euro2day.gr/ Financial Times
Γιατί πάσχει η συμφωνία του Eurogroup για τη στήριξη της οικονομίας και πώς οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα καταλήξουν να κρύψουν τα προβλήματα «κάτω από το χαλί». Τα υπεραισιόδοξα σενάρια για ανάκαμψη «τύπου V», η βόμβα χρέους της Ιταλίας και η σπίθα που μπορεί να φέρει την έκρηξη.
Δημοσιεύθηκε: 13 Απριλίου 2020 – 07:48
Τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας ήταν μια πιστωτική γραμμή από τον ESM, πιστωτική στήριξη από την ΕΤΕπ και διαβεβαιώσεις αναφορικά με τα εθνικά σχήματα στήριξης της απασχόλησης.
Η διαμάχη για το εάν ένα δάνειο από τον ESM θα πρέπει να συνοδεύεται από όρους θα ξεχαστεί. Η Ιταλία, άλλωστε, δεν θέλει να κάνει χρήση. Ο Τζ. Κόντε, ο πρωθυπουργός, συμπέρανε ότι η κυβέρνησή του δεν θα επιβιώσει του εξευτελισμού. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΚΤ έκανε αρκετά για να αποτρέψει φέτος μια κρίση κρατικής ρευστότητας. Το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς τίτλων επισκιάζει όλα τα άλλα.
Το μόνο πρόγραμμα που συζητείται και θα μπορούσε να έχει οικονομικό αποτέλεσμα είναι το ταμείο ανάκαμψης μετά την κρίση. Οι ηγέτες της ΕΕ έριξαν το μπαλάκι στους υπουργούς Οικονομικών και αυτοί το επέστρεψαν. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε σε αναφορές για ένα ταμείο ανάκαμψης με παραπομπή σε «καινοτόμα χρηματοπιστωτικά εργαλεία» (αυτό σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς ανθρώπους). Τίποτα, όμως, δεν συμφωνήθηκε. Το μομέντουμ για τα κορωνο-ομόλογα ως εργαλείο άντλησης χρηματοδότησης για το Ταμείο ξεθωριάζει.
Η εκτίμησή μου τώρα είναι ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αντ’ αυτού, θα καταλήξει να συμφωνήσει σε ένα μικρό ταμείο ανάκαμψης, εντός του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2021-2027, με τα συνηθισμένα υπερβολικά επιχειρήματα για το πόσο μπορεί αυτό το ποσό να μοχλευτεί. Η βασική λειτουργία του Ταμείου θα είναι να λειτουργεί ως ένας μηχανισμός που θα αποσπά την προσοχή από αδρανείς ευρωπαϊκούς θεσμούς και δεν θα έχει κανένα μακροοικονομικό αντίκτυπο σε μια οικονομία 12 τρισεκατομμυρίων ευρώ.
Ετσι, μένουμε με τις εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές και τη στήριξη της ΕΚΤ. Η βασική μου υπόθεση είναι ότι ο οικονομικός αντίκτυπος από την κρίση θα είναι μεγαλύτερος απ’ όσο εκτιμούν ορισμένοι που κάνουν προβλέψεις. Τα γερμανικά ινστιτούτα έχουν καταθέσει από κοινού μια παράδοξα ακριβή πρόβλεψη, που μιλά για ύφεση 4,2% του ΑΕΠ φέτος, την οποία θα ακολουθήσει αύξηση 5,8% του ΑΕΠ το 2021, ένα τέλειο σχήμα ανάκαμψης «τύπου V».
Αν έχουν δίκιο και αν αυτό μεταφράζεται στο σύνολο της ευρωζώνης, έχουμε «ξεμπερδέψει». Δεν θα υπάρξει κρίση και καμία ανάγκη για «ασυνήθιστα» μέτρα, πέραν όσων έχουν ήδη ληφθεί. Νομίζω, όμως, ότι κάνουν λάθος. Αυτές οι προβλέψεις δεν λαμβάνουν υπόψη τις συνέπειες στα παγκόσμια δίκτυα από τα lockdown, τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο σε κλάδους όπως οι μεταφορές και ο τουρισμός και ένα πιθανό δεύτερο κύμα κρουσμάτων τον χειμώνα.
Το σενάριό μου εικάζει πτώση του ΑΕΠ της ευρωζώνης πιο κοντά στο 10% φέτος, με τη Γερμανία να τα πηγαίνει λίγο καλύτερα και την Ισπανία και την Ιταλία λίγο χειρότερα. Το σενάριό μου υποθέτει επίσης ότι η γερμανική οικονομία θα ανακάμψει μέτρια το 2021, με το Νότο να ανακάμπτει λιγότερο.
Ο συνδυασμός αυξημένου χρέους και μειωμένου ΑΕΠ θα αυξήσει τη σχέση χρέος προς ΑΕΠ της Ιταλίας από το σημερινό 135% στο 160-180%.
Η πλειονότητα του συμβουλίου της ΕΚΤ θα στηρίζει πάντα την οικονομία της ευρωζώνης σε μια στιγμή κρίσης. Δεν θα στοιχημάτιζα, όμως, ότι η κεντρική τράπεζα θα χρηματοδοτεί επ’ άπειρον κράτη με υψηλά χρέη. Τα έκτακτα προγράμματα της ΕΚΤ θα τελειώσουν. Ο κόσμος μπορεί να αρχίσει να θυμάται αυτό που ξέφυγε από την Κριστίν Λαγκάρντ τον περασμένο μήνα. Η πρόεδρος της ΕΚΤ μπορεί να το εννοούσε, όταν είπε ότι η δουλειά της κεντρικής τράπεζας δεν είναι να μειώνει τα spread. Υπάρχουν αρκετοί στο συμβούλιο της ΕΚΤ που πιστεύουν ακριβώς αυτό.
Σε κάποιο σημείο, οι οίκοι αξιολόγησης ή οι επενδυτές θα αρχίσουν να αμφισβητούν το αξιόχρεο της Ιταλίας. Το θέμα δεν είναι μόνο το συνολικό ποσό του χρέους αλλά και ο χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης της χώρας. Αυτή είναι η τρίτη ύφεση για την Ιταλία μετά το 2008. Κάθε φορά, η οικονομία έβγαινε πιο αδύναμη. Τι θα γίνει αν οι οίκοι αξιολόγησης συμπεράνουν ότι η Ιταλία δεν μπορεί να εξυπηρετήσει το χρέος της και προχωρήσουν σε υποβαθμίσεις;
Φανταστείτε αυτό να συμβεί το 2021 ή το 2022, ακριβώς πριν από τις επόμενες γενικές εκλογές. Ο κος Κόντε και η κυβέρνησή του είναι σήμερα δημοφιλείς. Θα συνεχιστεί αυτό, όταν το πλήρες μέγεθος της ύφεσης γίνει αντιληπτό; Ο Ματέο Σαλβίνι, μια πιο περιθωριοποιημένη πολιτική φιγούρα στην ιταλική πολιτική σκηνή τον τελευταίο χρόνο, μπορεί να ανακάμψει. Αν κερδίσει τις εκλογές το 2022 ή το 2023, η κυβέρνησή του ίσως μπει στον πειρασμό να πτωχεύσει τη χώρα. Τι γίνεται τότε;
Όπως κάθε σενάριο και αυτό εξαρτάται από αβέβαια γεγονότα, τα οποία θα ξεδιπλωθούν με συγκεκριμένη ακολουθία. Μισώ το να βάζω αριθμητικές πιθανότητες σε οποιοδήποτε μελλοντικό αποτέλεσμα. Νομίζω, όμως, ότι αυτό το σενάριο δεν είναι λιγότερο πιθανό από το αισιόδοξο της ανάκαμψης «τύπου V», στο οποίο στηρίζεται τώρα η πραγματική πολιτική.
Ετσι, μένω να αναρωτιέμαι: γιατί η ΕΕ δεν επιδιώκει να καλυφθεί έναντι αυτού;
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation
secteur privé au bord du gouffre). «Παρά την υπόσχεση του Βλαντιμίρ Πούτιν να διατηρήσει τους μισθούς, πολλές επιχειρήσεις απολύουν τους μισθωτούς τους. Το κράτος είναι επί του παρόντος επιφυλακτικό στην παροχή ενισχύσεων από τα κρατικά αποθεματικά του», γράφει ο 
με τα λόγια του δημάρχου Μόσχας Sergueï Sobianine ή απειλούν με ελέγχους και άλλες ποινές σε όσους δεν υπακούουν, οι αρνητικές προβλέψεις πολλαπλασιάζονται. Οι προβλέψεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου εκτιμούν ότι 3 εκατομμύρια επιχειρήσεις απειλούνται με πτώχευση και ο αριθμός των ανέργων θα μπορούσε να αυξηθεί από 10 έως 15 εκατομμύρια, σύμφωνα με τους υπολογισμούς και ανάλογα με την έκταση των μέτρων στήριξης που θα ανακοινωθούν από τις αρχές.
άνευ αποδοχών και ότι το 22% ετοιμάζεται να κάνει το ίδιο. Το 28% από αυτές λέει ότι βρίσκεται στα πρόθυρα της πτώχευσης, ακόμη και αν το σχετικά χαμηλό μερίδιο των παρεχομένων υπηρεσιών στη ρωσική οικονομία επιτρέπει στον περιορισμό της ζημίας.
που χρειαζόμαστε είναι επιδοτήσεις για την πληρωμή μισθών, είπε ανωνύμως στον Benoît Vitkin ο Δημήτρης Β., επιχειρηματίας μιας μικρής τουριστικής επιχείρησης στη Μόσχα, ο οποίος υποχρεώθηκε να δώσει άδεια άνευ αποδοχών στους 4 εργαζομένους του. Δεν τους άφησα πολλές επιλογές : ήταν αυτό ή μια απόλυση με μια αποζημίωση 70.000 ρουβλίων [ή 850 ευρώ]. Αλλά αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, ορισμένοι από αυτούς θα προτιμήσουν να εγκαταλείψουν τη θέση τους, για να βρουν αλλού δουλειά για να επιζήσουν».
Igor Nikolaev. Αλλά είναι μια στάση διπλής όψεως. Μέχρι να ενεργήσει πιο σταθερά, ορισμένες από τις επιχειρήσεις θα έχουν εξαφανιστεί». Ως φόντο αυτής της συζήτησης, κυριαρχεί η χρήση ή όχι των τεράστιων οικονομικών αποθεματικών που συσσωρεύονται στη Μόσχα – υπολογιζόμενα σε 550 δισ. Δολάρια (ή 506 δισ. Ευρώ) από την κεντρική τράπεζα, εκ των οποίων τα 123 δισ. Ευρώ για το κρατικό ταμείο. Οι Ρώσοι φιλελεύθεροι, όπως ο πατέρας των ιδιωτικοποιήσεων, ο Anatoli Tchoubaïs, ζητούν την κινητοποίησή τους, ενώ οι εκπρόσωποι της εξουσίας φαίνονται επιφυλακτικοί.
Ρώσους, με μια κρίση που υπόσχεται να είναι πιο σοβαρή από εκείνη του 2008. Από το 2014, τα πραγματικά εισοδήματα των Ρώσων έχουν εξάλλου ήδη μειωθεί κατά περισσότερο από 10%, σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές. Και, σύμφωνα με μια μελέτη του 2019 από το Κέντρο Levada, τα δύο τρίτα των ρωσικών νοικοκυριών δεν έχουν καμία αποταμίευση. Δεν έχουν δηλαδή κανένα «κομπόδεμα για ώρα ανάγκης», όπως μας μάθαιναν οι πρόγονοί μας να κάνουμε.
του John Keiger (*)
ΚΟΣΜΟΣ
