Αρχική Blog Σελίδα 2467

Από μια κλωστή κρέμεται η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ-Κίνας

0

euro2day.gr/stratfor

Η νέα διαμάχη της Ουάσινγκτον με το Πεκίνο με επίκεντρο την αυτονομία του Χονγκ Κονγκ και ο κίνδυνος να αρχίσει ένας νέος γύρος δασμών και κυρώσεων.

Οι κλιμακούμενες διμερείς εντάσεις που προκάλεσε η προτεινόμενη νομοθεσία του Πεκίνου για την εθνική ασφάλεια στο Χονγκ Κονγκ αυξάνουν τον κίνδυνο να καταρρεύσει πριν το τέλος του 2020 η πρώτη φάση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας.

Η συμφωνία μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει επισήμως, ωστόσο η κλιμάκωση με μέτρα-αντίποινα στο επίπεδο των δασμών και του εμπορίου θα την καταστήσει ουσιαστικά «νεκρή». Τα περαιτέρω αντίποινα των ΗΠΑ για τη νομοθεσία για το Χονγκ Κονγκ κινδυνεύουν επίσης να προκαλέσουν αντίμετρα από την πλευρά της Κίνας, πέραν της εμπορικής πολιτικής.

Τις τελευταίες έξι εβδομάδες, οι ΗΠΑ έχουν λάβει αρκετά σημαντικά μέτρα κατά Κινέζων αξιωματούχων και ως αντίδραση στις πολιτικές του Πεκίνου:

  • Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει πει αρκετές φορές πως θα κάνει την Κίνα να «πληρώσει» για την επιδημία της Covid-19, λόγω της αμέλειας του Πεκίνου και την έλλειψη διαφάνειας, με σοβαρότερο μέτρο την αφαίρεση της κρατικής ασυλίας από την Κίνα για υποθέσεις που έχουν να κάνουν με την Covid-19.
  • Το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ τροποποίησε τους κανόνες του για τους εξαγωγικούς ελέγχους για την κινεζική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία Huawei, καθώς και για τη θυγατρική σχεδιασμού τσιπ της Huawei, τη HiSilicon, απαγορεύοντας ουσιαστικά στη Huawei να χρησιμοποιεί τα τσιπ που έχει σχεδιάσει.
  • Το υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε επίσης πως θα θέσει εξαγωγικούς ελέγχους σε 33 κινεζικές οντότητες, περιλαμβανομένων της CloudMinds και άλλων εταιρειών ΑΙ και παρακολούθησης, λόγω παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Ουιγούρων, των Καζάχων και άλλων μειονοτήτων στην Κίνα.
  • Η Γερουσία των ΗΠΑ ψήφισε νομοσχέδιο, την Πράξη για τον Καταλογισμό Ευθύνης σε Ξένες Επιχειρήσεις (Holding Foreign Companies Accountable Act), που, εάν υπογραφεί και καταστεί νόμος του κράτους, θα αναγκάζει τις κινεζικές εταιρείες να αυξήσουν τη διαφάνεια, εάν θέλουν να παραμείνουν εισηγμένες στα χρηματιστήρια των ΗΠΑ.
  • Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο ανακοίνωσε πως το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν μπορεί πλέον να βεβαιώνει την πολιτική αυτονομία του Χονγκ Κονγκ από την Κίνα. Λίγο αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν τη διαδικασία της εξάλειψης των εξαιρέσεων πολιτικής που παρέχουν στο Χονγκ Κονγκ ειδική μεταχείριση, μεταξύ των οποίων και η πιθανή ανάκληση της ειδικής τελωνειακής μεταχείρισης.

Η Κίνα προέβη σε αντίποινα, προκαλώντας διαταράξεις στις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, λέγοντας -σύμφωνα με πληροφορίες- στις κινεζικές κρατικές επιχειρήσεις στις 29 Μαΐου να σταματήσουν τις εισαγωγές σόγιας. Αντί να διακόψει όλες τις εισαγωγές, η Κίνα φαίνεται πως μείωσε τον ρυθμό των αγορών.

Στις 2 Ιουνίου το Bloomberg ανέφερε πως υπήρξαν αρκετές εξαιρέσεις στην εντολή αυτή, όπως όταν μια κρατική επιχείρηση αγοράζει για λογαριασμό ιδιωτικής εταιρείας ή όταν χρειάζεται τη σόγια για να καλύψει τις θέσεις παραγώγων της. Φαίνεται πως οι αγορές που έγιναν μια ημέρα νωρίτερα, όταν Κινέζοι αγοραστές αγόρασαν 132.000 τόνους σόγιας, ενέπιπταν στους όρους αυτούς.

Ο Τραμπ θέλει να χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης το μέτρο των συνεχιζόμενων αγορών αγροτικών προϊόντων για να επιδείξει την επιτυχία των πολιτικών του για την Κίνα. Αυτό μπορεί να τον οδηγήσει να ακυρώσει την πρώτη φάση της συμφωνίας, εάν η Κίνα δεν ανταποκριθεί στους στόχους για αγορές που έχουν διαπραγματευτεί οι δύο πλευρές, κάτι που τώρα το Πεκίνο φαίνεται πρόθυμο να διακινδυνεύσει.

Η στρατηγική του Πεκίνου αποτελεί επανάληψη των ενεργειών της Κίνας κατά τη διάρκεια των εμπορικών διαπραγματεύσεων του 2019, όταν χρησιμοποίησε τις αγορές σόγιας για να πιέσει την Ουάσινγκτον. Οι υπολογισμοί της Κίνας το 2019 προκάλεσαν κλιμακούμενες απαντήσεις από τις ΗΠΑ, που οδήγησαν στον εμπορικό πόλεμο του περασμένου καλοκαιριού.

Το Πεκίνο ήλπιζε πως αν έδινε στον Τραμπ μια «νίκη» στο εμπόριο το 2020, θα περιόριζε την όρεξη του Τραμπ για κλιμάκωση εναντίον της Κίνας γενικότερα το 2020. Όμως η πανδημία της Covid-19 και η κλιμάκωση στο Χονγκ Κονγκ έχουν έκτοτε εκτροχιάσει αυτή τη στρατηγική. Τώρα, που τα πολιτικά οφέλη της παραμονής στη συμφωνία έχουν μειωθεί, η έλλειψη ουσιαστικού οφέλους για την Κίνα βαραίνει περισσότερο στους υπολογισμούς του Πεκίνου.

Στη «φάση ένα» της συμφωνίας, οι ΗΠΑ μείωσαν τους δασμούς 15% σε μια σειρά κινεζικών προϊόντων αξίας περίπου 120 δισ. δολαρίων, αλλά διατήρησαν τους δασμούς 25% σε εισαγωγές αξίας 250 δισ. δολαρίων.

Τελικά, ο πρόεδρος Τραμπ πιθανότατα θα βαθμονομήσει τις ενέργειες κλιμάκωσης παρακολουθώντας την επίπτωση της εντεινόμενης αμερικανικής ρητορικής στις χρηματαγορές, ενόψει της προεκλογικής περιόδου του φθινοπώρου. Η Κίνα, από την πλευρά της, πιθανότατα θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί εισαγωγικούς στόχους ως την προτιμητέα στρατηγική της για να αντιδράσει στις ενέργειες των ΗΠΑ, αντί να διακινδυνεύσει μια πιο μακροπρόθεσμη βλάβη στην εγχώρια ανάπτυξή της, χρησιμοποιώντας άλλους μοχλούς πίεσης που έχει στη διάθεσή της.

Ωστόσο, η πορεία της πανδημίας Covid-19 στις ΗΠΑ ή οι περαιτέρω αμερικανικές κυρώσεις ως αντίδραση στις εξελίξεις στο Χονγκ Κονγκ θα μπορούσαν να επισπεύσουν πιο επιθετικές κινεζικές αντιδράσεις. Το Πεκίνο από καιρό έχει την ικανότητα να διαταράξει τις επιχειρηματικές δραστηριότητες αμερικανικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην Κίνα, όπως μέσω μποϊκοτάζ αμερικανικών εταιρειών, ανάκλησης επιχειρηματικών αδειών και βίζα, και ανοίγματος ερευνών για ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας.

Αν οι ΗΠΑ βιώσουν ένα σημαντικό δεύτερο κύμα μολύνσεων Covid-19 προς τις εκλογές του Νοεμβρίου, τότε ο Τραμπ είναι πολύ πιθανότερο να προχωρήσει στην επίρριψη ευθυνών στην Κίνα για την επιδημία και να στηρίξει πιο αμφιλεγόμενες πολιτικές για να «τους κάνει να πληρώσουν». Ένα δεύτερο κύμα της επιδημίας θα περιόριζε επίσης το οικονομικό κόστος που σχετίζεται με την αποχώρηση από την πρώτη φάση της εμπορικής συμφωνίας, ως αντίδραση.

Οι ΗΠΑ υπήρξαν ασαφείς ως προς το ποια απτά μέτρα θα λάβουν μετά την ανακοίνωση για απομάκρυνση του ειδικού status του Χονγκ Κονγκ. Οι απειλές που εξέδωσε η Ουάσινγκτον (και στις δικομματικές νομοθεσίες) περιλαμβάνουν αυτόματες δευτερογενείς κυρώσεις σε τράπεζες που συναλλάσσονται με οντότητες που έχουν μπει στον κατάλογο των κυρώσεων λόγω του Χονγκ Κονγκ.

euro2day.gr/stratfor

ΓΙΑ ΝΑ ΒΑΛΟΥΜΕ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥΣ

13

Η Συμφωνία Ελλάδας- Ιταλίας είναι σημαντική:
1.-Διότι έρχεται σε μια πολύ κρίσιμη συγκυρία.
2.-Διότι είναι η πρώτη που υπογράφει η ελληνική κυβέρνηση μετά την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας.
3.-Διότι ανοίγει το δρόμο και για άλλες συμφωνίες.
4.-Διότι μας καθιστά γνωστό ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα που παρέχει το Δίκαιο της Θάλασσας στην Αποκλειστική Οικονομική ζώνη είναι διαπραγματεύσιμα αν αναγνωριστούν απο τη χώρα με την οποία οριοθετείται η ΑΟΖ.
5.-Διότι η Ιταλία αναγνώρισε πως και τα νησιά έχουν θαλάσσιες ζώνες. (Υπάρχει ένα αδιευκρίνιστο κενό αν η Ιταλία αναγνώρισε ποσοστό επήρειας των νησιών ή πλήρη επήρεια αλλά, ούτως ή άλλως, η συμφωνία για την ΑΟΖ βασίστηκε στην συμφωνία χάραξης των ορίων της υφαλοκρηπίδας του 1977).
6.-Διότι γίνεται αναφορά σε δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια
7.-Διότι επελέγη η μέθοδος της μέσης γραμμής.
8.-Διότι αμφισβητείται εμπράκτως, αν υπάρξει συμφωνία και με την Αίγυπτο, το Σύμφωνο Ερντογάν- Σάρατζ.
Τα σημεία της συμφωνίας που επιδέχονται σχολιασμού είναι:
1.-Το δικαίωμα των Ιταλών ψαράδων να ψαρεύουν στην ελληνική ΑΟΖ και, κυρίως,
2.-Η διατήρηση του δικαιώματος αυτού, μεταξύ 6 και 12 ναυτικών μιλίων, στην περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια.
Η συμφωνία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και για άλλες οριοθετήσεις, (Αίγυπτος, Αλβανία) ακόμη και με την Τουρκία, σε περίπτωση που η Άγκυρα αναγνωρίσει ότι τα νησιά δικαιούνται πλήρους επήρειας σε θαλάσσιες ζώνες. Αλλά αυτό δεν θα γίνει. Οι περισσότεροι αναλυτές που διαχειρίστηκαν δημόσιες υποθέσεις προτείνουν, στην περίπτωση αυτή προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Αναμένουμε την ενδιαφέρουσα συνέχεια.
Το μεγάλο ερώτημα, πάντως, είναι γιατί έπρεπε ο κόμπος να φθάσει στο κτένι για να υπάρξει πρόοδος.
Προφανώς, διότι στη σημερινή συγκυρία η συμφωνία γίνεται αποδεκτή με ανακούφιση ενώ σε έναν ουδέτερο χρόνο οι προβλέψεις σχετικά με τους Ιταλούς ψαράδες θα προκαλούσαν πολιτικό κόστος στην κυβέρνηση που θα τις αποδεχόταν.

Επιτέλους ΑΟΖ με την Ιταλία! Υπεγράφη η ιστορική συμφωνία από Δένδια – Ντι Μάιο

0

protagon.gr   9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2020

Επειτα από μία πολυετή διαδικασία, υπεγράφη στο υπουργείο Εξωτερικών η συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδος και Ιταλίας. Προάγγελος εξελίξεων και για εκείνη με την Αίγυπτο. Ετσι επιτυγχάνεται η οριοθέτηση, όχι με ανυπόστατες συμφωνίες όπως αυτή μεταξύ Ερντογάν και Σαράζ, διεμήνυσε ο υπουργός Εξωτερικών στην Αγκυρα

Υπεγράφη στο υπουργείο Εξωτερικών η ιστορική συμφωνία για την οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Ελλάδος και Ιταλίας. Με το τελευταίο εμπόδιο –το δικαίωμα αλίευσης της κόκκινης γαρίδας στο Ιόνιο– να έχει ξεπεραστεί, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας και της Ιταλίας, Νίκος Δένδιας και Λουίτζι ντι Μάιο αντίστοιχα, συναντήθηκαν το πρωί της Τρίτης στην Αθήνα και αμέσως μετά υπεγράφη η σημαντική διμερής συμφωνία (δείτε κάτω το σχετικό βίντεο).

Η συμφωνία εντάσσεται στον συνολικό σχεδιασμό της κυβέρνησης και του υπουργού Εξωτερικών για την υπογραφή διμερών συμφωνιών οριοθέτησης ΑΟΖ με χώρες όπως η Ιταλία, η Αίγυπτος και η Αλβανία. Η πρωτοβουλία αυτή της Αθήνας έρχεται και ως απάντηση στους λεονταρισμούς Ερντογάν στη ΝΑ Μεσόγειο, στη βάση του παράνομου και αυθαίρετου τουρκολιβυκού συμφώνου για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Με την υπογραφή της συμφωνίας στην οποία κατέληξαν οι Δένδιας και Ντι Μάιο, ολοκληρώνεται ένας πολυετής κύκλος διαπραγματεύσεων σε επίπεδο τεχνικών κλιμακίων ανάμεσα σε Αθήνα και Ρώμη. Πρακτικά, αφορά την επέκταση της συμφωνίας του 1977 για την υφαλοκρηπίδα. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συμφωνία -η πρώτη που υπογράφει η χώρας μας για την οριοθέτηση ΑΟΖ- συνήφθη στη βάση της UNCLOS  (United Nations Convention on the Law of the Sea  – Δίκαιο της Θάλασσας). «Η συμφωνία επιβεβαιώνει το δικαίωμα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες, καθώς και τη μέση γραμμή της συμφωνίας του 1977 για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Ελλάδας-Ιταλίας ως οριογραμμή της ΑΟΖ Ελλάδας- Ιταλίας.

Με τη σημερινή Συμφωνία, η μέση αυτή γραμμή θα ισχύει και για τα υπερκείμενα της υφαλοκρηπίδας ύδατα», ανέφεραν πηγές του υπουργείου Εξωτερικών. Υπεγράφη επίσης, Κοινή Δήλωση Ελλάδας-Ιταλίας για τους Πόρους της Μεσογείου. Με τη δήλωση αυτή, τα δυο κράτη εκφράζουν την προσήλωσή τους στην ισόρροπη και βιώσιμη διαχείριση των πόρων αυτών και συμφωνούν να διεξαγάγουν διαβουλεύσεις για την εκτίμηση τυχόν επιπτώσεων διαφόρων παραγόντων στις υφιστάμενες πρακτικές των αλιέων των δύο κρατών.

Υπεγράφη τέλος, Κοινή Γνωστοποίηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την οποία τα δύο κράτη ζητούν την μελλοντική τροποποίηση του κανονισμού περί κοινής αλιευτικής πολιτικής ώστε, όταν η Ελλάδα αποφασίσει να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της έως τα 12 ν.μ., να διατηρηθεί η υπάρχουσα αλιευτική δραστηριότητα των Ιταλών αλιέων στην περιοχή μεταξύ 6-12 ν.μ., η οποία σήμερα αποτελεί διεθνή ύδατα.

Επισημαίνεται ιδιαίτερα η αυτονόητη σημασία της αναφοράς στην Κοινή Γνωστοποίηση του δικαιώματος επέκτασης παντού της αιγιαλίτιδας ζώνης μας. «Τα υπάρχοντα δικαιώματα των Ιταλών αλιέων περιγράφονται με σαφήνεια αλλά πλέον περιοριστικά, τόσο ως προς τον αριθμό των σκαφών όσο και ως προς τα είδη που δύνανται να αλιεύσουν και εξαιρούνται τα είδη που αλιεύουν οι έλληνες αλιείς», σημείωσαν οι ίδιες πηγές.

Στις κοινές δηλώσεις των δύο ΥΠΕΞ στον Τύπο, ο Νίκος Δένδιας μίλησε για ιστορική ημέρα, ενώ έστειλε και σαφές μήνυμα στην Αγκυρα για τα παράνομα και ανυπόστατα τουρκολιβυκά μνημόνια (ΜΟU).

Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και ο ιταλός ομόλογός του, Λουίτζι ντι Μάιο, κάνουν δηλώσεις στον Τύπο μετά την υπογραφή Συμφωνίας Οριοθέτησης Θαλάσσιων Ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας  ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΟΡΕΣΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ

H οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, υπογράμμισε, «επιτυγχάνεται με έγκυρες συμφωνίες και όχι με ανυπόστατες συμφωνίες, όπως αυτή μεταξύ Τουρκίας – Σαράζ και σίγουρα όχι με μονομερείς καταθέσεις συντεταγμένων» στον ΟΗΕ. «Μέλημα μας», επανέλαβε ο υπουργός των Εξωτερικών, «είναι ο καθορισμός των θαλάσσιων ζωνών με όλους μας τους γείτονες στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου».

Οσο για τη συμφωνία με την Ιταλία, τόνισε πως αφενός επιβεβαιώνει το δικαίωμα των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες και αφετέρου διαασφαλίζει τα δικαιώματα των ελλήνων αλιέων.


Οπως έκανε γνωστό, στις συνομιλίες που είχε με τον ιταλό ομόλογό του, τέθηκε και το ζήτημα της κλιμάκωσης της τουρκικής παραβατικότητας, όπως εκδηλώθηκε με τη δημοσίευση στην εφημερίδα της τουρκικής κυβερνήσεως αιτήματος της τουρκικής εταιρείας πετρελαίου για γεωτρήσεις στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Οι ενέργειες αυτές αναδεικνύουν περίτρανα τον αποσταθεροποιητικό ρόλο της Τουρκίας, παρατήρησε ο κ. Δένδιας, επαναλαμβάνοντας ότι η Ελλάδα απαντά μεθοδικά με βάση το διεθνές δίκαιο που ορίζει τις «κόκκινες γραμμές» της.

Παράλληλα ο υπουργός ανακοίνωσε ότι από την προσεχή Δευτέρα και μέχρι το τέλος του μήνα η Ελλάδα αίρει τους όποιους ταξιδιωτικούς περιορισμούς για την Ιταλία.

Ντι Μάιο: Ιστορική «στιγμή»

Ιστορική στιγμή για την Ελλάδα και την Ιταλία χαρακτήρισε την υπογραφή της συμφωνίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών ο ιταλός υπουργός Εξωτερικών Λουίτζι Ντι Μάιο. Πεποίθησή του ήταν ότι η συμφωνία αυτή «θα ενισχύσει την ιστορική φιλία που συντονίζεται στα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρα, γιατί όχι μόνο είμαστε γείτονες, αλλά στοχεύουμε σε αυτή τη μεγάλη, Μεσογειακή περιφέρεια, όπου πρωταγωνιστούν Ελλάδα και Ιταλία».

Οπως σημείωσε, «πέραν του ότι διευθετεί τις θαλάσσιες σχέσεις με την Ιταλία, ως Ιταλία αποδεικνύουμε ότι φροντίζουμε τα συμφέροντα των αλιέων και πάντοτε τηρώντας και σεβόμενοι τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας».

«Δεν θα λησμονήσουμε ποτέ» τη στήριξη της Ελλάδας στην πανδημία

Ο ιταλός υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε εξάλλου τις ευχαριστίες του στην ελληνική κυβέρνηση και τον ελληνικό λαό για τη στήριξή τους καθόλη τη δύσκολη αυτή περίοδο της πανδημίας, με κινήσεις αλληλεγγύης «που δεν θα λησμονήσουμε ποτέ».

Εστιάζοντας στον τουρισμό,  δήλωσε ιδιαίτερα ευτυχής που ο Νίκος Δένδιας τον διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα ανοίξει εκ νέου προς την Ιταλία μέχρι τέλος του μήνα, αίροντας οποιαδήποτε περιορισμό για τους ιταλούς τουρίστες.

Σε ό,τι αφορά την Ιταλία, διαβεβαίωσε ότι όλες οι τουριστικές εμπορικές δραστηριότητες έχουν ετοιμαστεί να υποδεχθούν με ασφάλεια τους τουρίστες.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Λουίτζι Ντι Μάιο τόνισε πως πρέπει να ακολουθηθούν ενιαίοι κανόνες δια στεριάς, θαλάσσης και αέρος, ώστε να μην κατακερματίζεται η τουριστική αγορά.

Μεταναστευτικό: «Αλληλεγγύη και  ίση κατανομή μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ»

Στην αναφορά του στο Μεταναστευτικό, ο επικεφαλής της ιταλικής διπλωματίας χαρακτήρισε θεμελιώδους σημασίας να εφαρμόσουμε τη Συνθήκη της ΕΕ στο θέμα της μετανάστευσης που προβλέπει την αλληλεγγύη και την ίση κατανομή μεταξύ των κρατών-μελών», για αυτό, τόνισε, και στη νέα συμφωνία θα πρέπει να υπάρχει ένα σύστημα που θα βασίζεται στην ίση ευθύνη και κατά συνέπεια την αναγνώριση υποχρεωτικών συστημάτων ανακατανομής των μεταναστών.

Η αποστολή «Irini» στη Λιβύη

Για το θέμα της Λιβύης, ο Λουίτζι ντι Μάιο εξέφρασε την ανησυχία της χώρας του για τις τελευταίες εξελίξεις, σημειώνοντας παράλληλα ότι η Ιταλία υποστήριξε πλήρως τον πολιτικό διάλογο στη Διάσκεψη του Βερολίνου. Στο πλαίσιο αυτό μίλησε για πολιτική και όχι στρατιωτική λύση στη βάση των αποτελεσμάτων του Βερολίνου, ενώ εξέφρασε την στήριξή του στην ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Irini (Ειρήνη)».

«Την αποστολή Ειρήνη, την οποία εγώ και ο Νίκος Δένδιας και άλλοι ευρωπαίοι ομόλογοί μας εργαστήκαμε, στηρίξαμε μια δραστηριότητα και συμφωνούμε επί του γεγονότος ότι θα πρέπει να εγγυηθούμε τη μέγιστη ισορροπία, δηλαδή να μην ευνοήσουμε μια από τις δύο εμπλεκόμενες πλευρές στη σύρραξη, αλλά να ευνοήσουμε το τέλος της σύρραξης, κάνοντας εμπάργκο στα όπλα.

Για την Ιταλία είναι θεμελιώδους σημασίας να εγγυηθούμε όχι μόνο τη ναυτική πλευρά, αλλά και τη δορυφορική και αεροπορική πλευρά. Όχι μόνο θα διαθέσουμε μία φρεγάτα, αλλά και δύο αεροσκάφη, ώστε να μπορούμε να εγγυηθούμε και να συμβάλουμε στην εξισορρόπηση αυτής της αποστολής», ανέφερε  συγκεκριμένα ο ιταλός υπουργός Εξωτερικών.

«Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική συμφωνία. Μια ιστορικής σημασίας εξέλιξη για την πατρίδα μας», υπογράμμισε με τη σειρά του και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας, κατά την τακτική ενημέρωση των πολιτικών συντακτών.

Σε δηλώσεις της στον ΣΚΑΪ για τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Ιταλία,  η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος, Αριστοτελία Πελώνη έκανε λόγο για μία «πολύ σημαντική εξέλιξη, πολύ θετική για τη χώρα». Οπως μάλιστα σημείωσε, «αυτή η συμφωνία που θα ανακοινωθεί σήμερα, ενθαρρύνει και μία επόμενη», εννοώντας την οριοθέτηση ΑΟΖ και με την Αίγυπτο.

Πηγή: Protagon.gr

Minorities in Turkey on edge amid threats, attacks

0

al-monitor.com

Vulnerable groups have faced intimidation or worse in recent weeks in what both the government and the opposition warn are efforts to stoke conflict, though they disagree on who’s to blame.

Ayla Jean Yackley

Ayla Jean Yackley

@aylajean

Jun 2, 2020

ISTANBUL — Ethnic and religious minorities in Turkey are on edge after a series of threats and attacks, with both government officials and their critics warning society’s most vulnerable are being targeted to foment strife.

Kurds, Christians and others have all faced intimidation or outright violence in recent weeks in what appear to be mostly unrelated incidents. Yet they coincide with growing economic uncertainty and political tensions wrought in part by the coronavirus pandemic that has killed more than 4,500 people in Turkey and hammered the economy.

Conflicting reports about the motive behind the stabbing death of a 20-year-old Kurd in Ankara has stoked anger on both sides of the divide in Turkey. Members of Baris Cakan’s family initially said a group of men stabbed him in the heart for listening to Kurdish music. His father then said a dispute between Cakan and his killers erupted when he told the group to turn down their music during the call to prayer. Three men have been arrested in the probe.

Fahrettin Altun, a senior adviser to President Recep Tayyip Erdogan, tweeted that allegations Cakan was killed for listening to Kurdish music were “an ugly perception operation” and that a recent spate of “fake news” revealed a “systemic campaign” to tarnish security forces and harm national unity.

Separately, Altun expressed sadness that an Armenian church was vandalized last week, which he also said sought to undermine social cohesion. It was the third attack on an Armenian church in one month, and a suspect who allegedly set fire to a church gate earlier in May told police he was angry because he believed Armenians were responsible for the coronavirus outbreak.

The Hrant Dink Foundation, which was named for the assassinated Armenian-Turkish journalist and promotes human rights and reconciliation between Turks and Armenians, received death threats last week, some of them directed at Dink’s widow. Two people have been detained in connection with the menacing emails.

“It is not a coincidence that these events have followed one after the other. I don’t have evidence they are an organized effort, but I believe they are the result of the polarizing rhetoric used by the most senior members of government,” Tuma Celik, an opposition lawmaker who is Christian, told Al-Monitor.

Celik pointed to comments last month by Erdogan, who said that “Armenian and Rum lobbies” were among “evil forces” plotting against Turkey. (Rum is a term used for Turkey’s ethnic Greek citizens and Greek Cypriots.) Erdogan also called militants in the outlawed Kurdistan Workers Party “remnants of the sword,” a derogative term for survivors of the World War I-era genocide of Armenians.

Turkey’s chief rabbinate, the Armenian Patriarchate and the Greek Orthodox Ecumenical Patriarchate all called for legal action against a magazine that published slurs against their communities last month. The magazine is owned by Albayrak Media Group, which is run by the family of Berat Albayrak, the finance minister and Erdogan’s son-in-law.

Just 3,000 mostly elderly Greeks live in Turkey, which is also home to 60,000 or so Armenians and fewer than 20,000 Jews.

“If those media outlets that are closest to the government engage in hate speech and are not punished or even warned … their impunity will trigger acts of hate,” said Celik, a deputy for the People’s Democratic Party (HDP), whose base is largely Kurdish.

Other recent statements and acts against minorities include a pronouncement by the head of the state’s religious affairs directorate in April that homosexuality brought disease and corruption. Yazidis, who number fewer than 1,000 in Turkey, saw graves desecrated in March. Last month, a mob attacked the funeral of Ibrahim Gokcek, an Alevi musician in a leftist folk group who was jailed on terrorism charges. He died after a hunger strike before a verdict was reached in his case.

Kurds, who make up 20% of the population, have been subject to a “deliberate” clampdown by authorities since the novel coronavirus outbreak, alleged HDP lawmaker Dirayet Dilan Tasdemir in a parliamentary motion submitted Tuesday. The motion called for the legislature to investigate several incidents including Cakan’s killing and allegations this week that police had abused a suspect in the killing of a police officer in the mainly Kurdish city of Diyarbakir.

On Sunday, an aide to a lawmaker from the Nationalist Movement Party, the junior partner in a coalition with Erdogan’s ruling party, tweeted photographs of the suspect in police custody, including an image showing him on the floor without clothes while someone stepped on his back, lauding treatment of what the aide said was a “traitor dog.”

The post was later deleted and the Interior Ministry rejected accusations such treatment amounted to torture, saying “proportional force” had been used during a strip search and the suspect still had his underwear on.

“Since the start of the pandemic [in Turkey] in March, the attacks on … Kurdish citizens are not discrete, but carried out in a deliberate and systematic way, and the policy of impunity has once again legitimized them,” Tasdemir said, according to an emailed copy of the motion.

Rusen Cakir of the independent news site Medyascope said the string of events may be unconnected but that official explanations have failed to address “the indignation they have roused” and “eliminate the fears of those who feel alienated.”

Cakir said on his program on Monday, “There are elements who seek to threaten Turkey’s internal peace, which is already extremely fragile, by attacking or threatening those whose numbers are small, including Christians and Kurds.”

Turkey has a long history of striking out at minority groups during periods of political tension, both domestic and foreign. In 2007, Dink was gunned down outside of his office in a crime still shrouded in mystery. The trial of state officials accused of complicity continues to this day.

Some analysts are warning the incidents may be aimed at harming Erdogan as much as the groups who are targeted. The recent hostility occurs amid speculation, including from the president himself, that some may be hoping for another military coup in Turkey.

The unrest is reminiscent of what Turkey saw more than a decade ago, when hard-line nationalists targeted non-Muslims to undermine the government’s efforts to join the European Union, wrote Murat Yetkin, who runs the Yetkin Report news analysis site.

“With the economy in a serious squeeze, it’s not clear how Turkey will be impacted by the global uncertainty caused by COVID-19, and relations with the West are at another crossroads. This means there is a chance to realign and develop relations with the EU. Attacks and threats on non-Muslim citizens are increasing at this turn,” Yetkin wrote. “The developments pave the way for suspicions that another process has started.”

Read more: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/06/turkey-minorities-threats-attacks.html#ixzz6OvGK4mXc

Turkey sees success in Libya shaping relations with US

0

al-monitor.com

Turkey and the United States reached “some agreements” on Libya during a phone call, Turkish President Recep Tayyip Erdogan says.

 
Ayla Jean Yackley

Ayla Jean Yackley

@aylajean

Jun 9, 2020

ISTANBUL — Turkey and the United States may embark on a new era in their relationship over the conflict in Libya, President Recep Tayyip Erdogan said after a telephone call with his US counterpart Donald Trump, adding that rebel commander Khalifa Hifter may soon be sidelined in diplomatic efforts to establish peace.

The two leaders also discussed protests against police violence in the wake of the killing of African American George Floyd in Minneapolis last month that have spread across the United States and to other countries, with Erdogan warning Trump that Kurdish militants were backing protesters in the United States.

In an interview with state broadcaster TRT late on Monday, Erdogan said Trump acknowledged Turkey’s success in reshaping the conflict in Libya, where the NATO member’s entry to support the internationally recognized government of Fayez al-Sarraj has dramatically shifted the war in his favor.

“A new period may begin between the US and Turkey regarding the [Libya] process, and we had some agreements during our conversation, and such a step could be taken,” Erdogan said without elaborating.

A statement from the White House said the two leaders discussed the Libyan conflict, Syria and the eastern Mediterranean region, but did not offer further details.

The United States has largely remained outside the fray since Hifter’s Libyan National Army (LNA) launched an offensive last year to capture the capital Tripoli that has killed hundreds of civilians. The energy-rich nation has been wracked by violence since 2011, when former leader Moammar Gadhafi was deposed with NATO support.

Now, international efforts to resolve the fighting between Sarraj’s Government of National Accord (GNA) forces and the LNA, which receives support from the United Arab Emirates, Egypt and Russia, are gathering pace.

Erdogan met Sarraj in Turkey last week, while LNA officials held talks in Egypt that resulted in a call for a cease-fire. Saraj-allied forces rejected the proposed truce, likely seeing a cease-fire as an effort to stymie the GNA advance, which has inflicted heavy losses on Hifter’s forces while capturing strategic points in Tripoli last week.

“The most vital areas have been retaken … and the advance continues. Hifter has become crazed as these areas come under Sarraj’s control,” Erdogan said. “The developments indicate to me that Hifter could be tossed out of the process at any time.”

Hifter derives “all of his power” from Russia but is now on the retreat, Erdogan said. Turkey sees the capture of areas with natural gas and oil deposits as crucial and “and this upsets Russia,” he said, adding he plans to soon speak with Russian President Vladimir Putin.

Putin praised Egypt’s efforts to broker a cease-fire, while his foreign minister agreed with his Turkish counterpart this week to collaborate on a peace process.

Erdogan’s call with Trump came despite Turkish officials’ sharp criticism over the killing by police of Floyd on May 25. In the call, Erdogan told Trump Turkey was saddened by the “inhumane” and “racist” killing of the unarmed man that set off the large-scale protests. Turkey has also “condemned” the US response over the heavy-handed police tactics that targeted Turkish journalists covering the protests. The comment elicited incredulity from critics of Turkey’s own record on press freedom that has made it the world’s biggest jailer of journalists. Two more journalists were detained this week in an espionage probe centered around the Turkish military’s role in Libya.

Trump is aware of allegations by Turkey that antifa, an informal movement whose name is derived from “anti-fascist,” has connections with foreign leftist organizatons and will assess information Turkey has provided to the United States on the activists, Erdogan said.

Turkey alleges antifa has links with the armed Kurdistan Workers Party (PKK), which the United States has labeled a terrorist organization for its three-decade insurgency in Turkey, and Syria’s People’s Protection Units (YPG), a Kurdish militia the United States armed in the fight against Islamic State. Erdogan claimed antifa took part in “serious operations” in Syria.

“I told Mr. Trump that it’s significant that groups like the YPG and PKK have come together in the US with the terrorist organization called antifa,” Erdogan told TRT, adding that he warned Trump that US support for the YPG “would one day come to strike you.”

Trump has said he will designate antifa a terrorist group and blames the movement for violence that has accompanied the largely peaceful protests in the United States. The FBI has said it has no evidence antifa was behind the violence.

The eruption of anger over Floyd’s killing and the ensuing crackdown have prompted comparisons in Turkey between the two presidents, including “Trump’s attempt to start a culture war over the current unrest” with Erdogan, who “orchestrated a conservative backlash” against anti-government protests in Turkey in 2013, Asli Aydintasbas, a senior policy fellow at the European Council on Foreign Relation, wrote in The Washington Post.

The protests in the United States have allowed Trump to divert the conversation from his government’s handling of the coronavirus pandemic, which has killed more than 111,000 Americans. Turkey, for its part, is heralding its “success” in battling the disease, including one of the world’s lowest death rates of about 2.8%, while trying to marginalize the opposition in the response.

“Trump and Erdogan are … looking to protect their strongman image during the pandemic, and clearly share similar ideas about how to deal with protests. But it is coming at the cost of unity within their respective nations,” wrote journalist Sebnem Arsu in The Independent.

In the interview, Erdogan said with a chuckle that Trump was impressed by Turkey’s handling of the coronavirus outbreak.

Separately, Erdogan said Turkey will take the “necessary steps” on the status of Istanbul’s Hagia Sophia, a sixth century world heritage site, after a top court rules on a lawsuit next month that seeks to convert the museum into a mosque. Erdogan has reportedly already ordered officials to draw up a plan opening the site to Muslim worship.

The president has in recent years revived a once-fringe cause by Islamists to make Hagia Sophia a Muslim house of worship again. Built by Byzantine Emperor Justinian, Christendom’s greatest cathedral became a mosque following the 1453 Ottoman conquest of Istanbul, then a museum in 1934 in what has largely been regarded as a concession to its significance to multiple faiths.

Read more: https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2020/06/turkey-libya-war-us-relations.html#ixzz6OvFIFxJ7

Ο βρώμικος ρωσο-τουρκικός πόλεμος (συμπαιγνίας) των μισθοφόρων στη Λιβύη

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου [email protected]    www.kalkis.eu

Αυτή είναι η διαπίστωση του Jean-Pierre Filiu στο ηλεκτρονικό Un si Proche Orient στις 7-6-2020 με τίτλο  «Πόλεμος μισθοφόρων μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας στη Λιβύη» (Guerre de mercenaires entre la Russie et la Turquie en Libye). «Οι Ρώσοι μισθοφόροι, που βρίσκονται από το 2018 στη Λιβύη, έχουν πολεμήσει Σύριους αντάρτες εκεί, όπου στρατολογήθηκαν από την Τουρκία, ενώ η Μόσχα μεταφέρει φιλο- Άσαντ μισθοφόρους στη Λιβύη».

Ιστορικά ο Moammar Gaddafi είχε στρατολογήσει μαζικά ξένους μισθοφόρους στη Λιβύη, ιδίως τους υποσαχάριους Tuaregs,  μέσα στην «Ισλαμική λεγεώνα» του. Κάποιοι από αυτούς, επέστρεψαν στο Μάλι μετά την πτώση του Λίβυου δεσπότη το 2011, βοήθησαν στην ίδρυση της τζιχαντιστικής ομάδας Ansar Eddine, που εξακολουθεί να είναι μια από τις πιο επικίνδυνες στην περιοχή. Ο Χαφτάρ, ο πρώην στρατηγός του Καντάφι που προσπαθεί από το 2014 να επιβάλει την εξουσία του σε ολόκληρη τη Λιβύη, προσέλαβε χιλιάδες μισθοφόρους από το Σουδάν και το Τσαντ. Έχουν επιλεγεί ως βοηθοί του «Εθνικού Στρατού της Λιβύης» (LNA), όπως αποκαλείται η πολιτοφυλακή του στρατάρχη Haftar. Όμως, ήταν η παρέμβαση των Ρώσων μισθοφόρων τον Οκτώβριο του 2018 στο στρατόπεδο Haftar αυτή που έφερε την κρίση της Λιβύης σε μια νέα εποχή του αποκαλούμενου «πολέμου δια εξουσιοδοτήσεως».

Δέσμευση και αναδίπλωση της ρωσικής ομάδας WAGNER

Το Κρεμλίνο έχει δοκιμάσει επιτυχώς μια μορφή εμπλοκής στη Συρία, όπου η επίγεια μάχη δεν διεξάγεται από τακτικό στρατό, αλλά από μισθοφόρους στρατολογημένους από ιδιωτικές εταιρείες, συχνά κατεχόμενες από βετεράνους του ρωσικού στρατού. Αυτό το κόλπο καθιστά δυνατή την άρνηση οποιασδήποτε επίσημης εμπλοκής στη σύγκρουση, καθώς και την «ιδιωτικοποίηση» των όποιων ζημιών. Δηλαδή αν το κόλπο πάει καλά, δοξάζεται η Ρωσία. Αν όμως δεν πάει καλά, φταίνε απλά οι ιδιώτες Ρώσοι τους οποίους υποτίθεται δεν ελέγχει η ρωσική κυβέρνηση. Η ομάδα Wagner, με επικεφαλής έναν πρώην αξιωματικό στρατιωτικών πληροφοριών, που ήδη εμπλέκεται ευρέως στη Συρία, κινητοποιήθηκε προς όφελος του «Εθνικού Στρατού της Λιβύης» ANL, ενώ η Ρωσία υποτίθεται ότι αναγνωρίζει την αποκλειστική αρχή της Εθνικής Κυβέρνησης Συμφωνίας (GAN) της Τρίπολις ! Τον Απρίλιο του 2019, ο Χαφτάρ απέρριψε ένα σχέδιο εθνικής συμφιλίωσης, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, για να ξεκινήσει μια επίθεση που πίστευε αφελώς ότι θα είναι αστραπή εναντίον της Τρίπολης. Έχει επί του παρόντος την υποστήριξη των Εμιράτων, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, αλλά οι Ρώσοι μισθοφόροι έκαναν τη διαφορά στις σκληρές μάχες γύρω από την πρωτεύουσα.

Ο ΟΗΕ εκτίμησε πρόσφατα ότι προσλήφθηκαν 1.000 μισθοφόροι του ομίλου Wagner στη Λιβύη, δίδοντας έναν λεπτομερή κατάλογο 122 από αυτούς. Ενίοτε αυτοί είναι υπεύθυνοι για τη λειτουργία των αντιαεροπορικών συστημάτων Pantsir, ρωσικού εξοπλισμού που παρέχεται από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αυτή η κλιμάκωση της διεθνοποίησης είχε ως αποτέλεσμα να ρίξει την Εθνική Κυβέρνηση Συμφωνίας GAN στην αγκαλιά της Τουρκίας, της οποίας η άμεση παρέμβαση, από τον περασμένο Ιανουάριο 2020, άλλαξε τους συσχετισμούς δυνάμεων. Η ανάκτηση εκ μέρους των πιστών δυνάμεων, στις 18 Μαΐου, της αεροπορικής βάσης του Al–Watya, που κατείχε  ο Haftar στη δυτική Λιβύη από το 2014, ακολουθήθηκε, πέντε ημέρες αργότερα, από την απόσυρση των Ρώσων μισθοφόρων από την Τρίπολη. Από την όαση Beni Oualid, μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στη βάση του Al–Jufra, 650 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τρίπολης. Σε αυτήν την ίδια βάση, η Ρωσία ανέπτυξε  8 μαχητικά Mig 29 και Su 24, πιθανώς για να αποτρέψει την Εθνική Κυβέρνηση Συμφωνίας GAN να επεκτείνει το πλεονέκτημά της πολύ μακριά. Ο θάνατος περίπου 30 Ρώσων μισθοφόρων στις πρόσφατες μάχες φαίνεται να επιτάχυνε την αποδέσμευσή τους.

Οι Σύριοι μισθοφόροι της Τουρκίας

Η Τουρκία, όπως και ο δάσκαλός της η Ρωσία, έχει μεταφέρει στη Λιβύη το ίδιο κόλπο με τους Σύριους μισθοφόρους που πιστεύει ότι έχει αποδειχθεί επιτυχές στη Συρία. Οι άραβες και οι τουρκμένοι μισθοφόροι  που είχαν συνδράμει την τουρκική επίθεση τον Οκτώβριο του 2019 εναντίον των κουρδικών πολιτοφυλακών (και ήταν ένοχοι σε αυτή την περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων πολέμου), στρατολογήθηκαν κατά χιλιάδες για να υποστηρίξουν, αυτή τη φορά, τις τουρκικές επιχειρήσεις στη Λιβύη. Υπολογίζονται σήμερα σε 7000 και προέρχονται από διάφορες φιλο-τουρκικές συριακές πολιτοφυλακές, συμπεριλαμβανομένης και της ομάδας του Σουλτάνου Μουράντ, κυρίως τουρκμένων (αριστερά), του Levant Front (δεξιά) και της ταξιαρχίας του Σουλεϊμάν Σαχ (δεξιά κάτω), και οι δύο τελευταίες είναι αραβικές. Διαφορετικές μαρτυρίες συμφωνούν για τη στράτευσή τους βάσει ενός ανανεώσιμου συμβολαίου από 2000 έως 3000 δολάρια το μήνα. Το Συριακό Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OSDH) λέει ότι κι άλλοι 3.000 Σύριοι προσληφθέντες εκπαιδεύονται στην Τουρκία. Υπολόγισε τον αριθμό τέτοιων μισθοφόρων που έχουν ήδη σκοτωθεί στη Λιβύη σε 339, ένα πολύ υψηλό ποσοστό σκοτωμών. Σιγά να μην νοιάζει τον Ερντογάν, αφού τα φέρετρά τους δεν επιστρέφουν στην Τουρκία, απλώς πληρώνουν σε σκληρό συνάλλαγμα οι μπουνταλάδες Τούρκοι φορολογούμενοι τα δολάρια των μισθοφόρων. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Λιβυκή ιθαγένεια προσφέρθηκε σε μερικούς από αυτούς τους Σύριους μισθοφόρους. Όσον αφορά τις οικογένειες των νεκρών μισθοφόρων, ελπίζουν να λάβουν ως ανταμοιβή την τουρκική ιθαγένεια.

Η ΜΚΟ Syrians for Truth and Justic (Σύριοι για την Αλήθεια και τη Δικαιοσύνη-STJ) κατηγορεί τους Σύριους πολιτοφύλακες, που πολεμούν στη Λιβύη, για στρατολόγηση ανηλίκων, βάσει πλαστών εγγράφων ταυτότητας. 20 στρατολογημένοι κάτω των 18 ετών έχουν ήδη σκοτωθεί στις τάξεις τους. Αλλά αυτή η εξαγωγή στη Λιβύη των πιο σκοτεινών πτυχών της συριακής σύγκρουσης δεν περιορίζεται πλέον στο στρατόπεδο της Εθνική Κυβέρνηση Συμφωνίας GAN. Ο Χαφτάρ έχει πράγματι δημιουργήσει μια επίσημη συμμαχία με το καθεστώς Άσαντ, το οποίο του επέτρεψε να ανοίξει εκ νέου τον περασμένο Μάρτιο, την πρεσβεία της Λιβύης στη Δαμασκό, που έκλεισε από το 2012. Αυτό το σύμφωνο συνοδεύτηκε από την πρόσληψη μισθοφόρων από τη Λιβύη από πολιτοφυλακές υπέρ του Άσαντ, υπό την αιγίδα της συριακής ασφάλειας και του ρωσικού στρατού. Τα συμβόλαια υπογράφονται με αντίτιμο 1.000 δολάρια το μήνα, σε συνδυασμό με διάφορα πλεονεκτήματα δίπλα στα ρωσικά στρατεύματα κατά την επιστροφή τους στη Συρία. Πολλοί Σύριοι έχουν αναφερθεί μαζί με Ρώσους μισθοφόρους που αποσύρθηκαν πρόσφατα από την Τρίπολη στην Al–Jufra. Και το Συριακό Παρατηρητήριο ανακοίνωσε τους πρώτους θανάτους στη μάχη αυτών των υποστηρικτών του Άσαντ που πολεμούν στη Λιβύη. Η συνολική τους δύναμη, πολύ χαμηλότερη από εκείνη των στρατιωτών που προσλήφθηκαν από την Τουρκία, έχει ήδη ξεπεράσει τους χίλιους.

Όμως η Τουρκία κάνει κι άλλες ατιμίες σε αυτόν τον κατακτητικό πόλεμο της Λιβύης, σαν αυτήν με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου της Τυνησίας, όπως ανέφερε στις 24-5-2020 η Διεθνής Γαλλική Ραδιοφωνία (RFI), στο δημοσίευμά της με τίτλο «Τυνησία: Οι θέσεις του Rached Ghannouchi για τη Λιβύη πυροδοτούν πολεμική και θυμό» (Tunisie: les positions de Rached Ghannouchi sur la Libye suscitent polémique et colère).

Στην Τυνησία, ο Rached Ghannouchi, υποστηρικτής των «Αδελφών Μουσουλμάνων» όπως κι ο Ερντογάν, έσπασε την επίσημη εθνική γραμμή της χώρας του που είναι υπέρ της ουδετερότητας, ως προς τον γειτονικό εμφύλιο της Λιβύης.  Αφού επισπεύτηκε τον Ιανουάριο του 2020 τον Ερντογάν, ωσάν να ήταν υπουργός εξωτερικών, ο Rached Ghannouchi  απέστειλε τηλεφωνικά τα συγχαρητήριά του στον Fayez al Sarraj, πρωθυπουργό της Λιβύης, μετά την ανακατάληψη της στρατηγικής βάσης του Al Witya στη δυτική Λιβύη που μέχρι πρόσφατα βρισκόταν στα χέρια των δυνάμεων του Khalifa Haftar. Τα περισσότερα πολιτικά κόμματα στο κοινοβούλιο της Τυνησίας θεωρούν ότι αυτές οι δηλώσεις βρίσκονται σε αντίθεση με την επίσημη θέση της χώρας που επιβάλλει την ουδετερότητα έναντι της Λιβύης. Για αυτό και ζητούν την καθαίρεσή του από το προεδρείο του τυνησιακού κοινοβουλίου.

Η εμπλοκή στα στρατόπεδα της Λιβύης των μισθοφόρων από τα αντίπαλα θεωρητικά συριακά στρατόπεδα είναι μια απαίσια απεικόνιση της «συροποίησης» της κρίσης της Λιβύης, για την οποία έγραψα ήδη στις Ανιχνεύσεις στις 29-5-2020 : εδώ

 

Η Τουρκία του Ερντογάν, με την μεγαλομανία του οθωμανικού της παρελθόντος, και η Ρωσία του Πούτιν, επιβεβαιώνοντας τη μεσογειακή φιλοδοξία της, αντικατοπτρίζουν την αιτιολόγηση της παρέμβασής τους στη Συρία και τη Λιβύη. Και οι δύο εργάστηκαν στενά για να αποκλείσουν την Ευρώπη, από μια διαδικασία που μονογραφήθηκε στη Συρία, και προχώρησε ήδη πολύ στη Λιβύη. Αυτό αποκαλύπτει αυτός ο «βρώμικος πόλεμος» μισθοφόρων στη Λιβύη.

Και επιβεβαιώνει η σημερινή (9-6-2020) είδηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ : «Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ και ο Τούρκος ομόλογός του Μεβλούτ Τσαβούσογλου συμφώνησαν σήμερα ότι είναι αναγκαίο να συνεργαστούν για να δημιουργήσουν τις συνθήκες για την ειρήνευση στη Λιβύη, ανακοίνωσε η Μόσχα».

Ήτοι η πλήρης ρωσο-τουρκική συμπαιγνία. Αφού μοίρασαν άνισα τη Συρία, τώρα θα μοιράσουν, μέσα από την «ειρήνευση» και τη Λιβύη.

Εκτός κι αν η ρωσο-τουρκική λυκοσυμφωνία χαλάσει στην πορεία από την ανήθικη φύση της. Τα χαλάσουν δηλαδή στη μοιρασιά της λείας τους.

 

 

 

Τζεμ Γκουρντενίζ: «Η Γαλάζια Πατρίδα είναι η θαλάσσια κοσμοθεωρία της Τουρκίας»

0

Ο απόστρατος ναύαρχος, ο οποίος θεωρείται «πατέρας» του διαχρονικού τουρκικού δόγματος, εκθέτει χωρίς περιστροφές τις επιδιώξεις της Αγκυρας στο Αιγαίο, τονίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να αποδεχθεί ότι υπάρχουν και άλλα ζητήματα πέραν της υφαλοκρηπίδας και αναπτύσσει τη γεωπολιτική στρατηγική της στον 21ο αιώνα

Ο Τζεμ Γκουρντενίζ καταδεικνύει ότι η τουρκική πολιτική, βαθιά εδραιωμένη στην κεμαλική παράδοση, παραμένει απόλυτα συνεπής έναντι της Ελλάδας ακόμη και υπό την ηγεσία ενός ισλαμιστή προέδρου

Ο Τζεμ Γκουρντενίζ θεωρείται ο «πατέρας» του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» που με συνέπεια ακολουθεί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα», πριν από το πρόσφατο αίτημα της Τουρκικής Κρατικής Εταιρείας Πετρελαίου (ΤΡΑΟ) για νέες άδειες ερευνών ακριβώς δίπλα στα ελληνικά χωρικά ύδατα των 6 ναυτικών μιλίων, ο απόστρατος πλέον ναύαρχος αναπτύσσει όλη την επιχειρηματολογία του και ουσιαστικά καταδεικνύει ότι η τουρκική πολιτική, βαθιά εδραιωμένη στην κεμαλική παράδοση, παραμένει απόλυτα συνεπής έναντι της Ελλάδος, ακόμη και υπό την ηγεσία ενός ισλαμιστή προέδρου. Η ώσμωση της κεμαλικής ιδεολογίας με τη σημερινή τουρκική ηγεσία είναι εντυπωσιακή και θα έπρεπε να προβληματίσει ιδιαίτερα την Αθήνα.

Από πολλούς θεωρείστε ο «πατέρας» του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η τουρκική κυβέρνηση ακολουθεί πιστά το δόγμα αυτό σε ό,τι αφορά τις γεωπολιτικές επιδιώξεις της στην Ανατολική Μεσόγειο. Πώς νιώθετε που ένας πρόεδρος που πρεσβεύει έναν «νεο-οθωμανισμό» εφαρμόζει τις ιδέες ενός κεμαλιστή όπως εσείς;

«Ο πατέρας της «Γαλάζιας Πατρίδας» είναι στην πραγματικότητα το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό, ήδη από τη σύλληψή του στις 29 Οκτωβρίου 1923 από τον Μουσταφά Κεμάλ «Ατατούρκ». Επειτα, το τουρκικό Ναυτικό έγινε ο φύλακας των θαλασσίων συμφερόντων της Δημοκρατίας. Επινόησα τον όρο «Γαλάζια Πατρίδα» το 2006 όταν ήμουν διευθυντής Σχεδιασμού Πολιτικής στο αρχηγείο του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού. Συνέλαβα ουσιαστικά «το πνεύμα των καιρών» για την τουρκική θαλάσσια γεωπολιτική του 21ου αιώνα. Το δόγμα έχει ουσιαστικά δύο πυλώνες. Ο πρώτος έχει σκοπό να υποδείξει τις τουρκικές περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας υπό εθνική κυριαρχία, όπως τα χωρικά ύδατα, η υφαλοκρηπίδα, η ΑΟΖ. Ο δεύτερος σκόπευε να δημιουργήσει μια θαλάσσια κοσμοθεωρία για την Τουρκία. Δεν νομίζω δε ότι είναι σημαντική η ταύτιση με κάποιο πολιτικό κόμμα σε ό,τι αφορά μια γεωπολιτική κατεύθυνση. Αυτό που έχει σημασία είναι τα εθνικά συμφέροντα, τα οποία είναι αιώνια. Πρέπει επίσης να δηλώσω ότι είμαι αφοσιωμένος οπαδός των απόψεων του Κεμάλ».

Υποθέτω καταλαβαίνετε ότι αυτό το δόγμα γίνεται αντιληπτό ως επιθετικό, αναθεωρητικό, επεκτατικό και προκλητικό από χώρες της περιοχής, και φυσικά την Ελλάδα. Η Τουρκία παραβιάζει τον ελληνικό εναέριο χώρο, αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σε νησιά του Αιγαίου και τα δικαιώματα σε έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Δεν μετατρέπει αυτό την Τουρκία σε περιφερειακό ταραξία;

«Ο βασικός οδηγός για τη «Γαλάζια Πατρίδα» είναι η διασφάλιση και η προστασία ανακηρυγμένων ή μη περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Ο χαρακτηρισμός της Τουρκίας ως επιθετικής ή αναθεωρητικής αποτελεί προϊόν μιας αντίληψης που πυροδοτείται από παράλογες, αντιεπιστημονικές απόψεις που αντίκεινται στο Δίκαιο. Τα αντιτουρκικά αισθήματα στην εσωτερική πολιτική Ελλάδος και Κύπρου (σ.σ.: χρησιμοποιεί τον τουρκικό όρο «Ελληνική Διοίκηση της Νότιας Κύπρου») συνιστούν τα βασικά εργαλεία για αυτή τη χειραγώγηση. Στον 21ο αιώνα είναι δύσκολο για εμάς να κατανοήσουμε γιατί η ελληνική ιντελιγκέντσια χρησιμοποιεί δόγματα όπως ο πανελληνισμός, η Μεγάλη Ιδέα ή η Ενωση. Δεν υπάρχει λογική στήριξη ή αποδείξεις πίσω από τους ισχυρισμούς ότι κάθε κρίση στην περιοχή μας προκαλείται από τουρκικές επιθέσεις εναντίον του Ελληνισμού. Η μόνιμα εχθρική στάση της «Νότιας Κύπρου» εναντίον της Τουρκίας υποθηκεύει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις όταν η αληθινή πολιτική επιτάσσει διαφορετικά. Είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς την τουρκική θαλάσσια γεωπολιτική και τα εθνικά συμφέροντα και να προσπαθήσει να τα εξισορροπήσει ρεαλιστικά με τα ελληνικά συμφέροντα; Ποιος μπορεί να εξαναγκάσει την Τουρκία να αποδεχθεί την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο που θα καταστήσει την Ανατολία σχεδόν περίκλειστη; Ποιος πιστεύει ότι το Καστελλόριζο που βρίσκεται σε απόσταση δύο χιλιομέτρων από την τουρκική ακτή και έχει περιφέρεια 18 χιλιομέτρων μπορεί να λάβει περισσότερη υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ από τα 1.577 χιλιόμετρα της μεσογειακής ακτογραμμής της Ανατολίας; Είναι αδιανόητο τόσο νομικά όσο και λογικά, καθώς τα νησιά λαμβάνουν είτε καθόλου είτε περιορισμένη υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ εφόσον βρίσκονται στη λάθος πλευρά. Οι τουρκικές υπερπτήσεις των νησιών είναι ένα άλλο ζήτημα καθώς αφορά τη διαφορά εναερίου χώρου και αιγιαλίτιδας ζώνης της Ελλάδος – κάτι μοναδικό στον κόσμο. Η Τουρκία έχει επισήμως διακηρύξει ότι δεν αναγνωρίζει τον εναέριο χώρο των 10 ν.μ. και δεν θεωρεί τις πτήσεις εντός της διαφοράς των 4 ν.μ. μιλίων ως παραβιάσεις. Οι υπερπτήσεις πάνω από τα Ιμια, νησίδες ή βράχους συνιστούν άλλο ζήτημα, καθώς η Τουρκία θεωρεί ότι αυτοί οι σχηματισμοί βρίσκονται υπό την κυριαρχία της και δεν παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με διεθνείς συμφωνίες. Δεν θεωρώ λοιπόν ότι η Τουρκία ασκεί πολιτική ταραξία. Πιστεύω ότι έχει έλθει ο καιρός να βρούμε έναν συμβιβασμό. Η Ελλάδα πρέπει να αποδεχθεί ότι υπάρχουν κι άλλα ζητήματα πέραν της υφαλοκρηπίδας».

Τον Νοέμβριο του 2019, η Αγκυρα υπέγραψε ένα Μνημόνιο Συναντίληψης με την Τρίπολη για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Ωστόσο, το Μνημόνιο βασίζεται στην παραμόρφωση κανόνων του Δικαίου της Θάλασσας και έχει χαρακτηριστεί ως άκυρο από κράτη και διεθνείς οργανισμούς. Πιστεύετε ότι μπορεί να εφαρμοστεί με στρατιωτικά μέσα;

«Είναι δύσκολο να καταλάβω γιατί ένα Μνημόνιο μεταξύ της Τουρκίας και της αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ κυβέρνησης της Λιβύης δημιουργεί τέτοια δυσφορία στην Ελλάδα και στην ΕΕ. Γιατί δεν επιδείχθηκε η ίδια δυσφορία όταν η «Νότια Κύπρος» ανακήρυξε την ΑΟΖ της στις 2 Απριλίου 2004, αποκόπτοντας περιοχές θαλάσσιας τουρκικής δικαιοδοσίας και σφετεριζόμενη τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων; Επιπλέον, όταν κάποιος θεωρεί ότι το Μνημόνιο αντίκειται στους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, πρέπει να αποδείξει ότι οι δύο ακτές δεν είναι αντικείμενες. Οφείλει επίσης να επισημανθεί ότι τα Ηνωμένα Εθνη κατέγραψαν και αναγνώρισαν τις διακηρύξεις των συντεταγμένων οριοθέτησης των δύο πλευρών. Στις 26 Μαρτίου 2020, ο έγκυρος γαλλικός «Γεωπολιτικός Ατλας Θαλασσίων Περιοχών» δημοσίευσε χάρτη με αυτές τις συντεταγμένες. Πιστεύω ότι η επιβολή της δικαιοδοσίας σε μια θαλάσσια περιοχή με στρατιωτικά μέσα δεν θα έπρεπε να είναι επιλογή για καμία πλευρά. Πρέπει να απέχουν από μια σύγκρουση μηδενικού αθροίσματος, να διατηρούν ανοιχτά διπλωματικά κανάλια καθώς και να εφαρμόζουν μέτρα αποτροπής επεισοδίων σε αέρα και θάλασσα».

Απογοητευθήκατε από την υποβάθμιση και παραίτηση του υποναυάρχου Γιαϊτσί; Πιστεύετε ότι είναι ένδειξη αλλαγής πολιτικής;

«Ναι, απογοητεύθηκα. Η εμπειρία και η γνώση του επί του Δικαίου της Θάλασσας είναι από τις κορυφαίες στο Πολεμικό Ναυτικό και σε ακαδημαϊκούς κύκλους. Επίσης, ο αγώνας του εναντίον των γκιουλενιστών υπήρξε υποδειγματικός. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι οπαδός των απόψεών μου. Οι αξίες, η θεωρία και η προοπτική της διασφάλισης και προστασίας των θαλασσίων συμφερόντων της Τουρκίας δεν μπορούν να αποδοθούν σε κάποιον συγκεκριμένα. Ο Γιαϊτσί ακολούθησε την παραδοσιακή προσέγγιση του τουρκικού Ναυτικού σε σχέση με τη «Γαλάζια Πατρίδα» και δεν πιστεύω ότι η αποχώρησή του θα πυροδοτήσει κάποια αλλαγή».

Πρόσφατα, παρατηρούμε την επιστροφή μιας παλαιάς τουρκικής θεωρίας, σύμφωνα με την οποία η ελληνική κυριαρχία επί των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου συνδέεται με την αποστρατιωτικοποίησή τους. Απαιτεί το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» την πλήρη αποστρατιωτικοποίηση του Αιγαίου; Πιστεύετε ότι θα έπρεπε η Συνθήκη της Λωζάννης να αναθεωρηθεί;

«Η «Γαλάζια Πατρίδα» καλύπτει θαλάσσιες περιοχές, όχι χερσαία εδάφη. Ωστόσο, οι περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας των νησιών επηρεάζουν τις νομικές και φυσικές πτυχές της. Παράλληλα, η στρατιωτικοποίηση των νησιών, που αντίκειται σε προβλέψεις διεθνών συμφωνιών, δεν είναι θεωρία αλλά μια πραγματικότητα. Η Τουρκία δεν έφερε αυτή την παράβαση ενώπιον του ΟΗΕ ή της διεθνούς δικαιοσύνης επί μακρόν. Δεν σημαίνει όμως ότι η υπόθεση έχει κλείσει. Η Αγκυρα θεωρεί ότι η στρατιωτικοποίηση αυτών των νησιών αποτελεί απειλή για την ίδια. Σε συνέχεια της κρίσης των Ιμίων, ένα νέο κεφάλαιο άνοιξε σχετικά με τα 153 νησιά, νησίδες και βράχους στο Αιγαίο που δεν παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες. Νομικά η κυριαρχία επί αυτών ανήκει στην Τουρκία ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Επιπλέον, το Διεθνές Δίκαιο δεν θεωρεί ότι η κρατική πρακτική συνιστά νομική αιτιολόγηση για τη διεκδίκηση κυριαρχίας, όταν εφαρμόζεται μετά από το ξέσπασμα μιας σύγκρουσης, όπως συνέβη τον Ιανουάριο του 1996. Τα δύο ζητήματα διαπλέκονται στην αντίληψη απειλής που νιώθει η Τουρκία. Με δεδομένα την υποστήριξη στο ΡΚΚ τη δεκαετία του 1990, την παροχή ασφαλούς καταφυγίου στους γκιουλενιστές, τους ανεδαφικούς ισχυρισμούς για τις τουρκικές ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο και την προώθηση περιφερειακών αντιτουρκικών συμμαχιών και πρωτοβουλιών, η στρατιωτικοποίηση των νησιών δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ωστόσο, δεν θεωρώ ότι απαιτείται αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης».

Στα γραπτά σας έχετε εκφράσει μια αποστροφή για τις Ηνωμένες Πολιτείες και γενικότερα τη Δύση. Πιστεύετε ότι η Δύση βρισκόταν πίσω από την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016;

«Αυτό που αισθάνομαι βασίζεται στην αληθινή πολιτική. Είναι φυσική αντίδραση στις δυτικές απειλές, ειδικά μετά την απόπειρα πραξικοπήματος των γκιουλενιστών. Από γεωπολιτικής πλευράς, η Τουρκία αμφισβητεί τον επί 73 χρόνια ατλαντικό δρόμο που έχει ακολουθήσει. Το ΝΑΤΟ δημιουργήθηκε για την ανάσχεση της πρώην ΕΣΣΔ. Αυτή δεν υπάρχει πια. Δεν θεωρώ το διάδοχο κράτος, τη Ρωσία, ως απειλή για την Τουρκία. Δυστυχώς, ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ αποτελούν απειλή για την Τουρκία στη Συρία, στη Λιβύη και στη Μεσόγειο. Η απόπειρα πραξικοπήματος αποτέλεσε αρνητικό κομβικό σημείο στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Ο επικεφαλής της οργάνωσης Γκιουλέν βρίσκεται υπό την προστασία της αμερικανικής κυβέρνησης. Αν δεν μεταβληθούν οι αμερικανικές γεωπολιτικές επιδιώξεις στην Ευρασία και πιο συγκεκριμένα στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο, η ανάκαμψη των διμερών σχέσεων θα είναι δύσκολη. Επιπλέον, η πίεση της ΕΕ στο ζήτημα των θαλασσίων ζωνών είναι μάταιη».

«Είναι λογικό για την Τουρκία να είναι περισσότερο ευρασιατική παρά ατλαντική στον 21ο αιώνα»

Θεωρείτε εαυτόν «ευρασιανιστή»;

«Υποστηρίζω την εξωτερική και αμυντική πολιτική του Ατατούρκ που στοχεύει στη διατήρηση της ειρήνης στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Μπόρεσε να διατηρήσει την πολιτική αυτή με περιορισμένη εθνική ισχύ, που δεν έχει σχέση με τις σημερινές ανώτερες δυνατότητες της χώρας, υιοθετώντας μια ανεξάρτητη πολιτική. Υποστηρίζω την ίδια προσέγγιση. Μετά την πανδημία, η απο-παγκοσμιοποίηση θα επιταχυνθεί, η περιφερειακή και διασυνοριακή συνεργασία θα αυξηθούν. Παράλληλα, ο γεωπολιτικός και γεωοικονομικός ρόλος της Κίνας θα καταστεί εμφανέστερος. Είναι λογικό για την Τουρκία να είναι περισσότερο ευρασιατική παρά ατλαντική στον 21ο αιώνα. Η γεωγραφία και οι περιστάσεις θα το επιβάλλουν, καθώς η Συναίνεση της Ουάσιγκτον (Washington Consensus) φθίνει. Στην εφετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, το βασικό θέμα ήταν η “αποδυτικοποίηση” (westlessness). Πρέπει δε να επισημανθεί ότι η ΕΕ ως το προκεχωρημένο προπύργιο του ατλαντικού συστήματος χάνει το ειδικό βάρος της. Θα δούμε μια ΕΕ να παίρνει αποστάσεις από τις ΗΠΑ. Οι σχέσεις ΕΕ – Κίνας θα αναπτυχθούν. Σύμφωνα με αυτές τις υποθέσεις, μπορώ να πω ότι η Τουρκία θα υιοθετεί πιο ανεξάρτητες πολιτικές, διατηρώντας την ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ. Οι τουρκορωσικές σχέσεις θα αναπτυχθούν καθώς τα συμφέροντα των δύο χωρών συμπίπτουν. Παράλληλα, η Τουρκία θα μεταβληθεί σε θαλάσσιο κράτος στον 21ο αιώνα, διαδραματίζοντας πολυδιάστατο ρόλο στην άμεση περιφέρειά της αλλά επίσης στην Ερυθρά και Αραβική Θάλασσα, στη Δυτική Μεσόγειο, στον Περσικό Κόλπο. Ο νέος γεωπολιτικός προσανατολισμός θα απαιτήσει στενότερη συνεργασία με τη Ρωσία και την Κίνα».

tovima.gr

Για μία ενωμένη, ανθεκτική, κυρίαρχη Ευρώπη

0

ΖΟΣΕΠ ΜΠΟΡΕΛ*, ΤΙΕΡΙ ΜΠΡΕΤΟΝ*

Πέρα από την υγειονομική τραγωδία, η κρίση του κορωνοϊού δρα ως παράγοντας επιτάχυνσης των μείζονων τάσεων που καταγράφονται στον πλανήτη μας. Μας προσκαλεί συνεπώς να εξετάσουμε με φρέσκο μάτι τον κόσμο και τη θέση της Ευρώπης σε αυτόν. Επαναφέρει δριμύτερο το κεντρικό ζήτημα της αυτονομίας μας, της κυριαρχίας μας και τη θέσης μας ως παίκτη στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή, ειδικά σε συνθήκες αυξανόμενης έντασης μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας.

Η εποχή της συμφιλιωτικής, αν όχι αφελούς, Ευρώπης, έχει παρέλθει. Η αγαθή «ήπια ισχύς» δεν αρκεί στον σημερινό κόσμο. Πρέπει να συνοδευθεί από μία διάσταση «σκληρής ισχύος», που δεν θα αφορά μόνο τη στρατιωτική ισχύ και την απολύτως αναγκαία Ευρώπη της άμυνας. Έχει έλθει η ώρα η Ευρώπη να μπορέσει να χρησιμοποιήσει τους μοχλούς επιρροής της για να επιβάλλει το δικό της όραμα για τον κόσμο και να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της.

Αντιμέτωποι με τις ξαφνικές και συντριπτικές επιπτώσεις της κρίσης, οι συμπολίτες μας συνειδητοποιούν πλήρως την ανάγκη για μία ανθεκτική και αυτόνομη Ευρώπη, που προασπίζεται τις αξίες της, είναι στιβαρή στις πεποιθήσεις της, σταθερή στις φιλοδοξίες της και με αυτοπεποίθηση στα μέσα που διαθέτει. Μία Ευρώπη έτοιμη να συνεισφέρει στις μεγάλες ισορροπίες του αυριανού κόσμου.

Για να εξέλθει από την κρίση ισχυρότερη, η Ε.Ε. πρέπει να αποκτήσει ένα σχέδιο ανάκαμψης ανάλογο των αναγκών των βιομηχανικών της οικοσυστημάτων. Αυτός ακριβώς είναι ο στόχος της πρότασης της Επιτροπής φον ντερ Λάιεν για ένα εργαλείο ανάκαμψης 750 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει άμεσες επιχορηγήσεις και μακροπρόθεσμα δάνεια. Το μέγεθος αυτών των πόρων θα επιτρέψει στην Ε.Ε. να ενισχύσει και να εκσυγχρονίσει την εσωτερική αγορά, αναβαθμίζοντας την αλληλεγγύη, το θεμέλιο της ευρωπαϊκής ενοποίησης, σε νέο επίπεδο. Πρόκειται για ένα ιστορικό βήμα.

Η κρίση φανέρωσε πεδία στα οποία η Ε.Ε. πρέπει να είναι πιο ανθεκτική για να αποτρέψει ή να μπορέσει να διαχειριστεί καλύτερα μελλοντικά σοκ. Σε αυτά περιλαμβάνονται ο υγειονομικός προστατευτικός εξοπλισμός και τα φάρμακα, αλλά – ευρύτερα – και ζωτικές τεχνολογίες, ορισμένες κρίσιμες πρώτες ύλες (όπως οι σπάνιες γαίες), ο τομέας της ασφάλειας και της άμυνας αλλά και τα μέσα ενημέρωσης. Χωρίς να απομονωθούμε από τους εταίρους μας, χωρίς να στραφούμε στον προστατευτισμό, είναι επιτακτική πλέον η ανάγκη να ενισχύσουμε τη συλλογική μας ικανότητα να υπερασπίσουμε τις αξίες και τα συμφέροντά μας.

Πώς θα μπορούσαμε να δικαιολογήσουμε την έλλειψη της ικανότητας να προστατεύσουμε, όπου αυτό είναι απαραίτητο, τις στρατηγικές μας δραστηριότητες, οι οποίες έχουν αποδυναμωθεί από την κρίση, από «θηρευτές» που προέρχονται από τρίτες χώρες; Είναι επίσης σαφές ότι πρέπει να υπάρξει διαφοροποίηση και μείωση των οικονομικών και βιομηχανικών μας εξαρτήσεων, τις οποίες ανέδειξε με ωμό τρόπο η πανδημία. Επιπλέον, στο πλαίσιο των υφιστάμενων αμυντικών συμμαχιών μας, πρέπει να ενισχύσουμε τη στρατηγική μας αυτονομία μέσω κοινών και διαλειτουργικών ικανοτήτων, ζωτικών τεχνολογιών και υποδομών (κυβερνο-ασφάλεια, drones, ασφαλή δίκτυα, κβαντική τεχνολογία). Η Ευρώπη έχει τη δυνατότητα να τα κάνει όλα αυτά. Θα δώσει στον εαυτότης τα μέσα;

Στον απόηχο της κρίσης, τα κράτη-μέλη ίσως νιώσουν πίεση για περικοπές στους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς. Αυτό καθιστά ακόμα πιο επιτακτική την ανάγκη να δαπανήσουμε πιο αποτελεσματικά από κοινού, εξορθολογίζοντας και ενισχύοντας την κοινή μας ικανότητα, μεταξύ άλλων και στην εξωτερική δράση της Ε.Ε. Αυτό προϋποθέτει έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, τα βιομηχανικά του μέσα και τα προγράμματα καινοτομίας, αλλά και για το Ευρωπαϊκό Ειρηνευτικό Ταμείο για στενότερη συνεργασία, ειδικά σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Η Ευρώπη πρέπει επίσης να θωρακιστεί απέναντι στην παραπληροφόρηση, που έχει επιδεινωθεί επικίνδυνα λαμβάνοντας κι αυτή πανδημικές διαστάσεις κατά την κρίση του κορωνοϊού. Για να αντιμετωπίσει προσπάθειες χειραγώγησης από ξένες δυνάμεις με τις δημοκρατικές της αξίες και αρχές, η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να αποτελέσει σημείο αναφοράς στην αναζήτηση της κατάλληλου σημείου ισορροπίας μεταξύ της ελευθερίας του λόγου και της μάχης κατά της παραπληροφόρησης.

Η αλληλεγγύη θα είναι το κλειδί για την Ευρώπη του αύριο – μία πιο αυτόνομη και κυρίαρχη Ευρώπη. Αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών με την Πράσινη Συμφωνία· αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών για τη διατήρηση και την εμβάθυνση της εσωτερικής αγοράς· αλληλεγγύη για τη θωράκιση της ΟΝΕ και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής· αλληλεγγύη στην ασφάλεια και την άμυνα. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να προστατεύσουμε τις κοινές αξίες στις οποίες στηρίζεται το κοινό μας εγχείρημα.

*Ο κ. Ζοσέπ Μπορέλ είναι Ύπατος Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφαλείας και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο κ. Τιερί Μπρετόν είναι Ευρωπαίος Επίτροπος για την Εσωτερική Αγορά.

https://www.kathimerini.gr/1081879/article/epikairothta/kosmos/gia-mia-enwmenh-an8ektikh-kyriarxh-eyrwph

Αποψη: Καιροί ου μενετοί

0
ΧΡΗΣΤΟΣ ΡΟΖΑΚΗΣ*

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, που επιβεβαιώνουν την πρόθεση της Τουρκίας να πραγματοποιήσει το σχέδιό της για υφαρπαγή ολόκληρης της θαλάσσιας έκτασης ανατολικά των ελληνικών νησιών, και να μην επιτρέψει στην Ελλάδα να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της για απόκτηση ζωνών, όπως η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ, αποτελούν τη φυσική εξέλιξη της επικύρωσης του μνημονίου με τη Λιβύη. Και η εξέλιξη αυτή δεν έχει μόνον ως συνέπεια τον αποκλεισμό της Ελλάδας να οριοθετήσει τις δύο παραπάνω ζώνες, αλλά αποκλείει και τη λογική επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης, αφού οι συμβατικές ορέξεις της Τουρκίας αγγίζουν τα 6 ν.μ. της τωρινής αιγιαλίτιδας της χώρας μας.

Πολλοί έχουν μιλήσει για την ανάγκη, εάν η Τουρκία προχωρήσει στην πραγματοποίηση όσων σήμερα βρίσκονται στα χαρτιά, στρατιωτικής απάντησης εκ μέρους της Ελλάδας. Η λύση αυτή δεν μπορεί να είναι παρά το ultimum refugium, στον κατάλογο των επιλογών μας, κι αφού έχουν εξαντληθεί όλα τα ειρηνικά μέσα επίλυσης της διαφοράς με την Τουρκία.

Προηγούνται, λοιπόν, τα μέτρα που προβλέπει το Αρθρο 33 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, από τα οποία η Ελλάδα θα επιλέξει για την επίλυση της διαφοράς. Κι από τη μακρά σειρά ενδεχόμενων λύσεων, προτείνω τη δικαστική επίλυση. Το Διεθνές Δικαστήριο παρουσιάζεται ως το πλέον ενδεδειγμένο μέσο επίλυσης. Εχει σημαντική εμπειρία διευθέτησης, και μια πλούσια νομολογία, η οποία έπειτα από παλινδρομήσεις και ανατροπές έχει κατασταλάξει στα κριτήρια και στις μεθόδους επίλυσης.

Πρώτα από όλα οι ενέργειες της Τουρκίας προκαλούν μια νομική διαφορά. Σύμφωνα με την απόφαση του Διαρκούς Δικαστηρίου Διεθνούς Δικαιοσύνης (του προπάτορα του σημερινού Δικαστηρίου) στην απόφασή του στην υπόθεση των Mavrommatis Palestine Concessions (Jurisdiction, 1934) «μια διαφορά είναι μια διαφωνία σε ένα σημείο του δικαίου ή των πραγματικών περιστατικών, μια σύγκρουση των νομικών απόψεων ή συμφερόντων ανάμεσα σε δύο πρόσωπα». Και είναι καιρός η Ελλάδα να απευθύνει πρόσκληση στη γειτονική χώρα για διαπραγματεύσεις με μοναδικό σκοπό τη σύνταξη συνυποσχετικού για την παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο. Ενδεχομένως, η Τουρκία να μην αποδεχθεί την πρόσκληση, ή να διευρύνει τον κατάλογο των θεμάτων που θα επιθυμούσε να υποβληθούν στο Δικαστήριο. Η Ελλάδα θα κρίνει εάν η διεύρυνση είναι προς το συμφέρον της κι ανάλογα θα πράξει.

Αν η Τουρκία αρνηθεί να συζητήσει, ή αν τα αιτήματα φαντάζουν παράλογα, υπάρχει η εναλλακτική λύση, της προσφυγής κατά της Λιβύης. Και σε αυτήν την περίπτωση το κύριο θέμα θα είναι η νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου, καθώς αυτό αγνοεί και καταπατά τα ελληνικά δικαιώματα για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, με βάση τις ανατολικές και νότιες ακτές της Κρήτης. Σε αυτήν την περίπτωση χρειάζονται, επίσης, διαπραγματεύσεις για τη σύνταξη ενός συνυποσχετικού, πράγμα για το οποίο η Λιβύη έχει, μάλιστα, δείξει ότι συμφωνεί. Μια απόφαση του Δικαστηρίου πάνω σε αυτό το θέμα θα έλυνε οριστικά το ζήτημα της νομιμότητας του μνημονίου, και θα αποτελούσε καλό προηγούμενο για την ύπαρξη υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ των ελληνικών νησιών, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί κατά των τουρκικών διεκδικήσεων.

Η Ελλάδα είναι η χώρα που συνεχώς επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο. Επομένως και στο σημείο αυτό δεν μπορεί να μην το εφαρμόσει, και να μην αναθέσει στο ανώτατο Δικαστήριο της διεθνούς κοινότητας την επίλυση μιας διαφοράς που πρέπει να επιλυθεί με ειρηνικό τρόπο. Αλλά γρηγορείτε, οι καιροί ου μενετοί.

* Ο κ. Χρήστος Ροζάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

“Καθημερινή”

ΑΛΛΑΓΕΣ ΠΡΕΣΒΕΩΝ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΤΟ ΥΠΕΞ…

0

Απο τη σελίδα του Γιάννη Δημητριάδη στο facebook.com

Την περασμένη Παρασκευή συνήλθε Υπηρεσιακό Συμβούλιο στο ΥΠΕΞ κι αποφάσισε μετακινήσεις πρέσβεων τόσο από την ΚΥ στο εξωτερικό όσο κι από το εξωτερικό στην ΚΥ ή σε άλλα πόστα. Διαβάζοντας τη σχετική ανακοίνωση, είπαμε να κάνουμε κάποια πρώτα σχόλια, ανταποκρινόμενοι στην ημέρα, του Αγίου Πνεύματος, με στόχο να «φωτίσουμε» κάποιες αποφάσεις.

Ο πρέσβης Π. Καλογερόπουλος, που θυμόμαστε ότι είχε ονομαστεί «Ειδικός Απεσταλμένος» του Υπουργού για τον επαναπατρισμό των Ελλήνων από τη Μεγ. Βρετανία, έχασε το Λονδίνο στο οποίο μας λένε επένδυε ψυχολογικά, από τον φίλο του Υπουργού, Ι. Ραπτάκη. Ωστόσο πάει στο Βατικανό, όπου εκτός από το γεγονός πως θα «θα δει τον Πάπα» (κατά το ομώνυμο τραγουδάκι) θα απολαύσει για ενάμισι χρόνο τη Ρώμη που παρά τον κορωναϊό εξακολουθεί να είναι όμορφη και αριστοκρατική πόλη.

Ο Ανδρέας Παπασταύρου (πρώην Μόνιμος Αντιπρόσωπος στην ΕΕ), μετατίθεται, μάλλον τιμωρητικά στο Ισλαμαμπάντ, όπου, με τη συνυπηρέτηση της συζύγου του, θα παραμείνει εκεί λιγότερο από 18 μήνες, αφού συνταξιοδοτείται στο τέλος του 2021 κι είναι αμφίβολο αν θα δοθεί παράταση. Αυτή η μετάθεση, μαζί με του Καλογερόπουλου, που και αυτός συνταξιοδοτείται στα τέλη του 2021, αξίζει να μνημονευθούν γιατί παλιότερα δεν μετατίθεντο Πρέσβεις για τόσο μικρό διάστημα, παρά μόνο για εξαιρετικές περιπτώσεις. Στο σημείο αυτό να σας πούμε το ανέκδοτο» που κυκλοφορεί στους διαδρόμους του υπεξ, κι αποδίδουν την τοποθέτησή του στο Πακιστάν, στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΙ. Αυτό λένε συμβαίνει γιατί, κάθε φορά που ο σταθμός παίζει βίντεο με αναφορά τον υπεξ Ν. Δένδια στις Βρυξέλλες, σε όλα τα πλάνα δίπλα του βρίσκεται ο .. Παπασταύρου, μην αφήνοντας τους εχθρούς του να τον… ξεχάσουν!

Η Μαρία Μαρινάκη, μετά από 13 χρόνια ήδη στο εξωτερικό (από το 2007 στη ΜΑ/ΟΑΣΕ και μετά δύο θητείες στην Ευρωπαϊκή Ένωση), ανταμείβεται με τη Πρεσβεία Βερολίνου. Έτσι, θα έχουμε εκπρόσωπο στη Γερμανία διπλωμάτη, που επί 13 ήδη χρόνια απουσιάζει από τη πραγματικότητα της χώρας, που θα εκπροσωπεί. Φυσικά, έχει τη στήριξη της υπερ.-ατλαντικής φίλης της (που ανησυχεί μόνο μην τυχόν κι εκλεγεί ο Baiden κι αλλάξουν οι ισορροπίες).

Η πρώην ΣΤ Γεν. Διευθύντρια Διοικητικού (επί Ν. Κοτζιά), η κατοικία της οποίας απασχόλησε πρόσφατα το Τύπο για τη χλιδή και το κόστος της, επιστρέφει στην Αθήνα, παρά το γεγονός ότι δεν «έπαιξε» το όνομά της στο Υπηρεσιακό Συμβούλιο. Αυτό γίνεται με απόφαση υπουργού.. Η πρεσβεία, για την οποία ακουγόταν ότι λόγω κόστους θα ανέστειλε τη λειτουργία της, θα συνεχίσει να λειτουργεί με νέο, αυτή τη φορά, Προϊστάμενο, εξειδικευμένο στα μακρινά και ήσυχα πόστα της Άπω Ανατολής, όπως λένε οι ειδήμονες. Με ενδιαφέρον θα παρακολουθήσουμε τη συνέχεια της υπόθεσης της πανάκριβης «κατοικίας» για την οποία ορισμένοι υποστηρίζουν πως έχει μισθωθεί με συμβόλαιο που δημιουργεί προβλήματα..

Κι επειδή κανείς δεν χάνεται, η πρέσβειρα Α. Κόρκα, αφήνει τη ΣΤ’ Γενική Διεύθυνση Προσωπικού και κατευθύνεται στο Όσλο, μην έχοντας συμπληρώσεις ούτε τριετία στην ΚΥ, αφού το 2018 ανακλήθηκε από τη Γενεύη, όπου ήταν επικεφαλής του εκεί εδρεύοντος ΟΗΕ και των Οργανισμών του. Αντίθετα ο πρέσβης Θ. Δασκαρόλης που φέρεται να μην ικανοποίησε την ηγεσία του υπουργείου από την παρουσία του στο Βερολίνο, θα παραμείνει στην Αθήνα, μιας και ανακλήθηκε η απόφαση του περασμένου Δεκεμβρίου με την οποία μετατίθετο στο Ριάντ, της Σ. Αραβίας.

Έχουμε να πούμε ακόμη κι άλλα και θα συνεχίσουμε κάποια στιγμή, όμως πριν κλείσει αυτό το σημείωμα να υπογραμμιστεί πως οι μεταβολές που πραγματοποιήθηκαν, όχι τόσο σε πρεσβευτικό βαθμό αλλά στο διοικητικό κι ΄άλλο προσωπικό παραπέμπουν σε ένα πλούσιο υπουργείο κι είναι γνωστό πως η οικονομική κατάσταση του υπεξ (σε ώρες μάλιστα εξαιρετικά κρίσιμες) παραμένει «στενή». Αυτό δημιουργεί λοιπόν ερωτήματα, σχετικά με το πόσο αναγκαία ήταν η μετακίνηση τόσων ανθρώπων που έτσι κι αλλιώς δεν ασκούν πολιτική.

simeioeisexpol.com

ΓΙΑ ΤΟ ΣΤΡΑΤΟ ΕΠΙ ΤΟΝ ΤΥΠΟΝ ΤΩΝ ΗΛΩΝ

5

του Παντελή Σαββίδη

Πριν μερικά χρόνια, ένας ικανότατος αξιωματικός των Πεζοναυτών, που γεννήθηκε για να γίνει στρατιωτικός, παραιτήθηκε απο τις Ένοπλες Δυνάμεις. Με τη μέθοδο της υποβολής υποψηφιότητας σε εθνικές εκλογές με κάποιο απο τα κόμματα που οι υποψήφιοι δεν έπαιρναν ούτε την ψήφο της συζύγου τους, η του συζύγου τους. Απόρησα, επειδή είχε και οικογενειακή στρατιωτική παράδοση. Τον ρώτησα γιατί και μου απάντησε:επειδή αγαπώ τις Ένοπλες Δυνάμεις και δεν αντέχω την κατάντια στην οποία οδηγούνται.
Το φαινόμενο επαναλήφθηκε αλλά σε ελεγχόμενους αριθμούς.
Τελευταία μαθαίνω πως εξαιτίας ενός αρχηγού που του δόθηκε το προσωνύμιο Χατζηανέστης, παραιτήθηκαν απο την αεροπορία ικανότατα στελέχη που το όνειρό τους ήταν να γίνουν στρατιωτικοί και να υπερασπίσουν την πατρίδα. Μεταξύ πολλών άλλων θεώρησαν ότι ευνουχήθηκαν στις καθημερινές αποστολές τους.
Θυμάμαι, όταν εργαζόμουν στην ΕΡΤ3, το τηλεφώνημα που δέχθηκα απο συναδέλφους του Ηλιάκη που θέλησαν να εκφράσουν με κάποιον τρόπο, ελεγχόμενο ως προς το περιεχόμενό του και τη γενικότερη συμπεριφορά τους, την θλίψη τους για την απώλεια του συναδέλφου τους Φαινόμενο συνηθισμένο σε σώματα όπως ο στρατός, όπου η σχέση ζωής και θανάτου δένει τους ανθρώπους με δεσμούς αίματος.
Ο Ηλιάκης, να σημειώσω, δεν ήταν θύμα ενός ατυχήματος αλλά συνειδητής επιλογής της τουρκικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, σε αντίποινα για την απώλεια Τούρκου πιλότου απο ατύχημα.
Την επομένη ο τότε υπουργός άμυνας, Ευάγγελος Μεϊμαράκης, επισκέφθηκε τη μονάδα του Ηλιάκη και μίλησε με σκαιό τρόπο στους συναδέλφους του.
Κάτι δεν πάει καλά με το στρατό, όπως αντιλαμβάνεται την συγκρότηση και τη λειτουργία του η εκάστοτε πολιτική ηγεσία.
Ένα φοβικό σύνδρομο που την διακατέχει οδηγεί στον καθημερινό ευνουχισμό του. Πολλές φορές, μάλιστα, ο ευνουχισμός φθάνει μέχρι την κορυφή με τις επιλογές που γίνονται στην ηγεσία.
Για τη σημερινή ηγεσία οι εντυπώσεις δεν είναι αρνητικές.
Σε μακρές περιόδους ειρήνης ο υπεύθυνος υπουργός μπορεί να είναι και πολιτικό πρόσωπο. Σε περιόδους, όμως, κρίσης, ακόμη και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου εθνικής άμυνας πρέπει να περιλαμβάνει στις τάξεις της στρατιωτικούς. Διότι η διαχείριση των στρατιωτικών θεμάτων απαιτεί γνώση, την οποία οι πολιτικοί απέδειξαν και πως δεν διαθέτουν και πως προκρίνουν το πολιτικό κόστος της υπεράσπισης της χώρας και του λαού της.
Βεβαίως, σε ηγετικό επίπεδο, τα στελέχη του ελληνικού στρατού στερούνται βαθιάς στρατηγικής σκέψης, στοιχείο απαραίτητο για μια συνολική θεώρηση του αμυντικού προβλήματος της χώρας.
Κάποιες δειλές προσπάθειες προς αυτήν την κατεύθυνση γίνονται σε ορισμένες σχολές (ΑΔΙΣΠΟ), αλλά απαιτείται σοβαρότερη εμβάθυνση.
Αντιθέτως, στη γειτονική Τουρκία, παρατηρούμε πως το στρατηγικό όραμα του Ερντογάν το συνέλαβαν και το επεξεργάστηκαν στρατιωτικοί. Διότι έχουν το υπόβαθρο και την εμπειρία και δεν περιορίζονται, μόνο, σε ακαδημαϊκά στερεότυπα.
Απο τη δημοσιογραφική μου πείρα μπορώ να διακρίνω πως υπάρχουν κάποιοι Έλληνες στρατιωτικοί που έχουν υπόβαθρο στρατηγικής σκέψης αλλά βρίσκονται στο περιθώριο, την πλέον κρίσιμη στιγμή.
Ο Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Μιχαήλ Κωσταράκος, ο Επίτιμος Διοικητής Στρατιάς και τέως αρχηγός της Εθνικής Φρουράς Ηλίας Λεοντάρης, ο πρώην αρχηγός ΓΕΣ Φράγκος Φραγκούλης, ο πρώην Α! ΓΕΣ Χρήστος Μανωλάς είναι μερικοί απο αυτούς. Θα υπάρχουν και άλλοι που μου διαφεύγουν.
Η πείρα τους είναι πολύτιμη αυτές τις στιγμές. Θα μπορούσαν όλοι αυτοί να συνεισφέρουν σε ένα Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας η αναγκαιότητα του οποίου ομολογείται απο όλους. Και όταν περάσει αυτή η κρίση, ας ελπίσουμε χωρίς στρατιωτική κλιμάκωση με την Τουρκία και χωρίς απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων, θα πρέπει να γίνουν βαθιές τομές στο στράτευμα. Η τουρκική απειλή δεν θα εκλείψει και η Ελλάδα θα πρέπει να δικαιώνει τους νέους που κατατάσσονται στο στρατό επειδή θέλουν να υπερασπίσουν τη χώρα και το λαό της. Και όχι να τους απογοητεύει.

Ο Ετεροπροσδιορισμός και η Αναβλητικότητα ως παθογένειες της ελληνικής Εξωτερικής Πολιτικής και η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

1

του Στέφανου Καραβίδα*

Στο συνεχώς μεταλλασσόμενο γεωπολιτικό και διπλωματικό περιβάλλον, η «τίμια Ελλάς» παρακολουθεί στατικά και εν πολλοίς άπραγη τα τεκταινόμενα, χωρίς να επιθυμεί να παίξει κάποιο ρόλο ή να διαμορφώσει καταστάσεις. Απλά, από τύχη, εξ αλληλεπιδράσεως ή από «σπόντα» βρίσκεται εν μέσω συμμαχιών και καταστάσεων.

Η χώρα μας, από τη μία συνεχώς αυτολογοκρίνεται ως απόρροια των ενοχικών συνδρόμων του «Διεθνούς Δικαίου» και από την άλλη σταθερά ετεροπροσδιορίζεται, αρνούμενη να ακολουθήσει αυτόνομη και ανεξάρτητη στρατηγική στη βάση αποκλειστικά του «Εθνικού Συμφέροντος».

Το πρόβλημα του «ετεροπροσδιορισμού» άρχισε ευθύς αμέσως μετά την δολοφονία του Κυβερνήτη Καποδίστρια, με τη δημιουργία «αγγλικού», «γαλλικού» και «ρωσικού» κόμματος και με διάφορες εκφάνσεις σε όλες τις εθνικές τραγωδίες, έφτασε έως τις μέρες μας όπου ακόμη συζητάμε εάν «ανήκουμε στην Δύση» ή στον εαυτό μας…

Έως τώρα αποτύχαμε να χαράξουμε μία ανεξάρτητη εθνική πολιτική, εγείροντας ή ακόμη και δημιουργώντας ζητήματα  και απαιτήσεις σε βάρος των προκλητικών γειτόνων μας. Επίσης, δεν αναπτύξαμε με δικές μας ενέργειες πόλους επιρροής, ούτε στρατηγικές συμμαχίες, δεδομένου ότι δεν έχουμε στρατηγικές επιδιώξεις.

Και στρατηγικές επιδιώξεις δεν μπορούν να αποτελούν οι καθυστερημένες και σπασμωδικές αντιδράσεις μας στις τουρκικές πρωτοβουλίες. Με ποδοσφαιρικούς όρους, «δεν δημιουργούμε παιχνίδι». Απλά προσπαθούμε να επωφεληθούμε από τις μεταβολές στα γεωπολιτικά σύμπλοκα που μας αφορούν, τις οποίες προκαλούν οι τουρκικές γεωστρατηγικές επιδιώξεις.

Και ενώ λοιπόν για αρκετά χρόνια αναχαιτίζαμε τουρκικά αεροσκάφη στα οποία επέβαιναν ισραηλινοί εκπαιδευτές, την εποχή που ήταν ενεργός ο άξονας Τουρκίας-Ισραήλ, βρισκόμαστε σήμερα «εξ αλληλεπιδράσεως» και στην ουσία κατόπιν πρόσκλησης –και όχι δράσεώς μας– σε έναν αντίστοιχο ενεργειακό, διπλωματικό και στρατιωτικό άξονα με τον πρώην σύμμαχο της Τουρκίας.

Σε αντίστοιχη σχέση και με τον έτερο πρώην στενό σύμμαχο της Τουρκίας, την Αίγυπτο. Η περίπτωση της Αιγύπτου έχει ξεχωριστή σημασία σε σχέση με την νέο-οθωμανική Τουρκία καθώς ανεξαρτήτως του τωρινού καθεστώτος (Σίσι), αποτελεί την αδιαμφισβήτητη ηγέτιδα χώρα του μουσουλμανικού κόσμου και την κληρονόμο του θεσμού του Χαλιφάτου, το οποίο καταργήθηκε από τον Κεμάλ το 1924. Το Χαλιφάτο πέρα από τις όποιες διπλωματικές, ενεργειακές, οικονομικές επιδιώξεις, αποτελεί ένα σοβαρό αγκάθι μεταξύ του νέο-οθωμανισμού και του καθεστωτικού σουνιτικού αραβικού ισλάμ, στο οποίο υφέρπει η απειλή της ριζοσπαστικής Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

«Ούτως εχόντων των πραγμάτων» λοιπόν, αυτή η τριμερής σχέση υφίσταται και καλώς υφίσταται. Το παρόν άρθρο δεν έχει σκοπό να εξετάσει τους λόγους που οδήγησαν στη δημιουργία της, αλλά τις παγίδες για τον ελληνισμό (Ελλάδα-Κύπρος) οι οποίες σχετίζονται με τις μόνιμες παθογένειες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, με σοβαρότερες αυτές του Ετεροπροσδιορισμού και της Αναβλητικότητας.

Αναφορικά με τον Ετεροπροσδιορισμό, από την τωρινή (παροδική) σχέση με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, μοιάζουμε τόσο πολύ κολακευμένοι, σε σημείο που να έχει δημιουργηθεί μία ψευδαίσθηση ασφάλειας, καθώς «κάποιοι άλλοι θα κάνουνε πάλι για εμάς τη δύσκολη δουλειά». Σύμφωνα με την αντίληψη αυτή, «το κράτος του Ισραήλ με το δυνατό εβραϊκό λόμπι, μας έχουν θέσει κάτω από τις φτερούγες τους και εγγυώνται την προστασία της Ελλάδος και ειδικά της Κύπρου(όπου έχουμε δώσει γη και ύδωρ)», ενώ η Αίγυπτος (μαζί με τα ΗΑΕ) θα «καθαρίσει αντί για εμάς στη Λιβύη».

Ο ελληνικός «διπλωματικός ετεροπροσδιορισμός» φάνηκε περίτρανα ειδικά στην περίπτωση της Λιβύης, την οποία ανακαλύψαμε κοιμώμενοι πριν λίγους μήνες, μετά την υπογραφή του λεγόμενου τουρκολιβυκού συμφώνου. Με λίγα λόγια, η πολιτική μας (αν υπάρχει), προσδιορίζεται όχι από τον εθνικό μας σχεδιασμό μας στη βάση του Εθνικού Συμφέροντος, αλλά από τις ενέργειες άλλων παικτών της περιοχής στις οποίες αντιδρούμε.

Ακόμη και αν ο «διπλωματικός ετεροπροσδιορισμός»  μας δεν δημιουργεί πολιτική, εντούτοις, «ούτως εχόντων των πραγμάτων» δεν αποτρέπει «εξ αλληλεπιδράσεως» όπως αναφέρθηκε, να βρεθούμε από πλευράς συμμαχιών προσωρινά σε ευνοϊκή θέση. Ωστόσο, η  διαρκής αναβλητικότητά μας, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην γεωπολιτική και μοιραία στην εθνική μας συρρίκνωση.

Και αυτό γιατί η παρούσα κατάσταση δεν θα παραμείνει εσαεί ως έχει. Μία αλλαγή του προσωποπαγούς καθεστώτος στην Τουρκία είναι θέμα χρόνου είτε λόγω πολιτικών εξελίξεων (υποκινούμενων και από το εξωτερικό), είτε απλούστερα λόγω φυσικής φθοράς του Ερντογάν. Στο συγκεκριμένο όχι σενάριο αλλά αναμενόμενο γεγονός, είναι δεδομένο ότι οι δύο σύμμαχοί μας θα επαναπροσδιορίσουν την σχέση τους με τη νέα Τουρκία, «τραβώντας μας το χαλί κάτω από τα πόδια» και αφήνοντάς μας εκτεθειμένους και μετέωρους στο διπλωματικό μας κενό και την γεωπολιτική μας  ανυπαρξία. Επίσης, αναφορικά με την Αίγυπτο, η παράμετρος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας (αν και επί της παρούσης δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο), μπορεί να επηρεάσει τη σταθερότητα του καθεστώτος Σίσι και κατά συνέπεια τον προσανατολισμό της χώρας.

Είναι τότε που η «Στρατηγική περικύκλωση» του Ελληνισμού θα έχει επιτευχθεί, με απότοκο να σβηστεί το γεωπολιτικό μας αποτύπωμα από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. «Ούτως εχόντων των πραγμάτων», η απάντηση στο πότε πρέπει να προχωρήσουμε σε ενέργειες για Αιγιαλίτιδα ζώνη, Εθνικό Εναέριο χώρο και ΑΟΖ είναι: ΧΘΕΣ!

Σημείωση: «Ούτως εχόντων των πραγμάτων» ή αλλιώς «τα πάντα ρει», επαναλάμβανε ο Πρέσβης ε.τ. και συγγραφέας Γεώργιος Σέκερης, κατά την διάρκεια της συνέντευξης που μου παραχώρησε προ 20ετίας περίπου, στα πλαίσια της διπλωματικής μου εργασίας ως τεταρτοετής σπουδαστής της Σχολής Ικάρων.

Η παραπάνω φράση του, την οποία πλαισίωνε το γνωστό ρηθέν του Ηρακλείτου, αποτυπώνει απλά αλλά δυνατά(παραστατικά) την κινούμενη και συνεχώς εξελισσόμενη πραγματικότητα στις διακρατικές σχέσεις, ενόσω εμείς απολαμβάνουμε την «διπλωματική μας μακαριότητα».

*Ο Στέφανος Καραβίδας είναι Επισμηναγός ε.α., πρώην Ιπτάμενος της 335Μ της 116ΠΜ. Τα τελευταία 2 χρόνια διαμένει μόνιμα και δραστηριοποιείται επαγγελματικά στα Η.Α.Ε.