Αρχική Blog Σελίδα 2549

Kirk Douglas disparaît à plus de…103 ans 

0

Par e

On avait fini par le croire immortel. Le dernier monstre sacré hollywoodien s’en est allé. Père de Michael Douglas, il était né en décembre 1916.

L’étonnante fortune immobilière du nouveau Premier ministre russe

0

Par 

Au cours de sa longue carrière dans la fonction publique russe, Mikhaïl Michoustine a accumulé un patrimoine considérable, bien à l’abri des regards.

Ορούτς Ρέις: Μια «νευρική» πορεία

3

Πηγή: “Τα Νέα”.

Πέτρος Λιάκουρας

Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Το Ορούτς Ρέις στις πρωινές ώρες της 31ης Ιαουαρίου εξέρχεται από τις περιοχές οριοθετημένης υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ της Κύπρου και ειδικότερα από τα θαλασσοτεμάχια 4 & 5. Διαπλέει δυτικά σε μη οριοθετημένες περιοχές διεκδικούμενες από την Κύπρο και την Ελλάδα. Όταν σταθεροποιεί την πορεία του εντοπίζεται σε μια απόσταση 200χλμ, κατά την επίσημη εκδοχή, νοτίως του συμπλέγματος του Καστελόριζου. Πρόκειται για μια περιοχή πολύ κοντά στο όριο που κατά την ελληνική αντίληψη περί οριοθέτησης χωρίζει με τη μέση γραμμή την προβολή των ακτών του Καστελόριζου, υπό την προϋπόθεση της πλήρους επήρειας του νησιωτικού αυτού συμπλέγματος, από τις ακτές της Αιγύπτου. Ενώ κατά την τουρκική αντίληψη είναι κοντά στο ίδιο όριο, λίγα μίλια βορειότερα, που με βάση τη μέση γραμμή, χωρίς την επήρεια του Καστελόριζου, χωρίζει την προβολή των τουρκικών ακτών, από εκείνες της Αιγύπτου.

Το Ορούτς Ρέις είναι ερευνητικό σκάφος το οποίο ενεργεί σεισμικές έρευνες που συνδέονται με αναζήτηση υδρογονανθράκων. Πρόκειται για λειτουργία που διέπεται από το καθεστώς της υφαλοκρηπίδας. Σημασία έχει το που διεξάγεται η έρευνα. Αν διεξάγεται εντός οριοθετημένης υφαλοκρηπίδας του κράτους, τη αδεία του οποίου το σκάφος ενεργεί, δεν υπάρχει νομικό πρόβλημα. Διαφορετικά, ερευνητική δραστηριότητα σε οριοθετημένη υφαλοκρηπίδα άλλου κράτους, παραβιάζει το αποκλειστικό δικαίωμα του τελευταίου. Αυτό έχει συμβεί με τα τουρκικά ερευνητικά και γεωτρητικά σκάφη εντός της οριοθετημένης υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ της Κύπρου.

Αν το ερευνητικό σκάφος ενεργεί σε μη οριοθετημένη περιοχή που όμως διεκδικείται από άλλο κράτος, τότε σημαίνει ότι ενεργεί παραβατικά ενάντια στην αρχή του διεθνούς δικαίου της καλής πίστης. Τα στοιχεία που συλλέγει από την διεκδικούμενη από το άλλο κράτος υφαλοκρηπίδα δεν του ανήκουν, διότι τα υποκλέπτει και αν η περιοχή αυτή μετά από συμφωνία ή δικαστική απόφαση οριοθέτησης περιέλθουν στο άλλο κράτος, πρέπει να περιέλθουν τα στοιχεία σε αυτό το νόμιμο τιτλούχο.

Όμως για να έχουν συμβεί τα ανωτέρω και να εκτιμηθούν πρέπει το ερευνητικό σκάφος να διεξάγει έρευνα, ήτοι τα ηχοβολιστικά καλώδια να σαρώνουν το βυθό, πράγμα που απαιτεί μια συγκεκριμένη κίνηση του σκάφους προκειμένου να υλοποιηθεί η συλλογή με τα μαγνητικά κύματα. Αυτό απαιτεί μια πολύ αργή κίνηση του σκάφους με απλωμένα τα πολλών χιλιομέτρων καλώδια, προκειμένου να γίνεται η απαραίτητη κατά πλάτος ταλάντωσή τους, με δεδομένο το αρκούντως μεγάλο βάθος της θάλασσας στο συγκεκριμένο σημείο που γίνεται η σάρωση. Αν ένα σκάφος ενεργεί έρευνα μπορεί να διαπιστωθεί από αυτά τα πραγματικά δεδομένα, καθώς μπορεί να έχει απλωμένα τα καλώδια, χωρίς να ενεργεί έρευνα σεισμικών δεδομένων. Διαφορετικά το σκάφος αν δεν ενεργεί έρευνα, τότε διαπλέει ανοικτή θάλασσα. Και ενεργεί με τους κανόνες της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

Όσον αφορά στην επίμαχη περιοχή όπου ζητήθηκε από το Ορούτς Ρέις να απομακρυνθεί, πρόκειται για μια περιοχή στην οποία, όπως σημειώσαμε και στην αρχή, η Ελλάδα διεκδικεί υφαλοκρηπίδα. Στην ίδια αυτή περιοχή ανάλογη διεκδίκηση έχει εκδηλώσει και η Τουρκία. Είναι μια μη οριοθετημένη περιοχή υφαλοκρηπίδας, και οι ενέργειες επ’ αυτής πρέπει να συνάδουν με την αρχή της καλής πίστης με προοπτική την οριοθέτηση με συμφωνία, αντί να προκαταλαμβάνονται καταστάσεις μονομερώς που αποβαίνουν προς τον αποκλεισμό του άλλου κράτους που διεκδικεί.

 

 

Πριν είναι αργά: Ήρθε η ώρα οριοθέτησης των ΑΟΖ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου

0

Hellas Journal

Θεόδωρος Καρυώτης

Πανηγυρίζουμε την απομάκρυνση του τουρκικού ερευνητικού πλοίου Oruc Reis απο την ελληνική υφαλοκρηπίδα, αλλά δεν κάνουμε καμία κίνηση να κόψουμε τον βήχα του Ερντογάν. Το Oruc Reis μπήκε και βγήκε από την ελληνική υφαλοκρηπίδα, χωρίς εμείς να έχουμε γνωστοποιήσει τα όρια της υφαλοκρηπίδας μας, αλλά ευτυχώς και αναπάντεχα την κατάσταση έσωσε το ΥΠΕΘΑ διευκρινίζοντας ότι επρόκειτο για παραβίαση του FIR αντί για παραβίαση της υφαλοκρηπίδας.

Φαίνεται ότι ο Υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος εξελίσσεται σε ένα απο τους  καλύτερους υπουργούς Άμυνας στην μεταπολίτευση. Είχα μία σύντομη συνομιλία μαζί του, όταν ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης επισκέφθηκε πρόσφατα  την Ουάσιγκτον και αποκόμισα τις καλύτερες εντυπώσεις.

Εμείς ξεχνάμε ακόμα και την ιστορία μας. Οι ελληνικές εφημερίδες έγραψαν ότι τέτοια παραβίαση δεν έχουν επιχειρήσει οι Τούρκοι στο παρελθόν. Ξεχνούν άραγε τις τουρκικές παραβιάσεις στο σύμπλεγμα του Καστελόριζου;

Όπως έγραψε ο Κώστας Βενιζέλος:

«Η αποστολή του σεισμογραφικού σκάφους Oruc Reis εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ήταν ένα δυνατό τεστ. Η Τουρκία έχει αντιληφθεί τις αντοχές της Ελλάδος, στην Αθήνα δεν φαίνεται να έχουν κατανοήσει τους λόγους αποστολής του ερευνητικού σκάφους. Γι αυτό και σε κλίμα πανικού έψαχναν δικαιολογίες για την επιδρομική Τουρκία.» 

Η τραγωδία της εξωτερικής μας πολιτικής έγκειται στο γεγονός ότι περιμένουμε, με σχετική αγωνία, την επόμενη κίνηση των Τούρκων για να σχεδιάσουμε την αντίδρασή μας.

Από το 1974 οι Τούρκοι έχουν κυκλοφορήσει δεκάδες χάρτες και γεωγραφικές συντεταγμένες, ενώ εμείς μηδέν. Για να είμαι ακριβής, από την πλευρά μας υφίσταται ο χάρτης Μανιάτη που δείχνει μόνο τα θαλάσσια σύνορά μας στην Δύση, δηλαδή με την Αλβανία, την Ιταλία και την Λιβύη. Δεν έχουμε δείξει ποτέ τα ανατολικά μας θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο, την Κύπρο και την Τουρκία.

Σε ένα εξαιρετικό άρθρο του στη Καθημερινή, στις 26/11/2017, με τίτλο «Πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται», ο καθηγητής Άγγελος Συρίγος εξηγεί:

«Η Αθήνα όμως δεν έχει ανακοινώσει ποτέ επισήμως πού αρχίζει και πού τελειώνει η ελληνική υφαλοκρηπίδα στην ανατολική Μεσόγειο. Λένε κάποιοι ότι η λύση θα ήταν μία οριοθέτηση με την Αίγυπτο (που αποδεικνύεται σύνθετη) ή με την Κύπρο. Εάν μας ενδιαφέρουν οι εντυπώσεις, πράγματι μπορούμε να προχωρήσουμε σε επίσημη οριοθέτηση με την Κύπρο. Εάν μας ενδιαφέρει η ουσία –δηλαδή να δηλώσουμε διεθνώς τα ακριβή όρια της υφαλοκρηπίδας μας στην περιοχή–, καλυπτόμαστε πλήρως από την κατάθεση των σχετικών συντεταγμένων στην αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ. Επιπλέον, εάν καταθέσει και η Κύπρος τις δικές της συντεταγμένες για την κυπριακή ΑΟΖ, που θα συμπίπτουν με τις ελληνικές, θα έχουμε έμμεση πλην σαφέστατη οριοθέτηση μεταξύ των δύο κρατών. Αυτό δεν πρόκειται να αποτρέψει την τουρκική επιθετικότητα. Θα καταστήσει, όμως, γνωστό σε ξένες εταιρείες που δουλεύουν για λογαριασμό της τουρκικής κυβερνήσεως ότι στις συγκεκριμένες περιοχές πρέπει να παίρνουν άδεια από την Ελλάδα.»

Η προηγούμενη και η σημερινή κυβέρνηση αγνόησαν την συμβουλή του διακεκριμένου καθηγητή και τώρα προσπαθούμε να μπαλώσουμε τα λάθη μας.

Έτσι πρέπει, επιτέλους, να αλλάξουμε ρότα και να αναλάβουμε εμείς μια πρωτοβουλία και όχι να παρακολουθούμε τις τουρκικές κινήσεις και να αντιδρούμε, πάντα, καθυστερημένα.  Ο μόνος τρόπος να κόψουμε απότομα τον βήχα του Ερντογάν είναι να προχωρήσουμε άμεσα σε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο και την Κύπρο.

Υπάρχει όμως ένα σημαντικό γεγονός που, ουσιαστικά, έχει αλλάξει την εξωτερική μας πολιτική. Συνοψίζεται στη δήλωση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη: «Θα πάμε στην Χάγη μόνο για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ!»

Ήταν επίσης σημαντική η δήλωση του Αλέξη Τσίπρα, στην συζήτηση στη Βουλή για την Αμυντική Συμφωνία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, ότι πρέπει να προσφύγουμε στην Χάγη μόνο για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Ουδείς χειροκρότησε,  διότι όλοι εκείνη την ώρα ήταν απασχολημένοι με την κόντρα Μαρινάκη- Σαββίδη για το ποδόσφαιρο.

Αλλά ας έρθουμε τώρα στην ουσία του θέματος. Εφόσον η θέση μας είναι «πάμε Χάγη μόνο για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα», τότε δεν θα φθάσουμε ποτέ στην Χάγη, διότι η Τουρκία θα θέσει τους δικούς της γνωστούς όρους που θα απορριφθούν, φυσικά, από την ελληνική πλευρά.

Παρακαλώ για δεκαετίες τις ελληνικές κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ, να προβούν σε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο και μετά με την Κύπρο φοβούμενος μία οριοθέτηση Τουρκίας- Λιβύης, που υποψιαζόμουν ότι έρχεται.

Σήμερα, βέβαια, συγκυρία είναι διαφορετική διότι όπως εξηγεί ο Κώστας Γρίβας που διδάσκει Γεωπολιτική στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων:

«Με βάση τη δυναμική του “γαλάζιου εθνικού εδάφους” που διαμορφώνεται διεθνώς, αν η Τουρκία επιτύχει να μην έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα τα ελληνικά νησιά, ή επιβάλει στην Ελλάδα να μην ασκεί σε αυτά τα κυριαρχικά της δικαιώματα, τότε προκύπτει σοβαρό πρόβλημα εθνικής κυριαρχίας. Κι αυτό, λόγω των γεωπολιτικών ζυμώσεων που βρίσκονται σήμερα εν εξελίξει διεθνώς και τείνουν να μετατρέψουν –ατύπως πλην αποφασιστικώς– την ΑΟΖ σε χώρο περίπου εθνικής κυριαρχίας.»

Τώρα τρέχουμε και δεν προλαβαίνουμε. Επομένως επείγει να αναλάβουμε την πρωτοβουλία και να οριοθετήσουμε την ΑΟΖ μας πρώτα με την ΑΟΖ της Αιγύπτου και κατόπιν με την ΑΟΖ της Κύπρου. (Η UNCLOS δεν επιτρέπει ταυτόχρονη οριοθέτηση τριών κρατών).

Επειδή ακούγεται η άποψη ότι πρέπει να ανακηρύξουμε πρώτα ΑΟΖ και μετά να την οριοθετήσουμε, συνιστώ να ακολουθήσουμε τα βήματα του Ισραήλ, που οριοθέτησε ΑΟΖ με την Κύπρο και με την Αίγυπτο χωρίς προηγουμένως να ανακηρύξει ΑΟΖ.

Όπως πολύ σωστά εξηγεί ο Άγγελος Συρίγος:

«Σε περίπτωση που η Ελλάδα περιορισθεί να κηρύξει απλώς την ΑΟΖ και να μη λάβει άμεσα συγκεκριμένα μέτρα εφαρμογής της, υπάρχει σημαντικός κίνδυνος η κήρυξη να μείνει κενό γράμμα.»

Βέβαια υφίσταται η πιθανότητα η πρώτη μας οριοθέτηση να γίνει με την Λιβύη. Εάν έρθει ο Χαφτάρ στην εξουσία, πιθανώς  θα θελήσει να προβεί σε οριοθέτηση με την Ελλάδα, αφού του επιτρέψουμε να κλείσει τον κόλπο της Σύρτης και αυτός με τη σειρά του μας δώσει πλήρη επήρεια στην Γαύδο.

ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΑΟΖ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΛΙΒΥΗ

Είμαι της γνώμης ότι η πρώτη μας οριοθέτηση πρέπει να γίνει με την Αίγυπτο για ευνόητους λόγους, όπως προτείνει για πολλά χρόνια και ο φίλος μου Σόλων Κασίνης. Δεν πρόκειται εδώ να αναφερθώ στις προσπάθειες των ελληνικών κυβερνήσεων από την εποχή που ήταν υπουργός Εξωτερικών η Ντόρα Μπακογιάννη μέχρι τις πρόσφατες ενέργειες του Νίκου Δένδια. Τώρα η κατάσταση είναι πιο ώριμη από ποτέ και πρέπει να καταλήξει στην σωστή οριοθέτηση, που δεν είναι άλλη από την παραδοχή από την Αίγυπτο ότι έχει θαλάσσια σύνορα με την Στρογγύλη. Έτσι, προφανώς, θα γίνει ευκολότερη η επόμενη οριοθέτηση της Ελλάδας με την Κύπρο.

Ο επόμενος χάρτης δείχνει την παράνομη Τουρκολιβυκή οριοθέτηση.

ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΛΙΒΥΗΣ

Αυτό τον χάρτη θα είναι σε θέση η Ελλάδα στην ουσία να  ακυρώσει παρουσιάζοντας τον παρακάτω χάρτη οριοθέτησης  ΑΟΖ ανάμεσα σε Ελλάδα, Αίγυπτο και Κύπρο.

ΧΑΡΤΗΣ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΟΖ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΑΙΓΎΠΤΟΥ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ

Επίλογος

Η ιστορία, δυστυχώς, δεν τελειώνει εδώ , διότι δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τον μεγάλο μας σύμμαχο τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Σήμερα το πρόβλημα δεν είναι απλό, αν αναλογισθούμε τις στενές σχέσεις των ηγετών των ΗΠΑ και της Τουρκίας Τραμπ και Ερντογάν, που αλληλοθαυμάζονται. Ο Τραμπ έχει επικεντρωθεί στο Ιράν και δεν θέλει η προσοχή του να αποσπάται από το ελληνοτουρκικό πρόβλημα, που εκνευρίζει τους Αμερικανούς για πολλές δεκαετίες. Πηγές στην Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι οι Αμερικανοί θέλουν το συντομότερο δυνατόν να λυθεί μιά για πάντα η ελληνοτουρκική διαφορά και πιστεύουν ότι ο μόνος τρόπος επίλυσης αυτής της  διαφοράς είναι η συνδιαχείριση των ενεργειακών πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο. Δηλαδή επιθυμούν η Κύπρος, η Αίγυπτος και η Ελλάδα να μοιράσουν τους υπαρκτούς υδρογονάνθρακές τους με του ανύπαρκτους υδρογονάνθρακες της Τουρκίας!

Εδώ βέβαια θα φανεί το μέγεθος του Κυριάκου Μητσοτάκη, που θεωρεί ίνδαλμά του μεγάλο Ελευθέριο Βενιζέλο.

Hellas Journal

 

ΜΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΠΡΟΤΑΣΗ

8

Σε διπλανές στήλες μπορείτε να διαβάσετε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο- πρόταση του JINSA( Jewish Institute for National Security of America) που εδρεύει στην Ουάσιγκτον και, σε γενικές γραμμές, προωθεί την αμερικανοεβραϊκή σχέση, που δημοσιεύει η “Καθημερινή”.
Θεωρώ πως οι προτάσεις του θα συζητηθούν και προοιωνίζονται εξελίξεις. Και επειδή μας αφορούν, με αυτοσυγκράτηση πρέπει να σχολιαστούν δημοσίως.
Με δύο λόγια οι προτάσεις λένε πως οι ΗΠΑ πρέπει να μεταφέρουν στην Ελλάδα και την Κύπρο υποδομές, προσωπικό και οπλισμό που έχουν στην Τουρκία και να συμμετάσχουν πιο ενεργά στις τριμερείς που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή.
Γιατί πιστεύω πως θα αρχίσουν να υλοποιούνται οι προτάσεις;
Διότι τέτοια ινστιτούτα (Think Tanks) είναι προπομποί εξελίξεων.
Πριν αρχίσει να καλλιεργείται η στενή σχέση με το Ισραήλ, επι
Γιώργου Παπανδρέου, εν μέσω κρίσης, θυμάμαι διάβασα ένα άρθρο στο stratfor του Geroge Friedman που εν ολίγοις έλεγε πως η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίση, είναι αδύναμη όχι μόνο οικονομικά αλλά και πολιτικά και στρατιωτικά και πως για να επιβιώσει πρέπει να αναπτύξει στενές σχέσεις με το Ισραήλ.
Τίποτε δεν υπήρχε στον ορίζοντα που να προοιωνιζόταν τις εξελίξεις. Απο τον Friedman, μάλλον ζητήθηκε να ανιχνεύσει το πεδίο. Οι εξελίξεις είναι γνωστές.
Η πρόταση του JINSA πιστεύω πως είναι μια ανίχνευση τοπίου.Πριν αρχίσουμε να τη μελετούμε αν μας εξυπηρετεί, μπορούμε να διαπιστώσουμε πως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θεωρούν τις τριμερείς στρατηγική επιλογή και όχι ευκαιριακή συνεργασία. Αλλά το κυριότερο, θεωρούν πως η προβληματική σχέση με την Τουρκία θα συνεχιστεί. Διαφορετικά δεν θα σκέφτονταν τόσο ριζικές εναλλακτικές λύσεις.
Αν αρχίσει να συζητείται η πρόταση θα πρέπει να την σκεφτούμε με τρείς προϋποθέσεις:
-Πρώτον, δεν θα διαταράξει τις ισορροπίες που έχει διαμορφώσει η χώρα στη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο.
-Δεύτερον, θα εξυπηρετεί τα γεωπολιτικά σχέδια της Αθήνας.
-Τρίτον, η Ελλάδα θα βοηθηθεί σε επίπεδο εξοπλισμών λαμβανομένου υπόψη ότι τα οικονομικά της δεν είναι ανθηρά και θα υπάρξει υψηλή συνεκπαίδευση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Τι σημαίνει ότι δεν πρέπει να διαταχθούν οι ισορροπίες που διαμόρφωσε η Ελλάδα;
Σημαίνει οτι:
-Εμμένουμε στη συνεργασία με το Ισραήλ αλλά δεν εγκαταλείπουμε τη θέση για δημιουργία ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.
-Ότι διατηρούμε τις φιλικές σχέσεις που έχουμε αναπτύξει με τις αραβικές χώρες.
-Ότι υποστηρίζουμε την άρση της απομόνωσης του Ιράν και την ένταξή του σε μια νέα ισορροπία στην Μέση Ανατολή.
-Ότι τηρούμε τις δεσμεύσεις μας στη Λιβύη οι οποίες, μάλλον, μας βγαίνουν.
-Ότι δεν είμαστε διατεθειμένοι για καμιά παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Τουρκία. Θέλουμε τη συνεργασία μαζί της αλλά χωρίς απειλές και διεκδικήσεις.
Τέλος, σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για τα ΜΟΕ: ας γίνουν. Χωρίς υποχωρήσεις και χωρίς να αποδεχτούμε οτιδήποτε θα περιόριζε το δικαίωμα της χώρας να υπερασπίζεται την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Να συζητάμε, για να συζητάμε. Και να κερδίζουμε χρόνο. Δεν υπάρχει τίποτε για παραχώρηση στην Τουρκία.

U.S. & Greece: Cementing A Closer Strategic Partnership

0

JINSA

Dormant for decades, the Eastern Mediterranean is back as a cockpit of competition, and concerted U.S. reengagement with the region is increasingly necessary. This imperative is most evident when it comes to America’s relations with Greece.

More and more, Athens is becoming a crucial, pro-U.S. geopolitical actor at the center of every key regional security issue. The primary driver of regional change has been Turkey’s transformation under President Erdoğan from a democratic and reliable NATO partner to a pro-Russian autocracy hostile to the West. A major potential flashpoint between Turkey and its neighbors Greece, Cyprus, Israel and Egypt comes from the simultaneous discovery of considerable natural gas reserves in the Eastern Mediterranean.

These major regional developments have helped drive a fundamental reorientation of Greece’s foreign policy. There is growing national consensus in Athens that a strong relationship with the United States should form the bedrock of Greece’s security. Greece aspires to take over Ankara’s role as the southeastern bastion of the Western alliance, and to become a diplomatic and economic hub interlinking Europe and other growing regional players like Israel, Cyprus and Egypt.

Yet, Greece needs deeper U.S. cooperation if it is to become a platform for projecting American power and promoting regional stability. Our policy project has developed a comprehensive set of recommendations for U.S. policymakers to bolster this expanding bilateral relationship.

The United States should go beyond rhetorical support for Greece’s and Cyprus’ trilateral diplomatic fora with Israel and Egypt. Washington should also strengthen Greece’s ability to defend U.S. interests by increasing bilateral military-to-military ties, including by providing meaningful amounts of foreign military financing (FMF) for Greece to purchase U.S. weapons and materiel. Depending on the trajectory of relations with Turkey, American policymakers should also consider how they might strengthen the U.S. security relationship with Cyprus, which until December 2019 was largely blocked by a U.S. arms embargo. Consideration of additional steps would have to be undertaken in conjunction with an assessment of broader U.S. efforts to resolve the Cyprus issue as a whole. The United States should explore options to bolster its own forward military presence in Greece, and should view Greece and potentially Cyprus as viable, and reliable, options for relocating U.S. military assets currently deployed in Turkey. With Greece indicating its willingness to host most or all these forces, American policymakers should explore relocating some forces to Greece and develop options for further relocations in the event that their continued presence in Turkey becomes unsustainable.

Click here to read the report.

Brexit: Η συνέχεια της αρχής του τέλους για την ΕΕ

1

Νεγρεπόντη-Δελιβάνη Μαρία

3 Φεβρουαρίου 2020

Η αποφασιστικότητα των Βρετανών να επανακτήσουν την ανεξαρτησία τους ξεπέρασε, τελικά, όλα τα εμπόδια που επί τριάμισι χρόνια τοποθετούσε η ΕΕ, στο δρόμο προς το Brexit. Το βράδυ της 31ης Ιανουαρίου, από τις 11 και μέχρι τις πρωινές ώρες, οι Βρετανοί πανηγύρισαν την ανάσταση της εθνικής τους κυριαρχίας, ύστερα από 47 χρόνια δουλείας, όπως υποστήριξαν.

Γιόρτασαν με ενθουσιασμό την απελευθέρωσή τους, ανοίγοντας σαμπάνιες, υποστέλλοντας σημαίες της ΕΕ και φωνάζοντας συνθήματα όπως ανάμεσα και σε άλλα «αντίο Ευρώπη», «ποτέ, ποτέ, ποτέ οι Βρετανοί σκλάβοι», και επαναλαμβάνοντας με ενθουσιασμό τη δήλωση του αρχιτέκτονα του Brexit Nigel Farage, ότι «εφεξής οι Βρετανοί θα δέχονται διαταγές μόνο από τη δική τους πατρίδα και όχι από την ΕΕ» .

Η Βρετανία είναι η πρώτη χώρα, που έκοψε τον ομφάλιο λώρο με την ΕΕ , παρότι ανήκε στον πυρήνα των χωρών που την δημιούργησαν. Ήταν, ασφαλώς, μια πολύ δύσκολη και πολύ θαρραλέα απόφαση η οποία, σε πείσμα τού, προς το παρόν, αδιευκρίνιστου μελλοντικού της τοπίου, υπόσχεται ότι θα αποδώσει θετικούς καρπούς.

Ο πανικός της ΕΕ για την αποχώρηση του ιδρυτικού μέλους της ήταν απολύτως δικαιολογημένος όπως το ίδιο και η, επί τριάμισι χρόνια, απεγνωσμένη χρήση αποτρεπτικών μηχανισμών εναντίον του Brexit, με κορωνίδα τους, την προσφιλή μεθόδευση της ΕΕ, για επανάληψη του κρίσιμου δημοψηφίσματος, που όμως στην περίπτωση της Βρετανίας απέτυχε.

Τι οδήγησε στο Brexit

Όπως είναι γνωστό στο μακρύ αυτό διάστημα του αιωρούμενου Brexit οι Βρετανοί απειλούνταν, με τη συμπαράσταση σημαντικής μερίδας των διεθνών ΜΜΕ, με τρομοκρατικές επιπτώσεις που δήθεν τους ανέμεναν αν, τελικά, αποφάσιζαν να υλοποιήσουν το Brexit. Το γεγονός ότι η πλειοψηφία του αγγλικού λαού άντεξε στις ενορχηστρωμένες αυτές πιέσεις επιβεβαιώνει την έντονη επιθυμία του να δώσει τέλος σε αυτή την ευρωπαϊκή περιπέτεια, που άρχισε με τους καλύτερους δυνατούς οιωνούς, αλλά που δυστυχώς κατέληξε σε αποτυχία.

Στον τελικό θρίαμβο του Brexit είχαν σημαντική συμβολή και οι εμπεριστατωμένες αναλύσεις των Βρετανών οικονομολόγων, που όπως είναι γνωστό, συγκαταλέγονται μεταξύ των καλύτερων της υφηλίου. Η απόφαση απόσυρσης των Βρετανών από την ΕΕ προστίθεται σε σωρεία χρόνιων και άλυτων προβλημάτων της, επιταχύνοντας τη διεργασία αποσύνθεσης της.

Δεν πρόκειται μόνο για την παταγωδώς αποτυχημένη κοινή μακροοικονομική πολιτική της, που επιβλήθηκε στο σύνολο των κρατών-μελών της, παραβλέποντας τις τόσο διαφοροποιημένες διαρθρώσεις τους. Ούτε όμως και μόνο για τη βιασύνη δημιουργίας του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, που δεν επιβιώνει χωρίς τη μόνιμη στήριξη αντιπληθωριστικής πολιτικής.

Η ΕΕ επιβαρύνεται ακόμη και με την αθέτηση του συνόλου των αρχικών της υποσχέσεων, αλλά και με την αυθαίρετη πρόταξη των επί μέρους εθνικών συμφερόντων των ισχυρότερων κρατών-μελών, κυρίως της Γερμανίας, που στραγγαλίζει ποικιλοτρόπως τα δίκαια του ευρωπαϊκού Νότου. Πως, να εξακολουθήσουν να γίνονται σεβαστές οι θεωρητικά εξαιρετικές ιδρυτικές προδιαγραφές της ΕΕ, όταν στην πορεία της υιοθετεί απαράδεκτες αυταρχικές συμπεριφορές, που εξουθενώνουν τα ασθενέστερα κράτη-μέλη της;

Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση της Ελλάδας

Ενδεικτικά αναφέρω την αυταπόδεικτη ενδοοικογενειακή κακοποίηση της Ελλάδας, όπως αυτή αβίαστα προκύπτει από την κυνική ευρωπαϊκή ομολογία ότι «για να σωθούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες, καταστράφηκε η Ελλάδα». Ή ακόμη την αφ’ υψηλού άρνηση της Γερμανίας να πληρώσει τα δυσθεώρητα ποσά που χρωστά στην Ελλάδα, από τα κατοχικά δάνεια και τις κατοχικές καταστροφές. Την ίδια στιγμή που απαιτεί από την Ελλάδα να εξαθλιώνεται προοδευτικά για να πληρώνει απρόσκοπτα τα δικά της χρέη.

Και για να μη μείνω στην Ελλάδα, αναφέρω ακόμη τη φαεινή, γερμανική πάντοτε, πρωτοβουλία για διάνοιξη των συνόρων της Ευρώπης, προκειμένου να υποδεχθεί, με ανεξέλεγκτο τρόπο, μετανάστες-πρόσφυγες αλλά και τρομοκράτες, από απανταχού της Γης. Η γερμανική αυτή επιλογή, που κατέληξε σε τραγωδία, για εκατομμύρια δυστυχισμένους ανθρώπους δεν ήταν και δεν θα μπορούσε να είναι η λύση, στα προβλήματά τους.

Το μεταναστευτικό δρομολογεί, ωστόσο, το τέλος για εκείνα τα κράτη-μέλη της Ευρώπης, που δεν τόλμησαν ή δεν μπόρεσαν να κλείσουν τα σύνορά τους. Σε αυτά ανήκει και η Ελλάδα. Υπάρχει ακόμη και σωρεία άλλων αυταρχικών παρεμβάσεων στην εθνική κυριαρχία των κρατών-μελών, που στοχεύουν στη διατήρηση ενός αρρωστημένου συστήματος.

Υπονοώ φυσικά, την επιλογή και επιβολή, από το διευθυντήριο της ΕΕ, Ευρωπαίων πολιτών σε θέσεις-κλειδιά του δημόσιου τομέα των κρατών-μελών, καθώς και την ανακύκλωση τους, έτσι ώστε να περιορίζονται στο ελάχιστο οι όποιες αντιδράσεις σε απαράδεκτα μέτρα και πολιτικές της ΕΕ, αλλά και να εκθειάζονται οι θετικές τους συνέπειες, αυτές που εξαθλιώνουν, κατά περίπτωση, ολόκληρα έθνη.

Για τις ευρέως γνωστές αυτές περιπτώσεις δεν υπάρχει, βέβαια, κατά κυριολεξία, αποδεικτικό υλικό. Υπάρχει, όμως, άφθονο ιδεατό “φωτογραφικό” υλικό, αρκετό για να συμπληρώσει μεγάλα άλμπουμ στις υποτελείς χώρες της ΕΕ.

Η αμηχανία της ΕΕ

Το Brexit βύθισε σε αμηχανία την ΕΕ, η οποία τώρα προσπαθεί να παρηγορηθεί με την προετοιμασία σκληρής αντιμετώπισης της Βρετανίας, αναφορικά με τις μελλοντικές σχέσεις μαζί της. Ωστόσο, το Brexit δεν είναι ο μοναδικός πονοκέφαλος της ΕΕ, καθώς εδώ και καιρό πληθαίνουν τα προβλήματά της, που θέτουν σε αμφισβήτηση τη συνέχιση ύπαρξης της.

Ο μεγάλος όμως κίνδυνος εισβάλλει με τη γενικευμένη αντίδραση των κρατών-μελών, εναντίον αυτής της μεταλλαγμένης ΕΕ, που δεν είναι πια σε θέση να πείσει τα κράτη-μέλη της για τις καλές της προθέσεις. Πρόκειται για τη στροφή τους προς τις αποκαλούμενες (από τα έντρομα, για την τύχη που τα περιμένει, παραδοσιακά κόμματα) λαϊκίστικες κυβερνήσεις ή λαϊκίστικα κόμματα. Πολλές είναι οι διαφορές αυτών των νέο-εμφανιζόμενων πολιτικών κομμάτων, σε σύγκριση με τα παραδοσιακά κόμματα και κυβερνήσεις.

Κυρίαρχα στοιχεία αυτών των διαφορών είναι η επαναφορά του εκδιωχθέντος, από την παγκοσμιοποίηση, εθνικισμού, η εχθρότητα εναντίον της ΕΕ και η απόρριψη βασικών πλευρών του φιλελευθερισμού. Ήδη, στον χάρτη της Ευρώπης είναι ελάχιστες πια οι περιοχές που δεν έχουν καταληφθεί, είτε από αμιγώς λαϊκίστικες κυβερνήσεις, είτε από μεικτές/υβριδικές, που επεξεργάζονται το τέλος της ΕΕ.

Η τύχη της ήδη ανεξάρτητης Βρετανίας απασχολεί την ΕΕ στην προσπάθειά της να εφεύρει τόσες και τόσο σοβαρές δυσκολίες στη μεταβατική της περίοδο, ώστε να αποθαρρυνθούν και άλλα κράτη-μέλη, που τυχόν θα ήθελαν να ακολουθήσουν το παράδειγμά της. Και ταυτόχρονα, να δοθεί έτσι ένα γενικότερο μήνυμα για το ότι η είσοδος στην ΕΕ είναι εύκολη, αλλά η έξοδος από αυτήν περνά μέσα από ναρκοπέδια.

Ωστόσο, για τους αντικειμενικούς οικονομολόγους των οποίων η γνώμη δεν δεσμεύεται από υποχρεώσεις και συμφέροντα, το μέλλον της ελεύθερης πια Βρετανίας διαγράφεται ελπιδοφόρο, ενώ οι όροι της μεταβατικής της περιόδου κρίνονται ανίσχυροι για να την βλάψουν.

 

Οι σχέσεις Ελλάδας – Αλβανίας στη δεκαετία του 1980 και ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός

1

Η “περίεργη” έκθεση Αβέρωφ για το βορειοηπειρωτικό (1945) που είδε το φως της δημοσιότητας το 1978- Ο θάνατος του Τίτο και τα πρώτα σημάδια διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας- Το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία- Η πολιτική του Α. Παπανδρέου απέναντι στην Αλβανία- Ο μητροπολίτης Σεβαστιανός: ένθερμος πατριώτης ή εθνικιστής;

​Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες περιόδους των ελληνοαλβανικών σχέσεων, ήταν αναμφίβολα η δεκαετία του 1980. Άλλωστε, η συγκεκριμένη δεκαετία ήταν γενικότερα περίοδος κοσμογονικών εξελίξεων, ειδικά στο λυκόφως της. Ο θάνατος του Τίτο (1980), που σήμανε την αρχή του τέλους της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας, η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981, ο θάνατος του Ενβέρ Χότζα (1985), οι θεαματικές αλλαγές στην ΕΣΣΔ, η πτώση του τείχους του Βερολίνου (1989) και η κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ, έφεραν τα πάνω κάτω όχι μόνο στα Βαλκάνια και την Ευρώπη, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Με τις σχέσεις Ελλάδας και Αλβανίας από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 ως τις αρχές της δεκαετίας του ’90, θα ασχοληθούμε στο σημερινό μας άρθρο, ελπίζοντας ότι θα ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα και για μερικά επιμέρους ζητήματα, που όμως έχουμε δει σε σχόλια αναγνωστών, απασχολούν ευρύτερα την κοινή γνώμη. Παράλληλα, θα ασχοληθούμε και με τον αοίδιμο Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Σεβαστιανό, ο οποίος λειτουργούσε ως ένας άτυπος αρχηγός των Βορειοηπειρωτών και θα δούμε κατά πόσες ενέργειές του ήταν αποτελεσματικές ή ατελέσφορες.

Να σημειώσουμε εδώ, ότι σχεδόν όλα τα στοιχεία, προέρχονται από το βιβλίο του Διδάκτορα Ιστορίας του ΑΠΘ Σταύρου Γ. Ντάγιου “ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΑ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑΣ ΔΥΣΠΙΣΤΙΑΣ”, εκδόσεις LITERATUS 2015. Ευχαριστούμε θερμά τον κύριο Ντάγιο για την άδεια που μας παραχώρησε να χρησιμοποιήσουμε στοιχεία από το βιβλίο του. Κάποια στοιχεία, που βλέπουν για πρώτη φορά, πιθανότατα, το φως της δημοσιότητας, είναι γνωστά σε μας λόγω καταγωγής από το ακριτικό Πωγώνι του νομού Ιωαννίνων.

 Η έκθεση Αβέρωφ (1945) και η δημοσίευσή της το 1978

Ο Ευάγγελος Αβέρωφ Τοσίτσας (1910-1990), γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας, καταγόταν όμως από την ιστορική οικογένεια του Μετσόβου. Από το 1946, που εκλέχθηκε για πρώτη φορά βουλευτής Ιωαννίνων, ως τον θάνατό του, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ελληνική πολιτική σκηνή. Από το 1974 ως το 1981, διετέλεσε Υπουργός Εθνικής Άμυνας και από το 1981 ως το 1984, υπήρξε πρόεδρος της Ν.Δ. Όταν το περιοδικό “Αντί” σε δύο τεύχη του (105, 12/8/1978 και 107, 9/9/1978), δημοσίευσε μια (ετεροχρονισμένη) έκθεσή του για το Βορειοηπειρωτικό (Πα/225/3-2-1945, της 3ης Φεβρουαρίου 1945), την οποία είχε στείλει από τη Ρώμη προς το ΓΕΣ, υπό την ιδιότητά του ως “κατ’ απονομήν” επικούρου υποπλοιάρχου ΠΝ που υπηρετούσε τότε στην Ιταλία στη Διασυμμαχική Επιτροπή (Ελληνική Υποεπιτροπή Εκτοπισθέντων Προσώπων), ξέσπασε σάλος, καθώς υιοθετούσε πολλές από τις αλβανικές θέσεις για τη Βόρειο Ήπειρο και μάλιστα σε μία εποχή, στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, που η χώρα μας σκόπευε να θέσει θέμα Βορείου Ηπείρου στις διεθνείς διασκέψεις που θα ακολουθούσαν. Ας δούμε μερικά αποσπάσματα της έκθεσης αυτής “… οι ελληνόφωνοι της Αλβανίας, αποτελούν μια μικρή διεσπαρμένη μειοψηφία, μία αναλογία μικρή, αποκλείουσα την εθνικολογικήν βάσιν των διεκδικήσεών μας… Υπάρχουν πολλοί Έλληνες της Βορείου Ηπείρου, οι οποίοι με φανατισμό μάλιστα, υπεστήριζαν ότι μόνον η γλώσσα τους είναι ελληνική, ενώ οι ίδιοι αισθάνονται σαν γνήσιοι Αλβανοί… Το ελληνόφωνον στοιχείον της Αλβανίας, όχι απλώς δεν καταπιέζεται, αλλά και ουδόλως επιθυμεί την ένωσιν με την Ελλάδα….

Κατά τους Αλβανούς, οι εκ των ορθοδόξων της Ν. Αλβανίας (Β. Ήπειρος), έχοντες την ελληνικήν μητρικήν γλώσσαν, ανέρχονται εις 26-30 χιλιάδες ψυχών.

Κατά δε τους ημετέρους τους γνωρίζοντες τα πράγματα, ούτοι ανέρχονται εις 60 χιλιάδες ψυχών… Η Ελλάς κινδυνεύει να χαρακτηρισθεί η χώρα με πείσμονας ιμπεριαλιστικάς βλέψεις, αν συνεχίσει να διεκδικεί την Βόρειον Ήπειρον, έστω και αν μας παραχωρείτο υπό των μεγάλων συμμάχων μας”.

Φυσικά, η δημοσίευση της έκθεσης αυτής, προκάλεσε σφοδρότατες αντιδράσεις. Ο Ε. Αβέρωφ, δήλωσε αρχικά σε επιστολή του, ότι δεν έβρισκε την έκθεση αυτή στα αρχεία του, αλλά αργότερα τόνισε ότι την είχε συντάξει ο ίδιος από πληροφορίες που είχε συλλέξει από Αλβανούς…

Οι βορειοηπειρωτικοί σύλλογοι, χαρακτήρισαν το έγγραφο αυτό κατάπτυστο και προδοτικό, ενώ τον Αβέρωφ ψευδολόγο, κυνικό, οπορτουνιστή και αδίστακτο δημοκόπο, όργανο των Άγγλων και των Αλβανών και την έκθεσή του ψευδή και παραπλανητική.

Στην έκθεση αυτή τόνιζαν, προδίδεται, συκοφαντείται και υβρίζεται το ελληνικό στοιχείο της Βορείου Ηπείρου, ενώ οι ομογενείς της Αμερικής τόνιζαν ότι επηρέασε αρνητικά όλη τη μεταπολεμική πολιτική της Ελλάδας στο Βορειοηπειρωτικό.

Ο πρώην πρόεδρος της ΠΟΑΚ(Α) (Πανηπειρωτική Ομοσπονδία Αμερικής και Καναδά) Βασίλης Φώτος, χαρακτήρισε τον Αβέρωφ “ψυχρό, αδιάφορο και ανάλγητο προς το δράμα των Βορειοηπειρωτών, νεκροθάφτη των εθνικών δικαίων, ασεβή προς τις θυσίες και τους ασίγαστους αγώνες των Βορειοηπειρωτών για να την αποτίναξη του ξένου ζυγού”. Ο Φώτος θεωρούσε την έκθεση βδελυρό ψέμα την οποία “δεν θα ετόλμα να συντάξει ούτε ο πιο φανατικός Αλβανός”.

Η εφημερίδα “National Herald”, φιλοξένησε συνέντευξη του Παναγιώτη Σίλη (30/8/1978), Βορειοηπειρώτη που είχε “δραπετεύσει” από την Αλβανία, που κατηγόρησε τον Αβέρωφ ότι όλα όσα ανέφερε στην έκθεση ήταν ψευδή και ανυπόστατα. Το θέμα είχε φέρει στη Βουλή, ο τότε βουλευτής Ηρακλείου της ΕΔΗΚ Κωνσταντίνος Μπαντουβάς.

Δεν γνωρίζαμε την έκθεση Αβέρωφ και μας προκάλεσαν δυσάρεστη έκπληξη, όσα διαβάσαμε σ’ αυτή. Ο Σταύρος Ντάγιος γράφει:

“Είναι προφανές ότι η έκθεση του Αβέρωφ δεν είναι αντικειμενική, αλλά ούτε και πατριωτική και, ασφαλώς, έπαιξε ρόλο στις επιλογές της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας. Το έγγραφο αυτό προκάλεσε και εξακολουθεί να προκαλεί ερωτηματικά και αγανάκτηση στον βορειοηπειρωτικό ελληνισμό για έναν πολιτικό ο οποίος άσκησε επί σειρά χρέη υπουργού Εξωτερικών και χειρίστηκε αποκλειστικά τα ελληνοαλβανικά.

 Οι ελληνοαλβανικές σχέσεις τη δεκαετία του 1980

Ο Τίτο, ηγέτης της ενωμένης Γιουγκοσλαβίας, το 1978 σε μία ολιγόλεπτη τηλεοπτική του συνέντευξη, εμφανίστηκε ασθενής και καταβεβλημένος. Δήλωσε ότι θα διαψευστούν οικτρά όσοι προβλέπουν διάλυση της Γιουγκοσλαβίας μετά τον θάνατό του, καθώς η χώρα του ήταν μεγάλη, εξοικειωμένη με τους πολέμους και είχε στρατό από 8.000.000 ένοπλους άνδρες, που μπορούσαν να αποκρούσουν κάθε εισβολή από τη Σοβιετική Ένωση. Βέβαια, δεν φανταζόταν ότι ο εχθρός βρισκόταν στη Δύση και όχι στον Βορρά…

Στις 4 Μαΐου 1980, ο Τίτο πέθανε σε ηλικία 88 ετών. Τον Δεκέμβριο του 1980, η Πολωνία προκαλούσε τριγμούς στο ανατολικό μπλοκ, καθώς εργάτες, αγρότες και φοιτητές ενώθηκαν στο κίνημα του Λεχ Βαλέσα και αμφισβήτησαν ανοιχτά το κρατικό καθεστώς.

Απ’ τον Ιούλιο του 1978, είχαν διαρραγεί οι σχέσεις Αλβανίας-Κίνας. Η ασιατική χώρα, ανέστειλε την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την Αλβανία και ανακάλεσε τους ειδικούς που είχε στείλει σ’ αυτή και ήταν περισσότεροι από 500 άτομα.

Τον Μάρτιο του 1981, ξέσπασαν εκτεταμένες αλυτρωτικές ταραχές στο Κόσοβο, που αποτελούσαν το πρελούδιο για ότι θα ακολουθούσε. Το Βελιγράδι, κατηγορούσε ευθέως τα Τίρανα, ότι βρίσκονται πίσω τις ταραχές αυτές. Άλλωστε από τη δεκαετία του ’60, Αλβανοί μυστικοί πράκτορες δρούσαν στο Κόσοβο και Γιουγκοσλάβοι πράκτορες στην Αλβανία.

Η εσωτερική κατάσταση στην Αλβανία, σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, ήταν τραγική. Ο Χότζα εφάρμοζε το πιο σκληρό σταλινικό και δογματικό πρότυπο και στην οικονομία το πιο αντιπαραγωγικό, ενώ η χώρα του παρέμενε ερμητικά απομονωμένη απ΄τον υπόλοιπο κόσμο.

Μεχμέτ Σέχου, πρωθυπουργός Αλβανίας

Στις 17 Δεκεμβρίου 1981, ο Μεχμέτ Σέχου πρωθυπουργός της Αλβανίας, αυτοκτόνησε σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή. Η σύλληψη της συζύγου του και άλλων συγγενών του όμως στη συνέχεια και οι διώξεις στενών συνεργατών του, καθώς και η μετά θάνατον ανακήρυξή του ως ενός “από τους πιο επικίνδυνους προδότες και εχθρούς της χώρας του”, μάλλον επιβεβαιώνουν τις εικασίες ότι ο Σέχου δολοφονήθηκε με εντολή του Χότζα…

Στις 18 Οκτωβρίου 1981, ανέβηκε στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο πρωθυπουργός, τότε, της Αλβανίας Σέχου, απέστειλε ένα θερμό χαιρετιστήριο τηλεγράφημα στον Έλληνα ομόλογό του, στο οποίο χαρακτήριζε “καλή ευκαιρία” την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία. Η τοποθέτηση του Ηπειρώτη Κάρολου Παπούλια στη θέση του Υφυπουργού Εξωτερικών και η ανάθεση σ’ αυτόν των εληνοαλβανικών θεμάτων, δημιουργούσαν πρόσθετες ελπίδες.

Σε συνάντησή του με τον Αλβανό πρέσβη στην Αθήνα Ξενοφώντα Νούση, ζήτησε το άνοιγμα του μεθοριακού σταθμού της Κακαβιάς, ενώ ο Νούση(ς), την άρση του εμπολέμου. Ο Κ. Παπούλιας, τόνισε ότι “προς το παρόν”, η ελληνική κυβέρνηση αδυνατούσε να προβεί σε μια τέτοια ενέργεια γιατί θα προκαλούσε την κοινή γνώμη.

Τον Φεβρουάριο του 1984, με αφορμή τα 70 χρόνια από την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Βορείου Ηπείρου, έγιναν στην Αθήνα πάνδημο συλλαλητήριο και μεγαλειώδης πορεία προς την αλβανική πρεσβεία, με σταυρωμένη μια νεαρή (αλληγορικά για τη Β. Ήπειρο).

Παράλληλα βορειοηπειρωτικές οργανώσεις (ΚΕΒΑ και ΣΦΕΒΑ), διοργάνωναν συγκεντρώσεις και συλλαλητήρια.

Επίσης, πολιτικοί πρόσφυγες από την Αλβανία και Βορειοηπειρώτες έκαναν απεργία πείνας απέναντι από την αλβανική πρεσβεία, προκαλώντας όξυνση στις σχέσεις των δύο χωρών.

​Η επίσκεψη του Αλβανού υφυπουργού Εξωτερικών Muhamet Kapllani στην Αθήνα, τον Ιούνιο του 1984, δεν είχε ουσιαστικά αποτελέσματα. Τον Δεκέμβριο του 1984, επισκέφθηκε τα Τίρανα, ως Αναπληρωτής ΥΠΕΞ πλέον, ο Κάρολος Παπούλιας.

Πήγε ακόμα στο Μπεράτι, το Αργυρόκαστρο και τους Άγιους Σαράντα. Η ελληνική αντιπροσωπεία κατέθεσε στεφάνι στην Πρεμετή, στο ύψωμα 731, όπου είχαν γίνει το 1941 σφοδρές μάχες με τους Ιταλούς.

Στις 12 Ιανουαρίου 1985, παρουσία 4.000 Ελλήνων και Αλβανών πολιτών, άνοιξε η συνοριακή διάβαση της Κακαβιάς. Το άνοιγμα ωστόσο, ήταν τυπικό, ως το 1981. Το 1985, επισκέφθηκαν την Αλβανία 1.326 Έλληνες, το 1986 4.718 και τους πρώτους εφτά μήνες του 1987, 5.447. Αντίθετα, το 1980 είχαν επισκεφθεί την Ελλάδα 7 άτομα από την Αλβανία, το 1983 42 άτομα, το 1984 87 άτομα, το 1985 301, το 1986 535 και τους πρώτους επτά μήνες του 1987, 522.

Στις 28 Αυγούστου 1987 με “πράξη” του Υπουργικού Συμβουλίου, η ελληνική κυβέρνηση ήρε τον νόμο περί εμπολέμου και αποχαρακτήρισε την Αλβανία ως εχθρικό κράτος, αφού η συντήρηση της “παράδοξης” αυτής πράξης αποτελούσε τροχοπέδη στην ταχύτερη και ανεμπόδιστη πρόοδο και ανάπτυξη των σχέσεων των δύο χωρών. Το γεγονός αυτό, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην Ελλάδα. Ο τότε αρχηγός της ΝΔ και επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, χαρακτήρισε πράξη εθνικής μειοδοσίας την άρση του εμπολέμου, η οποία δεν δεσμεύει τον ελληνικό λαό που θα συνέχιζε την αμέριστη συμπαράστασή του προς τους δοκιμαζόμενους Βορειοηπειρώτες αδελφούς.

​Στο μεταξύ στις 11 Απριλίου 1985, είχε πεθάνει ο Ενβέρ Χότζα. Ο διάδοχός του Ραμίζ Αλία (1925-2011), συνεργάτης και συγγενής του εξ αγχιστείας, αποδείχτηκε “πολύ λίγος”. Στις 2 Ιουλίου 1990, χιλιάδες Αλβανοί, ζήτησαν πολιτικό άσυλο στις δυτικές πρεσβείες. Η εφημερίδα Bashkimi τους χαρακτήρισε χούλιγκαν! Τον Δεκέμβριο του 1990, εξεγέρθηκαν οι φοιτητές στην Αλβανία. Μαζί τους, ενώθηκαν οι ανθρακωρύχοι της Βαλίας, που ζητούσαν το τέλος του κομμουνιστικού καθεστώτος.

Εσπευσμένα, η 5η ολομέλεια της ΚΕ του ΚΕΑ Αλβανίας, σε έκτακτη συνεδρίαση, αποφάσισε να επιτρέψει την ίδρυση ανεξάρτητων πολιτικών σχηματισμών. Στις 14 Δεκεμβρίου 1990, ιδρύθηκε το πρώτο αντιπολιτευτικό κόμμα στην Αλβανία. Το Δημοκρατικό Κόμμα, με αρχηγό τον Σαλί Μπερίσα, που κέρδισε τις εκλογές της 22/3/1992, δίνοντας ένα τέλος στην μακρόχρονη κυριαρχία του κομμουνισμού στην Αλβανία.

​Ο Μητροπολίτης Σεβαστιανός

Φυσικά, η κατάσταση της ελληνικής μειονότητας στην Αλβανία, δεν βελτιώθηκε ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1980. Διώξεις, φυλακίσεις, ηλεκτροφόρα σύρματα στα σύνορα και χωρικοί που δούλευαν στα χωράφια, υπό το άγρυπνο βλέμμα και τα όπλα των Αλβανών στρατιωτών (Πωγώνι, Κακαβιά κλπ.)

Στις 10/7/1981, πέθανε στις αλβανικές φυλακές Μπουρελίου ο Γιάννης Κόλλιας από την Κουλουρίτσα της Δρόπολης. Εξέτιε ποινή φυλάκισης 15 ετών, από τις 10/3/1979, γιατί σύμφωνα με καταγγελία πράκτορα της μυστικής υπηρεσίας Sigurimi, έκανε τον σταυρό του! Το σώμα του δεν δόθηκε στους δικούς του για να ταφεί, επειδή όπως τους είπαν οι Αλβανοί, έπρεπε πρώτα, ο νεκρός να εκτίσει την ποινή του!!! Το 1987,Αλβανοί συνοριοφύλακες σκότωσαν στο Αργυρόκαστρο τον Σπύρο Κόκκολη και έδεσαν το άψυχο σώμα του σε τρακτέρ για παραδειγματισμό…

Την 1/10/1989 τα αδέλφια Γιώργος, Κώστας, Τάκης και Οδυσσέας Πράσσος, από το χωριό Πέπελη της Β. Ηπείρου, με γνωστό και στους Πωγωνήσιους μοναστήρι, προσπαθούσαν να διαφύγουν στην Ελλάδα. Συνελήφθησαν όμως κοντά στο χωριό Γριάσδιανη. Ξυλοκοπήθηκαν ανηλεώς, δέθηκαν απ’ τον λαιμό με τριχιά, δέθηκαν σε τρακτέρ και περιφέρονταν στους δρόμους, υποχρεώνοντας τους απλούς πολίτες να τους χτυπάνε. Δύο από τα τέσσερα αδέλφια, έχασαν τη ζωή τους…

Τη δεκαετία του 1980, ηγετική θέση στον βορειοηπειρωτικό αγώνα, από το ελληνικό βέβαια έδαφος, ανέλαβε ο Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης Σεβαστιανός. Γεννήθηκε στα Καλογριανά Καρδίτσας στις 20 Ιουνίου του 1922. Το κοσμικό του όνομα ήταν Σωτήριος Οικονομίδης. Φοίτησε στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1957 ως το 1967, διετέλεσε ιεροκήρυκας της Μητρόπολης Ιωαννίνων. Το 1967, εκλέχθηκε Μητροπολίτης Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης. Το 1982, ίδρυσε τη Συντονιστική φοιτητική Ένωση Βορειοηπειρωτικού Αγώνα (ΣΦΕΒΑ), την οποία στη συνέχεια ενίσχυσε οικονομικά. Το 1983, απευθύνθηκε στις Μεγάλες Δυνάμεις, ζητώντας τη βοήθειά τους για το Βορειοηπειρωτικό. Καταδίκαζε τις ενέργειες Παπούλια, ενώ ο ραδιοφωνικός σταθμός της Μητρόπολης από την Κόνιτσα, εμψύχωνε τους ομογενείς στη Β. Ήπειρο. Το 1984, επισκέφθηκε τις Η.Π.Α. για να προβάλλει τις θέσεις του ως «μικρός εθνάρχης της Βορείου Ηπείρου», όπως τον αποκαλούσε η ΠΟΑΚ. Δήλωνε («Καθημερινή», 1/10/1984), ότι δέχεται μόνο τη μεταφορά της έδρας της Μητρόπολής του, από την Κόνιτσα στο Αργυρόκαστρο. Παράλληλα, τέθηκε θέμα ασφάλείας του, καθώς υπήρχαν πληροφορίες ότι Αλβανοί πράκτορες είχαν εντολή να τον δολοφονήσουν, κάτι που ο Χότζα διέψευσε κατηγορηματικά. Επισκέφθηκε το Αμερικανικό Κογκρέσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καταγγέλλοντας τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των Βορειοηπειρωτών. Το 1987, ίδρυσε τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Βορειοηπειρωτικού Αγώνα (ΠΑΣΥΒΑ), με έδρα την Κόνιτσα.

Στο ακριτικό χωριό Ζάβροχο του Πωγωνίου, φρόντισε να υψωθεί ένας τεράστιος μαρμάρινος σταυρός για να τον βλέπουν οι Βορειοηπειρώτες. Ο σταυρός φωτιζόταν στη διάρκεια της νύχτας και υπάρχει μέχρι σήμερα. Στο ίδιο χωριό, τοποθέτησε μεγάφωνα, για να ακούνε οι «σκλαβωμένοι αδελφοί μας στη Β. Ήπειρο», όπως έλεγε, τις θείες λειτουργίες, ιδιαίτερα τη λειτουργία το βράδυ της Ανάστασης. Μετά το άνοιγμα των συνόρων, αγωνίστηκε για την παραμονή των Βορειοηπειρωτών στις εστίες τους. Κομμουνιστικά σωματεία και οργανώσεις του ΠΑΣΟΚ στην Κόνιτσα τον αποκαλούσαν «εγκληματία ρασοφόρο» και ο «Ριζοσπάστης», «άγιο του μίσους». Η «Ελευθεροτυπία» χαρακτήριζε τις διαδηλώσεις των Βορειοηπειρωτών «πεζοδρομιακή οχλαγωγία». Ο Σεβαστιανός, απεβίωσε στις 12 Δεκεμβρίου 1994 και τάφηκε στην Ιερά Μονή Μολυβδοσκέπαστου Κονίτσης. Ανδριάντας του βρίσκεται στην Κόνιτσα και προτομή του στην Αθήνα.

Πηγές: ΣΤΑΥΡΟΣ Γ. ΝΤΑΓΙΟΣ, «ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΙΑ» 50 ΧΡΟΝΙΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑΣ ΔΥΣΠΙΣΤΙΑΣ», εκδόσεις LITERATUS 2015.
ΒΑΣ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ, «ΒΟΡΕΙΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ, η συνεχιζόμενη ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ», ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ε. ΡΗΓΑ.

Μιχάλης Στούκας – protothema.gr /himara

 

The Geopolitics of Greece: A Sea at its Heart

0

STRATFOR

Throughout the history of Greece, its geography has been both a blessing and a curse, a blessing because it allowed Greece to dominate the “known Western world” for a good portion of Europe’s ancient history due to a combination of sea access and rugged topography. In the ancient era, these were perfect conditions for a maritime city-state culture oriented toward commerce and one that was difficult to dislodge by more powerful land-based opponents. This geography incubated the West’s first advanced civilization (Athens) and produced its first empire (ancient Macedon).

However, Greek geography is also a curse because it is isolated on the very tip of the rugged and practically impassable Balkan Peninsula, forcing it to rely on the Mediterranean Sea for trade and communication. None of the Greek cities had much of a hinterland. These small coastal enclaves were easily defendable, but they were not easily unified, nor could they become large or rich due to a dearth of local resources. This has been a key disadvantage for Greece, which has had to vie with more powerful civilizations throughout its history, particularly those based on the Sea of Marmara in the east and the Po, Tiber and Arno valleys of the Apennine Peninsula to the west.

Peninsula at the Edge of Europe

Greece is located in southeastern Europe on the southernmost portion of the Balkan Peninsula, an extremely mountainous peninsula extending south from the fertile Pannonian plain. The Greek mainland culminates in what was once the Peloponnesian Peninsula and is now a similarly rugged island separated by the man-made Corinth Canal. Greek mountains are characterized by steep cliffs, deep gorges and jagged peaks. The average terrain altitude of Greece is twice that of Germany and comparable to the Alpine country of Slovenia. The Greek coastline is also very mountainous with many cliffs rising right out of the sea.

Greece is easily recognizable on a map by its multitude of islands, about 6,000 in total. Hence, Greece consists of not only the peninsular mainland but almost all of the Aegean Sea, which is bounded by the Dodecanese Islands (of which Rhodes is the largest) in the east, off the coast of Anatolia, and Crete in the south. Greece also includes the Ionian Islands (of which Corfu is the largest) in the west and thousands of islands in the middle of the Aegean. The combination of islands and rugged peninsular coastline gives Greece the 10th longest coastline in the world, longer than those of Italy, the United Kingdom and Mexico.

Mountainous barriers in the north and the northeast mean that the Greek peninsula is largely insulated from mainland Europe. Throughout its history, Greece has parlayed its natural borders and jagged terrain into a defensive advantage. Invasion forces that managed to make a landing on one of the few Greek plains were immediately met by high-rising cliffs hugging the coastline and well-entrenched Greek defenders blocking the path forward. The famous battle of Thermopylae is the best example, when a force of 300 Spartans and another 1,000 or so Greeks challenged a Persian force numbering in the hundreds of thousands. The Ottomans fared better than the Persians in that they actually managed to conquer Greece, but they ruled little of Greece’s vast mountainous interior, where roving bands of Greek brigands — called khlepts — blocked key mountain passes and ravines and entered Greek lore as heroes. To this day, its rugged topography gives Greece a regionalized character that makes effective, centralized control practically impossible. Everything from delivering mail to collecting taxes — the latter being a key factor in Greece’s ongoing debt crisis — becomes a challenge.

With rugged terrain come defensive benefits, but also two geographic handicaps. First, Greece is largely devoid of any land-based transport routes to mainland Europe. The only two links between Greece and Europe are the Axios and Strimonas rivers, both which drain into the Aegean in Greek Macedonia. The Axios (also called the Vardar River) is key because it connects to the Morava River in Central Serbia and thus forms an Axios-Morava-Danube transportation corridor. While no part of the river is actually navigable, one can travel up the Balkan Peninsula on valley roads. The Strimonas takes one from Greek Macedonia to Sofia, Bulgaria’s capital, and from there via the Iskar River through the Balkan Mountains to the Danubian plain of present-day Romania. Neither of these valleys is an ideal transportation route, however, since each forces the Greeks to depend on their Balkan neighbors to the north for links to Europe, historically an unenviable position for Greece.

The second handicap for Greece is that its high mountains and jagged coastline leave very little room for fertile valleys and plains, which are necessary for supporting large population centers. Greece has many rivers and streams that are formed in its mountains, but because of the extreme slope of most hills, most of these waterways create narrow valleys, gorges or ravines in the interior of the peninsula. This terrain is conducive to sheep- and goat-herding but not to large-scale agriculture.

This does not mean that there is no room for crops to grow. Indeed, rivers meeting the Aegean and Ionian seas carve short valleys that open to the coast where the sea breeze creates excellent conditions for agriculture. The problem is that, other than in Thessaly and Greek Macedonia, most of these valleys are limited in area. This explains to an extent why Greece, throughout its history, has retained a regionalized character, with each river estuary providing sufficient food production for literally one city-state and with jagged mountain peaks greatly complicating overland communication among these population centers. The only place where this is not the case is in Greek Macedonia — the location of present-day Thessaloniki — where a relatively large agricultural area provided for the West’s first true empire, led by Alexander the Great.

Lack of large areas of arable land combined with poor overland transportation also complicate capital formation. Each river valley can supply its one regional center with food and sufficient capital for one trading port, but this only reinforces Greece’s regionalized mentality. From the perspective of each region, there is no reason why it should supply the little capital it generates to a central government when it could just as well use that capital to develop a naval capability of its own, crucial for bringing in food via the Aegean. This creates a situation where the whole suffers from a lack of coordination and capital generation while substantial resources are spent on dozens of independent maritime regions, a situation best illustrated by ancient Greek city-states, most of which had independent navies. Considering that developing a competent navy is one of the costliest of state endeavors, one can imagine how such a regionalized approach to naval development constrained an already capital-poor Greece.

The lack of capital generation is therefore the most serious implication of Greek geography. Situated as far from global flows of capital as any European country that considers itself part of the West, Greece finds itself surrounded by sheltered ports, most of which are protected by mountains and cliffs that drop off into the sea. This affords Greece little room for population growth, and contributes to its inability to produce much domestic capital. This, combined with the regionalized approach to political authority encouraged by mountainous geography, has made Greece a country that has been inefficiently distributing what little capital it has had for millennia.

Countries that have low capital growth and considerable infrastructural costs usually tend to develop a very uneven distribution of wealth. The reason is simple: Those who have access to capital get to build and control vital infrastructure and thereby make the decisions both in public and working life. In countries that have to import capital, this becomes even more pronounced, since those who control industries and businesses that bring in foreign cash have more control than those who control fixed infrastructure, which can always be nationalized (industries and businesses can move elsewhere if threatened with nationalization). When such uneven distribution of wealth is entrenched in a society, a serious labor-capital (or, in the European context, a left-right) split emerges. This is why Greece is politically similar to Latin American countries, which face the same infrastructural and capital problems, right down to periods of military rule and an ongoing and vicious labor-capital split.

Greek Core: The Aegean

Despite the limitations on its capital generation, Greece has no alternative but to create an expensive defensive capability that allows it to control the Aegean Sea. Put simply, the core of Greece is neither the breadbaskets of Thessaly and Greek Macedonia, nor the Athens-Piraeus metropolitan area, where around half of the population lives. The core of Greece is the Aegean Sea — the actual water, not the coastland — which allows these three critical areas of Greece to be connected for trade, defense and communication. Control of the Aegean also gives Greece the additional benefit of influencing trade between the Black Sea and the Mediterranean. Without control of the Aegean, there simply is no Greece.

To control the Aegean and Cretan seas, Greece has to control two key islands in its archipelago, Rhodes and Crete, as well as the Dodecanese archipelago. With those islands under its control, the Aegean and Cretan seas truly become Greek “lakes.” The other island of importance to Athens is Corfu, which gives Greece an anchor in the Otranto Strait and thus an awareness of threats emerging from the Adriatic.

Anything beyond the main Aegean islands and Corfu is not within the scope of Greece’s basic national security interests and can only be gained by the projection of power. In this strategic context, Cyprus becomes important as a way to distract and flank Turkey and break its communications with the Levant and Egypt, traditional spheres of Istanbul’s (and later Ankara’s) influence. Sicily is also within the range of Greek power projection, and at the height of Greece’s power in ancient times, Sicily was frequently colonized by Greek powers. Controlling Sicily gives Greece the key gateway into the western Mediterranean and brackets off the entire eastern half of the Mediterranean for itself. But neither is essential, and projecting Greek power toward either Sicily or Cyprus in the modern day is extremely taxing, although Greece has attempted it with Cyprus, an attempt that led to a near disastrous military confrontation with neighboring Turkey.

The cost of controlling just the Aegean Sea and its multitude of islands cannot be overstated. Aside from the monumental expense of maintaining a navy, Greece has the additional problem of having to compete with Turkey, which is still considered an existential threat for Greece.

In the modern context, this has also underscored the importance of air superiority over the Aegean. The Greek air force prides itself on maintaining a large and advanced fleet of front-line combat aircraft well in excess of the country’s economic means, and many observers believe that their fighter pilots are among the best and most experienced in Europe — and beyond (they regularly tangle with Turkish pilots over the Aegean).

But maintaining, owning and training a superior air force means that Greece was spending more than 6 percent of its gross domestic product (GDP) on defense, twice what other European countries were spending, just prior to the onset of the current financial crisis (it has since pledged to reduce it significantly, to below 3 percent). With no indigenous capital generation of its own, Greece has been forced to import capital from abroad to maintain such an advanced military. This is in addition to a generous social welfare system and considerable infrastructural needs created by its rugged geography. The result is the ongoing debt crisis that is threatening not only to collapse Greece but also to take the rest of the eurozone with it. The Greek budget deficit reached 13.6 percent of GDP in 2009, and government debt is approaching 150 percent of GDP.

Greece has not always been a fiscal mess. It has, in fact, been everything from a global superpower to a moderately wealthy European state to a political and economic backwater. To understand how this isolated, capital-poor country has devolved, we need to look beyond physical geography and contemplate the political geography of the region in which Greece has found itself throughout history.

From Ancient Superpower…

Ancient Greece gave the Western world its first culture and philosophy. It also gave birth to the study of geopolitics with Thucydides’ History of the Peloponnesian War, which is considered to be a seminal work on international relations. It is an injustice to give the ancient Greek period a quick overview, since it deserves a geopolitical monograph of its own, but a brief look provides a relevant glimpse at how geography played a role in turning Greek city-states into a superpower. The political geography of the period was vastly different from that of the present day. The Mediterranean Sea was the center of the world, one in which a handful of Greek city-states clutching the coast of the Aegean Sea could launch “colonial” expeditions across the Mediterranean. The rugged geography also afforded these city-states a terrain that favored defense and allowed them to defeat more powerful opponents.

Nonetheless, the ancient Greek period is the last time that Greece had some semblance of political independence. It therefore offers insights into how Greek geography has crafted Greek strategy.

From this ancient period, we note that control of the Aegean was of paramount importance, as it still is today. The Greeks — faced with nearly impassible terrain on the Peloponnesian Peninsula — were forced to become excellent mariners. Securing the Aegean was also crucial in repelling two major Persian invasions in antiquity, and each major land battle had its contemporary naval battle to sever Persian supply lines. Once the existential Persian threat was eliminated, Athens, the most powerful of the Greek city-states, launched an attempt to expand itself into an empire. This included establishing control of key Aegean islands. That imperial extension essentially ended with a long, drawn-out campaign to occupy and hold Sicily, which would have formed the basis of control of the entire eastern Mediterranean, and to wrestle Cyprus from Persian control.

While the Athenians may have understood the geopolitics of the Mediterranean well, they did not have advanced bureaucratic and communications technology that makes running a country much easier in the modern age or the population with which to prosecute their plans. Athenian expeditions to Cyprus and Egypt were repulsed while Sicily became Athens’ endgame, causing dissent in the coalition of city-states that eventually brought about the end of Athenian power. This example only serves to illustrate how difficult it was to maintain control of mainland Greece. Athens settled for a loose confederation of city-states, which was not a sufficient basis of control on which to establish an empire.

Bitter rivalries among the various Peloponnesian city-states created a power vacuum in the 4th century B.C. that was quickly filled by the Kingdom of Macedon. Despite its reputation as the most “backward” of the Greek regions — in terms of culture, system of government, philosophy and arts — Macedon had something that the city-states did not: the ample agricultural land of the Axios and Strimonas river valleys — ample, at least, compared to the Peloponnesian Peninsula. Whereas Athens and other city-states depended on seaborne trade to obtain grain from regions beyond the Turkish straits and the Black Sea, Macedon had domestic agriculture. It also had an absolute authoritarian system of government that allowed it to launch the first truly Greek-dominant foray into global power projection under Alexander the Great.

This effort, however, could not be sustained. Ultimately, the estuary of Axios did not provide the necessary agricultural base to counter the rise of Rome, which was able to draw not only on the Tiber and Arno river valleys but also, in time, the large Po river valley. Rome first extended itself into the Greek domain by capturing the island of Corfu — illustrating the island’s importance as a point of invasion from the west — which had already fallen out of Greek hands in the 3rd century B.C. With Corfu secured, Rome had nothing standing between it and the Greek mainland, and through military campaigns ultimately secured control over all of Greece by 86 B.C.

The fall of Greece to Rome essentially wiped Greece out of the annals of history as an independent entity for the next 2,000 years and destined mainland Greece and the Peloponnesian Peninsula to the backwater status it had under Byzantine and Ottoman rule (save for Thessaloniki, which remained a key port and trading city in the Ottoman Empire). While it may be tempting to include Byzantium in the discussion of Greek geopolitics, since its culture and language were essentially Greek, the Byzantine geography was much more approximate to that of the Ottoman Empire and later Turkey than that of Greece proper. The core of Byzantium was the Sea of Marmara, which Byzantium held onto against the encroaching Ottoman Turks until the mid-15th century.

In the story of the Ottoman conquest of the Balkans, the territory of modern Greece is essentially an afterthought. It was the Ottoman advance through the Maritsa River valley that destroyed Bulgarian and Serbian kingdoms in the 14th century, allowing the Ottomans to then concentrate on consolidating the remaining Byzantine territories and conquering Constantinople in the mid-15th century after a brief interregnum caused by Mongol invasions of Anatolia. Greece proper was not conquered as much as it was abruptly severed from the rest of the Balkans — and therefore Christian Europe — by the Ottoman power that thoroughly dominated all the land and sea surrounding it.

…To Vassal State

The ascent of the Ottoman Empire created a new political geography around Greece that made an independent and powerful Greece impossible. The Ottoman Empire was an impressive political entity that plugged up the Balkans by controlling the southern flanks of the Carpathians in present-day Romania and the central Balkan Mountains of present-day Serbia and Bulgaria. Greece, as part of the Ottoman Empire, was not vital for Ottoman defense or purse, although Greeks as people were valued as administrators and were assigned as such to various parts of the empire. Greece itself, however, had become an afterthought.

If we had to pinpoint the exact time and place where political geography in southeastern Europe changed, we could look at Sept. 11, 1683, at around 5 p.m. on the battlefields near Vienna. It was here that Polish King Jan Sobieski III led what was, at the time, the largest cavalry charge in history against the Ottoman forces besieging Vienna. The result was not just a symbolic defeat for Istanbul but also a failure to plug the Vienna gap that the Danube and Morava (the Slovak, not Serbian Morava) rivers create between the Alps and the Carpathians.

Holding the Vienna gap would have allowed the Ottomans to focus their military resources in defense of the empire at a geographical bottleneck — Vienna — freeing up resources to concentrate on developing the Balkan hinterland. The Pannonian plain, fertile and capital rich because of the Danube, would have added additional resources. The Ottoman Empire did not crumble immediately after its failure in Vienna, but its stranglehold on the Balkans slowly began to erode as two new powers — the Russian and Austro-Hungarian empires — rose to challenge it.

Without the Vienna gap secured, the Ottoman Empire was left without natural boundaries to the northwest. From Vienna down to the confluence of the Danube and Sava, where present-day Belgrade is located, the Pannonian plain is borderless save for rivers. The mountainous Balkans provide some protection but are equally difficult for the Ottomans to control without the time and resources to concentrate on assimilating the region. The loss of Vienna, therefore, exposed portions of the Balkan Peninsula to Western (and, crucially, Russian) influence and interests as well as Western notions of nationalism, which began circulating throughout the Continent with great force following the French Revolution.

First to turn against the Ottomans was Serbia in the early 19th century. The Greek struggle followed closely afterward. While initial Greek gains against the Ottomans in the 1820s were impressive, the Ottomans unleashed their Egyptian forces on Greece in 1826. The Europeans were at first resistant to help Christian Greece because the precedent set by the nationalist rebellion was equally unwelcome in multiethnic Russia and Austro-Hungary or the imperial United Kingdom. Ultimately, the Europeans had a greater fear that one of the three would move in and profit from the dissolution of the Ottoman Empire and gain access to the eastern Mediterranean.

While Austro-Hungary and Russia had designs on the Balkans, more established European powers like the United Kingdom, France and (later in the 19th century) Germany wanted to limit any territorial gains by Vienna and St. Petersburg. This was vital for the United Kingdom, which did not want to allow the Russian Empire access to the Mediterranean.

Since the end of its war against the Ottomans in 1832, Greece has been geopolitically vital for the West. First it was vital for the British, as a bulwark against great-power encroachment on the crumbling Ottoman hold in the Balkans. The United Kingdom retained a presence — at various periods and in various capacities — in Corfu, Crete and Cyprus. To this day, the United Kingdom still has military installations in Cyprus that are considered sovereign territory under direct British rule.

Greece also became vital for the United States as part of the U.S. Soviet-containment strategy. To maintain influence in Greece, the United States intervened in the Greek Civil War (1946-1949), furnished the Greek merchant marine with ships after World War II, rushed Greece and Turkey into NATO in 1952 and continued to underwrite Greek defense outlays throughout the 20th century. Even a brief military junta in Greece, referred to as the “Rule of the Colonels” (1967-1974), did not affect Greek membership in NATO. Neither did Greece’s near-wars with fellow NATO member Turkey in 1964 (over Cyprus), in 1974 (over Cyprus again), in 1987 (over the Aegean Sea) and in 1996 (over an uninhabited island in the Aegean).

The United Kingdom and later the United States were willing to underwrite Greek defense expenditures and provide Greece with sufficient capital to be a viable independent state and enjoy a near-Western standard of living. In exchange, Greece offered the West a key location from which to plug Russian and later Soviet penetration into the Mediterranean basin.

Geopolitical Imperatives

Before we go into a discussion of the contemporary Greek predicament, we can summarize the story of Greek geography as told by history in a few strategic imperatives:
•    Secure control of the Aegean to maintain defensive and communication lines with key mainland population centers.
•    Establish control of Corfu, Crete and Rhodes to prevent invasions from the sea.
•    Hold the Axios River valley and as far up the valley as possible for agricultural land and access to mainland Europe.
•    Consolidate the hold on inland Greece by eliminating regional power centers and brigands, then collect taxes and concentrate capital in accordance with the needs of the state.
•    Extend control to outer islands such as Cyprus and Sicily to dominate the eastern Mediterranean (this is an imperative that Greece has not accomplished since ancient times).

Greece Today

With the collapse of the Soviet threat at the end of the Cold War and the subsequent end of the Balkan wars with the 1999 NATO bombing of Serbia, the political geography of the region changed once again. This time the change was unfavorable for Athens. With the West largely uninterested in the affairs of the region, Greece lost its status as a strategic ally. And along with that status, Athens lost the political and economic support that allowed it to overcome its capital deficiencies.

This was evident to everyone but the Greeks. Countries rarely accept their geopolitical irrelevance lightly. Athens absolutely refused to. Instead it did everything it could to retain its membership in the first-world club, borrowing enormous sums of money to spend on the most sophisticated military equipment available and producing erroneous financial records to get into the eurozone. This is often lost amid the ongoing debt crisis, which is commonly described — mainly by the Western European press — as a result of Greek laziness, profligate spending habits and irresponsibility. But faced with a geography that engenders a capital- poor environment and an existential threat from Turkey that challenges its Aegean core, Greece had no alternative but to indebt itself after its Western patrons lost interest, and now even that option is in doubt. (Trying to keep up with its fellow EU states in terms of quality of life obviously played a role in Greece’s financial overextension, but this can also be placed in the context of keeping up with a modernizing Turkey next door.)

Today, Greece cannot even dream of achieving its fifth geopolitical imperative, dominating the eastern Mediterranean. Even its fourth imperative, the consolidation of inland Greece, is in question, as illustrated by Greece’s inability to collect taxes. Nearly 25 percent of the Greek economy is in the so-called “shadow” sector, by far the highest rate among the world’s developed countries.

Succeeding in maintaining control of the Aegean, Greece’s most important imperative, in the face of regional opposition is simply impossible without an outside patron. Going forward, the question for Greece is whether it will be able to accept its much-reduced geopolitical role. This, too, is out of its hands, depending as it does on the strategies that Turkey adopts. Turkey is a rising geopolitical power intent on spreading its influence in the Balkans, the Middle East and the Caucasus. The question is now whether Turkey will focus its intentions on the Aegean, or instead will be willing to make a deal with Greece in order to concentrate on other interests.

Ultimately, Greece needs to find a way to become useful again to one or more great powers — unlikely, unless a great-power conflict returns to the Balkans — or to sue for lasting peace with Turkey and begin learning how to live within its geopolitical means. Either way, the next three years will be defining ones in Greek history. The joint 110 billion-euro bailout package from the International Monetary Fund and European Union comes with severe austerity strings attached, which are likely to destabilize the country to a significant degree. Grafted onto Greece’s regionalized social geography, vicious left-right split and history of political and social violence, the IMF-EU measures will further weaken the central government and undermine its control. An eventual default is almost assured by the level of government debt, which will soon be above 150 percent of GDP.

It is only a question of when, not if, the Europeans pull the plug on Athens — which most likely will be at the first opportunity, when Greece does not present a systemic risk to the rest of Europe. At that point, without access to international capital or more bailout money, Greece could face a total collapse of political control and social violence not seen since the military junta of the 1970s. Greece, therefore, finds itself in a very unfamiliar situation. For the first time since the 1820s, it is truly alone.

The AKP and Turkey’s Long Tradition of Islamo-Fascism

0
WEDNESDAY, 11 FEBRUARY 2015  

By Toni Alaranta (vol. 8, no. 3 of the Turkey Analyst)

Those who claim that democracy in Turkey has been handicapped because of the repressive “Kemalist” regime overlook that the conservative right has totally dominated Turkish politics. It is the traditions of the Turkish right that need to be scrutinized in the search for the matrix of current undemocratic practices. The Turkish Islamist poet and political ideologue Necip Fazıl Kısakürek is a key figure in this context. He propagated for a totalitarian Islamist-fascist regime in Turkey, to be ruled by an Islamic version of a Führer. And today representatives of the AKP point out that understanding Kısakürek is a precondition to understand the great “cause” (“dava”) that the AKP represents.

BACKGROUND: To make the claim that Turkey’s governing Justice and Development Party (AKP) would have anything to do with “Islamic fascism” at first appears astonishing. This is, after all, a party that was for many years defined – by itself and by sympathetic observers in the West – as the Turkish equivalent to Western conservative-democratic parties. The dominant scholarship on modern Turkey has for several decades produced an image of an authoritarian and even fascist Kemalist regime that was ended by the “democratic” Muslims of the AKP. Two fundamental mistakes have thus been committed: one concerns the nature of the regime that the AKP replaced and the second is about the nature of the Islamists.

The narrative peddled by the AKP and its supporters is that the party has ushered in democracy by putting an end to what is portrayed as a regime run by elitist Kemalists, Westernizers who were alien to the culture of their own country, and who for eighty years supposedly suppressed the Anatolian conservative Muslims; and these latter are taken to be the sole and legitimate expression of the popular will.

That there was such a wide expectation that the AKP would indeed usher in pluralist, liberal values and democratization in Turkey was to a considerable degree based on the Turkish liberals’ role in legitimating the party as the “voice of the oppressed.” From their chairs in prestigious universities, for nearly two decades, liberal Turkish academics drummed in the message of how the awful “Kemalist state” was repressing and harassing pious Muslims. In doing this, they uncritically – and certainly very usefully – reproduced and transmitted the most emotionally powerful narrative trope used by the Turkish Islamist movement.

In reality, a “Kemalist state” has not existed in Turkey since the end of the Republican

People’s Party’s (CHP) one-party regime in 1950. With the coming to power of the conservative Democrat Party at that date, the Turkish regime ceased to be based on the idea of radical and utopian modernization; from then on, it has effectively been a nationalist-conservative regime that has made considerable use of religious symbols and themes. In this sense the “normalization” process attached to the AKP was consummated already during the 1950s, when, in the words of British scholar David McDowall, the Democrat Party government “assisted the revival of traditional Islamic values at the heart of the state.”

Secondly, the notion of conservative Anatolian Muslims as a “natural” force that would compel the authoritarian Turkish state to democratize represents an enormous misrepresentation of the Turkish socio-political reality. The tradition of Turkish conservative and Islamist parties is fundamentally undemocratic. If one scratches the surface of the AKP’s ideological background, it becomes clear that the party’s agenda is deeply undemocratic. The only major difference between the current AKP and the previous Islamist parties is that the AKP has learned to adjust its economic policies to the global free market regime. Through economic liberalization, inaugurated by Turgut Özal, prime minister and later president, during the 1980s the Anatolian conservative middle class was integrated to the global economy.

IMPLICATIONS:  Those who claim that democracy in Turkey has been handicapped because of the repressive “Kemalist” regime somehow manage to overlook that the conservative right has totally dominated Turkish politics; it is the traditions of the Turkish right that need to be scrutinized in the search for the matrix of current undemocratic practices.

The AKP is in fact a large ideological coalition that has absorbed both the nationalist-conservative tradition – represented by conservatives like Adnan Menderes, Süleyman Demirel and Turgut Özal – and the Islamist tradition that was led by Necmettin Erbakan from the early 1970s to the 1990s. In addition, the AKP until recently collaborated with the movement of Fethullah Gülen, the leading “civil society” component of the Turkish Islamist movement.

Ali Bulaç, who is one of the leading intellectuals within the Gülenist camp, has pointed out that the “political” (AKP and previously the Islamist “National Outlook” parties) and the “cultural” (in particular the Gülen movement) components of Turkey’s Islamist movement share a common ideological background. This common background is the İttihad-i Muhammedi Fırkası (Islamic Union Party) established in 1909, during the Second Constitutional Era of the Ottoman Empire. According to Bulaç, it was within the ranks of this party that Turkish first modern Islamic intellectuals emerged, and they have provided the intellectual basis for both the “political” and the “cultural” manifestations of the Islamic movement.

When one takes a thorough view on the dominant articulation of the religious and conservative constituency from the 1950s to the contemporary AKP, there is nothing that points towards genuine pluralism.   The Islamist-conservative poet and political ideologue Necip Fazıl Kısakürek (1904-1983) is in many ways a key figure in this context, and his writings are revealing. Kısakürek is the esteemed partisan of both Turkish nationalist-conservative and Islamist circles. President Recep Tayyip Erdoğan especially admires Kısakürek, often reciting his poems in public. Indeed, several representatives of the AKP have stated that understanding Kısakürek is a precondition to understand the great “cause” (“dava”) that the AKP represents. However, the admiration expressed for Kısakürek is ill-boding: he never hid that he hated parliamentary democracy.

Political scientist Taner Timur has recently noted that Kısakürek was not only a poet but an ideologue who propagated for the introduction of a totalitarian Islamist-fascist regime in Turkey, to be ruled by an Islamic version of a Führer, that is, a “supreme leader” (called “Başyüce”).

Erdoğan is yet to implement Kısakürek’s program in detail; but his attempt to establish presidential rule and the way the majority’s Sunni Islamic faith is increasingly presented as the only legitimate expression of the national will is worryingly well in line with Kısakürek’s blueprint for an Islamic-fascist regime.

During the 1950s, Kısakürek published his articles in the magazine Büyük Doğu (Great East), in which he called for the banning of CHP, the Republican People’s Party. It is thus noteworthy that Erdoğan, who has made such an enormous issue about the “Kemalists” always supporting party closures, himself admires a man who called for the banning the political organization of his opponents.

Kısakürek’s writings offer keen insights into the way the Turkish Islamists relate to a notion such as freedom. According to Kısakürek, freedom is not a goal, but a tool, because a human being is not free in that sense: a dog and a donkey are free, but a human being is made by his Creator and thus above a mere nature and its meaningless “freedom.” The Turkish Islamists have not in any way abandoned the basic idea according to which a human being is not “free”: according to the ideological worldview of Islamists, the kind of freedom espoused by European Enlightenment – within which man measures all things by solely depending on his rational mind – is a perversion. Also those who are deemed “moderate” share this worldview.

When key AKP figures speak about their mission, to build a “New Turkey” and to “close a hundred year old parenthesis” – as Prime Minister Ahmet Davutoğlu has recently said – they refer not only to the Young Turk and Kemalist Westernization project, but to the whole of the modernization project that started in the Ottoman Empire in the latter part of the 18th century. There is a telling statement in this respect in Kısakürek’s key work İdeolocya Örgüsü, (“Plait of Ideology,” published in 1977): “Ever since the Tanzimat [the “Reorganization” reforms of the beginning of the 19th century], the ongoing artificial reforms, and the artificial heroes produced by these reforms, have been the main problem obstructing our cause.”

Also the highly emotional discourse which makes a radical distinction between the elitist, westernized so called “white Turks” and the supposedly “real” and “authentic” nation composed of so called “black Turks,” which has been widely disseminated by AKP and its partisans in pro-government think tanks and media, emanates directly from Kısakürek.

CONCLUSIONS: The earlier assumptions about the AKP – that the party’s political mission and ideology is to produce and disseminate a “healthy synthesis” of Western political thinking and Islamic religious-political traditions – were deeply flawed. From the İttihad-i Muhammedi Fırkası to Necip Fazil Kısakürek and the current AKP, the Turkish Islamist tradition selectively utilizes Western political concepts, but ultimately its purpose is to reject them in order to rebuild an allegedly more superior and legitimate, “authentic” Islamic socio-political order.

The AKP is a deeply anti-western political movement. It does not aim to “correct” or “normalize” past “excesses” but to annihilate the republican and Ottoman secularizing-westernizing reforms altogether. Unlike in previous decades, the Turkish Islamic movement has now made its peace with the state – by totally conquering it. President Erdoğan did not suddenly change from a genuine democrat to an authoritarian Islamist: the ideological and organizational matrix of the AKP is deeply undemocratic.

Toni Alaranta, Ph.D., is a senior research fellow at the Finnish Institute of International Affairs. He is the author of the forthcoming book National and State Identity in Turkey: The Transformation of the Republic’s Status in the International System (Rowman & Littlefield, 2015). His previous publications include Contemporary Kemalism: From Universal Secular-Humanism to Extreme Turkish Nationalism (Routledge, 2014).

(Image attribution: Wikimedia Commons, CC 3.0)

Αξίζει μελέτης: Τα σενάρια πίσω από τον ακήρυκτο πόλεμο Ρωσίας-Τουρκίας στη Συρία

0
Η σχέση Πούτιν – Ερντογάν και Ρωσίας – Τουρκίας, σε σοβαρή δοκιμασία λόγω του Ιντλίμπ

Άρθρο-ανάλυση του Burak Tuygan

Μετάφραση: Σάββας Καλεντερίδης infognomonpolitics.gr

Στον οκταετή εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, για πρώτη φορά υπήρξε θερμή εμπλοκή του συριακού και του τουρκικού στρατού.

Στις συμπλοκές αυτές η Τουρκία έχασε πέντε στρατιώτες και πέντε πολίτες, ενώ η Συρία έξι στρατιώτες. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στη δήλωσή του πριν από την αναχώρησή του για την Ουκρανία, δήλωσε ότι 30-35 στρατιώτες της Συρίας έχουν εξουδετερωθεί και οι δυνάμεις του καθεστώτος έχουν πληγεί από τα τουρκικά F-16.

Μετά τη συνάντηση του διοικητή της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών MİT Hakan Fidan με τον Σύριο ομόλογό του Ali Memlük, που πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα στις 13 Ιανουαρίου με τη μεσολάβηση της Ρωσίας, ξεκίνησαν ταχείες εξελίξεις στην περιιφέρεια Idlib.

Η απόφαση κατάπαυσης του πυρός που λήφθηκε κατά τη συνάντηση δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Και οι δύο πλευρές κατηγόρησαν ο ένας τον άλλον για παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός. Με την ανακατάληψη της δεύτερης σε μέγθος πόλης της επαρχίας, μετά την πρωτεύουσα Ιντλίμπ, τις 29 Ιανουαρίου, σήμανε κόκκινος συναγερμός στην Τουρκία.

Ο Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε ότι η Ρωσία δεν τηρεί τις συμφωνίες της Αστάνα και του Σότσι. Ο Ερντογάν είπε: «Δεχόμαστε πυρά από το Χαλέπι. Κάναμε υπομονή και δεν ανταποδώσαμε τα πυρά, όμως η υπομονή έχει όρια. Από τούδε και στο εξής η Ρωσία καλείται να αποδείξει αν είμαστε εταίροι. Ή θα ακολουθήσει μια άλλη πολιτική στη Συρία, ή η Τουρκία θα ακολουθήσει άλλο δρόμο. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος.

Μετά την ανακατάληψη της Maaret el Numan, της σημαντικότερης πόλη επί του οδικού άξονα Μ5, που συνδέει το Χαλέπι και τη Δαμασκό, ήλθε η σειρά της πόλης Σερακίμπ.

Η πόλη Σερακίμπ έχει πιο στρατηγική θέση από την Maaret el Numan, γιατί εκεί ενώνεται ο οδικός άξονας Μ5 με τον οδικό άξονα Μ4, που συνδέει τη Λατάκεια με το Χαλέπι.

Μετά την ταχεία προέλαση των δυνάμεων του στρατού της Συρίας, η Τουρκία αναγκάστηκε να μεταφέρει μηχανοκίνητες μονάδες και τεθωρακισμένα οχήματα στην περιοχή. ανταπόκριση καθεστώς για την ταχεία πρόοδο της εξουσίας αναγκάζονται να λάβουν μέτρα για τον περιορισμό της Τουρκίας άρχισε την αποστολή τεθωρακισμένων μονάδων. Αυτόπτες μάρτυρες ανακοίνωσαν ότι τουλάχιστον 20 άρματα και τεθωρακισμένα οχήματα έχουν εισέλθει στην Idlib από τη Δευτέρα. Σε πρώτη φάση άρχισαν να δημιουργούν ένα παρατηρητήριο και να οργανώνουν τα μέτρα ασφαλείας. Όμως αυτές οι κινήσεις της Τουρκίας δεν ήταν γνωστό αν θα αποτρέψει την προέλαση της Τουρκίας.

Η Τουρκία τον τελευταίο χρόνο ενίσχυσε με όπλα τις ομάδες που δραστηριοποιούνται στο νότιο τμήμα της επαρχίας Ιντλίμπ, για να μην πέσει στα χέρια του στρατού της Συρίας η πόλη Han Şeyhun. Όμως αυτό δεν στάθηκε αρκετό να σταματήσει της δυνάμεις του Άσαντ.

Σύμφωνα με τη συμφωνία μεταξύ του Ρώσου ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν και Ερντογάν που υπογράφηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2018 στο Σότσι, ήταν απαραίτητο να δημιουργηθεί μια ζώνη χωρίς όπλα και τρομοκρατικά στοιχεία γύρω από την επαρχία Ιντλίμπ, με βάθος 15-20 χλμ. και μήκος 250 χλμ. Η Τουρκία, είχε αναλάβει να φέρει σε πέρας αυτή την αποστολή, για να σταματήσει την προέλαση των δυνάμεων της Ρωσίας και της Συρίας.

Αλλά έκτοτε και όλο αυτό το διάστημα η Τουρκία δεν μπόρεσε να κρατήσει τις υποσχέσεις που έδωσε στο Σότσι, γεγονός που έδωσε τη νομιμοποίηση στη Ρωσία να αρχίσει τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς στην περιοχή αυτή.

Δεν είναι γνωστό εάν ο Ερντογάν είχε στο νου του κάποιο Σχέδιο Β για το Ιντλίμπ πριν ασκήσει σκληρή κριτική στο καθεστώς Άσαντ και στη Ρωσία, κατά την αναχώρησή του την Τρίτη για την Ουκρανία. Η μόνη εναλλακτική λύση που έχει, είναι να τηλεφωνήσει στον Πούτιν και να ζητήσει από τις δυνάμεις του καθεστώτος να σταματήσουν την προέλασή τους. Όμως, για να γίνει αυτό, ο Ερντογάν πρέπει να βάλει στο τραπέζι άλλες δεσμεύσεις ή να προβεί σε νέες παραχωρήσεις.

Η προέλαση των δυνάμεων του καθεστώτος κλονίζει σοβαρά τη σχέση εμπιστοσύνης που είχε αναπτυχθεί μεταξύ του Ερντογάν και του Πούτιν. Ο Πούτιν είναι κάτι σαν ασφάλεια και εγγύηση για τον Ερντογάν, για να συνεχίσει να στέκεται στη θέση του Προέδρου.

Η επιδείνωση των σχέσεων με τον Πούτιν, θα φέρει αντιμέτωπη την Τουρκία με τη  Ρωσία σε όλους τους τομείς, από τη Λιβύη έως την Ανατολική Μεσόγειο, από το Αιγαίο έως τη Συρία, κάτι που θα είναι ένα εφιαλτικό σενάριο για τον Ερντογάν.

Από την άλλη πλευρά, είναι αμφίβολο αν υποστηρίξει την Τουρκία το ΝΑΤΟ, πίσω από το οποίο ο Πούτιν κατηγόρησε τον Ερντογάν ότι κρύφτηκε μετά την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους, το 2015.

Ο Ερντογάν δεν έχει σχεδόν κανένα χαρτί να χρησιμοποιήσει κατά του Πούτιν.

Όμως πώς μπορεί αν εξηγηθεί ο βομβαρδισμός Τούρκων στρατιωτών;

Η κατάσταση περί την κωμόπολη Σαρακίμπ, όπως είχε διαμορφωθεί το πρώι της 4ης Φεβρουαρίου 2020

Τα σενάρια

Πρώτο σενάριο: Η Τουρκία έστειλε στρατεύματα στο Ιντλίμπ χωρίς την άδεια της Ιντλίμπ. Η Ρωσία με το βομβαρδισμό έδωσε το μήνυμα στην Τουρκία, μέσω του συριακού πυροβολικού, ότι η Τουρκία δεν μπορεί να επιτεθεί χωρίς την άδεια της Ρωσία και ότι το «αφεντικό είμαι εγώ» στην περιοχή.

Δεύτερο σενάριο: Ο Ερντογάν, ο οποίος πραγματοποίησε ημερήσια επίσκεψη στην Ουκρανία λίγες ώρες μετά την αποστολή στρατευμάτων στο Ιντλίμπ, έκανε δηλώσεις για την Κριμαία. Η Ρωσία με τον βομβαρδισμό ήθελε να δείξει την αντίδρασή της στην πολιτική της Τουρκίας στο θέμα της Κριμαία.

Τρίτο σενάριο: Ο Ερντογάν δεν έχει πλέον να κάνει παραχωρήσεις στη Ρωσία. Ίσως ο βομβαρδισμός να έγινε για να τον αναγκάσουν σε άλλες παραχωρήσεις.

Τέταρτο σενάριο: Ο βομβαρδισμός έγινε επειδή η Τουρκία δεν συντονίζεται με τη Ρωσία στη Λιβύη και στέλνει ερήμην της στρατεύματα και όπλα για να στηρίξει την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Πέμπτο σενάριο: Ο βομβαρδισμός έγινε γιατί η Ρωσία δεν μπορεί να αντισταθεί στις πιέσεις που δέχεται από το καθεστώς Άσαντ αλλά και για να τιμωρηθεί η Τουρκία, που δεν τήρησε το λόγο της, για τον αφοπλισμό των τρομοκρατών.

Όλα τα αναφερόμενα σενάρια μπορεί να είναι ο λόγος για την επίθεση εναντίον Τούρκων στρατιωτών ή μπορεί ακόμα και να μην είναι. Όμως όλα δείχνουν ότι ο Ερντογάν και ο Πούτιν βρίσκονται στο σταυροδρόμι του Ιντλίμπ.

Μετά την Σαρακίμπ

Όταν οι δυνάμεις του καθεστώτος υπερκεράσουν τα οδοφράγματα που έστησε ο τουρκικός στρατός περί την πόλη Σαρακίμπ, αναμένεται να προελάσουν και να εκκαθαρίσουν τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης με μεγαλύτερη ταχύτητα επί του οδικού άξονα Μ5 και να αχθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα στο Χαλέπι.

Επειδή δεν υπάρχουν άλλες μεγάλες πόλεις ή κωμοπόλεις σε αυτή τη διαδρομή, οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης είναι δύσκολο να αντισταθούν σε αυτές τις περιοχές.

Αφού εξασφαλισθεί ο αυτοκινητόδρομος Μ5, οι δυνάμεις του καθεστώτος αναμένεται να κατευθυνθούν από νότια και νοτιοδυτικά εναντίον του Ινλτίμπ.  Στις περιοχές αυτές υπάρχει η εθνική οδός M4, η οποία συνδέει τη Λατάκια με το Χαλέπι.

Σε περίπτωση που δεν συναφθεί μια νέα συμφωνία ή κατάπαυση του πυρός μεταξύ της Τουρκίας και της Ρωσίας, οι  δυνάμεις του καθεστώτος θα εκκαθαρίσουν την περιοχή σε σύντομο διάστημα.

Φαίνεται ότι πρωταρχικός στόχος της Ρωσίας και του καθεστώτος είναι να εκκαθαρίσουν και να θέσουν υπό τον έλεγχό τους οδικούς άξονες Μ4 και Μ5, που οδηγούν στο Χαλέπι. Με τη διασφάλιση αυτών των δρόμων, περίπου το ήμισυ της επαρχίας Ιντλίπ θα ανακαταληφθεί. Υπάρχουν όμως ερωτηματικά σχετικά με το αν οι δυνάμεις του καθεστώτος θα ανακαταλάβουν ή όχι το σύνολο της επαρχίας Ιντλίμπ.

Η είσοδος του στρατού στην περιοχή όπου ζουν περίπου 4 εκατομμύρια άνθρωποι, θα προκαλέσει μεγάλη ανθρωπιστική καταστροφή. Επίσης στην περιοχή υπάρχουν περίπου σαράντα χιλιάδες μαχητές, οι οποίοι αν δεν καταφύγουν στην Τουρκία και παραμείνουν στη Συρία, υπάρχει κίνδυνος να μετατραπούν σε εστίες σοβαρής απειλής ως ομάδες τρομοκρατών εν υπνώσει.

Το σενάριο της Γάζας

Ο χάρτης δείχνεις τις ζώνες αποκλιμάκωσης και αφοπλισμού, που συμφωνήθηκαν στο Σότσι. Με ροζ χρώμα η ζώνη υπό τον έλεγχο της Ρωσία, με λαχανί, η ζώνη υπό τον έλεγχο της Τουρκίας και με πράσινο η περιοχή που θα ήταν υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης, με τους ακραίους ισλαμιστές αφοπλισμένους από τα βαριά όπλα. Η Τουρκία δεν τήρησε τη Συμφωνία του Σότσι, όπως την κατηγορεί η Ρωσία.

Για το λόγο αυτό είναι πιθανόν η περιοχή αυτή να αφεθεί υπό τον έλεγχο της Τουρκίας, υπό τον όρο να μην αποτελεί κίνδυνο για το καθεστώς της Συρίας και τη Ρωσία. Το σενάριο αυτό μπορεί να ωφελήσει το συριακό καθεστώς αλλά και τον Ερντογάν, για τους παρακάτω λόγους:

Πρώτον, ο καθεστωτικό σύστημα στην Τουρκία, με τον τρόπο αυτό θα επουλώσει το τραύμα της δημιουργίας του «κουρδικού κράτους». Με τη λύση αυτή το Ιντλίμπ θα αποτελέσει εμπόδιο για τους Κούρδους να ανοίξουν δίοδο στη Μεσόγειο.

Δεύτερον, ο Ερντογάν θα διασώσει μέρος της εικόνας του, που έχει ήδη τραυματιστεί.

Τρίτον, ο Ερντογάν θα έχει αποκτήσει μια νέα περιοχή για τους πρόσφυγες που φιλοξενεί και προσπαθεί να απομακρύνει από την Τουρκία.

Τέταρτον,  η Ρωσία και το καθεστώς της Συρίας θα απαλλαγούν από ένα σημαντικό σουνίτικο πληθυσμό.

Πέμπτον, σε μεγάλο βαθμό θα αποτραπεί η διάχυση των τρομοκρατών σε άλλες περιοχές της Συρίας.

Έκτον, η μοναδική πύλη για την επικοινωνία αυτής της λωρίδας γης με τον έξω κόσμο, θα είναι η Τουρκία, όπως είναι η Αίγυπτος για τη Λωρίδα της Γάζας. Η έξοδος-είσοδος από και προς τη Λωρίδα της Ιντλίμπ θα είναι πλέον ελεγχόμενη.

Έβδομο, από τη στιγμή που ο έλεγχος των τρομοκρατών, που αποτελούν σοβαρή απειλή για το καθεστώς της Συρίας, από την Τουρκία, θα δώσει την δυνατότητα στην κυβέρνηση της Δαμασκού να ενισχύσει τον έλεγχο και την επιρροή της στα άλλες περιφέρειες της χώρας.

Όγδοον, το καθεστώς της Συρίας θα έχει τη δυνατότητα ανά πάσα στιγμή να βομβαρδίζει στόχους στην περιοχή που το απειλούν, όπως βομβαρδίζει το Ισραήλ τη Λωρίδα της Γάζας. Έτσι θα αποδυναμώσει τις εστίες τρομοκρατίας που θα μείνουν στην περιοχή.

Κοιτάζοντας τον χάρτη της συμφωνίας του Σότσι, στην ουσία αυτό που απεικονίζεται, είναι μια άλλη «Γάζα». Και η Ρωσία τώρα προσπαθεί να υλοποιήσει κάτι ανάλογο, επειδή η Τουρκία δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να υλοποιήσει τη συμφωνία.

Οι εξελίξεις στην πόλη Σαρακίμπ θα είναι ένας σημαντικός δείκτης για τον τρόπο με τον οποίο ο Ερντογάν θα απαντήσει σε αυτό το σχέδιο ή αν θα δεχθεί την κατάσταση που θα διαμορφωθεί το επόμενο διάστημα.

Δημοσιεύθηκε στο ahvalnews

Γαλλία: Ο εχθρός μέσα μας

0
ATHENS VOICE

© EPA / YOAN VALAT

Το πρόβλημα στην Ευρώπη είναι πολύ βαθύ και ίσως εντέλει να βρίσκεται, εκ κατασκευής, στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ιστορίας
Η Σώτη Τριανταφύλλου γράφει για τα Κίτρινα Γιλέκα, τη βία στο Παρίσι και τη «ριζοσπαστικοποίηση» της γαλλικής κοινωνίας.

Οι ταραχές στη Γαλλία συνεχίζονται, χωρίς διακοπή, επί δύο χρόνια. Τα Κίτρινα Γιλέκα ενώθηκαν με τους απεργούς των μέσων μεταφοράς που διαμαρτύρονται για ένα σχέδιο μεταρρύθμισης των συντάξεων το οποίο καταργεί τα παλιά «βαρέα και ανθυγιεινά» μαζί με τις λεγόμενες «ειδικές κατηγορίες» (ομάδες και επαγγέλματα όπου δικαιολογούνται πρόωρες και ενισχυμένες συντάξεις), ενώ προσαρμόζει, δειλά-δειλά, την ηλικία συνταξιοδότησης στο σημερινό προσδόκιμο ζωής. Τα Κίτρινα Γιλέκα είχαν και έχουν συγκεχυμένα αιτήματα· ή μάλλον δεν έχουν καν αιτήματα· έχουν παράπονα· δυσαρέσκεια έναντι των «πλουσίων» γενικά και των παρισινών ελίτ ειδικότερα ― είναι δύσκολο να διαφωνήσει κανείς μαζί τους σ’ αυτό. Οι παρισινές ελίτ επιβάλλουν ήθη, νόμους, τρόπους ζωής: αν και τελευταία υπάρχουν αποσκιρτήσεις προς την πλευρά της λογικής, η ιντελιγκέντσια έχει ιστορικό φανατισμού (σταλινισμού, μαοϊσμού) και επικίνδυνης βλακείας (εγκώμιο του σαδισμού, της παιδεραστίας και άλλων δήθεν ελευθεριακών πρακτικών) ― αλλά βεβαίως δεν έχει νόημα να βγαίνουμε στους δρόμους για να διαχωρίσουμε τη θέση μας από αυτή την καλοταϊσμένη και μαλθακή παρέα. Ακόμα λιγότερο νόημα έχει ο εμπρησμός γνωστού εστιατορίου όπου συχνάζουν παραδοσιακά οι εν λόγω Παριζιάνοι και όπου οι ακτιβιστές άφησαν, ως υπογραφή, ένα κίτρινο γιλέκο. Σημειώνω, αν και είναι περιττό, ότι υπάρχουν ελάχιστες πιθανότητες να εντοπιστούν οι ένοχοι.

Γίνεται πολύς λόγος για «ριζοσπαστικοποίηση» της γαλλικής κοινωνίας: αν με τη λέξη εννοούμε τη βία του πλήθους, πιθανότατα εντείνεται μολονότι στη Γαλλία υπάρχει μακρά ιστορία εξεγέρσεων και κινημάτων δρόμου· αν όμως εννοούμε προηγμένους πολιτικούς στόχους, νομίζω ότι η λέξη είναι άτοπη· οι Γάλλοι διαδηλωτές αγωνίζονται να διατηρήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα επιδόματα μπορούν, όσο το δυνατόν ευρύτερη κρατική προστασία, ανοχή και επιείκεια έναντι κάθε παραβατικής συμπεριφοράς. Η παραβατική συμπεριφορά πράγματι «ριζοσπαστικοποιείται» και προστατεύεται από τον νόμο της Κριστιάν Τομπιρά (που μοιάζει πολύ με τον νόμο του κ. Παρασκευόπουλου): το μαύρο μπλοκ και οι ισλαμιστές συντονίζονται στις αλλεπάλληλες διαδηλώσεις καταστρέφοντας, σχεδόν ατιμωρητί, δημόσια περιουσία, καταστήματα και αυτοκίνητα, βανδαλίζοντας με τους γνωστούς τρόπους τοίχους και μνημεία και πραγματοποιώντας επιθέσεις σε δημόσια πρόσωπα. (Ο Εμμανουέλ Μακρόν είχε την κακή ιδέα να πάει στο θέατρο σε μια συνοικία όπου ήταν σίγουρο ότι θα κινητοποιηθούν οπαδοί του Μελανσόν και συνδικαλιστές του ΚΚ με αραβικά ονόματα οι οποίοι, κατά δική τους ομολογία, διατηρούν αγαθές σχέσεις με τους τζιχαντιστές). Αν ονομάζουμε «ριζοσπαστικοποίηση» τη διεκδίκηση σύνταξης από την ηλικία των πενήντα ετών, δικαίωμα ισλαμικής προσευχής στον δρόμο και χειρισμό των τζιχαντιστών με βελούδινα γάντια, τότε πράγματι βρισκόμαστε μπροστά σε φαινόμενο ριζοσπαστικοποίησης.

Δεν υπάρχει συναίνεση για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης βίας στους δρόμους· στην πραγματικότητα, όπως φαίνεται στις δημοσκοπήσεις, το κοινό φοβάται περισσότερο τα επεισόδια υπερβολικού ζήλου της αστυνομίας (που είναι σπάνια) παρά υπερβολικού ζήλου του πλήθους (που είναι καθημερινά) ― πράγμα που αναπόφευκτα μας θυμίζει και πάλι πόσο μοιάζουμε με τους Γάλλους και πώς η δική μας αριστερά μαθήτευσε παρά της γαλλικής. Αλλά βεβαίως, από τη Γαλλική Επανάσταση, από την Παρισινή Κομμούνα, από τον Μάιο του 1968, έχουν εισαχθεί πολλοί νέοι παράγοντες: η αριστερή ηγεμονία στις ιδέες και στον πολιτισμό (η επικράτηση μιας μαρξιστικής αντίληψης του κόσμου), η πολιτική ορθότητα και η ισλαμική παρουσία η οποία επιδεινώνει και καθαγιάζει το κοινωνικό μίσος ενθαρρύνοντας παραλλήλως μεθόδους που είναι απαράδεκτες, ή που θα έπρεπε να είναι απαράδεκτες, στην Ευρώπη.

Στον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού, ριζοσπάστες ήσαν όσοι προωθούσαν τη δημοκρατία, το κοσμικό κράτος, την ισότητα, την καθολική ψηφοφορία και τον σοσιαλισμό: τότε, οι εχθροί τους τούς χαρακτήριζαν «εξτρεμιστές». Ο όρος σχετιζόταν, από γλωσσολογική άποψη, με τον φονταμενταλισμό, με τη θεμελιοκρατία· με μια δογματική και ασυμβίβαστη στάση. Σήμερα σχετίζεται μάλλον με το πρόγραμμα της επιβολής της Σαρία από τη μια και του σοσιαλισμού από την άλλη, μαζί και ταυτοχρόνως: η ισλαμοαριστερά εκπροσωπεί πλειοψηφικά τον ριζοσπαστικό χώρο στον οποίον συνωστίζονται η Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λυκ Μελανσόν, μια σειρά μικρότερα αντικαπιταλιστικά κόμματα, ένα μεγάλο μέρος των οικολόγων (που περιέργως από την αγάπη για τα ζώα και τα φυτά στράφηκαν στην οικο-τρομοκρατία), ομάδες αγριεμένων φεμινιστριών (από εκείνες που διεκδικούν το δικαίωμα στην μπούρκα), αντισημιτικές και αντι-λευκές οργανώσεις «εναντίον του ρατσισμού». Όλοι αυτοί διαδηλώνουν μαζί με βολεμένους μικροαστούς που φοβούνται μήπως μειωθούν τα επιδόματα ανεργίας (τα οποία διαρκούν σήμερα δυο χρονάκια συναπτά) και τα επιδόματα τέκνων (που διαρκούν πολύ περισσότερο).

Η δυσαρέσκεια είναι διάχυτη αλλά πολιτική συνέπεια δεν υπάρχει: οι Γάλλοι υποτίθεται ότι πιστεύουν στην ισότητα, πλην όμως όταν ένα νομοσχέδιο όπως το προτεινόμενο για τις συντάξεις δοκιμάζει να την εφαρμόσει, κάνουν επανάσταση. Επίσης, ενώ στην προσωπική τους ζωή θεωρούνται μάλλον τσιγκούνηδες, όταν πρόκειται για το «κράτος» δείχνουν πάρα πολύ σπάταλοι: όπως κι άλλοι λαοί, δεν έχουν κατανοήσει τι σημαίνουν τα δημόσια ελλείμματα, ενώ ξέρουν πολύ καλά τι σημαίνουν τα ιδιωτικά χρέη. Οι απεργίες που προστέθηκαν στα Κίτρινα Γιλέκα δεν γίνονται εξαιτίας του κειμένου του νομοσχεδίου (το οποίο, όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, ουδείς διάβασε: εξάλλου οι απεργίες ξεκίνησαν προτού δημοσιευτεί), αλλά εξαιτίας μιας γενικευμένης προπαγάνδας περί νεοφιλελεύθερης λαίλαπας. Ωστόσο, το κείμενο είναι διαθέσιμο στο Διαδίκτυο και οποιοσδήποτε μπορεί να διαπιστώσει ότι κινείται στην κατεύθυνση της δικαιοσύνης και της ισότητας.

Το πρόβλημα στην Ευρώπη είναι πολύ βαθύ και ίσως εντέλει να βρίσκεται, εκ κατασκευής, στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ιστορίας: η αυτοκαταστροφικότητα που έχουμε επιδείξει ξανά και ξανά, με αποκορύφωμα τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και στη συνέχεια τη φιλο-κομμουνιστική και φιλο-ολοκληρωτική τάση, παίρνει σήμερα μορφή ιδεολογικής και πολιτικής οπισθοδρόμησης. Μας αρέσουν οι επαναστάσεις αλλά μισούμε τις αλλαγές. Έτσι, αν και δεν έλειψαν οι απόπειρες μεταρρύθμισης της νομοθεσίας που αντιστοιχούσε σε διαφορετικές εποχές (όταν στη Γαλλία υπήρχαν ανθρακωρυχεία και καρβουνοτρένα ή όταν το προσδόκιμο ζωής ήταν είκοσι χρόνια μικρότερο), τίποτα δεν έχει αλλάξει: οι τελευταίες μεταρρυθμίσεις έγιναν το 1982 κι από τότε τα ελλείμματα εκτινάχθηκαν. Η αποστροφή στις αλλαγές δεν μου φαίνεται σημάδι ριζοσπαστικοποίησης· μου φαίνεται σημάδι συντηρητισμού.

Είμαστε μάρτυρες μιας μαζικής κατασκευής ζηλωτών με διαφορετικές προελεύσεις: ισλαμισμό, κομμουνισμό, μικροαστικό συντηρητισμό

Νομίζω ότι η καταλληλότερη λέξη για τον χαρακτηρισμό αυτών των κινημάτων διαμαρτυρίας είναι ο φανατισμός: οι πεποιθήσεις είναι απόλυτες και οιονεί θρησκευτικές, όταν βεβαίως δεν είναι εντελώς και απροκάλυπτα θρησκευτικές. Είμαστε μάρτυρες μιας μαζικής κατασκευής ζηλωτών με διαφορετικές προελεύσεις –ισλαμισμό, κομμουνισμό, μικροαστικό συντηρητισμό– οι οποίες αντιστοιχούν σε πολιτικούς και κομματικούς σχηματισμούς: στην ισλαμοαριστερά, στη Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν και σε πανίσχυρες ομάδες πίεσης όπως είναι το αντιρατσιστικό κίνημα (το οποίο είναι βεβαίως ρατσιστικό από την απέναντι πλευρά). Έτσι διαμορφώνεται ένα ευρωπαϊκό Κατεστημένο που υπονομεύει όχι μόνο την ευρωπαϊκή ενότητα αλλά την ευρωπαϊκή ύπαρξη: έχουμε πολλούς εξωτερικούς εχθρούς αλλά παραμένουμε ο χειρότερος εχθρός του εαυτού μας.

ATHENS VOICE