καταστροφή; Κάθε άγγελος είναι αποτρόπαιος, έλεγε ο R.-M. Rilke[32] για να τονίσει ότι η ομορφιά είναι η απαρχή του τρομερού. Ή, όπως έλεγε ο K. Καστοριάδης[33] είναι δυνατόν να παράγει κανείς σημασία κατοικώντας στην άκρη της αβύσσου, επειδή ακριβώς κατοικεί στην άκρη της αβύσσου. Ο δε F. Nietzsche[34] τόνιζε ότι δεν υπάρχει επιφάνεια χωρίς τρομακτικό βάθος. Το υψηλό δεν είναι παρά η αισθητική υποταγή του τρομερού.
Τι άλλο, λοιπόν, είναι ο πόλεμος παρά η ανάδυση του διχασμένου υποκειμένου που εκλαμβάνεται ως εικόνα του Άλλου;
Ο πόλεμος είναι μια μονομαχία σε ευρύτερη κλίμακα, έλεγε ο C. von Clausewitz[35]. Μια μονομαχία δύο εν ζωή δυνάμεων, του πολιτισμού και της ενόρμησης. Μια μονομαχία που, κατ’ αρχάς, διαδραματίζεται εντός μας, μεταξύ της καταστροφικής και της δημιουργικής φύσης του ανθρώπου. Αυτό δεν είναι, άλλωστε, η ανθρώπινη συνθήκη, αυτό που κάνει τον βασανιστή να ακούει Chopin ή να τραγουδάει Schubert; Αυτό δεν είναι που κάνει την H. Arendt[36] να μιλάει για την κοινοτοπία του κακού; Ας θυμηθούμε, εν σχέσει με το διχασμένο υποκείμενο, τον Λεόντιο στην Πλατωνική Πολιτεία[37] ο οποίος πασχίζει μάταια να μην κοιτάξει την φρίκη, βρίζει τα μάτια του «κακορίζικα», αλλά στο τέλος ενδίδει στη φρίκη της έλξης του θανάτου. Εξαιρετική εικονογράφηση των ανωτέρω μας δίνει ο Σέρβος συγγραφέας Α. Tišma, στη «Σχολή της αναλγησίας: Δεν θα σε βασανίσω για να ομολογήσεις, την έχω την ομολογία, θα σε βασανίσω από ευχαρίστηση»[38].
Στον πίνακα The Third of May 1808, 3 Μαίου 1808, ο Γκόγια δείχνει τις εκτελέσεις Ισπανών εξεγερμένων από γαλλικά στρατεύματα κοντά στον λόφο Príncipe Pío στη Μαδρίτη, τα ξημερώματα της 3ης Μαΐου 1808. Το έργο συνδέεται άμεσα με την εξέγερση της προηγούμενης μέρας, όταν κάτοικοι της Μαδρίτης ξεσηκώθηκαν εναντίον της γαλλικής κατοχής στην αρχή του Πολέμου της Ιβηρικής.
Το Μετατραυματικό σύνδρομο από τότε που το περιέγραψε o S. Freud[39], στον 1ο Παγκόσμιο Πόλεμο, εκφράζοντας την απορία του γιατί το ψυχικό σύστημα δεν μπορεί να ξεχάσει ως όφειλε, γιατί δεν μπορεί να απωθήσει μια τόσο τραυματική εμπειρία, δεν είναι, ακριβώς, η ανάδυση μιας κρυφής απόλαυσης που παράγει το σύνδρομο;
Μήπως, γι’ αυτό υπήρχαν αυξημένες αυτοκτονίες στους βετεράνους του Βιετνάμ και του Κόλπου, επειδή μη έχοντας πια να πυροβολήσουν εχθρούς πυροβολούσαν τον εχθρό-εαυτό τους;
Σ’ αυτόν, λοιπόν, τον «πολιτισμό μίσους», όπως τον αποκαλεί o J. Lacan[40], τι είναι αυτό που θα μπορούσε να αποτρέψει τον πόλεμο;
Στην περίφημη αλληλογραφία S. Freud – A. Einstein (1933), με θέμα «Γιατί ο πόλεμος;»[41], γράφει ο S. Freud στον A. Einstein: «Όλα όσα βοηθούν ως πολιτισμική εξέλιξη, εργάζονται εναντίον του πολέμου».
Το «εργάζονται» δεν σημαίνει τον αποτρέπουν. Όπως λέει ο Θεαίτητος[42], «ούτ’ απολέσθαι τα κακά δυνατόν/τα κακά δεν είναι δυνατόν να εκλείψουν».
Εδώ, ακριβώς, είναι που o I. Kant[43] συναντά τον S. Freud[44] και την περιστολή της προσωπικής επιθυμίας, περιστολή, ωστόσο, που παράγει πολιτισμό. Περιστολή η οποία ως καντιανή ηθική θα μπορούσε να μας δώσει διέξοδο. Γιατί, στην «κατηγορική προσταγή» του I. Kant απουσιάζει το «πρέπει». Γράφει: «πράττε ως η καθολική αρχή της βούλησης σου να καταστεί καθολικός νόμος. Πράττε ως να χρησιμοποιείς την ανθρωπότητα τόσο στο πρόσωπο σου όσο και στο πρόσωπο κάθε άλλου ανθρώπου πάντοτε ως σκοπό και ποτέ μόνο ως μέσο».
Η παρουσία του «πρέπει» θα συγκροτούσε μια υπερεγωτική προστακτική, έκφραση ενός σαδιστικού υπερεγώ το οποίο θα διέταζε όχι από καθήκον αλλά για την σαδιστική ικανοποίηση του ανέφικτου.
Γιατί, ακριβώς, μια πράξη είναι ηθική όταν την στιγμή της εκτέλεσης της είμαστε ελεύθεροι να την αρνηθούμε. Όπως έλεγε, ήδη, ο J. Duns Scotus[45] (1266-1308) η βούληση δεν μπορεί να είναι πραγματικά ελεύθερη αν είναι αναγκασμένη να επιδιώκει μόνο το καλό.
Μήπως, χρειαζόμαστε περισσότερη εσωτερική ελευθερία ούτως ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής της υπερεγωτικής εντολής για υπεραπόλαυση και καταστροφή;
Francisco de Goya, σειρά χαρακτικών The Disasters of War, Οι καταστροφές του Πολέμου. Το Prado περιγράφει τα Disasters of War ως μια «κριτική και προσωπική» θέαση των συνεπειών του πολέμου, που καταδικάζει τη βαρβαρότητα και τον παραλογισμό του, και μάλιστα ως μια από τις πρώτες γενικές κριτικές του πολέμου ως τέτοιου.
Μήπως, έτσι πειστεί, όπως έλεγε ο I. Kant[46], «το χοντροκέφαλο γένος των ανθρώπων» ότι μεγαλύτερη μωρία και συμφορά από τον πόλεμο, όπως εξαιρετικά τον εξεικόνισε o F. de Goya[47], o P. Picasso[48] ή η P. Rego[49], δεν υπάρχει.
Μα, ταυτόχρονα, η μεγαλύτερη δυσκολία στον άνθρωπο δεν είναι εκείνη που τον φέρνει αντιμέτωπο στο να εγκαταλείψει την δυστυχία του;
Francisco de Goya, Los desastres de la guerra, 1810-1815.
Pablo Picasso, Guernica, 1937.
Paula Rego, War, 2003.
[1] Immanuel Kant, Τί είναι Διαφωτισμός, μτφρ. Νικόλαος Μ. Σκουτερόπουλος, επιμ. Φωτεινή Ξιφάρα, Κριτική, Αθήνα, 2014
[2] Friedrich Nietzsche, Τάδε έφη Ζαρατούστρα, Μέρος Πρώτο, Για τον πόλεμο και τους πολεμιστές, μτφρ. Άρης Δικταίος, Δωδώνη, Αθήνα, 1980.
[3] Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Φαινομενολογία του πνεύματος, μτφρ. Δημήτρης Τζωρτζόπουλος, Δωδώνη, Αθήνα, 1993.
[7] George Orwell, Εσείςκαιηατομικήβόμβα, Tribune, London, 19/10/1945.
[8] Karl Heinrich Marx, Das Kapital, Marx-Engels Werke Band 23, Dietz Verlag, Berlin (Ost), 1968.
[9] Γεώργιος Δ. Μπαμπινιώτης, Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Κέντρο Λεξικολογίας Ε.Π.Ε., Αθήνα, 2010.
[10] Sigmund Freud, Πέραν της αρχής της ηδονής, μτφρ. Νίκη Μυλωνά, Νίκας, Αθήνα, 2011.
[11] Roland Barthes, Ο Φωτεινός Θάλαμος, μτφρ. Γιάννης Κρητικός, Εκδόσεις Κέδρος, 2008.
[12] Παλαιά Διαθήκη, Γένεσις, 1,3, Ελληνική Βιβλική Εταιρεία, Αθήνα, 2003.
[13] Johann Joachim Winckelmann, Ιστορία της αρχαίας τέχνης, Η τέχνη των ανατολικών λαών, των Ετρούσκων, των Ελλήνων και των Ρωμαίων, εισ.-επιμ. Γεράσιμος Μαρκαντωνάτος, μτφρ. Λευτέρης Αναγνώστου, Gutenberg, Αθήνα, 2010.
[14] Karl Heinrich Marx, Βασικές γραμμές της κριτικής της πολιτικής οικονομίας, πρλγ.-μτφρ. Διονύσης Διβάρης, Στοχαστής, Αθήνα, 2022.
*Ο Φώτης Καγγελάρηςείναι Διδάκτωρ Ψυχοπαθολογίας του Πανεπιστημίου του Παρισιού. Έχει γράψει βιβλία επιστημονικού και φιλοσοφικού περιεχομένου, συγγράμματα πανεπιστημιακών σχολών όπως και λογοτεχνικά βιβλία.
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το πρωί με 21 κανονιοβολισμούς και έπαρση της σημαίας στην Ακρόπολη, ενώ η στρατιωτική παρέλαση άρχισε στις 11:00 στο Σύνταγμα παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας και της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Τίτλος blog: «»
Το πολιτικό μήνυμα της ημέρας: ενότητα και άμυνα. Μετά την παρέλαση, τα βασικά μηνύματα της πολιτικής ηγεσίας κινήθηκαν γύρω από την εθνική ενότητα, ενώ ο πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως την τρέχουσα συγκυρία με την ανάγκη ισχυρής άμυνας, λέγοντας ουσιαστικά ότι η επένδυση στις Ένοπλες Δυνάμεις είναι αναγκαιότητα και όχι πολυτέλεια.
ΔΝΤ: ανάπτυξη 1,8% για την Ελλάδα το 2026 και νέες πιέσεις από το διεθνές περιβάλλον: Στην πιο ουσιαστική οικονομική εξέλιξη του 24ώρου, το ΔΝΤ αναφέρει ότι η ανάπτυξη της Ελλάδας προβλέπεται να μετριαστεί στο 1,8% το 2026, με πίεση από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και την ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση που συνδέεται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Η σχετική κάλυψη στην Ελλάδα παρουσιάζει τη χώρα στη 2η θέση ως προς τη βελτίωση του στρατηγικού πλαισίου για δημόσια ακεραιότητα και καταπολέμηση της διαφθοράς, ενώ η επίσημη country note του ΟΟΣΑ περιγράφει το Εθνικό Σχέδιο Κατά της Διαφθοράς 2022-2025 ως τον βασικό επιχειρησιακό και στρατηγικό κορμό αυτής της προσπάθειας.
Διεθνής απήχηση της 25ης Μαρτίου: μηνύματα από τις ΗΠΑ προς την Ελλάδα
Ο Λευκός Οίκος εξέδωσε φέτος και πάλι επίσημη διακήρυξη για την 25η Μαρτίου ως ημέρα εορτασμού της ελληνικής ανεξαρτησίας και της ελληνικής-αμερικανικής δημοκρατικής παράδοσης, ενώ και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απηύθυνε συγχαρητήριο μήνυμα προς τον ελληνικό λαό.
Του Jason Lange και του Bo Erickson
24 Μαρτίου 2026, 7:12 μ.μ. GMT+2
Περίληψη
Η αποδοχή του Τραμπ πέφτει στο 36% εν μέσω αύξησης των τιμών των καυσίμων
Ένας στους τέσσερις εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ χειρίζεται το κόστος ζωής
Το 35% εγκρίνει τα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν, έναντι 37% προηγουμένως
ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ, 24 Μαρτίου (Reuters) – Το ποσοστό αποδοχής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ υποχώρησε τις τελευταίες ημέρες στο χαμηλότερο σημείο από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, καθώς επηρεάστηκε από την άνοδο των τιμών των καυσίμων και τη γενικευμένη αποδοκιμασία για τον πόλεμο που εξαπέλυσε κατά του Ιράν, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos.
Η τετραήμερη δημοσκόπηση, η οποία ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα, έδειξε ότι το 36% των Αμερικανών εγκρίνει τη συνολική απόδοση του Τραμπ στην προεδρία, έναντι 40% σε δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που είχε διεξαχθεί την προηγούμενη εβδομάδα.
Οι απόψεις των Αμερικανών για τον Τραμπ επιδεινώθηκαν σημαντικά όσον αφορά τη διαχείριση της οικονομίας και του κόστους ζωής, καθώς οι τιμές της βενζίνης έχουν αυξηθεί από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν συντονισμένα πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Μόλις το 25% των ερωτηθέντων ενέκρινε τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ χειρίζεται το κόστος ζωής, ζήτημα που βρισκόταν στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας για τις προεδρικές εκλογές του 2024.
Μόνο το 29% της χώρας εγκρίνει τη διαχείριση της οικονομίας από τον Τραμπ, ποσοστό που αποτελεί τη χαμηλότερη επίδοσή του σε αυτόν τον τομέα και στις δύο προεδρικές του θητείες, ενώ είναι χαμηλότερο και από κάθε αντίστοιχο ποσοστό οικονομικής αποδοχής του προκατόχου του, του Δημοκρατικού Τζο Μπάιντεν. Οι ανησυχίες των ψηφοφόρων για την οικονομία και ειδικότερα για την άνοδο του κόστους ζωής αποτέλεσαν σημαντικό παράγοντα στην ήττα του Μπάιντεν, ενώ ο Τραμπ είχε βασίσει την εκστρατεία του στην υπόσχεση ότι θα δημιουργήσει μια δυναμική και ακμάζουσα οικονομία.
Αναλυτές δήλωσαν ότι η δημοσκόπηση δείχνει έναν πρόεδρο που βρίσκεται αντιμέτωπος με σημαντική δημόσια αντίθεση.
«Είναι σημαντικό ο κόσμος να γνωρίζει ότι ο πρόεδρος συμμερίζεται τις δυσκολίες του και ότι έρχεται βοήθεια», δήλωσε η Αμάντα Μάκι, Ρεπουμπλικανή πολιτική στρατηγική αναλύτρια και δικηγόρος.
Οι ανησυχίες για τον πόλεμο επιβαρύνουν το κλίμα
Η θέση του Τραμπ στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος παραμένει σε γενικές γραμμές ισχυρή. Μόνο περίπου ένας στους πέντε Ρεπουμπλικανούς δήλωσε ότι αποδοκιμάζει συνολικά την απόδοσή του στον Λευκό Οίκο, ποσοστό σχεδόν αμετάβλητο σε σχέση με περίπου έναν στους επτά την περασμένη εβδομάδα. Ωστόσο, το ποσοστό των Ρεπουμπλικανών που αποδοκιμάζουν τον χειρισμό του στο ζήτημα του κόστους ζωής αυξήθηκε στο 34%, από 27% την προηγούμενη εβδομάδα.
Το συνολικό ποσοστό αποδοχής του Τραμπ βρισκόταν στο 47% τις πρώτες ημέρες της προεδρίας του και, από το περασμένο καλοκαίρι, είχε διατηρηθεί σε γενικές γραμμές γύρω στο 40%. Παραμένει πάντως πάνω από το χαμηλότερο σημείο της πρώτης θητείας του, που ήταν 33%, και ελαφρώς υψηλότερο από το χαμηλό 35% του Μπάιντεν.
Ο πόλεμος στο Ιράν ενδέχεται να αλλάζει αυτή την εικόνα για έναν πρόεδρο που ανέλαβε την εξουσία υποσχόμενος να αποφύγει τους «ανόητους πολέμους». Η έρευνα έδειξε ότι το 35% των Αμερικανών εγκρίνει τα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν, έναντι 37% σε δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που είχε διεξαχθεί την προηγούμενη εβδομάδα. Το 61% δήλωσε ότι τα αποδοκιμάζει, έναντι 59% την περασμένη εβδομάδα.
Προηγούμενες έρευνες Reuters/Ipsos είχαν πραγματοποιηθεί αμέσως μετά τα πρώτα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, όταν πολλοί Αμερικανοί εξακολουθούσαν να ενημερώνονται για την κατάσταση και οι ερωτώμενοι είχαν τη δυνατότητα να δηλώσουν ότι δεν ήταν βέβαιοι για την άποψή τους.
Δημοσκόπηση Reuters/Ipsos της περιόδου 28 Φεβρουαρίου έως 1 Μαρτίου έδειξε ότι το 27% ενέκρινε τα πλήγματα, το 43% τα αποδοκίμαζε και το 29% δήλωνε αναποφάσιστο.
Οι πιο πρόσφατες έρευνες δεν δίνουν τη δυνατότητα της απάντησης «δεν είμαι βέβαιος», αν και το 5% των ερωτηθέντων στην τελευταία δημοσκόπηση αρνήθηκε να απαντήσει στην ερώτηση για την άποψή του σχετικά με τον πόλεμο.
Περισσότερα στρατεύματα στην περιοχή
Περίπου το 46% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα καταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες λιγότερο ασφαλείς μακροπρόθεσμα, σύμφωνα με την τελευταία δημοσκόπηση. Μόνο το 26% απάντησε ότι θα κάνει τη χώρα ασφαλέστερη, ενώ οι υπόλοιποι είπαν ότι δεν θα έχει ιδιαίτερη επίδραση προς καμία κατεύθυνση. Παρότι ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί τις τελευταίες ημέρες ότι ο πόλεμος ίσως σύντομα αποκλιμακωθεί, το Ιράν αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς του ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις, ενώ το Reuters μετέδωσε την Τρίτη ότι η Ουάσιγκτον αναμένεται να στείλει χιλιάδες επιπλέον στρατιώτες στη Μέση Ανατολή.
Η μέση τιμή της βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει αυξηθεί περίπου κατά ένα δολάριο ανά γαλόνι από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος, καθώς η σύγκρουση έχει περιορίσει σοβαρά τις αποστολές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή προς τον υπόλοιπο κόσμο. Ειδικοί προειδοποιούν ότι οι επίμονα υψηλότερες τιμές των καυσίμων θα επηρεάσουν τελικά και την ευρύτερη οικονομία.
Ήδη, περίπου το 63% των Αμερικανών θεωρεί την αμερικανική οικονομία «κάπως αδύναμη» ή «πολύ αδύναμη», σύμφωνα με τη δημοσκόπηση. Σε αυτό περιλαμβάνεται το 40% των Ρεπουμπλικανών, το 66% των ανεξάρτητων και το 84% των Δημοκρατικών.
«Αυτό δημιουργεί μια τεράστια ευκαιρία για τους Δημοκρατικούς να καταγράψουν σημαντικά κέρδη στις ενδιάμεσες εκλογές, εστιάζοντας σε ζητήματα που παραδοσιακά θεωρούνται περισσότερο ρεπουμπλικανικά, όπως η εθνική ασφάλεια, η οικονομία και η μετανάστευση», δήλωσε ο Δημοκρατικός στρατηγικός αναλυτής Νταγκ Φάραρ.
Η πτωτική δημοτικότητα του Τραμπ δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αύξηση της στήριξης προς τους Δημοκρατικούς, καθώς εκείνοι επιδιώκουν να τερματίσουν τον ρεπουμπλικανικό έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Περίπου το 38% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων στη δημοσκόπηση Reuters/Ipsos δήλωσε ότι οι Ρεπουμπλικανοί είναι καταλληλότεροι στη διαχείριση της αμερικανικής οικονομίας, έναντι 34% που επέλεξε τους Δημοκρατικούς στο ίδιο ζήτημα.
Οι Ρεπουμπλικανοί είχαν επίσης προβάδισμα ως προς την αντιμετώπιση της μετανάστευσης και της εγκληματικότητας, ενώ οι Δημοκρατικοί διατηρούσαν το προβάδισμα στην υγειονομική περίθαλψη και στα δικαιώματα των γυναικών.
Η δημοσκόπηση, η οποία πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά σε εθνικό επίπεδο, συγκέντρωσε απαντήσεις από 1.272 ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες και είχε περιθώριο σφάλματος 3 ποσοστιαίων μονάδων.
Jason Lange
Ο Jason Lange είναι ανταποκριτής στην Ουάσιγκτον με ειδίκευση στα πολιτικά δεδομένα. Μπορείτε να στέλνετε πληροφορίες στο [email protected]
Bo Erickson
Ο Bo Erickson είναι δημοσιογράφος του Λευκού Οίκου με έδρα την Ουάσιγκτον, D.C. Καλύπτει την εσωτερική πολιτική ατζέντα, την πολιτική στρατηγική και τα πολιτισμικά ζητήματα της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς και την καθημερινή διεθνή ειδησεογραφία. Προηγουμένως κάλυπτε το Κογκρέσο και την αμερικανική πολιτική για το Reuters, ενώ νωρίτερα εργαζόταν στο CBS News. Δηλώνει περήφανος που κατά βάθος παραμένει άνθρωπος της Μινεσότα. Μπορείτε να στέλνετε προτάσεις για θέματα στο: [email protected]
Το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford επέστρεψε στη Σούδα για επισκευές, έπειτα από πυρκαγιά που εκδηλώθηκε εν πλω στις 12 Μαρτίου, ενώ συμμετείχε σε επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Η φωτιά ξέσπασε στους κύριους χώρους πλυντηρίων, προκάλεσε σοβαρές υλικές ζημιές και χρειάστηκαν περισσότερες από 30 ώρες για να τεθεί πλήρως υπό έλεγχο. Παράλληλα, το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό δρομολογεί έρευνα για τα αίτια του περιστατικού, με το ενδεχόμενο δολιοφθοράς από μέλη του πληρώματος να εξετάζεται χωρίς, έως τώρα, να έχει επιβεβαιωθεί επίσημα. Το συμβάν επαναφέρει στο προσκήνιο τις πιέσεις που προκαλούν οι παρατεταμένες επιχειρησιακές αποστολές στα πληρώματα μεγάλων πολεμικών πλοίων.
Η ένταξη αποστράτων αξιωματικών (EA) στον ιδιωτικό τομέα δεν αποτελεί απλώς μια εναλλακτική επαγγελματική διαδρομή, αλλά μια στρατηγική επιλογή υψηλής αξίας για τις επιχειρήσεις και εταιρίες που λειτουργούν σε ένα περιβάλλον ελεύθερης αγοράς. Από τη σκοπιά της διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού (HR – Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού), οι απόστρατοι αξιωματικοί αντιπροσωπεύουν μια κατηγορία στελεχών με εξαιρετικά ανεπτυγμένες μεταβιβάσιμες δεξιότητες (transferable skills – μεταφερόμενες δεξιότητες), οι οποίες είναι άμεσα αξιοποιήσιμες σε οργανωτικά περιβάλλοντα υψηλών απαιτήσεων¹.
Η διεθνής εμπειρία – από τις Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ, του Καναδά, του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλων χωρών του ΝΑΤΟ – καταδεικνύει ότι οι αξιωματικοί εκπαιδεύονται σε πρότυπα ηγεσίας (leadership), στρατηγικού σχεδιασμού (strategic planning ) και διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού (HR management) που συγκλίνουν σε μεγάλο βαθμό με τις σύγχρονες αρχές διοίκησης επιχειρήσεων². Η μετάβαση, συνεπώς, δεν είναι μετατόπιση δεξιοτήτων αλλά αναπλαισίωση (reframing) εμπειρίας σε διαφορετικό λειτουργικό πλαίσιο.
Ηγεσία Υψηλής Απόδοσης και Οργανωσιακή Συμπεριφορά
Από την οπτική της Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού (HR), η ηγεσία δεν αξιολογείται μόνο ως ικανότητα λήψης αποφάσεων αλλά ως σύνθετη δεξιότητα που περιλαμβάνει επιρροή (influence), συναισθηματική νοημοσύνη (emotional intelligence) και καλλιέργεια κουλτούρας απόδοσης (performance culture). Οι απόστρατοι αξιωματικοί έχουν αναπτύξει αυτές τις ικανότητες σε περιβάλλοντα όπου το κόστος της αποτυχίας είναι ιδιαίτερα υψηλό.
Τα στρατιωτικά μοντέλα ηγεσίας, όπως αυτά που εφαρμόζονται, στους σύγχρονους δυτικούς στρατούς, (π.Χ. Καναδικό Στρατό (Canadian Armed Forces Leadership Doctrine – Δόγμα Ηγεσίας Καναδικών Ενόπλων Δυνάμεων), στο Ηνωμένο Βασίλειο (Army Leadership Code – Κώδικας Ηγεσίας Στρατού), αλλά και σε πολλούς άλλους στρατούς) , εστιάζουν σε αξίες όπως η ακεραιότητα (integrity), η υπευθυνότητα (accountability) και η εμπιστοσύνη (trust)⁴.
Από την οπτική διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού (HR perspective), αυτό σημαίνει ότι οι απόστρατοι αξιωματικοί:
Παράδειγμα : Σε μια ελληνική εταιρεία logistics με έντονη επιχειρησιακή πίεση και υψηλό ποσοστό εναλλαγής προσωπικού (turnover), ένας απόστρατος αξιωματικός αναλαμβάνει τη θέση του Operations Manager. Διαπιστώνει ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι οι αμοιβές αλλά η έλλειψη σαφούς σκοπού και αναγνώρισης.
σύστημα αναγνώρισης απόδοσης (recognition system),
ενίσχυση της έννοιας της «ομάδας» αντί της ατομικής εργασίας.
Παράλληλα, υιοθετεί πρακτικές feedback δύο κατευθύνσεων (top-down και bottom-up), ενισχύοντας την εμπιστοσύνη. Μέσα σε 8 μήνες:
η δέσμευση εργαζομένων (engagement scores) αυξάνεται σημαντικά,
μειώνεται το turnover κατά 25%,
βελτιώνεται η παραγωγικότητα.
Το παράδειγμα δείχνει πώς η στρατιωτική κουλτούρα συνοχής και αποστολής (mission-oriented culture) μεταφράζεται σε εταιρική δέσμευση.
Διαχειρίζονται αποτελεσματικά πολυπολιτισμικές ομάδες (multicultural teams – πολυπολιτισμικές ομάδες)
Παράδειγμα: Σε μια πολυεθνική εταιρεία τεχνολογίας με γραφεία στην Ελλάδα, ένας απόστρατος αξιωματικός αναλαμβάνει τη διαχείριση ομάδας που αποτελείται από Έλληνες, Ινδούς, Γερμανούς και Αμερικανούς μηχανικούς. Το βασικό πρόβλημα είναι η ασυνεννοησία λόγω διαφορετικών εργασιακών κουλτούρων και αντιλήψεων για την ιεραρχία και τον χρόνο.
Ο αξιωματικός αξιοποιεί την εμπειρία του από διεθνείς στρατιωτικές αποστολές και:
καθιερώνει κοινό πλαίσιο λειτουργίας (standard operating procedures – SOPs),
Το παράδειγμα αποδεικνύει ότι η στρατιωτική εμπειρία σε πολυεθνικά περιβάλλοντα (π.χ. NATO operations) μπορεί να μεταφερθεί άμεσα στον εταιρικό κόσμο.
Μειώνουν συγκρούσεις μέσω δομημένης επικοινωνίας (structured communication)
Παράδειγμα : Σε μια ελληνική βιομηχανική επιχείρηση, υπάρχει έντονη σύγκρουση μεταξύ του τμήματος παραγωγής και του τμήματος πωλήσεων, κυρίως λόγω διαφορετικών προτεραιοτήτων (deadlines vs ποιότητα).
Ένας απόστρατος αξιωματικός ως Διευθυντής Διοίκησης Έργων εισάγει:
εβδομαδιαία coordination meetings με αυστηρή δομή,
κοινά dashboards για διαφάνεια δεδομένων,
σαφή πρωτόκολλα επικοινωνίας (ποιος ενημερώνει ποιον και πότε),
διαδικασία επίλυσης διαφορών (conflict resolution protocol).
Επιπλέον, εφαρμόζει την αρχή της «ενιαίας εικόνας επιχειρήσεων» (common operational picture), ώστε όλα τα τμήματα να έχουν κοινή αντίληψη της κατάστασης.
Αποτέλεσμα στην πράξη: Στο Ηνωμένο Βασίλειο, πρώην στρατιωτικοί που εντάχθηκαν σε μεγάλες πολυεθνικές τράπεζες ανέφεραν σημαντική βελτίωση στην συνοχή ομάδων και την αποτελεσματικότητα project management⁵.
Στρατηγικός Σχεδιασμός και Ευθυγράμμιση Ταλέντου (Talent Alignment)
Στη σύγχρονη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού, η ευθυγράμμιση ταλέντου με τη στρατηγική του οργανισμού (talent-strategy alignment) αποτελεί βασικό ζητούμενο⁶. Οι απόστρατοι αξιωματικοί έχουν εκπαιδευτεί σε διαδικασίες στρατηγικής ανάλυσης, όπως:
ανάλυση αποστολής (mission analysis)
αξιολόγηση κινδύνου (risk assessment)
εναλλακτικές πορείες δράσης (alternative courses of action)
Αυτές οι δεξιότητες μεταφέρονται απευθείας σε εταιρική στρατηγική (corporate strategy), σχεδιασμός ανθρώπινου δυναμικού (workforce planning) και οργανωτική αναδιάρθρωση (organizational restructuring). Παράδειγμα: Στον Καναδά, το πρόγραμμα “Veterans Hiring Act” ενθαρρύνει τη χρήση στρατιωτικών δεξιοτήτων για τη βελτιστοποίηση της στρατηγικής διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού⁷.
προγράμματα ανάπτυξης ηγεσίας (leadership development programs)
εκπαίδευση και καθοδήγηση προσωπικού (coaching & mentoring)
Έρευνες του Institute for Veterans and Military Families (IVMF – Ινστιτούτο Βετεράνων και Στρατιωτικών Οικογενειών) δείχνουν ότι οι απόστρατοι διαθέτουν υψηλή προσαρμοστικότητα (adaptability) και ευελιξία μάθησης (learning agility), καθιστώντας τους ιδιαίτερα αποτελεσματικούς στη διαχείριση αλλαγών⁸.
Παράδειγμα: Η Amazon και η Walmart εντάσσουν συστηματικά αποστράτους σε ρόλους HR και operations, με σημαντική βελτίωση στην διατήρηση εργαζομένων (employee retention) και team performance⁹.
α. Προκλήσεις Μετάβασης στον Ιδιωτικό Τομέα – Επιχειρηματικό Περιβάλλον (Challenges of Transition)
Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα, η μετάβαση των αποστράτων αξιωματικών στον ιδιωτικό τομέα δεν είναι χωρίς προκλήσεις. Η βιβλιογραφία στη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού αναγνωρίζει ότι η προσαρμογή από ένα αυστηρά δομημένο περιβάλλον σε ένα πιο ευέλικτο οργανωσιακό πλαίσιο απαιτεί διαδικασία προσαρμογής (transition adaptation – προσαρμογή μετάβασης).
Οι βασικές προκλήσεις περιλαμβάνουν:
Διαφορά οργανωσιακής κουλτούρας (organizational culture), όπου η στρατιωτική ιεραρχία (hierarchical structure – ιεραρχική δομή) αντικαθίσταται από πιο επίπεδες δομές (flat structures).
• Αυξημένη αβεβαιότητα (ambiguity – ασάφεια), σε αντίθεση με τη σαφή αλυσίδα διοίκησης (chain of command).
• Μετάβαση από περιβάλλον προσανατολισμένο στην αποστολή (mission-driven environment) σε περιβάλλον προσανατολισμένο στο κέρδος (profit-driven environment).
• Διαφοροποίηση στο στυλ επικοινωνίας (communication style), από άμεσο και κατευθυντικό σε πιο διαπραγματευτικό και συνεργατικό (collaborative communication – συνεργατική επικοινωνία).
Η αναγνώριση αυτών των προκλήσεων δεν μειώνει την αξία των αποστράτων, αλλά ενισχύει την ανάγκη για δομημένα προγράμματα ένταξης (structured onboarding programs) και στρατηγικές ενσωμάτωσης ηγεσίας (leadership integration strategies).
Οργανωσιακή Ανθεκτικότητα (Organizational Resilience) και Διαχείριση Κρίσεων
Η οργανωσιακή ανθεκτικότητα είναι κρίσιμη για την επιβίωση σε ταχέως μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα. Οι στρατιωτικοί διαθέτουν εμπειρία σε διαχείριση κρίσεων (crisis management), σχεδιασμός επιχειρησιακής συνέχειας (business continuity planning) και ταχεία λήψη αποφάσεων (rapid decision-making)¹⁰.
Παράδειγμα: Κατά την πανδημία COVID-19, εταιρείες στις ΗΠΑ και τον Καναδά που ενσωμάτωσαν στελέχη με στρατιωτικό υπόβαθρο προσαρμόστηκαν ταχύτερα σε remote work (τηλεργασία) και digital transformation (ψηφιακό μετασχηματισμό)¹¹. Ποιο συγκεκριμένα, κατά την πανδημία COVID-19, η FedEx απέδειξε υψηλή οργανωσιακή ανθεκτικότητα, αξιοποιώντας διοικητική φιλοσοφία επηρεασμένη από τον ιδρυτή της Frederick W. Smith, πρώην αξιωματικό των U.S. Marines.
Με τη διατάραξη των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και τη ραγδαία αύξηση του ηλεκτρονικού εμπορίου, η εταιρεία ενεργοποίησε άμεσα μηχανισμούς business continuity planning, εφαρμόζοντας:
Κεντρικά crisis management teams (“war rooms”) για ταχεία λήψη αποφάσεων.
Αποκεντρωμένη εκτέλεση με στρατηγικό έλεγχο (mission-oriented leadership).
Αναδιάρθρωση δικτύων διανομής και ενίσχυση ψηφιακών υποδομών.
Αποτέλεσμα ήταν η διατήρηση της επιχειρησιακής συνέχειας και η ενίσχυση των οικονομικών της επιδόσεων, επιβεβαιώνοντας ότι η στρατιωτική εμπειρία σε διαχείριση κρίσεων και προετοιμασία σεναρίων υψηλής αβεβαιότητας ενισχύει ουσιαστικά την εταιρική ανθεκτικότητα.
α. Ποσοτικοποίηση της Αξίας – Επιχειρηματική Απόδοση (Quantifying the Value)
Η ένταξη αποστράτων αξιωματικών αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν αξιολογείται με βάση μετρήσιμα επιχειρησιακά αποτελέσματα (measurable business outcomes).
Από HR perspective, αυτό σημαίνει ότι μπορούν να βελτιστοποιήσουν ροές εργασίας (workflows), να εισαγάγουν δείκτες απόδοσης (performance metrics) και να μειώσουν στενώματα/δυσκολιες λειτουργίας (operational bottlenecks).
Εταιρική Διακυβέρνηση (Corporate Governance) και Ηθική Ηγεσία (Ethical Leadership)
Η στρατιωτική κουλτούρα δίνει έμφαση σε λογοδοσία (accountability), ακεραιότητα (integrity) και συμμόρφωση (compliance)¹³. Η παρουσία αποστράτων αξιωματικών σε διοικητικά συμβούλια ή ηγετικές θέσεις ενισχύει την εταιρική ηθική, μειώνοντας φαινόμενα διαφθοράς (corruption) και ανήθικης συμπεριφοράς (unethical behavior).
Παράδειγμα: Στον Καναδά και την Ευρώπη, βετεράνοι που αναλαμβάνουν ρόλους εταιρικής διακυβέρνησης (corporate governance) εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα διαφάνειας και συμμόρφωσης¹⁴.
Διεθνής Νοοτροπία (GlobalMindset) και Διαπολιτισμική Ηγεσία (Cross– CulturalLeadership)
Οι επιχειρήσεις σε διεθνές περιβάλλον απαιτούν παγκόσμια νοοτροπία (global mindset) και διαπολιτισμική ικανότητα (cross-cultural competence). Οι απόστρατοι αξιωματικοί διαθέτουν εμπειρία στη συνεργασία με πολυεθνικές μονάδες, διαχείριση συμμαχιών και συντονισμό projects σε πολλαπλές χώρες.
Παράδειγμα: Στην Ευρώπη, απόστρατοι ( η αλλιώς βετεράνοι) που εργάστηκαν σε NATO και αποστολές πολυεθνικές ειρηνευτικές (multinational peacekeeping operations) μεταφέρουν την ικανότητα αυτή σε συνεργασίες ιδιωτικού τομέα (private sector partnerships)¹⁵.
α. Ψηφιακή Ηγεσία (Digital Leadership) και Τεχνολογικός Μετασχηματισμός
Η σύγχρονη επιχειρηματική πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από ψηφιακό μετασχηματισμό (digital transformation), τεχνητή νοημοσύνη (artificial intelligence) και λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων (data-driven decision making).
Οι απόστρατοι αξιωματικοί διαθέτουν εμπειρία σε:
πληροφοριακά συστήματα διοίκησης (command and control systems – συστήματα διοίκησης και ελέγχου)
• κυβερνοεπιχειρήσεις (cyber operations)
• περιβάλλοντα λήψης αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο (real-time decision environments)
Η στρατιωτική εμπειρία σε σύνθετα τεχνολογικά περιβάλλοντα καθιστά τους αποστράτους ιδιαίτερα ικανούς να ηγηθούν σε περιβάλλοντα υψηλής τεχνολογικής αβεβαιότητας.
Επιχειρηματικότητα (Entrepreneurship) και Ελεύθερη Αγορά
Η στρατιωτική εμπειρία ενισχύει υπολογισμένη ανάληψη ρίσκου (calculated risk-taking), στρατηγική σκέψη (strategic thinking) και ανθεκτικότητα (resilience). Στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Ευρώπη, απόστρατοι εμφανίζουν υψηλά ποσοστά επιχειρηματικότητας (entrepreneurship), δημιουργώντας εκατομμύρια μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις¹⁶.
9. Η στρατηγική αξία των αποστράτων αξιωματικών στον ελληνικό επιχειρηματικό κόσμο
Η στρατηγική εμπειρία και οι ηγετικές δεξιότητες που αναπτύσσουν οι απόστρατοι αξιωματικοί μπορούν να αξιοποιηθούν με ιδιαίτερη αποτελεσματικότητα και στον ελληνικό επιχειρηματικό χώρο. Η εμπειρία στη λήψη αποφάσεων υπό πίεση, η διαχείριση πολυπλοκότητας και η ικανότητα στρατηγικού σχεδιασμού προσφέρουν προστιθέμενη αξία σε εταιρείες όλων των μεγεθών, από πολυεθνικές με παρουσία στην Ελλάδα μέχρι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιδιώκουν να βελτιώσουν την οργανωτική τους αποτελεσματικότητα. Επιπλέον, η γνώση τους στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, η ικανότητα ενσωμάτωσης ομάδων με διαφορετικά υπόβαθρα και η εμπειρία τους στη διαχείριση κρίσεων μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά την εταιρική κουλτούρα και τη στρατηγική ανταγωνιστικότητας. Στον ελληνικό επιχειρηματικό κόσμο, οι απόστρατοι αξιωματικοί μπορούν να λειτουργήσουν ως στρατηγικοί σύμβουλοι, ηγέτες έργων και διευθυντικά στελέχη, αξιοποιώντας τις δεξιότητές τους για την επίτευξη μακροπρόθεσμης σταθερότητας και ανάπτυξης.
α. Εξειδίκευση στον Ελληνικό Επιχειρηματικό Χώρο
Στην Ελλάδα, η αξιοποίηση αποστράτων αξιωματικών μπορεί να εστιάσει σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας:
Ναυτιλία (shipping industry – ναυτιλιακή βιομηχανία), όπου απαιτείται διαχείριση κινδύνου (risk management) και αντιμετώπιση κρίσεων (crisis response)
• Εφοδιαστική αλυσίδα (Logistics), με έμφαση στη βελτιστοποίηση εφοδιαστικής αλυσίδας (supply chain optimization)
• Ενέργεια (energy sector – ενεργειακός τομέας), όπου απαιτείται στρατηγικός σχεδιασμός (strategic planning)
• Τουρισμός (tourism industry – τουριστικός κλάδος), ιδιαίτερα στη διαχείριση κρίσεων και μεγάλων ροών
• Ασφάλεια (security management – διαχείριση ασφάλειας)
χαρακτηριστικά που αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία της στρατιωτικής εκπαίδευσης.
Συμπεράσματα (Στρατηγική, Οικονομική και Διοικητική Προσέγγιση)
Η αξιοποίηση αξιωματικών (ΕΑ) δεν αποτελεί μόνο ζήτημα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού (HR), αλλά ευρύτερη στρατηγική επιλογή εταιρικής διακυβέρνησης και ανταγωνιστικής τοποθέτησης. Οι οργανισμοί που εντάσσουν στελέχη με στρατιωτικό υπόβαθρο σε ηγετικές θέσεις δεν ενισχύουν απλώς τη λειτουργική τους αποτελεσματικότητα, αλλά αναβαθμίζουν τη συνολική στρατηγική τους ικανότητα.
Σε στρατηγικό επίπεδο:
Ενισχύεται η οργανωσιακή ανθεκτικότητα (organizational resilience) μέσω κουλτούρας προετοιμασίας και διαχείρισης κινδύνου.
Βελτιώνεται η διοικητική αποτελεσματικότητα (management effectiveness) με δομημένη λήψη αποφάσεων και σαφή κατανομή ρόλων.
Αναβαθμίζεται η εταιρική κουλτούρα (corporate culture) μέσω πειθαρχίας, λογοδοσίας και ομαδικότητας.
Σε οικονομικό επίπεδο:
Μειώνεται το κόστος αστοχιών και κρίσεων λόγω προληπτικού σχεδιασμού.
Ενισχύεται η επιχειρησιακή συνέχεια (business continuity).
Δημιουργείται σταθερό περιβάλλον για επενδύσεις και ανάπτυξη.
Σε επίπεδο εταιρικής διακυβέρνησης:
Ενισχύεται η στρατηγική σκέψη μακροπρόθεσμου ορίζοντα.
Βελτιώνεται η διαχείριση ρίσκου και η προσαρμογή σε αβέβαια περιβάλλοντα.
Η στρατιωτική εμπειρία συνδέεται ουσιαστικά με τις απαιτήσεις της σύγχρονης ελεύθερης αγοράς, ιδιαίτερα σε περιόδους γεωοικονομικής αστάθειας και τεχνολογικού μετασχηματισμού.
Στην ελληνική επιχειρηματική πραγματικότητα, όπου η ανάγκη για στρατηγική διοίκηση, οργανωσιακή πειθαρχία και αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων παραμένει έντονη, η ενσωμάτωση αξιωματικών (ΕΑ) μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος (force multiplier) για τις επιχειρήσεις. Η παρουσία τους δημιουργεί γέφυρες μεταξύ στρατηγικής εμπειρίας και επιχειρησιακής καινοτομίας, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα, τη σταθερότητα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των εταιρειών.
Υποσημειώσεις – Παραπομπές
Institute for Veterans and Military Families (IVMF), Syracuse University, Employment Research Reports.
NATO Human Capital & Leadership Development Studies.
Harvard Business Review, “Leadership Lessons from the Military.”
UK Ministry of Defence, Army Leadership Code.
Chartered Institute of Personnel and Development (CIPD), “Employing Veterans: HR Perspectives.”
Deloitte Human Capital Trends Reports.
Canadian Armed Forces, Leadership Doctrine Manual.
IVMF Research Briefs on Veteran Workforce Performance.
Amazon & Walmart Corporate Reports on Veteran Hiring Programs.
U.S. Army Logistics Doctrine Publications.
Forbes Business Reports on Veterans in Operations.
Frederick W. Smith Biography, FedEx Founder.
Journal of Corporate Governance & Ethics Studies.
NATO Defense College Research Papers.
NATO Multinational Peacekeeping Operations Reports.
U.S. Small Business Administration, Veteran-Owned Business Statistics.
Σύνοψη
Το Ισραήλ πλήττει την Τεχεράνη, το Ιράν εξαπολύει κύμα επιθέσεων κατά του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων
Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι υπάρχει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν
Η ιρανική στρατιωτική διοίκηση λέει ότι οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με τον εαυτό τους
ΚΑΪΡΟ/ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ, 25 Μαρτίου (Reuters) – Το Ισραήλ και το Ιράν αντάλλαξαν αεροπορικά πλήγματα την Τετάρτη, ενώ ο ιρανικός στρατός απέρριψε τον ισχυρισμό του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος έχει αναστατώσει τις αγορές ενέργειας και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με τον εαυτό τους.
Η απόρριψη των διαπραγματεύσεων από το ενιαίο επιτελείο των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στο οποίο κυριαρχούν οι σκληροπυρηνικοί επίλεκτοι Φρουροί της Επανάστασης, έρχεται εν μέσω αναφορών ότι οι ΗΠΑ έχουν αποστείλει στην Τεχεράνη σχέδιο 15 σημείων προς συζήτηση.
«Έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο ο εσωτερικός σου διχασμός ώστε εσύ (Τραμπ) να διαπραγματεύεσαι με τον εαυτό σου;» δήλωσε στην ιρανική κρατική τηλεόραση ο κορυφαίος εκπρόσωπος της κοινής στρατιωτικής διοίκησης του Ιράν, Εμπραχίμ Ζολφαγκάρι.
«Άνθρωποι σαν εμάς δεν μπορούν ποτέ να τα βρουν με ανθρώπους σαν εσάς.»
«Όπως λέγαμε πάντα… κανείς σαν εμάς δεν θα κάνει συμφωνία μαζί σας. Όχι τώρα. Όχι ποτέ.»
Η ηγεσία του Ιράν έχει δηλώσει και στο παρελθόν ότι δεν μπορεί να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ, καθώς αυτές έχουν επιτεθεί στη χώρα δύο φορές στη διάρκεια υψηλού επιπέδου διαπραγματεύσεων τα τελευταία δύο χρόνια.
Τέσσερις εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, ο οποίος έχει κοστίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, έχει προκαλέσει το χειρότερο ενεργειακό σοκ στην ιστορία και έχει πυροδοτήσει παγκόσμιους φόβους για πληθωρισμό, δεν υπήρξε καμία ύφεση στις αεροπορικές επιδρομές από το Ιράν και το Ισραήλ την Τετάρτη.
Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ανέφεραν σε ανάρτησή τους στο Telegram ότι εξαπέλυσαν κύμα πληγμάτων με στόχο υποδομές σε ολόκληρη την Τεχεράνη. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων SNN News Agency μετέδωσε ότι τα πλήγματα έπληξαν κατοικημένη περιοχή της πόλης, ενώ διασώστες ερευνούσαν τα ερείπια.
Το Κουβέιτ και η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσαν ότι απέκρουσαν νέες επιθέσεις με drones, χωρίς να διευκρινίσουν από πού προήλθαν. Drones έπληξαν δεξαμενή καυσίμων στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Κουβέιτ, προκαλώντας πυρκαγιά αλλά χωρίς θύματα, σύμφωνα με την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας του Κουβέιτ.
Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν δήλωσαν ότι εξαπέλυσαν νέο κύμα επιθέσεων εναντίον στόχων στο Ισραήλ, περιλαμβανομένων του Τελ Αβίβ και της Κιριάτ Σμόνα, καθώς και αμερικανικών βάσεων στο Κουβέιτ, την Ιορδανία και το Μπαχρέιν, μετέδωσαν τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε «διαπραγματεύσεις» με «τους κατάλληλους ανθρώπους» στο Ιράν για να τερματιστεί ο πόλεμος, προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί θέλουν πάρα πολύ να καταλήξουν σε συμφωνία.
Άποψη ενός κτιρίου κατοικιών που υπέστη ζημιές από αεροπορική επιδρομή, εν μέσω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, στην Τεχεράνη, Ιράν, 23 Μαρτίου 2026. Majid Asgaripour/WANA (Πρακτορείο Ειδήσεων Δυτικής Ασίας) μέσω REUTERS
Οι New York Times μετέδωσαν την Τρίτη ότι η Ουάσιγκτον έστειλε στο Ιράν ένα σχέδιο 15 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το ισραηλινό Channel 12, επικαλούμενο τρεις πηγές, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια εκεχειρία ενός μήνα ώστε να συζητηθεί το σχέδιο των 15 σημείων.
Πηγή που γνωρίζει το θέμα επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ έστειλαν πράγματι ένα σχέδιο στο Ιράν, χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Το ισραηλινό μέσο ανέφερε ότι το σχέδιο θα περιλαμβάνει τη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, τη διακοπή της στήριξης προς οργανώσεις-πληρεξούσιες, όπως η λιβανική Χεζμπολάχ, καθώς και το άνοιγμα εκ νέου των Στενών του Ορμούζ.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, αφού δήλωσαν ότι δεν είχε σημειωθεί επαρκής πρόοδος στις συνομιλίες που στόχευαν στον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, αν και το Ομάν, που είχε ρόλο διαμεσολαβητή, ανέφερε ότι είχε επιτευχθεί σημαντική πρόοδος. Οι ΗΠΑ είχαν πλήξει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν ήδη από τον Ιούνιο του 2025.
Από την έναρξη της επιχείρησης «Operation Epic Fury» από τις ΗΠΑ τον Φεβρουάριο, το Ιράν έχει επιτεθεί σε χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, έχει πλήξει ενεργειακές υποδομές του Κόλπου και έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το Ιράν ενημέρωσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό ότι «μη εχθρικά πλοία» μπορούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, εφόσον συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές, σύμφωνα με σημείωμα που είδε το Reuters την Τρίτη.
Το ουσιαστικό κλείσιμο αυτής της θαλάσσιας οδού, από όπου φυσιολογικά διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχει προκαλέσει το χειρότερο σοκ ενεργειακού εφοδιασμού στην ιστορία, εκτίναξε τις τιμές των καυσίμων και διέκοψε τη λειτουργία της παγκόσμιας αεροπορίας.
Η Ασία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της κρίσης καυσίμων, καθώς αγοράζει πάνω από το 80% του αργού πετρελαίου που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, και οι κυβερνήσεις εκεί σπεύδουν να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις με πολιτικές όπως η υποχρεωτική εργασία από το σπίτι και μέτρα στήριξης παρόμοια με εκείνα της περιόδου της πανδημίας COVID. Ορισμένες χώρες έχουν κηρύξει δημόσιες αργίες και έχουν κλείσει σχολεία.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) συμφώνησε σε μια άνευ προηγουμένου αποδέσμευση περίπου 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα για την αντιμετώπιση της κρίσης, ενώ η Ιαπωνίδα πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι ζήτησε από τον επικεφαλής του IEA Φατίχ Μπιρόλ νέα αποδέσμευση πετρελαίου στη συνάντησή τους την Τετάρτη, σύμφωνα με το Jiji Press.
Το Πακιστάν προσφέρεται να φιλοξενήσει συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαχμπάζ Σαρίφ δήλωσε την Τρίτη ότι είναι διατεθειμένος να φιλοξενήσει συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, μία ημέρα αφότου ο Τραμπ ανέβαλε τις απειλές του να βομβαρδίσει ιρανικά εργοστάσια παραγωγής ενέργειας, έπειτα από αυτό που χαρακτήρισε «παραγωγικές» συνομιλίες.
Το Πακιστάν διατηρεί μακροχρόνιους δεσμούς με τη γειτονική Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και ταυτόχρονα οικοδομεί σχέση και με τον Τραμπ.
Παρά τις αναφορές για διαπραγματεύσεις, το Πεντάγωνο αναμένεται να στείλει χιλιάδες στρατιώτες από την επίλεκτη 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία του αμερικανικού στρατού στη Μέση Ανατολή, ανέφεραν στο Reuters την Τρίτη δύο πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα, ενισχύοντας περαιτέρω τη μαζική αμερικανική στρατιωτική συγκέντρωση στην περιοχή.
Οι δυνάμεις αυτές θα προστεθούν στους 50.000 Αμερικανούς στρατιώτες που βρίσκονται ήδη στην περιοχή και θα επιταχύνουν τη μεγάλη στρατιωτική ενίσχυση της Ουάσιγκτον, τροφοδοτώντας φόβους για μια μακροχρόνια σύγκρουση.
JON GAMBRELL
MIKE CORDER
AAMER MADHANI
Του Φώτη Καγγελάρη*
του Θεόδωρου Ατματζίδη, Υποστρατήγου ε.α.
