Αρχική Blog Σελίδα 2679

Σενάρια εμπλοκής μας εάν η Τουρκία, βρεθεί εκτός του ΝΑΤΟ

1

Του Δημήτρη Τσαϊλά*  Παρασκευή 12 Απριλίου 2019, 00:03 liberal.gr

 

Από την ίδρυσή της, σχεδόν πριν από έναν αιώνα, ο στόχος της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας συνοψίζεται σε μια απλή φράση: «Μηδενικά προβλήματα με τους γείτονές μας». Αλλά η κατάσταση φαίνεται πλέον να είναι διαφορετική «Έχουμε προβλήματα με όλους τους γείτονές μας, ακόμη και με τους υπερατλαντικούς συμμάχους μας». Επίσης στο εσωτερικό οι Τούρκοι έχουν να αντιμετωπίσουν μια αφθονία πολιτικών προβλημάτων, καθώς βρίσκονται κάτω από μεγάλη πίεση εξαιτίας των πολέμων στη Συρία και το Ιράκ, αλλά και τον καθορισμό της ΑΟΖ σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Είναι μία σπάνια περίπτωση συνεχούς εντάσεως και κρούσεων στη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Από την άλλη μεριά, κινείται όλο και πιο κοντά στην Ρωσία, είτε με το συντονισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή ή και συμφωνώντας να αγοράσουν το σύστημα αεράμυνας S-400, παρά τις διαμαρτυρίες από τις ΗΠΑ και τις άλλες χώρες του ΝΑΤΟ. Πέραν αυτών, εμβαθύνει τη στρατηγική της συνεργασία με τη Ρωσία ενώ οι ΗΠΑ επιθυμούν να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από τη Συρία. Επίσης ενισχύει το ναυτικό της συντονισμό με τη Ρωσία στη Μαύρη Θάλασσα και διαπραγματεύεται την επέκταση των διμερών οικονομικών δεσμών των. Επίσης στη Συρία, μαζί με τη Ρωσία συμφώνησαν να δημιουργήσουν ένα κοινό κέντρο συντονισμού για τη διεξαγωγή κοινών στρατιωτικών περιπολιών κατά μήκος των μετώπων στη Βόρεια Συρία.

Φαίνεται λοιπόν ότι υπάρχει σημαντική επιδείνωση των ήδη τεταμένων σχέσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τουρκίας το τελευταίο διάστημα, κυρίως για τους παρακάτω πέντε λόγους:

1. Από τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία, έχει μείνει η πικρία της Τουρκίας για την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών που παρέχουν στη συριακή επέκταση του κουρδικού στοιχείου και του επιχειρησιακού βραχίονα (YPG) που πολέμησε το Ισλαμικό Κράτος, στο πλαίσιο των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF). Επί του παρόντος, αμφότερες οι χώρες αδυνατούν να συνεργαστούν μετά την ήττα του Ισλαμικού Κράτους και έτσι αναστέλλεται η απόφαση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τράμπ να αποσύρει τις περισσότερες αμερικανικές δυνάμεις από τη Συρία. Το κεντρικό ζήτημα αφορά το μέλλον των κουρδικών δυνάμεων. Ενώ η αμερικανική κυβέρνηση θέλει να εγγυηθεί την ασφάλεια των συμμάχων της, η Τουρκία εξακολουθεί να τους βλέπει ως απειλή και θέλει να επεκτείνει τη δική της επιρροή στη βόρεια Συρία.

2. Οι εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία, κυρίως οι προσπάθειες του Προέδρου ΡετζέπΤαγίπΕρντογάν να επεκτείνει και να ενισχύσει την πολιτική του εξουσία, δημιουργεί σημαντική ζημιά στον δημοκρατικό ιστό της χώρας του. Ο Ερντογάν και οι υποστηρικτές του, συχνά χρησιμοποιούν φλογερή ρητορική εναντίον της αμερικανικής κυβέρνησης και της περιφερειακής δραστηριότητάς της για να συνθέσουν τη δική τους αφήγηση, δηλαδή ότι η πηγή των προβλημάτων της Τουρκίας είναι εξωτερική και οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε εξωτερικά στοιχεία καθώς η Τουρκία έχει αυξήσει υπερβολικά την ισχύ της, την τελευταία δεκαετία.

3. Την ίδια στιγμή, Η Τουρκία αντιμετωπίζει πολύπλοκα οικονομικά προβλήματα και σημαντική πτώση της αξίας της τουρκικής λίρας έναντι του δολαρίου. Κατά τη διάρκεια της έντασης των σχέσεων των δύο κρατών με εκκίνηση την κράτηση του Πάστορα Μπρόνσον, τότε ο Πρόεδρος Τράμπ διέταξε την επιβολή αυστηρών τιμολογιακών ρυθμίσεων στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από την Τουρκία. Πέραν αυτών, επιβλήθηκαν και πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις λόγω της εμμονής για αγορά του αντιαεροπορικού συστήματος S-400 από τους Ρώσους. Συνολικά, ο Ερντογάν κατηγορεί συχνά τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν τηρούν τις υποχρεώσεις τους έναντι της Τουρκίας.

4. Η απόφαση που έλαβε η διοίκηση Τράμπ σε σχέση με το Ισραήλ και κυρίως η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ και της μετεγκατάστασης της πρεσβείας των ΗΠΑ, καθώς και η προεδρική διακήρυξη που αναγνωρίζει την ισραηλινή κυριαρχία επί των υψωμάτων του Γκολάν, είναι ένα ακόμη πεδίο αντιπαραθέσεως. Η Τουρκία επέκρινε έντονα αυτά τα βήματα και ήταν από τα πρώτα μουσουλμανικά κράτη που αντιτάχθηκαν.

5. Τέλος η αμερικανική υποστήριξη του άξονα Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου, που αντικατοπτρίζεται από τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο στη συνάντηση των ηγετών των χωρών αυτών τον Μάρτιο, θεωρήθηκε ως ένα ακόμη κτύπημα εναντίον της Τουρκίας.

Ο Ερντογάν επιβεβαιώνει με κάθε ευκαιρία την πρόθεσή του να αγοράσει και να εγκαταστήσει το ρωσικό Πυραυλικό Σύστημα S-400 παρά τις σημαντικές πιέσεις από τις ΗΠΑ που περιλαμβάνουν απειλές κυρώσεων και αποπομπής της από τη συμπαραγωγή και τη μη παράδοση των αεροσκαφών F-35. Μάλιστα δήλωσε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αγοράσει το ρωσικό S-500 εκτός από το S-400 σε ένδειξη της αποφασιστικότητάς του να ακολουθήσει στενότερους αμυντικούς δεσμούς με το Κρεμλίνο. Η εμβάθυνση της συνεργασίας της Τουρκίας με τη Ρωσία φαίνεται να υπονομεύει τη συνοχή του ΝΑΤΟ και θέτει σε κίνδυνο τις προοπτικές μιας συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας για τη σταθεροποίηση της Ανατολικής Συρίας.

Οι ΗΠΑ σήμερα είναι απίθανο να επιτύχουν μια αλλαγή στη συμπεριφορά του Ερντογάν και να καλύψουν το διευρυνόμενο στρατηγικό χάσμα με την Τουρκία. Η εκτίμηση, από τη συνεργασία του Κρεμλίνου με την Άγκυρα είναι ότι θα μπορούσε να διαταράξει την απόφαση λήψης αποφάσεων του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου του ΝΑΤΟ που βασίζεται στην αρχή της συναίνεσης. Εννοώ ότι η Ρωσία θα μπορούσε τελικά να χρησιμοποιήσει τη διαφωνία της Τουρκίας για να επιτύχει defacto βέτο στην εφαρμογή βίας “συλλογικής άμυνας” μέσω του Άρθρου 5 του καταστατικού του ΝΑΤΟ.

Αυτοί οι λόγοι έχουν οδηγήσει αρκετούς αναλυτές στρατηγικής να αναρωτιούνται αν το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να είναι σε καλύτερη θέση χωρίς την Τουρκία ως μέλος της συμμαχίας. Αυτό όμως είναι ομολογουμένως μια πολύ δύσκολη απόφαση. Καθώς αντιμετωπίζουμε το χαμηλότερο σημείο σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας σήμερα, πρέπει να σκεφτούμε μαζί με τις ΗΠΑ, με σύνεση και μέσα από μια ουσιαστική στρατηγική πως μπορούμε αμφότεροι να ωφεληθούμε από την πιθανή αποχώρηση αυτού του ζωτικής σημασίας εταίρου του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ.

Καταρχάς πρέπει να βρεθεί το αντιστάθμισμα στη θεμελιώδη στρατηγική σημασία της Τουρκίας. Μπορεί να γίνει αυτό;

Επανειλημμένα στο ΝΑΤΟ, οι σύμμαχοι θεωρούσαν ότι, «η Τουρκία είναι μια κρίσιμη γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης» Στην πραγματικότητα, η Τουρκία ήταν κάτι πολύ περισσότερο από απλώς μια γέφυρα. Δεν είναι μόνο η εξαιρετική θέση της στο γεωπολιτικό γίγνεσθαι της περιοχής, αλλά διακρίνουμε και από την ιστορία της Τουρκίας, πως είναι από κάθε άποψη ένα κέντρο εξουσίας από μόνη της. Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Τούρκοι απέδειξαν την ικανότητά τους να οικοδομήσουν μια ισχυρή οικονομία, να διεξάγουν πολύπλοκες διπλωματικές κινήσεις εδρασμένες στη Βυζαντινή στρατηγική, και να κυριαρχούν σε τεράστια τμήματα της επικράτειας σε όλη την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Σήμερα, η Τουρκία έχει μια αξιοσημείωτη οικονομία στον κόσμο αφού βρίσκεται στις G-20, παρά τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει, είναι ένας αυξανόμενος πληθυσμός των 80 περίπου εκατομμυρίων, και διαθέτει μια ισχυρή διασπορά σε όλο τον κόσμο (κυρίως στη Γερμανία και τις ΗΠΑ). Κατέχει επίσης το δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ και φιλοξενεί στρατηγικής σημασίας βάσεις όλων των δυνάμεων της συμμαχίας. Ο στρατός της είναι άκρως επαγγελματικός (αν και κακοποιήθηκε σε επίπεδο ανωτέρας και ανωτάτης ηγεσίας από την αντιμετώπιση των εκκαθαρίσεων μετά το πραξικόπημα). Η Τουρκία είναι επίσης, ένας ισχυρός και σημαντικός παράγοντας σε όλη τη Μέση Ανατολή σήμερα, και θα είναι ένας σημαντικός παγκόσμιος παίκτης. Τίποτα από αυτά δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, οι ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν την προσπάθεια να ενθαρρύνουν τις γεωπολιτικές σχέσεις που διατηρούν με την Τουρκία προσανατολισμένες προς το Βορειοατλαντικό άξονα. Αυτές εκτιμάται ότι θα περιλαμβάνουν βοήθεια στην άμβλυνση των εντάσεων με την Ελλάδα στο Αιγαίο, στη ροή των προσφύγων καθώς και την επίλυση του Κυπριακού με την προϋπόθεση να μη διαταραχθεί η ισχυρή σχέση με το Ισραήλ, να προστατευθούν οι Κούρδοι της Συρίας και να αποδεχτούν το καθεστώς της Ιερουσαλήμ. Επίσης εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν προς την κατεύθυνση μειώσεως της εντάσεως με τους σουνίτες Άραβες, οι οποίοι αισθάνονται ότι απειλούνται από τις τουρκικές κινήσεις και την ευθυγράμμιση τους με το Ιράν.

Για εμάς φαίνεται πολύ αληθοφανές, αν όχι οφθαλμοφανές, ένα σενάριο στο οποίο η Τουρκία όταν πιεστεί σε σημείο θραύσης ατλαντικών σχέσεων, θα επιλέξει να εξάγει τα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα της μέσω εντάσεων, κυρίως στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, εναντίον του Ελληνισμού. Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αεροναυτικές μας δυνάμεις, ιδιαίτερα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο είναι γνωστές και υποθέτουμε ότι το ΝΑΤΟ θα τηρήσει ουδετερότητα επειδή δεν επιθυμεί τη σύγκρουση με τη Ρωσία, οπότε σε μια πιθανή σύγκρουση θα χάσουμε τα περισσότερα, εάν όχι όλα, προτού υπάρξει επαρκής συμμαχική κινητοποίηση. Συνεπώς, η επόμενη κίνηση μας θα ήταν να προετοιμαστούμε για μια σημαντική αεροναυτική αντεπίθεση στο Αιγαίο και ταυτόχρονα με μια στρατιωτική στην περιοχή της Θράκης. Με τη σειρά της, η ηγεσία της Τουρκίας, έχοντας επίγνωση της μειονεκτικής τους θέσης να αντιμετωπίσουν μια πλήρως προετοιμασμένη επίθεση με ίσους όρους στην εγγύς περιοχή μας, λόγω κυρίως της απασχόλησης στο Συριακό και Κουρδικό πεδίο μαχών, θα επιδιώξει να αποτρέψει τις σοβαρές επιθετικές ενέργειες για να καταλήξει σε ευνοϊκή διπλωματική διευθέτηση. Σε αντίθετη περίπτωση, η Άγκυρα θα συγκεντρώσει τις σχετικά περιορισμένες δυνάμεις της στα στρατιωτικά αδύνατα σημεία της, και εδώ ξεκινά πραγματικά το θέμα μας για προβληματισμό.

Τίποτα δεν θα είναι εύκολο ή χωρίς κόστος. Αλλά θα ήταν μια τεκτονική αλλαγή με τεράστιες διαστάσεις αν η Τουρκία απομακρυνθεί από το ΝΑΤΟ. Είμαστε σε κίνδυνο και πρέπει να δούμε πως μετατοπίζεται το γεωπολιτικό πάζλ, και χρειαζόμαστε ένα στρατηγικό σχέδιο για να ενισχύσει την αποτρεπτική μας ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται να κρατήσουμε τα μάτια μας ανοικτά όσον αφορά την στρατηγική αξία της Τουρκίας και να αφήσουμε κατά μέρος τις αναλύσεις ακροβασίας. Ο Ερντογάν γίνεται πιο αυταρχικός και έρχεται πιο κοντά προς τη Ρωσία και το Ιράν, κάθε μέρα. Αλλά αν βρεθεί η Τουρκία έξω από το ΝΑΤΟ θα κάνει τα πράγματα χειρότερα, αφού θα είναι σαν ένα φορτηγό που τρέχει στην εθνική οδό με σπασμένα φρένα,γι’ αυτό πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για κάθε ενδεχόμενο.

*Ο κ. Δημήτρης Τσαϊλάς είναι Υποναύαρχος ε.α., ΠΝ.

https://www.liberal.gr/arthro/247852/amyna–diplomatia/2019/senaria-emplokis-mas-ean-i-tourkia-brethei-ektos-tou-nato.html

ΠΕΡΙ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΥ.

0

Παντελής Σαββίδης

Θα προσπαθήσω να σχηματοποιήσω λίγο τα πράγματα ως προς τους χώρους που έχουν διαμορφωθεί στην Ελλάδα γύρω απο την έννοια της πατρίδας και της υπεράσπισής της.
Η βασική διάσταση είναι μεταξύ αυτών που υποστηρίζουν ότι το εθνικό κράτος αποτελεί, πλέον, παρελθόν και πρέπει να το υπερβούμε με άλλη μορφή οργάνωσης και όσων πιστεύουν, ακόμη, στο ρόλο του.
Την προσπάθεια των πρώτων ενθαρρύνουν διεθνή κέντρα τα οποία πιστεύουν πως η τεχνολογία ευνοεί τη διαμόρφωση μιας παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας στη βάση της οικονομίας στην οποία ο άνθρωπος θα έχει την ιδιότητα του παγκόσμιου πολίτη και όχι του πολίτη των εθνικών κρατών. Και, φυσικά, του παγκόσμιου καταναλωτή, που τους ενδιαφέρει.
Αυτός είναι ο βασικός διαχωρισμός.
Στο εσωτερικό, τώρα, των δύο αυτών αντιλήψεων υπάρχουν διάφορες τάσεις, που διαμορφώνουν και πολιτικές προτάσεις.
Για παράδειγμα, ο τρόπος που προσλαμβάνει την έννοια της πατρίδας και της υπεράσπισής της ένας οπαδός της Χρυσής Αυγής και ένας του πρώην πατριωτικού, όπως αποκλήθηκε, ΠΑΣΟΚ, έχει σημαντικές διαφορές.
Όπως, διαφορές έχει και η αντίληψη γύρω απο την έννοια της πατρίδας ενός που θέλει να εντάξει τη χώρα του σε ευρύτερα θεσμικά σύνολα, όπως, είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, και ενός άλλου που θέλει την περιχαράκωση γύρω απο το εθνικό κράτος.
Για να μη μακρηγορώ, αυτή είναι μια πάρα πολύ σχηματική εικόνα. Οι θεωρίες, οι ιδεολογίες, οι τάσεις και στις δύο πλευρές είναι πολλές. Ευτυχώς.
Εντάσσω τον εαυτό μου στη δεύτερη τάση. Αυτή που πιστεύει στο εθνικό κράτος αλλά που πιστεύει, ακόμη, ότι μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, οικουμενικό, ο ελληνισμός είχε μια πιο ενδιαφέρουσα πορεία και άφησε το αποτύπωμά του στην ιστορική εξέλιξη. Αντιθέτως, απο τότε που ο ελληνισμός αναδύθηκε ως εθνικό κράτος, συρρικνώθηκε και έγινε αντιπαραγωγικός. Πέτυχε αρκετά, αλλά όχι αυτά που ήθελε. Στερήθηκε μιας κινητήριας δύναμης. Δεν μπόρεσε να αναπαράγει το πολιτισμικό υπόβαθρο που άφησαν οι πρόγονοί του, κυρίως, στον ελληνιστικό κόσμο. Δεν μπόρεσε να τιμήσει την καταλυτική παρουσία των αρχαίων Ελλήνων στην ιστορία της ανθρωπότητας. Αυτά τα λέμε καθημερινά, αλλά για ορισμένους, μέσα στην ίδια τάση, αποτελούν ανάθεμα. Αυτή η προσέγγιση πιστεύει πως υπερασπίζεται καλύτερα την έννοια της πατρίδας και του ελληνικού έθνους. Υπάρχει και άλλη που την αντιμάχεται και θέλει να την εντάξει στις αποδομητικές δυνάμεις. Κατά τη γνώμη λάθος. Οι κοινωνίες που περιορίζονται στον εαυτό τους καταρρέουν.
Εν τέλει, και για να μην κουράζω, θέλουμε να περιχαρακωθούμε στα στενά εθνικά μας πλαίσια ή, ως μέρος της παγκόσμιας κοινότητας, με τα δικά μας χαρακτηριστικά, να δράσουμε σε ευρύτερα ανθρώπινα σύνολα.
Τέλος, πιστεύω, πως οι εθνικές κοινωνίες, σήμερα, έχουν πολιτιστική διάσταση. Συγκροτούνται στη βάση πολιτισμικών αναφορών.
Δεν πιστεύω, δηλαδή, ότι υπάρχει εθνικό DNA. Εθνική σνέχεια υπάρχει, χωρίς καμιά απολύτως, αμφιβολία, αλλά σ αυτήν την συνέχεια προστίθενται στην ιστορική διαδρομή και άλλοι.
Με τις λίγες γνώσεις μου περί βιολογίας, πιστεύω πως οι άνθρωποι διαμορφώνουν ομοειδή βιολογικά χαρακτηριστικά αλλά σε ευρύτερες γεωγραφικές περιφέρειες. Η φύση, επιδρά, στη διαμόρφωση αυτών των χαρακτηριστικών αλλά η επίδραση της φύσης δεν σταματά στα εθνικά σύνορα.
Ο Εσκιμώος, για παράδειγμα, και ο άνθρωπος της εύκρατης ζώνης, έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά για να επιβιώσουν στις περιβαλλοντικές συνθήκες που ζουν.
Τέλος, ένα παράδειγμα εθνικού κράτους που συγκροτήθηκε στη βίαιη επιβολή πολιτισμικών προτύπων είναι η Τουρκία.
Η Τουρκία, εμφανίζεται ως ενιαίο εθνικό κράτος που συγκροτήθηκε μετά το 1922 στη βάση της κεμαλικής ιδεολογίας με την επιβολή αυτών των χαρακτηριστικών που ονομάζουμε τουρκισμό.
Τι έγιναν οι βυζαντινές λαότητες της περιοχής; Τι έγιναν οι Έλληνες πόντιοι που παρέμειναν στη γειτονική χώρα και διατηρούν, ακόμη, και σήμερα, κρυφά το χριστιανισμό τους, ή οι Έλληνες πόντιοι που άλλαξαν την πίστη τους αλλά διατήρησαν τη γλώσσα τους;
Ένα μικρό ποσοστό της σημερινής τουρκικής κοινωνίας είναι τούρκοι απο αρχική καταγωγή.
Η Ελλάδα, λειτούργησε διαφορετικά. Επεδίωξε στη διαμόρφωση του εθνικού της κράτους και, καθώς, επεκτεινόταν γεωγραφικά, να εντάξει στους κόλπους της ανθρώπους που είχαν διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά, κυρίως, γλώσσα, αλλά θέλησαν συνειδητά να ενταχθούν στο ελληνικό πολιτισμικό πρότυπο. Άλλη υπόθεση που δεν κατάφερε να τους διαχειριστεί, λόγω αδυναμιών του ελληνικού κράτους.
Τα έγραψα όλα αυτά για να τονίσω πως η έννοια της πατρίδας την οποία υπερασπίζουμε προσλαμβάνεται διαφορετικά απο τους ανθρώπους που ανήκουν στην δεύτερη τάση, όπως, προσδιορίστηκε αρχικά σ αυτό το σημείωμα.
Βεβαίως, όλα αυτά είναι πάρα πολύ συνοπτικά και σχηματικά.
Εκείνο που θα ήθελα να τονίσω είναι: εθνομηδενιστές υπάρχουν αλλά ας αποδίδουμε την έννοια με φειδώ.
Είναι πολλοί αυτοί που νοιώθουν πατριώτες και υπερασπιστές του εθνικού κράτους τους αλλά αντιλαμβάνονται αυτήν την υπεράσπιση διαφορετικά.
Και κάτι πιο προκλητικό. Το που θέλει να ενταχθεί κάποιος, σε ποιά απο τις δύο τάσεις, είναι δικό του θέμα. Δεν υπάρχει κέντρο που απονέμει εύσημα πατριωτισμού.
Όπως αρνούμαστε στο Συριζα ή άλλες αριστερές δυνάμεις να χαρακτηρίζουν τον κόσμο ως προοδευτικούς, ακροδεξιούς κλπ, έτσι και η πλευρά αυτή πρέπει να σχετικοποιήσει την απόδοση αντιπατριωτικών αισθημάτων με ευκολία.

Η στρατηγική επιλογή της αποτροπής έναντι της αναθεωρητικής Τουρκίας

0
Αδυναμίες, παραλείψεις και ανάγκη προσαρμογής στα δεδομένα του 21ου αιώνα
Ένας άνδρας μιλά στο τηλέφωνο στο γραφείο του στο Υπουργείο Εξωτερικών ενώ στο κτήριο αντανακλάται η Βουλή, στις 12 Μαρτίου 2015. REUTERS/Yannis Behrakis.
Περίληψη:

Στην πράξη, η αποτρεπτική στρατηγική της Ελλάδας στο αμυντικό πεδίο διεπόταν και εξακολουθεί να διέπεται από εγγενείς αδυναμίες τόσο στρατηγικού όσο και επιχειρησιακού ή και τακτικού χαρακτήρα, απόρροια διαχρονικών παθογενειών που ταλανίζουν το εθνικό σύστημα ασφάλειας.

Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Θ. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ είναι στρατηγικός αναλυτής στο Κέντρο Μελετών Ασφάλειας της Γενεύης (Geneva Centre for Security Policy).

Η διαρκής επιθετικότητα της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου, απότοκος του νέου δόγματος εθνικής ασφάλειας του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν [1] μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα το 2016 και της αναιμικής ελληνικής αντίδρασης ακολούθως, ανέδειξε την έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού εκ μέρους του ελληνικού συστήματος εθνικής ασφάλειας (national security system) και κατ’ επέκταση αποκάλυψε την αδυναμία της ελληνικής πλευράς να κατανοήσει και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τη νέα διάσταση της εξ Ανατολών απειλής.

Παράλληλα, πυροδότησε εκ νέου τον διάλογο σε διάφορα fora για το δέον γενέσθαι της ελληνικής πλευράς ως προς την ενδεδειγμένη στρατηγική προσέγγιση έναντι της γείτονος, υποδεικνύοντας την Αποτροπή ως ούτως η άλλως ευκταία προσέγγιση, καθώς η Ελλάδα επιθυμεί την διατήρηση του status quo και ο σχεδιασμός της είναι αμιγώς αμυντικός.

11042019-3.jpg

Ένας άνδρας μιλά στο τηλέφωνο στο γραφείο του στο Υπουργείο Εξωτερικών ενώ στο κτήριο αντανακλάται η Βουλή, στις 12 Μαρτίου 2015. REUTERS/Yannis Behrakis
————————————————————————————-

Ο διάλογος διεξάγεται υπό καθεστώς σύγχυσης και διακρίνεται από αδυναμία σύγχρονων προτάσεων πολιτικής, ιδίως στο στρατηγικό επίπεδο που να απηχούν τα δεδομένα του 21ου αιώνα, απόρροια της διαχρονικής εσωστρέφειας, της ακινησίας, της ύπαρξης στεγανών (stovepipes) και της έλλειψης κουλτούρας συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ των υπηρεσιών (που οδηγεί στο έλλειμμα κοινής αντίληψης περί των δεδομένων που αφορούν την ανάγνωση του διεθνούς και περιφερειακού περιβάλλοντος, των απειλών και των κινδύνων). Αυτές οι παθογένειες που εξακολουθούν να υφίστανται και δυσχεραίνουν το έργο των πυλώνων που συγκροτούν τον μηχανισμό εθνικής ασφάλειας, με αποτέλεσμα την έλλειψη ορθής εκτίμησης (Threat Assessment) της τουρκικής απειλής (ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά) και της διαμορφούμενης ή της δυνητικά διαμορφούμενης κατάστασης (Situational Awareness) στα πεδία του Αιγαίου της Θράκης και της Κύπρου.

Ως εκ τούτου, αναφορικά με το ζήτημα της εθνικής στρατηγικής προτίμησης που προκρίνει την επιλογή της Αποτροπής (Deterrence) έναντι του Κατευνασμού (Appeasement), δυστυχώς στον δημόσιο διάλογο παρατηρείται μια σύγχυση και υπεραπλούστευση των εννοιών, εντάσσοντας στο απλουστευτικό δίπολο Αποτροπή έναντι Κατευνασμού μια γκάμα στρατηγικών επιλογών, ή και συνδυασμού τους, όπως η Εξισορρόπηση (Balancing), η Αντιστάθμιση (Hedging), και η Σύμπλευση (Bandwagoning).

Επιπρόσθετα, η Αποτροπή υιοθετείται από πολλούς διαμορφωτές γνώμης, με γενικό τρόπο, ως η ενδεδειγμένη αμυντική στρατηγική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του τουρκικού αναθεωρητισμού, χωρίς να διευκρινίζεται καταρχάς ποιο είναι το προτεινόμενο/αναγκαίο μοντέλο Αποτροπής επί τη βάσει του σκοπού, ήτοι η Αποτροπή μέσω απειλής τιμωρίας του αντιπάλου που αφορά δυνητική επιβολή αντιποίνων (Deterrence by Punishment) ή η Αποτροπή μέσω άρνησης των στόχων και δυνατοτήτων του αντιπάλου (Deterrence by denial).

Παράλληλα δεν επισημαίνεται το είδος της προτεινόμενης Αποτροπής, ήτοι Αποτροπή με την ευρεία έννοια (General) ή περιορισμένη (narrow), Πλήρους Φάσματος (full spectrum), Συμβατική (Conventional) -ισχύει στην περίπτωση της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας, καθώς οι δύο χώρες δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα-, Εκτεταμένη (Extended) -περιλαμβάνει και τρίτη χώρα, εν προκειμένω την Κύπρο, (όπως ίσχυε με το δόγμα Ενιαίου Αμυντικού Χώρου)- Άμεση (Direct), Διαδοχικών Σταδίων (Phase Deterrence), που δύναται να περιλαμβάνει και Έλεγχο Κλιμάκωσης (Escalation Control) φτάνοντας ως την Ενδοπολεμική Αποτροπή (Intra –War Deterrence), ενώ δεν εξετάζεται αν η όποια προτεινόμενη επιλογή ανταποκρίνεται στο πλαίσιο της υψηλής στρατηγικής που έχει τεθεί ή που πρόκειται να τεθεί για την χώρα, πως συμβαδίζει με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις των θεάτρων επιχειρήσεων, σε τι χρονικό ορίζοντα αναφέρεται, με ποια μέσα και δυνατότητες επιτυγχάνεται και αν η χώρα δύναται να έχει στην διάθεσή της αυτές τις δυνατότητες (capabilities) και σε ορισμένο χρονικό πλαίσιο, ακολουθούσα ένα συγκεκριμένο ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο με έμφαση στην Αποτροπή.

Η ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΣΑ ΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ

Από το 1974 και έως το τέλος της πρώτης μεταψυχροπολεμικής δεκαετίας, η Ελλάδα υιοθέτησε μια αμυντική στρατηγική προσέγγιση έναντι της Τουρκίας, επιθυμώντας την διατήρηση του status quo στην λογική των Αποτρεπτικών Ψυχροπολεμικών δογμάτων [2] βασιζόμενη αρχικά στον συνδυασμό εσωτερικής (internal) και εξωτερικής (external) εξισορρόπησης, ήτοι επενδύοντας σε ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις με παράλληλη σύναψη συμμαχιών και συμμετοχή στους διεθνείς οργανισμούς, δίνοντας έμφαση στους Ευρωατλαντικούς θεσμούς (ΝΑΤΟ-Ε.Ε) οι οποίοι θα λειτουργούσαν δυνητικά ως πάροχοι ασφάλειας [3] ενισχύοντας την εξισορρόπηση της τουρκικής απειλής.

Αξίζει να επισημανθεί πως στο πεδίο της εσωτερικής εξισορρόπησης, η ελληνική αποτρεπτική θεώρηση στο σύνολό της βασιζόταν στο μοντέλο της Αποτροπής μέσω απειλής τιμωρίας της Τουρκίας με την επιβολή αντιποίνων (deterrence by punishment) αντί της Αποτροπής δια της Άρνησης [4].

Ως εκ τούτου, αρχικά υιοθετήθηκε το λεγόμενο δόγμα των Μαζικών Αντιποίνων (massive retaliation) σε περίπτωση τουρκικής επιθετικής ενέργειας σε κατοικημένο ελληνικό έδαφος (Τα μαζικά αντίποινα στην περίπτωση αυτή αφορούν κλιμάκωση και γενικευμένη σύρραξη), ενώ στην συνέχεια ακολουθήθηκε το δόγμα της Ευέλικτης Ανταπόδοσης (Flexible Response) συνδεόμενο με το δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου και την λογική του Ισοδύναμου Τετελεσμένου κατά το πρότυπο της αναλογικότητας (proportionality) [5] , για την αντιμετώπιση των περιορισμένης κλίμακας κρίσεων χαμηλής έντασης (low intensity) στις οποίες επένδυε η Τουρκία ,προκειμένου να αποτραπεί η τουρκική πλευρά από την άσκηση εξαναγκαστικής διπλωματίας (coercive diplomacy) και δημιουργίας τετελεσμένων ελλείψει κόστους.

Παράλληλα, η ελληνική πλευρά ακολούθησε μια λογική Αποτροπής μέσω της παρουσίας στρατιωτικών δυνάμεων (deterrence by presence) στα σημεία εμπλοκής για την βέλτιστη διαχείριση και αποτροπή των συχνών τουρκικών παραβιάσεων και αμφισβητήσεων (de facto) της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας. Αξίζει να επισημανθεί πως η παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων συνδέεται άρρηκτα με την λανθάνουσα πίεση (latent suasion) λειτουργούσα είτε ως συμβολική (symbolic) είτε ως στιβαρή (robust) επιβεβαίωση της ισχύος στην αντίπαλη πλευρά, ενώ μετατρέπεται εύκολα σε πίεση δια των όπλων (armed suasion) στην περίπτωση κλιμάκωσης των αναθεωρητικών ενεργειών της ετέρας πλευράς [6].

Κατά συνέπεια, η Ελλάδα εφάρμοσε στο πλαίσιο της εσωτερικής εξισορρόπησης ένα πρώτο στάδιο Αποτροπής (πάντα υπό το μοντέλο τιμωρίας του αντιπάλου) μέσω της παρουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων απαντώντας στις συχνότατες τουρκικές παραβιάσεις, ενώ το δεύτερο στάδιο δύναται να ειπωθεί θεωρητικώς ότι αποτελεί το Ισοδύναμο Τετελεσμένο και η Ευέλικτη Ανταπόδοση στο πλαίσιο αντιμετώπισης των περιορισμένων και χαμηλής έντασης τουρκικών αναθεωρητικών ενεργειών, με το τρίτο στάδιο των Μαζικών Αντιποίνων να επικρέμεται στην περίπτωση κλιμάκωσης και τουρκικής επιθετικής στρατιωτικής ενέργειας εναντίον της ελληνικής εδαφικής ακεραιότητας.

Στην πράξη, η αποτρεπτική στρατηγική της Ελλάδας στο αμυντικό πεδίο διεπόταν και εξακολουθεί να διέπεται από εγγενείς αδυναμίες τόσο στρατηγικού όσο και επιχειρησιακού/τακτικού χαρακτήρα, απόρροια διαχρονικών παθογενειών που ταλανίζουν το εθνικό σύστημα ασφάλειας.

Καταρχάς, η αμυντική στρατηγική του κράτους ως συστατικό πεδίο της υψηλής στρατηγικής επιβάλλεται να λειτουργεί συμπληρωματικά και ενισχυτικά με το έτερο πεδίο, ήτοι την εξωτερική πολιτική.

Στην πράξη, η έλλειψη συντονισμού των δύο πυλώνων, η πλήρης απουσία διυπηρεσιακών ομάδων εργασίας (interagency groups/task forces) απαραίτητων για την εμπέδωση κουλτούρας συνεργασίας και κυρίως συναντίληψης περί των δεδομένων που άπτονται των διεθνών και περιφερειακών εξελίξεων καθώς και το αναχρονιστικό δυσλειτουργικό θεσμικό σύστημα, επέφεραν την απουσία διασύνδεσης στόχων και μέσων των πυλώνων εθνικής ασφάλειας με αποτέλεσμα η αξιοπιστία της αποτρεπτικής στρατηγικής της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας να τρωθεί σημαντικά.

Καθώς διαπιστώθηκε σημαντική απόκλιση μεταξύ των Υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας (ιδίως με την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού προσεταιρισμού της Τουρκίας υπό μια στρατηγική προσέγγιση ελαφράς αντιστάθμισης (soft hedging) στο Ελσίνκι) ελλείψει συνεκτικού επεξεργασμένου σχεδίου και αδυναμία διάδοσης ξεκάθαρου αποτρεπτικού μηνύματος στην τουρκική πλευρά, η τουρκική επιθετικότητα συνέχισε αμείωτη, και η αποτρεπτική δυνατότητα της χώρας συνολικά εξασθένησε.

Παράλληλα, και κυρίως, καταστρατηγήθηκε και αγνοήθηκε στην πράξη η βασική αρχή της θεωρίας της Αποτροπής, το γεγονός δηλαδή ότι για να υφίσταται Αποτροπή προϋποθέτει την αξιοπιστία [7] (credibility) προθέσεων και έργων ενώ αλλοιώθηκε και ο χαρακτήρας της Αποτροπής καθώς εκείνη αποτελεί μια απόπειρα άσκησης επιρροής στο γνωσιακό/ψυχολογικό πεδίο (cognitive/psychological domain) του αντιπάλου και αφορά την απειλή χρήσης βίας ή άλλων μέσων για να δεσμευτεί η επιτιθέμενη πλευρά να απέχει από συγκεκριμένες ενέργειες [8].

Η Ελλάδα υιοθέτησε μια λογική Αποτροπής αποσπασματική, κυρίως όμως μην έχοντας την βούληση να την εφαρμόσει στο κάθε στάδιο, ιδίως βέβαια στο πλαίσιο της Ευέλικτης Ανταπόδοσης (χαρακτηριστική η περίπτωση των Στροβιλίων το 2000).

Άλλωστε, το ίδιο το πλαίσιο αυτό με τον τρόπο που υιοθετήθηκε έβριθε προβλημάτων επιχειρησιακού χαρακτήρα, καθώς η ελληνική πλευρά αφενός δεν δύνατο να απαντήσει ισόποσα σ’ όλες τις περιπτώσεις παραβατικών ενεργειών της τουρκικής πλευράς, ιδίως αναφορικά με την προστασία του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου και την Κύπρο, αφετέρου με την επιλογή του ισοδύναμου τετελεσμένου κινδύνευε να απολεσθεί το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας των κινήσεων και εν τέλει του ελέγχου κλιμάκωσης της ενδεχόμενης κρίσης, καθώς η μη απάντηση με μεγαλύτερη ένταση αντί της ισοδύναμης απάντησης δεν θα επιβάρυνε την τουρκική πλευρά στον υπολογισμό κόστους–οφέλους [9].

Η απόκτηση απ’ την ελληνική πλευρά «έξυπνων» οπλικών συστημάτων (smart weapons) με ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά εντασσόταν και στην λογική δυνητικής επιβολής αυξημένου κόστους στον αντίπαλο, διορθώνοντας τις επιχειρησιακές ατέλειες της ελληνικής ευέλικτης ανταπόδοσης, πλην όμως εξέλιπε ένα επεξεργασμένο σχέδιο απειλής χρήσης των συγκεκριμένων όπλων σε μια δεδομένη στιγμή.

ΤΑ ΝΕΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΤΟΥ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ

Η Ελλάδα στο λυκαυγές της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα αντιμετωπίζει την αναβαθμισμένη τουρκική απειλή με παρωχημένη ψυχροπολεμική λογική σ’ ότι αφορά στην εσωτερική εξισορρόπηση, επιμένοντας στην προαναφερθείσα στρατηγική προσέγγιση. Παράλληλα, όμως, τελεί υπό σύγχυση εκπέμποντας νεφελώδη μηνύματα που λαμβάνονται ως αδυναμία από την τουρκική πλευρά, καθώς αμφιταλαντεύεται μεταξύ της υιοθέτησης μιας Στρατηγικής Κατευνασμού (Appeasement) [10] στο διπλωματικό επίπεδο σε μια προσπάθεια εξευμενισμού της Τουρκίας, επιτρέποντάς της να κινείται ανεμπόδιστα και να δημιουργεί σειρά τετελεσμένων υπέρ της, και μιας πλήρως αναξιόπιστης αποτρεπτικής στρατηγικής που αφορά μόνο την συμβολική παρουσία των Ενόπλων Δυνάμεων στα εμπλεκόμενα επιχειρησιακά πεδία (deterrence by presence στο Αιγαίο) [11] και που εξαντλείται σε παιδαριώδεις λεονταρισμούς και ανούσιες ρητορικές κορώνες χωρίς αντίκρισμα, υπονομεύοντας πλήρως την όποια αποτρεπτική στρατηγική ταιριάζοντάς την με μια κατευναστική λογική, που εμφορείται από φοβικά σύνδρομα και αδυναμία ανάγνωσης του διεθνούς και περιφερειακού περιβάλλοντος.

Απέναντί της βρίσκεται η αναθεωρητική αυταρχική Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν, η οποία τελεί υπό καθεστώς εθνικιστικού παροξυσμού και ανεκπλήρωτου μεγαλείου μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, και εφαρμόζει ένα δόγμα εθνικής ασφάλειας που προκρίνει την προληπτική στρατιωτική δράση όπου διακυβεύονται ζωτικά τουρκικά συμφέροντα, επιδιδόμενη σ ένα τεράστιο εξοπλιστικό πρόγραμμα με αυξημένες επιθετικές δυνατότητες [12].

Το γεγονός που διαφοροποιεί επί τα χείρω την προβληματική αντιμετώπιση της τουρκικής απειλής από την ελληνική πλευρά στην τρέχουσα περίοδο μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, δημιουργώντας συνθήκες στρατηγικού αιφνιδιασμού [13] της Αθήνας, καθιστώντας παντελώς παρωχημένη την ελληνική αποτρεπτική στρατηγική θεώρηση , έγκειται στην υιοθέτηση από την Άγκυρα πτυχών των υβριδικών δογμάτων της Ρωσίας και της Κίνας, συμβεβλημένων με την ευρύτερη στρατηγική «Αιχμηρής Ισχύος» [14] την οποία ακολουθεί η Τουρκία.

Το δόγμα εθνικής Ασφάλειας του Ταγίπ Ερντογάν περιλαμβάνει την effects based προσέγγιση [15] που θέτει ως στόχο την διαμόρφωση της συμπεριφοράς των αντίπαλων κρατών (εν προκειμένω της Ελλάδας και της Κύπρου) κατά τρόπο επιθυμητό προς τις τουρκικές επιδιώξεις, είτε με την χρήση ή την απειλή χρήσης βίας είτε με ψυχολογικές επιχειρήσεις, είτε με χρήση πολιτικών, οικονομικών ή διπλωματικών μεθόδων.

Επιπρόσθετα θα πρέπει να σημειωθεί πως αυτού του είδους η προσέγγιση επικεντρώνεται στην αρχή πως ο αντίκτυπος κάθε φυσικής πράξης (physical action) γίνεται αντιληπτός όχι μόνο στο φυσικό πεδίο (physical domain) του αντιπάλου αλλά και στο γνωσιακό/ψυχολογικό του πεδίο (cognitive/ psychological domain), ενώ η δράση ακολουθείται από άμεσες, έμμεσες και μη ελέγξιμες επιπτώσεις. Ο αντίπαλος αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο πολλαπλών επιπέδων [16].

Όπως γίνεται αντιληπτό για την αντιμετώπιση της αναβαθμισμένης τουρκικής απειλής, το μοντέλο Αποτροπής επ’ απειλής Τιμωρίας (Deterrence by Punishment) καθίσταται παρωχημένο, καθώς ο αντίπαλος λειτουργεί στην λεγόμενη γκρίζα περιοχή (gray zone) κάτω από το όριο του Πολέμου και πάνω από το όριο της Ειρήνης, θολώνοντας το πλαίσιο κινήσεων του αντιπάλου, αποφεύγοντας την επιβολή αντιποίνων, δημιουργώντας τετελεσμένα (fait accompli), καθιστώντας το κόστος του αναθεωρητισμού πλήρως αποδεκτό [17].

Στον 21ο αιώνα, η επίτευξη της Αποτροπής καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη. Αν και το μοντέλο της Αποτροπής επ’ απειλή Τιμωρίας υπάρχει εν ισχύ αφορώντας κυρίως τις Πυρηνικές Δυνάμεις, εντούτοις χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με το μοντέλο της άρνησης των στόχων και δυνατοτήτων του αντιπάλου (denial). Το μοντέλο της Αποτροπής δια της Άρνησης προτιμάται σαφώς καθώς, όπως διαπιστώνεται, περιορίζει τις επιλογές του αντιπάλου και δίνει την πρωτοβουλία των κινήσεων στον αμυνόμενο ως προς τον έλεγχο της κλιμάκωσης καθώς μεταθέτει το δίλημμα κλιμάκωσης στον επιτιθέμενο [18].

Καθώς τα νέα υβριδικά δόγματα βασίζονται στον στρατηγικό αιφνιδιασμό και την επίτευξη τετελεσμένων σε περιορισμένο χρόνο και τόπο, η Αποτροπή δια της Άρνησης καθιστά τον στόχο του αναθεωρητικού κράτους είτε αδύνατο να επιτευχθεί είτε ιδιαίτερα κοστοβόρο, με το κόστος να υπερβαίνει σαφώς το όφελος καθώς επιμηκύνεται ο χρόνος επιτυχούς αποτελέσματος, οδηγώντας τον επιτιθέμενο εξαρχής στην λογική της φθοράς (attrition).

Ουσιαστική συμβολή της Αποτροπής δια της Άρνησης αποτελεί η δυνατότητα επίτευξης αποφασιστικής επιρροής στην διαδικασία λήψης αποφάσεων του Επιτιθέμενου, με το να μεταθέτει το δίλημμα στον επιτιθέμενο μεταξύ της απόφασης για συνέχιση της ενέργειας ή στην επιλογή της αυτοσυγκράτησης (restraint), πάντα στην βάση κόστους –οφέλους [19].

Θα πρέπει σαφώς να επισημανθεί ότι ιδιαίτερα στην περίπτωση της Συμβατικής Αποτροπής όπως ισχύει μεταξύ χωρών όπως η Ελλάδα και η Τουρκία, η Αποτροπή αποτελεί ένα ιδιαίτερα απαιτητικό στρατηγικό εγχείρημα, που προϋποθέτει τήρηση ορισμένων αρχών, αλλιώς είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Ως εκ τούτου, για μια επιτυχημένη Αποτρεπτική Στρατηγική απαιτείται η Αποτροπή να επικεντρώνεται στο γνωσιακό/ψυχολογικό υπόβαθρο του αντιπάλου, το μήνυμα που εκπέμπεται προς τον στόχο να είναι ξεκάθαρο, αξιόπιστο, σχετικό με το διακύβευμα και όχι παρεμφερές, ολοκληρωμένο σε πολλαπλά επίπεδα, και να υπάρχει η βούληση (political will and resolve) εφαρμογής του από το σύνολο του εθνικού μηχανισμού ασφάλειας αλλά και η πεποίθηση του αντιπάλου για τις δυνατότητες (capabilities) και την βούληση εφαρμογής των δυνατοτήτων αυτών [20].

Βασικές προϋποθέσεις επιτυχίας αποτελούν η ορθή ανάγνωση των προθέσεων του αντιπάλου, η ορθή αποκρυπτογράφηση του κινήτρου της αναθεωρητικής ενέργειας, το εσωτερικό περιβάλλον του αναθεωρητικού κράτους και η ανάλυση του ψυχολογικού προφίλ της ηγεσίας του [21].

Δεν πρέπει επ’ ουδενί να αγνοούνται δύο σημαντικά στοιχεία που δύνανται να αποβούν καθοριστικά στην αποτρεπτική προσπάθεια: α) Η θεωρία της Αποτροπής βασίζεται στον ορθολογισμό των δρώντων και β) Το υπέρογκο κόστος μιας αναθεωρητικής ενέργειας δύναται να καταστεί αποδεκτό για τον επιβουλέα αν τίθεται θέμα επιβίωσης (survival) του καθεστώτος ή του κράτους του ή αν το κόστος της αδράνειας (cost of inaction) υπερβαίνει το κόστος μιας επιθετικής κίνησης [22].

Ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να παραγνωριστεί πως η τουρκική ηγεσία, προεξάρχοντος του Ταγίπ Ερντογάν, διακατέχεται από το λεγόμενο Σύνδρομο των Σεβρών. Ο ίδιος θεωρεί ότι στην παρούσα συγκυρία διακυβεύεται το μέλλον του αλλά και η θέση της Τουρκίας σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο (ειδικά ως προς αυτό, υποστηρίζεται από σύσσωμο το τουρκικό πολιτικό σύστημα) και έχει καταστήσει το Αιγαίο, την Θράκη και την Κύπρο ως ενιαίο πεδίο όπου διακυβεύονται ζωτικά τουρκικά συμφέροντα, με ό,τι σημαίνει αυτό για τις προθέσεις του και τα περιθώρια υποχωρήσεων της τουρκικής πλευράς.

11042019-4.jpg

Ελικόπτερα του τουρκικού στρατού συμμετέχουν σε γυμνάσια με πραγματικά πυρά κατά την διάρκεια της στρατιωτικής άσκησης EFES-2018, κοντά στο λιμάνι της Σμύρνης, στις 10 Μαΐου 2018. REUTERS/Osman Orsal
——————————————————————————

Η όποια αποτρεπτική προσπάθεια της χώρας, ιδωθείσα απλουστευτικά και χωρίς επεξεργασμένο σχέδιο με εναλλακτικά σενάρια, μη ενταγμένη σ’ ένα συνολικό στρατηγικό σχέδιο αντιμετώπισης της τουρκικής απειλής από το σύνολο του συστήματος εθνικής ασφάλειας μπορεί να οδηγήσει την χώρα σε επικίνδυνες ατραπούς.

Η Ελλάδα οφείλει να υιοθετήσει μια στρατηγική κατεύθυνση που να επενδύει αφενός στην λογική της Αποτροπής δια της Άρνησης (Deterrence by Denial) μεταθέτοντας διαρκώς στην Τουρκία το δίλημμα της επιλογής κλιμάκωσης, αποφεύγοντας το ενδεχόμενο τετελεσμένων εις βάρος της. Όμως, αυτή η προσπάθεια δεν μπορεί να ιδωθεί σ’ ένα μονοδιάστατο δογματικό πλαίσιο (one size fits all) αντιθέτως, η Αποτροπή δια της Άρνησης πρέπει να λογίζεται ως μέρος μιας συνολικής συνεκτικής στρατηγικής προσέγγισης για την αντιμετώπιση της αναθεωρητικής Τουρκίας με καθολικό τρόπο διαχείρισης (whole of government approach) και επιμέρους στρατηγικές αλληλοσυνδεόμενες με την Υψηλή Στρατηγική της χώρας. Έννοιες όπως η Αντι-πρόσβαση /Άρνηση πρόσβασης σε Περιοχή (Anti access, area denial) [23], η Αποτροπή στον Κυβερνοχώρο (Cyberdeterrence)[24], ή η Διαχωρική Αποτροπή (Cross domain deterrence) [25] θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ενδελεχούς επεξεργασίας και να ενταχθούν ως δυνητικές επιλογές στην «φαρέτρα» του ελληνικού κράτους.

Η αποτελεσματικότητα της ελληνικής αποτρεπτικής στρατηγικής θα κριθεί στο κατά ποιο βαθμό θα αποφύγει την εσκεμμένη χειραγώγηση του ορίου (thresholds manipulation) που διέπει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ήτοι κατά πόσον η Ελλάδα θα καταστεί ανθεκτική (resilient) και θα αποκρούσει (push back) την συνδυαστική στρατηγική αιφνιδιασμού προς επίτευξη τετελεσμένων (fait accompli) της τουρκικής πλευράς.

Σε μια μεταβατική χρονική περίοδο όπου κυριαρχεί η αστάθεια του διεθνούς συστήματος και διάφορες ανακατατάξεις λαμβάνουν χώρα σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, σημαίνοντα και ουσιαστικό ρόλο στην εθνική προσπάθεια αντιμετώπισης της τουρκικής απειλής θα διαδραματίσει η εξωτερική εξισορρόπηση (οι υφιστάμενες συμμαχίες και τα διεθνή και τα περιφερειακά ερείσματα έπειτα από διαρκείς και συστηματικές διπλωματικές πρωτοβουλίες στην βάση της ορθής ανάγνωσης του διεθνούς και περιφερειακού περιβάλλοντος) σε συντονισμό με την αμυντική/αποτρεπτική στρατηγική (εσωτερική εξισορρόπηση).

Σαφώς, όμως, θα χρειαστεί μια δομή εθνικής ασφάλειας (National Security Structure) προσαρμοσμένη στα δεδομένα του 21ου αιώνα για να απαντήσει στα εξής ερωτήματα:

A) Πώς θα συγκεράσει τις απαιτήσεις που προκύπτουν από τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και ανάγνωση του περιβάλλοντος απειλών (Grand Strategy) μ’ αυτές που ανακύπτουν από τις βραχυπρόθεσμες απειλές (Emergent Strategy) (Διασύνδεση Στόχων και Μέσων); Ιδιαίτερα σ’ ότι αφορά την τουρκική απειλή, πώς θα συνδεθούν οι απαιτήσεις Άμεσης Αποτροπής (Direct-Immediate Deterrence) και Στρατηγικής Αποτροπής (Strategic Deterrence) συνδεόμενες με την ανάγκη Εκτεταμένης Αποτροπής (Extended Deterrence) – Περίπτωση Ασφάλειας της Κύπρου( Στρατηγική Συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου).

Β) Πώς θα υπάρξει μια συνεκτική καθολική προσέγγιση (comprehensive approach) στην αντιμετώπιση όλου του φάσματος των απειλών και κινδύνων της εθνικής ασφάλειας, όπου η διυπηρεσιακή συνεργασία, ο συντονισμός και η συμπερίληψη του ανθρώπινου δυναμικού απ’ όλο το φάσμα της κυβέρνησης προκρίνονται έναντι της αποσπασματικής μονοδιάστατης αντιμετώπισης από μεμονωμένα υπουργεία; Ιδιαιτέρως δε σ’ ότι αφορά την διοχέτευση ξεκάθαρου και αξιόπιστου μηνύματος προς πάσα κατεύθυνση λειτουργώντας αποτελεσματικά έναντι των Τουρκικών Ψυχολογικών Επιχειρήσεων Παραπλάνησης-απόρροια του δόγματος Ερντογάν που δίνει έμφαση στην Αιχμηρή Ισχύ;

Γ) Πώς θα εμπεδώνεται και θα διευκολύνεται η απρόσκοπτη ροή των πληροφοριών (των επεξεργασμένων και ορθών πληροφοριών) σ’ όλο το θεσμικό σύστημα και με ποια μεθοδολογικά εργαλεία θα επιτυγχάνεται η έγκαιρη προειδοποίηση (early warning), η ορθή εκτίμηση της απειλής (Foresight), και η επίγνωση της κατάστασης (Situational Awareness);

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία θα πρέπει να δημιουργηθεί μια «τράπεζα δεδομένων» για την γείτονα που θα περιλαμβάνει επεξεργασία πληροφοριών πλήρους φάσματος (full spectrum information).

Δ) Πώς η θεσμική δομή θα ενσωματώσει τις τεκτονικές αλλαγές που λαμβάνουν χώρα σε τεχνολογικό επίπεδο και αλλάζουν τα δεδομένα (game changers) στο πεδίο της ασφάλειας σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο; Πώς θα επιτευχθεί η σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την αξιοποίηση των δεδομένων της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης στις στρατιωτικές υποθέσεις;

Σε ό,τι αφορά την αποτροπή της τουρκική απειλής, η Ελλάδα θα πρέπει να ενταχθεί στον πυρήνα της έρευνας και της καινοτομίας στις στρατιωτικές υποθέσεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, αξιοποιώντας ερείσματα με τους ευρωατλαντικούς εταίρους, εντάσσοντας την στρατιωτική καινοτομία και έρευνα (εκτός από την δεδομένη αναπτυξιακή προοπτική) στην λογική της απόκτησης ασύμμετρου πλεονεκτήματος στο πλαίσιο της Αποτροπής δια της Άρνησης.

Εν κατακλείδι, οι όποιες προσπάθειες εκσυγχρονισμού των θεσμών, ή των επιχειρησιακών δογμάτων θα πρέπει να έχουν καθολικό χαρακτήρα και να είναι πλήρως εναρμονισμένες με την υψηλή στρατηγική. Οι απλουστευτικές και πρόχειρες προσεγγίσεις σε μια περίοδο τεκτονικών αλλαγών σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο λειτουργούν εν τέλει εις βάρος των δυνατοτήτων και προοπτικών της χώρας να δημιουργήσει ένα πλέγμα ασφάλειας προς υπεράσπιση του εθνικού συμφέροντος.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

*Το δοκίμιο αυτό δημοσιεύθηκε στο τεύχος 55 (Δεκέμβριος 2018 – Ιανουάριος 2019) του Foreign Affairs The Hellenic Edition.

[1] Για το δόγμα Ερντογάν βλέπε, Λαμπρόπουλος Κων/νος, Ολιστική Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας, σελ. 140-160, Μελέτη Παραδοθείσα στο ΚΕΜΕΑ, Οκτώβριος 2018
[2] Για τα Ψυχροπολεμικά δόγματα των Μαζικών Αντιποίνων και Ευέλικτης Ανταπόδοσης, βλέπε, Rosenberg, David A, The Origins of Overkill:Nuclear Weapons and American Strategy 1945-1960,,σελ 3-71, International Security, Άνοιξη 1983 και Schwartz David N,NATO’S Nuclear Dilemmas, Brookings Institution Press, Washington DC, 1983
[3] Για την προσπάθεια της Ελλάδας να μετατρέψει τους ευρωατλαντικούς θεσμούς ΝΑΤΟ-Ε.Ε σε παρόχους ασφάλειας βλέπε, Tsakonas Panayiotis and Tournikiotis Antonis, Greece;s elusive Quest for Security Providers;The Expectations-Reality Gap, σελ 301-304, Security Dialogue,vol 34, no3, September 2003
[4] O Glenn Snyder έκανε την διάκριση μεταξύ της Αποτροπής δια της Τιμωρίας και της Αποτροπής δια της Άρνησης, βλέπε,Snyder Glenn,Deterrence and Defense: Toward a theory of National Security, σελ 14-16, Princeton University Press ,1961
[5] Για την Ελληνική εφαρμογή της στρατιωτικής στρατηγικής της Ευέλικτης Ανταπόδοσης και του Ισοδύναμου Τετελεσμένου, Βλέπε, Ντόκος Θάνος και Τσάκωνας Παναγιώτης, Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας, Οικοδομώντας το Ελληνικό μοντέλο για τον 21ο αιώνα, σελ 232-249, Εκδόσεις Παπαζήση 2005
[6] Βλέπε το κλασικό πόνημα του Edward Luttwak, The political Uses of Sea Power, Johns Hopkins University Press, Baltimore, MA 1974
[7] Ο Lawrence Freedman θεωρεί πως η αξιοπιστία αποτελεί την ουσία της Αποτροπής, βλέπε, Freedman Lawrence, The evolution of Nuclear Strategy, σελ 96, St Martin Press, New York 1983.
[8] Βλέπε, Mazarr, Michael,J, Understanding Deterrence, Perspective, σελ. 7, RAND Corporation, 2018.
[9] Βλέπε, Ντόκος Θάνος και Τσάκωνας Παναγιώτης, Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας, Οικοδομώντας το Ελληνικό μοντέλο για τον 21ο αιώνα, σελ 232-249, Εκδόσεις Παπαζήση 2005
[10] Βλέπε, Λαμπρόπουλος, Κων/νος, Κατευνασμός και τουρκική απειλή: Η επικίνδυνη επιλογή, Ιστότοπος Liberal, 23 Απριλίου 2018
[11] Η λεγόμενη Αποτροπή δια της παρουσίας κατά πολλούς δεν αποτελεί ουσιαστικά Αποτροπή, βλέπε, Hanacek, Joseph, LT, Presence is not Deterrence,Proccedings, 144/4/, US Naval Analyses, US Naval Institute,Απρίλιος 2018
[12] Για το εξοπλιστικό πρόγραμμα της Τουρκίας βλέπε τα πονήματα του ταξίαρχου ε.α Χρήστου Μηνάγια βασισμένα σε απόρρητες τουρκικές πηγές α)Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και Εξοπλισμοί, Εκδόσεις Κάδμος 2014 και β)Απόρρητος Φάκελλος Τουρκία, Εκδόσεις Κάδμος, 2014
[13] Βλέπε, Λαμπρόπουλος Κων/νος, Στρατηγικός Αιφνιδιασμός και τουρκική απειλή, Ιστότοπος Liberal, 3 Απριλίου 2018
[14] Βλέπε, Walker Christopher και Ludwig Jessica, The Meaning of Sharp Power: How Authoritarian States project Influence, The Foreign Affairs, 16 Νοεμβρίου 2016
[15] Βλέπε, Davis, Paul, K, Effects Based Operations: A Grand Challenge for the Analytical Community, σελ 12, Rand Corporation, 2001
[16] Βλέπε, Ho , Joshua, The advent of a new way of war : theory and practice of effects based operations. RSIS Working Paper, No. 57, Singapore: Nanyang Technological University, 2003
[17] Βλέπε, Gerson, Michael, S, Conventional Deterrence in the Second Nuclear Age, σελ, 39-41, US Army War College: Strategic Studies Institute, 2009
[18] Βλέπε, Chilton, Kevin & Weaver Greg, Waging Deterrence in the Twenty first Century, σελ 33-34, Strategic Studies Quarterly, Spring 2009
[19] Ibid, σελ. 34
[20] Βλέπε, Kissinger Henry, A The Necessity of Choice, σελ. 12, Harper, New York, 1961
[21] Βλέπε, Mazarr, Michael,J, Understanding Deterrence, Perspective, σελ 7, RAND Corporation, 2018.
[22] Για τις παραπάνω διαπιστώσεις βλέπε το κλασικό πόνημα των Robert Jervis ,Richard Ned Lebow και Janice Gross Stein, Psychology and Deterrence,σελ, 180-202, Johns Hopkins University Press, Baltimore, MD, 1985.
[23] Βλέπε, Simon Luis, Demystifying the A2/ AD Buzz, War on the Rocks, Texas National Security Network, 4 January 2017.
[24] Βλέπε,Brantly Aaron, Conceptualizing Cyber Deterrence by Entanglement, Cyber governance and Policy Center, University of Oklahoma, 15/3/2018.
[25] Βλέπε,Gartzke, Erik & Lindsay Jon, Cross Domain Deterrence: Strategy in an Era of Complexity,Minerva Research Initiative, US Office of Naval Research, July 2014.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Πόσο κοντά στην αρχή του τέλους βρίσκεται ο Ερντογάν

0
  • του Sinan Ciddi Δημοσιεύθηκε: 11 Απριλίου 2019 – 07:59 stratfor/euro2day.gr

Τα λάθη στρατηγικής και ο φόβος δημιουργίας ενός νέου κόμματος. Η λειτουργία των δήμων ως «μηχανισμός εξυπηρετήσεων» και το ξήλωμα του… πουλόβερ. Γιατί η τουρκική αντιπολίτευση δεν πρέπει να υποτιμά τον τούρκο Πρόεδρο.

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Τουρκίας και ο εκλογικός εταίρος του νίκησαν απρόσμενα τον κυβερνών Κόμμα της Δικαιοσύνης και της Ανάπτυξης(AKP) και τον ηγέτη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στις αυτοδιοικητικές εκλογές της 31ης Μαρτίου.
Οι ψηφοφόροι στην πρωτεύουσα της Τουρκίας, την Άγκυρα, και στο βιομηχανικό και οικονομικό κέντρο της χώρας, την Κωνσταντινούπολη, επέλεξαν ψηφοφόρους από τα Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP) αντί να στηρίξουν τους υποψήφιους του κόμματος που τους κυβερνά από το 1994. Οι υποψήφιοι του CHP κέρδισαν επίσης σε πέντε άλλες μεγάλες πόλεις, επιφέροντας πλήγμα στον Ερντογάν και στο AKP σε πολλαπλά μέτωπα.

Οι αυτοδιοικητικές εκλογές της Τουρκίας δεν είχαν διεθνές ενδιαφέρον στο παρελθόν, όμως ο Ερντογάν ανύψωσε την αξία των φετινών εκλογών χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμά τους ζωτικής σημασίας για «την επιβίωση και συνέχεια της Τουρκίας». Με αυτόν τον τρόπο, ουσιαστικά ρώτησε τους ψηφοφόρους αν εγκρίνουν αυτόν και το κόμμα του.

Κατά τα παρελθόν, οι ψηφοφόροι επέλεγαν το AKP για να διαχειρίζεται τις πόλεις και τις γειτονιές τους διότι θεωρούσαν πως οι υποψήφιοι του κόμματος είναι πρώτ’ απ’ όλα ικανοί τοπικοί κυβερνήτες. Όμως, καθώς αυξάνεται η δυσαρέσκεια του λαού έναντι της κυβέρνησης, λόγω του υψηλού πληθωρισμού, της αυξανόμενης ανεργίας και της σοβαρά αποδυναμωμένης οικονομίας, ο Ερντογάν αποφάσισε να πραγματοποιήσει μια προεκλογική εκστρατεία εξαιρετικά υψηλής πόλωσης,προκειμένου να διατηρηθεί η εξουσία του AKP στις τοπικές κυβερνήσεις. Αυτό ήταν λάθος. Οι επόμενες τουρκικές εκλογές δεν αναμένονται πριν το 2023. Αυτή είναι ίσως η καλύτερη είδηση για τον Ερντογάν και το AKP.

Πολιτική διάβρωση

Ο Μανσούρ Γιαβάς του CHP κέρδισε την κούρσα για τη δημαρχεία στην Άγκυρα με διαφορά 4 ποσοστιαίων μονάδων. Η διαφορά ήταν πολύ μικρότερη στην Κωνσταντινούπολη –μόλις 18.500 ψήφων- όμως φαίνεται πως ο Εκρέμ Ιμάμογλου του CHP κέρδισε τον αντίπαλό του του AKP, τον πρώην πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ (σ.τ.μ: ο Ερντογάν, επικαλούμενος «οργανωμένο έγκλημα» και παρατυπίες σε διάφορα εκλογικά τμήματα της Κωνσταντινούπολης, αμφισβητεί το αποτέλεσμα και ζητά ακύρωση των εκλογών στην πόλη και διενέργεια νέων, ελπίζοντας πως θα αλλάξει το τελικό αποτέλεσμα.).

Το CHP κράτησε τη Σμύρνη, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, ενώ κατάφερε επίσης να αποκτήσει την Αττάλεια, τα Άδανα και αρκετά άλλα μητροπολιτικά κέντρα.

Η απώλεια μητροπολιτικών κέντρων αποτελεί μείζον πρόβλημα για το AKP και τον Ερντογάν, καθώς η διαχείριση αυτών των τοπικών κυβερνήσεων ήταν κεντρικής σημασίας για το πελατειακό σύστημα του Ερντογάν. Οι Δήμοι, μεταξύ άλλων, εκδίδουν οικοδομικές άδειες, επιχειρηματικές άδειες και άδειες λειτουργίας. Επιπλέον, το AKP βασίζονταν στις δημοτικές αρχές για την κατανομή πόρων και για χάρες προς τους ψηφοφόρους, κάτι που έδωσε τη δυνατότητα στο AKP να χτίσει μια γερή εκλογική βάση η οποία έχει «θολώσει» τις γραμμές μεταξύ του κράτους και του κυβερνώντος κόμματος –τόσο πού, που υπό την κυβέρνηση Ερντογάν  οι πολιτικοί «σκοτώνονταν» να θέσουν υποψηφιότητα στις αυτοδιοικητικές εκλογές επειδή είναι πολύ πιο προσοδοφόρο να είσαι περιφερειάρχης ή δήμαρχος απ’ το να είσαι βουλευτής.

Η αποδοχή της απώλειας της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας θα ήταν ένα τεράστιο πλήγμα για τα πελατειακά δίκτυα του Ερντογάν: οι ψηφοφόροι και οι τοπικοί αξιωματούχοι εξαρτώνται από την προστασία του Ερντογάν, ο οποίος με τη σειρά του εξαρτάται από τη δική τους πολιτική στήριξη για να διατηρήσει την εξουσία του.

Ανεξάρτητα από την προστασία, η αποδοχή της ήττας θα μπορούσε επίσης να ερμηνευθεί ότι ο Ερντογάν έχει αποδυναμωθεί και θα συνεχίσει να αποδυναμώνεται. Αν και το AKP κέρδισε τη «μερίδα του λέοντος» συνολικά στις εκλογές της 31ης Μαρτίου, το να δώσει τα «κλειδιά» της Κωνσταντινόπουλος και της Άγκυρας (ιδιαίτερα) είναι πιθανό να ενθαρρύνει τα πολιτικά κόμματα της αντιπολίτευσης όπως το CHP και το φιλοκουρδικό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα (HDP) και να αρχίσει να στερεοποιεί την ιδέα πως ο Ερντογάν δεν είναι ακατανίκητος.

Η τελευταία φορά που η αντιπολίτευση της Τουρκίας βρήκε έναν τέτοιον «αέρα» ελπίδας και αισιοδοξίας, ήταν το 2013 με τις διαδηλώσεις στο Πάρκο Γκεζί. Ομοίως, αν πρόλογος είναι τα περασμένα (σ.τ.μ. έκφραση από το έργο του Σαίξπηρ «η Τρικυμία»), τότε ο Ερντογάν είναι αρκετά εύστροφος ώστε να αντιληφθεί πως ο δρόμος προς την ήττα για τα κυβερνώντα κόμματα της Τουρκίας ξεκίνησε με τις αρχικές απώλειές τους στις τοπικές εκλογές. Αυτό συνέβη με το κεντροδεξιό Κόμμα της Μητέρας Πατρίδας στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στο κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα στα μέσα της δεκαετίας του 1990.

Το «ξήλωμα» της λαϊκής στήριξης σε τοπικό επίπεδο επιβεβαιώνει τις υποψίες πολλών αναλυτών πως οι αστικοί πληθυσμοί όλο και περισσότερο δεν εμπιστεύονται το AKP. Καθ’ όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, ήταν σαφές πως ο Ερντογάν ήταν σημαντικά εκτός επαφής με τις αντιλήψεις των ψηφοφόρων: ολόκληρη η στρατηγική του AKP βασίστηκε στο ότι οι εκλογές ήταν ζήτημα ζωής και θανάτου για τη δημοκρατία και πως ο Ερντογάν ήταν ο καλύτερος άνθρωπος για να την προστατεύσει.

Όσο και αν ήθελε ο Ερντογάν αυτό να είναι το καθοριστικό ζήτημα, οι κάλπες έδειξαν πως οι ψηφοφόροι έβαλαν τις οικονομικές ανησυχίες πάνω από άλλα ζητήματα. Ο Ερντογάν και το AKP δαιμονοποίησαν το CHP και το HDP ως ριψοκίνδυνες εναλλακτικές του AKP, παρουσιάζοντάς τα ως υποστηρικτές της «τρομοκρατίας» που συνεργάζονται με το αυτονομιστικό Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK). Τα μετεκλογικά στοιχεία στηρίζουν την άποψη πως η στρατηγική του Ερντογάν, γύρισε μπούμερανγκ. Πολλοί Κούρδοι ψηφοφόροι στην Κωνσταντινούπολη και στην Άγκυρα αποδείχθηκαν καθοριστικοί για την εξασφάλιση των νικών του CHP. Αντιθέτως, η προεκλογική εκστρατεία του CHP ήταν συμμετοχή, μη διχαστική και επικεντρώνονταν σε συγκεκριμένα ζητήματα.

Μετάβαση εξουσίας

Μέχρι στιγμής, το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο της Τουρκίας δεν έχει καταστήσει επίσημα τα αποτελέσματα των εκλογών της 31ης Μαρτίου. Ποια είναι η πιθανότητα το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο να επιβεβαιώσει τις νίκες του CHP και, το σημαντικότερο, ποια είναι η πιθανότητα να γίνει πραγματικά ο Γιαβάς δήμαρχος της Άγκυρας και ο Ιμάμογλου της Κωνσταντινούπολης;

Η απάντηση και στα δυο αυτά ερωτήματα πιθανότατα έγκειται στη θέση του ίδιου του Ερντογάν, όσο περίεργο και αν είναι αυτό. Ο Ερντογάν δεν έχει επίσημο λόγο επί του αποτελέσματος των τοπικών εκλογών. Διάφορες πηγές έχουν αναφέρει πως ο ίδιος είναι διχασμένος. Αν αποδεχθεί την ήττα, τότε ανησυχεί πως θα είναι θέμα χρόνου προτού αμφισβητηθούν η νομιμότητα και η δημοφιλία του. Ανησυχεί επίσης για τις προκλήσεις στην βάση της εξουσίας του λόγω της πιθανής δημιουργίας ενός νέου κόμματος της αντιπολίτευσης, του οποίου θα ηγούνται δυο πρώην έμπιστοι του Ερντογάν, ο πρώην πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλουκαι ο πρώην αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλί Μπαμπατζάν.

Ο Ερντογάν θα μπορούσε να προσπαθήσει να βρει τρόπο να κηρύξει άκυρα τα αποτελέσματα σε Κωνσταντινούπολη και Άγκυρα, με τα φιλοκυβερνητικά MME να αμφισβητούν την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων και να κάνουν λόγο για «πραξικόπημα». Η πολιτική αντιπολίτευση υποψιάζεται πως είδε δεν θα επιτραπεί σε Γιαβάς και Ιμάμογλου να αναλάβουν τα καθήκοντά τους, ή εάν τελικά κηρυχθούν νικητές, η ελεγχόμενη από το AKP Βουλή θα περάσει νομοθεσία που θα περιορίζει τη δημαρχιακή εξουσία.

Η απώλεια των εσόδων από την «προστασία» πιθανότατα δεν είναι το μόνο πράγμα που ανησυχεί το AKP: όταν αναλάβει την ηγεσία, η αντιπολίτευση θα βρίσκεται σε θέση να ανοίξει τα αυτοδιοικητικά βιβλία και να διενεργήσει ελέγχους για να ανακαλύψει και να εκθέσει υποθέσεις διαφθοράς.

Τελικά, ωστόσο, το αν το CHP θα αναλάβει τον έλεγχο της Κωνσταντινούπολης και της Άγκυρας έχει λιγότερη σχέση απ’ ότι τα γενικότερα κακά νέα που αντιμετωπίζουν Ερντογάν και AKP, και οι λίγες καλές επιλογές που τους απομένουν.

Η διεθνής κοινότητα και η κοινή γνώμη σε μεγάλο βαθμό έχουν ήδη αποδεχθεί πως το CHP έχει «κερδίσει». Αν ανατραπεί δια της βίας αυτό τη η νίκη, η Τουρκία θα βρίσκονταν σε πιο δυσμενή θέση απ’ ότι ήδη είναι. Ο Ερντογάν θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τα εκλογικά αποτελέσματα για να πεις στους Ευρωπαίους και Αμερικάνους εταίρους πως η Τουρκία εξακολουθεί να είναι μια ανθεκτική δημοκρατία, παρά την ευρύτερη επιφυλακτικότητα των τελευταίων έξι ετών. Αν το πράξει αυτό, όμως, είναι πιθανόν να επιταχύνει την απώλεια εξουσίας, καθώς θα χάσει τα μέσα για να προσελκύει υποστηρικτές. Επιπλέον, η εμμονή με τις εκλογές αποσπά την προσοχή του Ερντογάν από πιεστικά προβλήματα, όπως το πώς θα διορθωθεί η οικονομία η οποία επιδεινώνεται μέρα με τη μέρα και το πώς θα διαχειριστεί βασικές διμερείς σχέσεις –ιδιαίτερα με τις ΗΠΑ, που θα μπορούσαν να επιβάλουν κυρώσεις ακόμα και αυτό το καλοκαίρι αν η Τουρκία προχωρήσει στην αγορά του Ρωσικού πυραυλικού συστήματος.

Αναμφίβολα, οι εκλογικές απώλειες της 31ης Μαρτίου αποτελούν τη σημαντικότερη πολιτική πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει ο Ερντογάν από τις διαδηλώσεις του Πάρκου Γκεζί. Αν και είναι αποδυναμωμένος, ωστόσο εξακολουθεί να είναι πρόεδρος, με τεράστιους πόρους και με ένα κράτος που παραμένει υπό την εξουσία του. Το να υποτιμάται ο Ερντογάν διότι βρίσκεται υπό πίεση, είναι ένα λάθος που καλό θα είναι να αποφύγει η πολιτική αντιπολίτευση της Τουρκίας.

Δημοσιεύθηκε: 11 Απριλίου 2019 – 07:59https://www.euro2day.gr/specials/topics/article/1675101/poso-konta-sthn-arhh-toy-teloys-vrisketai-o-erntog.html

Το δράμα μας με ποπ κορν

3

Κώστας Γιαννακίδης 11 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2019, 07:05 protagon.gr

Oσοι παρακολουθήσουν την ταινία του Κώστα Γαβρά θα βιώσουν ένα περίεργο συναίσθημα: θα βλέπουν τη διαπραγμάτευση που πλήρωσαν τόσο ακριβά, να περιγράφεται ως μία πράξη επαναστατικού ηρωισμού. Αλλά τα έχει αυτά η τέχνη. Μπορεί να ευτελίσει το ευγενές και να αποθεώσει το φθηνό.

– Το «Ζ» βγήκε στις αίθουσες ακριβώς πριν από πενήντα χρόνια, φορτωμένο με μία σειρά από βραβεία, ανάμεσα τους και το Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας -γυρίστηκε στα γαλλικά. Η ταινία μετέφερε στη μεγάλη οθόνη το ομότιτλο βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Πρωταγωνιστής της πλοκής ήταν ο ανακριτής Χρήστος Σαρτζετάκης που ερμήνευσε έξοχα ο Ζαν Λουί Τρεντινιάν.

Βέβαια, βλέποντας την ταινία και τον Τρεντινιάν δεν μπορούσαμε να φανταστούμε τι επρόκειτο να αντιμετωπίσουμε όταν ο Κύριος Χρήστος θα έμπαινε στο Προεδρικό Μέγαρο για να μας ενημερώσει ότι «είμεθα έθνος ανάδελφον». Ωστόσο, με τη δεύτερη ελληνικού ενδιαφέροντος, ταινία του Γαβρά δεν διατρέχουμε αντίστοιχο κίνδυνο, αν και ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος για τις διαθέσεις της Ιστορίας.

Ο Παππάς δίνει €630.000 στον Γαβρά για την ταινία της «υπερήφανης διαπραγμάτευσης».  Η ταινία λέγεται «Adults in the room», «Ενήλικοι στο Δωμάτιο» -τίτλος που ενδέχεται να οδηγήσει σε χαριτωμένες παρανοήσεις το κοινό που δεν είναι πλήρως ενημερωμένο.

Πρόκειται για μεταφορά του βιβλίου που έγραψε ο Γιάνης Βαρουφάκης με θέμα την υπερήφανη διαπραγμάτευση του 2015 που οδήγησε στο κλείσιμο των τραπεζών, στο τρίτο μνημόνιο και στη δέσμευση της δημόσιας περιουσίας για έναν αιώνα. Όσοι έχουν γνώση του σεναρίου, αναφέρονται σε μία, μάλλον ηρωική, αφήγηση των γεγονότων με τους βασικούς πρωταγωνιστές να καθοδηγούνται από ευγενείς αυταπάτες, αλλά να πέφτουν πάνω στα δόντια του κακού Σόιμπλε. Η ταινία δεν έχει, φυσικά, happy end. Και ίσως, για συμβολικούς λόγους, οι θεατές θα πρέπει να πληρώνουν το εισιτήριο αφού δουν το έργο, αν και, μεταξύ μας, το έχουν ήδη πληρώσει.

Με απόφαση του υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής Νίκου Παππά, η ταινία εντάσσεται, ως επενδυτικό σχέδιο, σε πλαίσιο χρηματοδότησης και επιχορηγείται με 630.000 ευρώ. Θέλετε να έχετε μία εικόνα με αυτά που ισχύουν για ελληνικές δημιουργίες; Φανταστείτε ότι ο «Κυνόδοντας» του Λάνθιμου κόστισε μετά βίας 200.000 ευρώ. Οι δε ετήσιες επιδοτήσεις που χορηγεί το Κέντρο Κινηματογράφου προς νέους κινηματογραφιστές, δεν υπερβαίνουν τις 250.000 ευρώ.

Ωστόσο η επιδότηση προς τον Γαβρά δεν σχετίζεται με τη χρηματοδότηση της εγχώριας κινηματογραφικής παραγωγής. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που «τρέχει» στο υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής με σκοπό την προσέλκυση διεθνών κινηματογραφικών παραγωγών. Ο προϋπολογισμός του είναι 75 εκατ. ευρώ. Από τη στιγμή που η εταιρεία παραγωγής ικανοποιούσε τα κριτήρια επιλεξιμότητας, το υπουργείο θα δυσκολευόταν να τα απορρίψει.

Εδώ, βέβαια, εγείρεται ένα μικρό θέμα: πώς γίνεται να χρηματοδοτείς κάποιον που αφηγείται μία ιστορία η οποία σε αφορά προσωπικά; Αυτή είναι άλλη συζήτηση, δεοντολογικού χαρακτήρα, που, αν θέλετε, δεν αφορά τους παραγωγούς της ταινίας. Και αν τελικά υπάρχει κάτι πραγματικά ενδιαφέρον σε όλη αυτήν την κουβέντα, είναι ο τρόπος με τον οποίο η τέχνη και οι διεθνείς προσλαμβάνουσες εικόνες αφηγούνται την περιπέτεια του 2015.

Η δημοσιογραφική έρευνα, ειδικά εκείνη που επεκτάθηκε στη σφαίρα του ντοκιμαντέρ, εστιάζει στα πρόσωπα, στον «ενθουσιασμό» των στιγμών, περιγράφει τον Τσίπρα και τον Βαρουφάκη ως όμορφους ηττημένους, περίπου ως επαναστάτες που κάηκαν στη φλόγα του αγώνα. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που ο Βαρουφάκης ασκεί μεγάλη έλξη σε διεθνείς προσωπικότητες όπως ο Σάντερς, ο Τσόμσκι, ο Κόρμπιν —βλέπουν τα πράγματα από μακριά και μία εξωτική διάθεση.

Αντίστοιχα, η ταινία του Γαβρά θα μεταφέρει στο διεθνές ακροατήριο τη ρομαντική εκδοχή ενός εγκλήματος. Το έχει αυτό η τέχνη. Βλέπεις το «Μπόνι και Κλάιντ» και τους συμπαθείς. Δεν θα δεις με συμπάθεια τον Βαρουφάκη με το μαγνητόφωνο στο Eurogroup; Ειδικά το σινεμά, μπορεί να πάρει το ευγενές και να το ευτελίσει —δείτε τις ηρωϊκές ταινίες των εθνικών επετείων. Μπορεί όμως να πάρει το άθλιο και να το πουλήσει ως ευγενές. Προσεχώς στις οθόνες μας. Πηγή: Protagon.gr

Η Κίνα του Σι θέλει να είναι πλούσια και… κομμουνιστική

0

του Martin Wolf Financial Times/euro2day.gr
Το Πεκίνο πρέπει να υπερβεί μεγάλες προκλήσεις για να φτάσει σε δυτικά επίπεδα ευημερίας. Ο ξεπερασμένος μαρξισμός, η διαφθορά και τα όρια της οικονομικής ανάπτυξης. Το παράδειγμα της Ν. Κορέας και η Σιγκαπούρη.

Δημοσιεύθηκε: 10 Απριλίου 2019

Θα εξελιχθεί η Κίνα σε μια χώρα υψηλού εισοδήματος, η οποία θα κυβερνάται ακόμα από ένα κομμουνιστικό κόμμα-κράτος; Αν η Κίνα το επιτύγχανε αυτό, θα μεταμόρφωνε έναν κόσμο στον οποίο όλες οι μεγάλες χώρες υψηλού εισοδήματος είναι δημοκρατικές. Θα άλλαζε την παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων, όχι μόνο οικονομικά και στρατιωτικά αλλά επίσης πολιτικά και ιδεολογικά.

Αυτό είναι που περιμένει να συμβεί ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ. Αλλά πόσο πιθανό είναι, αλήθεια;

Η Κίνα δεν αποτελεί σήμερα μια τόσο ξεχωριστή περίπτωση. Πράγματι, ο αριθμός των χωρών που κυβερνώνται από ένα κόμμα το οποίο αυτοαποκαλείται «κομμουνιστικό» είναι πολύ μικρότερος από ό,τι ήταν πριν το 1991. Ωστόσο παραμένουν μερικές ακόμα, ιδίως το Βιετνάμ. Πράγματι, επίσης, έχει καταγράψει τέσσερις δεκαετίες εκπληκτικής οικονομικής ανάπτυξης. Παραμένει όμως μια χώρα μεσαίου εισοδήματος, η οποία κατατάσσεται από το ΔΝΤ στην 75η θέση όσον αφορά το κατά κεφαλήν εισόδημα, λίγο κάτω από το Μεξικό και την Ταϊλάνδη.

Αλλά και όσον αφορά την ποιότητα της διακυβέρνησης δεν έχει ιδιαίτερες επιδόσεις, τουλάχιστον με βάση τους δείκτες της Παγκόσμιας Τράπεζας. Όπως θα ανέμενε κανείς, κατατάσσεται πολύ υψηλότερα στην «κυβερνητική αποτελεσματικότητα», όπου βρίσκεται κοντά στην Ιταλία, από ό,τι για τη «λογοδοσία και τη συμμετοχή», όπου είναι κάτω από τη Ρωσία. Αλλά δεν ξεχωρίζει ούτε μεταξύ των χωρών μεσαίου εισοδήματος.

Αν ωστόσο εξελισσόταν σε μια χώρα υψηλού εισοδήματος, με κατά κεφαλήν εισόδημα στο επίπεδο, ας πούμε, της Νότιας Κορέας, αλλά με κυβερνητική λογοδοσία στο σημείο που είναι σήμερα, τότε θα είχε εμφανιστεί κάτι καινούργιο. Άλλωστε, ακόμα και η «λογοδοσία και συμμετοχή» της Σιγκαπούρης είναι καλύτερη από αυτήν της Κίνας.

Aν συνέβαινε τούτο, η Κίνα θα κατόρθωνε να γίνει πλούσια, ενώ το πολιτικό της σύστημα θα έμενε το ίδιο. Είναι ξεκάθαρο ότι αυτό προσπαθεί να επιτύχει ο κ. Σι.

H ανάπτυξη του πραγματικού κατά κεφαλήν εισοδήματος κατά 4% τον χρόνο για άλλη μια γενιά θα οδηγούσε την Κίνα στις μεσαίες θέσεις της ομάδας των χωρών υψηλού εισοδήματος. Η οικονομία της θα ήταν τότε πολύ μεγαλύτερη από αυτήν των ΗΠΑ και της Ε.Ε. μαζί. Θα επρόκειτο για ένα νέο κόσμο. Αλλά είναι πιθανόν; Η Νότια Κορέα είναι εντέλει η μόνη μεγάλη χώρα που έχει μετακινηθεί από την κατηγορία του χαμηλού εισοδήματος σε αυτήν του υψηλού μέσα σε δύο γενιές.

Για να το επιτύχει αυτό, το κόμμα-κράτος της Κίνας πρέπει να κατορθώσει να πιάσει υψηλά επίπεδα απόδοσης στον τομέα της διακυβέρνησης και η κινεζική οικονομία να καταφέρει να προσφέρει υψηλά εισοδήματα, χωρίς να υποκύψει στα αιτήματα για μεγαλύτερη λογοδοσία από έναν πληθυσμό ο οποίος ως τότε θα είναι εύπορος, αστικοποιημένος, μορφωμένος και απαιτητικός. Επιπλέον, αυτό πρέπει να συμβεί χωρίς τις διαιρέσεις στην ελίτ του κόμματος, οι οποίες κατέστρεψαν τη Σοβιετική Ένωση.

Γιατί μπορεί να αποτύχει η Κίνα; Μπορεί να υποκύψει στην «παγίδα μεσαίου-εισοδήματος». Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας είναι ήδη αρκετά «φουσκωμένη». Επιπλέον, καθώς ο πληθυσμός γερνάει, οι περιβαλλοντικοί περιορισμοί αυξάνουν, η οικονομία ελέγχεται περισσότερο από το κράτος και οι αποδόσεις των επενδύσεων υποχωρούν, η ανάπτυξη -η οποία βρίσκεται ήδη αρκετά χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2008- μπορεί να πέσει σε επίπεδα ελάχιστα υψηλότερα από αυτά των χωρών υψηλού εισοδήματος. Η σύγκλιση τότε θα κολλήσει. Μια κρίση χρέους μπορεί να καταστήσει την επιβράδυνση αυτή πιο απότομη.

Εν τω μεταξύ, οι κοινωνικές αλλαγές μπορεί να υπονομεύσουν τη νομιμοποίηση του κόμματος-κράτους, ειδικά στο πλαίσιο μιας τέτοιας επιβράδυνσης. Επιπλέον, μακροπρόθεσμα, το κόμμα μπορεί να διαπιστώσει ότι είναι αδύνατο να συγκρατήσει την εσωτερική διαφθορά. Μπορεί επίσης να διαπιστώσει ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να διατηρήσει τη νομιμοποίηση ενός οργανισμού ο οποίος έχει ρίζες σε έναν ξεπερασμένο μαρξισμό, ιδίως από τη στιγμή που έχει διαπράξει τέτοια εγκλήματα όπως το «μεγάλο άλμα προς τα μπρος» και η «πολιτιστική επανάσταση». Όπως σημειώνει ο Kέρι Μπράουν του King’s College, σε ένα συναρπαστικό βιβλίο για τον πολιτισμό του κομμουνισμού της Κίνας, το παρελθόν είναι «γεμάτο πόρτες οι οποίες είναι κλειστές και κλειδωμένες και περιοχές οι οποίες είναι αποκλεισμένες και αστυνομευόμενες».

Γιατί, εντούτοις, μπορεί να επιτύχει ο κινεζικός κομμουνισμός; Μια απάντηση είναι ότι το κόμμα-κράτος έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ευέλικτο και πραγματιστικό. Η ταχύτατη μετάβαση από την «πολιτιστική επανάσταση» στη «μεταρρύθμιση και το άνοιγμα» ήταν επίτευγμα. Η αρχαία ιδέα της «εντολής του ουρανού» είναι επίσης αρκετά χρήσιμη: από τη στιγμή που οι κομμουνιστές είναι στην εξουσία, ήταν γραφτό να είναι.

Μια άλλη απάντηση βρίσκεται στις βαθιές ρίζες του γραφειοκρατικού απολυταρχισμού στην Κίνα. Εξίσου καίριος είναι και ο ισχυρισμός του κόμματος ότι γλίτωσε το έθνος από τη φτώχεια και την ηττοπάθεια και έφερε ευημερία και ισχύ. Το κόμμα είναι πάντοτε αυτό που διαμορφώνει το εθνικό αφήγημα. Είναι με τα λόγια του καθηγητή Μπράουν, το «αποθετήριο της εθνικής αποστολής». Ο γάμος του κόμματος με τον εθνικισμό είναι ένα ισχυρό θεμέλιο νομιμοποίησης. Ο τρόπος με τον οποίο ασκούν οι ΗΠΑ την εμπορική διπλωματία μπορεί να ενισχύσει την εθνική στήριξη.

Το κομμουνιστικό κόμμα έχει επιπρόσθετα όπλα. Το ένα είναι το φιλομαθές και επιχειρηματικό πνεύμα του κινεζικού λαού, το οποίο αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα να ευημερήσει. Ένα άλλο προτέρημα είναι η ικανότητα να μετασχηματίζει τη σύγχρονη τεχνολογία σε ένα σύστημα στενής παρακολούθησης κάθε σχεδόν Κινέζου πολίτη. Ένα άλλο είναι η ικανότητα να καταδεικνύει τις τελευταίες οικονομικές και πολιτικές αποτυχίες των δημοκρατιών υψηλού εισοδήματος: η παγκόσμια οικονομική κρίση· η επιβράδυνση της παραγωγικότητας· η τάση να επιλέγονται ανίκανοι ηγέτες (όπως ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ) και εφιαλτικοί στόχοι (όπως το Βrexit).

Για ένα μεγάλο αριθμό Κινέζων, η δημοκρατική εναλλακτική πρέπει να δείχνει λιγότερο ελκυστική από πριν. Για αυτούς, η διακινδύνευση της εγχώριας πολιτικής σταθερότητας για τις σημερινές εκδοχές της δημοκρατίας, καθώς και της δυτικής απόρριψης της πραγματιστικής λογικής στην οποία βασίζεται η πρόοδος της Κίνας, θα φαινόταν κάτι το επιπόλαιο.

Θα εξελιχθεί η Κίνα σε μια τεράστια Σιγκαπούρη, με υψηλά επίπεδα εισοδήματος και κυβερνητικής αποτελεσματικότητας, διατηρώντας ταυτόχρονα την ηγεμονία του ενός κόμματος; Μήπως τελικά καταρρεύσει το πολιτικό της σύστημα, η οικονομική της πρόοδος ή και τα δύο; Θα μείνει ο κ. Σι στην ιστορία ως ο άνθρωπος που έφερε την Κίνα στην κορυφή του κόσμου ή σαν μια κινεζική εκδοχή τουΜπρέζνιεφ, ο συντηρητισμός του οποίου οδήγησε το σοβιετικό σύστημα σε αναπόδραστη απόγνωση; Είναι αδύνατο να γνωρίζει κανείς πώς θα λήξει αυτό.

Οι Κινέζοι από μόνοι τους θα αποφασίσουν. Γνωρίζουμε μόνο ότι έχει σημασία για εμάς όλους. Εν τω μεταξύ, η Δύση πρέπει να κοιτάξει προς τα μέσα, για να επιδιορθώσει το δικό της προβληματικό δημοκρατικό σύστημα.

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

Πως φτάσαμε στη σύγκρουση της Τουρκίας με τον Λευκό Οίκο; Ο ρόλος του Πενταγώνου…

0

Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

File Photo: US President Donald J. Trump (C-L) walks with US Acting Defense Secretary Patrick Shanahan (C-R) after arriving at the Pentagon, with US Vice President Mike Pence (3-R) and National Security Adviser John Bolton (2-R), in Arlington, Virginia, USA, 15 March 2019. EPA, MICHAEL REYNOLDS

APRIL 11, 2019

Όταν οι στρατηγοί του Πενταγώνου εξήγησαν στους διπλωμάτες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι το ρωσικό σύστημα των S-400 αποτελεί τον μεγαλύτερο αντίπαλο του αμερικανικού μαχητικού F-35, και ότι έχει τη δυνατότητα να κλέψει τα απόρρητα μυστικά του, αυτοί γνώριζαν ότι η Αμερική και η Τουρκία εισέρχονταν σε μία ευθεία σύγκρουση. Στη διάρκεια της συζήτησης, οι διπλωμάτες άκουσαν επίσης ότι οι S-400 και τα F-35, δεν υπάρχει περίπτωση να βρεθούν ταυτόχρονα στους ίδιους χώρους. Ο φόβος των στρατηγών είναι υπαρκτός αφού οι μυστικές υπηρεσίες πιστοποίησαν ότι οι Ρώσοι κατασκεύασαν ένα αντιπυραυλικό σύστημα που παρόμοιό του δεν υπάρχει στον κόσμο.

Ήταν η πρώτη φορά που όλοι συμφωνούσαν ότι στο θέμα της Τουρκίας δεν χωρά καμία υποχώρηση, παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε στείλει -στην άγνοια του- λάθος μηνύματα στον Τούρκο ομόλογό του, Ταγίπ Ερντογάν. Οι διπλωμάτες ενημέρωσαν τον υπουργό Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, ο οποίος ανέλαβε το δύσκολο έργο να ενημερώσει τους Τούρκους και ταυτόχρονα να τους προειδοποιήσει για τις συνέπειες.

O επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας συνόδευσε στο Πεντάγωνο τον κ. Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Μαικ Πενς και τον σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου Τζον Μπόλτον. Ήταν 15 Μαρτίου. Εκεί άκουσε και ο ίδιος την απόφαση των στρατηγών: Τα F-35 δεν θα δοθούν στην Τουρκία αν τελικά αγοράσει τους S-400. (Η φωτογραφία που δημοσιεύουμε είναι από την επίσκεψη εκείνη).

Ο πρώτος που πληροφορήθηκε την απόφαση ήταν ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, που έκανε ακόμα μία προσπάθεια να πείσει τον κ. Πομπέο. Κατέθεσε πρόταση η οποία λίγο-πολύ ανέφερε ότι οι S-400 αγοράζονται για την εθνική άμυνα της Τουρκίας και δεν θα έχουν την παραμικρή εμπλοκή με τα συστήματα του ΝΑΤΟ. Όμως, δεν ήταν αυτό το ζητούμενο. Η Τουρκία έδωσε έωλες διαβεβαιώσεις για την προστασία των F-35. Έτσι ο κ. Πομπέο του μετέφερε την τελική απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως αυτή εκφράστηκε από τον αντιπρόεδρο Μάικ Πένς: Ακυρώστε την αγορά του ρωσικού συστήματος. Εκεί τελείωσε η συζήτηση καθώς ο κ. Τσαβούσογλου είχε εξαντλήσει τα όρια διαπραγμάτευσης που έθεσε ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν.

Αργότερα, και αφού είχε συναντήσει και τον Τζον Μπόλτον στο Λευκό Οίκο, δέχθηκε τους δημοσιογράφους στους οποίους παρουσιάστηκε …ανένδοτος, ισχυριζόμενος ότι «τα είπε» στον κ. Πομπέο και στον κ. Μπόλτον. Στην πραγματικότητα «τα άκουσε»…

Χθες, στην Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, ο κ. Πομπέο δήλωσε: «Όπως μου εξήγησαν στο Πεντάγωνο, είναι αδύνατο ταυτόχρονα να υπάρχουν στον εναέριο χώρο τα F-35, την εποπτεία του οποίου έχουν σε σημαντικό βαθμό τα συστήματα S-400. Δεν είναι τόσο καλή η περιγραφή μου από τεχνολογικής απόψεως, αλλά η τεχνολογία αυτή δεν μπορεί να συνυπάρχει, πράγμα που καταστήσαμε σαφές στην Τουρκία μέσω των διαύλων του υπουργείου Εξωτερικών και του υπουργείου Άμυνας. Είναι ένα σοβαρό τεχνολογικό πρόβλημα», σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών.

Πρόσθεσε: Οι ΗΠΑ κατέστησαν σαφές στην Τουρκία ότι η ίδια κατασκευάζει σημαντικά εξαρτήματα για τα F-35 και δεν είναι μόνο αγοραστής αλλά και μέρος της αλυσίδας των πωλήσεων» στο πλαίσιο του προγράμματος παραγωγής του μαχητικού αεροσκάφους. Καταστήσαμε σαφές, ότι τίποτα από αυτά δεν μπορούν να συνεχιστούν αν αγοράσουν τους S-400.

Στη συνέχεια δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο, να υπάρξουν κυρώσεις κατά της Τουρκίας εκ μέρους των ΗΠΑ σύμφωνα με τον νόμο CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA-νόμος για την αντιμετώπιση αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων).

Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι οι Αμερικανοί είναι θυμωμένοι. Το δείχνουν άλλωστε σε κάθε ευκαιρία. Όμως, στο σημείο που οδηγήθηκαν τα πράγματα ποιες είναι οι επιλογές τους, εκτός της αναζήτησης τρόπου ήττας του Ερντογάν και αποχώρησής του από την εξουσία; Διότι όπως δηλώνει ο ίδιος -και δεν έχουμε κανένα λόγο να μην τον πιστέψουμε- η σχέση του με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν είναι εξαιρετική και θα αναπτυχθεί ακόμα περισσότερο. Δεν υποκύπτει, είναι το δημόσιο μήνυμα του προς τον κ. Τραμπ, ένα μήνυμα που όπως φέρεται να εξήγησε ο κ. Τσαβούσογλου, δεν θα αλλάξει.

Μέσα σ’ αυτά τα αρνητικά μηνύματα που εκπέμπονται από την Τουρκία, η οποία την Τρίτη το βράδυ -διά του υπουργού των Εξωτερικών- εξαπέλυσε σκληρή επίθεση εναντίον της Ουάσιγκτον με αφορμή τις αμερικανικές κυρώσεις εναντίον του Ιράν, οι ΗΠΑ έλαβαν και ένα ευχάριστο μήνυμα από το Ισραήλ: ο μεγαλύτερος σύμμαχός τους, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου θα παραμείνει για άλλα τέσσερα χρόνια πρωθυπουργός του Εβραϊκού Κράτους, εξασφαλίζοντας τα αμερικανικά συμφέροντα στην ευρύτερη γειτονιά μας.

Η είδηση αυτή, ακόμα και αν δεν μας αρέσουν οι πολιτικές του Ισραηλινού πρωθυπουργού, είναι καλή για την Αθήνα και την Λευκωσία. Διπλωματικές πηγές μας είπαν ότι ο κ. Νετανιάχου ενημέρωσε προσωπικά τον κ. Τραμπ για τις τριμερείς συναντήσεις του με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας και τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποσχόμενος ότι σχηματίζεται ένα μέτωπο έντονα φιλικό προς την Ουάσιγκτον.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός μπορεί να ανοίξει μεγάλους δρόμους για τον Νίκο Αναστασιάδη και τον Αλέξη Τσίπρα, φτάνει να συνεχίσουν με σοβαρότητα αυτή τη σχέση. Στο πλαίσιο αυτό δεν ακούστηκε «όμορφα» στην Ιερουσαλήμ το αίτημα του Έλληνα πρωθυπουργού για την πραγματοποίηση τριμερούς με τους Παλαιστίνιους, αν και έγινε κατανοητό ότι αυτή ζητήθηκε για καθαρά προεκλογικούς λόγους του κ. Τσίπρα.

Είναι η πρώτη φορά, μετά από εκείνη την έναρξη της μνημειώδους προσπάθειας του HALC -πέρυσι τον Μάρτιο- να μετατρέψει το ζήτημα των S-400 σε μείζον ζήτημα για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, που τα πράγματα φαίνονται καλά για την Ελλάδα και την Κύπρο; Περιμέναμε ότι θα έφταναν τα πράγματα μέχρι εδώ; Και όμως.. Στην αρχική ομάδα, με επικεφαλής τον Έντι Ζεμενίδη, ήταν όλοι πεπεισμένοι ότι ΜΠΟΡΟΥΜΕ. Ήταν καθοριστικό βέβαια το γεγονός ότι ο ιδρυτής του HALC, ο Νίκος ο Μούγιαρης, είχε πει στα στελέχη τη φράση: «Να ξοδέψετε όσα πρέπει»… Όπως έγινε. Είναι μεγάλη υπόθεση οι άνθρωποι που έχουν τις καλές προτάσεις να περιβάλλονται από ιδεολόγους και πατριώτες. Και ο Νίκος Μούγιαρης ήταν και τα δύο. Και ιδεολόγος, και πατριώτης. Είναι πολλοί οι εκατομμυριούχοι ομογενείς και Έλληνες επιχειρηματίες. Πόσοι πρόσφεραν στην Πατρίδα; Πόσοι εμπιστεύθηκαν τους νέους ανθρώπους της Ομογένειας, που αποδείχθηκαν χρυσάφια; Παιδιά τρίτης και τέταρτης γενιάς απέδειξαν ότι ο πατριωτισμός είναι το πιο γλυκό συναίσθημα στον κόσμο. Και βεβαίως όλη αυτή η προσπάθεια ήταν ηχηρό χαστούκι στους εθνικιστές και τους οπαδούς των ναζί.

Πηγή: Πως φτάσαμε στη σύγκρουση της Τουρκίας με τον Λευκό Οίκο; Ο ρόλος του Πενταγώνου… https://hellasjournal.com/2019/04/pos-ftasame-sti-sygkroysi-tis-toyrkias-me-ton-leyko-oiko-o-rolos-toy-pentagonoy/

Κυβερνοπόλεμος και υπονόμευση της δημόσιας υγείας

0
Πώς τα αντιεμβολιαστικά κινήματα εξασθενούν τα έθνη
Ένα παιδί εμβολιάζεται κατά της γρίπης H1N1 σε κινητό κέντρο εμβολιασμού στο κέντρο του Μοντεβιδέο, αφότου οι υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν την εκδήλωση της νόσου στην Ουρουγουάη, στις 27 Μαΐου 2016. REUTERS / Andres Stapff.
Περίληψη:

Τα δύο κυριότερα όπλα των αντιεμβολιαστών είναι αφενός το μεταμοντέρνο υπόδειγμα της υγειονομικής περίθαλψης, το οποίο μετακινεί την ευθύνη λήψης αποφάσεων από τον ιατρό στον ασθενή, αφετέρου το λεγόμενο «confirmation bias», η νοητική πλάνη η οποία οδηγεί το άτομο να πιστεύει μόνο τις πηγές εκείνες οι οποίες υποστηρίζουν την ήδη διαμορφωμένη άποψή του.

Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΟΥΛΙΟΣ είναι αντιπρόσωπος European Student Think Tank Ελλάδος και United Nations Major Group for Children and Youth.

Στην δεύτερη δεκαετία του αιώνα μας ο κυβερνοχώρος αναδεικνύεται σε προνομιακό πεδίο «προβολής» γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Ο πόλεμος των κατασκόπων του κυβερνοχώρου περιλαμβάνει, εκτός από την υποκλοπή δεδομένων, επιχειρήσεις υπονόμευσης μέσω της διασποράς ψευδών-κατασκευασμένων ειδήσεων (fake news), «αποκαλυπτικών» και «εναλλακτικών» πηγών πληροφόρησης, επιδείξεις ισχύος μέσω επιθέσεων σε ιστοσελίδες αλλά και όξυνση του πολιτικού κλίματος σε χώρες-στόχους. Η απειλή αυτή προέρχεται είτε από κράτη είτε από μη κρατικούς παίκτες (non-state actors).

10042019-2.jpg

Ένα παιδί εμβολιάζεται κατά της γρίπης H1N1 σε κινητό κέντρο εμβολιασμού στο κέντρο του Μοντεβιδέο, αφότου οι υγειονομικές αρχές ανακοίνωσαν την εκδήλωση της νόσου στην Ουρουγουάη, στις 27 Μαΐου 2016. REUTERS / Andres Stapff
—————————————————————————————

Η άνθιση των κοινωνικών δικτύων και ο κρίσιμος ρόλος που έπαιξαν στα κινήματα της λεγόμενης «Αραβικής Άνοιξης» στις αρχές της δεκαετίας υπήρξε η απαρχή των επιχειρήσεων επιρροής μέσω των κοινωνικών δικτύων (social media). Αποχρώσες ενδείξεις για διενέργεια τέτοιου είδους επιχειρήσεων υπάρχουν τόσο για το ελληνικό δημοψήφισμα του 2015 όσο και για τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ (2016). Η παρατηρούμενη άνοδος του λαϊκισμού βασίζεται εν πολλοίς στην δημιουργία ομάδων «εναλλακτικής αλήθειας» και στην αμφισβήτηση επιστημονικών δεδομένων ως προϊόντων του κατεστημένου και διαφόρων ελίτ. Η έρευνα των ηλεκτρονικών ιχνών αλλά και η ερμηνεία τους υπό το πρίσμα της στρατηγικής ανάλυσης δημιουργούν υπόνοιες για συγκεκριμένα κράτη, μεταξύ των οποίων και υπερδυνάμεις, οι οποίες επιθυμούν την ανατροπή της μεταπολεμικής διεθνούς φιλελεύθερης τάξης και την δημιουργία ενός πολυπολικού, μη φιλελεύθερου συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης, βασισμένου στην ισχύ.

Η υγεία του πληθυσμού είναι κρίσιμος παράγοντας της ισχύος μιας χώρας. Το ξέσπασμα μιας επιδημίας, ειδικότερα, έχει σημαντικές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα και τα δημόσια οικονομικά αφενός ενώ επιβαρύνει λειτουργικά το σύστημα υγείας και τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας. Στον Ευρωπαϊκό και Βορειοαμερικανικό χώρο παρατηρείται αύξηση κρουσμάτων μεταδοτικών ασθενειών οι οποίες ελέγχονται σε μεγάλο βαθμό από τον συνήθη εμβολιασμό. Πρόσφατα δημοσιεύτηκαν στοιχεία τα οποία αποδεικνύουν την διενέργεια επιχειρήσεων υπονόμευσης στα social media με στόχο την δημόσια υγεία και ειδικότερα την εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού των ΗΠΑ. Η επιτυχία μιας τέτοιας επιχείρησης επιφέρει διπλό πλήγμα καθώς, πρώτον, επιβαρύνει ουσιαστικά την λειτουργία και απόδοση του κράτους-στόχου και, δεύτερον, ενισχύει ανορθολογικές απόψεις και δημιουργεί αποσταθεροποιητικά κινήματα (political warfare). Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συνδυασμένες μεθόδους κυβερνο-ασφάλειας και ελέγχου ειδήσεων, μέσα στο γενικότερο πλαίσιο της στρατηγικής κυβερνο-άμυνας.

Η περίοδος που διανύουμε χαρακτηρίζεται από ασύμμετρες απειλές, εκθετικές τεχνολογικές μεταβολές καθώς και μια όλο και αυξανόμενη πολυπολικότητα (multipolarity) του διεθνούς συστήματος. Η επίτευξη των (εθνικών ή μη) σκοπών επιτυγχάνεται κυρίως μέσω «μαχών που ουδέποτε δίδονται», συγκρούσεων χαμηλής, κυρίως, έντασης με στόχους ψυχολογικούς και οικονομικούς. Προνομιακό πεδίο για τον πόλεμο αυτό αποτελεί το διαδίκτυο, λόγω της παγκόσμιας φύσης του, του αποκεντρωμένου χαρακτήρα του, της πολυπλοκότητας του ως σύστημα, και της χαμηλής ρύθμισής του (regulation), ιδιότητες απαραίτητες για την ελεύθερη διακίνηση της πληροφορίας.

Οι ασκούντες ψυχολογικές επιχειρήσεις (PSYOP) στο διαδίκτυο διακρίνονται σε κρατικούς (άμεσα ή δια αντιπροσώπων) και μη δρώντες (τρομοκρατικές οργανώσεις, πολιτικούς φορείς, ακτιβιστικές ομάδες, βιομηχανικούς δρώντες). Ως ψυχολογική επιχείρηση ορίζεται η μετάδοση μηνυμάτων σε στοχευμένο κοινό με σκοπό τον επηρεασμό της συμπεριφοράς ομάδων και ατόμων. Διακρίνονται σε τακτικές, στρατηγικές, και σταθεροποιητικές. Οι σχετιζόμενες με την δημόσια υγεία είναι εν γένει στρατηγικής φύσης, καθώς συνήθως επιδιώκουν μακροπρόθεσμη βλάβη του συστήματος και υπονόμευση της εμπιστοσύνης του πληθυσμού προς αυτό και όχι τη πρόκληση κρίσης. Κύριο συστατικό κάθε ψυχολογικής επιχείρησης αποτελεί η προπαγάνδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κοινωνικά δίκτυα (facebook, twitter κ.α.) ως εργαλεία προπαγάνδας λόγω της δημοφιλίας τους αλλά και ορισμένων τεχνικών χαρακτηριστικών τους, με κυριότερο, τον σχεδιασμό των αλγορίθμων τους, οι οποίοι ομαδοποιούν τους χρήστες ανάλογα με το προφίλ τους παρέχοντας σε αυτούς «αρεστό» περιεχόμενο, με αποτέλεσμα την δημιουργία απομονωμένων-κλειστών κοινοτήτων. Η χρήση προηγμένων τεχνικών κοινωνικής μηχανικής (social engineering), βασισμένων σε αλγορίθμους οι οποίοι ανιχνεύουν και αναλύουν την συμπεριφορά τον χρηστών, επιδεινώνει το πρόβλημα.

Οι επιδημίες λοιμωδών νοσημάτων επηρέασαν καθοριστικά τον ρου της ιστορίας μέχρι και τα μέσα του 20ού αιώνα (στον Δυτικό κόσμο), ενώ ακόμη καθορίζουν εκατομμύρια ζωές, κυρίως στον επονομαζόμενο «παγκόσμιο νότο». Από τον 18ο αιώνα, κύριο όπλο στην μάχη κατά των επιδημιών είναι οι μαζικοί εμβολιασμοί. Χαρακτηριστική είναι η θέση που δίνεται στην καταπολέμηση των επιδημιών στο ερμηνευτικό παράδειγμα του ιστορικού Y.N. Harari. Η συμβολή των εμβολίων, αδρομερώς, είναι διττή. Αφενός, μειώνει ιδιαίτερα σημαντικά (το ποσοστό διαφέρει ανάλογα με το εμβόλιο) την πιθανότητα νόσησης του εμβολιασθέντος ατόμου από συγκεκριμένους μικροοργανισμούς, αφετέρου αυξάνει την «ανοσία αγέλης» (herd immunity), μειώνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης και επακόλουθης λοίμωξης στα μέλη της κοινότητας που δεν μπορούν να εμβολιαστούν για ιατρικούς λόγους (ανοσοκατεσταλμένοι, νεογνά κ.α.) με προφανή οφέλη στο σύστημα υγείας. Ενδεικτική είναι η ραγδαία αύξηση της νοσηρότητας και θνητότητας εξ αιτίας της επιδημίας ιλαράς που παρατηρείται σε ευρωπαϊκές χώρες όπως η Ρουμανία. Σημαντική είναι η συμβολή του αντιεμβολιαστικού κινήματος σε αυτή την επιδημία.

Το αντιεμβολιαστικό κίνημα, παλαιό όσο και οι εμβολιασμοί, εκμεταλλεύεται τον φόβο του πληθυσμού προς το άγνωστο, τον επιστημονικό (λειτουργικό) αναλφαβητισμό καθώς και τον τρόπο λειτουργίας των εμβολίων, η κατανόηση των οποίων προϋποθέτει γνώσεις φυσιολογίας και χημείας με αποτέλεσμα την μείωση της εμβολιαστικής κάλυψης του πληθυσμού. Το σύγχρονο αντιεμβολιαστικό κίνημα άρχισε να αναπτύσσεται το 1998 μετά την δημοσίευση εργασίας (early report) στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό Lancet (έχει ανακληθεί ως ψευδής) από τον Βρετανό γαστρεντερολόγο Andrew Wakefield, η οποία ισχυριζόταν πως το τριπλό εμβόλιο ιλαράς-παρωτίτιδας-ερυθράς (MMR) προκαλεί αυτισμό (Wakefield et. al. 1998). Οι ισχυρισμοί αυτοί ουδέποτε επιβεβαιώθηκαν ενώ η δημοσιογραφική έρευνα του Brian Deer της βτρετανικής εφημερίδας Sunday Times αποκάλυψε ότι η έρευνα είχε δολίως χαλκευθεί κατόπιν εντολής του δικηγόρου Richard Barr, ο οποίος προσδοκούσε να πλουτίσει από αγωγές γονέων παιδιών με αυτισμό (Deer B. 2011) . Εδώ και μια εικοσαετία καμία άλλη έρευνα από ανεξάρτητους ερευνητές, δημοσιευμένη σε έγκριτο peer-reviewed ιατρικό περιοδικό δεν έχει υποστηρίξει το αντιεμβολιαστικό κίνημα.

Τα δύο κυριότερα όπλα των αντιεμβολιαστών είναι αφενός το μεταμοντέρνο υπόδειγμα της υγειονομικής περίθαλψης, το οποίο μετακινεί την ευθύνη λήψης αποφάσεων από τον ιατρό στον ασθενή, αφετέρου το λεγόμενο «confirmation bias», η νοητική πλάνη η οποία οδηγεί το άτομο να πιστεύει μόνο τις πηγές εκείνες οι οποίες υποστηρίζουν την ήδη διαμορφωμένη άποψή του, χωρίς να τις εξετάζει κριτικά. Ισχυρές ενδείξεις συνδέουν την αντιεμβολιαστική προπαγάνδα με την εξαιρετικά επικερδή βιομηχανία της εναλλακτικής ιατρικής, και τον ανταγωνισμό μεταξύ της φαρμακοβιομηχανίας και της εξαιρετικά επικερδούς βιομηχανίας των «εναλλακτικών» σκευασμάτων, ο τζίρος της οποίας αναμένεται να ανέλθει σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια έως το 2025, βάσει μελέτης που εκπόνησε η Grand View Research, Inc, σημειώνοντας αύξηση 18.11%. Επιπρόσθετα, το διαδίκτυο επηρεάζει σημαντικά το μεταμοντέρνο υπόδειγμα σχέσης ιατρού-ασθενούς λόγω της διασποράς της -αμφίβολης ποιότητας- ιατρικής πληροφορίας ενώ αποτελεί το κυριότερο εργαλείο αντιεμβολιαστικής προπαγάνδας. Η ιδιαιτερότητα του αντιεμβολιαστικού κινήματος σε σχέση με τις άλλες μορφές «εναλλακτικής» ιατρικής και ψευδοεπιστήμης είναι το εύρος των ατόμων που μπορεί να επηρεαστούν και να τεθούν σε κίνδυνο, από την απόφαση ενός ατόμου να το ακολουθήσει, μέσω της υπονόμευσης της ανοσίας αγέλης.

Ερευνητική ομάδα του πανεπιστημίου George Washington, σε εργασία της που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Public Health, αποδεικνύει την σημαντική επίδραση των ψευδών προφίλ (bots etc) στον διαδικτυακό διάλογο για τα εμβόλια (Broniatowski, D., et. al. 2018). Ειδικότερα, παρατηρείται σημαντική δραστηριότητα ρωσικών «trolls» σε συζητήσεις γύρω από τα εμβόλια. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η τακτική που ακολουθούν. Επιχειρηματολογούν υπέρ και των δύο αντικρουόμενων απόψεων με σκοπό να δυναμιτίσουν το κλίμα. Αυτό φέρεται, σύμφωνα με τους ερευνητές, να υπονομεύει στρατηγικά την δημόσια υγεία, κανονικοποιώντας αντιεπιστημονικές συζητήσεις.

10042019-3.jpg

The Cow-Pock-or-the Wonderful Effects of the New Inoculation!, British Museum. Πρόκειται για καρτούν του 1804 που διακωμωδεί την διαδικασία εμβολιασμού φτωχών ανθρώπων, στο Λονδίνο της εποχής εκείνης, κατά της ευλογιάς με εμβόλια που προήλθαν από αντίστοιχη ασθένεια των αγελάδων.
——————————————————————————————

Η αντιμετώπιση της απειλής αυτής, είναι εξαιρετικά δύσκολη καθώς η αυτοματοποιημένη ταυτοποίηση των «κακόβουλων» λογαριασμών που ως στόχο έχουν να πολώσουν και να αποσταθεροποιήσουν, δεν είναι εφικτή με τα υπάρχοντα αλγοριθμικά εργαλεία. Οι εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της ανάλυσης μεγάλων όγκων δεδομένων φαίνεται πως στο μέλλον θα επιτρέψουν την ανίχνευση των μοτίβων, γλωσσικών και συμπεριφορικών, που χρησιμοποιούν οι λογαριασμοί αυτοί (Broniatowski, D., et. al. 2018). Ο χώρος αυτός προσφέρεται για ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων από νεοφυείς επιχειρήσεις ενώ ήδη οι κορυφαίοι πάροχοι κοινωνικής δικτύωσης σχεδιάζουν και υλοποιούν επιχειρήσεις διαγραφής ψευδών profiles, μετά από πίεση αρκετών κυβερνήσεων.

Η αντιμετώπιση των απειλών δημόσιας υγείας υπό το πρίσμα της εθνικής και διεθνούς ασφάλειας υπαγορεύεται από το παράδειγμα της ανθρώπινης ασφάλειας που έχει υιοθετήσει ο ΟΗΕ από το 1996. Η ανάπτυξη στρατηγικής και επιμέρους τακτικών για την προστασία της δημόσιας υγείας απαιτεί συνεργασία κρατών και μη κρατικών οντοτήτων όπως, για παράδειγμα, οι σχετικοί διεθνείς οργανισμοί, οι πάροχοι υπηρεσιών διαδικτύου και η φαρμακευτική βιομηχανία.

Το νομικό οπλοστάσιο είναι ανεπαρκές στην πλειονότητα των κρατών αν και παρατηρούνται εξελίξεις όπως η πολιτειακή νομοθέτηση της υποχρεωτικότητας των εμβολιασμών στο New Jersey και η νομοθετική πρωτοβουλία για ποινικό έλεγχο των γονέων που αρνούνται να εμβολιάσουν τα παιδιά τους. Είναι σαφές ότι η αντιμετώπιση του αντιεμβολιαστικού κινήματος, εκτός από την προστασία της δημόσιας υγείας, θα συνεισφέρει έμμεσα και στην αποκλιμάκωση της έντασης στον διαδικτυακό δημόσιο διάλογο, φαινόμενο υπεύθυνο για την ενίσχυση ανορθολογικών και αντιεπιστημονικών κινημάτων, με σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα της δημοκρατίας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

-Broniatowski, D., Jamison, A., Qi, S., AlKulaib, L., Chen, T., Benton, A., Quinn, S. and Dredze, M. (2018). Weaponized Health Communication: Twitter Bots and Russian Trolls Amplify the Vaccine Debate. American Journal of Public Health, 108(10), pp.1378-1384. https://ajph.aphapublications.org/doi/10.2105/AJPH.2018.304567 [Accessed 12 Nov. 2018].
-Giles, Keir. (2011). “Information Troops” – A Russian Cyber Command?. 1 – 16. https://www.researchgate.net/publication/224247775_Information_Troops_-_… [Accessed 12 Nov. 2018]
-Bates, Rodger A. and Mooney, Mara (2014) “Psychological Operations and Terrorism: The Digital Domain,” The Journal of Public and Professional Sociology: Vol. 6: Iss. 1, Article 2. https://digitalcommons.kennesaw.edu/jpps/vol6/iss1/2/ [Accessed 12 Nov. 2018].
-Wakefield, A., et. al. (1998) RETRACTED: Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children. The Lancet, 351(9103),pp.637-641.https://secure.jbs.elsevierhealth.com/action/getSharedSiteSession?redire…
[Accessed 12 Nov. 2018].
-Caplan, A. (2018). Liability for Failure to Vaccinate | Bill of Health. [online] Bill of Health. Available at: http://blog.petrieflom.law.harvard.edu/2013/05/23/liability-for-failure-…[Accessed 12 Nov. 2018].
-Kata Α., (2012) Anti-vaccine activists, Web 2.0, and the postmodern paradigm – An overview of tactics and tropes used online by the anti-vaccination movement: Volume 30, Issue 25, Pages 3778-3789 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22172504 [Accessed 12 Nov. 2018].
-Klimentidis, D. (2018). Αντιεμβολιαστικό κίνημα: Όταν η επανάσταση χωρίς αιτία γίνεται επικίνδυνη μόδα. [online] Κλινικός Φαρμακοποιός.gr. Available at: https://clinicalpharmacist.gr/2014/10/29/anti-vaxxers_revolt/ [Accessed 12 Nov. 2018].
-Hussain, A., Ali, S., Ahmed, M. and Hussain, S. (2018). The Anti-vaccination Movement: A Regression in Modern Medicine. Cureus. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6122668/ [Accessed 12 Nov. 2018].
-Gostin, L. (2015). Law, Ethics, and Public Health in the Vaccination Debates. JAMA, 313(11), p.1099. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25675396 [Accessed 12 Nov. 2018].
-HUMAN DEVELOPMENT REPORT, Oxford University Press-UNDP, New York,1994
-Merchant, R., Asch D., (2018) Protecting the Value of Medical Science in the Age of Social Media and “Fake News”. JAMA, Published online November 19, 2018.
doi:10.1001/jama.2018.18416 https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2716411[Accessed 12 Nov. 2018]
-Deer Brian. How the case against the MMR vaccine was fixed BMJ 2011; 342 :c5347 https://www.bmj.com/content/342/bmj.c5347 [Accessed 12 Nov. 2018]
-https://eu.northjersey.com/story/news/2018/04/05/nj-assembly-committee-passes-bill-tighten-exemptions-vaccines/490602002/ [Accessed 2 Dec. 2018]
-Complementary And Alternative Medicine Market Size, Share & Trends Analysis Report By Intervention (Botanicals, Acupuncture, Yoga, Magnetic), By Distribution Method, And Segment Forecasts, 2018 – 2025, Grand View Research https://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/aternative-medicine-… [Accessed 23 Jan. 2019]

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

The U.S. must stand up to Erdogan and his politically motivated detentions

0

By Roger Wicker The Washington Post.

April 9 at 5:50 PM

Roger Wicker, a Republican, represents Mississippi in the U.S. Senate. He is also co-chairman of the U.S. Helsinki Commission.

Last fall, Americans rejoiced as the pastor Andrew Brunson, a North Carolina native, returned home after spending more than two years in Turkish prisons on baseless terrorism and espionage charges.

A combination of congressional pressure and targeted sanctions on Turkish officials sent a clear message to President Recep Tayyip Erdogan that the United States would not tolerate his using Brunson as a pawn to extract political concessions. Faced with mounting political and economic costs, Erdogan caved.

Sadly, the pastor’s release did not put an end to Erdogan’s hostage-taking. Today, the Turkish government continues to hold at least one American citizen and two Turkish employees of the U.S. government on false charges. Erdogan plans to inflict misery on these innocent people until he gets what he wants out of the United States — whether that is a green light to attack Kurdish strongholds in northern Syria, taking legal action against Fethullah Gulen and his followers in the United States, or U.S. acquiescence to Turkey’s purchase of a Russian air defense system. Such attempts at extortion are all the more galling coming from Turkey, an important NATO ally that is not acting like one.

American citizen and NASA physicist Serkan Golge is serving a five-year prison sentence for alleged involvement in terrorism, despite no credible evidence of wrongdoing. Turkish police have also used false terrorism charges to detain three longtime Turkish employees of U.S. consulates in the country: Hamza Ulucay, Metin Topuz, and Mete Canturk.

Golge and Topuz are in solitary confinement, where they have spent up to two-and-a-half years with only an hour of fresh air per week. Ulucay was released earlier this year after being held for nearly two years. Canturk remains under house arrest, and his family is subject to travel bans and regular police check-ins.

These men are all innocent. Not only have they lost irreplaceable time with their families, but the physical and psychological toll of their ordeal also means they may never be the same once they regain their liberty.

The United States did not tolerate the politically motivated detention and mistreatment of a U.S. citizen in the case of Pastor Brunson. We should not tolerate those acts now with Golge or longtime U.S. government employees.

As the United States increased pressure on Turkey over Brunson, it simultaneously tried to cut a deal with Erdogan for the freedom of the other detainees. By now, it is abundantly clear that no amount of coaxing will secure their freedom. Any negotiation over their fate would only reward Erdogan’s bad behavior. As with Brunson, only stiff political and economic pressure will work.

This week, I introduced the bipartisan Defending United States Citizens and Diplomatic Staff from Political Prosecutions Act of 2019, which would require the president to impose sanctions on all senior Turkish officials responsible for these wrongful detentions, including barring them from travel to the United States and freezing any assets they have here. The bill further calls on President Trump to urge Turkey to restore due-process guarantees and respect for the fundamental freedoms of all its people, thousands of whom are victims of the same sort of politically motivated prosecution and indefinite detention endured by our citizens and consulate personnel.

The United States has a particular moral obligation to protect our own citizens. Golge’s wrongful imprisonment at the hands of the Turkish government cannot stand.

We also have moral obligations to our local staff overseas. Thousands of citizens of other countries work at U.S. government facilities around the globe, lending their diverse expertise to critical U.S. missions, often at great risk to themselves and their families.

The credibility of the United States is at stake in the eyes of these courageous individuals who place their trust and safety in our hands. The fate of their colleagues in Turkey weighs heavily on the minds of our consular staff, as it does on our national conscience. No effort should be spared until they are free.

 

 

Ακυρώνει Σινώπη, πρόβλημα και με Ακουγιού: Τα απατηλά πυρηνικά όνειρα της Τουρκίας

0

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ*

Russian President Vladimir Putin (R) and Turkish President Recep Tayyip Erdogan (L) attend a meeting with businessmen at Grand Kremlin palace in Moscow, Russia, 08 April 2019. EPA, MAXIM SHIPENKOV, POOL

APRIL 10, 2019

Στις αρχές Δεκεμβρίου 2018, πέντε χρόνια μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας και Ιαπωνίας για την κατασκευή τεσσάρων πυρηνικών αντιδραστήρων παραγωγής ηλεκτρισμού στη Σινώπη της βόρειας Τουρκίας, ο βίος του σημαντικού αυτού έργου φαίνεται πως τελειώνει πριν ουσιαστικά αρχίσει.

Διεθνή πρακτορεία ενημέρωσης μας πληροφορούν ότι η εμπλεκόμενη ιαπωνικο-γαλλική κοινοπραξία για την κατασκευή και τη λειτουργία των αντιδραστήρων θα εγκαταλείψει το έργο. Η κοινοπραξία επικαλείται τη μεγάλη καθυστέρηση στην έναρξη κατασκευής του, η οποία έχει υπερδιπλασιάσει την αρχική εκτίμηση για τις συνολικές του δαπάνες.

Η εκτίναξη του κόστους από 20 δισ. σε 44 δισ. δολάρια οφείλεται κυρίως στις απαιτήσεις για αυστηρότερα μέτρα πυρηνικής ασφάλειας που καθιερώθηκαν διεθνώς μετά το πυρηνικό ατύχημα της Φουκουσίμα το 2011, καθώς επίσης στην αδυναμία της τουρκικής οικονομίας και στη σημαντική πτώση της τουρκικής λίρας.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι τόσο στη διακρατική συμφωνία Τουρκίας – Ιαπωνίας για το πυρηνικό συγκρότημα στη Σινώπη όσο και στην αντίστοιχη συμφωνία Τουρκίας – Ρωσίας για την κατασκευή και τη λειτουργία του πυρηνικού συγκροτήματος του Ακούγιου, υπάρχουν δύο επίμαχες προβλέψεις (άρθρα 8 και 12 αντιστοίχως) που παρέχουν στην Τουρκία τη δυνατότητα απόκτησης εμπλουτισμένου ουράνιου και πλουτωνίου.

Τα δύο αυτά πυρηνικά υλικά είναι υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις απαραίτητα για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του ιαπωνικού υπουργείου Εξωτερικών, η πρόβλεψη του άρθρου 8 προστέθηκε ύστερα από επίμονη απαίτηση της Τουρκίας. Παράλληλα με τη διαφαινόμενη ακύρωση του έργου της Σινώπης, παρατηρείται σημαντική καθυστέρηση και στην κατασκευή του πυρηνικού συγκροτήματος του Ακούγιου.

Η αντίστοιχη ρωσο-τουρκική συμφωνία υπεγράφη τον Μάιο του 2010, ενώ η κατασκευή του έργου άρχισε τον Απρίλιο του 2018. Σήμερα έχει αποπερατωθεί η τσιμεντένια βάση-στήριξη του πρώτου από τους τέσσερις αντιδραστήρες του.

Ας μου επιτραπεί να προβάλω τις παραπάνω εξελίξεις στο φόντο των βίαιων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Οι δυνάμει γεωπολιτικές αλλαγές στη ευρύτερη περιοχή, καθώς και η κοινωνική και οικονομική αστάθεια στην Τουρκία, μαζί με τις ρηξικέλευθες πρωτοβουλίες του φιλόδοξου και πανίσχυρου ηγέτη της, δημιουργούν θολή ατμόσφαιρα που μειώνει αρκετά την ορατότητα ακόμη και στους κατ’ εξοχήν ειδικούς.

Χωρίς να ανήκω σε αυτούς, γνωρίζω ότι οι γεωπολιτικοί σχεδιασμοί συχνά υπαγορεύουν ασύμφορες και για πολλούς ανεξήγητες συμπεριφορές και «επενδύσεις» των ισχυρών. Ομοίως, κάποιοι μη οφθαλμοφανείς γεωστρατηγικοί στόχοι, κάποιες επιδιωκόμενες ισορροπίες ή αποτρεπτικές ανισορροπίες, μπορούν να δράσουν καταλυτικά στην εγκατάλειψη ακόμα και προχωρημένων μεγάλων σχεδίων.

Χωρίς να θέλω να γίνω μάντης κακών για τη γείτονα χώρα, υπάρχουν συγκεκριμένα ιστορικά παραδείγματα ατελέσφορης κατάληξης αντίστοιχων μεγαλεπήβολων σχεδιασμών.

* Ο δρ Παντελής Οικονόμου είναι πρώην πυρηνικός επιθεωρητής του ΙΑΕΑ. Το άρθρο αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο του «Παγκόσμια πυρηνική απειλή», κεφάλαιο «Τουρκία», που θα κυκλοφορήσει σύντομα από τις Εκδόσεις Ι. Σιδέρης.

Πηγή: Ακυρώνει Σινώπη, πρόβλημα και με Ακουγιού: Τα απατηλά πυρηνικά όνειρα της Τουρκίας https://hellasjournal.com/2019/04/akyronei-sinopi-provlima-kai-me-akoygioy-ta-apatila-pyrinika-oneira-tis-toyrkias/

A New EastMed Friendship, with US Support

0

By April 10, 2019

BESA Center Perspectives Paper No. 1,137, April 10, 2019

EXECUTIVE SUMMARY: The prospective EastMed pipeline would be the flagship project of the Cypriot-Greek-Israeli collaboration, a developing friendship that enjoys deep foundations. The US has now made its support for that partnership official.

Cyprus, Greece, and Israel are developing a solid partnership in the Eastern Mediterranean because they share similar interests and values and are reliable allies. They are becoming – even more than partners – friends. The sixth tripartite summit, which took place in Jerusalem only three months after the one in Beersheba, put the harmonious nature of the collaboration on display.

From the beginning, the US has favored the forging of a democratic bloc in the Eastern Mediterranean among the three countries. In recent months, that support has become official. Ambassador David Friedman attended the Beersheba meeting last December, and Secretary of State Mike Pompeo attended the summit in Jerusalem. The American role in the trilateral foreign policy scheme has been clearly institutionalized.

The Americans’ interest is explained by the ongoing natural gas discoveries in the Levantine Basin. Last month, for example, ExxonMobil found another gas-bearing reservoir, Glaucus, off the shores of Cyprus. These discoveries can provide the US with not only business opportunities but also energy security. Washington demands that its partners maintain a diversification policy. The more Western countries import from what America sees as safe sources, such as the basin, the more they will reduce their dependency on Russia.

Discoveries in the Eastern Mediterranean are hampered, however, by Turkey’s aggressive policy. It is not unusual for Ankara either to organize military exercises in the Exclusive Economic Zone of Cyprus or to disrupt drilling operations of foreign companies, such as Italy’s ENI. That is why Pompeo’s presence in Jerusalem held special meaning. The initial agreement on the potential construction of the EastMed pipeline frustrates Ankara because Turkey will be excluded from the proposed corridor.

There is consensus in Washington that it is no longer possible to take Turkey’s Western foreign policy orientation for granted. The decision by President Erdoğan to buy S-400 missiles from Russia supports this reassessment. For the time being, Erdoğan is insisting that Turkey will proceed with the purchase and defy American pressure. US support for the EastMed pipeline can function as a warning to Ankara to normalize its behavior.

The project will be very expensive and difficult. Indeed, Italy – contrary to its previous commitments – now appears hesitant to join it. Still, as long as the US advocates for the project’s realization, obstacles will be overcome.

Irrespective of Erdoğan’s choices, Cyprus, Greece, and Israel will continue to deepen their cooperation. This juncture is critical. NATO is placing particular emphasis on dealing with challenges in the South, and the Mediterranean Dialogue of the Alliance is being revitalized in that context. Israel’s contribution can be beneficial for all the countries involved. These include Algeria, Egypt, Jordan, Mauritania, Morocco, and Tunisia.

Greece and Cyprus will have the opportunity to remind their partners in the EU why the security of Israel should be a fundamental priority. It is certainly bizarre that Brussels envisages playing an active role in the Middle East when it regularly ignores the sensitivities of the only democratic state in the region. Ironically, the terrorist attacks taking place in Europe in recent years underline the need to study the Israeli model in coping with the problem.

The three countries – Greece and Israel in particular – can benefit from the good momentum and discuss the implementation of the Belt and Road Initiative in the Eastern Mediterranean and the progress of Chinese investments. Both Greece and Israel are of high interest to Chinese companies. The Shanghai International Port Group (SIPG), which signed an agreement with Israeli authorities to operate the Haifa Port from 2020 onward, is teaming up with China Ocean Shipping Company to promote container shipping traffic. In a period when China is largely seen as an adversary in the West, COSCO’s successful investment in the Piraeus Port challenges this view.

View PDF

This is an edited version of an article that appeared in the Jerusalem Post on March 25, 2019.

Dr George N. Tzogopoulos is a BESA Research Associate, Lecturer at the Democritus University of Thrace, and Visiting Lecturer at the European Institute of Nice.

Επενδυτική τζιχάντ του Κατάρ στην Ευρώπη!

0

[140 σχέδια επενδύσεων προωθεί σήμερα στην Ευρώπη το Κατάρ. Τα περισσότερα αφορούν στην ανέγερση τζαμιών και μουσουλμανικών σχολείων, μέσω των οποίων προωθείται το πολιτικό Ισλάμ των Αδελφών Μουσουλμάνων. Σάλος προκλήθηκε στη Γαλλία από την κυκλοφορία του βιβλίου με τον τίτλο Qatar Papers, στο οποίο αποκαλύπτεται επίσης ότι χρηματοδοτεί με μηνιαίο μισθό 35.000 ευρώ μουσουλμάνο που διώκεται για βιασμούς! Ενας δεύτερος λαός δημιουργείται σήμερα στη Γαλλία με εντελώς άλλη νοοτροπία και ήθη. Οι κληρονόμοι των Φώτων Γάλλοι πολιτικοί παραδίδουν μέρα με τη μέρα δημοκρατικά «εδάφη» στον απολυταρχισμό και προσκυνούν το Μωάμεθ αφού πρώτα αρνήθηκαν το Χριστό. Και από την άλλη, σκέφτεσαι την ελληνική κυβέρνηση που εγκατέλειψε ένα νεοανεγειρόμενο ελληνικό σχολείο στη Γερμανία – ενώ χρηματοδότησε την ανέγερση τζαμιού – και διώκει την Ορθοδοξία, τη μόνη εγγύηση για την επιβίωσή μας. Ευήθεια, ιδεολογική τύφλωση ή εκτέλεση ενός ευρύτερου σχεδίου; Ε.Δ.Ν.]

Οι Γάλλοι μουσουλμάνοι διαθέτουν σήμερα 100 περίπου ιδιωτικά σχολεία και σχεδιάζουν να τα διπλασιάσουν. Μέσα από αυτά δημιουργείται ένας δεύτερος γαλλικός λαός..

«Ξέραμε το Κατάρ λόγω της Παρί Σαιν Ζερμαίν, τα μεγάλα ξενοδοχεία. Και να που ανακαλύπτουμε ότι το Κατάρ δραστηριοποιείται και στις θρησκευτικές χρηματοδοτήσεις»: χρόνια τώρα το Κατάρ επενδύει μαζικά στην Ευρώπη και ειδικά στη Γαλλία. Ξενοδοχεία, αθλητισμό, ακίνητα … Η χώρα της Μέσης Ανατολής είναι όλο και περισσότερο παρούσα. Σύμφωνα με τους δημοσιογράφους Ζωρζ Μαλμπρουνό και Κριστιάν Σενό, οι επενδύσεις του Κατάρ αφορούν επίσης το θρησκευτικό χώρο.

Στο βιβλίο τους, τα Εγγραφα του Κατάρ, πώς το Εμιράτο χρηματοδοτεί το Ισλάμ στη Γαλλία και την Ευρώπη, οι δύο δημοσιογράφοι εξηγούν ότι ανακάλυψαν, μέσα από τους λεπτομερείς λογαριασμούς μιας ΜΚΟ, της Κατάρ Φιλανθρωπία, ότι η χώρα έχει επενδύσει αρκετά εκατομμύρια ευρώ – εκ των οποίων 30 στη Γαλλία – σε περίπου 140 σχέδια σε όλη την Ευρώπη.

«Οι πραγματικοί στόχοι της Κατάρ Φιλανθρωπία είναι να ενισχυθεί η ισλαμική συνείδηση ​​των μουσουλμανικών κοινοτήτων, να εδραιώσει και να αναπτύξει το πολιτικό Ισλάμ, δηλαδή ένα Ισλάμ των Αδελφών Μουσουλμάνων, το οποίο είναι κατά κάποιο τρόπο το DNA του Κατάρ», εξηγεί ο Ζωρζ Μαλμπρουνό.

Διάτρητο το γαλλικό κράτος

Επενδύσεις που γίνονται πολύ διακριτικά, με τρόπο που ακόμη και οι γαλλικές αρχές δεν τις γνωρίζουν καθόλου ή μόνο εν μέρει: «Στο Προεδρικό Μέγαρο, το οποίο επισκεφθήκαμε, εκτιμούσαν σε 13, 14 εκ. αυτές  τις επενδύσεις στη Γαλλία. Και όμως είναι 30 εκ.” λέει ο Κριστιάν Σενώ.

Πώς αντιδρούν οι αρχές αυτές τις τεράστιες επενδύσεις; Σύμφωνα με τον Ζωρζ Μαλμπρουνό, μέχρι την άνοδο του Εμμανουήλ Μακρόν στην εξουσία, «υπήρχε κάποια καλοπροαίρετη διάθεση έναντι του Κατάρ». Και επισημαίνει ιδιαίτερα τον Νικολά Σαρκοζί, γνωστό ως πολύ κοντά στον Εμίρη.

«Ο Νικολά Σαρκοζί ήταν ο αρχιτέκτονας της άφιξης του Κατάρ στη Γαλλία». Στο βιβλίο αναφέρεται ότι ο Εμμανουήλ Mακρόν είχε στο «περίμενε» μια εβδομάδα τον Εμίρη και στην πρώτη τηλεφωνική επικοινωνία του είπε «συμφωνώ να κάνουμε μια στρατηγική εταιρική σχέση, αλλά δεν θέλω πλέον χρηματοδοτήσεις στην επικράτειά μου χωρίς να το γνωρίζω και θα με βοηθήσετε στον αγώνα εναντίον τους» », λέει ο δημοσιογράφος της Φιγκαρό.

Σχέδιο πολιτισμικής αλλοίωσης

Σ’ αυτό το βιβλίο, οι δύο δημοσιογράφοι δίνουν κάποια παραδείγματα ύποπτης χρηματοδότησης, όπως το μουσουλμανικό λύκειο, στο Ντεσίν. Το λύκειο, ένα από τα μεγαλύτερα της Γαλλίας με 500 μαθητές, χτίστηκε κάτω από περίπλοκες συνθήκες.

“Η γη ήταν μολυσμένη γιατί υπήρχαν εργοστάσια, οι άδειες δόθηκαν εύκολα. Ακριβώς δίπλα έχετε αυτό το πολιτιστικό κέντρο-τζαμί, το οποίο είναι ένα από τα μεγαλύτερα στη Γαλλία και κοστίζει τέσσερα εκ. ευρώ. Η χρηματοδότηση έρχεται με περίπλοκο τρόπο. Συνήθως, μας λένε, ότι είναι οι πιστοί που χρηματοδοτούν την κατασκευή αυτών των ιδρυμάτων. Αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν μερικοί από τους πιστούς που, όπως μας έλεγαν κάπουε ότι «η βάση χρηματοδοτεί το Κομμουνιστικό Κόμμα», γνωρίζουμε όμως ότι οι πιστοί δεν μπορούν να διαθέσουν 3, 4, 5 εκατομμύρια », λέει ο Κριστιάν Σενό.

Και για τους δύο δημοσιογράφους, αυτές οι μαζικές και σκοτεινές επενδύσεις αποδεικνύουν ότι εκ μέρους του Κατάρ υπάρχει ένα σχέδιο πολιτισμικής αλλοίωσης της Ευρώπης.

Μισθός 35.000 ευρώ!!!Ramadan. Photo © UGO AMEZ/SIPA

Κάτοχος τραπεζικού λογαριασμού στο Κατάρ, ο αμφιλεγόμενος Ισλαμολόγος Ταρίκ Ραμαντάν παίρνει ένα γενναιόδωρο μισθό ως «σύμβουλος» του Ιδρύματος Κατάρ, μιας ΜΚΟ του εμιράτου.

Για να πληρώσει τους δικηγόρους του, που σύμφωνα με το περιοδικό Le Point του στοίχισαν σε ένα χρόνο περίπου 500.000 ευρώ, ο Tαρίκ Ραμαντάν, κατηγορούμενος για βιασμό και σεξουαλική παρενόχληση από αρκετές γυναίκες, πρέπει να εξαντλήσει τις αποταμιεύσεις του. Ευτυχώς για τον αμφιλεγόμενο ισλαμολόγο, δεν φαίνεται να εξαντλούνται, καθώς τροφοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από τους πολλαπλούς μισθούς του, ένας από τους οποίους, και ο πλέον γενναιόδωρος, είναι της ΜΚΟ Ιδρυμα Κατάρ, λέει το περιοδικό.

Μηνιαίο μισθό 35.000 ευρώ χορηγεί το Κατάρ στο Ταρίκ Ραμαντάν, εξέχουσα προσωπικότητα του ισλαμισμού στη Γαλλία, για να αντιμετωπίσει τις αυξημένες δαπάνες του ως κατηγορούμενος για βιασμό και σεξουαλικές παρενοχλήσεις…

Το Le Point αντλεί τις πληροφορίες του από το βιβλίο με τίτλο (Qatar Papers) Τα Eγγραφα του Κατάρ, των δημοσιογράφων Κριστιάν Σενό και Ζωρζ Μαλμπρουνό. Εκμεταλλευόμενοι το κατηγορητήριο του Tαρίκ Ραμαντάν, οι συγγραφείς είχαν πρόσβαση στην έρευνα των οικονομικών αρχών σχετικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς του. Έτσι μαθαίνουμε ότι ο θεολόγος του Ισλάμ επαναπάτρισε περίπου 590.000 ευρώ προσωπικούς πόρους από το Κατάρ το καλοκαίρι του 2017 και στη συνέχεια 35.000 ευρώ τον Οκτώβριο για να αγοράσει  με τη σύζυγό του Ιζαμπέλ Μορισό δύο παριζιάνικα διαμερίσματα για ποσό 670.000 ευρώ. Οι οικονομιές αρχές εντόπισαν την ύπαρξη δύο τραπεζικών λογαριασμών που ανοίχτηκαν στη Γαλλία και στο όνομα του ισλαμολόγου, ένας από τους οποίους πιστώθηκε διαδοχικά με περίπου 730.000 ευρώ, και στη συνέχεια χρεώθηκε σχεδόν 780.000 ευρώ.

Σημαντικά ποσά που μπορούν να εξηγηθούν από τις απολαβές του ισλαμιστή, μέχρι και 35.000 ευρώ μηνιαίως από το Ίδρυμα Κατάρ. Επιπλέον, ο Tαρίκ Ραμαντάν έλαβε περίπου 60.000 ευρώ από διάφορους εκδοτικούς οίκους (Seuil, Presses du Châtelet), 19.000 ευρώ από διεθνείς ή θρησκευτικές οργανώσεις, ανάμεσά τους και η Μουσουλμανική Ένωση της Ελβετίας, και 6.000 ευρώ από την ένωσης Δίκαιη Υπόθεση, η οποία στηρίζει τους μουσουλμάνους που αντιμετωπίζουν διακρίσεις και οι οποίοι πρέπει να καλύπτουν τα δικαστικά έξοδα, όπως εξηγεί ο θεολόγος στην ιστοσελίδα του. Χωρίς να ξεχνούμε, τέλος, περίπου 4.500 ευρώ το μήνα που καταβάλλει το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης [στο οποίο διδάσκει ως καθηγητής], ακόμη και κατά τη διάρκεια της κράτησής του.

Σχολεία των Αδελφών Μουσουλμάνων

Εκτός από τις αποκαλύψεις για τον Ταρίκ Ραμαντάν, το βιβλίο των δύο δημοσιογράφων επικεντρώνεται στη λειτουργία της ΜΚΟ Κατάρ Φιλανθρωπία (Qatar Charity). Yπαγόμενη στον Εμίρη του Κατάρ, υπενθυμίζει το Le Point, η οργάνωση χρηματοδότησε πολλά έργα στη Γαλλία, όπως την ανάπτυξη τζαμιών, σχολείων ή ενώσεων. Σύμφωνα με τους συγγραφείς του βιβλίου, το Κατάρ υποστήριζε επίσης τη συντηρητική οργάνωση της Αδελφών Μουσουλμάνων, που ιδρύθηκε από τον παππού του Tαρίκ Ραμαντάν.

Λύκειο Αβερόης

Επιπλέον, ο οργανισμός χρηματοδότησε, στη βόρεια Γαλλία, το Ισλαμικό Κέντρο της Βιλνέβ-ντ’Ασκ (ΙΚΒ) και το Λύκειο Aβερόης στη Λιλ, το πρώτο μουσουλμανικό ίδρυμα βάσει σύμβασης σύνδεσης με το γαλλικό κράτος και ανοικτό σε μη μουσουλμάνους. Συνολικά, η βοήθεια του Κατάρ στην περιοχή ανήλθε σε 4,6 εκ. ευρώ, από τα οποία  τουλάχιστον 1,2 εκ.  στο ΙΚΒ και 3 εκ. στο Λύκειο.

Πρόκειται για το Λύκειο στο οποίο μεταδίδει το πνεύμα των Αδελφών Μουσουλμάνων και οι περισσότερες μαθήτριες προσέρχονται φορώντας τη μαντήλα. Τελεί υπό την πνευματική καθοδήγηση του Αμπντάλα Μπεν Μανσούρ, ιμάμη της Αμιένης, και σημαίνουσας προσωπικότητας των Αδελφών Μουσουλμάνων στη Γαλλία. Γάλλοι βουλευτές είχαν ζητήσει το 2011 τη δημιουργία κοινοβουλευτικής εξεταστικής επιτροπής για το σχολείο, η οποία ποτέ δεν δημιουργήθηκε, πιστοποιώντας, σύμφωνα με τους δημοσιογράφους, τη συμπόρευση δεξιάς και αριστεράς.

Πρέπει να ειπωθεί ότι από το 2008, οι Καταρινοί επενδυτές απαλλάσονται από το φόρο υπεραξίας των ακινήτων και από το φόρο περιουσίας κατά τα πρώτα πέντε έτη διαμονής στη Γαλλία. Ως υποψήφιος ο Mακρόν είχε υποσχεθεί να καταργήσει τη διάταξη αυτή.

Λύκειο Αλ-Κιντί

Ο Nαζίρ Χακίμ, πρόεδρος του σχολικού συγκροτήματος Aλ Kιντί, που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή της Λυών, συνδέεται με μια σουηδική οργάνωση, την Επιτροπή Πολιτικής Προστασίας, η οποία προμήθευε όπλα στην Αλ Κάιντα στη Συρία.

Από το 2007, που άνοιξε το Αλ-Κιντί στην Ντεσίν-Σαρμιέ, μεγάλο οικισμό περίπου 30.000 ατόμων στη Λυών, το μουσουλμανικό ιδιωτικό σχολείο δεν δίνει αφορμές για σχόλια. Το λύκειο και το γυμνάσιο υπέγραψαν το 2012 σύμβαση σύνδεσης με την Εθνική Παιδεία. Αντίθετα, το δημοτικό σχολείο ωφελείται μόνο από μια απλή σύμβαση. Είναι αλήθεια ότι ένας πρώην αναπληρωτής διευθυντής πήρε άδεια μετά την εκλογή του σε λίστα του κόμματος Ennahda στην Τυνησία. Ένας άλλος ήταν υποψήφιος με το Κόμμα Ισότητας και Δικαιοσύνης, του Ερντογκάν. Αλλά, μέχρι νεωτέρας, δεν απαγορεύεται στη Γαλλία να ανήκει κάποιος στους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Ούτε να επωφεληθούν οι 500 περίπου μαθητές του Al-Κιντί από τα   «φώτα» του Χανί Ραμαντάν, σατανικού διευθυντή του Ισλαμικού Κέντρου της Γενεύης και αδελφού του εξίσου σατανικού Tαρίκ, που  επανειλημμένα ανακρίθηκε για διάφορες περιπτώσεις «βιασμού» και “βιασμού ευάλωτου ατόμου”. Ή του Nαμπίλ Ενασρί, ιδρυτή του Παρατηρητηρίου του Κατάρ, που καλείται για ομιλίες.

Αναφερόμενος στις πνευματικές και πολιτικές του δραστηριότητες, ο ιστότοπος του Aλ Kιντί μας πληροφορεί ότι το Νοέμβριο του 2014 “το σχολείο διοργάνωσε, σε συνεργασία με την ανθρωπιστική ΜΚΟ CBSP, αγώνα αλληλεγγύης για τη Γάζα, στο οποίο συμμετείχαν όλοι οι μαθητές, κολεγίο και γυμνασίου.’’ Το CBSP είναι η Επιτροπή Φιλανθρωπίας και Αρωγής στους Παλαιστίνιους. Μια ΜΚΟ ύποπτη, αν και το αρνείται, για οικονομικούς δεσμούς με τη Χαμάς. Παρά το ιστορικό αυτό, που κάποιοι θα θεωρούσαν εν μέρει επιβαρυντικό, μετά από δώδεκα χρόνια ύπαρξης, αυτό το ιδιωτικό μουσουλμανικό ίδρυμα δεν είχε ποτέ προσελκύσει την προσοχή των τοπικών ή εθνικών αρχών.

Αλλά οι λίγες γραμμές που του αφιερώνουν οι Σενό και Μαλμπρουνό στο βιβλίο τους  Qatar papers, πώς το εμιράτο χρηματοδοτεί το Ισλάμ στη Γαλλία και την Ευρώπη, θα προκαλέσουν σάλο, πολύ πέρα ​​από τη Λυών. Έτσι, η ένωση Αλ-Κιντί, από την οποία ξεκίνησε το έργο του γυμνασίου με το ίδιο όνομα, έλαβε περίπου 133.000 τον Μάιο του 2008 από την Μουσουλμανική Ένωση της Αλσατίας (ΜΕΣ). Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για δύο πληρωμές, μία των 45.935 ευρώ, στις 5 Φεβρουαρίου 2008 και η άλλη για 87.360 ευρώ, στις 28 Μαρτίου 2008. Πρόβλημα: τα χρήματα είχαν καταβληθεί προηγουμένως στη ΜΕΣ από το Ίδρυμα Κατάρ, που χρηματοδοτείται από την οικογένεια του Εμίρη, όπως προκύπτει από έγγραφο των αρχών Ασφαλείας. Γιατί η απόκρυψη του αληθινού δωρητή; Τα ποσά προορίζονταν αρχικά για την κατασκευή ενός τζαμιού.

Στο προεδρικό μέγαρο της Γαλλίας δεν γίνεται δεκτός μόνο ο Εμίρης του Κατάρ αλλά και Αραβες, Γάλλοι πολίτες, με επιβαρυντικό φάκελλο στην Ασφάλεια.

Επιπλέον, η ίδια η προσωπικότητα του Nαζίρ Χακίμ, ιδρυτή και σημερινού προέδρου του σχολικού συγκροτήματος Aλ Kιντί, αυξάνει τα ερωτηματικά που θέτει αυτό το παράξενο ίδρυμα. Οι δύο συντάκτες των Qatar papers λένε ότι τον συνάντησαν τον Νοέμβριο του 2012 στο Μαρακές, σε συνέδριο φίλων της Συρίας. Ο Nαζίρ Χακίμ τους εμπιστεύτηκε ότι «όλα τα όπλα επιτρέπονται  εναντίον του Μπασάρ αλ Ασάντ, ακόμα και του Μετώπου Aλ-Nούσρα», μιας θυγατρικής της Αλ Κάιντα στη Συρία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν μόλις προσθέσει το μέτωπο της Αλ Nούσρα στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων. Αυτό δεν εμπόδισε τον Φρανσουά Ολάντ να δεχτεί τον Nαζίρ Χακίμ στο Προεδρικό μέγαρο, μαζί με άλλους Σύρους αντιπολιτευόμενους, αναφέρει επίσης το βιβλίο των Σενό και Mαλμπρουνό.

“Είμαστε παντού”

Πιο διορατικές, οι σουηδικές αρχές είχαν αντιληφθεί το 2013 τη διοχέτευση όπλων προς τη Συρία μέσω μιας οργάνωσης που ονομάζεται Επιτροπή Προστασίας Αμάχων (ΕΠΑ). Ιδρύθηκε από κάποιον Χαϊτάμ Ραχμέχ, γεννημένο στο Χoμς, συριακής καταγωγής και πολιτογραφημένο Σουηδό. Είναι πρώην ιμάμης ενός τεμένους στη Στοκχόλμη. Όπλα και πυρομαχικά μεταφέρθηκαν από τη Λιβύη και τη Βοσνία και εισήλθαν στη Συρία μέσω των τουρκικών συνόρων. Την 1η Νοεμβρίου 2013, η σουηδική εθνική ραδιοφωνία Sveriges Radio μετέδωσε ότι η ΕΠΑ είναι επανασύσταση του Εθνικού Συμβουλίου της Συρίας, που ιδρύθηκε στη Ντόχα το Νοέμβριο του 2011, του οποίου ο Nαζίρ Χακίμ, που γεννήθηκε στο Χαλέπι το 1950, είναι ένας από τους ιδρυτές. Ο πρόεδρος του σχολικού συγκροτήματος Αλ-Κιντί αναγνώρισε στο σουηδικό ραδιόφωνο ότι η οργάνωσή του είχε 2.000 μαχητές στη Συρία και ότι συνεργάζεται με ομάδες τζιχαντιστών, όπως το Μέτωπο Aλ-Nούσρα, που συνδέεται με την Αλ Κάιντα. Με πολύ φυσικότητα ο  Nαζίρ Χακίμ, διευκρίνιζε ακόμα ότι αυτή η «πολιτοφυλακή» δρούσε σε  «Χαλάμπ (Χαλέπι), Aλ-Aσόρ (Ντέιρ αλ-Ζορ), Λατάκια, Χάμα, Χομς και Δαμασκό.» Καταλήγοντας: “Είμαστε παντού. ”

Παραδόξως, από το 2013, οι πληροφορίες αυτές δεν φθάνουν ποτέ στα αυτιά της γαλλικής αντιτρομοκρατικής. Οι σουηδικές υπηρεσίες, είναι αλήθεια, προφανώς δεν διεξήγαγαν διεξοδικές έρευνες για να μάθουν κάτι περισσότερο. Ωστόσο, ο Χαϊτάμ Ραχμέχ, Σουηδός πολίτης, θα μπορούσε τουλάχιστον να διωχθεί για παράνομη εμπορία στρατιωτικού υλικού…

Όσο για τον Nαζίρ Χακίμ, δεν υπάρχει κάποιο μυστήριο στις σχέσεις του με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Σε προσωπογραφία στον ιστότοπο της Εθνικής Συμμαχίας Δυνάμεων της Αντιπολίτευσης και της Συριακής Επανάστασης, μαθαίνουμε ότι εντάχθηκε στο ισλαμιστικό πολιτικό κίνημα στη Συρία και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα το 1976 για να ξεφύγει από το καθεστώς, λόγω της «αντιπολιτευτικής του δραστηριότητας». Είναι κάτοχος τριών γαλλικών διδακτορικών στην πληροφορική και τη μικροηλεκτρονική. Ισχυρίζεται επίσης ότι «δίδαξε στα γαλλικά πανεπιστήμια».

Στη Γαλλία υπάρχουν σήμερα 2.200 τζαμιά. Το μεγαλύτερο βρίσκεται στη Μασαλία (μακέτα).

Καρατόμηση πρύτανη

Αυτό το μη συνηθισμένο μητρώο προσέλκυσε την προσοχή του Aλαίν Moρβάν, ειδικού στην αγγλική λογοτεχνία και πρώην πρύτανη της Ακαδημίας της Λυών. Επειδή δημοσίως αντιτάχτηκε στη δημιουργία του σχολικού συγκροτήματος Aλ-Κιντί, χαρακτηρίζοντας  «φονταμενταλιστές» τους φορείς του σχεδίου, απομακρύνθηκε εν ψυχρώ τον Μάρτιο του 2007 από τον Ζιλ ντε Ρομπιέν, τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας. Κατηγορούμενος για “πολλαπλές παραβιάσεις του κώδικα δημοσίων υπαλλήλων“, [Η αντίδρασή του χαρακτηρίστηκε προπαγάνδα]ο πρώην πρύτανης τακτοποίησε τους λογαριασμούς του σε ένα βιβλίο με τίτλο Η Τιμη και οι τιμές. Αναμνήσεις από έναν “καρατομηθέντα” πρύτανη. Σύμφωνα με τον Moρβάν, ο Νικολά Σαρκοζί [ως υπουργός Εσωτερικών] άσκησε πιέσεις επίσης στον πρώην πρύτανη της Λυών να μετριάσει τη στάση του… Όσο για τον Nαζίρ Χακίμ, τότε αντιπρόεδρο της Ένωσης Ισλαμικών Οργανώσεων της Γαλλίας – κοντά, και αυτός επίσης, στη Μουσουλμανική Αδελφότητα – οργάνωνε διαδηλώσεις κάτω από τα παράθυρα της πρυτανείας της Λυών κραυγάζοντας “Moρβάν ταλιμπάν!’’ Τηλεφωνήσαμε την Τετάρτη 3 Απριλίου, στο πρόεδρο του σχολικού κέντρου Aλ Kιντί αλλά αρνήθηκε να μας απαντήσει.

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

Πηγές: https://rmc.bfmtv.com/emission/l-objectif-du-qatar-est-de-developper-un-islam-politique-proche-des-freres-musulmans-en-europe-1669417.html και https://www.valeursactuelles.com/societe/tariq-ramadan-touche-35-000-euros-mensuels-venant-du-qatar-105636 και https://www.marianne.net/societe/pres-de-lyon-une-inquietante-ecole-musulmane-sous-contrat-et-sous-influence και http://www.comite-valmy.org/spip.php?article11083