Αρχική Blog Σελίδα 2578

Τρομοκρατία και πολιτική – Mία άλλη ματιά για το τζιχάντ

Από
anixneuseis
-
0

slpress.gr

Δημήτρης Δεληολάνης
Δημήτρης Δεληολάνης  

Το πρόβλημα της ισλαμικής τρομοκρατίας αντιμετωπίστηκε στην Ευρώπη κυρίως με δύο τρόπους. Ο πρώτος ήταν ο εντυπωσιασμός των μέσων ενημέρωσης, που επικεντρώθηκαν στα αθώα θύματα και τις καταστροφές που προκάλεσαν σε ευρωπαϊκές πόλεις επιθέσεις σχεδιασμένες και εκτελεσθέντες ακριβώς για τα ταιριάζουν στην εντέλεια στο είδος «πληροφόρησης» που σερβίρουν τα τηλεοπτικά μέσα: μια συγκινησιακή και συναισθηματική φόρτιση που κάνει πολύ καλό στους δείκτες θεαματικότητας, αλλά πολύ κακό σε κάθε σοβαρή προσπάθεια κατανόησης του φαινομένου.

Ο δεύτερος τρόπος είναι πιο επεξεργασμένος και βασίζεται σε μια δήθεν σε βάθος ανάλυση της γεωπολιτικής σημασίας που αποκτά το πολιτικό Ισλάμ, το οποίο πολύ συχνά συγχέεται είτε με το ένοπλο Ισλάμ ή με το Ισλάμ tout court. Έτσι χαρίζεται στις τρομοκρατικές οργανώσεις όλους τους πιστούς της δεύτερης ανά τον κόσμο πιο διαδεδομένης θρησκείας.
Ενώ η πρώτη προσέγγιση έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργήσει μια μάζα από απληροφόρητους πολίτες, φτωχούς σε γνώση αλλά πλούσιους σε θυμικό, συχνά σε βαθμό υστερίας, η δεύτερη είναι πολύ πιο επικίνδυνη.

Συνδέεται άμεσα με ένα άλλο τεράστιο πρόβλημα της Δύσης, που είναι το προσφυγικό και μεταναστευτικό και ενίοτε λειτουργεί ως ενισχυτής και μεγάφωνο του τζιχαντισμού: όλοι οι μετανάστες είναι μουσουλμάνοι, όλοι οι μουσουλμάνοι είναι τρομοκράτες. Το αποτέλεσμα είναι να γεννιούνται και να ανδρώνονται τα φαινόμενα Σαλβίνι, Λεπέν και Όρμπαν. Ακριβώς ό,τι επιδιώκουν οι φανατικοί ισλαμιστές.

Όπως όλοι οι μεγάλοι δημοσιογράφοι, ο Γάλλος δημοσιογράφος Ζεράρ Σαλιάν επιμένει ιδιαίτερα στην επικοινωνιακή προβολή του ισλαμιστικού ριζοσπαστισμού: στις αρχές της δεκαετίας του ’60, γράφει, όταν η γαλλική ακροδεξιά ομάδα OAS (Οργάνωση Μυστικής Στρατιάς) επιτίθετο στα αστυνομικά τμήματα και προσπαθούσε να δολοφονήσει τον Πρόεδρο Ντε Γκωλ, η νυχτερινή ζωή του Παρισιού ποτέ δεν σταμάτησε.

Όταν ξέσπασε ο πρώτος πόλεμος του Κόλπου, συνεχίζει, στο Παρίσι δεν υπήρχε νυχτερινή ζωή, ενώ κάποιοι μάζευαν προμήθειες. Στο τέλος του πολέμου, για πρώτη φορά δεν υπήρξε κανένας απολογισμός για τις απώλειες του αντιπάλου: η ανισορροπία φάνηκε υπερβολική στα μάτια της δυτικής κοινής γνώμης και γι’ αυτό, σχολιάζουμε εμείς, η είδηση απλώς λογοκρίθηκε.

Ειδήμων στις διεθνείς και στρατηγικές σχέσεις

Με τον ίδιο τρόπο στα δυτικά ΜΜΕ υπάρχουν “καλοί” και “κακοί” μαχητές του Ισλάμ: ο τοπικός βραχίονας της Αλ Κάιντα και άλλες εξτρεμιστικές ισλαμικές οργανώσεις της Συρίας μετατράπηκαν ως εκ θαύματος σε “δυνάμεις της συριακής αντιπολίτευσης”, στον “Ελεύθερο Συριακό Στρατό”. Μετά την τουρκική εισβολή σε συριακό έδαφος έγιναν “Άραβες σύμμαχοι της Άγκυρας”.

Με άλλα λόγια, εξηγεί με σπάνια ευθύτητα ο Γάλλος δημοσιογράφος, όταν δεν υποκλίνονται στις υποδείξεις της πολιτικής ηγεσίας, τα δυτικά ΜΜΕ ερμηνεύουν και προβάλουν την ένοπλη επίθεση του επαναστατημένου Ισλάμ με όρους τηλεθέασης, δηλαδή ως καταστασιακό θέαμα: «Η Δύση χαρακτηρίζεται από την άρνηση του θανάτου. Τα ΜΜΕ συνεχίζουν να προβάλλουν την κοινωνία του θεάματος την ώρα που απαιτείται αποφασιστικότητα και θάρρος».

Και αυτό χωρίς να γνωρίζει ο έγκυρος δημοσιογράφος την τηλεοπτική φρίκη της Ελλάδας. Ο Ζεράρ Σαλιάν θεωρείται ειδήμων στις διεθνείς και στρατηγικές σχέσεις, στις ασύμμετρες συγκρούσεις, κυρίως στους ανταρτοπολέμους και τα αντιαποικιακά κινήματα σε εκείνο που ονομάζουμε το Νότο του πλανήτη. Τα τελευταία 40 χρόνια έχει κυριολεκτικά οργώσει τις τρεις ηπείρους (Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική), αποκτώντας μια μοναδική άμεση εμπειρία από τα αντάρτικα της Λατινικής Αμερικής μέχρι το Αφγανιστάν.

Τώρα, αποφάσισε να ασχοληθεί με την ισλαμιστική τρομοκρατία και μιλάει γι’ αυτήν από τη δική του δημοκρατική και προοδευτική οπτική γωνία σε ένα μικρό, αλλά πολύ σημαντικό βιβλιαράκι 90 σελίδων με τίτλο “Τρομοκρατία και Πολιτική” που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Στοχαστής. Το βιβλίο προλογίζει με ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο ο Σταύρος Λυγερός, συγγραφέας με τη σειρά του άλλου σημαντικού βιβλίου για την ισλαμιστική τρομοκρατία.

Ένα εξτρεμιστικό πολιτικό κίνημα

Ο Σαλιάν αμφισβητεί τον όρο “ισλαμιστική τρομοκρατία” διότι θεωρεί πως οι μέθοδοι πάλης δεν είναι το σωστό κριτήριο για να κρίνουμε ένα πολιτικό κίνημα: τρομοκρατικές μεθόδους πάλης χρησιμοποίησαν όλα τα απελευθερωτικά κινήματα, αλλά και η ευρωπαϊκή αντίσταση εναντίον των ναζιστών. Μόνον οι αντίπαλοι τούς αποκαλούσαν “τρομοκράτες” για εμφανείς προπαγανδιστικούς λόγους. Όχι, μας λέει ο συγγραφέας, το μαχόμενο ένοπλο Ισλάμ πρέπει να αντιμετωπιστεί γι’ αυτό που πραγματικά είναι: ένα εξτρεμιστικό πολιτικό κίνημα που πήρε έκταση και ανδρώθηκε χάρη στην πολιτική ανεπάρκεια των ΗΠΑ και των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χωρών, αλλά και της αραβικής πολιτικής ηγεσίας.

Η επέμβαση της Γαλλίας και της Βρετανίας στη Λιβύη, επί παραδείγματι, υπήρξε ένα γιγαντιαίων διαστάσεων σφάλμα που ακόμη πληρώνουν όλοι οι λαοί της Μεσογείου. Και ούτε ο Κάμερον ούτε ο Σαρκοζί παραδέχτηκαν ποτέ το λάθος τους, σημειώνει ο συγγραφέας. Υπήρξαν και χειρότερα. Όπως η επιπόλαιη επέμβαση του Τζωρτζ Μπους του νεότερου στο Ιράκ, αγνοώντας το μέτρο κατά το οποίο ο Σαντάμ Χουσεϊν λειτουργούσε (με αυταρχισμό βεβαίως) ως σταθεροποιητικός παράγοντας ανάμεσα στους σιίτες και σουνίτες υπηκόους του.

«Ο “πόλεμος επιλογής” του 2003, που προκλήθηκε από τους νεοσυντηρητικούς και ενισχύθηκε από τον αντιπρόεδρο Ντικ Τσένεϋ και τον επικεφαλής του Πενταγώνου Ντόναλντ Ράμσφιλντ –γράφει ο Σαλιάν– συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στο χάος. Οι ΗΠΑ θεωρούσαν πως είναι πανίσχυρες σε έναν κόσμο χωρίς ανταγωνιστές. Την εποχή του πολιτικού διοικητή Πωλ Μπρέμερ που είχε ως σύμβουλο το σιίτη Αχμέντ Σαλάμπι τα αμερικανικά σφάλματα συσσωρεύονταν το ένα επάνω στο άλλο, λόγω της έλλειψης της πολιτιστικής και ιστορικής γνώσης της περιοχής».

Και η Τουρκία του Ερντογάν

Αλλά δεν είναι αποκλειστικά ευθύνη των “κακών δυτικών ιμπεριαλιστών”, σπεύδει να προσθέσει ο συγγραφέας: οι πρώτες εκδηλώσεις λαϊκής δυσαρέσκειας της λεγόμενης “Αραβικής Άνοιξης” αντιμετωπίστηκαν από το καθεστώς Άσαντ με άγρια καταστολή. Παράλληλα, οι θεολόγοι του φονταμενταλιστικού Ισλάμ ονομάζονται ουαχαμπιστές και βασιλεύουν στην Σαουδική Αραβία και σε κάποια κρατίδια του Αραβικού Κόλπου, σε χώρες που παραμένουν πιστοί σύμμαχοι και συνέταιροι της Δύσης.

Σε αυτούς προσθέτουμε εμείς και την Τουρκία του Ερντογάν, η οποία φιλοδοξεί ανοιχτά πλέον να διεκδικήσει με τα όπλα την ηγεμονία στο χώρο του πολιτικού σουνιτικού Ισλάμ, αλλά και η Ουάσινγκτον και η ΕΕ δυσκολεύονται να το διαπιστώσουν και να βγάλουν τα συμπεράσματα τους. Ακόμη κι εκεί που οργανώσεις του πολιτικού Ισλάμ κατάφεραν να ανέλθουν ειρηνικά στην εξουσία, όπως οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι στην Αίγυπτο, τελικά απέδειξαν ότι η κοινωνική τους πολιτική ήταν πολύ πιο αποτελεσματική όταν ήταν στην αντιπολίτευση.

Εύκολα λοιπόν τους αντικατέστησε το δεύτερο πιο σημαντικό πολιτικό “κόμμα” της χώρας, δηλαδή ο στρατός. Κάτι παρόμοιο συνέβη και στην Τυνησία: εκεί όχι η ανάμιξη του στρατού, αλλά η κινητοποίηση των γυναικών στάθηκε εμπόδιο στην ανάδειξη του ισλαμικού κόμματος, το οποίο, για να παραμείνει στην πολιτική αρένα, αναγκάστηκε να μετριάσει σημαντικά τον πολιτικό του λόγο.

Ανηλεής ανάλυση

Η ανάλυση του Σαλιάν είναι ακριβής και ανηλεής. Μπορεί να κατανοεί σε βάθος προγράμματα και στρατηγικές του ριζοσπαστικού Ισλάμ, αλλά δεν κάνει το λάθος που έκαναν κάποιοι άλλοι αναλυτές να θεωρήσουν το ένοπλο Ισλάμ κατά κάποιον τρόπο συνέχεια των απελευθερωτικών και αντιαποικιακών κινημάτων του περασμένου αιώνα.

Ο Γάλλος δημοσιογράφος θεωρεί πως οι τζιχαντιστές καλύπτουν με τον χειρότερο τρόπο το τεράστιο κενό που άφησε η χρεοκοπία του αραβικού εθνικισμού μπροστά στο άλυτο πρόβλημα της Παλαιστίνης. Και δηλώνει ρητώς ότι δεν συμμερίζεται καθόλου ούτε την στρατηγική τους, ούτε το διακηρυγμένο στόχο τους: το ριζοσπαστικό Ισλάμ είναι ό,τι πιο ξένο προς τις ελευθερίες που κατέκτησε η Δύση. Η ανάλυσή του σε αυτό το σημείο θυμίζει έντονα την γνωστή πολεμική του Κρίστοφερ Χίτσενς περί “ισλαμοφασισμού”.

Συνέχεια στο  slpress.gr

Emmanuel Macron, les années Amiens

Από
pcuser
-
0

Le président de la République se rend ce jeudi dans sa ville natale pour une visite officielle de deux jours. Un séjour à la fois politique et affectif.

États-Unis : Monsanto plaide coupable d’avoir répandu un pesticide interdit

Από
pcuser
-
0

Le parathion méthyl est interdit aux États-Unis par l’Agence de protection de l’environnement depuis 2013 et depuis 2003 dans l’Union européenne.

Les autorités fédérales avaient d’abord cherché à inculper Monsanto pour des faits de nature criminelle.

How gas can lead to war (but not where you might think)

Από
anixneuseis
-
0
Commentary   By: Oleksandr Danylyuk    
 

A crane moves Nord Stream 2 pipes at the Mukran port June 5, 2019, near Sassnitz, Germany. (Axel Schmidt/Getty Images)

Recently, the Danish Energy Agency has agreed to install the Nord Stream 2 gas pipeline on the Danish continental shelf of the Baltic Sea. The last obstacle removed, and Russia plans to complete the project soon.

Despite all efforts made by the U.S. and a number of European countries, next year Russia can receive an unprecedented instrument of pressure on Europe, which can be used not only to intensify a hybrid war, but also to open the way to a full-scale European military conflict that can affect not only Ukraine, but also those countries in Eastern Europe that are NATO members. In fact, the completion of the Nord Stream 2 is the biggest security challenge in Europe since the 1960s and puts the world at risk of a new global conflict.

This is by no means an exaggeration. All Russian gas pipelines that were built and are being built in recent years, including Nord Stream 2, have no economic sense. Thanks to these gas pipelines, Russia does not increase the volume of gas it supplies to the EU, but reduces the use of existing gas pipelines passing through the territories of such European countries as Ukraine, Belarus, Poland, Slovakia, Czech Republic, Romania, Hungary, Slovenia, Austria and Croatia. Using new gas pipelines, Russia is able to move to economic pressure on these countries without worrying more about dependence on gas transit through their territories. The very opportunity to exert this economic pressure and stop gas supplies to the above countries was the real purpose of the Nord Stream-2 and other bypass pipelines.

Economic coercion is an inherent part of modern hybrid warfare, and the Russian Federation reached unsurpassed skill in its application. Gazprom, the largest gas supplier in Europe, controlled by the Russian government, is the flagship among the economic means used by the Russian Federation to achieve its geopolitical goals, including election interference and regime changes in Eastern and Central European countries. Since 1991, Russia has had nearly 60 major gas conflicts with other nations. Only 11 of them had no explicit political component. In 40 cases, Russia has imposed a suspension of gas supplies to other countries.

In addition to the above countries, Azerbaijan, Armenia and Georgia were also victims of the Russian gas war. Russia used different forms of gas blackmail for each of these countries. In the case of Georgia, Russia even resorted to direct military aggression in 2008. One of the motives behind this aggression was to counteract the completion of the Nabucco gas pipeline, which would reduce the European Union’s dependence on Russian gas. The object of direct Russian attacks during the Russo-Georgian war was also the BTC oil pipeline, which also reduced European dependence on Russian oil.

As we can see, in its energy policy Russia is not limited to hybrid methods, but is able to move to full-scale military interventions. From this point of view, it is important to realize that Russia’s current dependence on gas transit through the territories of the aforementioned countries of Eastern and Central Europe restrains Russia not only from the energy blackmail of these countries but also from military aggression against them. Obviously, such aggression against these countries is impossible, first of all, due to the inevitable cessation of Russian gas supplies to Western Europe in such a case. After starting the Nord Stream 2, Russia gets rid of these limitations and will certainly move to a more aggressive policy towards the countries of Eastern and Central Europe, including those countries that are already members of NATO. Such an aggressive policy may involve not only economic coercion, but also provocation of military conflicts both through the use of proxies and with the direct involvement of Russian regular troops. Thus, refusing to start this pipeline is not only a defense of the economic interests of these countries, but also of their territorial integrity.

It is worth noting that the possibilities for stopping this project have not yet been exhausted and should be used in the near future. For example, the route provided by Denmark for laying the last section of the pipeline runs through the territory where, during the Second World War, a huge number of chemical weapons sank. This fact is a threat to environmental security for all the Baltic Sea countries and could be used to challenge Denmark’s permit for the completion of the Nord Stream 2.

Oleksandr Danylyuk, chairman of the Ukrainian Center for Defense reforms, is senior fellow in the Potomac Foundation, a former chief adviser to Ukraine’s Minister of Defense, a member of Ukrainian government inter-agency platform for countering hybrid threats and one of the leaders of Ukrainian Revolution of Dignity.

Editor’s note: This is an Op-Ed and as such, the opinions expressed are those of the author. If you would like to respond, or have an editorial of your own you would like to submit, please contact Military Times managing editor Howard Altman, [email protected].

militarytimes.com

Nord Stream 2 poses challenges but also means opportunity for the European Union

Από
anixneuseis
-
0

A piece of Nord Stream pipe on public display in Kotka, Finland, October 2017. Wikimedia Commons/Vuo

With the Nord Stream 2 (NS2) pipeline’s completion date on the horizon, it is becoming apparent that the European Union (EU) is struggling to agree on how the project should be handled. While investors see the project as economically sound and beneficial for European customers, the project is mainly seen through a political lens in Central and Eastern Europe and to say that the European Union is divided on this issue would be a vast understatement. The politics-free, commercially motivated view on one side and the geopolitical lens on the other define the possibly unbridgeable division within the debate. To those who fear Russia’s growing influence, Germany’s attitude is often seen as gravely opportunistic, as the country tries to push the project forward despite it being contradictory to the EU’s amended gas directive on pipelines coming from third countries.

However, current efforts to apply more stringent rules on the project seem a bit belated. The EU did not realize the potential threat posed by NS2 only recently. The pipeline has been taking shape since at least mid-2015 and the idea to expand the capacity of this route has been apparent since the first section was completed in 2011. Additionally, it was already apparent in 2015 that Western relations with Russia were deteriorating. Trying to stop the pipeline after witnessing events like the annexation of Crimea and doing so only about one year before its announced completion, when a large chunk of the multi-billion-dollar pipeline has already been installed, is a bit too late. Especially now, after Gazprom finally obtained a permit to build the pipeline on the Danish continental shelf, it seems that it is just a matter of months until the project is finished. And despite the current US administration strictly rejecting the project, it is hard to imagine that the project would completely stop at this stage. Political implications of a forced cancellation would be immense, not to mention the legal disputes that would arise over lost investment.

There is, however, a silver lining. If anything, the EU has a unique chance to show the power of its strongest weapon—the Internal Energy Market (IEM). The IEM’s ultimate goal is to create a liquid and flexible environment where gas molecules coming from various suppliers flow no matter their origin, based only on the demand-supply nexus. Such an environment, where suppliers are mere market subjects subordinated to market forces and overseeing bodies (i.e., the European Commission), is starkly different from the one in which market incumbents like Gazprom were dictating the conditions. In this pre-liberalization era, Gazprom did not have to comply with EU rules and used its monopoly to dictate contractual conditions stifling potential competition (e.g., destination clauses). Rules guaranteeing a competitive and transparent market environment are also more sustainable than limitations imposed ad hoc or sanctions that would further aggravate relations and support Russia’s view that the West is inherently hostile.

This attitude, however, poses a major challenge. If the EU wants to keep Gazprom in check, it has to make sure its rules are being enforced and that no concessions are allowed. This is easier said than done, since it requires not only a good deal of commitment but also courage to oversee market reforms, especially in post-communist states. Even more importantly, it requires that the EU clarifies its own role. Does it want to be an impartial guardian that oversees the market from a distance? Or does it want to steer the market toward the desired development? The way the EU treated Gazprom’s access to infrastructure transporting gas from Nord Stream is an illustration of this dilemma. First, Gazprom’s access to the OPAL pipeline was restricted after the European Commission (EC) concluded that Gazprom might stifle its competition and did not meet the requirements for being exempted from third-party rules. Then, in 2016, the EC recognized that the previous restriction was not in line with the idea of a free market and, consequently, essentially allowed Gazprom to use the rest of the pipeline capacity. However, in September 2019, the EU’s General Court responded to a legal challenge brought by Poland and re-imposed the restriction. This apparent EC indecisiveness sheds light on a more fundamental issue—the IEM increased the power of consumers, at the expense of suppliers, by implementing measures that enhanced competition and market flexibility, but this dynamic only works if the IEM’s values and norms are universally accepted and, more importantly, consistently applied. This raises some ever-present questions: do EU member states trust the way the market functions and are they willing to mandate that the EU oversee the market, instead of fighting for their own interests in the first place? Ultimately, issues related to Russian pipelines challenge the members’ trust in the idea of integration. If EU members ultimately don’t trust the EU to address their needs, there could be deeper challenges ahead than just a stronger dependence on Russian gas.

Martin Jirušek is an assistant professor in the Faculty of Social Studies, Masaryk University in the Czech Republic. You can follow him on Twitter @MartinJirusek

atlanticcouncil.org

Η Γαλλική πρόταση για τα Βαλκάνια, πρόκληση για τον Ελληνισμό

Από
anixneuseis
-
0

strategyinternational

Η Γαλλική πρόταση για τα Βαλκάνια, πρόκληση για τον Ελληνισμό

Το γαλλικό σχέδιο για τα Δυτικά Βαλκάνια, ενώ υπόσχεται την ενδεχόμενη ένταξη για όλες τις χώρες της περιοχής, προτείνει αυστηρότερη τήρηση των προϋποθέσεων και δυνατότητα αναστρεψιμότητας

Ο κόσμος σήμερα βρίσκεται σε μια γεωπολιτική ανακατάταξη. Οι μονοπολικές στιγμές που επέτρεψαν τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιβάλουν την τάξη στα Βαλκάνια τη δεκαετία του 1990, έληξε με την επίθεση στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου την 11 Σεπτεμβρίου 2001. Εκεί προέκυψε ένας πόλεμος κατά της τρομοκρατίας, ο οποίος αρχικά στρατολόγησε ένα μεγάλο μέρος του κόσμου αφού το ΝΑΤΟ ενεργοποίησε το άρθρο 5 και υποστήριξε την αμερικανική εισβολή στο Αφγανιστάν, αλλά η ομοφωνία χάθηκε γρήγορα αφενός με την εισβολή στο Ιράκ και τις σουνιτικές εξεγέρσεις εκεί, υπό την ηγεσία της Αλ Κάιντα, και την εμφύλια σύρραξη στη Συρία αργότερα.

Η οικονομική κρίση του 2008 διέρρηξε περαιτέρω τη διεθνή συναίνεση. Η ευρωπαϊκή οικονομία δεν έχει ακόμη ανακάμψει, ενώ η άνοδος της Κίνας επιταχύνθηκε και οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έδωσαν στη Ρωσία την ευκαιρία να αναζωογονήσει την άμυνά της και να επαναβεβαιώσει την ισχύ της με παρεμβάσεις στην Ουκρανία και τη Συρία. Η ελληνική χρηματοπιστωτική κρίση, το Brexit, το ρεύμα μετανάστευσης και η άνοδος των εθνικιστικών κομμάτων εντός της ΕΕ έχουν αλλάξει τις βασικές παραμέτρους της γεωπολιτικής μας. Σήμερα ζούμε σε έναν κόσμο στον οποίο η φιλελεύθερη δημοκρατική συναίνεση, βασισμένη στις ελεύθερες αγορές και την πεποίθηση ότι όλοι έχουν ίσα δικαιώματα και ευκαιρίες, έχει καταρρεύσει.

Η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία και άλλοι επιδεικνύουν μια αυταρχική θεώρηση των πολιτικών. Ως αντάλλαγμα για μια φαντασιακή ισορροπία ισχύος, οι ηγέτες τους προσφέρουν επίπλαστη οικονομική ενίσχυση και φαινομενική πολιτική σταθερότητα με ολοκληρωτική αντίληψη.

Οι κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν τα Βαλκάνια.

Πρώτον: η αργή οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη δεν επιτρέπει την οικονομική ενίσχυση των Βαλκανίων. Η περιοχή μπορεί να ευδοκιμήσει μόνο όταν θα μπορεί η ΕΕ. Η πολιτική ευαισθησία συσχετίζεται στενά με τον επιχειρηματικό κύκλο. Μόνο με την αναζωογόνηση της ανάπτυξης, η Ευρώπη θα παρουσιάσει ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη διεύρυνση.

Δεύτερον: Ο επεμβατισμός της Μόσχας, ενώ δεν είναι τόσο εμφανής στα Τίρανα, μαστίζει τα Σκόπια, το Βελιγράδι, την Ποντγκόριτσα και το Σεράγεβο. Οι Βόρειοι γείτονές μας αντιμετωπίζουν συντονισμένες προσπάθειες επιβράδυνσης ή παρεμπόδισης για ένταξη στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Η Μόσχα προσπαθεί να επηρεάσει  την πολιτική των Βαλκανίων.

Τρίτον: Η Κίνα, προσφέρει χρηματοδότηση μόνο για τις πολύ αναγκαίες υποδομές. Σε αντίθεση με πολλούς Δυτικούς, βλέπω πολλά δυνητικά οφέλη στο έργο ο δρόμος του μεταξιού (one Belt one Road) του Πεκίνου, ωστόσο υπάρχει μια επιφυλακτικότητα καθώς η Κίνα δεν χορηγεί βοήθεια, αλλά χρηματοδοτεί τα έργα που θεωρεί ωφέλιμα για την Κίνα υπό όρους που μπορεί να είναι επαχθής αν οι αναμενόμενες αποδόσεις αποτύχουν.

Τέταρτον: η Τουρκία, με τη νέο-οθωμανική αντίληψη ως πρώην αποικιακή δύναμη σε ένα μεγάλο μέρος των Βαλκανίων, προσπαθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην περιοχή. Τελευταία, όμως, έκανε στροφή προς την αυταρχική και ισλαμική κατεύθυνση. Το παράδειγμά της δεν είναι πλέον τόσο θετικό όσο ήταν κάποτε για τους Ευρωατλαντικούς εταίρους της, και οι προσπάθειές της να ωθήσει τις βαλκανικές χώρες να καταστήσουν τους εχθρούς της και δικούς τους αντιπάλους, υπονομεύουν το κράτος δικαίου στις νεαρές βαλκανικές δημοκρατίες.

Επιτρέψτε μου τώρα να γυρίσω να επικεντρωθώ στα ίδια τα Βαλκάνια.

Το γαλλικό σχέδιο για τα Δυτικά Βαλκάνια, ενώ υπόσχεται την ενδεχόμενη ένταξη για όλες τις χώρες της περιοχής, προτείνει αυστηρότερη τήρηση των προϋποθέσεων και δυνατότητα αναστρεψιμότητας. Αυτό, μάλλον είναι καλό. Αν και κατακρίθηκε έντονα ότι εμποδίζει την έναρξη διαπραγματεύσεων με τα Τίρανα και τα Σκόπια, το Παρίσι κάνει ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, επιβεβαιώνοντας ότι ο στόχος είναι η πλήρης ένταξη και προσδιορίζονται ακριβώς τα θέματα για την εκ νέου έναρξη της διαδικασίας προσχώρησης.

Κάποιοι βλέπουν αυτή τη διαδικασία ως μια προσπάθεια να αναβληθεί η εκ νέου έναρξη της διαπραγματεύσεων ακόμη περισσότερο. Υποθέτω ότι αυτό είναι πιθανό αποτέλεσμα, δεδομένου ότι θα χρειαστεί χρόνος για την ΕΕ να καθορίσει το τι θέλει να κάνει με τη γαλλική πρόταση, αλλά τίποτα δεν εμποδίζει τα Σκόπια και τα Τίρανα να χρησιμοποιήσουν το χρόνο να υιοθετήσουν και να εφαρμόσουν ζητήματα του κοινοτικού κεκτημένου. Οι “διαπραγματεύσεις” δεν είναι κάτι πολύ περισσότερο από την επαλήθευση της προόδου όσον αφορά την υλοποίηση. Όλες οι υποψήφιες χώρες γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν για να είναι κατάλληλες για την ΕΕ. Όσο ταχύτερα το καταφέρνουν, τόσο πιο γρήγορα θα φτάσουν εκεί.

Άλλοι λένε ότι υπάρχουν πτυχές της γαλλικής πρότασης που δεν λαμβάνουν υπόψη όσα ήδη γίνονται. Φαντάζομαι ότι μπορεί να είναι αλήθεια. Δεν είμαι σε θέση να κρίνω τις λεπτομέρειες. Οπωσδήποτε θα χρειαστεί αρκετός χρόνος για τα άλλα κράτη μέλη να αξιολογήσουν και να προτείνουν αναθεωρήσεις σε ό, τι έχουν προτείνει οι Γάλλοι. Αλλά αν το αποτέλεσμα είναι ένα σαφέστερο και αυστηρότερο σύνολο προϋποθέσεων για την ένταξη στην ΕΕ, δεν βλέπω κανένα λόγο να μην το επικροτήσουμε.

Είμαι οπαδός των αυστηρών προϋποθέσεων. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τα σημερινά κράτη μέλη της ΕΕ να προσκαλέσουν νέο μέλος που δεν επιθυμεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ένταξης. Ιδιαίτερα για τα Σκόπια στα οποία η προηγούμενη ελληνική κυβέρνηση έδωσε απλόχερα βοήθεια με τη συμφωνία των Πρεσπών.

Στον διεξοδικό δημοκρατικό μετασχηματισμό πρέπει να επιμείνει η νέα ελληνική κυβέρνηση να παραμένει ο στόχος της ΕΕ στην περιοχή. Οι προϋποθέσεις πρέπει να ολοκληρωθούν με μια πληρέστερη και εσκεμμένη ενδυνάμωση των εθνικών κοινοβουλίων και των παραγόντων της κοινωνίας των πολιτών ως αντίβαρο στα κυρίαρχα στελέχη. Η προαγωγή της εγχώριας συζήτησης παρά η συμμόρφωση με κίνητρα θα πρέπει να προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό στην εξασφάλιση της βιωσιμότητας του κράτους δικαίου και των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων ακόμη και όταν οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων γίνουν τελικά μέλη της ΕΕ.

Σε κάθε περίπτωση, όσοι στα Βαλκάνια θέλουν να δουν πραγματική μεταρρύθμιση θα πρέπει να χαιρετίσουν τη γαλλική πρόταση και να ελπίζουν ότι η ΕΕ θα προχωρήσει γρήγορα με οποιεσδήποτε αλλαγές χρειάζονται να γίνουν στη διαδικασία προσχώρησης.

strategyinternational

Θα τρέξει αναπτυξιακά η Ελλάδα; Μια «ανορθόδοξη» προσέγγιση

Από
anixneuseis
-
0

Νίκος Βαρσακέλης

Καθηγητής Βιομηχανικής Πολιτικής

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

barsak@econ.auth.gr

Είναι καιρός που η εποχή είναι κατάλληλη για την εφαρμογή κεϋνσιανής πολιτικής μέσω της τόνωσης της ζήτησης, όπως ισχυρίζονται αρκετοί πολιτικοί και ενδεχομένως αυτή κρύβεται πίσω από τη  προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση για το ποσοστό του εισοδήματος που θα κτίσει το αφορολόγητο; Είναι ισχυρή και στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα η άποψη ότι η οικονομία της χώρας είναι σαν το ελατήριο, το οποίο έχει συμπιεστεί, και με κάποιο τρόπο «μαγικό» θα εκτιναχθεί προς τα πάνω;

Για να είναι εφαρμόσιμες οι δύο παραπάνω απόψεις  – προτάσεις πρέπει να ισχύει μια βασική προϋπόθεση. Να υπάρχει αργούσα παραγωγική δυναμικότητα στον παραγωγικό τομέα της ελληνικής οικονομίας. Δηλαδή, οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα, που παράγουν αγαθά και υπηρεσίες,  να λειτουργούν σε χαμηλότερο βαθμό σε σχέση με την πλήρη δυναμικότητα, πχ μια ραπτομηχανή μπορεί να δουλεύει 24 ώρες το 24ώρο (παραγωγική δυναμικότητα) εργάζεται όμως μόνο 8 ώρες, δουλεύει, δηλαδή, στο 1/3 της παραγωγικής της δυναμικότητας. Εάν στην οικονομία υπάρχει πρόβλημα ελλιπούς ζήτησης, σε σχέση με την παραγωγή, τότε οι επιχειρήσεις αντιδρούν με μείωση της παραγωγής και λειτουργούν με αργούσα παραγωγική δυναμικότητα. Επομένως, στην περίπτωση εφαρμογής της κεϋνσιανής πολιτικής τόνωσης της ζήτησης ή του ελατηρίου, η αυξημένη ζήτηση θα οδηγήσει σε αύξηση της απασχόλησης των παραγωγικών πόρων των επιχειρήσεων, και ειδικά της εργασίας, με ταυτόχρονη μείωση της ανεργίας και μέσο-μακροπρόθεσμα σε αύξηση των εισοδημάτων.

Ισχύει όμως στη περίπτωση της σημερινής Ελλάδας αυτή η βασική προϋπόθεση; Υπάρχει στην χώρα αργούσα παραγωγική δυναμικότητα τέτοια που θα οδηγήσει σε εκτίναξη της ελληνικής οικονομίας; Η απάντηση είναι όχι. Ας το εξηγήσουμε.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του προγράμματος Penn World Table, που συλλέγει, επεξεργάζεται και δημοσιεύει δεδομένα από όλες τις χώρες, η Ελλάδα έχει υποστεί μια σημαντική καταστροφή φυσικού κεφαλαίου (πχ μηχανήματα) κατά την περίοδο 2010-2017, τελευταία επεξεργασμένα στοιχεία, όπως φαίνεται στον πίνακα 1.  Ειδικότερα, κατά την συγκεκριμένη περίοδο το κεφάλαιο της οικονομίας μειώθηκε κατά 87 δισεκατομμύρια δολάρια σε σταθερές τιμές 2011. Αυτό σημαίνει ότι η ραπτομηχανή, που αναφέραμε παραπάνω, όχι μόνο δεν υπολειτουργεί, αλλά έχει πλέον καταστραφεί καθώς έκλεισε το εργοστάσιο ή έχει μεταφερθεί σε άλλη χώρα μαζί με την παραγωγική μονάδα. Και φυσικά το κατά κεφαλήν κεφάλαιο της ελληνικής οικονομίας μειώθηκε από 153 περίπου χιλιάδες σε 149 χιλιάδες δολάρια (με ταυτόχρονη μείωση του πληθυσμού κατά την επισκοπούμενη περίοδο). Εάν δε λάβουμε υπόψη μας ότι οι συνθήκες της ελληνικής οικονομίας δεν άλλαξαν ριζικά κατά το 2018 και το 2019 για να έχουμε ανάκαμψη των θετικών επενδύσεων, το κεφάλαιο της οικονομίας πρέπει να μειώθηκε ακόμη περισσότερο. Κατά συνέπεια, η καταστροφή του κεφαλαίου πρέπει να ξεπερνά τα 90 δισεκατομμύρια.

Όπως διδάσκει η θεωρία της οικονομικής μεγέθυνσης, η μείωση του κεφαλαίου μιας οικονομίας, και του αντίστοιχου κατά κεφαλήν, οδηγεί σε μείωση του εισοδήματος και του κατά κεφαλήν της οικονομίας. Έτσι συνέβη και στην Ελλάδα την περίοδο 2010-2018. Η μείωση του κεφαλαίου της ελληνικής οικονομίας εξηγεί κατά ένα σημαντικό ποσοστό την συντριπτική μείωση του ακαθάριστου εθνικού και του αντίστοιχου κατά κεφαλήν εισοδήματος της χώρας.

Και όχι μόνο. Όπως επίσης τονίζει η οικονομική θεωρία, δύο χώρες θα συγκλίνουν όταν το κατά κεφαλήν κεφάλαιο της μιας χώρας γίνεται ίσο με της άλλης. Σε αντίθετη περίπτωση θα υπάρχει απόκλιση. Στον πίνακα 1 παρουσιάζεται η μεταβολή του φυσικού κεφαλαίου ορισμένων χωρών: Αυστρία και Βέλγιο, περίπου του ίδιου μεγέθους με την Ελλάδα  αλλά πλουσιότερες, Ισπανία, μεγαλύτερη αλλά ξεκίνησε οικονομικά όπως η Ελλάδα, και τέλος η Βουλγαρία, η οποία μετά την κατάρρευση του σοσιαλισμού ξεκίνησε την πορεία της οικονομικής της ανάπτυξης. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε όλες τις παραπάνω χώρες της ΕΕ το κεφάλαιο της οικονομίας αυξήθηκε, όπως και το κατά κεφαλήν. Αυτό σημαίνει ότι αφενός η χωρά μας έχει αποκλίνει από τις πλουσιότερες χώρες, ενώ η Βουλγαρία έχει κάνει σημαντικά βήματα σύγκλισης, κατά την επισκοπούμενη περίοδο, καθώς το κεφάλαιο της οικονομίας της αυξήθηκε κατά 73 δισεκατομμύρια και το κατά κεφαλήν κεφάλαιο αυξήθηκε κατά 31% περίπου, γεγονός που δείχνει ότι η οικονομική ανάπτυξη της Βουλγαρίας έχει επιταχυνθεί κατά τα τελευταία χρόνια.

Τα δεδομένα λοιπόν δείχνουν ότι για να μπορέσει η χώρα να επανέλθει στο επίπεδο συνολικού και κατά κεφαλήν  ΑΕΠ της προηγουμένης δεκαετίας πρέπει πρωτίστως να αναπληρωθεί το κατεστραμμένο κεφάλαιο. Απαιτείται λοιπόν καθαρός σχηματισμός κεφαλαίου, δηλαδή, δημιουργία νέου κεφαλαίου ύψους τουλάχιστον 90 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Εάν, επιπλέον, επιθυμούμε να επαναπατρισθούν οι μεταναστεύσαντες νέοι και μεγαλύτεροι, 500 χιλιάδες άτομα, τότε το αναγκαίο νέο κεφάλαιο είναι ακόμη υψηλότερο.

  Μεταβολή Κεφαλαίου 2010-2017 σε δισ. $ ΗΠΑ Κατά κεφαλήν Κεφάλαιο 2010 σε $ ΗΠΑ Κατά κεφαλήν Κεφάλαιο 2017 σε $ ΗΠΑ
Αυστρία 157 203,446 213,798
Βέλγιο 275 214,340 229,221
Βουλγαρία 73 39,616 51,767
Ισπανία 727 177,816 195,181
Ελλάδα -87 153,212 149,379

Πηγή: Penn World Table, version 9.1 στο www.ggdc.net/pwt

Το επόμενο ερώτημα που τίθεται είναι πως θα χρηματοδοτηθούν αυτές οι καθαρές επενδύσεις για την δημιουργία του νέου κεφαλαίου. Η οικονομική επιστήμη απαντά ξεκάθαρα: «Ένας τρόπος υπάρχει: Μόνο από τις αποταμιεύσεις.  Εθνική (ιδιωτική και δημόσια) και διεθνής (οι αποταμιεύσεις άλλων χωρών)». Οι αποταμιεύσεις των πολιτών των ξένων χωρών χρηματοδοτούν τις επενδύσεις στην χώρα μέσω των άμεσων ξένων επενδύσεων, δηλαδή τις επενδύσεις που κάνουν ξένες εταιρείες στην χώρα μας. Για παράδειγμα, η επένδυση της COSCO στο λιμάνι του Πειραιά χρηματοδοτήθηκε από τις αποταμιεύσεις των πολιτών της Κίνας. Η σχεδιαζόμενη επένδυση της Pfizer στην Θεσσαλονίκη θα χρηματοδοτηθεί από τις αποταμιεύσεις των πολιτών των ΗΠΑ.

Όπως αντιλαμβάνεται ο προσεκτικός αναγνώστης, δεν είναι δυνατόν να καλυφθεί το έλλειμμα κεφαλαίου της χώρας, που ξεπερνά τα 90 δισεκατομμύρια, από τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Αυτές αναμένεται να καλύψουν ένα μικρό μέρος, όπως συμβαίνει και σε κάθε χώρα. Ο μεγάλος όγκος του δημιουργούμενου κεφαλαίου θα πρέπει να καλυφθεί από την εθνική αποταμίευση. Κυρίως από την ιδιωτική. Και έτσι ξεκινά το μεγάλο πρόβλημα της χώρας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η καθαρή αποταμίευση ήταν αρνητική κατά -50,388 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 2005-2009 και συνολικά ήταν αρνητική κατά -190 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την περίοδο 2005-2017. Η καθαρή αποταμίευση υπολογίζεται ως η διαφορά μεταξύ καθαρού διαθέσιμου εθνικού εισοδήματος (δηλαδή χωρίς τις αποσβέσεις ) και της τελικής κατανάλωσης. Η καθαρή αποταμίευση είναι ο χρηματοδότης των νέων επενδύσεων. Είναι εμφανές ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο πρόβλημα της περιόδου 2010-2017, αλλά ξεκίνησε από το 2005 όταν πλέον η καθαρή αποταμίευση κατέστη αρνητική. Αυτό σημαίνει ότι από το 2005 το καθαρό εθνικό εισόδημα είναι μικρότερο από την τελική κατανάλωση. Πως γίνεται αυτό; Δανεισμός. Από το 2005 έως το 2009, οι πολίτες των ξένων χωρών χρηματοδότησαν την όποια αύξηση του κεφαλαίου με τις αποταμιεύσεις τους. Μετά την χρεοκοπία της χώρας το 2010, οι ξένοι πολίτες έπαψαν να χρηματοδοτούν με τις αποταμιεύσεις τους την δημιουργία κεφαλαίου στην Ελλάδα οδηγώντας σε συρρίκνωση το κεφάλαιο της χώρας, όπως είδαμε παραπάνω. Στον πίνακα 2 παρουσιάζεται η πορεία της ακαθάριστης και καθαρής αποταμίευσης ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος από το 1995 μέχρι το 2017. Τα στοιχεία είναι εντυπωσιακά. Από το 1995 η καθαρή και η ακαθάριστη αποταμίευση ακολουθούν πτωτική πορεία.

Με βάση λοιπόν τα δεδομένα, η Ελλάδα δεν διαθέτει τους αναγκαίους αποταμιευτικούς πόρους προκειμένου να δημιουργηθεί το αναγκαίο κεφάλαιο για την οικονομική ανάπτυξη. Συνεπώς το αναπτυξιακό πρόβλημα που καλείται να λύσει η κυβέρνηση είναι δισεπίλυτο. Η πολιτική της χώρας θα πρέπει άμεσα να στοχεύσει στην αύξηση της αποταμίευσης. Η πολιτική για το «κτίσιμο» του αφορολογήτου κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση διότι ωθεί τους πολίτες σε αύξηση της κατανάλωσης και σε μείωση της αποταμίευσης. Επιπλέον, η συνεχής αύξηση της φορολογίας, κατά τα τελευταία χρόνια, έχει οδηγήσει τους πολίτες σε  όλο και μεγαλύτερη μείωση του διαθεσίμου εισοδήματος περιορίζοντας την αποταμίευση. Η δε φορολογία (αποτελεί την δημόσια αποταμίευση) καλύπτει λειτουργικές δαπάνες και όχι επενδύσεις. Αυτό είναι εμφανές από το μέγεθος του τακτικού προϋπολογισμού και το αντίστοιχο του προγράμματος των δημοσίων επενδύσεων. Μάλιστα σε μερικές περιπτώσεις, προηγούμενοι υπουργοί κάλυψαν λειτουργικές δαπάνες μέσω του ΠΔΕ «βαφτίζοντας το κρέας ψαρί».

Έτος Αποταμίευση ακαθάριστη ως ποσοστό του διαθέσιμου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος Αποταμίευση καθαρή ως ποσοστό του διαθέσιμου καθαρού εθνικού εισοδήματος
1995 18.2% 5.9%
2000 16.5% 2.7%
2005 12.8% -2.1%
2010 5.9% -13.7%
2011 5.0% -16.6%
2012 8.6% -13.4%
2013 9.3% -12.3%
2014 9.8% -9.8%
2015 10.0% -9.1%
2016 10.4% -8.1%
2017 11.4% -5.9%

Πηγή: Ετήσιοι Μη Χρηματοπιστωτικοί Λογαριασμοί Θεσμικών Τομέων, ΕΛΣΤΑΤ

Συμπερασματικά μπορούμε να σημειώσουμε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε δυσχερή θέση ως προς τις αναπτυξιακές προοπτικές της. Η δυσχέρεια οφείλεται στην αρνητική αποταμίευση η οποία οδηγεί σε σημαντική έλλειψη χρηματικών πόρων για επενδύσεις και αύξηση του κεφαλαίου. Και χωρίς κεφάλαιο δεν υπάρχει ανάπτυξη.

Τότε τι κάνουμε; Πρώτον, κατάργηση των πολιτικών που οδηγούν σε μείωση της αποταμίευσης ώστε να αντιστραφεί η τάση και παροχή κινήτρων για αύξηση της αποταμίευσης. Δεύτερον, παροχή κινήτρων ώστε ένα μέρος της αποταμίευσης των παλαιότερων χρόνων που βρίσκεται στο εξωτερικό να επανέλθει στην χώρα. Σε αντίθετη περίπτωση με τον ρυθμό που δημιουργείται κεφάλαιο στις γειτονικές χώρες και καταστρέφεται στην χώρα μας δεν θα αργήσει η ώρα που η Ελλάδα θα είναι η πιο φτωχή χώρα της ΕΕ.

 

Washington and Ankara: Sweet Words, Sour Deeds

Από
anixneuseis
-
0

By November 20, 2019

US President Donald Trump meets with Turkish President Recep Tayyip Erdogan, November 13, 2019, in the White House. (Image source: The White House/Shealah Craighead)

BESA Center Perspectives Paper No. 1,350, November 20, 2019

EXECUTIVE SUMMARY: President Trump’s “businessman’s realism/optimism” over his newly found ally notwithstanding, acute policy differences and an eroding confidence threaten the future of U.S.-Turkish relations.

“Don’t be a tough guy. Don’t be a fool. I will call you later,” U.S. President Donald Trump ended his undiplomatic letter to Turkish President Recep Tayyip Erdoğan a month ago. The Islamist autocrat must have heeded these words, for in their White House meeting (on November 13) the US president showered him with compliments. In what seems to be a parallel universe, Trump is now “a big fan of Erdoğan,” who not only is doing “a fantastic job for the people of Turkey” but also has a “great relationship with the Kurds.”

Not surprisingly, the Turkish media, largely controlled by Erdoğan’s business cronies, has portrayed the visit as a triumph, allowing the Turkish president to send a strong message to his constituents that he is the country’s best hope for global prominence. Most Turks tend to buy the propaganda message “Trump is good but America is bad.”

After more than six decades of alliance, anti-American sentiment in Turkey has reached new heights. According to a survey by Istanbul’s Kadir Has University early this year, 81.9% of Turks view the U.S. as a threat (compared to 39.1% who consider Russia a threat). There is evidence to suggest that anti-Americanism in Turkey has gone still higher in view of the House of Representatives’ recent recognition of WWI mass killings of Ottoman Armenians as genocide and the sanctioning of Turkey for its acquisition of the Russian S-400 anti-aircraft missile system.

Washington appears to lack a unified policy on how best to handle Ankara. On one side are those who believe that “losing Turkey as an ally is not something that’s good for Europe or for the United States.” In their view, leaning too hard on Ankara might push it to go shopping elsewhere. In the words of Philip Gordon of the Council on Foreign Relations: “If the current trends continue – more sanctions or an absolute ban on weapons sales to Turkey – then Turkey pivots and buys all of its arms from Russia and other suppliers… And then the strategic relationship within NATO is really broken.”

It was probably for this “geostrategic” reason that Sen. Lindsey Graham (R-S.C.) blocked congressional resolution H.Res.296 that would have recognized the Armenian genocide hours after he and Trump met with Erdoğan, telling senators not to “sugarcoat history or try to rewrite it.”

On the other hand, there is the view that Turkey’s increasingly dictatorial and anti-Western president does not deserve any favors. House Foreign Relations Committee Chairman Eliot Engel described Erdoğan as an “authoritarian thug,” while Senator Robert Menendez, who champions the sanctioning of Turkey for its purchase of the Russian air-defense system argued that “the administration is breaking the law by ignoring this provision [of CAATSA – Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act] and kowtowing to Ankara.” For his part Eric Edelman, U.S. ambassador to Turkey during the George W. Bush administration, said: “When I was ambassador to Turkey 15 years ago, there was a very deep well of public support for Turkey in the United States and particularly in the U.S. Congress, and that really doesn’t exist very much anymore.”

Trump’s “businessman’s realism/optimism” over his newly found ally notwithstanding, acute policy differences and eroding confidence threaten the future of U.S.-Turkish relations. Specifically,

  • The House is growing increasingly sensitive about reported atrocities by Ankara’s jihadist allies in Syria as well as the Turkish invasion itself, not least since Ankara views the Syrian Kurds – Washington’s staunchest allies in the Syrian war theater – as terrorists.
  • Halkbank, a Turkish public lender, faces multi-billion dollar U.S. sanctions for evading sanctions on Iran.
  • At the White House meeting, there was no mention of Erdoğan’s persistent demand for the extradition of Fethullah Gülen, a self-exiled Muslim cleric accused of orchestrating the failed putsch against Erdoğan in 2016; but tensions over Gülen’s non-extradition continue to fester.
  • Turkey’s partnership in the U.S.-led, multinational Joint Strike Fighter that builds the new generation fighter F-35 Lightening II has been suspended.
  • Linked to that, the S-400 conflict stands like a slow-fuse time bomb: Washington insists Ankara should not “unpack” the system delivered in July with a price tag of $2.5 billion. Erdoğan said the administration has no right to “infringe on Turkey’s sovereign rights” by demanding that it dispose of the S-400 missiles, while Ismail Demir, Turkey’s top defense procurement official, stated that the missiles were bought with a view to being used, not to be put aside. This state of affairs is highly problematic for both Washington and NATO. “There’s no place in NATO for the S-400,” said National Security Adviser O’Brien before the Trump-Erdoğan meeting. “There’s no place in NATO for significant Russian military purchases. That’s a message that the president will deliver to him very clearly when he’s here in Washington.”

Several US-Turkish delegations will likely try to find a magical solution to the S-400 dispute. This may appear like struggling to find a half-pregnancy formula as the system will either be activated (triggering US sanctions) or kept in storage (angering Putin), with Erdoğan squeezed between the two superpowers and their geostrategic interests. Moscow said it plans to get the S-400s up and running by spring 2020. One possible solution could be for Ankara to not activate the system without announcing it publicly – a neither deny nor admit formula – citing “national security deliberations.” For that to work Turkey’s American friends must convince Ankara’s Russian friends to forego retaliation for keeping the S-400 batteries in storage.

What about $2.5 billion taxpayers’ money spent on a system that remains unpacked? Consider it a cost of Erdoğan’s failed superpower acrobatics.

Burak Bekdil is an Ankara-based columnist. He regularly writes for the Gatestone Institute and Defense News and is a fellow at the Middle East Forum. He is also a founder of, and associate editor at, the Ankara-based think tank Sigma.

Φωτιά βάζει ο Πομπέο στην Μέση Ανατολή

Από
anixneuseis
-
0

slpress.gr

Γιώργος Λυκοκάπης
Γιώργος Λυκοκάπης

Η κυβέρνηση Τραμπ, για ακόμα μία φορά, παίζει με την σταθερότητα της πολύπαθης Μέσης Ανατολής. Ο Μάικ Πομπέο δήλωσε πως «η ίδρυση ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Όχθη δεν είναι καθεαυτή ασύμβατη με το διεθνές δίκαιο». Η συγκεκριμένη δήλωση μπορεί να χαρακτηριστεί, επιεικώς, ως εξωφρενική. Διότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, κυριολεκτικά καταφέρνει και “βγάζει τρελούς”, τον ΟΗΕ, τις χώρες της ΕΕ, ακόμα και όλους τους προκατατόχους του.

Πολύ απλά, εκτός της κυβέρνησης Τραμπ, όλη η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει την Δυτική Όχθη της κοιλάδας του Ιορδάνη ως «κατεχόμενο έδαφος» και «παράνομους» τους ισραηλινούς εποικισμούς. Στην πραγματικότητα είναι τόσο τρομακτική η δήλωση Πομπέο που δύσκολα θα βρει διεθνείς υποστηρικτές, με εξαίρεση φυσικά τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου και ίσως τον Ζαίρ Μπολσονάρου στην Βραζιλία.

Σχεδόν με το που πάτησε το πόδι στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Τραμπ υποστηρίζει απερίφραστα την ατζέντα της σκληρής ισραηλινής δεξιάς στο Παλαιστινιακό ζήτημα, σε βαθμό που δεν τόλμησε ο ρεπουμπλικανός προκάτοχος του Τζορτζ Μπους, ακόμα και ο Ρόναλντ Ρήγκαν. Η συγκεκριμένη ατζέντα, δεν αρνείται μόνο την προοπτική δημιουργίας ενός παλαιστινιακού κράτους, αλλά επιδιώκει την προσάρτηση των (παρανόμως) κατεχόμενων αραβικών εδαφών στο Ισραήλ.

Επομένως οι δηλώσεις του Μάικ Πομπέο δεν έπεσαν ως “κεραυνός εν αιθρία”. Είχε προηγηθεί η αναγνώριση της κατεχόμενης Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ που προχώρησε η κυβέρνηση Τραμπ, όπως και η αναγνώριση της ισραηλινής κατοχής στα Υψίπεδα του Γκολάν στην Συρία. Όμως κυβέρνηση Τραμπ δεν έμεινε εκεί. Με μία σειρά συμβολικών κινήσεων, όπως το κλείσιμο των γραφείων της ΟΑΠ στην Νέα Υόρκη, έδειξε πως είναι διατεθειμένη, στην κυριολεξία, να εξευτελίσει τους Παλαιστίνιους.

Ο ρόλος “κλειδί” της Ιορδανίας

Το ερώτημα είναι γιατί η κυβέρνηση Τραμπ πήρε την απόφαση να επανεξετάσει ξαφνικά το καθεστώς των ισραηλινών εποικισμών στην Δυτική Όχθη. Σίγουρα θα ισχυριστεί πως το κάνει «για την ασφάλεια» του εβραϊκού κράτους, ένας ισχυρισμός που γίνεται ελάχιστα πιστευτός. Το Ισραήλ αντιμετωπίζει σοβαρό ζήτημα ασφαλείας στην Γάζα, τον παλαιστινιακό θύλακα που ελέγχουν οι ισλαμικές οργανώσεις Χαμάς και Τζιχάντ.

Η ένταση του Ισραήλ με τους Παλαιστίνιους περιορίζεται στην Γάζα, όπως έδειξαν οι πρόσφατες εκτοξεύσεις ρουκετών, όχι στην Δυτική Όχθη, η οποία ελέγχεται από την κοσμική Φατάχ. Το 2007 οι δυνάμεις της Φατάχ πολέμησαν την Χαμάς στην Δυτική Όχθη, έχοντας την στήριξη των Αμερικανών και του Ισραήλ. Με τις προκλητικές του δηλώσεις ο Πομπέο, στην πράξη υπονομεύει την Φατάχ, όχι την Χαμάς.

Επίσης υπονομεύει την σταθερότητα της Ιορδανίας, η οποία συνορεύει με την Δυτική Όχθη. Ακολουθώντας την Αίγυπτο, η Ιορδανία είναι το δεύτερο αραβικό κράτος που υπέγραψε ειρήνη με το Ισραήλ, το 1994. Η βιωσιμότητα της ιορδανικής μοναρχίας υπήρξε κομβική για την ασφάλεια του εβραϊκού κράτους, ειδικά μετά τα γεγονότα του “Μαύρου Σεπτέμβρη”. Το 1970 οι δυνάμεις του βασιλιά Χουσείν, με μία αιματηρή επιχείρηση, διέλυσαν όλα τα στρατόπεδα των Παλαιστίνιων Φενταγίν στην Ιορδανία, προς μεγάλη ανακούφιση του Ισραήλ.

Η κίνηση “ματ” του Ιορδανού βασιλιά

Ο προσανατολισμός της Ιορδανίας ήταν παραδοσιακά φιλοδυτικός. Τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, η ιορδανική μοναρχία έμεινε αλώβητη από τον “ιό” των φιλοσοβιετικών εθνικιστικών καθεστώτων που κατέκλυσαν τον αραβικό κόσμο. Επιπλέον το ιορδανικό καθεστώς έχει στοιχεία κοσμικότητας, δεν κυριαρχεί η Σαρία, όπως στην Σαουδική Αραβία, ούτε βλέπουμε τις στυγνές μεθόδους καταστολής, όπως στην Αίγυπτο του Σίσι. Σίγουρα ο Ιορδανός μονάρχης αισθάνθηκε “προδομένος” από την αμερικανική αναγνώριση της ισραηλινής κατοχής στην Ιερουσαλήμ, μιας και το χασεμίτικο βασίλειο είναι προστάτης των ιερών τόπων των μουσουλμάνων.

Ίσως όμως η απόφαση Τραμπ να σχετίζεται με την πρόσφατη ένταση που σημειώθηκε μεταξύ Ισραήλ και Ιορδανίας. Αιτία υπήρξε η απόφαση του βασιλιά Αμπντουλάχ, να ανακοινώσει την “πλήρη κυριαρχία” της Ιορδανίας, σε δύο κομμάτια γης, τα οποία ελέγχονταν από τους Ισραηλινούς εδώ και δεκαετίες. Ο Ιορδανός μονάρχης προχώρησε σε αυτές τις ανακοινώσεις φορώντας στρατιωτική στολή εκστρατείας, μία κίνηση υψηλότατου συμβολισμού με δεδομένη την πολεμική ιστορία της περιοχής.

Η συνεχιζόμενη εποικιστική δραστηριότητα του Ισραήλ και η αμέριστη στήριξη που έχει από την κυβέρνηση Τραμπ, προβληματίζουν ιδιαίτερα τον βασιλιά Αμπντουλάχ. Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ επαναχαράσουν τον χάρτη της περιοχής, ερήμην των παραδοσιακών φιλοδυτικών αραβικών καθεστώτων. Με αυτή την κίνηση “ματ” ο Ιορδανό βασιλιά προειδοποιεί πως υπάρχουν όρια στην υποστήριξη του.

Το Ισραήλ ως “κράτος απαρχάιντ”

Φυσικά δεν πρόκειται δεν πρόκειται να “ιδρώσει το αυτί” του Τραμπ, ο οποίος θέλει να ικανοποιεί όλα τα χατίρια του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου πιέζει να προσαρτηθούν οι ισραηλινοί εποικισμοί της Δυτικής Όχθης στο Ισραήλ και δεν αποτέλεσε έκπληξη που πανηγύρισε τις δηλώσεις Πομπέο. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός οραματίζεται ένα πάνοπλο “κράτος απαρχάιντ”, με τους Παλαιστινίους να αρκούνται σε ορισμένες εδαφικά οριοθετημένες ζώνες, όπως τα αλήστου μνήμης “μπαντουστάν” στην Νότιο Αφρική.

Η νέα προκλητική ενέργεια της κυβέρνησης Τραμπ είναι καθαρά “προβοκατόρικη” και επικίνδυνη για την Μέση Ανατολή και την διεθνή σκηνή. Λειτουργεί αποσταθεροποιητικά για τα φιλοδυτικά αραβικά κράτη, τα οποία ίσως αναζητήσουν νέους “προστάτες”, μετά την δυναμική επιστροφή της Ρωσίας στην Μέση Ανατολή. Αποπροσανατολίζει από το μέτωπο που πραγματικά “καίει” το Ισραήλ, που δεν είναι άλλο από το Ιράν, στο οποίο μαίνονται οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις.

Πως μπορεί αλήθεια ο Τραμπ να υπολογίζει σε ένα συνασπισμό αραβικών κρατών κατά του Ιράν, όταν υποστηρίζει, ξεδιάντροπα, την ισραηλινή κατοχή; Είναι δυνατόν να μην κατανοεί πως η συγκεκριμένη ενέργεια, την στιγμή που αμφισβητείται η ιρανική επιρροή σε Ιράκ και Λίβανο, λειτουργεί ως “δώρο” για την προπαγάνδα της Τεχεράνης; Μήπως πιστεύει πως χαρίζοντας την Δυτική Όχθη στον Νετανιάχου “πατσίζει” την στήριξη του στον Ερντογάν;

Συνέχεια στο  slpress.gr

‘I Am Breaking Inside’: Balkan Leader Fears Conflict After E.U. Snub

Από
anixneuseis
-
0

By Marc Santora

  • Nov. 19, 2019

THE NEW YORK TIMES

The abrupt decision by France to postpone any discussion of North Macedonia joining the European Union is reverberating in an already unsettled region.

SKOPJE, North Macedonia — Only two months ago, the leader of the small Balkan nation of North Macedonia was riding high, feted by world leaders, praised by the head of United Nations for offering a rare bright spot in an otherwise troubled global landscape and on the shortlist for a Nobel Peace Prize.

Prime Minister Zoran Zaev had staked his political career and his country’s future on resolving a three-decade-old dispute with neighboring Greece over his nation’s name. And through often tortuous diplomacy and against great odds, he had succeeded.

But as he sat outside his office in the capital city, Skopje, that all seemed far away.

“I am breaking inside,” he said.

The name change was expected to clear the way for talks on North Macedonia joining the European Union, but last month, France vetoed those discussions, arguing that the process of enlarging the bloc needs to be rethought.

That threw the government here into turmoil, and more ominously, it is shaking up the status quo in a region where an uneasy peace has existed since the bloody breakup of Yugoslavia in the 1990s and the wars that followed.

“That destroyed me personally, psychologically,” Mr. Zaev, who is stepping down as a consequence of the decision, said during a recent interview. And he was concerned not just about himself and his country, but for the stability of the entire western Balkans.

“Nationalism and radicalism can rise again,” he said. “There is a risk to open conflicts inside of the countries again. Also to open conflicts between countries again.”

Since the end of the Balkan wars in 2001, the deadliest conflict in Europe since World War II, integrating the former combatants into the European Union has been a central part of fulfilling the longstanding vision of a Europe whole, free and at peace.

But it has been an uneven path. Slovenia and Croatia are already in the union. Montenegro and Serbia are working on reforms required before membership. Albania and North Macedonia are just trying to start along the long path to accession.

The other two countries in the region — Kosovo, and Bosnia and Herzegovina — are not that far along, verging on failed states.

The goal of the enlargement process, its supporters say, is to provide the guideposts for better governance.

“We are led by the lights given to us by Europe,” Mr. Zaev said. “Now they turned out the lights and we are in the dark. Who knows where we go from here.”

European Union expansion into eastern Europe ties former Communist countries to the West, reducing Russian influence, but there are already signs that the undermining of North Macedonia is causing leaders in the region to reconsider their own positions.

President Aleksandar Vucic of Serbia signed a free-trade agreement with a Russia-led economic bloc despite warnings from Brussels that the deal could jeopardize its membership bid.

“We need to take care of ourselves,” he told the Financial Times. “That’s the only way. That’s the only approach.”

Western diplomats expressed concern after Serbia conducted joint military exercises with Russia that featured the Russian S-400 and Pantsir-S anti-aircraft missile systems.

“We are talking about fantastic systems,” Mr. Vucic said after attending a computer-simulated drill near Belgrade. “If we had S-400, no one would dare overfly Serbia.”

He announced plans to buy the weapons, telling state television that he won’t allow Serbia to “be as weak as it was in the 1990s.”

Matthew Palmer, an American envoy for the Balkans, warned that Serbia could risk sanctions over the arms deals with Russia, with punishments ranging from visa bans to the denial of export licenses.

The competition with Russia has not stopped President Emmanuel Macron of France from delaying European Union expansion. His position no doubt has much to do with domestic politics, and his desire to keep anti-immigrant nationalists on the far right at bay.

But there is also recognition that some of the eastern European nations that are the bloc’s more recent members have been plagued by corruption, and have undermined competitive elections and independent media and judiciaries.

Even so, North Macedonia’s boosters are pressing Mr. Macron to reconsider. American diplomats, in particular, view the resolution of dispute between North Macedonia and Greece as a signature triumph of diplomacy.

At the Warsaw Security Forum this fall, Daniel Fried, a former United States ambassador to Poland and a member of the Atlantic Council, said that the name deal was “the best thing in the region in many years.”

“That is a big deal,” he said. “The Greeks stared down their own nationalist constituency and so did the Macedonia government.”

Speaking just days before Mr. Macron’s “non” on moving forward, Mr. Fried said that accession talks were now a “moral imperative.”

“The E.U. accession process provides a certain amount of leverage,” he explained. “I want to use that leverage. To not use it, to demonstrate that it was all some kind of moving of the goal posts, would be devastating.”

Though American and European diplomats are now scrambling to contain the fallout, it will prove difficult.

Bratislav Grubacic, the publisher of VIP news services in Belgrade, said that great damage had already been done.

It was no coincidence, he said, that Mr. Vucic will go to Moscow on Dec. 4 to meet with President Vladimir V. Putin.

“Russians used to say to Serbia, ‘You decide Kosovo, in whatever way you want, and we will support it,’ ” he said. “But it is clear now that Russia has other ideas. It seems these Russian arms are part of this bigger game.”

Even before the decision by France, there was growing concern about Russia taking a more aggressive posture in the region.

Those worries were heightened after an attempted coup in Montenegro in 2016 that Western intelligence officials say was directed by Russia to deter the country from joining NATO.

During an interview this summer, Srdjan Darmanovic, the foreign minister of Montenegro, said that stopping the expansion of NATO was not Russia’s only goal.

“I’ve often said that NATO is not Russia’s primary target, but the E.U., as a softer entity,” he said.

Unable to rely on the European Union, Mr. Vucic and other Balkan leaders have recently talked about building greater regional cooperation.

Mr. Grubacic was dismissive of the idea.

“Drug smuggling, criminals and corruption” all are endemic, he said. “If you make regional cooperation agreements, it will be a regional cooperation of gangsters.”

Albert Musliu, the head of the Association of Democratic Initiatives in Macedonia, said he cannot recall a moment this fraught since the end of the war.

“In the 20th century, we have gone through a lot of hell,” he said. “But it was a hell with a vision.”

Even when that vision was wrong and misguided, leaders could tell the people they were taking them somewhere. For the past two decades, that vision has been joining NATO and the European Union.

“Now we are without a vision,” Mr. Musliu said. “And when there is no vision, other options start to appear.”

And they can be dangerous.

Mr. Musliu worries that outside actors could easily stir up divisions in North Macedonia, where roughly a quarter of the people are ethnic Albanians.

Prime Minister Zaev expressed similar concerns, saying it was “dangerous for everybody.”

The regions history proves the point, he said — “Recent history, not centuries ago.”

Following the postponement of accession talks, he announced that his government would step down in January, to be replaced by a technocratic government until elections in April.

When asked why he decided to take such a dramatic step, he said he had no choice.

“If we don’t call for elections, nationalism will rise,” he said.

“I am terrified.”

Steven Erlanger contributed reporting from Brussels.

 

 

 

SYMPHONY NUMBER 5

Από
anixneuseis
-
0

Ισραήλ και Χαμάς δοκιμάζουν νέα προσέγγιση στη Γάζα

Από
anixneuseis
-
0

euro2day.gr/stratfor

Οι εκτοξεύσεις ρουκετών από τη Γάζα και οι αεροπορικές επιθέσεις του Ισραήλ είναι συνηθισμένες. Όμως η τελευταία αναζωπύρωση της έντασης και η εκεχειρία που ακολούθησε, είχαν ένα ασυνήθιστο στοιχείο…

Δημοσιεύθηκε: 20 Νοεμβρίου 2019 – 08:04

Σαράντα οκτώ ώρες μετά την ισραηλινή αεροπορική επίθεση που είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο ηγέτης του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ στη Λωρίδα της Γάζας, ο Μπάχα Αμπού αλ Άτα, και την ταυτόχρονη επίθεση κατά στόχου του Ισλαμικού Τζιχάντ στη Δαμασκό, που προκάλεσε μια εκατέρωθεν ανταλλαγή ρουκετών και αεροπορικών επιθέσεων μεταξύ Γάζας και Ισραήλ, ο Παλαιστινιακός Ισλαμικός Τζιχάντ κατέληξε σε μια εύθραυστη εκεχειρία με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ στις 14 Νοεμβρίου.
Η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ μετά την εκτόξευση περίπου 450 ρουκετών από τη Γάζα σε ισραηλινό έδαφος, τον θάνατο 32 Παλαιστινίων και τον τραυματισμό 111 Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Αν και σχετικά υψηλά, τα νούμερα αυτά δεν είναι ασυνήθιστα σε τέτοιου είδους «ανταλλαγές» μεταξύ του Ισραήλ και της Λωρίδας της Γάζας. Η Γάζα φιλοξενεί μικρό αριθμό μαχητικών οργανώσεων που εστιάζουν στην αντίσταση κατά της ισραηλινής κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών.

Η βίαιη ανταλλαγή πυρών και η εύθραυστη εκεχειρία που την ακολούθησε, ωστόσο, δεν ήταν συνηθισμένη και δείχνει την αλλαγή της δυναμικής στις σχέσεις Γάζας-Ισραήλ: το Ισραήλ ούτε κατηγόρησε τη Χαμάς για την εκτόξευση των ρουκετών, ούτε την έβαλε στο στόχαστρο στις αεροπορικές επιθέσεις. Επιπλέον, αν και η Χαμάς στήριξε σε επίπεδο ρητορικής τα αντίποινα του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ και δεν προσπάθησε να σταματήσει τις εκτοξεύσεις ρουκετών, ωστόσο δεν συμμετείχε στις επιθέσεις κατά του Ισραήλ.

Αλλαγή στρατηγικής

Το γεγονός πως το Ισραήλ επικεντρώθηκε στη στόχευση και την υποβάθμιση των ικανοτήτων του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ ενώ ταυτόχρονα προσπάθησε να αποφύγει να παρασύρει στις εχθροπραξίες τη Χαμάς, ξεχωρίζει. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπεντζαμίν Νετανιάχου και οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις ξεκαθάρισαν πως κατηγορούν συγκεκριμένα τον Αμπού αλ Άτα και τον Παλαιστινιακό Ισλαμικό Τζιχάντ για την υπονόμευση των ισραηλινών προσπαθειών να δημιουργήσει μια πιο βιώσιμη ειρήνη με τη Λωρίδα της Γάζας.

Οι ενέργειες του Ισραήλ θα μπορούσαν να αποτελούν μια σιωπηρή παραδοχή της αναποτελεσματικότητας της συνήθους στρατηγικής του να επιρρίπτει ευθύνες στη Χαμάς για την οποιαδήποτε βία προέρχεται από τη Λωρίδα της Γάζας. Καθώς ο Παλαιστινιακός Ισλαμικός Τζιχάντ ήταν αναμφίβολα υπεύθυνος για περισσότερες από τις πιο πρόσφατες αναζωπυρώσεις, απ’ ό,τι ήταν η Χαμάς, και οργάνωσε ορισμένες διαδηλώσεις κατά του Ισραήλ -και αφού η Χαμάς προφανώς δεν μπορεί να χαλιναγωγήσει τον Παλαιστινιακό Ισλαμικό Τζιχάντ όπως έκανε στο παρελθόν-, το Ισραήλ μπορεί να αποφάσισε να σταματήσει να κατηγορεί τη Χαμάς για τις επιθέσεις, και αντίθετα να προσπαθεί να εξαλείψει πρόσωπα-κλειδιά του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ και να μειώσει τις ικανότητές του. Αυτό όχι μόνο μειώνει άμεσα την απειλή του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ, αλλά παράλληλα αλλάζει την ισορροπία στη Γάζα προς όφελος της Χαμάς, ενδεχομένως βοηθώντας την να επιβάλλει καλύτερα μελλοντικές εκεχειρίες με το Ισραήλ.

Μια τέτοια στρατηγική διαίρει και βασίλευε με της παλαιστινιακές ένοπλες δυνάμεις θα μπορούσε να βοηθήσει το Ισραήλ να χειριστεί καλύτερα την αστάθεια και τον κίνδυνο μιας μεγαλύτερης σύγκρουσης στη Λωρίδα της Γάζας.

Από την πλευρά της, η Χαμάς δεν φάνηκε να θέλει να εμπλακεί σ’ αυτές τις ανταλλαγές πυρών. Αυτή η πραγματιστική προσέγγιση φυσικά προστατεύει τις ικανότητές της και τα επιτεύγματά της στις διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ τα τελευταία χρόνια. Η μακροχρόνια αντιπαλότητα μεταξύ του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ και της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας πιθανότατα συνέβαλε σ’ αυτή τη νέα προσέγγιση, που πρόσφερε στη Χαμάς την ευκαιρία να επιτρέψει στο Ισραήλ να υποβαθμίσει τον στρατιωτικό της αντίπαλο και την ευκαιρία να ενισχύσει τον έλεγχό της στη Λωρίδα της Γάζας και, τελικά, στα παλαιστινιακά εδάφη.

Μετά την καταστροφή που υπέστη η Χαμάς το καλοκαίρι του 2014, ύστερα από τον πόλεμό της με το Ισραήλ, η ηγεσία της Χαμάς έχει καταλάβει το κόστος της άμεσης πρόκλησης της ανώτερης στρατιωτικής δύναμης του Ισραήλ. Αυτό δεν σημαίνει πως η Χαμάς έχει μια πιο ειρηνική σχέση με το Ισραήλ απ’ ό,τι οι άλλες ένοπλες ομάδες στη Γάζα, αφού παραμένει επικεντρωμένη στην αντιμετώπιση των στόχων του Ισραήλ για αυστηρότερο έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας, συχνά με χρήση βίας. Όμως έχει συμβάλει στην πιο πραγματιστική προσέγγιση της Χαμάς προς το Ισραήλ.

Κίνδυνοι και ευκαιρίες

Η εκεχειρία θα μπορούσε εύκολα να καταρρεύσει λόγω ευρύτερων συγκρούσεων, μιας ακόμα δολοφονίας Παλαιστίνιου ηγέτη ή του ενδεχομένου κάποια ρουκέτα μεγάλου βεληνεκούς να πλήξει το κεντρικό ή το βόρειο Ισραήλ. Πολλές ρουκέτες έχουν εκτοξευθεί από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία, αν και μέχρι στιγμής οι ηγέτες του Ισραήλ έχουν προσπαθήσει να ελαχιστοποιήσουν τη σημασία αυτών των πληγμάτων.

Επειδή ο Παλαιστινιακός Ισλαμικός Τζιχάντ έχει στενές σχέσεις με το Ιράν και το Ισραήλ έχει πρόθεση να υποβαθμίσει και να αντιμετωπίσει τις οντότητες που σχετίζονται με το Ιράν στην περιοχή, η περαιτέρω κλιμάκωση μεταξύ του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ και του Ισραήλ είναι πιθανή. Η Χαμάς θα μπορούσε και πάλι να παρασυρθεί σε μια μεγάλη αντιπαράθεση μεταξύ του Παλαιστινιακού Ισλαμικού Τζιχάντ και του Ισραήλ, όμως το γεγονός ότι επέλεξε να μη συμμετέχει σε μια ανταλλαγή πυρών, υποδηλώνει πως μπορεί να το ξανακάνει.

Ενώ αυτό θα αποτρέψει βραχυπρόθεσμα τη σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς, το μακροπρόθεσμο ζήτημα της μελλοντικής τους σχέσης παραμένει ασαφές. Για τις πολιορκημένες πολιτικές ηγεσίες τόσο της Χαμάς όσο και της ισραηλινής κυβέρνησης, το να μεταθέσουν το ζήτημα για αργότερα ίσως είναι η καλύτερη από τις κακές επιλογές που έχουν για να διαχειριστούν ένα δύσκολο και ασταθές πρόβλημα.

1...2,5772,5782,579...3,034Σελίδα 2,578 από 3,034