Επιχείρηση «Νέμεσις»: Η εκδίκηση των Αρμενίων

Όταν η οδύνη και το άδικο γίνονται βρόγχος σε εκείνους που επέζησαν για να θυμούνται και να βασανίζονται, τότε η τάξη των πραγμάτων έχει ανεπανόρθωτα διασαλευτεί και δεν υπάρχει πια άλλος δρόμος από τον ερχομό της «Νέμεσις». Μια επιχείρηση απόδοσης δικαιοσύνης από Αρμένιους που βίωσαν τις φρικαλεότητες της γενοκτονίας από τους Νεότουρκους και στο όνομα της ελληνικής θεότητας που δεν συγχωρεί το έγκλημα και την υπεροψία, τιμώρησαν με δίκαιο θάνατο τους αμετανόητους θύτες.

Της Έλενας Κιουρκτσή από το περιοδικό Αρμενικά
Ιανουάριος – Μάρτιος 2015, τεύχος 84

Πώς μπορεί κανείς να περιγράψει τον αφόρητο πόνο ενός ολόκληρου λαού που σχεδόν εξοντώθηκε με κάθε είδους σαδιστικές πρακτικές και 100 χρόνια τώρα πασχίζει να δικαιωθούν οι απέλπιδες κραυγές εκείνων που έφυγαν από τη ζωή με τους πιο φρικτούς τρόπους που προσβάλουν τον ΄Άνθρωπο. Φαίνεται πως η μυθολογία ως αλληγορία της ανθρώπινης φύσης διηγείται την αληθινή ιστορία των εγκόσμιων πραγμάτων και υπόσχεται την κάθαρση για να ησυχάσουν τα βασανισμένα θύματα που αλλιώς δεν θα είχαν φωνή. Κόρη της Νύχτας-σύμφωνα με τη Θεογονία του Ησίοδου και τον Παυσανία-η Νέμεσι γεννήθηκε χωρίς να χρειαστεί κάποιο αρσενικό να γονιμοποιήσει τη μητέρα της και το όνομα της αρχαιότατης αυτής θεότητας (από το «νέμω» δηλαδή μοιράζω, απονέμω), μέχρι σήμερα ταυτίζεται με τη Θεία Δίκη. Ανέκαθεν εκπροσωπούσε την έννοια της δικαιοσύνης και ο ρόλος της ήταν να αποκαθιστά την τάξη στη φύση, στις κοινωνίες των ανθρώπων και του Κόσμου όταν αυτή διασαλευόταν. Τότε παρέμβαινε και τιμωρούσε την υπεροψία και την αλαζονεία των θνητών (την ΄Ύβρη), επιφυλάσσοντας αργά ή γρήγορα οδυνηρές επιπτώσεις σε όσους η στρεβλή ψυχή τους οικοδομούσε εγκλήματα και ευφραινόταν από κτηνωδίες.Και αν στη διαδρομή της ανθρώπινης ιστορίας, η μυθολογική προσέγγιση της απόδοσης δικαιοσύνης φαντάζει πολύ ωραία για να είναι αληθινή, κάποιες φορές οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα.Όπως συνέβη στην ειδική επιχείρηση «Νέμεσις» που οργανώθηκε και εκτελέστηκε από Αρμένιους τιμωρούς ενάντια στους υπαίτιους της γενοκτονίας για να γαληνέψουν οι ψυχές νεκρών και επιζώντων.

Τι θέριεψε τη «Νέμεσις»

Με τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το Νοέμβριο του 1918, οι Αρμένιοι προσδοκούσαν από τους Συμμάχους (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία και Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) να βοηθήσουν στο να αποδοθούν ευθύνες και να τιμωρηθούν οι Τούρκοι αξιωματούχοι που σχεδίασαν τη γενοκτονία των Αρμενίων. Όμως στη διεθνή διπλωματική σκακιέρα το ήθος και το δίκαιο σπανίως έως ποτέ υπήρξαν ειλικρινής επιδίωξη των εκάστοτε ισχυρών. Έτσι οι μεγάλες δυνάμεις της Δύσης παρά τη διακήρυξή τους το Μάιο του 1915 που πίεζε την Τουρκία να αποδεχτεί τη συστηματική εξόντωση των Αρμενίων και να ασκήσει διώξεις, τελικά υπαναχώρησαν γιατί ενδιαφέρονταν πολύ περισσότερο να κερδίσουν την εύνοια της Κεμαλικής κυβέρνησης. ΄Έτσι η Γαλλία –και ως δορυφόρος η Ιταλία-υπονόμευσαν κυρίως τις προσπάθειες της Μεγάλης Βρετανίας και σε μικρότερο βαθμό αυτές των Ηνωμένων Πολιτειών στο να αποδοθεί δικαιοσύνη. Είναι χαρακτηριστικό ότι για περίπου δυο χρόνια η Μεγάλη Βρετανία κράτησε 130 Τούρκους κρατούμενους στη Μάλτα περιμένοντας να δικαστούν αλλά τελικά τους ελευθέρωσε λόγω εκβιαστικών πιέσεων μεταξύ 1921 με 1922 με αντάλλαγμα τους Βρετανούς αστυνομικούς και άνδρες που είχαν κρατηθεί όμηροι από τη νέα Κεμαλική κυβέρνηση στην Τουρκία. Άλλωστε η Μεγάλη Βρετανία χωρίς την υποστήριξη των Συμμάχων θα ήταν υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει μόνη της την τουρκική αντίδραση, οπότε για αυτό υπαναχώρησε θυσιάζοντας το ηθικό της αίτημα στο βωμό των πολιτικών της συμφερόντων. Από την άλλη, παρότι τα δικαστήρια της Τουρκίας κατάφεραν να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα ντοκουμέντα που στοιχειοθετούσαν το έγκλημα της εθνοκάθαρσης εις βάρος των Αρμενίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στάθηκε αδύνατο να απονείμουν δικαιοσύνη και να τιμωρήσουν τους υπεύθυνους αυτού του ακατονόμαστου μακελειού. Φαίνεται πως σε αυτή την «αστοχία» έπαιξε καθοριστικό ρόλο το ανερχόμενο εθνικιστικό κίνημα του Μουσταφά Κεμάλ, το οποίο αντιτάχθηκε αποφασιστικά ενάντια στις προσπάθειες να ασκηθεί δίωξη σε Τούρκους στρατιωτικούς και κυβερνητικούς αξιωματούχους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Βαχάκν Νταντριάν στο βιβλίο του «Η Ιστορία της Αρμενικής Γενοκτονίας», οι εθνικιστικές φιλοδοξίες περί ενότητας και εθνικής υπερηφάνειας ήταν αταίριαστες με τις όποιες παρορμήσεις από το εσωτερικό της χώρας στο να επιρριφθούν ευθύνες στους Τούρκους για τη γενοκτονία των Αρμενίων. Ωστόσο κάποιες δίκες έγιναν στην Κωνσταντινούπολη και αρκετοί υπουργοί τον καιρό του πολέμου καθώς και αρχηγοί του κόμματος Ένωση και Πρόοδος –συμπεριλαμβανομένων και των βασικών αυτουργών της γενοκτονίας Ταλαάτ Πασά και Εμβέρ Πασά-δικάστηκαν και καταδικάστηκαν ερήμην καθότι είχαν διαφύγει στο εξωτερικό με πλαστά χαρτιά και ψεύτικα ονόματα.

«Η Νυρεμβέργη των Αρμενίων»

Η ετυμηγορία της «δίκης» των αρχιτεκτόνων αυτού του άνευ προηγουμένου αιματοκυλίσματος προέκυψε τελικά από τους ίδιους τους Αρμένιους στο 9ο Παγκόσμιο Συμβούλιο της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας (Τασνακτσουτιούν) που έλαβε χώρα στο Ερεβάν το φθινόπωρο του 1919. Οι εκτελέσεις – τις οποίες το ακριβώς επόμενο 10ο Παγκόσμιο Συμβούλιο της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας ονομάτισε «Ειδική Επιχείρηση» (Χαντούκ Κορτζ) – θα είχαν μυστικό χαρακτήρα και για να πραγματοποιηθούν δημιουργήθηκε ένα ειδικό σώμα (Χαντούκ μαρμίν) που θα καταδίωκε τους ενόχους σε τρεις ηπείρους. Με το κωδικό ονομασίας «Νέμεσις» – από το όνομα της θεότητας της θείας δίκης – οι Αρμέν Γκαρό, (Καρεκίν Παστερματζιάν) επικεφαλής της επιχείρησης, Σαχάν Ναταλί, (Αγκόπ ντερ Αγκοπιάν) υπεύθυνος για την οργάνωση και το συντονισμό και Ααρόν Σατσακλιάν υπεύθυνος για τη χρηματοδότηση αυτού του ριψοκίνδυνου εγχειρήματος ξαναμοίρασαν την τράπουλα και το παιχνίδι άλλαξε κανόνες. Αυτή τη φορά τα πρόβατα με ακονισμένα δόντια από την οδύνη, την απόγνωση και την αδικία θα κατασπάραζαν τους λύκους. Πρωταρχικός στόχος ήταν ο Ταλαάτ Πασάς και στη συνέχεια θα ακολουθούσαν οι Τζιβανσίρ, Σαϊντ Χαλίμ Πασάς, Μπεαχεντίν Σακίρ, Τζεμάλ Αζμί, Τζεμάλ Πασάς και Εμβέρ Πασάς (που συνάντησαν τον δίκαιο θάνατο το διάστημα 1921-1922). «Η οργάνωσή μας δεν είχε κανένα σχέδιο εξόντωσης, τιμωρούσε αποκλειστικά τα άτομα εκείνα που είχαν δικαστεί ερήμην και είχαν κριθεί υπεύθυνα για μαζικές δολοφονίες. Εξ άλλου στη λίστα υπήρχαν και ονόματα Αρμενίων προδοτών», θα γράψει στ’ απομνημονεύματά του λίγο πριν το θάνατό του το 1973 ο Αρσαβίρ Σιρακιάν, ένας από τους τιμωρούς της επιχείρησης «Νέμεσις». Συνολικά, οκτώ υψηλόβαθμοι Τούρκοι ή Αζέροι αξιωματούχοι και τρεις Αρμένιοι προδότες θα πέσουν νεκροί από τις σφαίρες των επτά Αρμενίων τιμωρών. Την επιχείρηση εκτέλεσης των υπευθύνων της Γενοκτονίας των Αρμενίων ο Σιμόν Βρατσιάν πολύ εύστοχα αποκάλεσε ως «Η Νυρεμβέργη των Αρμενίων».
Η ετυμηγορία στηρίχτηκε σε όλους τους δυνατούς λόγους που προκύπτουν από τον αχαλίνωτο πόνο και τη σαρκοφάγα απελπισία. Οι τιμωροί της Νέμεσις ταυτοποίησαν και εκτέλεσαν συνολικά έξι υψηλόβαθ­μους α­ξιω­μα­τού­χους της κυ­βέρ­νη­σης των Νε­ό­τουρ­κων. Εκείνους που παρότι δι­κά­στη­καν και κρί­θη­καν ένοχοι μα­ζι­κών δο­λο­φο­νιών, ανέφελοι απολάμβαναν μια προκλητικά υπέροχη ζωή εκτός Τουρκίας.

Υπόθεση Σογομόν Τεχλιριάν

Δευτέρα, 6 Ιουνίου 1960, το Time Magazine δημοσίευε την ακόλουθη νεκρολογία: Πέθανε μετά από εγκεφαλική αιμορραγία στο Σαν Φρανσίσκο, όπου εργαζόταν ως υπάλληλος γραφείου, ο Αρμένιος ήρωας Σαρό Μελικιάν (γεννημένος ως Σογομόν Τεχλιριάν), 63 ετών, ο οποίος σε μια συγκλονιστική δίκη που έγινε στο Βερολίνο το 1921, αθωώθηκε, αν και είχε ομολογήσει ότι δολοφόνησε τον Ταλαάτ Πασά, τον τούρκο Μεγάλο Βεζίρη (ο οποίος στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου είχε διατάξει τη σφαγή των Αρμενίων). Γεννημένος στις 2 Απριλίου 1897, ποτέ δεν θα φανταζόταν ότι η ζωή του θα μετατρεπόταν σε ένα αβάσταχτο δράμα που τον τραυμάτισε ψυχικά και σωματικά μέχρι το θάνατό του. Είδε να συνθλίβουν το κεφάλι του αδερφού του, να δολοφονούν τη μητέρα και τον πατέρα του, να βιάζουν και μετά να σκοτώνουν την αδερφή του. Ο ίδιος επέζησε ανάμεσα σε διαμελισμένα πτώματα γιατί τον θεώρησαν νεκρό. Είναι το παλικάρι που στις 11 το πρωί της Τρίτης 15 Μαρτίου 1921, στην ο­δό Χάρ­ντε­μπερ­γκ στη συνοικία Σαρλότεμπουργκ του Βερολίνου , με­τά α­πό συ­στη­μα­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση δέ­κα η­με­ρών συναντά κατά πρόσωπο τον δήμιο της οικογένειάς του να κάνει ανέμελος το συ­νη­θι­σμέ­νο του πε­ρί­πα­το, ντυ­μέ­νος ευ­ρω­πα­ϊ­κά και α­κο­λου­θού­με­νος σε α­πό­στα­ση με­ρι­κών μέ­τρων, -σύμ­φω­να με τα μου­σουλ­μα­νι­κά έ­θι­μα, α­πό τη σύ­ζυ­γό του. Ο ορ­γα­νω­τής του με­γά­λου ε­γκλή­μα­τος, πρώ­ην υ­πουρ­γός Ε­σω­τε­ρι­κών και μέ­λος της τριαν­δρί­ας των Νε­ό­τουρ­κων που κυβέρνησε ουσιαστικά την Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια του πολέμου, Τα­λα­άτ Πα­σας απολαμβάνει ανυποψίαστος τις τελευταίες του στιγμές.Ο Τε­χλι­ριάν ξε­κι­νά α­πό το α­πέ­να­ντι πε­ζο­δρό­μιο, δια­σταυ­ρώ­νε­ται με τον «στόχο», τον προ­σπερ­νά και ε­πι­βρα­δύ­νει το βή­μα του. Κα­τό­πιν γυ­ρί­ζει πί­σω. Ο Τα­λα­άτ φαί­νε­ται σαν κά­τι να διαι­σθά­νε­ται, αλλά είναι πλέον αργά. Ο Τε­χλι­ριάν βγά­ζει το πε­ρί­στρο­φο α­πό την τσέ­πη του και με μια α­στρα­πιαί­α κί­νη­ση τον πυ­ρο­βο­λεί στο ύ­ψος του κε­φα­λιού. Ο Ταλαάτ Πασάς εγκαταλείπει ….επιτυχώς τα εγκόσμια.

Η δίκη και ο πραγματικός ένοχος

«Σκότωσα μα δεν είμαι δολοφόνος» δήλωσε ο Τε­χλι­ριάν στη δίκη που ακολούθησε στο Βερολίνο και προκάλεσε το διεθνές ενδιαφέρον. Υ­πο­στή­ριξε ό­τι ε­νήρ­γη­σε μό­νος του από παρόρμηση καθότι λόγω των όσων έζησε έβλεπε στον ύπνο του τις νύχτες τη μητέρα του να του ζητά να πάρει εκδίκηση. Ήξερε ότι με κάθε τρόπο έπρεπε να αποκρύψει ότι εκτελούσε μέρος της ειδικής επιχείρησης Νέμεσις. Και το κατάφερε. Οι συνήγοροί του επικαλέστηκαν ως ελαφρυντικά τις τα­λαι­πω­ρί­ες που υπέστη α­πό την ε­κτό­πι­σή του και τις κρί­σεις ε­πι­λη­ψί­ας που τον βασάνιζαν κά­θε φο­ρά που ανακαλούσε στη μνήμη του τις εικόνες φρίκης από την κακοποίηση και τη θανάτωση των γονιών του, του α­δελ­φού και της αδελφής του. Τρεις μή­νες με­τά την πολύκροτη δίκη, οι έ­νορ­κοι του κα­κουρ­γιο­δι­κεί­ου του Βε­ρο­λί­νου έκριναν αθώο τον Σογομόν Τεχλιριάν, απόφαση που έγινε δε­κτή με εν­θου­σιώ­δη χει­ρο­κρο­τή­μα­τα α­πό έ­να πλή­θος ομοεθνών και συ­μπα­θού­ντων που εί­χαν κα­τα­κλύ­σει το δι­κα­στή­ριο.

Γιατί ο Ταλαάτ ήταν ο υπ’ αριθμόν 1 στόχος

Μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το οθωμανικό στρατιωτικό δικαστήριο καταδίκασε σε θάνατο τους βασικούς ηγέτες Νεότουρκους, που ήταν υπεύθυνοι για το σχεδιασμό και την εκτέλεση της γενοκτονίας των Αρμενίων. Από τις 8 Ιανουαρίου του 1919 και έπειτα, έγιναν τρία στρατοδικεία στην Κωνσταντινούπολη. Η δικαστική απόφαση βγήκε στις 5 Ιουλίου του 1919 και καταδίκασε ερήμην τους βασικούς υπαίτιους αναγνωρίζοντας τον προσχεδιασμένο χαρακτήρα των σφαγών των Αρμενίων. Οι Ταλαάτ, Τζεμάλ, Εμβέρ, Μπεχαεντίν Σακίρ και Μπεχαεντίν Ναζίμ, Τζεμάλ Αζμί είχαν διαφύγει τα ξημερώματα της 3ης Νοεμβρίου του 1918 με το γερμανικό πλοίο Λορελέι, που διέθεσε η πρεσβεία της Γερμανίας και θα τους μετέφερε στην Οδησσό. Ο Ταλαάτ Πασάς που διέφυγε στο Βερολίνο κρυβόταν με το όνομα Αλή Σαλιέχ Μπέη. Είχε ξυρίσει το μουστάκι του για να μην τον αναγνωρίζουν, όμως ο Σογομόν Τεχλιριάν, κατάφερε να ταυτοποιήσει τον Ταλαάτ, χρησιμοποιώντας ένα ξυραφάκι για να «σβήσει» το μουστάκι του στη φωτογραφία που του είχαν δώσει οι σύντροφοί του. Ο Ταλαάτ ήταν ο ουσιαστικός ηγέτης του Κομιτάτου ΄Ένωση και Πρόοδος και θεωρείται ως ο κύριος υπαίτιος της Γενοκτονίας των Αρμενίων μεταξύ 1915-1917. Είχε δηλώσει δημόσια την πρόθεσή του να εξαλείψει τους Αρμένιους της οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σχεδίασε και οργάνωσε την εθνοκάθαρση των Αρμενίων και επέβλεψε όλες τις φάσεις της εκτέλεσής της. Η σορός του επεστράφη στο τουρκικό κράτος από τον Χίτλερ το 1943. Στην Κωνσταντινούπολη βρίσκεται το μαυσωλείο του και μια λεωφόρος φέρει το όνομά του στην ΄Άγκυρα. Από κάθε άποψη από δυσάρεστο έως εξοργιστικό…

Όμως πιο πριν

Το Δεκέμβριο του 1918 ο Σογομόν Τεχλιριάν βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη, στα γραφεία της εφημερίδας του Τασνάκ, Τζαγκανταμάρντ και εκεί γνωρίζεται με μια νεαρή δασκάλα, τη Γερανουή Ντανιελιάν, η οποία του υποδεικνύει την κατοικία του Χαρουτιούν Μιγκιρντιτσιάν, πράκτορα του Ταλαάτ. Ο Μιγκιρντιτσιάν είχε δώσει τα ονόματα των Αρμενίων διανοουμένων που συνελήφθησαν τη νύχτα της 23ης Απριλίου 1915 στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια δολοφονήθηκαν. Είχε συμπεριληφθεί στη λίστα με τους Αρμένιους προδότες, που είχαν συντάξει οι υπεύθυνοι του Τασνάκ, με σκοπό να τους εκτελέσουν. Μετά από παρακολούθηση πολλών εβδομάδων, τον Μάρτιο του 1919, ο Τεχλιριάν επωφελείται από μια δεξίωση που έδωσε ο Μιγκιρντιτσιάν στο σπίτι του και τον πυροβολεί από το παράθυρο σκοτώνοντάς τον με μια σφαίρα.

Ο επόμενος παρακαλώ

Την ίδια τακτική θα ακολουθήσει κι ένας άλλος Αρμένιος τιμωρός, ο Μισάκ Τορλακιάν που θα εκτελέσει στην Κωνσταντινούπολη, τον υπουργό Εσωτερικών του Αζερμπαϊτζάν, Μπεχούντ Χαν Τζιβανσίρ, υπεύθυνο της σφαγής 20.000 Αρμενίων κατά την είσοδο των Τούρκων στο Μπακού το Σεπτέμβρη του 1918. Στις 18 Ιουλίου 1921, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, ο Αζέρος αξιωματούχος επιστρέφει στο ξενοδοχείο Πέρα Παλάς, συνοδευόμενος από τον αδελφό του και άλλα τέσσερα άτομα μετά από μια οινοποσία σ’ ένα γειτονικό δημόσιο πάρκο. Ένας μικρόσωμος άνδρας εμφανίζεται ξαφνικά στην είσοδο του ξενοδοχείου πυροβολώντας μια φορά στα πλευρά του Τζιβανσίρ που τον περνούσε ένα κεφάλι. Ο υπουργός γυρίζει λίγο το σώμα του και καταφέρνει να πιάσει το μπράτσο του θύτη του. Αυτός όμως προλαβαίνει και του φυτεύει δυο σφαίρες στο στήθος. Κι ενώ ο τραυματίας σωριάζεται καταγής, οι συνοδοί του πανικόβλητοι το βάζουν στα πόδια και κρύβονται πίσω από τα αυτοκίνητα. Οι δυο Τούρκοι αστυνομικοί της φρουράς που βρίσκονται μπροστά στο ξενοδοχείο εξαφανίζονται.Ο Τορλακιάν στρίβει στη γωνία του δρόμου, αλλά ξαναεμφανίζεται ακούγοντας τις εκκλήσεις του θύματος για βοήθεια. Οι τριάντα περίπου αποσβολωμένοι μάρτυρες δεν τολμούν να επέμβουν, βλέπουν έντρομοι τον εκτελεστή να πλησιάζει και να δίνει τη χαριστική βολή στον τραυματισμένο που θα υποκύψει λίγο αργότερα κατά τη μεταφορά του στο ξενοδοχείο. Ο Τορλακιάν ακουμπά το όπλο του στο καπό ενός αυτοκινήτου και παραδίδεται. Στους Γάλλους και κατόπιν στους ΄Άγγλους αξιωματικούς που τον ανακρίνουν, απαντά ότι η οικογένειά του εξοντώθηκε με διαταγή του Τζιβανσίρ στο Μπακού και δείχνει τις τρεις ουλές που φέρει στο σώμα του ενώ μια σφαίρα είναι ακόμα σφηνωμένη στο μηρό του από εκείνη την τραγική ημέρα..
Η δίκη του ξεκινά τέλη Αυγούστου, ενώπιον του βρετανικού στρατιωτικού δικαστηρίου στο κτίριο της παλιάς οθωμανικής σχολής πολέμου. Διαρκεί δυο μήνες και ο συνήγορος υπεράσπισης στηριζόμενος στο πόρισμα του γιατρού-πραγματογνώμονα, υποστηρίζει ότι ο πελάτης του αφού υπέστη κρίση επιληψίας – τακτική που ακολουθήθηκε και στην υπόθεση Τεχλιριάν – είχε προβεί σε φόνο σε κατάσταση κρίσης όταν πληροφορήθηκε για την παρουσία του Τζιβανσίρ στην Κωνσταντινούπολη. Στις 20 Οκτωβρίου, ο Τορλακιάν κρίνεται ένοχος χωρίς να του επιβληθεί ποινή καθότι είχε το ακαταλόγιστο των πράξεών του τη στιγμή της εκτέλεσης. ΄Έτσι απελαύνεται στην Ελλάδα από τις δυνάμεις κατοχής. Ο Τορλακιάν όπως και ο Τεχλιριάν, ακολούθησαν πιστά τις οδηγίες της οργάνωσης που ανήκαν και σκοπό είχε τη τιμωρία με θάνατο των πρωταιτίων της Γενοκτονίας των Αρμενίων.

Η λίστα του… «killer» σε συνέχειες

Στις 5 Δεκεμβρίου 1921 ο Αρσαβίρ Σιρακιάν θα εκτελέσει στη Ρώμη κατά τρόπο μυθιστορηματικό – κρεμασμένος στο μαρσπιέ της άμαξας που μετέφερε το θύμα – με μια σφαίρα στο κεφάλι, τον πρώην αρχηγό της κυβέρνησης των Νεότουρκων Σαΐντ Χαλίμ μετά από συστηματική παρακολούθηση πέντε μηνών. Ο Σιρακιάν μαζί με τον Αράμ Γεργκανιάν θα ξαναχτυπήσουν στο Βερολίνο στις 17 Απριλίου 1922 ταυτόχρονα και θα εκτελέσουν τον δρ. Μπεχαεντίν Σακίρ, έναν από τους κυριότερους υπεύθυνους της γενοκτονίας και τον πρώην διοικητή της Τραπεζούντας, Τζεμάλ Αζμί. Η καταδίωξη του πρώην υπουργού Ναυτικών, Τζεμάλ Πασά, μέλους της τριανδρίας των Νεότουρκων, που έγινε σύμβουλος των Σοβιετικών στις καυκασιανές υποθέσεις, θα οδηγήσει τους αποφασισμένους τιμωρούς Στεπάν Τζαγικιάν, Μπεντρός Τερ Μπογοσιάν και Αρντασέζ Κεβορκιάν να τον εντοπίσουν και εκτελέσουν στις 25 Ιουλίου 1922, μπροστά στο στρατηγείο της Τσέκα, (πολιτικής αστυνομίας των μπολσεβίκων) στην Τιφλίδα. Ειρωνεία της τύχης: ο Εμβέρ Πασάς, το τρίτο μέλος της τριανδρίας των Νεότουρκων, πρώην υπουργός Πολέμου, που είχε στραφεί προς την κομμουνιστική κυβέρνηση της Μόσχας, θα χάσει τη ζωή του στις 4 Αυγούστου 1922 από τον Αγκόπ Μελκουμιάν αξιωματικό μιας διμοιρίας Αρμενίων μπολσεβίκων κοντά στη Σαμαρκάνδη, στα σύνορα του Αφγανιστάν, όντας επικεφαλής μιας ομάδας επαναστατημένων μουσουλμάνων του εμιράτου της Μπουχάρας και ο δρ. Ναζίμ, ο τελευταίος που απέμεινε από τη λίστα των «στόχων» που είχαν συντάξει οι εκδικητές, θα εκτελεστεί δια απαγχονισμού στην ΄Άγκυρα στις 26 Αυγούστου 1926. ΄Όχι όμως επειδή συμμετείχε στην οργάνωση των σφαγών του 1915, αλλά διότι συνωμότησε εναντίον του κεμαλικού καθεστώτος. ΄Όπως και να ‘χει κακό δε το λες….

Κυκλοφορούν στα Ελληνικά
«Επιχείρηση Νέμεσις» του Ζακ Ντεροζύ Εκδόσεις Στοχαστής
«Το Χρέος του Αίματος-Ο Τιμωρός» του Αρσαβίρ Σιρακιάν Εκδόσεις Στοχαστής
«Επιχείρηση Νέμεσις-Ειδική Αποστολή» του Πάολο Κόσι (κόμικ) Εκδόσεις Αρμενικά.

Πηγή: Άρδην

Χωρίς να θέλουμε να μηδενίσουμε τις προσπάθειες που κάνουν οι διπλωματικές μας αρχές στις χώρες όπου εκδηλώνονται αυτές οι επιθέσεις, πολλές φορές το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που θα μπορούσε να αποκαταστήσει το κύρος και την εικόνα της πατρίδας μας.

Λάβαμε γνώση ότι η Πρεσβεία της Ελλάδος στο Ελσίνκι και ο πρέσβης μας κ. Γ. Αϋφαντής, μετά από μια έκθεση που δημοσιεύθηκε στη χώρα που είναι διαπιστευμένος, η οποία στην ουσία αποτελεί άλλη μια “άσφαιρη” επίθεση εναντίον της χώρας μας, αφού έκανε ενδελεχή έρευνα για τα καταγγελόμενα, συνέταξε την δική του “ΈΚΘΕΣΗ” και απαντά ένα προς ένα τα καταγγελόμενα από τον καθηγητή κ. Jauhiainen, ζητώντας την δημοσίευσή της.

Παραθέτουμε την έκθεση, τονίζοντας ότι είμαστε έτοιμοι να δημοσιεύσουμε ανάλογες προσπάθειες άλλων Ελλήνων διπλωματών, καθώς και ότι τα μετερίζια που υπάρχουν για να υπερασπιζόμαστε την πατρίδα, δεν βρίσκονται μόνο στα ελληνοτουρκικά σύνορα, αλλά απανταχού στον κόσμο, αρκεί να υπάρχει η συναίσθηση του υπηρεσιακού αλλά και του εθνικού-πατριωτικού καθήκοντος:

Aγαπητέ Καθηγητά Jauhiainen,

Αφού συμβουλεύθηκα ακαδημαϊκούς[1] και στελέχη της Ελληνικής Υπηρεσίας Ασύλου[2], σας προωθώ τις παρατηρήσεις και τα σχόλιά μου για την επιτόπια έρευνά σας στην Λέσβο και την σχετική Έκθεσή σας.

Παρακαλώ για την ανάρτηση του παρόντος κειμένου στην ιστοσελίδα www.urmi.fi/julkaisut, καθώς αποτελεί την απάντηση της Ελληνικής πλευράς στην Έρευνά σας για τους ”Αιτούντες άσυλο και τους μετανάστες στην Λέσβο, στην Ελλάδα”(“Asylum seekers and migrants in Lesvos, Greece”). Θεωρώ ότι το αίτημα αυτό είναι απολύτως δίκαιο δεδομένου ότι στα συμπεράσματα της Έκθεσής σας δηλώνετε πως “..η Ελλάδα παραβίασε ανθρώπινα δικαιώματα και παραμέλησε διεθνείς και Ευρωπαϊκές αρχές σχετικά με το άσυλο…”(“…Greece violated human rights and neglected international and EU asylum principles…”) (σελ. 87).

Τόσο η Ελληνική Κυβέρνηση όσο και ο υπογράφων, ως Πρέσβυς της Ελλάδας στη Φινλανδία, θεωρήσαμε την κατηγορία αυτή πολύ σοβαρή. Συνεπώς, η Έκθεσή σας εξετάσθηκε λεπτομερώς. Λυπάμαι να πω ότι εντοπίσαμε σοβαρά προβλήματα σ’ αυτή. Δεν είναι μόνο ότι υπάρχουν σοβαρές μεθοδολογικές ελλείψεις στην επί τόπου έρευνα και ότι παρατηρούνται σοβαρές παραβιάσεις της ακαδημαϊκής δεοντολογίας στην Έκθεση. Περισσότερο μας προβληματίζουν τα συμπεράσματα της Έκθεσης, καθώς και τα υπολανθάνοντα αξιώματα πάνω στα οποία η Έκθεσή σας εδράζεται. Οι ελλείψεις, τα λάθη και οι δεοντολογικές παραβάσεις της Έκθεσης επισημαίνονται κατωτέρω, στο Τμήμα Α. Επιπλέον, οι αξιωματικές σας αφετηριακές θέσεις για το καθεστώς των μεταναστών στην Ελληνική επικράτεια, τα δικαιώματά τους και το μέλλον τους στην Ελλάδα, εξετάζονται στο Τμήμα Β.

Α1) Σε χρονική περίοδο 8 ημερών (1-8 Νοεμβρίου), οι δύο συντάκτες της Έκθεσης (με τον επιτόπιο βοηθό τους) προσέγγισαν έναν σημαντικό αριθμό “μεταναστών σχετιζομένων με το άσυλο” (“asylum-related migrants”), εκ των οποίων 625 δέχθηκαν να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο. Ο μέσος όρος των όσων απαντούσαν ανά ημέρα ήταν 78 άτομα. Όπως σημειώνουν οι συντάκτες, “το έντυπο του ερωτηματολογίου επιστρεφόταν συνήθως εντός 15-20 λεπτών” (σελ. 13). Αυτό προϋποθέτει την παρουσία της τριμελούς ερευνητικής ομάδας στο πεδίο της έρευνας για τουλάχιστον 18 ώρες ημερησίως, λαμβανοντας υπ΄όψιν ότι από όσους προσεγγίσθησαν για “να τους εξηγηθεί το εύρος και οι δεοντολογικές αρχές της έρευνας” δεν συμφώνησαν όλοι να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο. Συνεπώς, όταν οι συντάκτες αναφέρουν ότι το ημερήσιο χρονοδιάγραμμα της εργασίας τους εκτεινόταν “συνήθως από αργά το πρωί ως νωρίς το βράδυ” (σελ. 13), μετριοφρόνως υποτιμούν τον βαρύτατο, καθημερινό εργασιακό φόρτο των 8 ημερών που πέρασαν στην Λέσβο. Αν και πολλοί ερωτηθέντες (σχεδόν 35-40%) φαίνεται να μην απάντησαν σε όλες τις ερωτήσεις, ο σημαντικός όγκος των απαντήσεων [66 ερωτήσεις, εκ των οποίων 15 προσέφεραν επιλογή πολλαπλών απαντήσεων και 5 απαιτούσαν ανάπτυξη κατά την απάντηση, προερχόμενες από 21 διαφορετικές εθνικότητες που απάντησαν σε 7 διαφορετικές γλώσσες] μεταφράσθηκε, τα στοιχεία έγιναν αντικείμενο ποιοτικής και στατιστικής επεξεργασίας και η Έκθεση συντάχθηκε περίπου εντός 120 ημερών (9 Νοεμβρίου-9 Μαρτίου)! Κάτι που αποτελεί κατόρθωμα για την κοινωνική έρευνα και ανάλυση, έναν Ηράκλειο άθλο!

Α2) Η επιλογή των ερωτηθέντων από τους οποίους προήλθε το κύριο υλικό της Έρευνας στη Λέσβο, αποτελεί πηγή σημαντικών μεθοδολογικών ανησυχιών. Είναι αμφίβολο εάν οι 625 ερωτηθέντες αποτελούν τυχαίο (και συνεπώς αντιπροσωπευτικό) δείγμα των μεταναστών που βρίσκονται στο νησί. Οι ερωτηθέντες είναι μέρος μόνον εκείνων των μεταναστών που οι ερευνητές κατόρθωσαν να προσεγγίσουν!

Α3) Από την άλλη πλευρά, ο καταυλισμός των 25.000 ατόμων στη Μόρια αποτελεί ένα είδος ζούγκλας, μια “ουδέτερη ζώνη”, από την στιγμή που το UNHCR εμποδίζει τις Ελληνικές Αρχές να περιπολούν και να τον αστυνομεύουν αποτελεσματικά. Στη Μόρια, καθώς και αλλού, όπου διαμένουν ή απλά συχνάζουν μετανάστες, ένα ετερόκλητο πλήθος ΜΚΟ ασκούν τεράστια επιρροή πάνω τους, διαμορφώνοντας την συμπεριφορά, την στάση, τις αποφάσεις, την διαθεσιμότητα και τις δημόσιες δηλώσεις των μεταναστών. Αυτό καθίσταται δυνατό από τη στιγμή που οι ΜΚΟ ελέγχουν τις πιο σημαντικές παραμέτρους της καθημερινής ζωής των μεταναστών: την πρόσβασή τους στην τροφή, τις συνθήκες υγιεινής τους, την ιατρική τους περίθαλψη, τα καθημερινά τους επιδόματα και, το πιο σημαντικό, το αποτέλεσμα της αίτησής τους για χορήγηση ασύλου. Μπορεί να μην είναι εντελώς αληθές ότι οι ΜΚΟ ασκούν παρασκηνιακά καθοριστική επιρροή στη διαδικασία έγκρισης ή απόρριψης των αιτήσεων για χορήγηση πολιτικού ασύλου. Ωστόσο, αυτό πιστεύουν ακράδαντα οι μετανάστες. Αυτή η ιδέα ενσταλάζεται από τις ΜΚΟ και συχνά επιβεβαιώνεται από την αντίληψη των ίδιων των μεταναστών για το ποιός τελικά λαμβάνει άσυλο και ποιός όχι. Συνεπώς, υπό τις συνθήκες αυτές, η επιστημονική ακρίβεια κάθε επιτόπιας έρευνας που διεξάγεται στη Λέσβο με την βοήθεια ή την συνέργεια ΜΚΟ που σχετίζονται με τη διαδικασία χορήγησης ασύλου, τίθεται υπό σημαντική αμφισβήτηση. Όχι λιγότερο από μια έρευνα στα προάστια του Παλέρμο “υπό την ευλογία” των στελεχών της τοπικής Μαφίας, ή μιας έρευνας στη Λωρίδα της Γάζα με τη “βοήθεια” της Hamas.

A4) Τα ζητήματα (και οι ανησυχίες) σχετικά με τη μεθοδολογία της Έρευνας δεν περιορίζονται μόνο στην αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος και στην ειλικρίνεια των ερωτηθέντων. Και άλλες πτυχές της Έρευνας ελέγχονται, όπως η επιλογή των ερευνητών να συνεργασθούν με ΜΚΟ που έχουν σχέση με τη διαδικασία χορήγησης ασύλου [=συνεντεύξεις προς λήψη πληροφοριών που βοήθησαν να ενταχθούν τα ευρήματα της έρευνας στο ευρύτερο πλαίσιο των τοπικών συνθηκών, ανταλλαγή στοιχείων, διευκόλυνση της πρόσβασης των ερευνητών σε “μετανάστες αιτούντες άσυλο”-βλ. σελ. 13-14 της Έκθεσης], καθώς και η συγκεκριμένη επιλογή ΜΚΟ την οποία έκαναν οι ερευνητές. Οι ΜΚΟ που ασχολούνται με τους πρόσφυγες στη Λέσβο και στην Ελλάδα εν γένει, δεν αποτελούν, στην πλειοψηφία τους, ενσάρκωση “του καλού Σαμαρείτη” της Βίβλου. Πόρρω απέχουν από το να είναι ουδέτερες, αμερόληπτες, εμφορούμενες από αλτρουισμό, δίχως ίδια συμφέροντα. Είναι τακτικοί αποδέκτες χρηματικών ενισχύσεων της ΕΕ προερχομένων είτε απ΄ευθείας από τις Βρυξέλλες είτε μέσω της ‘Υπατης Αρμοστείας Ην. Εθνών. Διαθέτουν σημαντικούς προϋπολογισμούς και ασήμαντη διαφάνεια. Επιδίδονται σε άγριους ανταγωνισμούς και lobbying για να προωθήσουν πολιτικές στοχεύσεις. Προκειμένου να εισρεύσουν επιδοτήσεις, οι αφίξεις μεταναστών είναι αναγκαίες για τις ΜΚΟ που σχετίζονται με τη διαδικασία ασύλου. Επιπλέον, η συντηρούμενη αθλιότητα των συνθηκών διαβίωσης των μεταναστών, αποτελεί, ίσως, το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την συγκέντρωση δωρεών. Συνεπώς, οι υπερπλήρεις καταυλισμοί με ανεπαρκείς δομές υγιεινής, αποδεικνύονται, αρκετά συχνά, μια εξαιρετικά επικερδής άρα και επιμελώς διατηρητέα κατάσταση.

Α5) Υπό το φως των ιδίων συμφερόντων των ΜΚΟ που σχετίζονται με τη διαδικασία χορήγησης ασύλου και, κατά συνέπεια, του ρόλου τους στη διαμόρφωση των συνθηκών διαβίωσης των μεταναστών στη Λέσβο, η επιλογή των συντακτών της Έκθεσης να συνεργασθούν με συγκεκριμένες ΜΚΟ που εμπλέκονται στη διαδικασία χορήγησης ασύλου, επίσης εγείρει σημαντικά ζητήματα δεοντολογίας. Όχι μόνο γιατί πουθενά στην Έκθεση δεν εξηγούνται τα κριτήρια επιλογής αυτών των ΜΚΟ. Αλλά επειδή αυτή η επιλογή των συντακτών της Έκθεσης συνδυάζεται με μία ακόμη: να αγνοήσουν συστηματικά στην Έκθεσή τους τις απόψεις των Ελληνικών Αρχών για την κατάσταση στη Λέσβο, καθώς και να αγνοήσουν τα στατιστικά στοιχεία των Ελληνικών Αρχών για τις μεταναστευτικές ροές. Δεν παρέχεται κάποια εξήγηση στην Έκθεση γιατί οι συντάκτες της επέλεξαν κάτι τέτοιο. Η Ακαδημαϊκή δεοντολογία υποχρεώνει τους συντάκτες να αναφέρουν τις απόψεις των Ελληνικών Αρχών, καθώς στο σύνολο της Έκθεσης ασκούν έμμεση ή άμεση κριτική έναντι της Ελλάδας για εσκεμμένη παραβίαση, με ποικίλους τρόπους, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστών.

Α6) Όπως προκύπτει, η Έκθεση υπονοεί ότι η Ελλάδα στερεί από τους μετανάστες στη Λέσβο (και, κατ΄επέκταση σε όλη την Ελληνική επικράτεια) από βασικές πτυχές της ανθρώπινης ιδιότητάς τους. Πιο συγκεκριμένα, η Έκθεση παρουσιάζει την Ελλάδα να επιφυλάσσει εσκεμμένα απάνθρωπη και απαξιωτική μεταχείριση στους μετανάστες, μέσω του εγκλεισμού τους σε στρατόπεδα, μέσω της άρνησης βασικών τους δικαιωμάτων, καταδικάζοντάς τους σε “απλή επιβίωση όπου το οντολογικό τους καθεστώς ως ανθρωπίνων υπάρξεων έχει ανασταλεί” , “η πολιτική τους εκπροσώπηση, η ταυτότητα και το παρελθόν τους έχει ακυρωθεί” (σελ. 22,23,86). Δεν παρέχεται καμιά απόδειξη που να στοιχειοθετεί τις σοβαρότατες αυτές κατηγορίες. Οι απαντήσεις στα ερωτηματολόγια δεν προσφέρουν απολύτως καμία απόδειξη. Ωστόσο, σαν ένα σκοτεινό σύννεφο οι κατηγορίες αυτές αναδύονται από τις συνεχείς αναφορές της Έκθεσης σε γραπτά άλλων ακαδημαϊκών , αναφορές που κρίνονται από τους συντάκτες της Έκθεσης ως ακριβείς και αναγκαίες για να περιγράψουν τί συμβαίνει πραγματικά στη Λέσβο και να εισαγάγουν τον αναγνώστη της Έκθεσης στο θεωρητικό μοντέλο που είναι κατάλληλο για να ερμηνεύσει και να συλλάβει την κατάσταση εκεί.

Α7) Στην σελίδα 21 της Έκθεσης αναφέρεται:

Πολλά υφιστάμενα στρατόπεδα φέρουν χαρακτηριστικά πρώην Ευρωπαϊκών αποικιακών στρατοπέδων που αποσκοπούν στην προστασία του εδάφους, στην καταπίεση, στην εθνοκάθαρση και στον έλεγχο της εργασίας (Martin et al 2019). Δεν υπάρχουν εισαγωγικά που να καταδεικνύουν ότι αυτή είναι μια verbatim παράθεση από τους Martin et al, με αποτέλεσμα το κείμενο να εμφανίζεται μάλλον ως ένα υβρίδιο ανάμεσα σ’αυτό που πράγματι οι Martin et al έγραψαν στην εργασία τους και στο πώς οι συντάκτες της Έκθεσης το αντιλαμβάνονται. Σε κάθε περίπτωση, οι συντάκτες της Έκθεσης χρησιμοποίησαν την περιγραφή αυτή για να την μεταφέρουν (“πολλά υφιστάμενα στρατόπεδα”) στα κέντρα υποδοχής (ή στρατόπεδα) της Λέσβου. Το έπραξαν δίχως να σεβασθούν την βασικη ακαδημαϊκή τους υποχρέωση να παράσχουν αποδείξεις, δίχως να παράσχουν μία έστω απόδειξη. Εθνοκάθαρση είπατε;

Α8) Οι συντάκτες της Έκθεσης περιγράφουν την Ελλάδα σαν ένα κράτος που χρησιμοποιεί ευρέως τα στρατόπεδα (“χώροι εξαίρεσης”) για να προστατέψει “το κοινωνικο-βιοπολιτικό σώμα του “υψηλώ ονόματι “κυρίαρχου έθνους” [“titular nation”], να αντιμετωπίσει “πληθυσμούς που διαταράσσουν την εθνική τάξη των πραγμάτων” (σελ. 22). Μια εξαιρετικά αρνητική και ψευδής εικόνα της Ελλάδας οικοδομείται από τους συντάκτες, σε ολόκληρη την έρευνα, με πλάγιο και ύπουλο τρόπο. Οι άμεσα αποδιδόμενες κατηγορίες (βλ. σελ. 85-87 των Συμπερασμάτων της Έκθεσης) ωχριούν, σε σύγκριση με το επιδέξια φιλοτεχνημένο μήνυμα που η Έκθεση εκπέμπει: μια αργή υφέρπουσα μαζική εξόντωση μεταναστών εκτυλίσσεται στη Λέσβο μέσω απάνθρωπης και απαξιωτικής μεταχείρισης, ο άμεσος αυτουργός της οποίας είναι πρώτα και πάνω από όλους η Ελλάδα. Προφανώς, οι συντάκτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ήσαν τόσο αδιάσειστες οι αποδείξεις που στοιχειοθετούν την ανωτέρω κατηγορία, ώστε δεν υφίστατο ανάγκη ο κατηγορούμενος να κληθεί να πει έστω μια λέξη!

Α9) Η διακήρυξη πολιτικών και ιδεολογικών μανιφέστων αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα οιουδήποτε, των ακαδημαϊκών δασκάλων συμπεριλαμβανομένων. Ωστόσο, εάν οι συντάκτες της Έκθεσης και το Πανεπιστήμιο του Turku νοιώθουν αυτή την ανάγκη, δεν θα πρέπει να προωθούν τα πολιτικά/ιδεολογικά τους πιστεύω με την μορφή της ακαδημαϊκής έρευνας κοινωνικών επιστημών. Σε κάθε περίπτωση, το ελάχιστο που θα μπορούσαν να είχαν πράξει είναι να αναφέρουν (κάπου στην Έκθεση!) το πώς και από ποιόν η όλη έρευνα χρηματοδοτήθηκε.

Α10) Μια παράπλευρη ζημία της απόφασης των συντακτών να αγνοήσουν τις απόψεις των Ελληνικών Αρχών, είναι ο ισχυρισμός τους ότι το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης στη Μόρια “διοικείται από τις Ελληνικές εθνικές Αρχές και η Ύπατη Αρμοστεία Ηνωμένων Εθνών εμπλέκεται σημαντικά στην πραγματική διαχείριση” (σελ.34 της Έκθεσης). Αν οι συντάκτες είχαν ρωτήσει σχετικά τις Ελληνικές Αρχές (ή είχαν εξετάσει περισσότερο σε βάθος), ίσως θα σχημάτιζαν μια πιο ψύχραιμη και λεπτομερή αντίληψη για το ποιός πραγματικά “διοικεί” και “διαχειριζεται” το Κέντρο, και κατά συνέπεια ποιός θα πρέπει να λογοδοτήσει για τις απάνθρωπες συνθήκες που περιγράφονται στις σελίδες 4-38 της Έκθεσης. Οι συντάκτες απέτυχαν να διακρίνουν ποιός διέθετε (και ακόμα διαθέτει) τα χρήματα και την δυνατότητα να τα ξοδέψει, προκειμένου να βελτιώσει ριζικά τις υποδομές της Μόριας σχετικά με την αποχέτευση, τα λουτρά, τις κουζίνες, την υγιεινή κλπ. Σε αυτό το σημείο επιβάλλεται να επισημανθεί ότι η Ελλάδα επλήγη βαρύτατα από μια δεκαετή (2009-2019) δημοσιονομική και οικονομική κρίση, η οποία επέφερε δρακόντειες περικοπές των δημοσίων δαπανών όλα αυτά τα χρόνια. Αυτή η υπερκείμενη συνθήκη (η οποία επικρατούσε καθ΄όλη την περίοδο εκτίναξης των μεταναστευτικών ροών στην Ελλάδα) διέλαθε πλήρως της προσοχής της Έκθεσης.

Α11) Η ανωτέρω παράλειψη της Έκθεσης δεν είναι η μόνη. Οι συντάκτες δεν πρόσεξαν επίσης πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ερμήνευσε μονομερώς την Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας της 18ης Μαρτίου 2016 και τί αντίκτυπο είχε η ερμηνεία αυτή στις συνθήκες διαβίωσης των μεταναστών στη Λέσβο. Ενάντια σε όλες τις Ελληνικές ενστάσεις και παρακλήσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απεφάνθη και εμμένει ακόμη, ότι οι όποιες επιστροφές μεταναστών στην Τουρκία, κατ’εφαρμογήν της Δήλωσης, αφορούν μόνο πρόσωπα που βρίσκονται στα Ελληνικά νησιά του Αιγαίου και ΟΧΙ μετανάστες που έχουν μεταφερθεί στην Ελληνική ενδοχώρα. Η Τουρκία έκανε το χατήρι να εφαρμόζει σχολαστικά την απόφαση αυτή της Επιτροπής. Ιδού, λοιπόν, ο κύριος λόγος για τον οποίο ο πληθυσμός των διαμενόντων στη Μόρια εκτοξεύθηκε. Ιδού, επίσης, γιατί ο αριθμός των επιστροφών στην Τουρκία είναι ασήμαντος. Αποτέλεσμα της ερμηνείας της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας από την Επιτροπή ήταν να πλημμυρίσουν τα Ελληνικά νησιά με μετανάστες που εγκλωβίστηκαν σε αυτά, αποκομμένοι από τις παράνομες διαδρομές και κάθε πρακτική δυνατότητα να φθάσουν στον Ευρωπαϊκό Βορρά. Μ’αυτήν την εξέλιξη η χορεία των ΜΚΟ ήταν περισσότερο από ευτυχής, καθώς τα υπερπληθή Κέντρα Υποδοχής στα Ελληνικά νησιά και οι επακόλουθες άθλιες συνθήκες διαβίωσης παρέχουν στις ΜΚΟ την χρυσή ευκαιρία ν’ αποκτήσουν περισσότερους πόρους, σύμφωνα με την πάγια, σιωπηλή πρακτική της ΕΕ για το Μεταναστευτικό [η οποία συνοψίζεται ως εξής: “πλήρωνε (την Ύπατη Αρμοστεία & τις ΜΚΟ) και ξέχνα το!”].

Α12) Μια ακόμη παραβίαση της ακαδημαϊκής δεοντολογίας έγκειται στην τυφλή αποδοχή από την Έκθεση, των στατιστικών και των στοιχείων για τον αριθμό σκαφών και μεταναστών που εμποδίσθηκαν από τις Τουρκικές Αρχές να φθάσουν στη Λέσβο. Συχνά η Έκθεση (βλ. σελ. 6, 4, 25, 26, 29) αναφέρεται στο πόσοι μετανάστες εμποδίσθηκαν από την Τουρκική ακτοφυλακή, επιλέγοντας να παραπέμπει σε μια ΜΚΟ με έδρα την Νορβηγία, την ¨Aegean Boat Report¨(ABR). H ABR αναφέρει σαφώς την Τουρκική Κυβέρνηση ως την πηγή όλων των στοιχείων σχετικά με τα σκάφη που εμποδίσθηκαν στα Τουρκικά χωρικά ύδατα. Παραδόξως, η ABR δεν αναφέρει τις Ελληνικές Αρχές ως πηγή των στοιχείων της για τις αφίξεις μεταναστών στα Ελληνικά νησιά. Αντί αυτού, η ABR βασίζεται σε “στοιχεία που ανέφεραν εθελοντές επί του πεδίου, συλλέχθηκαν και οργανώθηκαν από την Aegean Boat Report”. Με αυτό τον τρόπο δεν παραβιάζετα η εδραιωμένη πολιτική των συντακτών της Έκθεσης να αγνοούν τα οιαδήποτε στοιχεία ή στατιστικές προέρχονται από την Ελληνική Κυβέρνηση[3].

Α13) Οι μεταναστευτικές ροές αποτελούν ένα ζήτημα αντιπαράθεσης και διαπραγμάτευσης μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ. Η Τουρκία απαιτεί να αποζημιωθεί βάσει του αριθμού των μεταναστών που εμποδίζει να διεκπεραιωθούν στο έδαφος της ΕΕ. Συνεπώς, στοιχεία και στατιστικές που παρουσιάζονται από την Τουρκία σχετικά με το ζήτημα αυτό είναι, για προφανείς λόγους, χαμηλής αξιοπιστίας. Ωστόσο, αυτό δεν απέτρεψε τους συντάκτες της Έκθεσης να υιοθετήσουν άκριτα τους Τουρκικούς ισχυρισμούς ως προς το πόσες βάρκες και μετανάστες εμποδίσθηκαν να περάσουν στη Λέσβο καθώς και το Τουρκικό συμπέρασμα ότι εμποδίσθηκαν οι δύο στους τρεις.

Α14) Οι συντάκτες της Έκθεσης είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν αναφέρονται στην Τουρκία και στις πολιτικές της σχετικά με τις μεταναστευτικές ροές. Αξιολογούν την Τουρκία ως έναν αξιόπιστο επιβλέποντα των μεταναστών, ο οποίος σέβεται απόλυτα τα ατομικά τους δικαιώματα. Σε όλη την Έκθεση υπάρχει ένα μόνο αρνητικό σχόλιο για την Τουρκία και – πολύ επιδέξια – πρόκειται για παράθεση εκτίμησης άλλων: “Οι Haferlach και Kurban (2017) υποστήριξαν ότι η Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας δεν συνέβαλε σε ανθεκτικές και αποτελεσματικές πολιτικές για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης. Αντίθετα, “άνοιξε τις πύλες στον εκβιασμό” ύστερα από (γεω) πολιτικές εξελίξεις εντός Τουρκίας, καθώς και την γεωπολιτική επέμβαση της Τουρκίας εκτός της επικράτειάς της” (σελ. 26).

Α15) Η Έκθεση αναφέρεται (βλ. σελ. 7, 26) στα επεισόδια στα Ελληνο-Τουρκικά χερσαία σύνορα στα οποία ενεπλάκησαν δεκάδες χιλιάδες μετανάστες. Τα γεγονότα αυτά αποτέλεσαν “έκτακτη είδηση”στα παγκόσμια ΜΜΕ στις 28 Φεβρουαρίου και κορυφώθηκαν στις μέρες και εβδομάδες που ακολούθησαν. Παραδόξως για κοινωνικούς επιστήμονες, ειδικούς σε ζητήματα αιτούντων άσυλο, οι συντάκτες της Έκθεσης διόλου δεν πρόσεξαν/σχολίασαν/αξιολόγησαν την εργαλειοποίηση των μεταναστών από την Τουρκία, ακόμη και σ’ αυτή την καταφανή περίπτωση. Ειδικότερα, οι συντάκτες δεν κατάφεραν να δουν ότι οι μετανάστες δεν “συγκεντρώθηκαν” (σελ. 26) στην περιοχή των συνόρων, αλλά μεταφέρθηκαν εκεί με ειδικά λεωφορεία και τραίνα, μισθωμένα επί τούτου από τις Τουρκικές Αρχές, αφού πρώτα οι ίδιες αυτές Τουρκικές Αρχές τους είχαν εκδιώξει από τα καταφύγια που βρίσκονταν σε όλη την Τουρκία και στα οποία οι μετανάστες αυτοί ζούσαν και εργάζονταν τα τελευταία χρόνια. Οι συντάκτες της Έκθεσης αγνόησαν την εκτενή δημοσιογραφική κάλυψη των μαζικών επιθέσεων από το Τουρκικό έδαφος, εναντίον των Ελληνικών συνόρων, με τη συμμετοχή εκατοντάδων νεαρών ανδρών, εφοδιασμένων, ως εκ θαύματος, με κόπτες για συρματοπλέγματα, πέτρες, βόμβες μολότοφ και πλήθος χειροβομβίδων δακρυγόνου. Αυτές οι μάχες εκ παρατάξεως που εμαίνοντο για σχεδόν δέκα ημέρες, ήταν υποδειγματική υβριδική επίθεση, ενορχηστρωμένη από την Τουρκική ΜΙΤ και εκτελεσμένη από την Τουρκική Χωροφυλακή. Οι μετανάστες χρησιμοποιήθηκαν μαζικά στο πλαίσιο αυτής της επιχείρησης ως τίποτα περισσότερο από αναλώσιμα πυρομαχικά. Οι ζωές τους τέθηκαν εσκεμμένα από τις Τουρκικές Αρχές σε κίνδυνο.

Α16) Στην σελίδα 87 της Έκθεσης, οι συντάκτες αντιδρούν, επί τέλους, στα ανωτέρω γεγονότα: “Η κατάσταση των αιτούντων άσυλο στη Λέσβο επιδεινώθηκε έτι περαιτέρω το 2020. Χρησιμοποιήθηκαν στο πλαίσιο πολιτικών πάρε-δώσε μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας. Βιοπολιτικές δράσεις τους επιβλήθηκαν στη Λέσβο, αλλά και αλλού, στα Ελληνικά χερσαία σύνορα”. Αυτή η στεγνή, αναφορά (με την οποία η Τουρκία ξεπλένεται από οιαδήποτε ευθύνη για πρόκληση βλάβης στους μετανάστες) είναι σε πλήρη αντίθεση με την καθιερωμένη λυρική πλειοδοσία της Έκθεσης, π.χ.: “Στενά συνδεδεμένο με τις έννοιες του “αργού θανάτου”, της “θανατηφόρας φθοράς” και της “έρπουσας βίας”, το φαινόμενο ανάγεται σε ψυχική και σωματική βλάβη που προκαλείται από την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης…Οι άνθρωποι υπομένουν την επείγουσα ανάγκη και παλεύουν με τρομερές συνθήκες διαβίωσης για μακρύ χρονικό διάστημα…η αργή βία προκαλεί κάθε λογής βλάβες και ζημιές, συχνά μη ορατές στο ευρύτερο κοινό, συμπεριλαμβανομένων όσων συμβαίνουν μέσα στα στρατόπεδα των αιτουμένων-άσυλο μεταναστών, όπως αυτό της Μόριας” (σελ. 22).

Καθώς αγνοούν την δίχως όριο κατάχρηση της ζωής των μεταναστών από την Τουρκία, ενώ (όπως έχουν κάθε δικαίωμα) ελέγχουν εξονυχιστικά τα δεινά των ίδιων μεταναστών στη Λέσβο, οι συντάκτες της Έκθεσης θα έπρεπε ίσως ν’αναλογισθούν τον στίχο του Ευαγγελίου: “ὁδηγοὶ τυφλοί, οἱ διυλίζοντες τὸν κώνωπα, τὴν δὲ κάμηλον καταπίνοντες” (Κατά Ματθαίον 23:24).

Α17) Τελευταία και ίσως λιγότερο σημαντική παραβίαση της ακαδημαϊκής δεοντολογίας από τους συντάκτες της Έκθεσης είναι ότι ευθέως αποδίδουν σε “Έλληνες εθνικιστές” μια “απρόσμενη πυρκαγιά” που “κατέστρεψε το κοινοτικό κέντρο της οργάνωσης “One Happy Family” για αιτούντες άσυλο”  [4] (σελ. 11). Θα υπηρετούσε μόνον την αλήθεια, αν η Έκθεση αφιέρωνε μερικές ακόμη γραμμές για να σημειώσει ότι στις 20 Μαρτίου (12 ημέρες μετά την πυρκαγιά) η Ελληνική Αστυνομία συνέλαβε τρία άτομα και τα παρέπεμψε με την κατηγορία του εμπρησμού. Δύο εξ αυτών είναι νεαροί Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, στους οποίους είχε χορηγηθεί, προ μηνών, άσυλο. Ταξίδεψαν από την Αθήνα στη Λέσβο με εισιτήρια προπληρωμένα από μια γυναίκα, κάτοχο Ελβετικού διαβατηρίου, εργαζόμενη την περίοδο εκείνη στην ΜΚΟ “One Happy Family”. Μετά την άφιξή τους στη Λέσβο, ο δύο Παλαιστίνιοι πρόσφυγες μεταφέρθηκαν κατ΄ευθείαν, με αυτοκίνητο, από έναν Έλληνα πολίτη, κάτοικο Λέσβου, επίσης Παλαιστινιακής καταγωγής, που έχει εργασθεί επί έτη ως “εθελοντής” στην “One Happy Family”. Τους προμήθευσε τα υλικά για να πραγματοποιήσουν τον εμπρησμό, τους βοήθησε στην πραγματοποίηση του εγκλήματος και στη συνέχεια τους οδήγησε πίσω στο λιμάνι όπου και επιβιβάσθηκαν στο επόμενο πλοίο για την Αθήνα. Και οι τρεις ομολόγησαν και είναι υπό κράτηση. Η Ελβετίδα κατηγορήθηκε ως συνεργός στο έγκλημα. Η δίκη τους εκκρεμεί.

Α18) Επισημάνθηκε νωρίτερα στο κείμενο (παρ. Α4) ότι δεν είναι όλες οι ΜΚΟ που σχετίζονται με τη διαδικασία χορήγησης ασύλου “Καλοί Σαμαρείτες”. Οπωσδήποτε, ακόμη λιγότερες είναι άγγελοι. Κάτι που αφήνει αρκετές από τις ΜΚΟ τις συναφείς με την διαδικασία χορήγησης ασύλου και τους ανθρώπους τους πλησιέστερα στην κατηγορία των “΄έκπτωτων αγγέλων” (όπως ορίζονται στις Αβρααμικές Θρησκείες και το “Βιβλίο του Ενώχ”). Τα επί τόπου γεγονότα αποδεικνύουν ότι αυτοί οι “έκπτωτοι άγγελοι” εκτελούν (αυτά που οι Μυστικές Υπηρεσίες αποκαλούν) “μαύρες επιχειρήσεις” εις βάρος της Ελλάδας. Την ίδια χώρα που, έως τώρα, έχει ανεχθεί ΜΚΟ που σχετίζονται με τη διαδικασία χορήγησης ασύλου (όπως η “One Happy Family”) στο έδαφός της και έχει προσφέρει πολιτικό άσυλο, ακόμη και την Ελληνική υπηκοότητα, στους υπόπτους!!

B1) Η Έκθεση εξετάζει το φαινόμενο των μεταναστευτικών εισροών στη Λέσβο υπό το πρίσμα προκαθορισμένων αξιωμάτων και δογμάτων. Κατά συνέπεια, η αντίληψη των συντακτών για την κατάσταση στη Λέσβο υπόκειται σε έντονες παραμορφώσεις, καθώς αναλύουν τα πράγματα δέσμιοι αιτημάτων που έχουν εκ των προτέρων τεθεί προς απόδειξιν (όπερ έδει δείξαι).

Β2) Πρώτη αξιωματική “αλήθεια” (που οι συντάκτες υπηρετούν με την Έκθεση) είναι ότι οι μετανάστες έχουν το ατομικό, αναφαίρετο και υπέρτατο δικαίωμα να εγκατασταθούν όπου αυτοί επιθυμούν, πηγαίνοντας εκεί από δρομολόγιο και με μέσα της επιλογής τους[5]. Κάτι που ουσιαστικά φέρνει τους μετανάστες καθ΄οδόν προς τη Γερμανία, την Φινλανδία και τον εν γένει Ευρωπαϊκό Βορρά στη Λέσβο. Τους συντάκτες της Έκθεσης επίσης!

Β3) Η φυγή μπροστά στις διώξεις και στον πόλεμο συχνά δεν αποτελεί επιλογή αλλά την μόνη οδό σωτηρίας. Στο Ελληνικό νομικό σύστημα, το καθήκον του Ελληνικού κράτους να προσφέρει ασφαλές καταφύγιο σε όσους “διώκονται για την δράση τους υπέρ της Ελευθερίας” (βλ. Άρθρο 5, παρ.2 του Ελληνικού Συντάγματος) τίθεται δίχως όρους και περιορισμούς. Και αυτό λόγω της μακραίωνης Ελληνικής παράδοσης σ’αυτό το θέμα (βλ. παρακάτω, παρ. Β5). Δεσμευμένη από την Συνταγματική πρόβλεψη, όπως αυτή κατοχυρώθηκε θεσμικά το 1975, η Ελλάδα προστατεύει με συνέπεια και αρνείται να εκδώσει Τούρκους πολίτες που περνούν στην Ελληνική επικράτεια, διωκόμενοι για τις πολιτικές τους ιδέες ή την πολιτική τους δράση.

Β4) Στις περιπτώσεις όμως Αφγανών, Σομαλών, Πακιστανών, Κογκολέζων, Αλγερινών, Συρίων κτλ (ως τις 21 εθνικότητες που η Έκθεση εντόπισε στη Λέσβο), η κατάσταση είναι ριζικά διαφορετική. Για όλους αυτούς τους ανθρώπους, η Τουρκία αποτελεί ήδη ασφαλές καταφύγιο. Κατά την παραμονή τους στην Τουρκία δεν τελούσαν υπό την απειλή της έκδοσης ή του υποχρεωτικού επαναπατρισμού. Η ζωή τους, η ελευθερία τους, η προσωπικότητά τους δεν κινδύνευαν ούτε τελούσαν υπό άμεση απειλή στην Τουρκία. Δεν διώκονταν εκεί, εκτός αν αποδείξουν το αντίθετο. Η Έκθεση εφευρίσκει έναν νέο όρο για τους ανθρώπους αυτούς: “μετανάστες σχετικοί με το άσυλο” (“asylum -related migrants”) — γιατί όπως και η Έκθεση παραδέχεται ανοικτά — η αίτηση για πολιτικό άσυλο χρησιμοποιείται εν προκειμένω ως προσχηματικός “μηχανισμός εισόδου” στην ΕΕ, όπου θέλουν να έλθουν “για διάφορους λόγους” (βλ. σελ. 5).

Β5) Στηριζόμενοι στην πρώτη αξιωματική τους “αλήθεια” για τα ατομικά δικαιώματα των μεταναστών (βλ. παρ. Β2), οι συντάκτες της Έκθεσης διατείνονται ότι η Ελλάδα έχει τη νομική υποχρέωση να εξετάζει τις προσχηματικές αιτήσεις των μεταναστών για πολιτικό άσυλο, άσχετα από τον αριθμό τους και τους τρόπους με τους οποίους εκβίασαν την είσοδό τους στην Ελληνική επικράτεια. Σύμφωνα με την μακραίωνη πολιτιστική και πολιτική παράδοση, την οποία η Ελλάδα μεταλαμπάδευσε στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, το άσυλο χορηγείτο για να σωθούν όσοι γονάτιζαν ως ικέτες ενώπιον των αγαλμάτων των Θεών της Πόλης-Κράτους. Αντίθετα, σύμφωνα με το δόγμα επί του οποίου εδράζεται η Έκθεση, οι μετανάστες που φθάνουν στη Λέσβο δεν είναι περισσότερο ικέτες από τους καθημερινούς επιβάτες των σιδηροδρομικών σταθμών του Charing Cross ή του Gard du Nord. Ασκούν απλώς το ατομικό τους δικαίωμα για ελεύθερη “κινητικότητα”, απαράγραπτο υπό όλες τις συνθήκες και ισχύον σε όλο τον πλανήτη. Η δε Ελλάδα υποχρεούται, βάσει της “Συνθήκης της Γενεύης του 1951 και της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με το άσυλο” όπως λέει η Έκθεση-(βλ. σελ. 11) να υποκλιθεί σε αυτό το ανώτατο δικαίωμα της ανεμπόδιστης κινητικότητας και να αποδεχθεί την παρουσία των μεταναστών στο έδαφός της.

Β6) Υπάρχει μια δεύτερη, ελάχιστα συγκαλυμμένη, αξιωματική “αλήθεια”, πάνω στην οποία οι συντάκτες εδράζουν την προσέγγισή τους στο φαινόμενο “των σχετικών με το άσυλο μεταναστών” στη Λέσβο: τα συλλογικά δικαιώματα του Ελληνικού λαού, κατοχυρωμένα στο πλαίσιο της εθνικής κυριαρχίας και της ανεξαρτησίας του, πλέον είναι άκυρα και ανυπόστατα, καθώς αναιρούνται από τα υπέρτερα ατομικά δικαιώματα των μεταναστών. Επιπλέον, έννοιες όπως Ελληνική κυριαρχία/ανεξαρτησία/έθνος/συλλογικότητα/εθνική ταυτότητα των Ελλήνων δεν είναι τίποτα παραπάνω από απομεινάρια μιας απηρχαιωμένης εννοιακής τάξης, νεκρής (και σχεδόν θαμμένης) στη νέα εποχή της Παγκόσμιας Κοινωνίας των Πολιτών, στην οποία το άτομο είναι το μόνο υποκείμενο δικαιωμάτων και μέτρο πάντων των πραγμάτων, της Ιστορίας συμπεριλαμβανομένης!

Β7) Συνεπείς με το ανωτέρω θεμέλιο δόγμα της Έκθεσης, οι συντάκτες της πεισματικά αρνούνται να παραπέμψουν στις Ελληνικές Αρχές για οιαδήποτε στοιχεία/δηλώσεις/απόψεις/γνώμες. Οτιδήποτε απορρέει από το Ελληνικό κράτος είναι απαγορευμένο στην Έκθεση, ως ipso facto άσχετο και παράνομο. Επιπλέον, το Ελληνικό κράτος εξοβελίζεται από την Έκθεση καθώς λογίζεται εκπρόσωπος του κακού και της καταπίεσης εις βάρος του νέου υποκειμένου της Ιστορίας, τους μετανάστες. Η Ελλάδα, έμμεσα αλλά ξεκάθαρα, κατηγορείται ότι εγκλείει τους μετανάστες σε στρατόπεδα (ή “χώρους εξαίρεσης”) “για να αμυνθεί έναντι πληθυσμών που διαταράσσουν την εθνική τάξη των πραγμάτων” (σελ. 22). Για το σκοπό αυτό, “οι μετανάστες αποστερούνται της πολιτικής τους εκπροσώπησης” από το Ελληνικό κράτος[6] το οποίο επίσης καταργεί “τις ταυτότητες και το παρελθόν των μεταναστευτικών οντοτήτων” (σελ. 22 της Έκθεσης, παραπομπή από τον Turner (2016) που χρησιμοποιείται για να προετοιμάσει τον αναγνώστη ως προς την κατάσταση στη Λέσβο).

Β8) Η Έκθεση αμφισβητεί περαιτέρω την Ελληνική κυριαρχία επί της Λέσβου εγείροντας το ζήτημα της “διοίκησης των σχετικών με το άσυλο μεταναστών” (σελ. 17-24). Η Έκθεση παρατηρεί οτι ο εγκλεισμός των μεταναστών σε στρατόπεδα συνεπάγεται την στέρηση/άρνηση της “πολιτικής τους εκπροσώπησης”, προκειμένου να διατηρηθεί και επικρατήσει η πολιτική τάξη του “υψηλώ ονόματι κυρίαρχου έθνους” (Ελλάδα) (σελ. 23). Η Έκθεση ασκεί κριτική στην Ελλάδα ότι “θέτει υπό αμφισβήτηση την πολιτική εκπροσώπηση των μεταναστών” στη Λέσβο και, κατά συνέπεια, απορρίπτει το δικαίωμά τους για ενάσκηση πολιτικών δραστηριοτήτων[7]. Κατά την άποψη των συντακτών, “οι σχετικοί με το άσυλο μετανάστες” έχουν δικαίωμα στην αυτο-διοίκηση μαζί με την επανεκκίνηση των προηγούμενων πολιτικών τους δραστηριοτήτων[8]. Συνεπώς, οι συντάκτες υποστηρίζουν ότι πρέπει να συνυπάρχει στην Λέσβο η Ελληνική κυριαρχία με την κυριαρχία π.χ. της Al Nusra ή οιασδήποτε άλλης οργάνωσης στην οποία “οι σχετικοί με το άσυλο μετανάστες” υπακούουν. Αυτό, βεβαίως, συνεπάγεται την ακύρωση της Ελληνικής κυριαρχίας, καθώς, εξ ορισμού, η όποια κυριαρχία υφίσταται μόνον εάν είναι αποκλειστική. Περιέργως, οι συντάκτες της Έκθεσης δεν απευθύνουν έκκληση στην ‘Yπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες (ή, ίσως, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή, ίσως, στο ΝΑΤΟ) να αναλάβει επ΄ευθείας την διοίκηση της Λέσβου, έτσι ώστε τα δικαιώματα ” των σχετικών με το άσυλο μεταναστών”, καθώς και η “πολιτική τους εκπροσώπηση” να διαφυλαχθούν!

Β9) Ξεκινώντας από τις ανωτέρω ιδεολογικές θέσεις (ή δόγματα ημι-θρησκευτικής φύσεως), οι συντάκτες της Έκθεσης δεν έχουν δυσκολία να καταλήξουν σε συμπεράσματα σχετικά με την καταπίεση του “υψηλώ ονόματι κυρίαρχου έθνους” εις βάρος των μεταναστών στη Λέσβο. Η επιτόπια έρευνά τους δεν παρέχει κανένα στοιχείο για κάτι τέτοιο, πέραν του ότι οι μετανάστες δηλώνουν πως δεν είναι εντελώς ευτυχισμένοι, καθώς τους λείπει, μεταξύ άλλων, δωρεάν και απεριόριστη πρόσβαση στο Διαδίκτυο! Ωστόσο, εάν υπάρχουν ή όχι αποδεικτικά στοιχεία είναι επουσιώδης λεπτομέρεια για την ιδεολογική ρητορεία των συντακτών. Στο κάτω-κάτω, στις κοινωνικές επιστήμες, όπως και στη θάλασσα, φαίνεται να υπάρχει χώρος για όλους και για όλα…

B10) Θα ήθελα να κλείσω αυτή την ανασκευή της Έκθεσης, αντλώντας και από την ιδιότητα του (προ αιώνων!) αποφοίτου της Ecole des Hautes Etudes an Sciences Sociales, με ειδίκευση την Ιστορία και τους Πολιτισμούς, μαζί με τη σημερινή ιδιότητα του Έλληνα Πρέσβυ:

-Η Γεωγραφία αφορά την αντίληψη των γεωλογικών χώρων από τον άνθρωπο. Η ανθρώπινη διάδραση με τη γη και τη θάλασσα είναι αυτή που συνδέει άρρηκτα την Γεωγραφία, ως κοινωνική επιστήμη, με την Ιστορία. Αυτό ισχύει, ίσως, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού στη Μεσόγειο, αν σκεφθούμε τον Fernand Braudel.

-Έθνη, σύνορα και μεθόριοι αποτελούν ιστορικούς σχηματισμούς. Δεν θα υπάρχουν για πάντα εκεί, αλλά τώρα εκεί στέκονται! Το να τα αγνοήσεις, στο πλαίσιο μιας επιστημονικής έρευνας, ισοδυναμεί με λογοκρισία της πραγματικότητας.

-Η Λέσβος είναι Ελληνικό νησί. Είναι Ελληνική εδώ και 3000 χρόνια. Οι κάτοικοι της θεωρούν εαυτούς Έλληνες και καταπολέμησαν Πέρσες, Άραβες, Γενουάτες και Οθωμανούς, προκειμένου Έλληνες να παραμείνουν. Η εθνική και πολιτιστική ταυτότητα της Λέσβου είναι γεγονός. Ένα καθοριστικό γεγονός, όχι μια ασήμαντη λεπτομέρεια του τοπίου.

–Οι μετανάστες στη Λέσβο, και μόνο λόγω του αριθμού, της νοοτροπίας και της στάσης τους, αποτελούν άοπλους εισβολείς. Έως τώρα, αντιμετωπίσθηκαν με έλεος, όπως αρμόζει σε ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη. Φαίνεται να μην το εκτιμούν. Ωστόσο, χρησιμοποιούνται ως όπλο από την Τουρκία (και ίσως όχι μόνο από την Τουρκία) στην προσπάθειά της να αλλάξει την εθνική σύνθεση του νησιού και να υπονομεύσει την κοινωνική του συνοχή. Η Τουρκία εξαπολύει μια υβριδική επίθεση κατά της Λέσβου και των άλλων Ελληνικών νησιών. Σε μια τέτοια υβριδική επίθεση, οι μεταναστευτικές ροές είναι εξ ίσου σημαντικές με το Τουρκικό στρατιωτικό οπλοστάσιο.

-Από το 1974 (οπότε η στρατιωτική δικτατορία κατέρρευσε και αποκαταστάθηκε η Δημοκρατία) η Ελλάδα δεν χρησιμοποιεί πρακτικές εγκλεισμού σε στρατόπεδα προκειμένου να αντιμετωπίσει την πολιτική διαφωνία ή πολιτικές απειλές. Ούτε και μεταναστευτικές εισροές! Μάλιστα, το πρώτο Κέντρο Υποδοχής στη Λέσβο (αυτό της Μόριας) ιδρύθηκε μόλις το 2013, υπό την ασφυκτική πίεση της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών (UNHCR), και του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (IMO). Πριν από την πανδημία του COVID-19, η Μόρια δεν ήταν ένα “κλειστό” κέντρο κράτησης. Είναι τώρα, μόνο για την προστασία της δημόσιας υγείας, της υγείας των μεταναστών συμπεριλαμβανομένης.

-Ένα σημαντικό μέρος των 100.000 μεταναστών που βρίσκονται πλέον στην Ελληνική επικράτεια, δεν θα έχουν πού αλλού να πάνε. Μια μακρά παραμονή στην Ελλάδα μοιάζει αναπόφευκτη, πριν ο επαναπατρισμός τους καταστεί κάποτε δυνατός ή ασφαλής. Μέχρι τότε, οι άνθρωποι αυτοί κρατούν την μοίρα τους στα χέρια τους. Όταν, τον 3^ο αιώνα π.Χ. ο Αθηναίος πολιτικός Ισοκράτης κλήθηκε να προσδιορίσει ποιοί θα πρέπει να λογίζονται ως Έλληνες (δηλαδή ως υποκείμενα των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων του πολίτη) απάντησε ως εξής: ” Έλληνες εισί οι της ημετέρας παιδείας μετέχοντες”. Η απάντησή του ισχύει ακόμη σήμερα!

Ελσίνκι, 21 Απριλίου,

Γεώργιος Αϋφαντής

Πρέσβυς της Ελλάδας στην Φινλανδία

——————————————————————————————

[1]^. Πέτρος Πιζάνιας, Καθηγητής Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Άγγελος Συρίγος, Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Και στους δύο εκφράζω τη βαθειά μου ευγνωμοσύνη για τις επισημάνσεις και συμβουλές τους.

[2]^. Νίκος Σύρμος, Υποψήφιος Διδάκτωρ και Ειρήνη Φλεβοτόμου, Διδάκτωρ. Υπόχρεως και στους δύο για την πολύτιμη βοήθειά τους.

[3]. Κάποιος μπορεί, δικαίως, να αναρωτηθεί για τα κριτήρια με τα οποία οι συντάκτες επέλεξαν τις πηγές τους. Οπωσδήποτε, ένα κριτήριο φαίνεται να είναι το embargo των πηγών για οιεσδήποτε πληροφορίες/στοιχεία/επιχειρήματα που προέρχονται από τις Ελληνικές Αρχές.

[4]“Η πολιτική κατάσταση εντάθηκε πολύ και στη Λέσβο τον Μάρτιο του 2020, όταν Έλληνες εθνικιστές επιτέθηκαν σε κάποιες ΜΚΟ που συνδράμουν τους αιτούντες άσυλο, δημοσιογράφους και μετανάστες σχετικούς με το άσυλο. Αποτέλεσμα αυτού ήταν πολλές ΜΚΟ να αναστείλουν την δραστηριότητά τους στη Λέσβο, τουλάχιστον προσωρινά. Επιπλέον, μια απρόσμενη ξαφνική πυρκαγιά κατέστρεψε το κοινωνικό κέντρο της οργάνωσης One Happy Family για σχετικούς με το άσυλο μετανάστες”, σελ. 11 της Έκθεσης.

[5]^. Στην σελίδα 16 της Έκθεσης, η έννοια αυτή παρεμπιπτόντως ορίζεται ως εξής: “μετανάστευση σχετική με το άσυλο είναι η κινητικότητα των ανθρώπων προκειμένου να αιτηθούν άσυλο σε μια άλλη χώρα, καθώς και ο σκοπός τους να ασκήσουν αυτή την κινητικότητα”.

[6]^. “Ο εγκλεισμός σε στρατόπεδο προστατεύει το κοινωνικο-βιοπολιτικό σώμα του υψηλώ ονόματι κυρίαρχου έθνους διαχωρίζοντας τους ανεπιθύμητους (εν προκειμένω οι σχετικοί με το άσυλο μετανάστες) από αυτό. Τεχνικές επίβλεψης, καταμέτρησης, αναφορές για την κατάσταση, εξαναγκασμός στη διαχείριση του χώρου και των μετακινήσεων, πειθαρχία και καθήκοντα παράγουν μετανάστες-υπηκόους με αρμόζουσες συμπεριφορές. Οι μετανάστες αυτοί γίνονται “homines sacri”αποκλεισμένοι από την κοινωνία και στερημένοι από (όλα τα) δικαιώματα”. (σελ. 23 της Έκθεσης).

[7]. “Στην πραγματικότητα, η εκπροσώπηση την οποία αρνούνται στους μετανάστες δεν αγνοείται αλλά η νομιμότητα της εκπροσώπησής τους τίθεται εν αμφιβόλω. Με το να περιγράφονται ως δίχως φωνή και παθητικοί δεκτες αρωγής, οι σχετικοί με το άσυλο μετανάστες είναι παράνομοι πολιτικοί δρώντες αν στραφούν κατά του κοινωνικά δομημένου αυτού οράματος και προσπαθήσουν να ασκήσουν την πολιτική τους εκπροσώπηση σ’ένα στρατόπεδο ή χώρα καινούριας διαμονής. Αυτές οι εκτός νόμου πολιτικές δραστηριότητες μπορεί να θεωρηθούν ως επικίνδυνες, απρόσμενες και ανάρμοστες, κατ’ αναλογία των τρομοκρατικών πράξεων, όπως το θέτει το Ramadan (2013)”. Σελίδα 24 της Έκθεσης

[8]. Στην πραγματικότητα αυτό συνέβη στη Μόρια όταν μια ομάδα Συρίων εξήγγειλε την εγκατάσταση παραρτήματος των “Λευκών Κρανών”, μια οργάνωση “γιατρών” και “διασωστών” που είχε δράσει από κοινού με την Al-Nusra στο Συριακό έδαφος, αυτό που η τελευταία ήλεγχε κατά την εμφύλια σύγκρουση. Όλα τα μέλη του δικτύου των “Λευκών Κρανών” στη Μόρια απομακρύνθηκαν από τις Ελληνικές Υπηρεσίες Ασφαλείας.

infognomonpolitics.gr