Αρχική Blog Σελίδα 2558

Γιατί η Τεχεράνη δεν θα τραβήξει το σχοινί στην κόντρα με τις ΗΠΑ

Από
anixneuseis
-
0

euro2day.gr/stratfor

Τα τεράστια πλήγματα που προκαλούν οι κυρώσεις των ΗΠΑ και ποια όπλα δεν θέλει να δώσει η Τεχεράνη στην Ουάσιγκτον. Η κοινωνική αναταραχή, οι μεταρρυθμίσεις που δεν έγιναν και ποιες είναι οι βασικές στρατηγικές επιδιώξεις.

Δημοσιεύθηκε: 10 Ιανουαρίου 2020 – 08:10

Αν η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είχε ένα σταθερό σκοπό από το 1979, αυτός ήταν η επιβίωση. Μετά την Ισλαμική Επανάσταση, το Ιράν βρίσκεται διαρκώς σε καθεστώς διαχείρισης κρίσης, είτε αυτό αφορούσε την αντίσταση κατά του Σαντάμ Χουσεΐν στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, είτε την αντίσταση στις σημερινές κυρώσεις των ΗΠΑ.

Σήμερα υπάρχουν δύο αλληλένδετα θέματα, τα οποία η Τεχεράνη βλέπει ως ουσιαστικά για τη μακροπρόθεσμη επιβίωσή της: την οικονομική υγεία και την περιφερειακή στρατηγική της στο Ιράκ και το Λεβάντε.

Η προστασία αμφότερων των προτεραιοτήτων, ωστόσο, δημιουργεί δεσμεύσεις για τη χώρα. Το Ιράν θα μπορούσε να βελτιώσει τη δεινή οικονομική του θέση υποχωρώντας στις απαιτήσεις των ΗΠΑ και προχωρώντας σε απεμπλοκή από την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Αυτό, όμως, θα απαιτούσε τη μείωση της υποστήριξης των περιφερειακών αντιπροσώπων του και του Μπασάρ Αλ Ασαντ στη Συρία και κατ’ αυτόν τον τρόπο θα παρέλυε η στρατηγική προστασίας των δυνάμεών του στην περιοχή, ακριβώς αυτή που ενόχλησε τον Τραμπ από την πρώτη στιγμή.

Ετσι, δεσμευμένο ή όχι, η περιορισμένη αντίδραση στη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί υπονοεί ότι είναι αποφασισμένο να παραμείνει πιστό σε μια στρατηγική με βάση την οποία η διαρκής πίεση στην Ουάσιγκτον σε όλη τη Μέση Ανατολή εντέλει απελευθερώνει την οικονομία από τα δεσμά στα οποία την έθεσαν οι ΗΠΑ.

Όλα για την οικονομία

Για το Ιράν, το οικονομικό status quo είναι μη βιώσιμο. Οι κυρώσεις έχουν προκαλέσει κατάρρευση των εξαγωγών πετρελαίου και το έχουν αποκόψει από τις διεθνείς χρηματαγορές και το εμπόριο, περιλαμβανομένων φαρμάκων και τροφίμων. Αυτά τα οικονομικά θέματα ήταν στην καρδιά των μεγάλων διαδηλώσεων του περασμένου Νοεμβρίου τις οποίες προκάλεσε η απόφαση της Τεχεράνης να σταματήσει τις επιδοτήσεις καυσίμων και να επιβάλει δελτίο.

Πολλά από τα οικονομικά προβλήματα του Ιράν, πάντως, είναι βαθύτερα. Ο τερματισμός των τιμωρητικών κυρώσεων των ΗΠΑ ήταν απλά ο πρώτος στόχος του Χασάν Ροχανί και της οικονομικής πλατφόρμας με την οποία κατέβηκε υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2013. Εκείνη την εποχή, ο Ροχανί ήλπιζε επίσης να προχωρήσει σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις στις τράπεζες και να περάσει νέα νομοθεσία που θα ευθυγράμμιζε τη χώρα με τα διεθνή στάνταρντ σε ό,τι αφορά το ξέπλυμα χρήματος, ποντάροντας στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Επεδίωκε, παράλληλα, να αποδυναμώσει την οικονομική κυριαρχία των Φρουρών της Επανάστασης και των ομίλων που στηρίζονται από τον στρατό.

Για την Τεχεράνη, οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις είναι κρίσιμες, γιατί αντιμετωπίζει ευρύτατη ανεργία και υποαπασχόληση, ενώ τη χαμηλή και μεσαία τάξη ενοχλεί η μείωση των ευκαιριών απασχόλησης, η αυξανόμενη φτώχεια και η μειωμένη αγοραστική δύναμη.

Ουσιαστικά, η Ισλαμική Δημοκρατία έχει αποτύχει τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες στο να βρει ένα βιώσιμο οικονομικό μοντέλο, γνωρίζει όμως ότι πρέπει να το πράξει, προκειμένου να επιβιώσει η θεοκρατική κυβέρνηση.

Η κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου το 2014 έπληξε σε πρώτη φάση τα σχέδια του Ροχανί, αν και τα χειρότερα ήρθαν δυο χρόνια αργότερα, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ εκλέχθηκε πρόεδρος των ΗΠΑ υποσχόμενος να «αντιμετωπίσει και να περιορίσει» το Ιράν. Με τους Ιρανούς ηγέτες να μην μπορούν να αντιμετωπίσουν την κατάσταση με την ετοιμόρροπη οικονομία, η χώρα αντιμετώπισε το 2017 τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις της τελευταίας δεκαετίας.

Για τον λόγο αυτό, το Ιράν δεν έκλεισε τελείως την πόρτα στις συζητήσεις με τις ΗΠΑ. Πράγματι, η αντίδραση της Τεχεράνης στην απόφαση της Ουάσιγκτον να αποσυρθεί από τη Συμφωνία για τα Πυρηνικά (JCPOA), που περιόριζε το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, ήταν σταδιακά αυξανόμενη, παρότι ΗΠΑ και Ευρώπη εξέφρασαν τη λύπη τους. Ανακοινώνοντας τα πέντε βήματα περιορισμού των δεσμεύσεων που ανέλαβε με την JCPOA, Ιρανοί αξιωματούχοι ήταν αμετακίνητοι στο ότι η Τεχεράνη μπορεί να αντιστρέψει κάθε ένα από αυτά, αν οι ΗΠΑ προχωρούσαν σε αναστολή των κυρώσεων.

Το Ιράν διεξήγαγε επίσης συζητήσεις κεκλεισμένων των θυρών με τις ΗΠΑ, αναζητώντας μερική αναστολή κυρώσεων, με αντάλλαγμα νέες διαπραγματεύσεις και αναστολή της κλιμάκωσης του πυρηνικού της προγράμματος. Γνωρίζει άλλωστε ότι κάποια στιγμή θα κληθεί να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ, αν και θα προτιμούσε να το κάνει με διαφορετικό Αμερικανό πρόεδρο.

Καθώς το Ιράν προσπαθεί να ομαλοποιήσει τη σχέση του με τον κόσμο, θα δει εκ νέου την ικανότητά του να συμπεριφέρεται με αντικανονικό τρόπο να περιορίζεται. Αυτή τη στιγμή, το Ιράν εξαρτάται από την Κίνα για να συνεχίσει τις εξαγωγές πετρελαίου, ενώ δεν επιθυμεί επίσης να αποξενωθεί από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις, από φόβο μήπως πυροδοτήσουν τη διαδικασία επίλυσης διαφορών της JCPOA, κάτι που θα οδηγήσει στην επαναφορά κυρώσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με τις ΗΠΑ να εξασφαλίζουν δια αυτού του τρόπου δικαίωμα βέτο σε περίπτωση που υπάρξει αίτημα άρση τους.

Η κύρια περιφερειακή στρατηγική

Ακόμα όμως και αν το Ιράν θέλει να ομαλοποιήσει τις διεθνείς του σχέσεις, το μονοπάτι που πρέπει να ακολουθήσει είναι αβέβαιο. Η Τεχεράνη στηρίζεται σε «αντιπροσώπους» για να διεξάγει την ασύμμετρη άμυνά της καθώς στερείται της συμβατικής στρατηγικής ισχύος που κατέχουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους.

Προς το παρόν, φαίνεται ότι το Ιράν έχει ολοκληρώσει την αρχική του αντίδραση για τον θάνατο του Σουλεϊμανί, όμως θα καταφύγει, άλλη μια φορά, στη χρήση περιφερειακών συμμάχων για να παρενοχλήσει τις ΗΠΑ. Κάνοντάς το αυτό, το Ιράν μπορεί να αρνηθεί την ευθύνη για επιθέσεις που θα πλήξουν αμερικανικά συμφέροντα και που θα έχουν στόχο να υπονομεύσουν τις αμερικανικές σχέσεις με χώρες όπως το Ιράκ.

Επιπλέον θα παραμείνουν δυο σημαντικά στοιχεία, ακόμα και αν υποτεθεί ότι υπάρξει συμφωνία με την Ουάσιγκτον για να μειωθούν οι κυρώσεις. Πρώτον, το επίπεδο καχυποψίας μεταξύ των χωρών (και του Ισραήλ) θα παραμείνει υψηλό. Αλλωστε η δολοφονία του Σουλεϊμανί συνέβαλε σε αυτό. Στην πραγματικότητα θα απαιτηθούν δεκαετίες για να χτιστεί ένα σημαντικό επίπεδο εμπιστοσύνης. Στα μάτια της Τεχεράνης, η γρήγορη αναστροφή πολιτικής στις ΗΠΑ, από τον Ομπάμα στον Τραμπ, υπήρξε μια αποκάλυψη: το Ιράν δεν μπορεί να λειτουργεί με την υπόθεση ότι ακόμα και μια μελλοντική επαναπροσέγγιση με τις ΗΠΑ θα συνεχιστεί για χρόνια.

Δεύτερον, ακόμα και αν το Ιράν φτάσει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ, θα πρέπει να ανησυχεί για την ασφάλειά του σε ό,τι αφορά περιφερειακούς ανταγωνιστές, όπως η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία.

Στο τέλος, η πρόκληση σήμερα για την αμυντική στρατηγική της Τεχεράνης είναι πώς θα πείσει τις ΗΠΑ να σταματήσουν να συνδέουν τις οικονομικές κυρώσεις με την αμυντική της στρατηγική, κάτι που το Ιράν πέτυχε κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Ομπάμα, όταν εξασφάλισε σημαντική ανακούφιση από τις κυρώσεις προσφέροντας ως αντάλλαγμα τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος.

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το Ιράν δεν θέλει να προκαλέσει τώρα ή στο προσεχές μέλλον πόλεμο με τις ΗΠΑ. Η γραμμή του Ιράν, όμως, υπήρξε αρκετά καθαρή: οι ΗΠΑ άδικα εγκατέλειψαν τη συμφωνία για τα πυρηνικά, κάτι που σημαίνει ότι αν θέλουν να ανοίξουν ένα νέο γύρο διαπραγματεύσεων, πρέπει πρώτα να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση στο θέμα των κυρώσεων. Αν όχι, η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της έχουν κάνει εμφανές ότι θα επιβάλουν μεγαλύτερο κόστος στην Ουάσιγκτον, στους συμμάχους της και στα κοινά τους συμφέροντα στη Μέση Ανατολή.

Προφανώς, το Ιράν αποφάσισε να μην αντιδράσει στον θάνατο του Σουλεϊμανί με τρόπο που θα έθετε σε κίνδυνο τις προσπάθειες να αποκαταστήσει τους δεσμούς με τη διεθνή κοινότητα ή θα έκλεινε την πόρτα σε διαπραγματεύσεις για ελάφρυνση των κυρώσεων. Αυτό σημαίνει ότι το Ιράν δεν θα επιδιώξει να προκαλέσει τις ΗΠΑ κάνοντας κινήσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο τη δική του επιβίωση, όπως μια προσπάθεια να δολοφονήσει υψηλόβαθμη αμερικανική φιγούρα.

Αντίθετα, το Ιράν είναι πιο πιθανό να προσπαθήσει να κρατήσει περιορισμένη τη σύγκρουση στα υφιστάμενα θέατρα, όπως το Ιράκ. Δεδομένου, όμως, ότι ιρακινές πολιτοφυλακές που στηρίζονται από το Ιράν έχουν υποσχεθεί τη δική τους απάντηση στην επιχείρηση κατά του Σουλεϊμανί, στην οποία σκοτώθηκε επίσης ο αναπληρωτής επικεφαλής της Χεζμπολάχ και Ιρακινοί πολιτικοί που στηρίζει η Τεχεράνη είναι αποφασισμένοι να διώξουν τους Αμερικανούς από τη χώρα, αυτό πιθανότατα θα μεταφραστεί σε περισσότερη βία και κλιμάκωση στο Ιράκ, δυνητικά, και σε κοντινά σημεία.

euro2day.gr/stratfor

Πλησιάζει η ώρα οριοθέτησης της ΑΟΖ Ελλάδας-Λιβύης

Από
anixneuseis
-
0

slpress.gr

Καρυώτης Θεόδωρος
Καρυώτης Θεόδωρος

Πλησιάζει η ώρα οριοθέτησης της ΑΟΖ Ελλάδας-Λιβύης, Θεόδωρος Καρυώτης

Εάν την επόμενη χρονική περίοδο κινηθούμε σωστά, θα μπορέσουμε με νόμιμο τρόπο να ακυρώσουμε τον παράνομο χάρτη του Ερντογάν, που δείχνει ότι η Τουρκία έχει θαλάσσια σύνορα με την Λιβύη. Φαίνεται ότι σύντομα θα υπάρξει νέα κυβέρνηση στην Λιβύη και θα πρέπει άμεσα να προτείνουμε στον στρατηγό Χάφταρ την οριοθέτηση των ΑΟΖ των κρατών μας. Η Ελλάδα στην πράξη έχει ήδη οριοθετήσει την ΑΟΖ της με την Λιβύη από το 2011.

Εκείνη την χρονιά, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος, Ενεργείας και Κλιματικής Αλλαγής. Γιάννης Μανιάτης έκανε ένα σημαντικό βήμα για την κατοχύρωση των εθνικών κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με τον νόμο 4001/2011 για την έρευνα των υδρογονανθράκων. Ουσιαστικά, με αυτόν το νόμο, η Ελλάδα οριοθέτησε, μονομερώς, την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ με αυτή της Λιβύης, δίνοντας πλήρη επήρεια στην Γαύδο.

Συγκεκριμένα, η παράγραφος 1 του άρθρου 156 περιέχει την εξής ιδιοφυή διατύπωση:
«ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (αφής κηρυχθεί), είναι η μέση γραμμή, κάθε σημείο της οποίας απέχει ίση απόσταση από τα εγγύτερα σημεία των γραμμών βάσης (τόσων ηπειρωτικών όσο και νησιωτικών) από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης».
Ο χάρτης που ακολουθεί αντανακλά τις προβλέψεις του νόμου 4001/2011.

Χάρτης Υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ του Νόμου 4001/2011.

Η Ελλάδα προσπάθησε αρκετές φορές στο παρελθόν να οριοθετήσει την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ στο Λυβικό Πέλαγος, αλλά η προσέγγιση των δύο κρατών είναι διαμετρικά αντίθετη. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η μέθοδος οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, πρέπει να είναι η μέση γραμμή, ενώ η Λιβύη υποστηρίζει τη μέθοδο της ευθυδικίας εμμένοντας στη νομιμότητα του κλεισίματος του κόλπου της Σύρτης. Με βάση τον παραπάνω χάρτη η τότε ελληνική κυβέρνηση δημιούργησε τον επόμενο χάρτη καθορίζοντας 20 οικόπεδα προς έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.

Χάρτης Μανιάτη.

Πρώτος και τελευταίος

Έτσι δημοσιεύτηκε ο πρώτος και, δυστυχώς, τελευταίος χάρτης που έχουν σχεδιάσει οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 1982 και δείχνει τα όρια της ελληνικής ΑΟΖ στο Ιόνιο Πέλαγος και στην Κρήτη. Αντίθετα με την Ελλάδα, οι Τούρκοι, από το 1973, έχουν δημοσιεύσει και κυκλοφορήσει δεκάδες χάρτες.

Ο χάρτης αυτός λοιπόν προβλέπει, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, πλήρη επήρεια της Γαύδου (σε αναλογία με τα δικαιώματα του συμπλέγματος Καστελόριζου) και ανοιχτό τον Κόλπο της Σύρτης.

Αξίζει να σημειώσουμε εδώ ότι το άρθρο 156 του Ν.4001/2011, χρησιμοποιείται διαρκώς μετά το 2011, στις ρηματικές διακοινώσεις του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών στον ΟΗΕ, κάθε φορά που οι Τούρκοι παραβιάζουν τα εθνικά κυριαρχικά μας δικαιώματα. Αυτός ο χάρτης περιλαμβάνει και τα 20 θαλάσσια οικόπεδα του μεγάλου διεθνούς διαγωνισμού έρευνας υδρογονανθράκων, που προκήρυξε η Ελλάδα το 2014 κι επίσης δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα της ΕΕ.

Ο χωρισμός των οικοπέδων έγινε από τους διεθνείς συμβούλους PGS και BEICIP (Γαλλικό Ινστιτούτο Πετρελαίου), που αμφότεροι είναι επίσης σύμβουλοι της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επίσης πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη παραχωρήσει τα οικόπεδα 12, 13, 16, 17, και 18 στην αμερικανική εταιρία ExxonMobil, στη γαλλική εταιρία TOTAL και στην ελληνική ΕΛΠΕ.

Χάρτης οριοθέτησης ΑΟΖ Λιβύης-Μάλτας.

Ο καθηγητής Αντώνης Φώσκολος, που ασχολείται επί πολλά χρόνια με τον πλούτο των υδρογονανθράκων μας, σε μια αναλυτική μελέτη του το 2011 ανέφερε μεταξύ άλλων: «Νοτίως της Κρήτης υπάρχουν 3-4 υπεράκτιες περιοχές (Εικόνα 2), που αξίζουν να γίνουν αντικείμενο έρευνας υδρογονανθράκων λόγω των μεγάλων ποσοτήτων που μπορούν να έχουν. Οι δύο περιοχές που έχουμε σοβαρές επιστημονικές ενδείξεις είναι νότια της Κρήτης, όπου υπάρχουν εννέα λασποηφαίστεια και νοτιοανατολικά της Κρήτης, στην ελληνική λεκάνη του Ηρόδοτου».

Το παράδειγμα Μάλτας-Λιβύης

Πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι η Λιβύη διαθέτει τον μεγαλύτερο όγκο υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Λιβύη έχει εμπειρία οριοθετήσεων θαλασσίων ζωνών, διότι έχει προβεί σε οριοθετήσεις με την Ιταλία, την Τυνησία και την Μάλτα αλλά όχι με την Ελλάδα και την Αίγυπτο. Αξίζει εδώ να αναφερθούμε στην οριοθέτηση της Λιβύης με την Μάλτα, διότι μπορεί να έχει κάποια συνάφεια με την οριοθέτηση Ελλάδας-Λιβύης.

Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, όπως φαίνεται από τον χάρτη, δεν έδωσε πλήρη επήρεια (full effect) στην Μάλτα και έτσι η οριοθετημένη γραμμή είναι βορειότερα της μέσης γραμμής και δίνει μεγαλύτερη ΑΟΖ στην Λιβύη.

Χάρτης οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Λιβύης.

Όταν θα έρθει η ώρα να συζητήσουμε την οριοθέτηση της ΑΟΖ μας με αυτή της Λιβύης πρέπει να προτείνουμε στους Λίβυους οριοθέτηση βάσει του νόμου Μανιάτη, που ορίζει τα θαλάσσια σύνορά μας με βάση την μέση γραμμή-ίση απόσταση. Ουσιαστικά, ο ελληνικός χάρτης που θα καθορίζει τις ΑΟΖ των δυο κρατών θα είναι αυτός του διπλανού χάρτη.

Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι η θέση της Λιβύης είναι ότι για μια τέτοια οριοθέτηση θα πρέπει η Ελλάδα να αναγνωρίσει ως νόμιμο το κλείσιμο του κόλπου της Σύρτης εύρους 177 ν.μ. (Η UNCLOS επιτρέπει κλείσιμο κόλπων μέχρι 50 ν.μ.) και να δεχθεί ότι η Γαύδος δεν μπορεί να υπολογισθεί σε μια τέτοια οριοθέτηση.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στην πηγή slpress.gr

Qasem Soleimani – Τεχεράνη 1979 -Βαγδάτη 2019

Από
anixneuseis
-
0

της Ευμορφίας Δημητρακοπούλου

Σκιώδης ηγέτης, όπως κάθε άνθρωπος των ειδικών αποστολών ο Σουλεϊμανί γεννημένος το 1957 σε ένα ορεινό χωριό, το Qanat-e Malek, είχε στοιχειώδη πενταετή μόρφωση. Η οικογένεια του, φτωχοί αγρότες που απέκτησαν γη με την αγροτική μεταρρύθμιση του Σάχη, ανήκαν στην φυλή Suleiman που μετανάστευσε από το Fars στο Kerman τον 11ο αιώνα. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1979 εντάχθηκε στην Ισλαμική επανάσταση. Έπειτα από μια βασική εκπαίδευση 45 ημερών στάλθηκε στην επαρχία Mahabad στο δυτικό Ιράν, να καταπνίξει την κουρδική εξέγερση, αφήνοντας πίσω του 10.000 νεκρούς και εκατοντάδες εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων. Αυτό απετέλεσε κριτήριο της στρατιωτικής του ανέλιξης, σε διοικητή της μονάδος αλ-Κουντς (η IRGC-Qods Force χαρακτηρίζεται ως παγκόσμιος τρομοκράτης από το 2007), των φρουρών της επανάστασης, που είχε στόχο την εξαγωγή της Ισλαμικής Επανάστασης πέραν των ιρανικών συνόρων. Το 1999 απείλησε με πραξικόπημα τον πρόεδρο Μοχαμέντ Χαταμί εάν δεν συνέτριβε τους φοιτητές, που εξεγέρθηκαν κατά του ισλαμικού καθεστώτος. Μετά την τρομοκρατική επίθεση στο αμερικανικό πλοίο USS Cole, το 2000, «Ιρανοί αξιωματούχοι, πιθανότατα η Ομάδα αλ-Κουντς του Σουλεϊμανί, προσέγγισαν την Αλ-Κάιντα για την προώθηση στενότερων δεσμών με την τρομοκρατική ομάδα», αναφέρει η Έκθεση της Επιτροπής για την 11η Σεπτεμβρίου. Όπως επεσήμαινε: «το Ιράν διευκόλυνε την διέλευση μελών της Αλ Κάιντα από και προς το Αφγανιστάν πριν από την 11/9 και μερικοί από αυτούς ήταν μελλοντικοί αεροπειρατές της 11ης Σεπτεμβρίου».

Την άνοιξη του 2008 ο Σουλεϊμανί υπενθύμισε το εύρος της ισχύος του στον Αμερικανό στρατηγό David Petraeus, διοικητή των δυνάμεων στο Ιράκ: «Πρέπει να ξέρετε ότι καθορίζω την πολιτική του Ιράν έναντι του Ιράκ, του Λιβάνου, της Γάζας και του Αφγανιστάν». Ήταν γνωστό στους πολιτικούς και στρατιωτικούς κύκλους όλων των εμπλεκόμενων χωρών ότι η δράση του στρατηγού στην Μέση Ανατολή προκαλούσε αστάθεια. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim τον Ιούλιο του 2018 ο Σουλεϊμανί διεμήνυσε στους αμερικανούς: «Είμαστε κοντά σας, όπου δεν μπορείτε καν να φανταστείτε … Ελάτε. Είμαστε έτοιμοι … Αν  ξεκινήσετε τον πόλεμο, θα τελειώσουμε τον πόλεμο. Ξέρετε ότι αυτός ο πόλεμος θα καταστρέψει όλα όσα έχετε». Στον συριακό εμφύλιο ήταν η καθοριστική συνιστώσα στο θέατρο των επιχειρήσεων και αναμφίβολα του αναγνωρίζεται η συμβολή στην ήττα του ISIS/ISIL. Τον Οκτώβριο του 2017, ανακοινώνοντας ήττα του ISIS στο Ιράκ, ο Σουλεϊμανί χαρακτήρισε την ισλαμική οργάνωση «Αμερικανο-Σιωνιστική» και απέδωσε τον “σχεδιασμό και την εφαρμογή των επιχειρήσεων τους” σε “ηγέτες και οργανώσεις που συνδέονται με τις ΗΠΑ”.

Αφ΄ ενός, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι δορυφόροι της στο Ιράκ και στην Συρία, με τις ενέργειές τους κατά των Σουνιτών, συνέβαλαν καθοριστικά στην εγκαθίδρυση και ενδυνάμωση του ISIL. Αφ’ ετέρου, οι εγκέφαλοι που δημιούργησαν το ισλαμικό κράτος, ανεξάρτητα από τους λόγους που θα μπορούσαν να επικαλεστούν, κατασκεύασαν μια χίμαιρα, αδιαφορώντας για τις συνέπειες που θα έχει η ισλαμική τρομοκρατία και ακόμη δεν έχουν παραιτηθεί από τον αρχικό τους σχεδιασμό. Τα ίδια έγιναν με την δημιουργία της Χαμάς, των αδελφών μουσουλμάνων, των Ταλιμπάν, κ.ο.κ.. Βολικοί μεν, ανεξέλεγκτοι δε.

Αιφνιδίως την 1η Οκτωβρίου 2019, ξέσπασε η λεγόμενη ιρακινή ιντιφάντα. Το χρονοδιάγραμμα των διαδηλώσεων ορίστηκε από ακτιβιστές της “κοινωνίας των πολιτών” στα ” μέσα κοινωνικής δικτύωσης”. Οι εξεγερθέντες στράφηκαν κατά της ιρανικής επιρροής  στην χώρα. Σε ένδειξη αλληλεγγύης οι χριστιανοί του Ιράκ ανακοίνωσαν ότι δεν θα γιορτάσουν τα Χριστούγεννα. Στο “κυβερνώμενο” από το Ιράν, Ιράκ αυτό δεν ήταν ανεκτό. Ελεύθεροι σκοπευτές και παραστρατιωτικοί της σιιτικής ομάδος Al-Haq, επιτέθηκαν και σκότωσαν διαδηλωτές, ενώ κατέστρεψαν το κτήριο της τηλεόρασης. Το σημαντικό είναι ότι οι πλέον δυσαρεστημένοι ιρακινοί φέρονται οι Σιίτες. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση το 2014, το 86% των Σιιτών του Ιράκ είχε θετική άποψη για το Ιράν, ενώ το 2019 το ποσοστό έπεσε στο 41%. Αυτό δείχνει ότι η Τεχεράνη χάνει τα ερείσματα της στο Ιράκ.

Κατ’ απαίτηση των διαδηλωτών στις 29 Νοεμβρίου, παραιτήθηκε ο Σιίτης πρωθυπουργός Adil Abdul–Mahdi, που είχε ασπαστεί τις ιδέες της ισλαμικής επανάστασης του Χομεινί.

Το γεγονός αναστάτωσε τον Ιρανό πρόεδρο Χασάν Ρουχανί. Η Τεχεράνη κινητοποιήθηκε μετά την παραίτηση Mahdi και τον βομβαρδισμό των αμερικανών εναντίων της σιιτικής οργάνωσης “Ταξιαρχίες της Χεζμπολάχ”. Επικεφαλής της οργάνωσης ήταν ο Ιρανο-ιρακινός Jamal Jaafar Mohammad (γνωστός ως Abu Mahdi al-Muhandis), διοικητής των παραστρατιωτικών ομάδων της Hashd al-Shaabi, δεξί χέρι του Σουλεϊμανί. Ξαφνικά οι διαδηλώσεις από αντι-ιρανικές μεταστράφηκαν σε αντι-αμερικανικές. Ενώ αρχικά τα συνθήματα αφορούσαν την διαφθορά των φιλο-ιρανών πολιτικών και τον σεχταρισμό που προωθούσαν οι σιίτες, άλλαξαν. Οι διαδηλωτές στράφηκαν ενάντια στην διαφθορά που προέκυψε μετά το 2003, έπειτα από την αμερικανική εισβολή. Χρειάστηκαν δεκαέξι χρόνια να “σκεφτούν” ότι έφταιγαν οι αμερικανοί… Τέλη Δεκεμβρίου το Ιράν διεκδίκησε αυξημένο ρόλο στην πολιτική ζωή του Ιράκ. Το υποστηριζόμενο από την Τεχεράνη μπλοκ al-Binaa απαίτησε από τον πρόεδρο του Ιράκ Barham Salih να ορίσει πρωθυπουργό τον κυβερνήτη της Basra, Asaad al-Edani. Επικεφαλής του Bina είναι ο Hadi al-Amiri ο αρχηγός της παραστρατιωτικής πτέρυγας του Σιιτικού Ισλαμικού Κόμματος, ο οποίος αν και πολιτογραφημένος ιρακινός πολέμησε στο πλευρό του Ιράν κατά τον Ιρανο-Ιρακινό πόλεμο. Ο Κούρδος πρόεδρος Salih αρνήθηκε τον διορισμό, επικαλούμενος την αντίδραση της πλειοψηφίας των πολιτών και ο Mahdi παρέμεινε στην θέση του. Στην πραγματικότητα ο Hadi al-Amiri, ήταν από τους βασικούς διεκδικητές του πρωθυπουργικού θώκου το 2018 και μετεκλογικά συνασπίστηκε με τον σιίτη κληρικό Moqtada al-Sadr.  Ο Sadr που δηλώνει κομμουνιστής είχε αρκετές συναντήσεις με τον Σουλεϊμανί και τον γαμπρό του θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεί, οι οποίοι σφυρηλάτησαν τον πολιτικό συνασπισμό με τον Amiri, διασφαλίζοντας ένα ισχυρό σύμμαχο για την Τεχεράνη.

Την 31η Δεκεμβρίου οι ομάδες των σιιτικών φιλο-ιρανικών ομάδων πυρπόλησαν την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Βαγδάτη και με πολιορκητικούς κριούς επιχείρησαν να την καταλάβουν. Ο ρόλος του al-Amiri αποκαλύφθηκε όταν δημοσιεύτηκαν φωτογραφίες του έξω από την πολιορκούμενη πρεσβεία. Το Ιράν γνωρίζει το παιχνίδι των ασύμμετρων πολεμικών επιχειρήσεων. Καθώς, ο Τράμπ αρνιόταν να αντιδράσει στρατιωτικά, οι επιθέσεις του Ιράν έγιναν πιο θρασείς.

Ο Σουλεϊμανί προσγειώθηκε υπό άκρα μυστικότητα στην Βαγδάτη στις 3  Ιανουαρίου, και όχι ως διπλωματική αποστολή, όπως ισχυρίζονται οι Ιρανοί για να προσδώσουν διαστάσεις εγκληματικής ενέργειας στον θάνατό του. Ο Σιίτης πρωθυπουργός Abdul-Mahdi, έσπευσε να δηλώσει ότι επρόκειτο να συναντηθεί την Κυριακή το πρωί με τον Σουλεϊμανί και ότι ήταν ο κομιστής επιστολής από το Ιράν για μεσολάβηση με τους  Σαουδάραβες, έπειτα από το κτύπημα στις εγκαταστάσεις της Aramco στις 14 Σεπτεμβρίου. Εάν ισχύει η ιστορία της Ιρανο-Σαουδαραβικής επαφής, τότε αυτή προέκυψε από την αδιαφορία που επέδειξε ο Τράμπ να απαντήσει δυναμικά στους Ιρανούς μετά το χτύπημα των δορυφόρων της Τεχεράνης, των ανταρτών Χούθις της Υεμένης, στις πετρελαιοπηγές. Δεν αποκλείεται ο αμερικανός πρόεδρος να είχε ενημερωθεί για την “επικοινωνία” Ιρανών –  Σαουδαράβων και δια του Σουλεϊμανί να έστειλε διπλό μήνυμα σε Τεχεράνη και Ριάντ.

Το όχημα που μετέφερε τον Σουλεϊμανί από το αεροδρόμιο και ένα ακόμη στο οποίο επέβαινε ο Abu Mahdi al-Muhandis, σύνδεσμος με τους φρουρούς  της  επανάστασης στο Ιράν, κτυπήθηκαν από αμερικανικό drone. Ο al- Muhandis ιρακινός μεν, αλλά αφοσιωμένος στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, ήταν μέλος του Ανώτατου Ισλαμικού Συμβουλίου. Νεκροί φέρονται επίσης άλλοι οκτώ υψηλόβαθμοι Ιρακινοί συνεργάτες των Ιρανών, ενώ δεν επιβεβαιώθηκε ο θάνατος του Ιρανού Naim Qassem, δεύτερου στην ηγεσία της Χεζμπολάχ. Σύμφωνα με το State Department ο Σουλεϊμανί και ο al-Muhandis ήταν υπεύθυνοι για το κτύπημα της 27ης Δεκεμβρίου στο Κιρκούκ που προκάλεσε τον θάνατο ενός αμερικανού και τον τραυματισμό αρκετών ιρακινών και αμερικανών.

Ο Σουλεϊμανί τυχαία ταξίδευσε μέσω Λιβάνου, όπου επίσης στις 17 Οκτωβρίου ξέσπασε η ιντιφάντα των φόρων (Tax Intifada) με αφορμή την επιβολή φορολογίας στα καύσιμα και άλλα αγαθά. Οι διαμαρτυρίες στράφηκαν εναντίον της Χεζμπολάχ, του σιιτικού  κόμματος Amal Movement, με τα οποία η Τεχεράνη, ελέγχει τις εξελίξεις στον Λίβανο και του Free Patriotic Movement. Μοτοσικλετιστές με σημαίες της Χεζμπολάχ και του Κινήματος Αμάλ στράφηκαν κατά των διαδηλωτών στην Βηρυτό, αλλά αναχαιτίστηκαν από τον Λιβανέζικο Στρατό. Η απειθαρχία των Λιβανέζων αναστάτωσε το Ιράν. Τότε ανέλαβαν δουλειά τα γνωστά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Απέτρεπαν τον κόσμο από το να διαδηλώσει και σε μεγάλο βαθμό το πέτυχαν.  Όπως συμβαίνει πάντα, η αόρατη χείρα των social media άλλοτε βγάζει τον κόσμο στους δρόμους, άλλοτε τον στέλνει για ύπνο. Ανάλογα με τις ανάγκες. Απλώς αυτοί που κινούν τα νήματα είναι αόρατοι και για αυτόν τον λόγο πιο επικίνδυνοι. Ωστόσο, στον Λίβανο υπήρχαν και τα αντίθετα μηνύματα, που κρατούσαν πολλούς σε εγρήγορση. Έτσι, συμπλοκές ξέσπασαν μεταξύ διαδηλωτών και υποστηρικτών της Χεζμπολάχ. Ο ηγέτης της Χασάν Νασράλα κάλεσε τους διαδηλωτές να φύγουν από τους δρόμους και όταν τον αγνόησαν τους χαρακτήρισε υποκινούμενους από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Παρά την στήριξη που είχε από την Χεζμοπλάχ ο πρωθυπουργός Χαρίρι παραιτήθηκε στις 29 Οκτωβρίου, αλλά οι διαμαρτυρίες συνεχίστηκαν. Στις 24 Νοεμβρίου η Χεζμπολάχ προσπάθησε να στρέψει το ενδιαφέρον των διαδηλωτών σε άλλο στόχο. Οργάνωσε μια αντισυγκέντρωση-διαμαρτυρία έξω από την αμερικανική πρεσβεία και μια περιβαλλοντική διαδήλωση. Αν και η χώρα δεν είχε πρωθυπουργό, κάποιοι έδιναν εντολές για επιθέσεις στους διαδηλωτές με χημικά, πλαστικές σφαίρες και κανόνια νερού. 19 Δεκεμβρίου, με την στήριξη της Χεζμπολάχ ορκίστηκε πρωθυπουργός ο πρώην υπουργός παιδείας Hassan Diab, προκαλώντας νέες διαμαρτυρίες. Ανήμερα των Χριστουγέννων ο Μαρωνίτης Πατριάρχης προειδοποίησε για μακροχρόνια κρίση, λιμό και κάλεσε τον κόσμο να αποθηκεύσει προμήθειες.

Απρόβλεπτη παράμετρος στο Ιράκ παραμένει ο σιίτης al-Sadr, με τις περισσότερες έδρες στην βουλή, που προέκυψε από τις εκλογές του 2018. Είναι αυτός που πρότεινε το ψήφισμα για να φύγουν τα αμερικανικά στρατεύματα από το Ιράκ και ο Σιίτης πρωθυπουργός Mahdi κάλεσε την βουλή να το υπερψηφίσει.

Το Σάββατο 4 Ιανουαρίου η Χεζμπολάχ του Χασάν Νασράλα μέσω Tweet υπαγόρευσε στον πρόεδρο του Ιρακινού κοινοβουλίου Mohammed al-Halbousi, να λάβει την σωστή απόφαση για να διώξει τους σταυροφόρους εισβολείς. Το κοινοβούλιο, απόντων των Κούρδων και των περισσοτέρων σουνιτών, με την σιιτική μειοψηφία ψηφισε την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων, αν και η απόφαση δεν είναι δεσμευτική. Έτσι, το Ιράν μέσω ιρακινών βουλευτών προσπάθησε να καταστήσει παράνομη την παρουσία των αμερικανικών κυρίως στρατευμάτων. Το θρήσκευμα και δη το δόγμα καθορίζει μια χώρα. Σουνίτες εναντίον Σιϊτών – καθώς οι εθνικές ταυτότητες, εάν υπήρχαν, κατέρρευσαν. Τα παιχνίδια εξουσίας είναι ισχυρότερα από την βούληση των πληθυσμών. Πόσο βέβαιοι είναι οι ιρακινοί, ότι χωρίς τους αμερικανούς θα καταφέρουν να πατάξουν τους θύλακες του ISIS, που υπάρχουν στην χώρα και ανασυντάσσονται; Θεωρούν ότι αν η Τεχεράνη επιβάλει έναν πρωθυπουργό δικής της επιλογής, αυτός θα προσκαλέσει άλλες δυνάμεις ικανές να χτυπήσουν τους ισλαμιστές; Κάτι ανάλογο συνέβη με την κυβέρνηση Άσαντ που ζήτησε την συνδρομή της Μόσχας εναντίον των ισλαμιστών και των λοιπών επαναστατών.

Είναι κοινό μυστικό ότι η Ομάδα Κουντς (Quds) έχει διεισδύει σε κάθε τομέα της ιρακινής ζωής. Πολιτικό, οικονομικό, θρησκευτικό και στρατιωτικό, καθώς ακόμη και η Πράσινη Ζώνη της Βαγδάτης ελέγχονταν από τον Σουλεϊμανί. Ο ιρανός στρατηγός με τις επισκέψεις σε Λίβανο και Ιράκ σκόπευε να σβήσει τις φωτιές που άναψαν οι διαδηλώσεις κατά του θεοκρατικού ιρανικού καθεστώτος και να τις στρέψει εναντίον των αμερικανών. Η επίθεση στην αμερικανική πρεσβεία αποτελούσε την αρχή.

Ήταν βέβαιο ότι έπειτα από σειρά άμεσων και έμμεσων επιθετικών ενεργειών των Ιρανών εναντίον αμερικανικών ή άλλων στόχων, η Ουάσιγκτον θα αντιδρούσε. Είναι δυνατόν να μην το περίμενε η Τεχεράνη; Είναι επίσης βέβαιο ότι έπειτα από το ανταποδοτικό χτύπημα των Ιρανών εναντίον των αμερικανών στο Ιράκ το βράδυ της Τρίτης ο πρόεδρος Τράμπ είναι υποχρεωμένος να απαντήσει. Εάν το αποφύγει θα κατηγορηθεί ως ρίψασπις. Εάν εμπλακεί σε μια μακρόχρονη σύγκρουση φθοράς, θα κατηγορηθεί ότι ενεργώντας αυτοβούλως εναντίον του Σουλεϊμανί έσυρε την χώρα σε αδιέξοδο. Ακόμη και αν η Τεχεράνη εξαπέλυσε πυραύλους για την τιμή των όπλων και προς λαϊκή κατανάλωση ο αμερικανός πρόεδρος δεν μπορεί να παριστάνει τον αδιάφορο. Πρέπει να απαντήσει, και δυναμικά. Να μην επιτρέψει ούτε σκέψη αμφισβήτησης των ΗΠΑ στο μέλλον. Αυτό είναι το σκεπτικό όσων πυροδότησαν την ένταση και σχεδίασαν τα κτυπήματα.

Η Τεχεράνη βασίζεται σε αυτό το σκεπτικό ή θα κρατήσει πιο ρεαλιστική στάση; Δεν διδάχθηκε από την εμπειρία με την Βόρειο Κορέα, ότι ο Τράμπ προτιμά την απειλή της χρήσης βίας από την άσκησή της;

Ο “αδόκητος;” θάνατος του Σουλεϊμανί ήταν μάνα εξ ουρανού για την ιρανική ηγεσία, αν και για διάφορους λόγους αποσιωπάται αυτή η παράμετρος. Πρώτον, ο Σουλεϊμανί ήταν αντίθετος με την συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015, την οποία στήριξαν ο Ρουχανί και ο Χαμενεί, και από την οποία αποσύρθηκαν οι ΗΠΑ, κατόπιν ισχυρών πιέσεων του Ισραηλινού πρωθυπουργού Νετανιάχου, όπως δήλωσε ο ίδιος. Πιθανώς όταν καταλαγιάσει ο εθνικιστικός πυρετός από τον θάνατό του, επικρατήσουν οι ψυχραιμότεροι στο Ιράν. Δεύτερον, Ότι δεν πέτυχαν οι σφαίρες των φρουρών της επανάστασης κατά των διαδηλωτών και οι επιθέσεις κατά των αμερικανών, το κατάφερε ο  Σουλεϊμανί νεκρός. Σαφώς ήταν πολύ καλός στην δουλειά του και πολλοί τον έκλαψαν, αλλά «τα νεκροταφεία είναι γεμάτα από  αναντικατάστατους», όπως έλεγε ο Τσώρτσιλ. Στα μέσα Νοεμβρίου το Ιράν έζησε ημέρες βίαιων συγκρούσεων με δεκάδες νεκρούς. Ήταν οι μαζικότερες διαδηλώσεις των 40 ετών ύπαρξης του καθεστώτος, έπειτα από αυξήσεις 200% στις τιμές των  καυσίμων, που επέβαλε η κυβέρνηση. Τα θεμέλια της ισλαμικής επανάστασης έτριζαν. Η υπερ-φορολόγηση που αποφάσισαν οι Ρουχανί και Χαμενεί, μπορεί να ερμηνευθεί ως αντανάκλαση της αλαζονείας και της ικανότητας τους να επιβάλουν την βούλησή τους, με απίστευτη προπαγάνδα και με μια φαινομενικά επιτυχημένη καταστολή των διαδηλώσεων, που προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον 180 πολιτών μέσα σε τέσσερις ημέρες. Εάν προστεθούν και οι εξεγέρσεις σε Λίβανο και Ιράκ, γίνεται αντιληπτό ότι η αμφισβήτηση του ιρανικού συστήματος γενικεύθηκε. Έτσι, ο θάνατος του Σουλεϊμανί ένωσε άπαντες υπό την σημαία της επανάστασης με πύρινους λόγους εναντίον του “διαβολικού εχθρού”. Ξεχάστηκαν οι διαδηλώσεις, οι παραστρατιωτικές ομάδες και οι νεκροί. Η χώρα συσπειρώθηκε γύρω από τον πρόεδρο και τον θρησκευτικό ηγέτη. Για τους Μουλάδες στο Ιράν ο νεκρός-ήρωας πλέον, είναι το νέο καύσιμο στην μηχανή της προπαγάνδας. Ήδη η Τεχεράνη ανακήρυξε την 3η Ιανουαρίου- ημέρα θανάτου του, «Παγκόσμια Ημέρα Αντίστασης» και μετονόμασε το γήπεδο της ομάδος Machine Sazi στο Tabriz, σε στάδιο Shahid Qasem Soleimani.

Σε κάθε περίπτωση κάποιοι επιδιώκουν μια σύγκρουση, την οποία ο Τράμπ προσωπικά προσπάθησε να αποφύγει. Τι περιθώρια ελιγμών έχει ο αμερικανός πρόεδρος;

Τέσσερις δυνάμεις διεκδικούν ρόλο στην περιοχή. Η Σαουδική Αραβία, το Ιράν εναντίον του Ισραήλ και τούμπαλιν, η Τουρκία εναντίον όλων και στο βάθος η Ρωσία, που αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ Τεχεράνης- Αγκύρας. Είναι δεδομένο ότι το Ιράν δεν θα γίνει για τους Αμερικανούς ότι έγινε το Αφγανιστάν για τους Ρώσους.

Λίγες ώρες προτού ιρανικοί πύραυλοι κτυπήσουν βάσεις στην Βαγδάτη και στο Ερμπίλ (ένα μήνυμα προς τους Κούρδους;), όπου εδρεύουν αμερικανοί, ο πρόεδρος Πούτιν συναντήθηκε στην Δαμασκό με τον Άσαντ, τον μόνο που διεσώθη από την περιπέτεια της αραβικής άνοιξης και την Τετάρτη 8 Ιανουαρίου ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη για να εγκαινιάσει με τον Ερντογάν τον αγωγό Turkstream. Την επομένη ημέρα ο υπουργός εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου προσγειωνόταν στην Βαγδάτη για να προσφέρει τις υπηρεσίες της Τουρκίας σε μια ειρηνική διευθέτηση. Οι αγωγοί ενέργειας και οι κρίσεις στις χώρες πέριξ της Μεσογείου και του Κόλπου ανάγκασαν την Μέρκελ να ταξιδέψει το Σάββατο στην Ρωσία να συζητήσει με τον Πούτιν, όχι για την παγκόσμια ειρήνη, αλλά για  την διασφάλιση των κοινών τους συμφερόντων, υπενθυμίζοντας την σημασία των Γερμανο-Ρωσικών Συμφώνων, που σιωπηρά, αλλά σταθερά πυροδοτούν παγκόσμιες κρίσεις.

Όμως…, το σκηνικό στην Βαγδάτη τις τελευταίες ημέρες  θύμιζε την Τεχεράνη της 4ης Νοεμβρίου 1979. Τότε διαδηλωτές επιτέθηκαν στην αμερικανική πρεσβεία και συνέλαβαν το προσωπικό της. Στις 25 Δεκεμβρίου οι σοβιετικοί εισέβαλαν στο Αφγανιστάν. Η εκλογική ήττα του Τζίμι Κάρτερ στις 4 Νοεμβρίου 1980 ήταν νομοτελειακή. Συμπτωματικά, έπειτα από 444 ημέρες οι 52 όμηροι απελευθερώθηκαν την ημέρα της ορκωμοσίας του Ρέιγκαν, 20-1-1981. Υποστηρίζεται ότι την ήττα προκάλεσε το ενεργειακό σόκ με την “διακοπή” του ιρανικού πετρελαίου και οι ουρές στα βενζινάδικα των ΗΠΑ. Επίσης, συμπτωματικά όπως τότε, ο ΟΠΕΚ και η Σαουδική Αραβία τον Δεκέμβριο ανακοίνωσαν μείωση της ημερήσιας παραγωγής πετρελαίου.

Επανάληψη του ανωτέρω σεναρίου στην Βαγδάτη θα ήταν καταλυτική εν όψει των προεδρικών εκλογών της 3ης Νοεμβρίου 2020. Κάτι σαν “October Surprise”. Ποιόν εξυπηρετεί ένα σκηνικό χάους, που θα οδηγήσει σε ήττα τον Τράμπ; Με αυτά  τα δεδομένα ποιους θα ενημέρωνε ο πρόεδρος για το κτύπημα κατά του Σουλεϊμανί; Την Νάνσυ Πελόσι, την Βουλή, το ΝΑΤΟ ή τους Ευρωπαίους. Ποιος εγγυάται εχεμύθεια; Επιπλέον, προς ενημέρωση εκείνων που θέτουν ερωτήσεις σκοπιμότητος ή άγνοιας, περί νομιμότητας της ενέργειας Τράμπ: το Σάββατο 4 Ιανουαρίου, ο Λευκός Οίκος έστειλε στο Κογκρέσο επίσημη ανακοίνωση για το χτύπημα της Παρασκευής. Η κοινοποίηση απεστάλη βάσει του νόμου War Powers Act του 1973, που ορίζει ότι η διοίκηση ενημερώνει επισήμως το Κογκρέσο εντός 48 ωρών από την ανάληψη στρατιωτικής δράσεως. Επομένως ο Τράμπ ενήργησε σύμφωνα με τον νόμο. Τα άλλα είναι προς εκλογική κατανάλωση.

Πολλοί προσβλέπουν στην ήττα του Τράμπ. Οι εχθροί του προσδοκούν ότι θα είναι ο τρίτος πρόεδρος, μετά τον Χούβερ το 1932 και τον Κάρτερ που δεν θα επανεκλεγεί. Επίσης, κάποιες δυνάμεις προφανώς επιδιώκουν την υποβάθμιση των ΗΠΑ σε κράτος β΄ κατηγορίας. Όμως ορισμένοι αμερικανοί, θα το επιτύχουν χωρίς εξωτερική παρέμβαση.

Ευμορφία Δημητρακοπούλου

 

Μια Τρομοκρατική Επίθεση Εναντίον της Ευρασιατικής Ομοσπονδίας;

Από
anixneuseis
-
0
Ζero Hedge, Federico Pieraccini, Strategic Culture Foundation

Μετάφραση: Μιχαήλ Στυλιανού

Η δολοφονία του Ιρανού Στρατηγού  Κασέμ  Σολεϊμανί στην Βαγδάτη, τις πρώτες πρωινές ώρες της 3 Ιανουαρίου από τις αμερικανικές δυνάμεις, πρώτο από όλα προβάλλει την έκταση της αποτυχίας της αμερικανικής στρατηγικής στην  Μέση Ανατολή. Θα προκαλέσει πιθανότατα αντιδράσεις που δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή.

Για την κατανόηση της σημασίας αυτού του συμβάντος είναι απαραίτητη μια γοργή ανασκόπηση των εξελίξεων  στο Ιράκ. Οι ΗΠΑ κατέχουν το Ιράκ επί 17 χρόνια, μετά την εισβολή τους στην χώρα το 2003. Κατά την περίοδο αυτή η Βαγδάτη και η Τεχεράνη αποκατέστησαν τις σχέσεις τους, διεξάγοντας έναν σημαντικό διάλογο για την μεταπολεμική ανοικοδόμηση όπως και με την αναγνώριση της σημασίας του Σιιτικού πληθυσμού του Ιράκ.

Μέσα σε δυο δεκαετίες το Ιράκ και το Ιράν προχώρησαν, από του να πολεμούν μεταξύ τους, στο να συμβαδίζουν για την λεγόμενη Σιιτική Ημισέληνο, υπέρ της συνεργασίας και της οικονομικής και στρατιωτικής ανάπτυξης του κουαρτέτου που συνθέτουν το Ιράν, το Ιράκ, η Συρία και ο Λίβανος. Τέτοιοι δεσμοί, μετά τις πρόσφατες νίκες επί της διεθνούς τρομοκρατίας, παγιώθηκαν περισσότερο, οδηγώντας στις σημερινές και στις σχεδιαζόμενες οδικές διασυνδέσεις μεταξύ αυτών των τεσσάρων χωρών.

Κατά τους τελευταίους μήνες, τοπικά κινήματα και οργανώσεις ζητούσαν με αυξανόμενο σθένος και επιμονή την αποχώρηση του αμερικανικού στρατού από το έδαφος του Ιράκ. Η Ουάσιγκτον κατηγορούσε το Ιράν για υποκίνηση αυτών των διαδηλώσεων. 

Ταυτόχρονα, ομάδες αμφίβολης προέλευσης, που προσπάθησαν να εξισώσουν την ιρανική παρουσία με την αμερικάνικη, ζητούσαν την αποχώρηση των  ιρακινών Μονάδων Λαϊκής Κινητοποίησης (PMU), που συνδέονται με το Ιράν. Οι διαδηλώσεις τέτοιων ομάδων φαίνεται να ποδηγετούνται και να χρηματοδοτούνται από την Σαουδική Αραβία. 

Μεταξύ  Ουάσιγκτον και Τεχεράνης υπήρξε  κραυγαλέα ανταλλαγή κατηγοριών και  στις 29 Δεκεμβρίου οι ΗΠΑ βομβάρδισαν μια φίλο-ιρανική ομάδα, γνωστή ως Καταίμπ Εσμπολά.  Αυτό το επεισόδιο πυροδότησε μια σειρά αντιδράσεων στο Ιράκ που κορυφώθηκαν με περικύκλωση της αμερικανικής πρεσβείας στην Βαγδάτη, η οποία πολιορκήθηκε επί ημέρες από διαδηλωτές οργισμένους για τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς στο Ιράκ.

Ο Αμερικανός υπουργός των Εξωτερικών Μακ Πομπέο κατηγόρησε το Ιράν γι΄ αυτή την αναταραχή, προειδοποιώντας ότι η Τεχεράνη θα θεωρηθεί υπεύθυνη για οποιαδήποτε επιδείνωση της κατάστασης στην πρεσβεία.

Τις πρώτες ώρες της 3 Ιανουαρίου 2020 άλλος ένας κόμπος προστέθηκε στον Γόρδιο Δεσμό που είναι η Μέση Ανατολή. Ο Κασέμ Σολεϊμανί δολοφονήθηκε, με χτύπημα του αυτοκινήτου του από αεροπλάνο-ρομπότ, κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης. Οι αποτελεσματικότεροι αντίπαλοι του «Ισλαμικού Κράτους» και του Τζιχαντισμού των Ουαχαμπί  θανατώθηκαν από τις ΗΠΑ, με μια τρομοκρατική επίθεση, που διαπράχτηκε σε ξένη χώρα και σε απόλεμη περιοχή (κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο της  πρωτεύουσας).

Η σαμπάνια θα έρρευσε αναμφίβολα, άφθονη, αμέσως με την λήψη της είδησης στο αμερικανικό κογκρέσο, στην ισραηλινή Κνεσέτ, στο βασιλικό ανάκτορο της  Ριάντ, όσο και στο Ιντλίμπ της Συρίας , μεταξύ των τρομοκρατών της Αλ Κάιντα και της Αλ Νούσρα.

Απομένει να  διαπιστωθεί ποιοι λόγοι εκίνησαν την απόφαση του Τραμπ να εγκρίνει την δολοφονία ενός  τόσο σεβαστού και ισχυρού ηγέτη. Ασφαλώς το να επιδείξει στην πολιτική βάση του (και στους Ισραηλινούς και Σαουδάραβες δισεκατομμυριούχους) ότι συμμετέχει στην αντί-ιρανική σταυροφορία. Αλλά υπάρχουν και άλλοι λόγοι που εξηγούν καλύτερα τις ενέργειες του Τραμπ και που συνδέονται περισσότερο με την επιρροή των ΗΠΑ στην περιοχή : Το γεωπολιτικό σκάκι στην Μέση Ανατολή υπερέχει οποιουδήποτε ηγέτη και οποιασδήποτε επίθεσης με  αεροπλάνα-ρομπότ.

Στην Συρία, επί παραδείγματι, η κατάσταση είναι εξαιρετικά ευνοϊκή για την κυβέρνηση της  Δαμασκού, που είναι πλέον μόνο υπόθεση χρόνου να ανακτήσει τον έλεγχο όλης της χώρας. Ο Στρατηγός Σολεϊμανί και το Ιράν έπαιξαν ένα κεντρικό ρόλο στο να απαλλάξουν την  Συρία από την μάστιγα της τρομοκρατίας, μια μάστιγα κινούμενη και χρηματοδοτούμενη από τις ΗΠΑ και τους περιφερειακούς συμμάχους τους.

Στο Ιράκ, η πολιτική κατάσταση είναι  τώρα λιγότερο ευνοϊκή για τις ΗΠΑ  από ότι ήτανε πίσω στο 2006.Η πρόοδος στις σχέσεις μεταξύ Βαγδάτης και Τεχεράνης οφείλεται επίσης στο Στρατηγό Σολεϊμανί, που μαζί με τους Σιίτες πολιτοφύλακες και τον ιρακινό στρατό ελευθέρωσαν την χώρα από τους τρομοκράτες του Ισλαμικού  Κράτους (το οποίο δημιουργήθηκε και συντηρήθηκε από τις Δυτικές και  Σαουδικές μυστικές υπηρεσίες, όπως απέδειξε με έγγραφα η Wikileaks).

Φαίνεται ότι οι αμερικανικές κυρώσεις κατά του Ιράν δεν είχαν στην πραγματικότητα το αναμενόμενο αποτέλεσμα και ότι αντίθετα συνέβαλαν μόνο να  ενισχύσουν την στάση της χώρας εναντίον του ιμπεριαλισμού.

΄Ετσι οι ΗΠΑ, βρίσκονται σε κρίση στην Μέση Ανατολή, τέτοια που να εκδιώκονται αντί να αποχωρούν με την θέλησή τους.

Σε αυτή την εξαιρετική και πρωτοφανή συγκυρία οι Ρώσοι και οι Κινέζοι προσφέρονται  πολυεπίπεδα ως στρατιωτικοί, πολιτικοί και οικονομικοί εγγυητές του αναδυόμενου Ευρασιατικού Μεγάλου Σχεδίου. ( Τα πρόσφατα κοινά ναυτικά γυμνάσια Πεκίνου, Μόσχας και Τεχεράνης αποτελούν ένα απτό παράδειγμα αυτού του δεσμού). Φυσικά είναι προς το συμφέρον τους να αποφύγουν κάθε εκτεταμένη περιφερειακή σύρραξη, που  μόνο  ζημιά θα μπορούσε να προκαλέσει στο ευρύτατα απλωμένο Ευρασιατικό μέγα-πρόγραμμά τους.

Απέναντι στις σκληρές μέρες που έρχονται, ο Πούτιν και ο Ξι Ζινπίνγκ θα  προσπαθήσουν να συμβουλεύσουν το Ιράν να αποφύγει  μιαν ακραία  αντίδραση, που θα μπορούσε να δώσει στην Ουάσιγκτον το πρόσχημα για έναν πόλεμο κατά του Ιράν.

Οι προοπτικές  της  περιοχής χωρίς τρομοκρατία, με μιαν αναζωογονημένη Σιιτική ημισέληνο, υπό την ηγεσία του Ιράν σε επαρχιακό επίπεδο και πλαισιωμένης από την Κίνα και την Ρωσία στο  οικονομικό (Πρωτοβουλία Ζώνης και Δρόμου) και στο στρατιωτικό, αφήνουν ελάχιστες ελπίδες στην Σαουδική Αραβία, στο Τελ Αβίβ και στην Ουάσιγκτον να μπορούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις στην περιοχή. Και αυτό πιθανότατα θα είναι το βασικό επιχείρημα του Πούτιν και του Ξι Ζιπίνγκ για να αποτρέψουν κάποιαν εκρηκτική ιρανική απάντηση.

Η απόφαση να σκοτώσουν τον αρχηγό των Δυνάμεων  της ιρανικής αντίστασης στο Ιράκ αποδεικνύει μόνο ένα πράγμα: Ότι  συρρικνώνονται γρήγορα οι  επιλογές που διαθέτει ο Τραμπ και οι περιφερειακοί σύμμαχοί του και ότι αυτή η ροπή των εξελίξεων στην προσεχή δεκαετία δεν φαίνεται ανατρέψιμη. Η μόνη ελπίδα τους είναι να αντιδράσει παράτολμα η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της στην τελευταία πρόκληση, δικαιολογώντας έτσι ένα περιφερειακό πόλεμο που μόνο την Ουάσιγκτον θα εξυπηρετούσε, καθυστερώντας την περιφερειακή ενοποίηση υπό την ηγεσία του Ιράν.

Πρέπει να θυμόμαστε πως οποτεδήποτε οι ΗΠΑ βρίσκονται σε μια κατάσταση όπου  δεν μπορούν να ελέγξουν μια χώρα ή μια περιοχή,  επιλέγουν να δημιουργήσουν χάος και τελικά να την καταστρέψουν.

Με την δολοφονία του Στρατηγού Σολεϊμανί, οι ΗΠΑ ελπίζουν να προκαλέσουν  χάος σε όλη την περιοχή,  έτσι που να επιβραδύνουν ή αν μπορούν και να ματαιώσουν κάθε σχέδιο ενοποίησης. Ευτυχώς, Κίνα, Ρωσία και Ιράν έχουν πλήρη συνείδηση ότι οποιαδήποτε σύρραξη δεν εξυπηρετεί  κανένα από τα συμφέροντά  τους.

Κανένας πύραυλος αεροπλάνου χωρίς πιλότο δεν φτάνει για να σώσει τις ΗΠΑ από δεκαετίες σφαλμάτων εξωτερικής πολιτικής  και τις παράγωγες φρικαλεότητές τους. Και ούτε φτάνει για να σβήσει την ανάμνηση του ακαταπόνητου αγώνα ενός ήρωα εναντίον του ιμπεριαλισμού και της τρομοκρατίας.

infognomon.gr

Οι ΗΠΑ ζητούν από την Ελλάδα «να τα βρει» με την Τουρκία – Στην Αθήνα ειδικός απεσταλμένος της Ουάσινγκτον

Από
pcuser
-
0

Οι ΗΠΑ στέλνουν «ειδικό απεσταλμένο» (δηλαδή τοποτηρητή) σε Αθήνα και Άγκυρα, ώστε να πείσει την Ελλάδα «να τα βρει» με την Τουρκία παραχωρώντας κυριαρχικά δικαιώματα σε Αιγαίο κι αν.Μεσόγειο.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο χθες το βράδυ μετά την δεξίωση που παρέθεσε για τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε τις πληροφορίες ότι επίκειται διπλωματική πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον προκειμένου να «αποκλιμακωθεί η ένταση Ελλάδας-Τουρκίας».

Αυτή θα λάβει μία μορφή στην οποία προτίθεται και ο Μάικ Πομπέο να παρέμβει σε ανώτατο διπλωματικό επίπεδο εφόσον όλα πάνε καλά στις επαφές. Ο μεσολαβητής των ΗΠΑ θα είναι ο υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Μάθιου Πάλμερ, ο οποίος αναμένεται να μεταβεί στην Τουρκία τον επόμενο μήνα. Ο κ. Πάλμερ έχει ήδη προγραμματίσει ταξίδι στην Ελλάδα στις αρχές Μαρτίου.

Η αμερικανική διπλωματία ενεργεί στην περιοχή για την διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας εδώ και μήνες.

Ωστόσο η αμερικανική προσπάθεια αναμένεται να ενταθεί το επόμενο διάστημα μετά το «πράσινο φως» που άναψε το αίτημα του Έλληνα πρωθυπουργού στην Ουάσινγκτον να αναλάβουν οι ΗΠΑ μεγαλύτερο ρόλο στην αποκλιμάκωση της έντασης.

Στο επίκεντρο της αμερικανικής προσπάθειας θα είναι τα ζητήματα των θαλασσίων ζωνών και ιδιαίτερα το μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης, το οποίο ανησυχεί την Ουάσινγκτον για την σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. (σσ. Με λίγα λόγια χάνουμε και τους υδρογονάνθρακες της Κρήτης) 

Επίσης ο ρόλος του Μάικ Πομπέο στην επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο ήταν καταλυτικός, καθώς διευκόλυνε τη συζήτηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Αμερικανό πρόεδρο στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.

https://www.pronews.gr/kosmos/diethnis-politiki/836286_oi-ipa-zitoyn-apo-tin-ellada-na-ta-vrei-me-tin-toyrkia-stin-athina

Λιβύη : Ο γεωστρατηγικός χάρτης του εμφυλίου – Ποιος στηρίζει ποιον

Από
anixneuseis
-
0
 

 Το Βήμα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά, σύμφωνα με ανάλυση του Aljazeera, μια «ματιά» στα στρατόπεδα που έχουν δημιουργηθεί στον εμφύλιο της Λιβύης

in.gr

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στη Λιβύη, καθώς λίγες ώρες μετά το αίτημα του Βλαντιμίρ Πούτιν και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για κατάπαυση του πυρός, ο Εθνικός Στρατός της Λιβύης (LNA) του Χαλίφα Χαφτάρ το απέρριψε, συνεχίζοντας την προέλασή του.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι διεργασίες σε διπλωματικό επίπεδο να βρίσκονται στο «κόκκινο» προκειμένου να υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης στο εμφύλιο πόλεμο. Ειδικότερα, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Βρετανία καταδικάζουν την αποστολή τουρκικού στρατού στην Λιβύη, ενώ οι Βρυξέλλες επιχειρούν να μην τεθούν στο περιθώριο από τις εξελίξεις στην Λιβύη και πιέζουν για κατάπαυση πυρός.

Στο αντίποδα, Ρωσία και Τουρκία ζήτησαν από τις αντιμαχόμενες πλευρές στη Λιβύη να κηρύξουν κατάπαυση πυρός από τα μεσάνυχτα της 12ης Ιανουαρίου.

Στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά, σύμφωνα με ανάλυση του Aljazeera, μια «ματιά» στα στρατόπεδα που έχουν δημιουργηθεί στον εμφύλιο της Λιβύης.

Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα

Αποτελούν έναν από τους πλέον στενούς υποστηρικτές του Χαφτάρ, αφού προμηθεύουν -κατά παράβαση του εμπάργκο που έχει επιβάλει ο ΟΗΕ- εξαιρετικά προηγμένα οπλικά συστήματα, όπως το ρωσικής κατασκευής σύστημα Pantsir S-1 για την αεράμυνα που τοποθετήθηκε στην στρατιωτική βάση αλ Τζούφρα κοντά στην πόλη Γκαριάν.

Σε έκθεση του ΟΗΕ το 2017 αναφέρεται ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχτισαν μία αεροπορική βάση στο αλ Καντίμ της ανατολικής Λιβύης και έδωσαν στον στρατηγό Χαφτάρ αεροσκάφη και στρατιωτικά οχήματα.

Τα ΗΑΕ θεωρούν τον Χαφτάρ αξιόπιστο εταίρο, ικανό να περιορίσει την εξάπλωση του πολιτικού Ισλάμ, κυρίως της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Αίγυπτος

Η αντιπαλότητα του Καΐρου με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία βρίσκεται υπό διωγμό στη χώρα, σημαίνει ότι ο αιγύπτιος πρόεδρος προτιμά τη συμμαχία με τον στρατηγό Χαφτάρ.

Η μεγάλη συνοριακή γραμμή Λιβύης – Αιγύπτου βοηθάει το Κάιρο να στέλνει συχνά όπλα και υλικοτεχνική υποστήριξη στον στρατό του Χαφτάρ, ο οποίος κατά το παρελθόν εκπαιδεύτηκε στρατιωτικά και στην Αίγυπτο.

Γαλλία

Επισήμως, ο Εμανουέλ Μακρόν έχει ταχθεί υπέρ ειρηνικής επίλυσης της σύγκρουσης στη Λιβύη. Στο παρασκήνιο, όμως, η γαλλική διπλωματία στηρίζει δυναμικά τον Χαφτάρ.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το Παρίσι να μπλοκάρει κοινή δήλωση των ευρωπαίων ηγετών που ζητούσαν από τον στρατηγό να σταματήσει την επίθεση κατά της λιβυκής πρωτεύουσας. Επίσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι η Γαλλία στηρίζει στρατιωτικά τον Χαφτάρ μετά την σύλληψη 13 Γάλλων στα σύνορα με την Τυνησία και την ανακάλυψη αμερικανών πυραύλων Javelin, οι οποίοι ανήκαν στο Παρίσι, σε βάση του Χαφτάρ.

Ρωσία

Οπως και το Παρίσι, η Μόσχα επίσημα στηρίζει την προσπάθεια της διαμεσολάβησης του ΟΗΕ και ζητά την κατάπαυση του πυρός. Ωστόσο, τον περασμένο Απρίλιο η Ρωσία μπλόκαρε ανακοίνωση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ η οποία θα καλούσε τον Χαφτάρ να σταματήσει την προέλαση στην Τρίπολη.

Ο διεθνής Τύπος βρίθει δημοσιευμάτων ότι στο λιβυκό έδαφος βρίσκονται και μάχονται στο πλευρό των δυνάμεων του Χαφτάρ ρώσοι μισθοφόροι ιδιωτικής εταιρείας, η οποία ανήκει σε στενό φίλο του Βλαντίμιρ Πούτιν.

ΗΠΑ

Η Ουάσινγκτον αρχικά είχε στηρίξει τη δημιουργία της κυβέρνησης της Τρίπολης, ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν βλέπει «ρόλο» για τις ΗΠΑ στη Λιβύη. Μέχρι σήμερα η Ουάσινγκτον στέλνει διφορούμενα μηνύματα για την στάση της στην διαμάχη.

Σε τηλεφωνική συνομιλία στις 19 Απριλίου με τον Χάφταρ, ο οποίος είναι επίσης αμερικανός πολίτης, ο Τραμπ αναγνώρισε το σημαντικό ρόλο του στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Σαουδική Αραβία

Το Ριάντ αποστρέφεται έντονα το πολιτικό Ισλάμ, τον κύριο εκπρόσωπο του, την Μουσουλμανική Αδελφότητα και κατ’ επέκταση την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία έχει ξοδέψει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για την χρηματοδότηση της επίθεσης του Χαφτάρ στην Τρίπολη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τα σαουδαραβικά χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για την εξαγορά της αφοσίωσης ντόπιων φυλάρχων και την στρατολόγηση και πληρωμή μαχητών.

Σουδάν

Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ, το Σουδάν έχει στείλει 1.000 στρατιώτες στην Λιβύη, ενώ σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian οι Σουδανοί στρατιώτες που μάχονται στο πλευρό του Χαφτάρ ανέρχονται σε 3.000.

Τουρκία

Η Τουρκία θεωρείται από τους πιο ισχυρούς και σταθερούς συμμάχους της κυβέρνησης της Τρίπολης. Η Άγκυρα παραβίασε το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στη χώρα και απέστειλε στρατιωτικά οχήματα και το υπερσύγχρονο σύστημα μη επανδρωμένων αεροσκαφών Bayraktar TB2.

Στον διεθνή Τύπο διακινούνται πληροφορίες ότι βρίσκονται στη Λιβύη τούρκοι στρατιώτες της ιδιωτικής εταιρείας SADAT, η οποία ανήκει σε ταξίαρχο και στενό συνεργάτη του Ταγίπ Ερντογάν.

Κατάρ

Η διαμάχη του Κατάρ με τις γειτονικές της χώρες στον Περσικό Κόλπο φαίνεται έντονα στη Λιβύη, καθώς η Ντόχα στηρίζει την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Το Κατάρ έπαιξε ένα ρόλο-κλειδί στην οικονομική και στρατιωτική βοήθεια για την εκδίωξη του Μουαμάρ Καντάφι το 2011. Ωστόσο, πλέον έχει περιορίσει τον ενεργό ρόλο του στη χώρα και στηρίζει σχεδόν αποκλειστικά διπλωματικά την κυβέρνηση του Φαγιέζ αλ Σαράτζ.

Ιταλία

Η Ρώμη επιχειρεί να διατηρεί ουδέτερο και διαμεσολαβητικό ρόλο. Επίσημα στηρίζει την κυβέρνηση της Τρίπολης, αν και ο πρωθυπουργός, Φαγιέζ αλ Σαράτζ κατηγορεί την Ιταλία ότι τον εγκατέλειψε, καθώς κρατά ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τον Χαφτάρ.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν πάντως ότι η Ρώμη ανησυχεί πως η Γαλλία επιχειρεί να περιορίσει τη δραστηριότητα του ιταλικού πετρελαϊκού κολοσσού ΕΝΙ στα πετρέλαια της Λιβύης.

Το Βήμα

Πρωτοβουλία Πομπέο

Από
anixneuseis
-
4

Ο αμερικανός υπουργός εξωτερικών Μάικ Πομπέο, λέει η είδηση, θα αναλάβει πρωτοβουλία για τη μείωση της έντασης μεταξύ Ελλάδας- Τουρκίας. Και αυτό, αποτέλεσε μια επιτυχία της επίσκεψης Μητσοτάκη στις ΗΠΑ.
Το θέμα είναι σε ποιά βάση θα αναληφθεί η πρωτοβουλία.
-Να ικανοποιηθούν οι προκλήσεις της Τουρκίας και να ηρεμήσουν τα πράγματα;
-Ή, να προασπιστούν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, ακόμη και η κυριαρχία της χώρας. Διότι σε ορισμένα νησιά αμφισβητείται και αυτή.
Αν υπάρχει μέση λύση θα είχε ενδιαφέρον να τη μάθουμε.
Το ολίγον έγκυος, δεν παίζει. Κυριαρχικά δικαιώματα είτε έχεις είτε δεν έχεις. Το έχεις και δεν έχεις είναι, απλώς, για να θολώνουν τα νερά.
Θα μου πείτε γι αυτό υπάρχει η Χάγη. Να ξεδιαλύνει τις διαφορές. Τις ξεδιαλύνει ή, αποφασίζει με βάση τα ερωτήματα που τίθενται στο συνυποσχετικό; Και εδώ βρίσκεται η ουσία.
Ποιά θα είναι αυτά τα ερωτήματα;

To Ιράν εξετάζει πως θα απαντήσει στις ΗΠΑ

Από
anixneuseis
-
0

H Tεχεράνη θέλει να ικανοποιήσει το λαϊκό αίσθημα για εκδίκηση αλλά δεν θέλει να εμπλακεί σε κανονικό πόλεμο. Η στάση των σκληροπυρηνικών και οι εκκλήσεις των μετριοπαθών για αυτοσυγκράτηση. Ο ρόλος των ιρανικών πολιτοφυλακών.

Δημοσιεύθηκε: 8 Ιανουαρίου 2020 – 08:50

Καθώς εκατομμύρια Ιρανοί συνέρρεαν στους δρόμους της Τεχεράνης για να θρηνήσουν τον θάνατο του στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί, ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ήταν αντιμέτωπος με ένα δύσκολο ερώτημα: πώς να ικανοποιήσει την επιθυμία του ισλαμικού καθεστώτος για εκδίκηση έναντι των ΗΠΑ, αποφεύγοντας παράλληλα τον πόλεμο.

Κατά τις τέσσερις ημέρες θρήνου, τεράστια πλήθη έχουν απαιτήσει ανταπόδοση για τη δολοφονία του πιο αγαπημένου στρατιωτικού τους ηγέτη την περασμένη εβδομάδα. Δημοσίως, το καθεστώς έχει εκδώσει φιλοπόλεμες ανακοινώσεις. Αλλά σε ιδιωτικές συζητήσεις, ακόμα και οι σκληροπυρηνικοί υποστήριζαν ότι η Τεχεράνη πρέπει να απαντήσει αλλά να αποφύγει μια κανονική σύρραξη.

«Δεν μπορούμε να αποφύγουμε εύκολα αυτή την επιθετικότητα και πρέπει να αποτρέψουμε τις ΗΠΑ από το να επαναλάβουν παρόμοιες ειδεχθείς πράξεις» δήλωσε ο Χαμίντ-Ρεζά Ταραγκί, πολιτικός κοντά στις σκληροπυρηνικές δυνάμεις του Ιράν. «Αλλά η στρατηγική μας είναι η εκδίκηση με τρόπο που δεν θα μας οδηγεί σε πόλεμο».

H Oυάσιγκτον και η Τεχεράνη έχουν εμπλακεί σε ένα παιχνίδι προκλήσεων από τότε που οι ΗΠΑ αποσύρθηκαν από τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν το 2018. Τον Ιούνιο, το Ιράν κατέρριψε αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος και κατόπιν κατέλαβε τον Ιούλιο ένα τάνκερ με βρετανική σημαία. Τον Σεπτέμβριο, κατηγορήθηκε από την Ουάσιγκτον για αεροπορικές επιθέσεις κατά της μεγαλύτερης πετρελαϊκής εγκατάστασης της Σαουδικής Αραβίας.

Αλλά η εξουδετέρωση ενός ανώτερου στρατιωτικού μετά από αεροπορική επίθεση των ΗΠΑ ήταν μια αναπάντεχη και άνευ προηγουμένου κλιμάκωση, η οποία σημαίνει ότι η Τεχεράνη πρέπει να προχωρήσει με πιο προσεκτικά βήματα, ανέφεραν Ιρανοί αναλυτές. Η προηγούμενη πρόκληση είχε βασιστεί στον υπολογισμό ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ήθελε μια ακόμα Μέση Ανατολή. Τώρα ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απειλήσει να χτυπήσει περισσότερους από 50 στόχους στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων και ιστορικών μνημείων, αν η ισλαμική δημοκρατία επιδιώξει αντεκδίκηση.

«Αυτή η εξαιρετικά πολύπλοκη κατάσταση δεν είναι το μοναδικό δίλημμα για τον ανώτατο ηγέτη αλλά για ολόκληρο το (ιρανικό) σύστημα» ανέφερε ένας αναλυτές, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του. «Οι Ιρανοί ηγέτες είναι παγιδευμένοι ανάμεσα στην ικανοποίηση του λαϊκού αισθήματος και την πολιτική σκοπιμότητα που δεν προτάσσει τα στρατιωτικά αντίποινα».

H άμεση απάντηση του Ιράν είναι πιθανότερο να περιλαμβάνει προσπάθειες μείωσης της επιρροής των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ανέφεραν αναλυτές και πηγές από το ιρανικό καθεστώς. Η Τεχεράνη έχει ήδη υπαναχωρήσει από όλες τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την πυρηνική συμφωνία του 2015 και την Κυριακή άσκησε την επιρροή της στο ιρακινό κοινοβούλιο για την έγκριση ψήφου για την απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων από τη χώρα ως αντίποινα για τις αεροπορικές επιθέσεις. Την Τρίτη το ιρανικό κοινοβούλιο πέρασε νομοσχέδιο που αυξάνει τον προϋπολογισμό για τη Δύναμη Κουντς κατά 200 εκατ. ευρώ τους επόμενους δύο μήνες.

Η ψήφος δεν είχε δεσμευτική ισχύ αλλά αν το Ιράν κατόρθωνε να ωθήσει τις ΗΠΑ εκτός Ιράκ – όπου οι Αμερικανοί έχουν επενδύσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια από τότε που ανέτρεψαν τον Σαντάμ Χουσσεῒν το 2003 – θα θεωρούνταν μεγάλη νίκη για την ιρανική εξωτερική πολιτική, σύμφωνα με πηγή από το καθεστώς.

«Η έκκληση του Ιράν στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή δεν είναι κάτι που πρέπει να υποτιμήσει κανείς» πρόσθεσε. «Είναι αντίστοιχη με τους μήνες που προηγήθηκαν της Ισλαμικής Επανάστασης όταν ο ιμάμης Χομεϊνί (ο ιδρυτής της επανάστασης) είχε ένα απλό σλόγκαν “ο σάχης πρέπει να φύγει” και έφυγε».

O κ. Ταραγκί, ο σκληροπυρηνικός πολιτικός, άφησε να εννοηθεί ότι και οι ΗΠΑ θέλουν να αποφύγουν ένα πόλεμο. «Αν ο Τραμπ ήταν σοβαρός ως προς τις απειλές του, γιατί έστειλε εκπροσώπους 16 κρατών να μας εκλιπαρούν να μην ανταπαντήσουμε;» σημείωσε.

Aν το Ιράν απαντήσει με αντίποινα, θα το κάνει απευθείας και χωρίς τις δυνάμεις αντιπροσώπων που διαθέτει στον Λίβανο, στο Ιράκ, στη Συρία ή την Υεμένη, πρόσθεσε ο κ. Ταραγκί. «Η απόφαση τους να ανταπαντήσουν είναι δική τους. Θα πρέπει να δράσουμε μόνοι μας, ανεξάρτητα από αυτούς» σημείωσε.

Οι μεταρρυθμιστικές δυνάμεις στο Ιράν προειδοποιούν ότι οποιοδήποτε αντίποινο είναι επικίνδυνο και έχει απρόβλεπτες συνέπειες. «Το Ιράν και οι ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά σε πόλεμο» σημείωσε ένας μεταρρυθμιστής πολιτικός. Οι μαζικές εκδηλώσεις θρήνου των τελευταίων ημερών ίσως απομακρύνουν ένα μέρος της πίεσης για άμεση δράση και θα περιορίσουν τον κίνδυνο πολέμου, πρόσθεσε.

O στρατηγός Ισμαήλ Γκαανί, ο διάδοχος του Σουλεϊμανί στη Δύναμη Κουντς των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ανέφερε τη Δευτέρα ότι το Ιράν θα απομακρύνει τις ΗΠΑ από την περιοχή «σε διάφορα βήματα».

Η περίοδος θρήνου αναμένεται να συνεχιστεί για μεγαλύτερο διάστημα μετά τον θάνατο όσων ποδοπατήθηκαν την Τρίτη στην πόλη Κερμάν, όπου είχε συγκεντρωθεί τεράστιο πλήθος για την κηδεία του Σουλεϊμανί.

Τουλάχιστον 32 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 190 τραυματίστηκαν, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση Ιρανός αξιωματούχος.

Στο τέλος, η απόφαση για το ποια πρέπει να είναι η απάντηση θα ληφθεί από τον Αγιατολάχ και όσοι είναι κοντά στον ανώτατο ηγέτη έχουν καλέσει τους ακόλουθούς του να αποδεχτούν όποια πορεία δράσης αποφασίσει.«Ο πατέρας μου πίστευε ότι η υπακοή στην απόλυτη εξουσία του ανώτατου ηγέτη είναι προαπαιτούμενο της ευσέβειας» τόνισε η κόρη του Σουλεϊμανί τη Δευτέρα. «Θα θυσιαστούμε, ώστε εσύ (Χαμενεΐ) να μην νιώθεις μόνος» πρόσθεσε.

© The Financial Times Limited 2020. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation

Syria Situation Report: December 17, 2019 – January 7, 2020

Από
anixneuseis
-
0
By Michael Land (ISW Syria Team), Nada Atieh (Syria Direct), Calvin Wilder (Syria Direct), and William Christou (Syria Direct)

The following Syria Situation Report (SITREP) Maps summarize significant developments in the war in Syria during the periods December 17 – 28, 2019 and December 29, 2019 – January 7, 2020. Key SITREP events during these periods include Russian President Vladimir Putin’s first visit to Syria since 2017, continued protests in Southern Syria against the Bashar al-Assad and Iranian regimes, an ISIS bombing attack in Eastern Syria, and pro-Assad regime forces’ preparation for operations near Aleppo City in Northern Syria.

Click the images to view enlarged versions of the maps.

Map 1: December 17 – 28, 2019

Map 2: December 29, 2019 – January 7, 2020

Η νέα Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης στέλνει τη Συνθήκη του Μοντρέ στις καλένδες

Από
anixneuseis
-
0

slpress.gr

8/1/2020

γράφει ο Δρ.Αποστόλου-Κατσαρός Κωνσταντίνος

Εν μέσω του ορυμαγδού των εξελίξεων στην Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος Ερντογάν επέλεξε -όχι τυχαία- το βράδυ της Κυριακής 5 Ιανουαρίου 2020 να δώσει συνέντευξη στο CNN Türk διατυμπανίζοντας απροκάλυπτα με το γνωστό πλέον νεοθωμανικό του ύφος ότι «η Συνθήκη του Μοντρέ μαζί με τα Στενά είναι ιστορία». Οι δηλώσεις αυτές έρχονται ως συνέχεια στα όσα ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2019 μαζί με κυβερνητικούς αξιωματούχους, για την έναρξη των διαδικασιών σχετικά με τη διάνοιξη της διώρυγας της Κωνσταντινούπολης, πυροδοτώντας νέο κύκλο αντιδράσεων.

Αυτή τη φορά όμως οι σχεδιασμοί του νεοσουλτάνου φαίνονται να θίγουν ευθέως την κατά τα άλλα σύμμαχό του Ρωσία, και ως εκ τούτου, το συγκεκριμένο έργο αναμένεται να δημιουργήσει αλυσιδωτές γεωπολιτικές αντιδράσεις που δεν θα περιοριστούν στη στενή γεωγραφική περιοχή του, αλλά θα επαναπροσδιορίσουν τους πολύπλοκους και εύθραυστους συσχετισμούς δυνάμεων στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα.

Ο λόγος έγκειται στο γεγονός ότι η νέα διώρυγα θα παρακάμπτει τα Στενά του Βοσπόρου και συνεπώς δεν θα υπόκειται στους περιορισμούς της Συνθήκης του Μοντρέ -όπως άλλωστε ξεκαθάρισε ο Τούρκος Πρόεδρος, καθότι θα ενώνει ύδατα της χωρικής θάλασσας του ιδίου κράτους. Και λόγω του ότι δεν θα θεωρείται διεθνής, η Τουρκία θα την ελέγχει κατά το δοκούν καταστρατηγώντας και αίροντας τοιουτοτρόπως τους περιορισμούς που θέτει η Συνθήκη του Μοντρέ.

Με απλά λόγια, η Τουρκία θα μπορεί να ελέγχει την είσοδο και έξοδο του Εύξεινου Πόντου και επομένως να επηρεάζει την ασφάλεια αλλά και την οικονομία των παρευξείνιων χωρών και δη της Ρωσίας όπως θα εξηγηθεί παρακάτω. Υπενθυμίζεται ότι ένα μεγάλο μέρος του ρωσικού αργού πετρελαίου μεταφέρεται μέσω των Στενών (περί τα 2,6 εκατ. αργού και προϊόντων που προέρχονται από Ρωσία και Καζακστάν μεταφέρονται μέσω των Στενών στις διεθνείς αγορές), γεγονός με ιδιαίτερη γεωοικονομική βαρύτητα.

Η τουρκική κυβέρνηση βέβαια προφασίζεται ότι με τη νέα διώρυγα διευκολύνει και αποσυμφορεί την επικίνδυνη διέλευση από το Βόσπορο, συμβάλλοντας στην πρόληψη ναυτικών ατυχημάτων. Τα Στενά του Βοσπόρου θεωρούνται ένα από τα επικίνδυνα ναυτικά περάσματα με τον αριθμό των πλοίων που τα διέρχονται ετησίως να είναι σχεδόν τετραπλάσιος από τη διώρυγα του Παναμά και τριπλάσιος από τη διώρυγα του Σουέζ.

Μάλιστα, ο ίδιος ο Τούρκος Πρόεδρος υπενθύμισε με νόημα, ότι το 1979 το MT Independenta, ένα ρουμανικό πετρελαιοφόρο συγκρούστηκε με ελληνικό φορτηγό πλοίο στη νότια είσοδο του Βοσπόρου και εξερράγη. Σχεδόν όλα τα μέλη του πληρώματος του βυτιοφόρου βρήκαν τραγικό θάνατο και το ναυάγιο καιγόταν για εβδομάδες, προκαλώντας βαριά ρύπανση.

Τι θα κερδίσει η Τουρκία

Ταυτόχρονα βέβαια δεν είναι διόλου ασήμαντα και τα οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν από τη διώρυγα. Ο Ερντογάν σε παλαιότερες δηλώσεις του είπε σχετικά: «Στα Στενά με τη συνθήκη του Μοντρέ δεν έχουμε κανένα δικαίωμα και τα πλοία περνούν όπως θέλουν. Δηλαδή χρησιμοποιούν τα Στενά και δεν κερδίζουμε τίποτα. Όμως με το ‘Kanal Istanbul’ θα δημιουργηθούν δικαιώματα όπως συμβαίνει και στη διώρυγα του Σουέζ. Θα το προχωρήσουμε το σχέδιο αυτό». Σε άλλη συνέντευξή στο CNN Türk ανέφερε ότι «Το Kanal Istanbul είναι στρατηγικό σχέδιο της Τουρκίας».

Άποψη των έργων της νέας διώρυγας Kanal Istanbul.

Η διώρυγα που θα συνδέει τον Εύξεινο Πόντο με την Προποντίδα, θα μετατρέψει την ευρωπαϊκή πλευρά της Κωνσταντινούπολης σε νησί. Τα έργα συνολικού κόστους 10 δισ. δολαρίων προβλέπουν τη διάνοιξη περίπου 43 χιλιομέτρων σε πλάτος 150 μ. και βάθος 25 μ. και θα ολοκληρωθούν το 2025. Η νέα διώρυγα θα επιτρέπει τη διέλευση 85.000 πλοίων ετησίως (ακόμη και δεξαμενόπλοιων χωρητικότητας 300.000 τόνων τύπου VLCC), νούμερα κατά πολύ μεγαλύτερα από τη δυναμικότητα των Στενών του Βοσπόρου (55.000 πλοία ετησίως).

Οι πρώτες αντιδράσεις

Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και του νέου Δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, είναι σφοδρές –ήδη ξεκίνησε συλλογή υπογραφών ενώ συζητείται ακόμη και η διεξαγωγή δημοψηφίσματος– και αφορούν στις ενστάσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων που διατυπώνουν ανησυχίες για τις σοβαρές οικολογικές επιπτώσεις του έργου. Η διώρυγα πιθανολογείται ότι θα μειώσει το οξυγόνο της θαλάσσιας περιοχής του Μαρμαρά ενώ θα αυξήσει το υδρόθειο δημιουργώντας έντονη δυσοσμία.

Ταυτόχρονα, μηχανικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το αποτέλεσμα ενός πιθανού σεισμού μεγάλης κλίμακας στη διώρυγα και κατ’ επέκταση στην ασφάλεια των 3 εκατ. κατοίκων που υπολογίζεται ότι θα κατοικήσουν στις περιοχές εκατέρωθέν της. Παράλληλα, αρχαιολόγοι εκφράζουν φόβους ότι θα προκληθεί καταστροφή σε ανεκτίμητης αξίας αρχαιολογικούς χώρους.

Άλλες φωνές πάλι, επισημαίνουν ότι η απόσχιση της περιοχής μεταξύ της διώρυγας και του Βοσπόρου -όπου δημιουργείται το τεχνητό νησί- από τη Θράκη, δημιουργεί μεγάλους επιχειρησιακούς κινδύνους σε πιθανή ελληνοτουρκική διένεξη. Επομένως, δικαιολογημένα η τουρκική αντιπολίτευση θεωρεί ότι η διώρυγα έχει άλλους σκοπούς που ο Ερντογάν σκοπίμως αποκρύπτει.

Σε αυτό το σημείο ας αναφερθεί ότι η οικογένεια του Εμίρη του Κατάρ και πλείστοι άλλοι Καταριανοί επενδυτές ήδη αγοράζουν σωρηδόν οικόπεδα γύρω από την περιοχή της διώρυγας, όπου θα ανοικοδομηθεί εκ βάθρων μια νέα Κωνσταντινούπολη με πολυτελείς κατοικίες, εμπορικά κέντρα, μαρίνες, κέντρα εστίασης, ξενοδοχεία κλπ. Κάποιοι μάλιστα συνδέουν αυτή την “ιδιότυπη” Καταριανή επένδυση με τη χρηματοδότηση του ίδιου του έργου της διάνοιξης της διώρυγας.

Ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί

Ρώσοι αναλυτές εκτιμούν ότι το σχέδιο είναι αμερικανοκινούμενο ώστε το ΝΑΤΟ να δρομολογήσει την παράκαμψη των Στενών του Βοσπόρου για να αναπτύσσει χωρίς κανένα περιορισμό, πολεμικά πλοία οιασδήποτε κλάσης και εκτοπίσματος, ακόμη και υποβρύχια, στον Εύξεινο Πόντο. Πρόκειται όμως για εκτίμηση που δεν συνάδει βέβαια με τις ιδιαίτερα τεταμένες αμερικανοτουρκικές σχέσεις επί του παρόντος.

Χωρίς βέβαια να αποκλείεται το ενδεχόμενο η Τουρκία να εργαλειοποιήσει την διώρυγα χρησιμοποιώντας την ως ισχυρό μοχλό πίεσης και συνδιαλλαγής με τις ΗΠΑ αλλά και την Ρωσία. Ακόμη και η απειλή της κατασκευής της, δύναται να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό έρεισμα.

Διευκρινίζεται ότι η Συνθήκη του Μοντρέ (20 Ιουλίου 1936) που ρυθμίζει τη διέλευση από τα Στενά των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου, θέτει περιορισμούς ως προς τα πολεμικά πλοία, ενώ επιτρέπει την ελεύθερη διέλευση των εμπορικών πλοίων σε περίοδο ειρήνης και πολέμου. Όσον αφορά τα πολεμικά πλοία, τα κράτη χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: Στα παρευξείνια (Ρωσία, Τουρκία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ουκρανία και Γεωργία) και σε αυτά που είναι εκτός Εύξεινου Πόντου. Για τα παρευξείνια κράτη, η διέλευση οποιουδήποτε πολεμικού πλοίου μέσω των στενών είναι ελεύθερη, αλλά με προηγούμενη κοινοποίηση στην Τουρκία οκτώ ημερών πριν τη διέλευση.

Αναλλοίωτο καθεστώς 

Η παραμονή των πολεμικών πλοίων που δεν ανήκουν σε παρευξείνιες χώρες είναι περιορισμένη σε κλάση και εκτόπισμα. Συγκεκριμένα, επιτρέπονται πολεμικά πλοία μικρότερων κλάσεων και περιορισμένου οπλισμού, ενώ το εκτόπισμά τους δεν μπορεί να υπερβεί τους 30.000 τόνους και η παραμονή τους μπορεί να διαρκέσει έως και τρεις εβδομάδες (ήτοι 21 ημέρες), αφού προηγηθεί κοινοποίηση σχετικού αιτήματος στην Τουρκία δεκαπέντε (15) ημέρες πριν τη διέλευσή τους.

Όσον αφορά στα υποβρύχια, μόνο τα παρευξείνια κράτη έχουν το δικαίωμα διέλευσης με σκοπό να αφιχθούν στις βάσεις τους τα υποβρύχια που κατασκευάσθηκαν ή αγοράσθηκαν εκτός του Εύξεινου Πόντου ή που βρισκόταν για επισκευή σε ναυπηγεία εκτός του Εύξεινου Πόντου. Τέλος, η Τουρκία διατηρεί το δικαίωμα να κλείσει τα Στενά, εάν και εφόσον θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά της.

Το καθεστώς αυτό έχει διατηρηθεί αμετάβλητο από την υπογραφή της Συνθήκης και εντεύθεν, ενώ δεν παραβιάστηκε ούτε και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκτός από δύο σχετικά πρόσφατα περιστατικά που οφείλονταν σε τεχνικές βλάβες νατοϊκών πολεμικών πλοίων τα οποία παρέμειναν για περισσότερο από 21 ημέρες εντός του Εύξεινου Πόντου.

Από το 1994 η Τουρκία εφαρμόζει επιπλέον και το «Ναυτιλιακό Κώδικα Κυκλοφορίας για τα Τουρκικά Στενά» που επιτυγχάνει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία του περιβάλλοντος χωρίς να παραβιάζεται η αρχή της ελεύθερης διέλευσης του Μοντρέ.

Εύλογα λοιπόν τίθεται το ερώτημα, «Είναι μόνο οικονομικοί και ναυτικής ασφαλείας οι λόγοι για τους οποίους ξαφνικά ο Ρ.Τ. Ερντογάν προωθεί την κατασκευή της νέας διώρυγας στήνοντας έμμεσα τις συνθήκες καταστρατήγησης της Συνθήκης του Μοντρέ, η οποία υφίσταται για τόσες δεκαετίες χωρίς παρεκτροπές και ασυμφωνίες από το συμβαλλόμενα κράτη;».

Ποιος εμπιστεύεται τον Ερντογάν

Υπάρχει, άραγε, κάποιος ο οποίος θα εμπιστευόταν τυφλά τον Ερντογάν ή ακόμη και τους μελλοντικούς διαδόχους της τουρκικής προεδρίας; Γιατί η κατάργηση της Συνθήκης του Μοντρέ θα δημιουργούσε τεράστια ζητήματα ασφάλειας για τις παρευξείνιες χώρες εάν επιτραπεί η απεριόριστη διέλευση πολεμικών πλοίων στον Εύξεινο Πόντο. Στην περίπτωση της Ρωσίας δε, η άνευ όρων συναίνεση στη διάνοιξη της διώρυγας, θα ισοδυναμούσε με την εθελούσια παράδοση των κλειδιών της πίσω αυλής της χώρας στην Τουρκία.

Η σημασία των στενών αναδεικνύεται από ένα ακόμη μεγαλύτερης σημασίας ζήτημα. Σε περίπτωση κάποιας διένεξης -στρατιωτικής ή μη- είναι εύκολο τα Στενά να καταστούν μη προσπελάσιμα με τη στοχευμένη βύθιση πλοίων μεγάλου εκτοπίσματος ή με τον κρημνισμό γεφυρών από οποιονδήποτε, ακόμη και από την ίδια την Τουρκία! Είναι πρόδηλο λοιπόν ότι εν τοιαύτη περιπτώσει, η νέα διώρυγα -η οποία υποθέτουμε ότι θα διαθέτει και την κατάλληλη αμυντική θωράκιση-, θα αναδειχθεί ως αποκλειστική δίοδος από και προς τον Εύξεινο Πόντο.

Υπάρχουν βέβαια και άλλα σενάρια τα οποία δεν είναι διόλου απίθανα. Για παράδειγμα, η πιθανότητα η Τουρκία να επικαλεστεί λόγους ναυτικής ασφάλειας -όπως ήδη κάνει-, ή περιβαλλοντικούς ή άλλους λόγους και να απαιτήσει τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης -δικαίωμα που κατέχει- για τον καθορισμό μιας νέας συνθήκης εφόσον η νέα διώρυγα ολοκληρωθεί. Και είναι προφανές ότι η όποια αναδιαπραγμάτευση για το καθεστώς της ναυσιπλοΐας και της διέλευσης με την Τουρκία θα ήταν ιδιαίτερα δυσμενής.

Ανεπανόρθωτο ρήγμα στις ρωσοτουρκικές σχέσεις

Συμπερασματικά, εκτιμούμε ότι το νέο αυτό εγχείρημα του Ερντογάν, το οποίο δέχεται δριμεία κριτική από την τουρκική αντιπολίτευση, είναι ικανό από μόνο του να δημιουργήσει ανεπανόρθωτο ρήγμα στις σχέσεις του με την Ρωσία. Σε σημείο που να χρειαστεί να ληφθούν μέτρα πέραν της διπλωματικής οδού από την Ρωσία, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος της αλλαγής του status quo των Στενών.

Η στάση του Ερντογάν έναντι της ρωσικής αντίδρασης, η οποία αναμένεται να είναι έντονη -ακόμη κι αν οι διαβουλεύσεις γίνουν παρασκηνιακά-, θα καθορίσει και το μέτρο της αποδυνάμωσης της ρωσοτουρκικής συνεργασίας, όπως αυτή διαμορφώνεται επί του παρόντος στο μέτωπο της Συρίας, στην Ευρασία, στα εξοπλιστικά προγράμματα, και αλλού.

Εν κατακλείδι, η πιθανή κατάργηση ή έστω η αναθεώρηση της Συνθήκης του Μοντρέ, που συμμετείχε και η Ελλάδα, είναι ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο και αποσταθεροποιητικό σενάριο, το οποίο δύναται να ανατρέψει εκ νέου τους συσχετισμούς δυνάμεων στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα –στο οποίο η Τουρκία επιδιώκει να αναλάβει επικυρίαρχο ρόλο,– δημιουργώντας αλυσιδωτές γεωπολιτικές αντιδράσεις και εν δυνάμει παγκόσμιες.

Ο τουρκικός μαξιμαλισμός δίνει την εντύπωση ότι οδηγείται προς το απονενοημένο με την καλλιέργεια αντιπαλότητας με την Ρωσία, διαλύοντας την εύθραυστη ισορροπία που διατηρούσε μεταξύ Δύσης και Ευρασίας. Ο Ελληνισμός δε, φαίνεται να βγαίνει ευνοημένος από μια τέτοια εξέλιξη, διότι παύει να αποτελεί το μοναδικό αντιστάθμισμα στην τουρκική επεκτατικότητα.

ΠΗΓΗ:https://slpress.gr/diethni/i-nea-dioryga-tis-konstantinoypolis-stelnei-ti-synthiki-toy-montre-stis-kalendes/

Ανταγωνισμοί και Συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο και η Ελλάδα

Από
anixneuseis
-
0

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Της Ρεβέκκας Παιδή, Επίκουρης Καθηγήτριας στο Τμήμα ΔΕΣ

03/01/2020

Η Ανατολική Μεσόγειος θα βρίσκεται στο προσκήνιο και θα αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού ανάμεσα στην Τουρκία και τις υπόλοιπες δυνάμεις και το 2020. Η θέση της Ελλάδας παραμένει δύσκολη, καθώς διαχρονικά η Τουρκία αποτελεί έναν κακό γείτονα. Όμως, τόσο η θέση της Ελλάδας, όσο και η θέση της Τουρκίας είναι διαφορετικές σε σχέση με το παρελθόν, όπως διαφορετικό είναι το τοπίο στην Ανατολική Μεσόγειο και τον κόσμο. Είναι ανάγκη να δούμε τις εξελίξεις στην περιοχή υπό το πρίσμα των νέων δεδομένων με όρους παρόντος και μέλλοντος.

Η αυξανόμενη επιθετικότητα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να σχετίζεται με το Κυπριακό, τις διεκδικήσεις της από την Ελλάδα, τις ευκαιρίες που θα προκύψουν με την αξιοποίηση των φυσικών πόρων, την ανάγκη για εσωτερική επικράτηση του Προέδρου Ερντογάν. Ωστόσο, η κινητήριος δύναμη της επιθετικότητάς της είναι ο ρόλος που φιλοδοξεί να διαδραματίσει η Τουρκία ως περιφερειακή δύναμη στην περιοχή.

Οι κρίσεις μεγαλείου της Τουρκίας και του ηγέτη της διέπουν κάθε της κίνηση τα τελευταία χρόνια. Τα νεο-οθωμανικά της σχέδια, η εμπλοκή της στη Συρία και σε άλλες χώρες της περιοχής μετά την Αραβική Άνοιξη, η στρατηγική αύξησης ήπιας ισχύος στα Βαλκάνια και τον μουσουλμανικό κόσμο, οι επικοινωνιακές φιέστες για το υποβρύχιο που κατασκευάστηκε στην Τουρκία ή το πρώτο ηλεκτρικό αυτοκίνητο, οι επαφές με τη Ρωσία, το Ιράν, αλλά και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ για τα ζητήματα της περιοχής είναι ενδεικτικά των επιδιώξεων της Τουρκίας να κατακτήσει μία νέα, ανώτερη θέση στην ιεραρχία του διεθνούς συστήματος.

Οι επιδιώξεις της φαίνεται να ευνοούνται συγκυριακά από την αβεβαιότητα που επέφερε η Προεδρία Τραμπ, την επιστροφή της Ρωσίας στην περιοχή, την εσωστρέφεια που έφεραν η οικονομική και η προσφυγική κρίση στην ΕΕ, και τον ανταγωνισμό που προκαλεί η ανάδυση της Κίνας ως παγκόσμιας δύναμης.

Οι σχέσεις της Τουρκίας με κάθε σημαντικό παίκτη έχουν μεταβληθεί. Σε ό,τι αφορά στις ΗΠΑ, μπορεί ο Πρόεδρος Ερντογάν να διατηρεί μία καλή σχέση με τον Πρόεδρο Τραμπ, αλλά η Τουρκία γνωρίζει μία πρωτοφανή απώλεια επιρροής στους υπόλοιπους πυλώνες της Αμερικανικής πολιτικής. Σε σχέση με την ΕΕ, φαίνεται ότι η κατεύθυνση των πιέσεων έχει αντιστραφεί. Ενώ στην πρώτη δεκαετία του εικοστού αιώνα, ήταν η ΕΕ που ασκούσε πιέσεις στην Τουρκία για αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, στη δεύτερη δεκαετία και ιδιαιτέρως μετά την προσφυγική κρίση, η Τουρκία ανέλαβε τον ρόλο του ρυθμιστή των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών και επιχειρεί να καταστήσει την ΕΕ δέσμια των απειλών του Τούρκου Προέδρου. Στην αρχή της νέας δεκαετίας η ΕΕ καλείται να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με την Τουρκία, αναγνωρίζοντας τη σημασία της Τουρκίας, αλλά λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα, τόσο εντός της χώρας, όσο και στην περιοχή και επιπλέον τη στάση της Τουρκίας απέναντι στην ίδια την Ένωση.  Οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία έχουν προφανώς βελτιωθεί, αν και τα συμφέροντά τους στην περιοχή δεν συμπίπτουν, όπως πρόσφατα αποδείχθηκε στην περίπτωση της Λιβύης. Σε κάθε περίπτωση, η Τουρκία έχει παρεκκλίνει από τη Δυτική της τροχιά και επιδιώκει ν’ αποτελέσει έναν διαφορετικό πόλο, όπως δείχνει η αγορά των S-400, και η συμπόρευσή της με Ρωσία και Ιράν στα θέματα της Μέσης Ανατολής.

Την ισχυρότερη ένδειξη της φιλοδοξίας της Τουρκίας για έναν αναβαθμισμένο ρόλο αποτελεί η επιθετικότητα προς κάθε της γείτονα και η επιδίωξή της να ανατρέψει τη συνεργασία μεταξύ των δυνάμεων της Ανατολικής Μεσογείου. Η διεύρυνση και η εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας και Κύπρου με το Ισραήλ και την Αίγυπτο αποτελούν εμπόδιο στα σχέδια της Τουρκίας να ελέγξει την περιοχή. Οι διαδοχικές συναντήσεις κορυφής που διαμορφώνουν δίκτυα συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας, αλλά και στις ένοπλες δυνάμεις, σε εκπαίδευση-έρευνα, γεωργία, τουρισμό, πολιτική προστασία, διασπορά και στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών αλλάζουν την Ανατολική Μεσόγειο. Δημιουργούν ευκαιρίες για τα κράτη της περιοχής, όπως για παράδειγμα η ιστορική συμφωνία για τον αγωγό EastMed, αλλά και για άλλες δυνάμεις, όπως δείχνει η υποστήριξη των ΗΠΑ, της Γαλλίας, της Ιταλίας στις πρωτοβουλίες που προκύπτουν από τις τριμερείς συνεργασίες. Οι αλλαγές στην Ανατολική Μεσόγειο άλλωστε προετοίμασαν το έδαφος για το East Med Act που αποτελεί, πια, νόμο των ΗΠΑ για την Ενέργεια και την Ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και θέτει σε νέα βάση τις σχέσεις ΗΠΑ, Κύπρου και Ελλάδας.

Η αυξανόμενη συνεργασία μεταξύ των κρατών στην περιοχή αναβαθμίζει τη θέση κάθε κράτους ξεχωριστά, αλλά και τη σημασία της ίδιας της περιοχής. Πρόκειται για μια νέα πραγματικότητα που συγκρούεται με τις φιλοδοξίες της Τουρκίας και έτσι προκύπτει μία σειρά περιφερειακών ανταγωνισμών. Ενδεικτικές του ανταγωνισμού είναι και οι οργισμένες προς κάθε κατεύθυνση ανακοινώσεις του Τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, έπειτα από πρωτοβουλίες στο πλαίσιο των τριμερών συνεργασιών ή δηλώσεις υποστήριξης προς το δικαίωμα της Κύπρου στην εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Ως αντίδραση της Τουρκίας σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να ιδωθεί και η αποτυχημένη, όπως όλα δείχνουν, πρωτοβουλία της να συνυπογράψει μνημόνιο για την ΑΟΖ της με τη Λιβύη. Η απάντηση από την άλλη πλευρά ήρθε άμεσα με την δραστήρια διπλωματία της Ελληνικής πλευράς και την απόρριψη της Συμφωνίας από Ισραήλ, Αίγυπτο, Γαλλία, Ιταλία, ΗΠΑ.

Στο άνοιγμα της νέας δεκαετίας οι όροι που διαμορφώνουν την Ανατολική Μεσόγειο και το πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι τελείως διαφορετικοί από εκείνους που υπήρχαν στην περιοχή στις αρχές του αιώνα ή ακόμη και στη δεύτερη δεκαετία του. Η Ελλάδα θα πρέπει να προσαρμόσει τη στρατηγική της στα νέα δεδομένα με σύνεση, βεβαιότητα για τον θετικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στην περιοχή, αλλά και σχέδιο για μία  εξωτερική πολιτική βασισμένη στην επιχειρηματικότητα.

Η επιχειρηματική εξωτερική πολιτική, χαρακτηριστικό των επιτυχημένων μικρότερων δυνάμεων, αποτελεί μία διαφορετική προσέγγιση στην επίλυση προβλημάτων στη διεθνή πολιτική. Συνίσταται στην εγρήγορση για την αξιοποίηση ευκαιριών, την καινοτομία σε πολιτικές, θεσμούς κ.α., την προώθηση θετικών αλλαγών και την παραγωγή αξίας. Προφανώς μία τέτοια πολιτική απαιτεί ανθεκτικότητα στην αβεβαιότητα και ανάληψη λελογισμένου ρίσκου. Αναγνωρίζει τη σημασία της αυτοβοήθειας στη διεθνή πολιτική, αλλά συγχρόνως, και τη σπουδαιότητα της αξιοποίησης συμμαχιών, συνεργασιών και πόρων που προκύπτουν από αυτές.

Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, το νέο κεφάλαιο στις Ελληνοαμερικανικές σχέσεις, η συναίνεση ανάμεσα στις πολιτικές δυνάμεις ως προς τον προσανατολισμό της χώρας και η κοινωνική αποδοχή του -ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον ατλαντισμό και τη νέα σχέση μας με το Ισραήλ- η δραστήρια διασπορά, η βελτίωση των οικονομικών δεικτών και της φήμης της χώρας, η αναβάθμιση της σημασίας της Ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων, ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας δημιουργούν, υπό προϋποθέσεις, μία σειρά από ευκαιρίες για τη χώρα. Η Ελλάδα εάν αξιοποιήσει αυτές τις ευκαιρίες  μπορεί να παράξει αξία στην περιοχή, πρωτίστως για τον εαυτό της και την αναβάθμιση της θέσης της, αλλά και για τους συμμάχους και εταίρους της, στην ΕΕ και σε πολυμερείς και διμερείς σχέσεις. Η Ελλάδα ως παραγωγός ασφάλειας στην περιοχή, για παράδειγμα, θα μπορούσε να είναι ένας από τους προνομιακούς τομείς δράσης της χώρας μας. Η συντονισμένη αξιοποίηση όλου του Ελληνικού ανθρώπινου δυναμικού που κινείται γύρω από τη Schuman στις Βρυξέλλες για την προώθηση των Ελληνικών συμφερόντων αποτελεί μια άλλη προοπτική.

Την ίδια στιγμή, θα πρέπει να κλείνουμε μέτωπα στο εσωτερικό. Κοινωνική συνοχή, πολιτική συναίνεσης, ποιοτική εκπαίδευση από την προσχολική ηλικία μέχρι το Πανεπιστήμιο, ανάπτυξη στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, αξιοκρατία, μεταρρυθμίσεις στους τομείς της οικονομίας και της δικαιοσύνης είναι μόνο κάποια εκ των ων ουκ άνευ για μια ισχυρή Ελλάδα στο εξωτερικό. Έτσι, κάθε πολιτική συνδέεται με την εξωτερική πολιτική, γιατί καθορίζει την ενδυνάμωση της χώρας και τη θέση της Ελλάδας στο εξωτερικό.

Την προσαρμογή ή την αλλαγή κουλτούρας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, καλό είναι να ακολουθήσει και ο δημόσιος διάλογος… Δεν μπορούμε να μιλάμε με όρους του 2003, το 2020.

Το κείμενο αποτελεί μέρος της σειράς αναλύσεων του ΙΔΕΑΑ για το 2020 με τίτλο: “Εμείς και ο Κόσμος το 2020” που θα ολοκληρωθούν μέσα στον Ιανουάριο του 2020. Η αναπαραγωγή του περιεχομένου επιτρέπεται με αναφορά στον συγγραφέα και στο ΙΔΕΑΑ και σύνδεσμο στην αρχική πηγή του άρθρου. Για επικοινωνία με τη συγγραφέα του άρθρου: e-mail, @revepedi

Trump’s Chance to Take the High Road With Iran

Από
anixneuseis
-
0
Anti-war activists protest in front of the White House.ANDREW CABALLERO-REYNOLDS / AFP / GETTY 
It could have been much worse.

It’s a measure of this dangerous moment that many observers felt relief on Tuesday night after the Pentagon announced that there had been no American casualties following Iran’s launch of 22 ballistic missiles at bases housing U.S. troops in Iraq. “It’s been a very long time since U.S. forces have been directly struck by ballistic missiles,” Ilan Goldenberg, a former Defense Department official who focused on Iran in the Obama administration, told me, describing the attack as “historic.”

But in the wake of last week’s killing of Iran’s top general, Qassem Soleimani, Goldenberg and other veteran Iran watchers told me, the limited damage from Iran’s response may actually present a chance for both sides to step back from the brink. Iran is clearly capable of much worse, in Iraq and elsewhere. The proxy and terrorist networks that Soleimani spent a lifetime building remain strong after his death. The missiles caused no American or Iraqi deaths as of Wednesday morning. Iraq’s prime minister said that Iran even provided advance warning. Though Iran’s response was uncharacteristic in that it claimed responsibility for the attack—usually it prefers to have some deniability—the country’s foreign minister, Javad Zarif, seemed to offer a message of de-escalation, tweeting that Iran “took and concluded proportionate measures in self-defense.” He added: “We do not seek escalation or war.”

“Right now it appears that this was a proportional response. Iran needed to respond publicly—send a signal to its population, the United States, and the world—but it also wanted to avoid an all-out war. For the moment, it has managed to do so with a highly visible and symbolic strike that avoided killing,” Goldenberg, now a senior fellow at the Center for a New American Security, told me. “If this was the extent of the response, the smartest move for the U.S. would be to stand down.”

In an address today, President Donald Trump walked back his recent escalatory rhetoric, expressing relief that no U.S. lives had been lost. Evan as he condemned Iran, vowed that it would never have a nuclear weapon, and pledged to impose new sanctions, he offered a starkly different tone from his threats earlier this week to bomb Iranian cultural sites. “To the people and leaders of Iran, we want you to have a future, and a great future, one that you deserve—one of prosperity at home and harmony with the nations of the world,” he said. “The United States is ready to embrace peace with all who seek it.”

The U.S. government was likely expecting the strikes, Douglas London, a professor at Georgetown who recently retired from a 34-year career in the CIA’s clandestine service, told me. The U.S. intelligence community has long assessed, he said, how Iran would respond to an attack like the one that killed Soleimani. This assessment “has been consistent and well briefed” to American presidents, he added. “There were no surprises here. Iran appears to have telegraphed and pulled its punches somewhat.”

London, who focused on Iran during his CIA career, noted the difference between a successful drone and missile attack against a Saudi oil facility in September, which U.S. officials have attributed to Iran, and the attack on Tuesday, in which all 22 of the missiles Iran fired managed to miss Americans. “The Iranians don’t have accidents like that,” London told me. So there may be an opportunity “for both sides to walk away.”

But will Trump take it?

“We killed Soleimani to establish deterrence and impose some sort of escalation dominance on Iran—that we are willing to go farther in this cycle than they are—because it had obviously crossed a number of red lines in recent months. Clearly Iran has to respond,” Faysal Itani, a deputy director at the Center for Global Policy, told me. For months, Iran-backed militias in Iraq had been launching rockets toward U.S. troops, until an attack on December 27 killed an American contractor. After Trump responded with strikes that killed militiamen, and Iran-backed protesters attempted to storm the U.S. embassy in Baghdad, Trump ordered the strike on Soleimani. Itani said that if Tuesday’s missile attacks are the extent of Iran’s retaliation for its commander’s death, there’s no need for America to respond. “The U.S. hit them harder than they hit it, and deterrence is in place,” he said. “My fear is that Trump may not see it that way, and may choose to escalate yet again.”

Trump’s conflicting impulses on Iran have brought America to the edge of war without any apparent plan for an endgame. On the one hand, Trump has been eager to appear tough on Iran and to undo Barack Obama’s legacy, walking away from the 2015 nuclear accord and ramping up sanctions in an effort to cripple Iran’s economy. On the other hand, Trump has repeatedly recoiled from the idea of starting a new war, and talks often about pulling U.S. troops from the Middle East. After Tehran downed a U.S. drone this summer, Trump prepared to take the drastic step of launching strikes inside Iran, then canceled the strikes at virtually the last minute. Yet he then ordered the killing of Soleimani—a decision two U.S. presidents before him had declined to make, because its repercussions promised to be so unpredictable and so potentially deadly.

Trump and his advisers say that the goal of their so-called maximum-pressure campaign is to bring Iran back to the negotiating table, yet it often feels more like a push to topple the regime. In any case, it has not stopped any of the Iranian activities U.S. officials so often criticize—threats of further nuclear enrichment, support for proxies, expanding influence around the Middle East.

Even so, this precarious moment offers Trump the chance to pull a tenuous win from the flotsam of his Iran strategy. “Iran appears to be standing down, which is a good thing for all parties concerned and a very good thing for the world,” Trump said in today’s address. As Michael Pregent, a senior fellow at the Hudson Institute who worked as a U.S. intelligence officer in Iraq, told me, Trump’s decision to kill Soleimani “was such a blow to the regime that it may actually be the de-escalation event we were looking for. If this is it, then we got Soleimani, and they know this American president is serious.”

That assumes that this is the most tense moment—and that Trump will continue to take the high road not just today but every day as the standoff simmers. One likely outcome, London and others told me, is that Iran, having launched this rare public strike, now returns to the kind of shadow and proxy warfare for which it is notorious. While he stopped short of vowing another military strike, Ayatollah Ali Khamenei, Iran’s supreme leader, threatened further retaliation, saying that true retribution for Soleimani’s death would come against U.S. troops leaving the Middle East. If the Iraqi Parliament’s recent vote is enforced, U.S. troops will be out of Iraq before too long.

Colin Clarke, a research fellow at the Soufan Center, told me that the next phase of Iranian retribution could focus on “a prolonged campaign of proxy attacks by the range of Iranian proxy forces, including Lebanese Hezbollah, Iraqi Shia militias, and the Houthi rebels in Yemen. Both sides likely want to de-escalate tensions, but that merely brings things back to the status-quo ante, which is where things stood in the summer of 2019.”

In other words, the U.S. and Iran may be right back where they were before the Soleimani strike—caught in a precarious standoff in which they may be one American death away from the new war Trump says he doesn’t want.

We want to hear what you think about this article. Submit a letter to the editor or write to [email protected].

MIKE GIGLIO is a staff writer at The Atlantic, covering intelligence and national security. He is the author of Shatter the Nations: ISIS and the War for the Caliphate.
1...2,5572,5582,559...3,034Σελίδα 2,558 από 3,034