Αρχική Blog Σελίδα 2677

“Πόλεμος” στο Αιγαίο και την Άπω Ανατολή: Οι S-400 της Κίνας, η πτώση του F-35 της Ιαπωνίας

0

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΚΑΦΙΔΑ

Senior leaders from Japan’s Ministry of Defense, US Forces Japan, Pacific Air Forces, and Lockheed Martin at a Japan Air Self-Defense Force hangar to welcome the first operational F-35A Lightning II to JASDF’s 3rd Air Wing, at Misawa Air Base, Japan. US Air Force, Tech. Sgt. Benjamin W.

APRIL 16, 2019

Μαχητικά αεροσκάφη βαµµένα στα χρώµατα του «εχθρού» παραβιάζουν τον εθνικό εναέριο χώρο, προτού αναχαιτιστούν από εγχώρια µαχητικά µέσα σε γκρίζες ζώνες αµφισβητούµενης δικαιοδοσίας, µε τις αναχαιτίσεις να καταλήγουν συχνά σε εικονικές αεροµαχίες και την ένταση να γεννά φόβους θερµών επεισοδίων. Θα µπορούσε να είναι µια τυπική ηµέρα στο Αιγαίο, κάπου εκεί πάνω από τις Οινούσσες, το Φαρµακονήσι ή το Αγαθονήσι, νησιά τα οποία πολλοί στην Τουρκία (βουλευτές, στρατιωτικοί, κυβερνώντες) επιµένουν να αποκαλούν τουρκικά.

Σκηνικό… Αιγαίου εκτυλίσσεται, ωστόσο, καθηµερινά και στην καρδιά της Απω Ανατολής, περίπου… 9.000 χλµ. µακριά από το Αιγαίο, στις διαφιλονικούµενες θαλάσσιες ζώνες µεταξύ Κίνας και Ιαπωνίας, µε τους Ιάπωνες να καταγγέλλουν κινεζικές παραβιάσεις υπό το άγρυπνο βλέµµα Ρώσων και Αµερικανών. Ως σύµµαχος της Ουάσιγκτον, η Ιαπωνία έχει να «αντιµετωπίσει» στη γειτονιά της όλους τους µεγάλους «εχθρούς» των ΗΠΑ: την Κίνα, τη Βόρεια Κορέα αλλά και τη Ρωσία. Και αν άλλοτε, επί Ψυχρού Πολέµου, η Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου έστρεφε τα όπλα της προς τον Βορρά υψώνοντας αναχώµατα στην τότε Σοβιετική Ενωση, σήµερα αντιθέτως ρίχνει όλο το βάρος στα νοτιοδυτικά, σε µια προσπάθεια να περιορίσει τον κινεζικό «ιµπεριαλισµό».

Το Πεκίνο πάντως, από την πλευρά του, δεν φαίνεται να πτοείται, καθώς επιδιώκει να επεκταθεί στις θάλασσες της Νότιας και Ανατολικής Κίνας διανοίγοντας «δρόµους» προς τον Ειρηνικό και τον Ινδικό Ωκεανό. Μόνο τους τελευταίους εννέα µήνες του 2018 (από τις αρχές Απριλίου έως και τα τέλη ∆εκεµβρίου), οι Ιάπωνες προχώρησαν σε 758 αναχαιτίσεις (scrambles) ξένων αεροσκαφών, από τα οποία 476 ήταν κινεζικά (κυρίως µαχητικά) και 270 ρωσικά (κυρίως συλλογής πληροφοριών).

Συγκριτικά, έως και το 2012 οι αντίστοιχες αναχαιτίσεις δεν ξεπερνούσαν τις 300 ετησίως. Εκτοτε, ωστόσο, το σκηνικό έχει αλλάξει. Εάν πιστέψουµε, µάλιστα, όσα καταγγέλλει το Τόκιο, τότε κινεζικά µαχητικά «αλωνίζουν» πια ακόµη και πάνω από τη Θάλασσα της Ιαπωνίας. Στα σχεδόν πέντε χρόνια από τις αρχές Απριλίου του 2014 έως και τα τέλη του 2018, οι αναχαιτίσεις από την πλευρά των Ιαπώνων ανήλθαν σε 4.646, µε τα επίµαχα επεισόδια να προσεγγίζουν σε πλήθος τα 1.000 ετησίως ή ακόµη και να τα ξεπερνούν (προσεγγίζοντας τα 1.200 κατά το οικονοµικό έτος 2016).

Ολα τα παραπάνω σύµφωνα µε τα στοιχεία που βρίσκονται επισήµως αναρτηµένα στην ιστοσελίδα του ιαπωνικού υπουργείου Αµυνας. Συγκριτικά, στο Αιγαίο, τουρκικά αεροσκάφη προχώρησαν µόνο το 2018 (Ιανουάριος-∆εκέµβριος) σε 3.705 παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, στο πλαίσιο των οποίων πραγµατοποιήθηκαν και 128 εµπλοκές (εικονικές αεροµαχίες). Καταχρηστικά µιλώντας, θα µπορούσε κανείς να εντοπίσει οµοιότητες ανάµεσα στο Αιγαίο και τις θάλασσες της Ασίας, µε τη νησιωτική Ιαπωνία να τοποθετείται στη θέση της νησιωτικής Ελλάδας και την ηπειρωτική Κίνα στη θέση της ηπειρωτικής Τουρκίας.

Συµπτωµατικά, µαχητικά της κινεζικής πολεµικής αεροπορίας (PLAAF) είχαν πάρει µέρος στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν (2010) και σε κοινές ασκήσεις µε τουρκικά µαχητικά πάνω από το Ικόνιο στο περιθώριο της ετήσιας τουρκικής άσκησης «Anatolian Eagle». Πίσω στην Ασία, οι Κινέζοι προφανώς θεωρούν ότι το αποτελούµενο από περίπου 6.800 νησιά ιαπωνικό αρχιπέλαγος παρεµποδίζει την κινεζική έξοδο προς τη θάλασσα, µια έξοδο που οι ίδιοι όµως κρίνουν ότι δικαιούνται χάρη στο ηπειρωτικό τους εκτόπισµα και την τεράστια σινική ακτογραµµή, καθώς και για λόγους «ιστορικούς».

Οι Ιάπωνες, από την άλλη, καταγγέλλουν «γκρίζες» κινεζικές διεκδικήσεις σε περιοχές ιαπωνικής δικαιοδοσίας, υποστηρίζοντας ότι το Πεκίνο επεκτείνει την κυριαρχία του σε γεωγραφικές λωρίδες (αρκετά λεπτές κάθε φορά ώστε να µην προκαλούνται «πολεµικές» αντιδράσεις) βήµα βήµα, σαν να κόβει σαλάµι («salami slicing»), την κάθε φέτα του οποίου όµως εν συνεχεία θωρακίζει µε αλλεπάλληλες στρώσεις de facto κινεζικής κυριαρχίας (προκεχωρηµένα φυλάκια, στρατιωτικές και αεροπορικές βάσεις, τεχνητά νησιά πάνω σε υφάλους, αλιευτικά σκάφη κ.ά.) σαν φύλλα λάχανου («cabbage strategy»).

Το Πεκίνο έχει ξεκινήσει να εφαρµόζει τέτοιου τύπου τακτικές στη θάλασσα της Νότιας Κίνας ήδη από το 2013, επιδιώκοντας να επεκτείνει την κινεζική κυριαρχία σε εδάφη όπως είναι τα νησιωτικά συµπλέγµατα Πάρασελ και Σπράτλι, ο ύφαλος Σκάρµπορο κ.ά., πάνω στα οποία όµως εγείρουν διεκδικήσεις και άλλες χώρες: οι Φιλιππίνες, η Μαλαισία, η Ταϊβάν, το Βιετνάµ και το Μπρουνέι. Μάλιστα για τη δράση της στη Νότια Κινεζική Θάλασσα, η Κίνα καταδικάστηκε το καλοκαίρι του 2016 από το Μόνιµο ∆ιαιτητικό ∆ικαστήριο της Χάγης (Μ∆∆), έπειτα από προσφυγή των Φιλιππίνων. Σχεδόν τρία χρόνια µετά, οι αντικρουόµενες διεκδικήσεις στη θάλασσα της Νότιας Κίνας παραµένουν.

Το Πεκίνο, άλλωστε, ουδέποτε αναγνώρισε την απόφαση του Μ∆∆. Και όχι µόνο παραµένουν αλλά και µετακοµίζουν βορειότερα, προς την Ανατολική Κινεζική Θάλασσα και τις ακτές της Ιαπωνίας. Εκεί, άλλωστε, βρίσκονται και τα νησιά Σενκάκου ή Ντιαογιού για την κυριαρχία των οποίων ερίζουν Πεκίνο, Τόκιο και Ταϊβάν. Οπως στην περίπτωση του Αιγαίου, ωστόσο, έτσι και στην Ασία οι αντικρουόµενες διεκδικήσεις εκ των πραγµάτων µεταφέρονται και στον αέρα υπό µορφή παραβιάσεων, αναχαιτίσεων, εµπλοκών και, σπανιότερα, θερµών επεισοδίων. Κίνα και Ιαπωνία έχουν διακηρύξει τις δικές τους Ζώνες Αεράµυνας και Αναγνώρισης («Air Defense Identification Zones» ή ADIZ), µε τις εν λόγω περιοχές όµως να επικαλύπτουν η µία την άλλη.

Ο λόγος για ζώνες µε δηµοσίως γνωστοποιηµένα όρια, που εκτείνονται πέρα από τον εθνικό εναέριο χώρο των 12 ναυτικών µιλίων (10 ν.µ. στην περίπτωση της Ελλάδας). Εντός των συγκεκριµένων ζωνών, τα όρια των οποίων ενίοτε προσεγγίζουν και τα όρια των ΑΟΖ (τα 200 ναυτικά µίλια, δηλαδή, από τις ακτές, εάν δεν υπάρχει κανένα άλλο κράτος απέναντι σε απόσταση 400 ν.µ.), το εκάστοτε «αρµόδιο» κράτος διεκδικεί εξουσίες «αστυνόµευσης». Ζητά, µε άλλα λόγια, να ελέγχει την κίνηση στον αέρα, αξιώνοντας την αναγνώριση του συνόλου ή µέρους των αεροσκαφών που εισέρχονται στον συγκεκριµένο χώρο, την υποβολή σχεδίων πτήσης κ.ά. µε στόχο την έγκαιρη και αποτελεσµατική υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας έναντι ενδεχόµενων απειλών αλλά και την αποφυγή τυχόν ατυχηµάτων (όπως ήταν, για παράδειγµα, η σύγκρουση αµερικανικού αναγνωριστικού αεροσκάφους µε κινεζικό µαχητικό το 2001 κοντά στην κινεζική νήσο Χαϊνάν). Η Ιαπωνία έχει θεσπίσει, µε τις ευλογίες των ΗΠΑ, ήδη από το 1969 τη δική της ADIZ, την οποία έχει µάλιστα αναθεωρήσει-επεκτείνει τουλάχιστον δύο φορές έκτοτε, τα έτη 1972 και 2010. Σε απάντηση, το Πεκίνο προχώρησε τον Νοέµβριο του 2013 στη µονοµερή διακήρυξη της δικής του κινεζικής Ζώνης Αεράµυνας και Αναγνώρισης στην Ανατολική Κινεζική Θάλασσα.

Ο λόγος για µια ζώνη που τυγχάνει να επικαλύπτει περιοχές και της αντίστοιχης ιαπωνικής ADIZ (την οποία άλλωστε Κίνα και Ρωσία δεν αναγνωρίζουν), καθιστώντας τες αµφισβητούµενες. Στον εναέριο χώρο πάνω από τις περιοχές των διαφιλονικούµενων νησιών Σενκάκου – Ντιαογιού αλλά και στη Θάλασσα της Ιαπωνίας εκτυλίσσονται οι περισσότερες σινοϊαπωνικές «αεροµαχίες», µε την Ιαπωνική Αεροπορική ∆ύναµη Αυτοάµυνας (JASDF/Koku Jieitai) να απογειώνει αεροσκάφη κυρίως τύπου F-15 (από τη βάση της Νάχα στην Οκινάουα) για να αναχαιτίζουν τους «ρωσικούς» και «κινεζικούς» εισβολείς.

Για τους Ιάπωνες είναι κρίσιµο να µην υπάρξει ούτε µία πρόκληση που να µείνει αναπάντητη, καθώς κάτι τέτοιο θα δηµιουργούσε… προηγούµενο ή εντυπώσεις υποχωρητικότητας/αποδοχής εχθρικών διεκδικήσεων. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, συµβαίνει µάλιστα ολοένα συχνότερα οι Ιάπωνες να στέλνουν µαχητικά (F-15, F-4, F-2) για να αναχαιτίσουν όχι ξένα µαχητικά αλλά κινεζικά… µη επανδρωµένα αεροσκάφη (UAVs). Συγκριτικά, κάτι ανάλογο συµβαίνει και στο Αιγαίο, µε την Ελλάδα να απογειώνει F-16 ενάντια στα… drones της Τουρκίας. Ως πρωτοπόρος στην παγκόσµια αγορά των drones, η Κίνα αναπτύσσει πια UAVs για… επικίνδυνες αποστολές, ικανά να φέρουν όπλα ακριβείας ή ακόµη και να «χάνονται» από τα ραντάρ του αντιπάλου ωσάν… Stealth. Την ίδια ώρα, πάντως, το µεγαλύτερο µέρος του στόλου των µαχητικών αεροσκαφών της θεωρείται µάλλον παλαιάς γενιάς.

Από τον ακήρυχτο σινοϊαπωνικό «πόλεµο» δεν λείπουν, όµως, και «αγκάθια» γνωστά στη ∆ύση από άλλες… αµερικανοτουρκικές υποθέσεις, όπως είναι για παράδειγµα εκείνα των S-400 και F-35. Η Κίνα παρέλαβε µέσα στο 2018 τις πρώτες συστοιχίες του ρωσικού αντιπυραυλικού-αντιαεροπορικού συστήµατος S-400 για το οποίο ερίζουν Ουάσιγκτον και Αγκυρα. Η Ιαπωνία, από την άλλη, έχει πια τη δική της µοίρα αµερικανικών µαχητικών αεροσκαφών τύπου F-35. Από τα συνολικά 13 F-35A που έχουν µάλιστα στη διάθεσή τους οι Ιάπωνες, το ένα κατέπεσε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες µόλις την περασµένη Τρίτη, 9 Απριλίου, στον Ειρηνικό Ωκεανό.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Πηγή: “Πόλεμος” στο Αιγαίο και την Άπω Ανατολή: Οι S-400 της Κίνας, η πτώση του F-35 της Ιαπωνίας https://hellasjournal.com/2019/04/quot-polemos-quot-sto-aigaio-kai-tin-apo-anatoli-oi-s-400-tis-kinas-i-ptosi-toy-f-35-tis-iaponias/

Οι συνέπειες της καταστροφής που υπέστη η «Παναγιά των Παρισίων» είναι βαρύτατες…

0

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Το αξιακό και πολιτισμικό αποτύπωμά τους είναι ανυπολόγιστο. Το συμβολικό τους φορτίο προσλαμβάνει διαστάσεις πρωτοφανείς, και φυσικά δεν περιορίζεται στη Γαλλική επικράτεια, αλλά επεκτείνεται και αφορά στον σύγχρονο κόσμο συνολικά…

Προφανώς δεν θα καταφύγουμε σε καμιά απολύτως συνωμοσιολογική ερμηνεία, αν και οι συμπτώσεις είναι πολλές για να μπορεί κανείς να την αποκλείσει ως εργαλείο προσέγγισης της αλήθειας. Σίγουρα όμως η εκδοχή του «ατυχήματος» ή του «τεχνικού λάθους» δεν πείθει παρά ελάχιστους. Είναι φανερό πως στη θέα αυτής της εικόνας και μάλιστα σε χρόνο πραγματικό, οι συνειρμοί που έκαναν τα μυαλά των ανθρώπων υπήρξαν ποικίλοι…

Αυτό που είναι βέβαιο, είναι πως η εκδοχή του «ατυχήματος» είναι καταφανώς αποδυναμωμένη… Ο ξύλινος σκελετός σε αρκετά τμήματα δόμησης των ειδικών κατασκευών του Ναού, δεν δικαιολογεί την πλημμελή ή πολύ περισσότερο την μη ύπαρξη των απαραίτητων μέτρων που θα μπορούσαν να αποκλείσουν πλήρως αυτό το ενδεχόμενο…

Η μη έγκαιρη παρέμβαση που θα μπορούσε να προλάβει την ανεξέλεγκτη επέκταση της καταστροφής, παραμένει επίσης ένα από τα κορυφαία ζητήματα το οποίο δύσκολα θα μπορέσει να στοιχειοθετήσει όποιος επιχειρήσει να συγκαλύψει πλευρές του προβλήματος…

Η ώρα της εκδήλωσής της είναι ένα ακόμη σκοτεινό σημείο που προβληματίζει αντικειμενικά. Αν η αδυναμία έγκαιρης παρέμβασης ανθρώπων (όχι τεχνικών μέσων) μπορεί να αιτιολογηθεί εξ αιτίας ΚΑΙ της ώρας που ξέσπασε η φωτιά… Τότε κατά μείζονα λόγο η συγκεκριμένη ώρα δεν προσφέρεται για να πραγματοποιούνται τεχνικές εργασίες που να δικαιολογούν το «ατύχημα» με αυτές τις τραγικές συνέπειες…

Προφανώς θα περιμένουμε να υπάρξουν οι πρώτες επίσημες ανακοινώσεις – εκτιμήσεις και θα επανέλθουμε. Ελπίζουμε να μην επιβεβαιωθούν οι φόβοι μας, πως οι αυτουργοί ήθελαν την καταστροφή να είναι ανυπολόγιστη, και το μήνυμα της φρίκης να περάσει ταχύτατα σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Και φυσικά να θυμίσουμε πως αυτοί οι φόβοι μπορούν να επιβεβαιωθούν ΕΙΤΕ με απ’ ευθείας παραδοχή, ΕΙΤΕ ακόμη και με αδυναμία πειστικής εξήγησης της εκδοχής του «ατυχήματος».

Σε κάθε περίπτωση πάντως, όποια και αν είναι η αιτία, αυτό που είναι βέβαιο είναι πως αν η ανθρώπινη ιστορία, ο πολιτισμός, τα κορυφαία δημιουργήματα της τέχνης, είναι απροστάτευτα από το προβλέψιμο και εν πολλοίς αναμενόμενο (και το ατύχημα ανήκει αντικειμενικά στην σφαίρα των προβλέψιμων και αναμενόμενων κινδύνων)…

Τότε η θλιβερή διαπίστωση… η διαπίστωση της φρίκης… ο εφιάλτης ο πραγματικός… έγκειται στο ότι όλα τα παραπάνω, είναι ΠΛΗΡΩΣ ΑΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΑ από κάθε λογής υβριδικούς κινδύνους και ασύμμετρες απειλές, που δυστυχώς έχουν ενσωματωθεί στις κοινωνίες και συμβιώνουν στους ίδιους βηματισμούς με κάθε ανυποψίαστο πολίτη.

 

Αίμα και πετρέλαιο στη Λιβύη

0

ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Δεν πέρασε πολύς καιρός από τη στρατιωτική επέμβαση του ΝΑΤΟ που οδήγησε στη φρικτή δολοφονία του Μουαμάρ Καντάφι, τον Οκτώβριο του 2011, και η Λιβύη εξελίχθηκε σε Νέμεση της Δύσης. Η κατάρρευση του απολυταρχικού καθεστώτος δεν έδωσε τη θέση της σε κάτι που να μοιάζει από μακριά με δημοκρατία, αλλά στον κατακερματισμό του κράτους και στην πανσπερμία των παραστρατιωτικών, κυρίως ισλαμικών, ομάδων. Η δολοφονία του Αμερικανού πρεσβευτή Κρίστοφερ Στίβενς από τους τζιχαντιστές της Ανσάρ αλ Σαρία στη Βεγγάζη, τον Σεπτέμβριο του 2012, προκάλεσε σάλο στα διεθνή μέσα ενημέρωσης, σε αντίθεση με τους σχεδόν καθημερινούς πλειστηριασμούς μαύρων δούλων στην Τρίπολη, που περνούν στα ψιλά. Αφού «απελευθέρωσαν» τη Λιβύη, οι μεγάλες δυνάμεις ενδιαφέρονταν μόνο να συντηρούν τη ροή πετρελαίου και να εμποδίζουν τη ροή απελπισμένων μεταναστών προς τον Βορρά.

Το τελευταίο δεκαήμερο, ο λιβυκός εφιάλτης επανήλθε στην πρώτη γραμμή της διεθνούς επικαιρότητας εξαιτίας του Χαλίφα Χάφταρ. Πρόκειται για «έναν παλιό πράκτορα της CIA που εξελίσσεται σε πονοκέφαλο για τις ΗΠΑ», όπως προειδοποιούσε από τον Αύγουστο του 2016 η Washington Post. Εχοντας θέσει υπό τον έλεγχό του ολόκληρη την ανατολική και τη νότια Λιβύη, ο ισχυρότερος πολέμαρχος της χώρας εξαπέλυσε στις 4 Απριλίου επίθεση με στόχο να καταλάβει την Τρίπολη, ανατρέποντας την αναγνωρισμένη από τη Δύση και τον ΟΗΕ κυβέρνηση του Φαγέζ αλ Σεράζ. Αλλά ποιος είναι ο μυστηριώδης κύριος Χάφταρ και πώς έφτασαν τα πράγματα στο χείλος ενός γενικευμένου εμφυλίου πολέμου με απρόβλεπτες επιπτώσεις;

Γεννημένος πριν από 75 χρόνια στην Αζνταμπίγια της Κυρηναϊκής (ανατολική Λιβύη), ο Χαλίφα Χάφταρ έγινε αξιωματικός του στρατού και συμμετείχε στο κίνημα του 1969 που ανέτρεψε τον βασιλιά Ιντρίς. Λέγεται πως ο Καντάφι τον εμπιστευόταν σαν γιο του. Γεγονός είναι ότι του ανέθεσε δύο καίριες αποστολές: την πρώτη φορά, όταν ο Χάφταρ πολέμησε ως επικεφαλής του λιβυκού σώματος στον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1973, και τη δεύτερη, όταν ανέλαβε να διοικήσει τα λιβυκά στρατεύματα στον πόλεμο του Τσαντ, το 1986. Ωστόσο, στη δεύτερη περίπτωση ο Χάφταρ και τα στρατεύματά του παραδόθηκαν και αιχμαλωτίστηκαν. Ο Καντάφι τον αποκήρυξε, γεγονός που οδήγησε στη ρήξη μεταξύ των δύο ανδρών. Στη συνέχεια ο Χάφταρ απελευθερώνεται χάρη στις πιέσεις της κυβέρνησης Ρίγκαν και η CIA εκπαιδεύει τα στρατεύματά του ως πολιορκητικό κριό για τη δολοφονία και την ανατροπή του Καντάφι. Ο ίδιος ο Χάφταρ περιπλανιέται στη Νιγηρία και στο Ζαΐρ, αλλά καμία αφρικανική χώρα δεν θέλει να του δώσει άσυλο. Τελικά καταφεύγει στο Λάγκλεϊ της Βιρτζίνια, όπου συμπτωματικά βρίσκεται το αρχηγείο της CIA. Εκεί θα περάσει τα επόμενα είκοσι χρόνια της ζωής του και θα γίνει Αμερικανός υπήκοος.
Η δολοφονία Γιούνις
Η εξέγερση εναντίον του Καντάφι τον Φεβρουάριο του 2011, στη διάρκεια της λεγόμενης Αραβικής Ανοιξης, έβγαλε τον Χάφταρ από τη ναφθαλίνη. Ερχεται στη Βεγγάζη, που έχει πέσει στα χέρια των αντικαθεστωτικών, και επιδιώκει να χρισθεί αρχιστράτηγος των εξεγερμένων, αλλά δεν πείθει το Εθνικό Μεταβατικό Συμβούλιο, που προτιμά τον Αμπντουλφατάχ Γιούνις, ηγετική μορφή του κανταφικού κινήματος του 1969. Ο Γιούνις θα δολοφονηθεί υπό ανεξιχνίαστες συνθήκες λίγο καιρό αργότερα, ενώ ο Χάφταρ, χολωμένος που του αρνήθηκαν την ηγεσία, θα επιστρέψει στη Βιρτζίνια για «να αφοσιωθεί στα εγγόνια του», όπως ο ίδιος είπε.
Το χάος στη μετακανταφική Λιβύη τού έδωσε μια νέα ευκαιρία. Το καλοκαίρι του 2014, η κυβέρνηση της Τρίπολης και οι ισλαμιστές σύμμαχοί της αρνούνται να αναγνωρίσουν το κοινοβούλιο που προέκυψε από τις εκλογές. Το κοινοβούλιο μεταφέρεται στο Τομπρούκ, στο ανατολικό άκρο της χώρας, συγκροτεί δεύτερη κυβέρνηση και αναθέτει τις ένοπλες δυνάμεις του στον Χάφταρ, ο οποίος εμφανίζεται ως ο σωτήρας της χώρας από τη μάστιγα των ισλαμιστών, στο στυλ του Αιγύπτιου ηγέτη Αμπντελφατάχ Σίσι. Στα επόμενα χρόνια καταφέρνει να διαλύσει τους ισλαμιστές στην ανατολική Λιβύη και να προσεταιριστεί τις φυλές του νότιου τμήματος της χώρας, αποκτώντας τον έλεγχο των περισσότερων πετρελαιοπηγών. Η εκστρατεία του στην Τρίπολη είχε προαναγγελθεί πολλές φορές. Ο λόγος που τον ανάγκασε να βιαστεί ήταν ότι στις 14 Απριλίου επρόκειτο να συνέλθει στην πρωτεύουσα ειρηνευτική διάσκεψη υπό την αιγίδα του ΟΗΕ – μάλιστα ο γενικός γραμματέας του διεθνούς οργανισμού ήταν εκεί όταν άρχισε η επίθεση του Χάφταρ.
Ο φιλόδοξος στρατηγός δεν θα μπορούσε να πετύχει όσα πέτυχε χωρίς σοβαρή διεθνή υποστήριξη. Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία και Εμιράτα τον στήριξαν με χρήματα και αεροπλάνα ως δύναμη κρούσης εναντίον των ισλαμιστών. Πιο καθοριστική ήταν η βοήθεια της Γαλλίας, που του έστειλε άνδρες των ειδικών δυνάμεων και των μυστικών υπηρεσιών για να τον στηρίξουν στις επιχειρήσεις του. Επιπλέον, ο Εμανουέλ Μακρόν αναβάθμισε τον Χάφταρ από πολέμαρχο σε πολιτικό ηγέτη, οργανώνοντας ειρηνευτικές συνομιλίες του στρατηγού με τον Σεράζ στο Παρίσι.
Οργή στη Ρώμη
Ο γαλλικός παρεμβατισμός εξόργισε την Ιταλία, παλιά αποικιοκρατική δύναμη στη Λιβύη, που κατήγγειλε ότι ο Μακρόν στηρίζει έναν «νέο Καντάφι» για να βάλει χέρι στα πετρέλαιά της. Αλλά και η Ρωσία στήριξε τον Χάφταρ, εν μέσω φημών πως διαπραγματεύτηκε μαζί του ναυτικές βάσεις στη Λιβύη. Στο πλευρό του Σεράζ τάχθηκαν το Κατάρ και η Τουρκία, ενώ η Αμερική φαίνεται ότι περιμένει να δει πού θα κλίνει η πλάστιγγα.
Δεν αποκλείεται ο Χάφταρ να υπερεκτίμησε τις δυνάμεις του. Αντί για μια κεραυνοβόλο εκστρατεία, οι δυνάμεις του έχουν καθηλωθεί για την ώρα έξω από την Τρίπολη, καθώς συνάντησαν σφοδρή αντίσταση από τις παραστρατιωτικές οργανώσεις που στηρίζουν τον Σεράζ και κυρίως από τους σκληρούς ισλαμιστές της Μισράτα. Δεδομένων των μεγάλων αποστάσεων ανάμεσα στο δυτικό και το ανατολικό τμήμα της χώρας, ενδεχόμενη καθήλωση του Χάφταρ θα εξασθενήσει κατά πολύ τις αμυντικές του γραμμές στη Βεγγάζη και στις γύρω πόλεις. Αν πάλι υποχρεωθεί να διατάξει υποχώρηση, το πολιτικό κύρος του θα έχει υποστεί τεράστιο πλήγμα. Σε κάθε περίπτωση, η τραγωδία της Λιβύης δεν προβλέπεται να έχει γρήγορο τέλος, αν δεν αναγκαστούν να αναθεωρήσουν τη στάση τους εκείνοι που την προκάλεσαν.
Καθημερινή

Les dix secrets de Notre-Dame de Paris

0

À l’heure où la cathédrale parisienne a été dévastée par le feu, retour sur l’histoire d’une vieille dame de plus de 850 ans.

Guerre au Yémen : la note embarrassante du renseignement militaire français

0

 

À Sanaa, après un raid aérien, probablement conduit par l’Arabie saoudite.

Le média Disclose a eu accès à une note « confidentiel défense » sur les armes françaises déployées au Yémen par l’Arabie saoudite et les Émirats arabes unis.

Le nouveau média d’investigation en ligne Disclose a publié lundi matin une enquête révélant l’utilisation d’armes françaises dans le conflit qui ravage le Yémen depuis quatre ans. Au moins 10 000 personnes sont mortes depuis le début de la guerre en mars 2015 et la situation humanitaire y est dramatique. Les journalistes ont notamment eu accès à une note « confidentiel défense » transmise par la Direction du renseignement militaire (DRM) au gouvernement en octobre 2018. Intitulé « Yémen, situation sécuritaire », ce document de 17 pages, qui émane de l’un des plus importants services de renseignement français, jette une lumière crue sur la contradiction entre les déclarations politiques françaises et la réalité sur le terrain, telle que la voit l’un des principaux services de renseignement national.

Ce que l’on sait de l’incendie de Notre-Dame de Paris

0

L’incendie serait d’origine accidentelle et s’est propagé extrêmement vite. Une enquête a été ouverte pour « destruction involontaire par incendie ».

Les pompiers ont annoncé tôt mardi que l’incendie était “complètement maîtrisé” et “partiellement éteint”. Seuls des “foyers résiduels” demeuraient actifs.

Γιώργος Πρεβελάκης: Τα Βαλκάνια και η παραπαίουσα Ευρώπη

0

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΡΕΒΕΛΑΚΗΣ*

Ενόψει ευρωεκλογών, οι Γάλλοι ψηφοφόροι δεν υποψιάζονται ότι το επιπόλαιο, υπεροπτικό βλέμμα στη νοτιοανατολική περιφέρεια της Ευρώπης επιδρά καταλυτικά. Οταν θα αισθανθούν τις συνέπειες και στα δικά τους εδάφη, θα είναι ίσως αργά.

Η δημόσια συζήτηση στη Γαλλία ενόψει των ευρωεκλογών, από τη βαλκανική οπτική, παρουσιάζει απελπιστική εικόνα. Οι υποψήφιοι, εκφράζοντας προφανώς την κοινή γνώμη, αρνούνται συλλήβδην τη διεύρυνση στα «Δυτικά Βαλκάνια» – ακόμη και για την παραδοσιακά φίλη Σερβία, η ένταξη παραπέμπεται στις ελληνικές καλένδες. Ως προς την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, δεν τίθεται καν θέμα: δεν έχει θέση στην Ευρώπη, ούτε τώρα ούτε ποτέ.

Η στάση αυτή απέναντι στο αναβιώσαν «Ανατολικόν Ζήτημα» εξηγείται. Ανάμεσα στη Σύνοδο Κορυφής στη Θεσσαλονίκη (2003) και σήμερα, έχουν παρεμβληθεί κρίσεις και απογοητεύσεις. Τότε, η μαζική είσοδος των τέως κομμουνιστικών χωρών (2004, 2007) έμοιαζε να προοιωνίζεται και τον «εξευρωπαϊσμό» των Βαλκανίων, ενδεχομένως και της Τουρκίας.

Ομως, η οικονομική κρίση, το προσφυγικό πρόβλημα και το Brexit ανέστειλαν την αισιοδοξία και κινητοποίησαν τα ευρωπαϊκά αμυντικά ανακλαστικά. Στις χώρες-μέλη της Κεντρικής Ευρώπης ανεβίωσε ο αυταρχισμός και αμφισβητήθηκαν οι αρχές του πολιτικού φιλελευθερισμού. Στον Νότο, με έξαρση στην Ελλάδα, αναζωπυρώθηκαν τα αντιγερμανικά στερεότυπα. Η ιδεολογική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ενωσης έχει διαρραγεί. Ακρα Αριστερά και άκρα Δεξιά συγκλίνουν στην αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής πορείας.

Επειτα από μία δεκαετία κατά την οποία η Ευρώπη παραμέλησε τα Βαλκάνια, οι υπεύθυνοι ξαφνικά ανησύχησαν – τους αφύπνισε η διείσδυση της Ρωσίας, της Τουρκίας και της Κίνας. Η «στρατηγική για τα Δυτικά Βαλκάνια» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και η Σύνοδος Κορυφής στη Σόφια επεχείρησαν να αναδείξουν το βαλκανικό πρόβλημα και να προτείνουν, έστω και άτολμα, κάποιες λύσεις. Ομως, η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη δεν ακολουθεί. Η κατάρρευση της εικόνας της Ελλάδας μετά το 2010 συμπαρέσυρε όλα τα Βαλκάνια. Εχει εμπεδωθεί η πεποίθηση ότι η περιοχή αυτή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί σε ισότιμη βάση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Διπλωμάτες και υπεύθυνοι της Ευρωπαϊκής Ενωσης ανεμίζουν σε κάθε ευκαιρία τη συμφωνία των Πρεσπών, ως απόδειξη θετικών εξελίξεων, χωρίς όμως να αναστρέφουν την παγιωμένη εικόνα.

Καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν δημοκρατικές, η αρνητική διάθεση της κοινής γνώμης επηρεάζει την εξωτερική πολιτική. Σε αντίθεση με τη Ρωσία ή την Κίνα, οι οποίες χαράσσουν πολιτική με καθαρά γεωπολιτικά κριτήρια, η Ευρώπη τείνει να αποσυρθεί από το βαλκανικό πεδίο.

Ηδη, το κλίμα στα Βαλκάνια είναι εξαιρετικά ανησυχητικό. Η οικονομία δεν δείχνει σημεία προόδου η νεολαία αναζητεί τρόπους να διαφύγει από μια περιοχή αδιέξοδη, χωρίς ελπίδα. Το κενό αυτό καταλαμβάνουν ο αυταρχισμός, η διαφθορά, το οργανωμένο έγκλημα και οι τυχοδιωκτικές πολιτικές δυνάμεις. Η βία απειλεί να επανεμφανιστεί απέναντι στην απελπισία των κλειστών οριζόντων. Οσο η Ευρώπη δεν εκπέμπει ένα αισιόδοξο μήνυμα, η κατάσταση θα επιδεινώνεται.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και των ενδο-γιουγκοσλαβικών συγκρούσεων, οι βαλκανικές ελπίδες συνδέθηκαν με την ευρωπαϊκή προοπτική, μια λύση ευκολίας για τους λαούς και τις ηγεσίες τους. Εμπνευσμένοι από το ελληνικό προηγούμενο, μετέθεσαν στον εξωτερικό παράγοντα το βάρος και την ευθύνη για την ανασύνταξη της περιοχής.

Αγνοήθηκε η προοπτική της περιφερειακής συνεργασίας, στο όνομα των διμερών σχέσεων κάθε χώρας με την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ. Η Ευρώπη παρασύρθηκε από την υπεροψία της και ενεθάρρυνε τις βαλκανικές ψευδαισθήσεις. Τώρα οι πολίτες της, όπως φαίνεται από τη στάση της γαλλικής κοινής γνώμης, αποποιούνται τη βαλκανική σκηνή η οποία απεδείχθη πολύ δύσκολη στην κατανόηση και στον χειρισμό. Τα Βαλκάνια βρίσκονται έτσι στο κενό. Σβήνει το ευρωπαϊκό όνειρο, ενώ έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος για μιαν εναλλακτική πορεία, στηριγμένη στη δυναμική και στον ενθουσιασμό των πρώτων χρόνων της ελευθερίας.

Εν τω μεταξύ, οι κίνδυνοι αυξάνουν. Η πρόσφατη και συνεχιζόμενη αλβανική πολιτική κρίση εγείρει ανησυχίες, φόβους, ίσως και κινδύνους. Η κατάσταση στην Τουρκία εξελίσσεται σε ωρολογιακή βόμβα για ολόκληρη την περιοχή. Ακόμη και η «επιτυχία» των Πρεσπών μπορεί να λειτουργήσει αντιστρόφως. Το συσσωρευμένο επί μία δεκαετία αίσθημα εθνικού εξευτελισμού και υποτίμησης στην Ελλάδα μπορεί να προκαλέσει ακροδεξιά σύνδρομα και τη συνεπαγόμενη πολιτική εκμετάλλευση.

Οι Γάλλοι ψηφοφόροι δεν υποψιάζονται ότι το επιπόλαιο, υπεροπτικό βλέμμα στη νοτιοανατολική περιφέρεια της Ευρώπης επιδρά καταλυτικά. Οταν θα αισθανθούν τις συνέπειες και στα δικά τους εδάφη, θα είναι ίσως αργά. Καθώς η Ελλάδα είναι από τις πλέον εκτεθειμένες χώρες, θα έπρεπε να ασκεί ενημερωτικό και παιδαγωγικό ρόλο στους απόμακρους Δυτικοευρωπαίους. Αντιθέτως, είναι άκρως επικίνδυνο να εμπλέκει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη στα εσωτερικά πολιτικά προβλήματα. Η δαιμονοποίηση των αντιδράσεων στη συμφωνία των Πρεσπών, επί παραδείγματι, αναζωπυρώνει τα ξενόφοβα ευρωπαϊκά ανακλαστικά και ενισχύει την άρνηση απέναντι σε κάθε είδους βαλκανική εμπλοκή – δηλαδή, ακριβώς η διάθεση που κυριαρχεί στην προεκλογική Γαλλία.

* Ο κ. Γιώργος Πρεβελάκης είναι ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής στη Σορβόννη (Paris 1).

“Καθημερινή”

Έντυπη

The New Islamist Lobby

0

«Η αποψινή τηλεοπτική ομιλία Macron θα αποτελέσει την έκπληξη ή την μεγάλη απογοήτευση των Γάλλων ;»

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]   www.kalkis.eu

Αυτή είναι η είδηση της ημέρας στη Γαλλία κατά την ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Libération, σύμφωνα με το άρθρο του Alain Auffray, στις 14 Απριλίου 2019. «Ο Γάλλος πρόεδρος, σιωπηλός από το τέλος του ευρέως διαλόγου, οφείλει να εκπλήξει  με τις ανακοινώσεις του για να ικανοποιήσει  την προσδοκία που ο ίδιος δημιούργησε».

Θυμίζω, στα γρήγορα, στους αναγνώστες μου στο πώς φτάσαμε στην αποψινή μεγάλη προσδοκία των καλόπιστων Γάλλων που συμμετείχαν μαζικά στον «ευρύ διάλογο» ή στην προσδοκώμενη, από τους κακόπιστους, αποψινή μεγάλη απογοήτευση της γαλλικής κοινής γνώμης των 66.330.000 πολιτών.

Ο Macron, και οι στενοί επιτελείς του, νόμισαν, από αλαζονεία ή απρονοησία, ότι αρκούσε η σχεδόν διάλυση της αντιπολίτευσής του και η απομαζικοποίηση των άλλοτε πανίσχυρων γαλλικών συνδικάτων για να συνεχίσει επί 18 μήνες ανεμπόδιστα η κυβέρνηση τις υπεσχημένες προεκλογικά καταιγιστικές μεταρρυθμίσεις της προς φιλελεύθερη κατεύθυνση (ψήφιση του κώδικα εργασίας, αλλαγή του στάτους των προνομιούχων σιδηροδρομικών των γαλλικών σιδηροδρόμων, π.χ.). Σνομπάρισε τους αυτοδιοικητικούς άρχοντες, οι οποίοι, σχεδόν όλοι τους, εκλέχθηκαν με τα χρώματα της αντιπολίτευσης, αφαιρώντας τους μάλιστα σταδιακά τον τοπικό γαλλικό ΕΝΦΙΑ (Tax d’habitation) τον οποίο αυτοί ήλεγχαν και εισέπρατταν μέχρι τότε.  Δεν έλαβε καθόλου υπόψη του ότι υπήρχαν «οι πλούσιοι των φτωχών ή οι φτωχοί των πλουσίων» (που αυτό-βαφτίστηκαν ως τα «κίτρινα γιλέκα» και βγήκαν στους δρόμους) οι οποίοι ισχυρίζονταν, ή κι έτσι είναι, ότι οι μισθοί τους, οι συντάξεις τους ή τα έσοδά τους από ελευθέρια επαγγέλματα δεν τους φτάνουν να πληρώνουν τα μηνιαία έξοδά τους, διότι καταβάλουν υπερβολικούς φόρους και εισφορές με αποκορύφωμα τον «φόρο επί των καυσίμων» ο οποίος ξεχείλισε το ποτήρι της κοινωνικής αγανάκτησης. Έτσι ο Macron βρέθηκε τον Νοέμβριο απομονωμένος στα σχοινιά, βεβαρημένος μάλιστα και με την υπόθεση Alexendre Benalla για την οποία έγραψα στις Ανιχνεύσεις στις 23-2-2019 http://www.anixneuseis.gr/?p=203131. Μετά την πρώτη αμηχανία του ο Macron έπρεπε να κάνει μια ισχυρή πολιτική κίνηση για να αντισταθμίσει το στραπατσάρισμα της δημοτικότητάς του που τον Δεκέμβριου του 2018 είχε πέσει στο 23%, δηλαδή περίπου στο ύψος του ποσοστού των ψηφοφόρων του που τον ψήφισαν στον 1ο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2017. Να γυρίσει δηλαδή το κοινωνικό παιχνίδι που τότε ήταν σε βάρος του.

Και τι έκανε ο Macron ;

Εξάγγειλε τη δρομολόγηση και εφαρμογή του τριμηνιαίου «ευρέως εθνικού διαλόγου», στέλνοντας στους Γάλλους μια ανοιχτή επιστολή-πρόσκληση (Lettre aux Français),   ανοίγοντας έναν ειδικό ιστότοπο  (https://granddebat.fr/) για να κάνουν εκεί οι πολίτες ψηφιακά τις προτάσεις τους (υποβλήθηκαν πάνω από 1.900.000 παρεμβάσεις), καλώντας τους Δημάρχους να ανοίξουν στα δημαρχεία τους τα «βιβλία παραπόνων» των δημοτών τους και να διοργανώσουν ανοιχτές τοπικές γενικές συνελεύσεις διαλόγου (διοργανώθηκαν πάνω από 10.000), και απαντώντας ο ίδιος προσωπικά επί ώρες (μέχρι και 7,5 ώρες ανά συνάντηση) στα ερωτήματα των συμμετεχόντων σε 16 περιφερειακές συναντήσεις διαλόγου (όσες και οι γαλλικές περιφέρειες) οι οποίες μεταδόθηκαν (οι περισσότερες) απευθείας από τα ειδησεογραφικά κανάλια BFM TV και LCI, κι όχι μόνο.

Ποια ήταν για εμένα τα εντυπωσιακά στοιχεία  αυτών των συναντήσεων ; Ότι ο Macron πήγε σε αυτές τις συναντήσεις όχι για να βγάλει ο ίδιος έναν κλασικό δεκάρικο μακροσκελή κουραστικό λόγο. Αλλά πήγε με το σημειωματάριό του για να καταγράψει τα θέματα και τα ονόματα, αυτών που πήραν το λόγο, και να απαντήσει προσωπικά σε όλους και σε όλα τα τεθέντα ζητήματα, χωρίς αποκλεισμούς, όπως αστήρικτα ισχυρίζονταν όλοι οι αντιπολιτευόμενοί του.

Ήταν δε τέτοια  η έκπληξη των συμμετεχόντων για την τεχνική και κοινωνικο-οικονομική επάρκεια των απαντήσεων που έδινε ο Macron, που ωθούσε αιρετούς και μη, συμμετέχοντες στο διάλογο, να εκφράζουν, αυθόρμητα, μπροστά στα μικρόφωνα και τις κάμερες τον θαυμασμό τους για την πλούσια γνωσιολογία του προέδρου τους. Κάτι που έγινε για πρώτη φορά στη Γαλλία και μπήκε και στα σπίτια των Γάλλων, ως τηλεθεατών ή ακροατών.

Και τι έκαναν η αντιπολίτευση, τα συνδικάτα και τα «κίτρινα γιλέκα» ;

Η αντιπολίτευση, με τους ηγέτες της, αρχικά εμφανίστηκε στα κυκλικά σημεία όπου συγκεντρώνονταν οι ακτιβιστές και φόρεσε τα κίτρινα γιλέκα, σε ένδειξη συμπαράστασης στον «δίκαιο αγώνα» τους, με στόχο να τα καπελώσει προς όφελός της. Όταν άρχισαν οι βιαιότητες, άρχισε διακριτικά να παίρνει τις αποστάσεις της.

Τα συνδικάτα από την πλευρά τους επιχείρησαν ανεπιτυχώς να συμπράξουν κατά τις Σαββατιάτικες επαναλαμβανόμενες 22 διαδηλώσεις τους σε διάφορες γαλλικές μεγαλουπόλεις, και ιδιαίτερα στο Παρίσι. Προσπαθώντας να αιμοδοτηθούν αριθμητικά και ποιοτικά από ένα δυναμικό κοινωνικό σώμα των «κίτρινων γιλέκων» το οποίο στην κορύφωσή  του μετρήθηκε στις 282.000 διαδηλωτές αλλά και με μια

 

κοινωνική συμπάθεια που έφτασε μέχρι και το 80% των Γάλλων, από το οποίο όμως το τεράστιο ποσοστό του 80% υπογράμμιζε στους δημοσκόπους ότι δεν επιθυμούσε την κοινωνική βία και τις καταστροφές από τους Μπαχαλάκηδες των μαυροφορεμένων Black block. Βλέπε σχετικό άρθρο μου στις Ανιχνεύσεις 21-3-2019 http://www.anixneuseis.gr/?p=204607.

 

Κι εδώ ήταν που μάλλον την πάτησαν τα «Κίτρινα Γιλέκα». Ενώ δηλαδή δεν μπόρεσε να τους καπελώσει ολόκληρο το αντιπολιτευτικό πολιτικό και συνδικαλιστικό σύστημα, τα «κίτρινα γιλέκα» καπελώθηκαν θεληματικά ή άθελά τους από τους μαυροφορεμένους Μπαχαλάκηδες. Εξ ου και η σταδιακή μείωση των ακτιβιστών τους που έπεσαν στις 30.000 με 35.000 περίπου διαδηλωτές και κάτω από το 50% στην συμπάθεια προς αυτούς της γαλλικής κοινής γνώμης.  Επιπλέον κυριαρχήθηκαν τα «κίτρινα γιλέκα» από τους σκληρούς ηγήτορές τους (Eric Drouet π.χ.) , μέσα από τις απειλές, μέχρι και θανάτου, εναντίον των μετριοπαθών ηγητόρων τους, όπως της Ingrid Levavasseur και της JaclineMourot. Οι οποίες πρότειναν έναν διάλογο με την κυβέρνηση αφού η τελευταία δέχθηκε να χρηματοδοτήσει με 10 με 12 δις ευρώ τις κοινωνικές παροχές και να πάρει πίσω τον «φόρο επί των καυσίμων». Τα «Κίτρινα Γιλέκα» είναι εγκλωβισμένα σε μια αδιέξοδη, κατά τη γνώμη μου, ψηφιακή αμεσο-δημοκρατική φενάκη, ζητώντας μεταξύ άλλων : διενέργεια δημοψηφισμάτων, κατάργηση των προνομίων των αιρετών και μηδενισμό του ΦΠΑ στα είδη βασικής ανάγκης των πολιτών.

Κατά την αποψινή λοιπόν τηλεοπτική ομιλία του Μακρόν, που θα ακολουθηθεί την προσεχή Τετάρτη 17-4-2019 και από μια συνέντευξη τύπου στο προεδρικό μέγαρο Elysée, αναμένονται πολλά να κριθούν για το δεύτερο μέρος της προεδρικής του θητείας.

‘Η θα εκπλήξει θετικά σημαντική μερίδα των Γάλλων ψηφοφόρων που θα του δώσουν την πρωτιά στις επικείμενες ευρωεκλογές.

‘Η θα προκαλέσει μεγάλη απογοήτευση στους περισσότερους συμπατριώτες του των οποίων το 44% δήλωσε ήδη σε σημερινή δημοσκόπηση (του καναλιού LCI) ότι θα τον «μαυρίσει» στις εν λόγω εκλογές, το 37% θα περιμένει να τον ακούσει πρώτα και θα αποφασίσει μετά και μόνο το 18% των Γάλλων έχει ήδη αποφασίσει να τον υπερψηφίσει ούτως ή άλλως.

Προσωπικά θα αναμένω καρτερικά, και με ουδετερότητα, να ακούσω και να δω τον Μακρόν μέχρι και την Τετάρτη, πριν βγάλω τα συμπεράσματά μου από τον διαδικαστικά επιτυχή εθνικό διάλογο που έκανε…

 

 

Οι εκλογές της Τουρκίας ανέδειξαν έναν αμφισβητία του Ερντογάν;

0
Η άνοδος του Ekrem Imamoglu
Ο Imamoglu χαιρετά υποστηρικτές του στην Κωνσταντινούπολη, τον Απρίλιο του 2019. UMIT BEKTAS / REUTERS
Περίληψη:

Ιδού η παγίδα μπροστά από τον Ερντογάν. Εάν επιτύχει να εξαναγκάσει μια επαναληπτική ψηφοφορία στην Κωνσταντινούπολη, διακινδυνεύει να υπονομεύσει την πίστη των ίδιων των οπαδών του στην κάλπη.

Τις παραμονές των δημαρχιακών εκλογών της Κωνσταντινούπολης, ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης Ekrem Imamoglu προσήλκυε μικρά πλήθη κομματικών πιστών σε χαμηλής εμβέλειας συγκεντρώσεις της καμπάνιας του. Δύο μέρες μετά την εκπληκτική νίκη του, χιλιάδες υποστηρικτές συνωθούνταν στον κατά τεκμήριο νικητή καθώς απέτιε τιμές στο μαυσωλείο του ιδρυτή της σύγχρονης κοσμικής Τουρκίας.

Η επίσκεψη στον τάφο του Mustafa Kemal Ataturk είναι μια παράδοση για τους νικητές των εκλογών στην Τουρκία. Για τον Imamoglu, ήταν επίσης μια πράξη ανυπακοής. Έχει ξεσπάσει μια πικρή διαμάχη μεταξύ των υποστηρικτών του και εκείνων του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) για την μικρής διαφοράς υπεροχή του στην ψηφοφορία. Ο 48χρονος αμφισβητίας δίνει ενέργεια στο άλλοτε ετοιμοθάνατο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP). Εξορισμένο από την εξουσία για τέσσερις δεκαετίες, το CHP είναι τώρα εντυπωσιακά κοντά στο να ελέγξει τις μεγαλύτερες πόλεις της Τουρκίας.

13042019-1.jpg

Ο Imamoglu χαιρετά υποστηρικτές του στην Κωνσταντινούπολη, τον Απρίλιο του 2019. UMIT BEKTAS / REUTERS
——————————————————————————

Ο Imamoglu και ο αντίπαλός του, πρώην πρωθυπουργός Binali Yildirim, αμφότεροι αυτοανακηρύχθηκαν δήμαρχοι της Κωνσταντινούπολης. Τους χωρίζει λιγότερο από το 0,2% των πάνω από οκτώ εκατομμύρια ψήφων. Μια ανακαταμέτρηση έχει εισέλθει στην δεύτερη εβδομάδα της, και η ανησυχία αυξάνεται μέσα στην αντιπολίτευση για το αν το AKP θα παραιτηθεί από την 25ετή κατοχή του στην Κωνσταντινούπολη εάν η τελική καταμέτρηση επιβεβαιώσει τη νίκη του Imamoglu.

Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει βουτήξει στον καυγά. Βλέπει αποδείξεις για «οργανωμένα εγκλήματα» που αλλοιώνουν την ψηφοφορία και έχει πει ότι υποστηρίζει το αίτημα του κόμματός του να ακυρώσει η εκλογική επιτροπή τα αποτελέσματα της Κωνσταντινούπολης εξ’ ολοκλήρου. Μια εφημερίδα που βρίσκεται κοντά στο κυβερνών κόμμα κατήγγειλε ένα «εκλογικό πραξικόπημα»˙ μια άλλη είδε μηχανορραφίες διεθνών συνωμοτών πίσω από την ξαφνική ανάδυση του Imamoglu. Και ένας εισαγγελέας στην βόρεια πόλη της Σαμψούντας μελετά μια ποινική καταγγελία εναντίον του Imamoglu για την επίσκεψη στο μαυσωλείο του Ατατούρκ.

Η αντίδραση είναι μια περίπτωση ζηλοφθονίας, λέει ο Imamoglu. Το ΑΚΡ «αναζητά ένα αντίδοτο μετά την απώλειά του στις κάλπες, επειδή δεν είναι συνηθισμένο να χάνει», μου είπε. «Αφότου [το AKP] διοίκησε την πόλη για 25 χρόνια, οι άνθρωποι ανέπτυξαν μια νοοτροπία ότι ποτέ δεν θα αλλάξει. Αυτό δείχνει ότι η δημοκρατία δεν δούλευε. [Αλλά] στους δρόμους, βλέπω την ανάγκη για ελπίδα, και αυτή η ελπίδα που συνδέεται με μένα μου έδωσε μεγάλη ευθύνη».

Πριν από τις εκλογές, ο Imamoglu ήταν ένας άγνωστος περιφερειακός δήμαρχος ενός απομακρυσμένου προαστίου της Κωνσταντινούπολης. Η καμπάνια του απευθύνθηκε στα παράπονα επί της καθημερινότητας, όπως η κυκλοφοριακή συμφόρηση και η δημιουργία θέσεων εργασίας. Μετά την ψηφοφορία, έχει δείξει μια πιο σκληρή πλευρά, πραγματοποιώντας αυτοσχέδιες συνεντεύξεις Τύπου για να κατηγορήσει το ΑΚΡ ότι «ενεργεί σαν να του έχουν πάρει τα παιχνίδια του», παρόλο που έχει επίσης προσπαθήσει να προβάλει μια αίσθηση ομαλότητας για να καθησυχάσει ένα νευρικό κοινό.

Για το ΑΚΡ, οι αυτοδιοικητικές εκλογές του περασμένου μήνα δεν ήταν καθόλου κανονικές. Το κόμμα υπέστη την πιο σοβαρή εκλογική ήττα στα 16 χρόνια του στην εξουσία, καθώς μια ασυνήθιστα ενωμένη αντιπολίτευση ακούμπησε στην εκτεταμένη οικονομική δυσαρέσκεια για να ελέγξει την Άγκυρα και εννέα επαρχιακές πρωτεύουσες.

Το -με ισλαμιστικές ρίζες- AKP και οι υπερεθνικιστές εταίροι του εξακολουθούν να εξασφαλίζουν την πλειοψηφία των ψηφισάντων και θα παραμείνουν στο τιμόνι της εθνικής κυβέρνησης για άλλα τέσσερα χρόνια. Αλλά η μείωση της στήριξης του AKP στα πολιτικά και οικονομικά κέντρα της Τουρκίας εκθέτει ρωγμές στην αστική του βάση. Η εξασθένιση αυτή απειλεί επίσης την μακρόχρονη πρακτική του AKP να απονέμει κερδοφόρα έργα δημοτικών υποδομών σε επιχειρήσεις πιστές στον Ερντογάν.

Η απώλεια της Κωνσταντινούπολης δεν θα αποτελούσε μόνο οικονομικό χτύπημα στο AKP˙ θα ήταν επίσης ένα βαθύ προσωπικό πλήγμα στον Ερντογάν. Μεγάλωσε σε μια φτωχή παράκτια γειτονιά στην πόλη και κέρδισε εθνική αναγνώριση όταν έγινε δήμαρχος το 1994, θέτοντας το σκηνικό για την εκλογή του ως πρωθυπουργός το 2003 και ως πρόεδρος το 2014.

Από τότε που κέρδισε την εξουσία, ο Ερντογάν έχει κυβερνήσει την Τουρκία με μια όλο και πιο σφιχτή λαβή. Αφότου απέκρουσε ένα στρατιωτικό πραξικόπημα το 2016, ξεκίνησε μια σαρωτική καταστολή όσων εκείνος κατηγόρησε για την υποκίνησή του, φυλακίζοντας δεκάδες χιλιάδες αντιπάλους του. Πέρυσι, κέρδισε την εκλογή του σε μια προεδρία με τεράστιες νέες εξουσίες και μικρή κοινοβουλευτική εποπτεία. Απολαμβάνει την ακλόνητη υποστήριξη από έναν εύκαμπτο Τύπο, σχεδόν το σύνολο του οποίου διοικείται από την κυβέρνηση ή από εταιρείες κοντά σε αυτήν.

Κατά τις τοπικές εκλογές, ο Ερντογάν έκανε αδυσώπητη εκστρατεία υπέρ των υποψηφίων δημάρχων του, μετατρέποντας αυτό που θα ήταν ένας συνήθης διαγωνισμός μεταξύ δημοτικών διαχειριστών σε δημοψήφισμα για το αυταρχικό στυλ κυριαρχίας του. Στις εκδηλώσεις της [προεκλογικής] εκστρατείας, ο ήπιας συμπεριφοράς Γιλντιρίμ ήταν εν πολλοίς παραγκωνισμένος, [αποτελώντας] μόνο την πράξη ανοίγματος [της εκδήλωσης] πριν ο Ερντογάν ανέβει στην σκηνή για να προειδοποιήσει ότι η επιβίωση του έθνους διακυβεύεται και να κατηγορήσει την αντιπολίτευση ότι συνδέεται με «τρομοκράτες» επειδή προσέγγισε ένα φιλοκουρδικό κόμμα.

Παρά τους θεατρινισμούς του Ερντογάν, πολλοί ψηφοφόροι προχώρησαν και τιμώρησαν το ΑΚΡ για πολιτικές που έχουν εξαπολύσει τον πληθωρισμό και την ανεργία. Παρόλο που ο Ιμάμογλου συγκρατήθηκε από το να επιτεθεί στον Ερντογάν, ο οποίος παραμένει ο πιο δημοφιλής πολιτικός της Τουρκίας, σφυροκόπησε μια κυρίαρχη ελίτ που μένει ασφαλής στα «παλάτια» της, ενώ «η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται σε έναν φαύλο κύκλο πείνας, φτώχειας και ανεργίας». Εν πολλοίς αγνοημένος από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ο Ιμάμογλου στράφηκε στο Facebook γα να μεταδώσει ζωντανά τις επισκέψεις του στις αγορές στους δρόμους, όπου αγκάλιαζε οπαδούς και αντιμετώπιζε ευγενικά τους αφοσιωμένους υποστηρικτές του ΑΚΡ που αρνούνταν να σφίξουν το χέρι του.

Οι θρησκευόμενοι ψηφοφόροι απέφευγαν για πολύ καιρό το κεντρώο CHP, απωθούμενοι από την άκαμπτη κοσμική ιδεολογία του και την ανιαρή, ελιτίστικη εικόνα του. Αλλά η υποψηφιότητα του Ιμάμογλου, ενός Μουσουλμάνου που είχε προγραμματίσει τον χρόνο του στην διαδρομή της εκστρατείας του για να παρακολουθεί τις προσευχές της Παρασκευής, επέτρεψε στο CHP, ταπεινωμένο από τόσα χρόνια στην πολιτική έρημο, να διευρύνει την ελκυστικότητά του. Διοίκησε την Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη στην δεκαετία του 1970 και από τότε βρίσκεται στην αντιπολίτευση επίσης στο κοινοβούλιο.

«Ο Imamoglu δεν φέρει τα βάρη ενός κλασσικού πολιτικού του CHP», δήλωσε ο Akif Beki, πρώην σύμβουλος Τύπου του Ερντογάν, ο οποίος τώρα γράφει μια στήλη στην συντηρητική εφημερίδα Karar. «Οι προσπάθειες να τον δυσφημήσουν, λέγοντας ότι είναι εχθρός του azan [το κάλεσμα στην προσευχή] ή ότι θα γκρεμίσει τζαμιά, απλά δεν κολλάνε».

Ο Imamoglu μεγάλωσε σε μια θρησκευόμενη οικογένεια στην συντηρητική περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, και παρακολούθησε μαθήματα Κορανίου στο δημοτικό σχολείο. Στο πανεπιστήμιο, η πολιτική του μετατοπίστηκε προς τα αριστερά. Εντάχθηκε στο CHP και λίγα χρόνια αργότερα, το 2014, ανέτρεψε τον αξιωματούχο του ΑΚΡ για να γίνει δήμαρχος της άχαρης μεσοαστικής περιοχής Beylikduzu της Κωνσταντινούπολης. Ως δήμαρχος, κέρδισε εύσημα για την κατασκευή πάρκων και μιας εγκατάστασης με σύγχρονη βιβλιοθήκη και αίθουσα συναυλιών. Στις θρησκευτικές αργίες, μοίραζε παραδοσιακά γλυκά στους κατοίκους.

Το CHP λέει ότι θέλει να κερδίσει ψήφους από όλο το πολιτικό φάσμα και σχημάτισε συμμαχία με ένα μικρό δεξιό κόμμα για τις εκλογές του περασμένου μήνα. Ο υποψήφιος στην Άγκυρα – ο οποίος αντιμετώπισε επίσης μια επανακαταμέτρηση, αλλά ανακηρύχθηκε νικητής αυτή την εβδομάδα μετά από μια πολύ πιο αποφασιστική νίκη- προέρχεται από ένα ακροδεξιό κίνημα.

Το CHP καλωσόρισε επίσης την υποστήριξη εκατομμυρίων Κούρδων ψηφοφόρων, οι οποίοι πιθανώς βάρυναν στις εκλογές στην Κωνσταντινούπολη, αφότου το αριστερό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο βασίζεται συντριπτικά σε Κούρδους, υποστήριξε σιωπηρά το CHP με το να μην προωθήσει υποψηφίους σε δυτικές πόλεις. «Πιστεύω ότι οι εκλογές αυτές τερματίζουν την περίοδο κατά την οποία οι εκλογές κερδίζονταν με πόλωση … και δείχνουν ότι ένας ενωτικός υποψήφιος είναι μια αξιόλογη επιδίωξη», δήλωσε ο Ιμάμογλου.

Το CHP μπορεί να επανέρχεται στην παλιά παροιμία που λέει ότι όλες οι πολιτικές είναι τοπικές. Απομακρύνεται από την «από πάνω προς τα κάτω» προσέγγιση για την παράδοση πολυπόθητων θέσεων σε κομματικούς και πρώην γραφειοκράτες, μου είπε ο Emre Erdogan, ένας πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Bilgi της Κωνσταντινούπολης. «Στον Imamoglu, βρήκε έναν πολιτικό που ξεκίνησε από την τοπική πολιτική, με φυσικά αντανακλαστικά και που πραγματικά ξέρει το πώς να επικοινωνεί με τους απλούς ανθρώπους», είπε.

Αυτή η σχέση με τον κόσμο είναι κάτι που ο Imamoglu μοιράζεται με τον Ερντογάν. Ορισμένοι παρατηρητές πιστεύουν ότι ο αμφισβητίας έχει εθνικές φιλοδοξίες. «Όπως ο Ερντογάν, ο Ιμάμογλου πιστεύει ότι κατέχει τη μυστική φόρμουλα για συνεχή πολιτική επιτυχία», δήλωσε ο Εμρέ Ερντογάν.

Ο Canan Kaftancioglu, επικεφαλής στρατηγιστής της εκστρατείας του CHP στην Κωνσταντινούπολη, είπε ότι η εκστρατεία και η μάχη της επανακαταμέτρησης έχουν δώσει στο CHP έναν νέο οδικό χάρτη. Το αν το κόμμα θα αναπτύξει αυτό το σχέδιο μάχης σε μια επαναληπτική ψηφοφορία στην Κωνσταντινούπολη τους επόμενους μήνες ή στις γενικές εκλογές το 2023 μένει να το δούμε.

«Συνήθως υπήρχε μια αντίληψη ότι το CHP δεν δούλευε αρκετά σκληρά, ότι εγκατέλειπε εύκολα», είπε ο Kaftancioglu. «Αυτή την φορά, έχουμε καταστήσει σαφές ότι είμαστε σε αυτό μέχρι το τέλος, έως ότου ο Imamoglu λάβει την εντολή του. Αυτή η στρατηγική, όχι μόνο έχει εδραιώσει και κινητοποιήσει την βάση μας, αλλά έχει κερδίσει και τον σεβασμό των ψηφοφόρων του ΑΚΡ».

Αυτή είναι η παγίδα μπροστά από τον Ερντογάν. Εάν επιτύχει να εξαναγκάσει μια επαναληπτική ψηφοφορία στην Κωνσταντινούπολη, διακινδυνεύει να υπονομεύσει την πίστη των ίδιων των οπαδών του στην κάλπη. Παρ’ όλες τις επικρίσεις που αντιμετωπίζει ο Ερντογάν για την διάβρωση της δημοκρατίας της Τουρκίας, η δική του εντολή προέρχεται από αυτό που ονομάζει «εθνική βούληση»: Τις 15 διαδοχικές εκλογικές νίκες του.

«Δεν υπάρχει τίποτα που μπορεί να γίνει, παρά να παραδεχθούμε ότι χάσαμε το βασίλειο της Ιστανμπούλ», δήλωσε ο Mehmet Kaya, ένας 59χρονος καταστηματάρχης και υποστηρικτής του AKP και των προκατόχων του. «Εάν ακυρώσουν αυτές τις εκλογές για να διεξάγουν άλλες, θα ψηφίσουμε υπέρ του Imamoglu. Οι Τούρκοι πάντα στέκονται δίπλα στους καταπιεσμένους».

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/turkey/2019-04-12/have-turkeys-e…

Σύνδεσμοι:
[1] https://ahvalnews.com/ekrem-imamoglu/imamoglu-blasts-ruling-party-and-st…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Η δύσκολη συμβίωση Ρωσίας-Τουρκίας και ο ρόλος του ΝΑΤΟ

0

Πώς εξελίχθηκαν ιστορικά οι σχέσεις των δυο κρατών καταγράφει το Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων. Η διαμάχη για τους S-400 και γιατί η Τουρκία μάλλον δεν θα απομακρυνθεί από τη Δύση.

Καθώς συνεχίζεται η διαμάχη ως προς την παράδοση των ρωσικών S-400 στην Τουρκία, τη μοίρα της συνεχιζόμενης συνεργασίας μεταξύ της Ρωσίας, της Τουρκίας και του Ιράν στη Συρία, καθώς και το μέλλον των σχέσεων της Άγκυρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ, έχει έρθει η ώρα για μια ειλικρινή αναθεώρηση των σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας, προκειμένου να καθοριστούν οι αδυναμίες της διμερούς συνεργασίας και να σχεδιαστεί το πλαίσιο για ένα καλύτερο μέλλον, γράφει σε ανάλυσή του το Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων (RIAC).

Κάνοντας μια σύντομη ιστορική αναδρομή στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας, το RIAC αναφέρει μεταξύ άλλων πως στα πρώτα χρόνια μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, οι ρωσοτουρκικές σχέσεις καθορίζονταν από τις απόψεις των ηγεσιών τους, οι οποίες διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Οι σχέσεις των άρχισαν να δοκιμάζονται όταν η Μόσχα επέμεινε το καθεστώς Ατατούρκ να επανασχεδιάζει το πολιτικό καθεστώς της Τουρκίας σύμφωνα με τις σοσιαλιστικές αρχές, επιδεινώθηκαν περαιτέρω μετά το 1945 όταν η Σοβιετική Ένωση απείλησε να επανεξετάσει το καθεστώς των Στενών και να αλλάξει τα ανατολικά Σύνορα της Τουρκίας, λόγω της απόφασης της Άγκυρας να συμμετέχει στο Σχέδιο Μάρσαλ και στο ΝΑΤΟ, ενώ το 1964 και 1974 άρχισαν να θερμαίνονται, όταν, λόγω της Κύπρου, φάνηκε πως η Τουρκία άρχισε να αποκλίνει όλο και περισσότερο από τη γραμμή της Δύσης.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 οι σχέσεις της Σοβιετικής Ένωσης και της Τουρκίας άρχισαν να αποκτούν δική τους λογική, κάτι που εκφράστηκε σε μεγάλο βαθμό στη συνεργασία που ανέπτυξαν στο εμπόριο, το φυσικό αέριο και την ανταλλαγή τεχνολογίας. Ωστόσο, η σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν και η στήριξη της Μόσχας στο PKK δεν επέτρεψαν να υπάρξει σημαντική βελτίωση στις σχέσεις των δυο χωρών.

Εξάλλου, ακόμα και η προσπάθεια που έκαναν οι ελίτ των δυο κατά τη δεκαετία του 1990 να σταματήσει η αντιπαράθεση και ο ανταγωνισμός μεταξύ τους και να επικεντρωθούν σε τομείς αμοιβαίου συμφέροντος, δεν έλυσε τα προβλήματα στις διμερείς σχέσεις τους, αφού οι προβληματικοί τομείς δεν έτυχαν αυξημένης προσοχής, αλλά απλώς μετριάστηκαν και απομακρύνθηκαν από την ημερήσια διάταξη.

Ως προς τον ρόλο της Δύσης και τρίτων χωρών στη δυναμική των διμερών σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας, το RIAC σημειώνει πως οι δυο χώρες εκλαμβάνουν τη διμερή σχέση τους στην προμήθεια φυσικού αερίου και στο πυρηνικό εργοστάσιο στο Ακουγιου ως σχεδόν ιδανική πλατφόρμα για τη βελτίωση της διαπραγματευτικής τους θέσεις έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για την Τουρκία, οι καλύτεροι όροι στις προμήθειες αερίου από τη Ρωσία και η Ρωσική βοήθεια για την κατασκευή των πυρηνικών εγκαταστάσεων έχουν άμεσο αντίκτυπο στα μακροπρόθεσμα σχέδια οικονομικής ανάπτυξης, καθώς η τουρκική κυβέρνηση αναμένει άνοδο της ενεργειακής ζήτησης. Από την άλλη πλευρά, η Ρωσία έχει σταθερά έσοδα από τις εξαγωγές της προς την Τουρκία, κάτι που θεωρείται «ατού» για την σταθερότητα του προϋπολογισμού της σε περιόδους κυρώσεων από τη Δύση και πιέσεων στα εγχώρια οικονομικά σχέδια. Όλα αυτά δείχνουν πως η οικονομική συνεργασία συμβάλλει στην προώθηση της διαπραγματευτικής τους θέσης έναντι της Ευρώπης και των ΗΠΑ.

Ομοίως, η Ρωσία αξιοποιεί τη στήριξη της Τουρκίας σε πολλά θέματα, ως ένα πολύ αποτελεσματικό πλεονέκτημα στον δικό της ανταγωνισμό κατά του ΝΑΤΟ. Για την ελίτ της Ρωσίας, η εξάρτηση της Τουρκίας από τους συμμάχους της Δύσης είναι πολύ σημαντική. Αρκετοί τούρκοι ειδήμονες δίνουν έμφαση στο γεγονός πως η χώρα δεν συμμετείχε στις κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στη Ρωσία το 2014.

Ενώ και τα δυο κράτη θέλουν να αυξήσουν την επιρροή τους στην παγκόσμια πολιτική, ωστόσο αυτός ο μετασχηματισμός δεν θα είναι απροβλημάτιστος για τις διμερείς τους σχέσεις. Η τουρκική ελίτ φαίνεται να έχει αποδεχθεί το γεγονός πωςχωρίς σημαντική Δυτική στήριξη η Τουρκία έχει ελάχιστο περιθώριο να δράσει στην Κεντρική Ασία. Παράλληλα, επισημαίνει πως η Τουρκία γνωρίζει πως οι σχέσεις της με τη Ρωσία είναι ανομοιόμορφες, ιδιαίτερα σε στρατιωτικούς και διπλωματικούς όρους, ως εκ τούτου, όταν και όπου είναι δυνατόν, η Άγκυρα θα ήθελε να λειτουργεί ως αντίβαρο στη ρωσική κυριαρχία, διευρύνοντας τις συζητήσεις για τη συνεργασία ΝΑΤΟ-Τουρκίας, για παράδειγμα, στη Γεωργία ή στο Αζερμπαϊτζάν.

Η αύξηση των ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Μαύρη Θάλασσα επίσης ανησυχεί την Τουρκία. Αυτό μπορεί να σχετίζεται με τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της τουρκικής κυβέρνησης να αυξήσει τις ναυτικές της δυνατότητες στα χωρικά ύδατα.

Ένα άλλο ενδιαφέρον σημείο, σε ό,τι αφορά την επιρροή που έχουν τρίτοι στις διμερείς σχέσεις των δυο χωρών, είναι ο ρόλος που έχουν στη διαδικασία οι ηγέτες της Κεντρικής Ασίας. Όπως επισημαίνει το RIAC, οι ηγέτες αυτοί αναγκάζονται να μεσολαβούν μεταξύ της Ρωσίας και της Τουρκίας λόγω της πολιτικής εξάρτησή τους από τη Ρωσία και της πολιτισμικής εγγύτητά τους με την Τουρκία. Υπάρχουν, ωστόσο, τάσεις στις ρωσικές πολιτικές να ελαχιστοποιηθεί η Τουρκική αλληλεγγύη των Ρωσικών Τουρκικών κοινοτήτων με την Τουρκία.

Ως προς τον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, το RIAC γράφει πως σήμερα η Ρωσία φαίνεται ότι ξανα-ανακαλύπτει τον εαυτόν της ως παγκόσμια δύναμη. Η ρωσική ελίτ με προθυμία εμπλέκεται στη Μέση Ανατολή και οι ενεργειακές και στρατιωτικές εταιρείες που στηρίζονται από το κράτος αυξάνουν την επιρροή τους στο πολιτικό σκηνικό στην περιοχή.

Από την άλλη πλευρά, η Μέση Ανατολή έχει γίνει περιοχή ακτιβισμού εξωτερικής πολιτικής των τουρκικών ελίτ. Η κυβέρνηση του AKP έχει όλο και μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση σε ό,τι αφορά τον χειρισμό των περιφερειακών ζητημάτων, ευελπιστώντας πιθανόν πως η πολιτισμική και γεωγραφική εγγύτητα με τον τοπικό πληθυσμό ίσως μεταφραστεί σε πραγματικά πολιτικά και οικονομικά κέρδη για την Τουρκία.

Η Συρία ήταν ίσως το καλύτερο παράδειγμα του πρόσφατου περιφερειακού ακτιβισμού της Τουρκίας, όμως ο εμφύλιος πόλεμος άλλαξε την προσέγγιση αυτή, με την αυξανόμενη αστάθεια να απειλεί την ασφάλεια της χώρας και να προσελκύει στον πόλεμο πολλούς νέους παγκόσμιους και περιφερειακούς παίκτες. Το πρόβλημα για τις ρωσοτουρκικές σχέσεις είναι πως η Συρία αποδείχθηκε μια περιοχή όπου τα ρωσικά και τουρκικά συμφέροντα συγκρούονται. Σταδιακά, όμως, ο αυξανόμενος αριθμός των προκλήσεων άλλαξε τη δυναμική της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας, οδηγώντας σε επαναξιολόγηση των προτεραιοτήτων, με τις στενότερες επαφές με τη Ρωσία να θεωρούνται ως ένα από τα «κανάλια» ενίσχυσης της κατάστασης της ασφάλειας στα τουρκικά σύνορα.  Η Μόσχα αντέδρασε θετικά στις ανησυχίες της Τουρκίας για το PKK και τους Κούρδους, θεωρώντας πως είναι νόμιμο ζήτημα συζήτησης με την Τουρκία.

Απ’ όσο μπορούμε να δούμε σήμερα, σχολιάζει το RIAC, οι τουρκικές ελίτ προσπαθούν να προσαρμοστούν στις νέες πραγματικότητες, συνηθίζοντας τη ρωσική παρουσία. Βλέποντας τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να εγκαταλείπουν όλο και περισσότερο την Άγκυρα, οι τουρκικές ελίτ προσπαθούν να διευρύνουν τους τομείς συνεργασίας με τη Ρωσία και το Ιράν. Κρίνοντας από τα μαθήματα του παρελθόντος, η Τουρκία και η Ρωσία μπορούν να βρουν κοινή λύση και να αναγνωρίσουν τα αντίστοιχα συμφέροντα και τις ανησυχίες. Η συνεργασία της Τουρκίας με τη Ρωσία είναι ένα φαινόμενο τακτικής που προκλήθηκε από την ανικανότητα των εταίρων της Δύσης να δείξουν αλληλεγγύη σε πολλές περιπτώσεις και να δράσουν κατά της Ρωσίας, τονίζει το Ρωσικό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων.

Οι διαφορές για πολιτικά ζητήματα όπως αυτό της τύχης του καθεστώτος Άσαντ ή των δικαιωμάτων για τους Κούρδους, μπορεί να απομακρυνθούν από την ατζέντα μεσοπρόθεσμα, δίνοντας τη δυνατότητα η διμερής συνεργασία για το θέμα της Συρίας να επικεντρωθεί σε οικονομικά ζητήματα όπως η ανοικοδόμηση της χώρας, το εμπόριο και τα ενεργειακά πρότζεκτς.

Συμπερασματικά, το RIAC γράφει πως αν και παρατηρείται ταχεία ανάπτυξη των πολιτικών σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας τα τελευταία χρόνια, ωστόσο οι σχέσεις δεν είναι απρόσβλητες από απρόβλεπτα σοκ. Η μεγάλη έμφαση που δίνεται στον πολιτικό διάλογο, τις πολιτικές διασυνδέσεις και τις διαβουλεύσεις μεταξύ των κυβερνήσεων των δυο χωρών μπορεί να είναι μεγάλης σημασίας γενικότερα, ωστόσο κατά καιρούς αποκαλύπτουν πως δεν αρκούν για την ανάπτυξη πλήρους σχέσης. Η σημερινή συνεργασία μεταξύ της Μόσχας και της Άγκυρας στην Συρία αποτελεί μια καλή πλατφόρμα για να δοκιμάσουν και οι δυο πλευρές την πολιτική εμπιστοσύνη τους και να μάθουν η μία να ακούει τις ανησυχίες της άλλης, κάτι που μέχρι τώρα γενικά δεν γίνεται.

Παρά τις σημερινές διαθέσεις στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ έναντι της αποχώρησης της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ, η ανάλυση της ιστορίας και η σημερινή κατάσταση στον κόσμο, υποδηλώνουν πως η Τουρκία ούτε θα προτιμούσε, ούτε θα άντεχε να φύγει από την ασφάλεια και τις πολιτικές δομές της Δύσης. Από την άλλη πλευρά, η επαναπροσέγγιση της Τουρκίας με τη Δύση δεν θα πήγαινε απαραίτητα κόντρα στα ρωσικά συμφέροντα, όπως εκτιμά το RIAC, σημειώνοντας πως η διασύνδεση τη Τουρκίας με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη για την ρωσική παγκόσμια εξωτερική πολιτική.

Άννα Φαλτάιτς[email protected]

Σώζοντας την βορειοανατολική Συρία

0

Πώς η Ουάσινγκτον μπορεί να βοηθήσει να συναφθεί μια συμφωνία ανάμεσα στην Τουρκία και τους Κούρδους

Τον περασμένο μήνα, μαχητές των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), μια συριακή εθνοφρουρά 60.000 ατόμων η οποία ήταν ο πρωταρχικός εταίρος της Ουάσιγκτον στην υπό την ηγεσία των ΗΠΑ εκστρατεία εναντίον του Ισλαμικού Κράτους (ISIS), κατέλαβε την συριακή πόλη Baghouz, το τελευταίο οχυρό του ISIS. Παρά το γεγονός ότι το ISIS δεν έχει εξαλειφθεί πλήρως ως οργανισμός, η Baghouz σηματοδότησε την τελική εδαφική ήττα του, ο οποίος στο αποκορύφωμά του το 2014 ήλεγχε σχεδόν 40.000 τετραγωνικά μίλια στο Ιράκ και την Συρία.

15042019-1.jpg

Μαχητές των SDF κοντά στην Baghouz, στην ανατολική Συρία, τον Μάρτιο του 2019. RODI SAID / REUTERS
———————————————————–

Ωστόσο, η εδαφική ήττα του ISIS δεν είναι το τέλος της αποστολής των ΗΠΑ στην Συρία, όπου σήμερα περίπου 2.000 Αμερικανοί στρατιώτες βοηθούν τις SDF να διαχειρίζονται και να ελέγχουν το βορειοανατολικό ένα τρίτο της χώρας [2]. Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2018 ότι θα αποσύρει όλες τις αμερικανικές δυνάμεις από την Συρία, έκτοτε έχει αντιστρέψει εν μέρει την πορεία του -τον Μάρτιο, ο Trump επιβεβαίωσε [3] ότι «είναι 100%» υπέρ του να αφήσει μια υπολειμματική παρουσία 400 Αμερικανών στρατιωτικών στην Συρία.

Το ερώτημα τώρα είναι το πώς η Ουάσινγκτον μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή την υπολειμματική παρουσία για να εξασφαλίσει τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά της στην χώρα: Την αντιστάθμιση της ιρανικής επιρροής, την αποτροπή της επανάκαμψης του ISIS, της απομόνωσης του καθεστώτος του Σύρου προέδρου Bashar al-Assad και της προστασίας του λαού της βορειοανατολικής Συρίας από περαιτέρω σφαγή. Η επίτευξη των στόχων αυτών θα απαιτήσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιήσουν την παρουσία των στρατευμάτων τους για να εμποδίσουν το καθεστώς της Συρίας να επιχειρήσει να ανακαταλάβει τα βορειοανατολικά της χώρας με ιρανική και ρωσική βοήθεια. Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αναμορφώσουν τις SDF σε μια δύναμη ικανή να προσφέρει μακροπρόθεσμη σταθερότητα επί του πεδίου.

Ένα σημαντικό εμπόδιο για την ακεραιότητα της βορειοανατολικής Συρίας, ωστόσο, είναι η Τουρκία. Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται μια σοβαρή απειλή από τις Μονάδες Λαϊκής Προστασίας (YPG), τη συρο-κουρδική πολιτοφυλακή που κυριαρχεί στις SDF. Οι YPG είναι η συριακή πτέρυγα του Κόμματος Εργατών του Κουρδιστάν (PKK), μια χαρακτηρισμένη ως τρομοκρατική ομάδα που διεξάγει αντάρτικο κατά της Τουρκίας για περισσότερα από 30 χρόνια. Η Άγκυρα επιδιώκει να δημιουργήσει μια «ασφαλή ζώνη» [4] που εκτείνεται περίπου 20 μίλια βαθιά στις κατεχόμενες από τις SDF περιοχές της βορειοανατολικής Συρίας, από την οποία θα εκδιωχθούν οι YPG. Ο φόβος μιας τουρκικής εισβολής, με την σειρά του, ωθεί τις YPG να επιδιώξουν μια ανεξάρτητη διευθέτηση [5] με τον Assad -ένα αποτέλεσμα που θα επέστρεφε την βορειοανατολική Συρία στο καθεστώς και, κατ’ επέκταση, θα προσκαλούσε το Ιράν και την Ρωσία.

Για να κρατήσουν την βορειοανατολική Συρία στα χέρια των εταίρων τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να βρουν μια ρύθμιση που να ταιριάζει στην Τουρκία. Η αναμόρφωση των SDF ώστε να είναι λιγότερο απειλητικές για την Άγκυρα θα ήταν μια αρχή. Ωστόσο, δεδομένης της αποτυχίας των προηγούμενων προσπαθειών των ΗΠΑ να επιτύχουν συμφωνία μεταξύ της Τουρκίας και των YPG, η Ουάσινγκτον θα πρέπει επίσης να προσπαθήσει να διαρθρώσει τα οικονομικά κίνητρα των μερών κατά τρόπο που να ευνοεί την συνεργασία. Χρησιμοποιώντας την αμερικανική βοήθεια και τις επενδύσεις για την προώθηση της οικονομικής ολοκλήρωσης της Τουρκίας και της βορειοανατολικής Συρίας, για παράδειγμα, η Ουάσινγκτον μπορεί να προωθήσει την βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των Τούρκων και των Σύρων Κούρδων. Και με το να συνδυάσουν αυτές τις προσπάθειες με περιεκτικές κυρώσεις κατά του καθεστώτος Assad, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να αποδυναμώσουν την Δαμασκό και να αυξήσουν την δική τους μόχλευση στην διαπραγμάτευση ενός ευνοϊκού αποτελέσματος για τον εμφύλιο πόλεμο στην Συρία.

ΕΚΔΗΜΟΚΡΑΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ SDF

Η Συρία βρίσκεται σήμερα σε κατάσταση de-facto διχοτόμησης, με τις SDF να ελέγχουν σχεδόν όλη την βορειοανατολική χώρα. Αυτή η περιοχή -περίπου το ένα τρίτο της χώρας- περιέχει πάνω από το 90% [6] των εναπομενόντων αποθεμάτων πετρελαίου της Συρίας και ένα σημαντικό τμήμα [7] της βιώσιμης γεωργικής γης.

Το να παραμείνει η βορειοανατολική Συρία στα χέρια των SDF είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση της διατήρησης της ήττας του ISIS και για την αποτροπή της επέκτασης του Ιράν. Η δύναμη των ΗΠΑ στην Συρία, επισήμως περίπου 2.000 στρατιώτες [8], προστατεύει σήμερα την ζώνη που κατέχεται από τις SDF. Οι αμερικανικές δυνάμεις εκπαιδεύουν τους μαχητές των SDF, συντονίζουν τα αεροπορικά χτυπήματα του συνασπισμού, και αποτρέπουν [9] τις εχθρικές επιθέσεις από άλλες περιφερειακές δυνάμεις. Αν και η αμερικανική στρατιωτική παρουσία πρόκειται να μειωθεί κατά την διάρκεια του επόμενου έτους, η εναπομένουσα δύναμη των 400 στρατιωτικών -συμπεριλαμβανομένων των 200 που πρόκειται να παραμείνουν [10] στην ζωτική πόλη al-Tanf στην δυτική Συρία- θα πρέπει να είναι αρκετή για να συνεχίσει αυτές τις βασικές αποστολές.

Οι SDF υπήρξαν ένας πιστός και αποτελεσματικός εταίρος [11] στον αγώνα κατά του ISIS. Ωστόσο, για να αποτελούν μια βιώσιμη δύναμη ασφαλείας μακροπρόθεσμα, πρέπει να μεταρρυθμιστούν ώστε να αντικατοπτρίζουν καλύτερα [12] τους τοπικούς πληθυσμούς που προστατεύουν. Επί του παρόντος, οι SDF στρατολογούν τοπικούς Κούρδους και Άραβες μαχητές για να παρέχουν εσωτερική ασφάλεια, ενώ το πολιτικό τους σκέλος, το Δημοκρατικό Συμβούλιο της Συρίας (SDC), συμβάλλει στην δημιουργία δημοτικών συμβουλίων από ντόπιους που εκπροσωπούν όλες τις εθνικές ομάδες. Ωστόσο, στην πράξη, οι YPG εξακολουθούν να κυριαρχούν στην δομή διοίκησης των SDF και εκπαιδεύουν όλους τους νεοσύλλεκτους υπό την αυστηρή ιδεολογία του PKK, ενώ οι Κούρδοι έχουν αποφασιστική πρωτοβουλία στα υπό την ηγεσία των SDC συμβούλια. Για να ανακουφίσουν την ενδο-εθνική ένταση και να προλάβουν την βία που θα μπορούσε να προέλθει από αυτήν, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να προσπαθήσουν να περιορίσουν την ιδεολογική επιρροή των YPG θέτοντας ως προϋπόθεση για την περαιτέρω στήριξη των SDF την επέκταση της τοπικής αραβικής στρατολόγησης στην διοικητική δομή της οργάνωσης. Τέτοιες μεταρρυθμίσεις θα ήταν σύμφωνες με την δηλωμένη πολιτική φιλοσοφία των SDF, η οποία προσβλέπει σε μια αποκεντρωμένη, αντιπροσωπευτική διοίκηση στα εδάφη που επιβλέπει.

15042019-2.jpg

Μαχητές των SDF κοντά στην Baghouz, τον Μάρτιο του 2019. RODI SAID / REUTERS
—————————————————————-

ΔΑΜΑΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ YPG

Η μεταρρύθμιση των SDF είναι το πρώτο βήμα προς το να κερδηθεί η συνεργασία της Τουρκίας στην διατήρηση μιας ευθυγραμμισμένης με τις ΗΠΑ ζώνης στην βορειοανατολική Συρία. Από πολιτική άποψη, ο πρωταρχικός φόβος της Άγκυρας είναι η ανάδυση μιας αυτόνομης κουρδικής περιοχής [13] που να συνορεύει με τα κυριαρχούμενα από Κούρδους νοτιοανατολικά [εδάφη] της ίδιας της Τουρκίας. Οι πιο αποκεντρωμένες SDF θα μπορούσαν να επιτρέψουν στην πολιτική πτέρυγα των YPG, το Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης (PYD), εάν εκλεγεί, να συνεχίσει [14] να κυβερνά τις κουρδικής πλειοψηφίας επαρχίες στην ζώνη των SDF. Ωστόσο, με το να μεταβιβαστεί περισσότερη εξουσία στα μη κουρδικά στοιχεία των SDF θα αμβλυνθεί η επίδραση των εθνικιστών Κούρδων [15] εντός της οργάνωσης, επιτρέποντας τόσο στους τοπικούς Άραβες όσο και στην Τουρκία να χωνέψουν [16] ευκολότερα την ύπαρξη των SDF.

Η Τουρκία θα εξακολουθήσει σίγουρα να αντιτάσσεται στις SDF που θα περιλαμβάνουν τις YPG. Δεδομένου ότι οι YPG εξαρτώνται από το PKK [17] για διοικητές, μαχητές, εκπαίδευση και όπλα, η Άγκυρα θα δει κάθε ελεγχόμενη από τις YPG περιοχή ως απειλή για την ασφάλειά της. Η Τουρκία θα προτιμούσε να δημιουργήσει μια ασφαλή ζώνη στην βορειοανατολική Συρία, όπου ο τουρκικός στρατός θα καταλάμβανε πληθυσμιακά κέντρα των Κούρδων και θα τα καθάριζε από μαχητές των YPG, όπως συνέβη στο κουρδικό καντόνι του Afrin στις αρχές του 2018. Επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιθυμούν να υποστηρίξουν μια τέτοια επιχείρηση εναντίον των Κούρδων συμμάχων τους, η Άγκυρα έχει στραφεί στην Ρωσία για βοήθεια.

Ωστόσο, ρεαλιστικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο καλύτερα τοποθετημένος δρων για να εξασφαλίσει ότι η βορειοανατολική Συρία δεν θα καταστεί άσυλο του ΡΚΚ. Το Ιράν, η Συρία και η Ρωσία έχουν μακρά ιστορία πρόσληψης κουρδικών ομάδων [18] ως πληρεξούσιων ενάντια στην Τουρκία, και είναι έτοιμοι να το κάνουν και πάλι [19]. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντιθέτως, εργάζονται ήδη [20] με την Άγκυρα για να μετακινήσουν ορισμένους μαχητές των YPG μακριά από τα τουρκικά σύνορα, και μακροπρόθεσμα θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη μόχλευσή τους στις YPG για να παρασύρουν την οργάνωση μακριά από το PKK.

Αν και οι Σύροι Κούρδοι που ευθυγραμμίζονται με τις YPG δεν θα εγκαταλείψουν την ιδεολογική συμπαράστασή τους προς το PKK, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να μειώσουν την εξάρτηση των YPG από το PKK για την ασφάλειά τους. Πράγματι, η Ουάσιγκτον έχει ήδη αναγκάσει τις YPG να αποστασιοποιηθούν [21], τουλάχιστον επισήμως, από το ΡΚΚ ως προϋπόθεση για την λήψη στρατιωτικής βοήθειας. Παρά την ανανεωμένη σύγκρουση Τουρκίας-PKK το 2015, οι YPG δεν έχουν ξεκινήσει επιθέσεις εναντίον της Τουρκίας και έχουν συγκρουστεί [22] με τις τουρκικές δυνάμεις μόνο για αυτοάμυνα [23]. Η Ουάσινγκτον θα πρέπει να θέσει ως προϋπόθεση της περαιτέρω υποστήριξης των ΗΠΑ προς τις YPG την συνέχιση της αυτοσυγκράτησης της οργάνωσης ως προς την Τουρκία.

Δεδομένης της μόχλευσης των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι των Κούρδων της Συρίας, ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δύναται εύκολα να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μπορεί να δεχτεί την παρουσία των YPG στην βορειοανατολική Συρία αρκεί η ομάδα να περιορίζεται από τις πιέσεις των ΗΠΑ και τις επίσημες δομές των αποκεντρωμένων SDF. Και τώρα που οι τουρκικές δημοτικές εκλογές της 31ης Μαρτίου έχουν τελειώσει -χωρίς να υπάρχουν άλλες εκλογές μέχρι το 2023- ο Τούρκος πρόεδρος έχει αυξημένο ορίζοντα για να υιοθετήσει μια πιο ρεαλιστική πολιτική [24] έναντι των Σύρων Κούρδων.

ΧΡΥΣΕΣ ΧΕΙΡΟΠΕΔΕΣ

Εκτός από το να πιέσουν τις YPG μακριά από το PKK, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να προσπαθήσουν να διευθετήσουν τους πολύτιμους φυσικούς πόρους της βορειοανατολικής Συρίας για να εμβαθύνουν το συμφέρον της Τουρκίας για την σταθερότητα της περιοχής. Οι SDF ελέγχουν τώρα σχεδόν όλα τα πετρελαϊκά πεδία της Συρίας, τα οποία, εάν αξιοποιηθούν σωστά, θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν τις προσπάθειες οικοδόμησης της ειρήνης μεταξύ των Σύρων Κούρδων και της Τουρκίας. Υπάρχει ένα προηγούμενο για μια τέτοια ρύθμιση: Αρχικά, η Άγκυρα αντιδρούσε έντονα στην ύπαρξη της αυτόνομης Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν (KRG) στο Ιράκ, για την οποία φοβόταν ότι θα ενθάρρυνε τις κουρδικές αυτονομιστικές τάσεις στην Τουρκία. Ωστόσο, από την αρχή της τρέχουσας δεκαετίας, η Τουρκία και η KRG ανέπτυξαν στενές οικονομικές σχέσεις, επεκτεινόμενες στην κατασκευή ενός πετρελαιαγωγού που συνδέει το ιρακινό Κουρδιστάν με το τουρκικό λιμάνι Τσεϊχάν. Σήμερα, οι τουρκικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε ολόκληρο το ιρακινό Κουρδιστάν [25] και ο Ερντογάν διευκολύνει ένα αμφιλεγόμενο εμπόριο πετρελαίου [26] μεταξύ της KRG και του Ισραήλ. Ο Ερντογάν είναι ένας οπορτουνιστής και μπορεί να αποδεχθεί καλά μια ζώνη ελεγχόμενη από τις SDF στην Συρία, εφόσον είναι [ο ίδιος] ένας από τους πρωταρχικούς εξωτερικούς ωφελημένους των πόρων της.

Η Ουάσινγκτον μπορεί να χρησιμοποιήσει την σημαντική οικονομική της μόχλευση στην Συρία για να επιτύχει μια τέτοια συμφωνία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες συμβάλλουν επί του παρόντος με μεγάλα χρηματικά ποσά για την σταθεροποίηση, την ανάκαμψη, και την ανθρωπιστική βοήθεια στην Συρία -τον Μάρτιο, δέσμευσαν σχεδόν 400 εκατομμύρια δολάρια σε ένα ταμείο γενικής βοήθειας των Ηνωμένων Εθνών για την Συρία. Ωστόσο, τα χρήματα από αυτό το κοινό ταμείο μπορούν να διατεθούν οπουδήποτε, ακόμη και έξω από την Συρία και σε περιοχές που ελέγχονται από το καθεστώς [27]. Ομοίως, ορισμένα από τα χρήματα που παρέχονται μέσω της USAID [28] και οι συνεισφορές των ΗΠΑ στο Γραφείο του ΟΗΕ για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs) [29] διοχετεύονται στην δυτική και βορειοδυτική Συρία, όπου το καθεστώς Assad και τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Hayat Tahrir al-Sham μπορούν [30] να χειραγωγήσουν [31] την κατανομή τους.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να εξετάσουν την ανακατεύθυνση όλων αυτών των ενισχύσεων αποκλειστικά στην βορειοανατολική Συρία, όπου θα βρίσκονται υπό τον έλεγχο των εταίρων των ΗΠΑ. Επιπλέον, παρόλο που ο Λευκός Οίκος έχει εξασφαλίσει περισσότερα από 325 εκατομμύρια δολάρια [32] από τους εταίρους του συνασπισμού για την σταθεροποίηση στην βορειοανατολική Συρία, θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο απελευθέρωσης των κονδυλίων ανάκαμψης ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων που προορίζονταν [33] για τις «απελευθερωμένες περιοχές», τα οποία είχαν παγώσει τον περασμένο Μάιο [34]. Επειδή τα χρήματα αυτά θα ελέγχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά από τα Ηνωμένα Έθνη και άλλους διεθνείς οργανισμούς, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να συντηρήσουν τους στρατιωτικούς και πολιτικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών στην Συρία και να εξασφαλίσουν την συνεχιζόμενη στήριξή τους προς τους στόχους των ΗΠΑ. (Μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι SDF σε τοπικό επίπεδο πηγάζει από [35] την έλλειψη ικανότητας του να παράσχουν επαρκή ανοικοδόμηση).

Στην συνέχεια, η διοίκηση του Trump θα πρέπει να διερευνήσει το να κατευθύνει την Overseas Private Investment Corporation (OPIC) [36], ένα ίδρυμα αναπτυξιακής χρηματοδότησης στο οποίο έχει ανατεθεί ρητώς [37] η «προώθηση της εξωτερικής πολιτικής [των ΗΠΑ] και η ενίσχυση της αμερικανικής επιρροής», να βοηθήσει να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση για αμερικανικές επιχειρήσεις για την ανάπτυξη πετρελαϊκών πεδίων ελεγχόμενων από τις SDF, και εξαγωγικών υποδομών στην βορειοανατολική Συρία. Βοηθώντας τις SDF στην κατασκευή αγωγών ή στην βελτίωση της τοπικής δυναμικότητας διύλισης, οι αμερικανικές εταιρείες και οι Σύροι εταίροι τους θα μπορούσαν να παρακάμψουν την υφιστάμενη υποδομή της χώρας [38], η οποία ελέγχεται από τον Assad, και ενδεχομένως να εξαγάγουν το πετρέλαιο αυτό στην Τουρκία ή στην ευθυγραμμισμένη με τον Ερντογάν KRG στο Ιράκ.

Βεβαίως, υπάρχουν νομικά ζητήματα που αφορούν την ικανότητα της OPIC να επενδύει χωρίς την συναίνεση της Δαμασκού σε αυτό που τεχνικά είναι κυρίαρχο συριακό έδαφος. Αλλά ακόμη και η προσωρινή χρηματοδότηση, εφόσον βοηθά τις SDF να αναπτύξουν διυλιστήρια ικανά να επεξεργάζονται το τοπικό αργό, θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά την διαπραγματευτική δύναμη της οργάνωσης στην Συρία, και να παράσχει στην Τουρκία το οικονομικό κίνητρο για μια συμφωνία. Η OPIC έχει ήδη μια ντουζίνα ενεργών έργων [39] στην Ουκρανία -μια χώρα που επίσης εμπλέκεται σε έναν εμφύλιο πόλεμο με δυνάμεις πληρεξουσίων που υποστηρίζονται από το εξωτερικό- μιας συνολικής δέσμευσης ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων, κάποια από τα οποία βοηθούν την Ουκρανία να απογαλακτιστεί [40] από την ρωσική ενέργεια. Η εταιρεία θα μπορούσε ομοίως να γίνει ένας ισχυρός παίκτης στην Συρία.

15042019-3.jpg

Μαχητές των SDF σε ένα πετρελαϊκό πεδίο κοντά στην Deir ez-Zor, τον Μάρτιο του 2019. ABOUD HAMAM / REUTERS
————————————————————

ΜΙΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ;

Ακόμη και ενώ η Ουάσιγκτον θα προωθεί την συνεργασία μεταξύ της Τουρκίας και των Σύρων Κούρδων, θα πρέπει να συνεχίσει να αυξάνει την οικονομική πίεση κατά του συριακού καθεστώτος και των υποστηρικτών του, προκειμένου να καταστήσει τον Assad όσο το δυνατόν πιο αδύναμο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να ενισχύσουν το καθεστώς των κυρώσεων κατά της Δαμασκού εστιάζοντας σε πρόσθετους ελέγχους σε μη κυβερνητικούς οργανισμούς που λειτουργούν στην Συρία –τους οποίους το καθεστώς Assad χρησιμοποίησε κατά καιρούς ως μέσο αποφυγής [των κυρώσεων]- και το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσει να στοχεύει τα συναλλαγματικά αποθέματα της Συρίας, τα περιουσιακά στοιχεία της και τους συνεργάτες της. Χωρίς την βορειοανατολική Συρία, ο Assad δεν θα έχει πρόσβαση σχεδόν σε όλα τα εναπομείναντα πετρελαϊκά αποθέματα της Συρίας, πλέον του μεγαλύτερου μέρους της καλλιεργήσιμης γης [41] της χώρας, αμέσως μετά την χειρότερη συγκομιδή [42] της Συρίας από το 1989.

Με τον στραγγαλισμό της οικονομίας του καθεστώτος, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βλάψουν όχι μόνο το καθεστώς Assad αλλά και τους υποστηρικτές του στην Μόσχα και την Τεχεράνη, που θα κολλήσουν στο να στηρίζουν έναν ακριβό, οικονομικά ετοιμοθάνατο εταίρο. Το συριακό πετρέλαιο θα μπορούσε να συμβάλει στην άμβλυνση της εξάρτησης της Τουρκίας [43] από τους ιρανικούς υδρογονάνθρακες, υποστηρίζοντας ευρύτερους αμερικανικούς στόχους στην περιοχή. Και η διαμόρφωση της Τουρκίας και της κατεχόμενης από τις SDF βορειοανατολικής Συρίας σε ένα ευθυγραμμισμένο με τις ΗΠΑ μπλοκ θα δημιουργούσε ένα ζωτικό αντίβαρο στην συμμαχία Ιράν-Ρωσίας-Συρίας στη Μέση Ανατολή.

Τέλος, μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να αρχίσει να βελτιώνει τις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις, οι οποίες έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια –όχι αμελητέα εξαιτίας της διαμάχης για τους Σύρους Κούρδους. Ως ένας σύμμαχος του ΝΑΤΟ που πατά με το ένα πόδι στην Ευρώπη και το άλλο στη Μέση Ανατολή, η Τουρκία είναι ζωτικός παράγοντας στις πολιτικές ισχύος της Μέσης Ανατολής. Καθώς οι σχέσεις της με την Ουάσινγκτον έχουν ξεφτίσει, η Άγκυρα επεδίωξε να συνεργαστεί με τη Μόσχα και την Τεχεράνη [44] για να προστατεύσει τα περιφερειακά της συμφέροντα. Η αναδίπλωση της Τουρκίας πίσω στο υπό την ηγεσία των ΗΠΑ περιφερειακό μπλοκ –ένα μπλοκ που θα αντιμετώπιζε τις ανησυχίες ασφαλείας της Τουρκίας σχετικά με τις YPG ενώ θα παρείχε ταυτόχρονα οικονομικά κίνητρα για συνεργασία- θα έπληττε σημαντικά τα ιρανικά και ρωσικά σχέδια στην Συρία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Η Συρία δεν είναι ένας βάλτος για τις ΗΠΑ, όπως υποστηρίζουν ορισμένοι [45]. Ούτε η επικείμενη μείωση των στρατευμάτων της Ουάσιγκτον κάνει οποιαδήποτε προσπάθεια να επιτευχθούν οι αμερικανικοί στόχοι στην χώρα απέλπιδα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ακόμα χαρτιά για να παίξουν στην Συρία. Εάν τα παίξου καλά, η επέμβαση των ΗΠΑ στην Συρία μπορεί ακόμα και να γίνει μια διαρκής αμερικανική επιτυχία.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/turkey/2019-04-09/saving-northea…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/syria/2018-08-31/sdfs-post-ameri…
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/turkey/2019-01-22/scramble-north…
[3] https://www.nbcnews.com/news/us-news/trump-says-he-agrees-100-percent-ke…
[4] https://www.apnews.com/a1b469b88f3a45ab97c6f483814dd2d6
[5] https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-kurds/syrian-kur…
[6] https://www.weeklystandard.com/matthew-r-j-brodsky/beware-russias-endgam…
[7] https://www.researchgate.net/figure/Distribution-of-agricultural-land-in…
[8] https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/us-military-announces-s…
[9] https://www.nytimes.com/2018/05/24/world/middleeast/american-commandos-r…
[10] https://www.nytimes.com/2019/02/22/world/middleeast/trump-troops-syria-….
[11] https://www.wsj.com/articles/key-u-s-partner-in-syria-thrown-into-disarr…
[12] https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2019/03/syria-kurds-isolated-…
[13] https://muse.jhu.edu/article/605098
[14] https://www.washingtoninstitute.org/uploads/Documents/pubs/SyriaAtlasCOM…
[15] https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2019/03/syria-kurdish-mazlum-…
[16] http://www.kurdistan24.net/en/news/5f633bc8-c829-48c7-88a7-77db2a1fb63b/…
[17] https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/eastern-mediterrane…
[18] https://www.foreignaffairs.com/articles/syria/2017-11-08/kurd-your-enthu…
[19] https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/turkey/9518194/Syria-a…
[20] http://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/250320192
[21] http://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/10012017
[22] http://www.rudaw.net/english/middleeast/syria/311020182
[23] https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-syria-turkey-rocket/tu…
[24] https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/why-turkeys-loc…
[25] https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/turkey-and-the-…
[26] https://www.haaretz.com/middle-east-news/.premium-the-disappearing-tanke…
[27] https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/03/290654.htm
[28] https://thehill.com/opinion/national-security/373449-assads-syria-plays-…
[29] https://fts.unocha.org/
[30] https://www.foreignaffairs.com/articles/syria/2018-09-20/how-un-humanita…
[31] https://oig.usaid.gov/sites/default/files/2018-11/lig-oco-oir-0918.pdf
[32] https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/02/288803.htm
[33] https://www.state.gov/secretary/20172018tillerson/remarks/2018/02/278268…
[34] https://www.nytimes.com/2018/03/30/world/middleeast/syria-us-coalition-d…
[35] https://carnegie-mec.org/diwan/76783
[36] https://www.opic.gov/
[37] https://www.opic.gov/press-releases/2017/opic-statement-president-trumps…
[38] http://energy-cg.com/MiddleEast/Syria/Syria_MilitarySituation_Image1x1_A…
[39] https://www.opic.gov/opic-action/active-opic-projects
[40] https://www.opic.gov/sites/default/files/files/9000031511.pdf
[41] https://ipad.fas.usda.gov/rssiws/al/crop_area_maps/mideast/Syria_agland.pdf
[42] https://www.reuters.com/article/us-syria-wheat-crops-exclusive/exclusive…
[43] https://www.dailysabah.com/energy/2018/05/31/iran-keeps-position-as-top-…
[44] https://www.nbcnews.com/news/world/turkey-increasingly-looks-russia-iran…
[45] https://www.hoover.org/research/syria-quagmire

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition