Αρχική Blog Σελίδα 2429

Israel’s Dilemma in the New Cold War

0

By August 16, 2020 

PM Netanyahu and Chinese Pres. Xi Jinping

BESA Center Perspectives Paper No. 1,693, August 16, 2020

EXECUTIVE SUMMARY: Israel will be caught on the horns of a dilemma as China projects itself commercially, politically, and militarily into the Middle East. The commercially driven new Cold War between the US and Beijing will force Israel to make difficult choices regarding its economic and strategic interests.

The new Cold War differs from that which ended in 1989 in that it is not an ideological battle between superpowers. It is a trade-based clash of interests that is being played out in a more complex and globalized international environment. New players on the block include India, Turkey, and Iran. Israel has relationships with both protagonists of this new Cold War—China and the US—which could result in difficult choices for Jerusalem.

The US, Israel’s longstanding ally and supporter, has under presidents Obama and Trump shifted its focus away from the Middle East and toward the Pacific, particularly China. It has materially reduced its physical presence in Iraq and Syria and left if not a power vacuum at least a lacuna. In doing so, it opened the door for the object of its strategic readjustment—China—to fill that gap.

Now that the US is energy self-sufficient, its reliance on the Gulf has diminished. The main consumers of Iran’s and the Arab Gulf States’ energy resources is now the Far East. China is the destination of over 40% of the Gulf’s oil exports (not including Iran).

Beijing has projected its power into the sea routes leading from the Gulf, including the much disputed South China Sea. It has established a port and naval facilities at Gwadar in Pakistan and Djibouti on the Horn of Africa, which place it within striking distance of the Straits of Hormuz at the mouth of the Gulf.

China, which is growing increasingly powerful both economically and militarily, is deeply committed to its Belt and Road Initiative (BRI), which is intended to give it land and sea access to markets in Europe and Central Asia. The route lies more or less along the old Silk Road. China and Iran enjoy increasingly close economic and military ties and are poised to enter into a major economic and security agreement, developments that are naturally of concern to Israel.

When the Syrian Civil War eventually comes to an end, Syria will need to rebuild. Iran and Russia, its political and military backers, do not have the economic resources for so extensive a project. Beijing does have the resources, and is looking for port and naval facilities on the eastern Mediterranean coast as well as possible transit routes across Iran and Syria. China is thus the most likely beneficiary of the bulk of Syrian reconstruction projects.

China has acquired control over a major terminal at Ambarli Port in Turkey, a country ever more inimical to the West and Israel and one that is seeking to maximize its power and influence in the Mediterranean (through, for example, its involvement in Libya and its recently concluded Maritime Boundary Agreement with that country).

Israel, a small strip of land on the shores of the Eastern Mediterranean, finds itself in an increasingly complex web of competing interests.

Jerusalem has a burgeoning trade relationship with Beijing with a bilateral value in 2018 of $14 billion. In broad terms, Israel provides technology (including research and development for Huawei, which in itself could prove controversial); financial and technical expertise; and military hardware and components. China in turn provides capital and labor for infrastructure projects including port facilities at Haifa and Ashdod, manufactured products, and consumer goods. Currently Israel’s second-largest trading partner, China could become Israel’s largest export market within the next year or so.

On the other side of the balance sheet, however, the significance of the Israeli market to China is small, though access to Israel’s high tech is of some value. If Beijing can secure access to the Mediterranean elsewhere, Israel’s strategic benefit to China will diminish.

As the Cold War heats up and China becomes increasingly embedded, both economically and militarily, in countries in the region that are hostile to Israel, and if Israel yields to US pressure to restrict the export and transfer of military and dual-use technology to China (as it almost inevitably will), it may face Chinese sanctions or retaliation.

One need only look at the Chinese reaction to Australia’s insistence on an inquiry into China’s conduct over COVID-19 and the threats made by its ambassador in London following the exclusion of Huawei from the UK’s 5G network to see China’s willingness to exert pressure.

Israel is likely to face hard choices in the upcoming months and years. While it is almost inconceivable that it would pivot away from the US and toward China, it remains an option.

A less benign US administration might make such an option more attractive, but it would have to be approached with extreme caution. Israel’s neighbors have far more alluring baubles to offer Beijing than does Israel. Jerusalem should think long and hard before jeopardizing its relationship with the US.

View PDF

Harvey Jaskel has a Masters in International Relations from the Department of War Studies, Kings College, London.

Η εχθρική γειτονική Τουρκία

6

Του Ελευθέριου Καραγιάννη, Πρέσβη ε.τ.*

Πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου 1992 δέχθηκα τηλεφώνημα από το Γραφείο του τότε Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη ότι ο Πρωθυπουργός ήθελε να με συναντήσει την επομένη το απόγευμα στο Μαξίμου. Οι απογευματινές αυτές συναντήσεις ελάμβαναν χώρα  στις 18.00΄ και ήταν συχνές διότι ο Πρωθυπουργός λόγω των δραματικών εξελίξεων  στην Γιουγκοσλαβία ήθελε να έχει και μία προφορική συζήτηση με τον τότε Πρέσβυ της χώρας στην Γιουγκοσλαβία που ήταν ο υπογράφων το άρθρο. Η συνάντηση πάγια προέβλεπε  ελληνικό καφέ και ένα τσιγάρο που κάπνιζε ο Πρωθυπουργός που του προσέφερε ,ώστε να ελέγχει να μην υπερβούν τα πέντε τσιγάρα την ημέρα, ο υπεύθυνος της ασφάλειας  του Μανούσος εκ των πλέον εμπίστων συνεργατών του. Την συζήτηση άνοιγε ο Πρωθυπουργός εκτός από εκείνη την ημέρα που παρέμενε σιωπηλός και φαινόταν σκεπτικός. Για να σπάσω την σιωπή μετά από λίγα λεπτά είπα στον Πρωθυπουργό ότι οι εξελίξεις εκείνες τις ημέρες στην Γιουγκοσλαβία δεν είχαν κάτι το εξαιρετικό και πριν προλάβω να τελειώσω με διέκοψε για να μου πει ότι αυτό που τον απασχολεί και ανησυχεί είναι το αδιέξοδο στις σχέσεις μας με την Τουρκία παρ’ όλες τις καλές σχέσεις και επαφές που είχε με ηγετικά πολιτικά πρόσωπα της γείτονος που όμως δεν έβλεπε το κλίμα να βελτιώνεται.

Δεν θα υπεισέλθω στην διεξαχθείσα συζήτηση την οποίαν αντανακλούσε η μετά από ελάχιστες ημέρες δημόσια δήλωση του Πρωθυπουργού ότι θα δοθεί έμφαση στην ανάπτυξη διμερών σχέσεων περιφερειακής ή χαμηλής πολιτικής με την Τουρκία ώστε να εδραιωθεί σταδιακά κλίμα εκατέρωθεν εμπιστοσύνης.

Αναφέρω το περιστατικό αυτό για να υπογραμμίσω ότι ενώ τα βλέμματα όλων ήσαν στραμμένα  στο κύριο πρόβλημα που αντιμετώπιζε τότε όχι μόνο η Κυβέρνηση και η χώρα  αλλά και η υπόλοιπη Ευρώπη που ήταν η διάλυση της Ομοσπονδιακής Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας και οι εξ αυτής συνέπειες ,οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις και το κλίμα που επικρατούσε μεταξύ των δύο χωρών  παρέμεναν πάντοτε στην πολιτική θεώρηση του Έλληνα Πρωθυπουργού και οφείλω να πω και των μετέπειτα Πρωθυπουργών ανεξάρτητα από την τροπή που έλαβαν κάποιες εξελίξεις.

Το υπόβαθρο της διαχρονικής μεταπολεμικής ελληνικής πολιτικής απέναντι στην ανατολική μας γείτονα ήταν η εξεύρεση τρόπων ειρηνικής και αγαστής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών ώστε να ξεπεραστεί το αρνητικά βεβαρυμμένο ιστορικό παρελθόν και οι δύο χώρες να οδεύσουν προς την πρόοδο στηριζόμενες στα δυτικοευρωπαϊκά πρότυπα συνεργασίας.

Η προσπάθεια αυτή αντί να προϊδεάσει θετικά την τουρκική πολιτική ηγεσία, όχι μόνον δεν βρήκε ανταπόκριση αλλά τουναντίον εξελήφθη ως αδυναμία και η αρνητική μέχρι εχθρότητας πολιτική της απέναντι μας αυξήθηκε σταδιακά και σταθερά για να φτάσει στα σημερινά εκρηκτικά επίπεδα.

Τίθεται ως εκ τούτου το ερώτημα τι πραγματικά έφταιξε ώστε ενώ εμείς κρατούσαμε τον κλάδο ελαίας η τουρκική πλευρά κρατούσε την σπάθα της βαρβαρότητας;

Γιατί όλες αυτές τις δεκαετίες δεν έγινε μία  πολιτική και στρατηγική ανάλυση των αιτίων που μας κρατούσαν δέσμιους και υποχείριους της τουρκικής εχθρικής πολιτικής που εμφανίζει την χώρα μας να υφίσταται διαχρονικά και ανεξαρτήτως κόμματος εξουσίας αλλεπάλληλες στρατηγικές ήττες που προσκομίζουν στην αντίπαλη πλευρά μόνον κέρδη και καμία ζημία;

Είναι προφανές ότι τα δύο μεγάλα κόμματα που κυβέρνησαν τον τόπο τον τελευταίο μισό αιώνα είχαν και τα έμπειρα κομματικά στελέχη αλλά και τους κρατικούς λειτουργούς που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην χάραξη επιτυχούς και αποτελεσματικής πολιτικής.

Δεδομένου όμως ότι ο εξ ανατολών κίνδυνος παρέμενε σταθερός και  διαχρονικός δίδοντας την εικόνα κρατικής υπόστασης ανεξαρτήτως πολιτικών αλλαγών στην Τουρκία, μήπως η δική μας προσέγγιση στο πρόβλημα ήταν λανθασμένη διότι περιοριζόταν μόνο στην κομματική ανάλυση και άσκηση πολιτικής  αποκλείοντας έτσι την σταθερή και διαχρονικά συνεπή πολιτική ανεξαρτήτως κόμματος εξουσίας , τουτέστιν από την πολιτική μας απέναντι στην Άγκυρα έλειπε το ουσιαστικό και συστατικό στοιχείο του κρατικού σχεδιασμού και υλοποίησης  δηλαδή δεν είχαμε εθνική στρατηγική αλλά κομματική στρατηγική;

Όλες αυτές τις δεκαετίες η τουρκική πολιτική πετύχαινε τους στόχους της όχι μόνο με την απλή προβολή αξιώσεων  που ήσαν όλες ανεξαιρέτως είτε τελείως αβάσιμες από απόψεως διεθνούς δικαίου είτε η ελάχιστη βασιμότητα τους στο διεθνές δίκαιο και νομολογία διογκωνόταν κατά τρόπο τόσο υπερβολικό που τις καθιστούσε απορριπτέες,  αλλά ταυτόχρονα συνδύαζε την ρητορική της αυτή με την απειλή ή την υπολογισμένη χρήση στρατιωτικών μέσων.

Τουτέστιν η Τουρκία εφάρμοζε κατά γράμμα  την θεωρία της κτήσης πολεμικών κερδών χωρίς πόλεμο.

Τα Τουρκικά αυτά κέρδη αντανακλούνται στις κατωτέρω γραπτές δεσμεύσεις Ελλήνων Πρωθυπουργών και Υπουργών Εξωτερικών που αναφέρονται συνοπτικά:

–Το Πρακτικό της Βέρνης (μετά την κρίση με το «Χόρα») τον Νοέμβριο του 1976 μεταξύ Πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή και τούρκου Προέδρου Σ. Ντεμιρέλ, με το οποίο δεσμεύονταν οι δύο χώρες να μην προβούν σε ενέργειες που θα παρενοχλούσαν τις διαπραγματεύσεις. Ουσιαστικά, πάγωσαν έκτοτε οι ενέργειες για έρευνα και εκμετάλλευση τυχόν κοιτασμάτων πετρελαίου πέρα από τα χωρικά ύδατα των 6 μιλίων από τις ηπειρωτικές ακτές εκάστης χώρας.

–Η Συμφωνία του Νταβός (μετά την κρίση του 1987 με το «Σισμίκ»), τον  Φεβρουάριο του 1988 μεταξύ Πρωθυπουργών Α. Παπανδρέου -Τ. Οζάλ, με την οποία οι δύο χώρες συμφωνούν να περιορίσουν την ερευνητική τους δραστηριότητα για ανεύρεση κοιτασμάτων πετρελαίου στην αιγιαλίτιδα ζώνη τους. Επαναβεβαίωση του Πρακτικού της Βέρνης και μεταγενέστερη αποδοχή λάθους από τον Έλληνα Πρωθυπουργό με την περίφημη φράση «mea culpa»

— Η Συμφωνία της Μαδρίτης, τον Ιούλιο του 1997 ( Σύνοδος ΝΑΤΟ)(μετά την κρίση των Ιμίων )μεταξύ Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη και τούρκου Προέδρου Σ. Ντεμιρέλ, με την οποία η Ελλάδα αναγνωρίζει νόμιμα και  ζωτικά συμφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο κλπ

— Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ελσίνκι τον Δεκέμβριο του 1999, όπου στο πλαίσιο της ενεργοποίησης της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας η Ελλάδα αποδέχθηκε την ύπαρξη προς διευθέτηση «συνοριακών διαφορών».

–Το Μνημόνιο της Βουλιαγμένης του 1988, μεταξύ των τότε υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας Κ. Παπούλια και της Τουρκίας Μ. Γιλμάζ. Είναι η βάση των Νατοϊκής έμπνευσης ΜΟΕ (Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης).Στο άρθρο 3  προβλεπόταν η μη σχεδιασμός και διεξαγωγή εθνικών στρατιωτικών ασκήσεων στην ανοιχτή θάλασσα και στον διεθνή εναέριο  χώρο στο Αιγαίο κατά τη διάρκεια της αιχμής της τουριστικής περιόδου και των κυριότερων εθνικών και των θρησκευτικών εορτών των δύο χωρών.

Η ανυπαρξία εθνικής στρατηγικής η οποία προκάλεσε τις ανωτέρω εθνικά επιζήμιες υποχωρήσεις και υποθήκες εις βάρος μας προς όφελος του τουρκικού πολιτικού οπλοστασίου ενώ θα έπρεπε να μας προβληματίσουν  και παραδειγματίσουν ώστε να αποφύγουμε παρόμοιες  δυσμενείς εξελίξεις δυστυχώς επανελήφθησαν και την τρέχουσα περίοδο.

Την πρώτη συμφωνία οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ που υπέγραψε η χώρα μας ήταν με την Αλβανία τον Ιούνιο του 2009 που όμως είχε ατυχή κατάληξη καθ’ όσον ακυρώθηκε από το Συνταγματικό Αλβανικό Δικαστήριο ως ετεροβαρής για την Αλβανία. Η χώρα μας ανέμενε την απόφαση του αλβανικού δικαστηρίου για να αποφασίσει αν θα κυρώσει η Ελληνική Βουλή την συμφωνία!!!! με αποτέλεσμα να απολέσουμε οποιαδήποτε διεθνή επιχειρηματολογία .

Η χώρα μας υπέγραψε στις 9 Ιουνίου 2020 την  οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Ιταλία με την οποίαν είχε ήδη υπογράψει οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας από το 1977. Στην συμφωνία αυτή η Κυβέρνηση δέχθηκε να παραιτηθεί της κυριαρχίας μας στα θέματα αλιείας δεχόμενη συνεκμετάλλευση με την Ιταλία στην ζώνη των χωρικών μας υδάτων από τα έξη (6) στα δώδεκα ( 12 ) μίλια οψέποτε επεκτείνουμε την αιγιαλίτιδα μας ζώνη (χωρικά ύδατα)  από τα έξη (6) σημερινά στα δώδεκα (12) με ταυτόχρονη δέσμευση μας έναντι της ΕΕ στα θέματα αλιευτικής πολιτικής. Το Ιταλικό αίτημα που ικανοποιήσαμε στηριζόταν, όπως ισχυρίστηκαν, σε παραδοσιακά ιστορικά δικαιώματα αλιείας που είχαν στην περιοχή. Η Ελληνική πλευρά έπρεπε να επεκτείνει πρώτα τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια και μετά να προχωρήσει στην οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία.

Στις 6 Αυγούστου 2020 υπεγράφη  η μερική οριοθέτηση ΑΟΖ  Ελλάδος Αιγύπτου  από τον 27ο  μεσημβρινό (027-59-02.00Ε και 027-30-42.47 Ε ) μέχρι τον 26ο ανατολικά  και με την οποίαν δεχθήκαμε, σε κατάφωρη παραβίαση των όσων ισχυριζόταν η Ελληνική πολιτική ηγεσία , σαφώς μειωμένη επήρεια των νήσων μας Κρήτη , Ρόδος ,αποκλεισμό νησιωτικού συγκροτήματος Μεγίστης κλπ., αποδεχόμενοι  στην  πράξη  την τουρκική επιχειρηματολογία που διεκδικούσε τις θαλάσσιες ζώνες από τον 28ο μεσημβρινό και ανατολικά αποκλείοντας πλέον οποιαδήποτε οριοθέτηση Ελλάδος- Κύπρου υποχρεώνοντας την Λευκωσία να διαπραγματευθεί με την Τουρκία την μεταξύ τους ΑΟΖ  . Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του τούρκου Υπουργού Εξωτερικών της 10ης Αυγούστου 2020 «  Έτσι όπως φαίνεται, έχουν γίνει υποχωρήσεις από τα κυριαρχικά δικαιώματα των νησιών και της Κρήτης κι αυτό ουσιαστικά ενισχύει τις θέσεις μας. Αυτή η συμφωνία μας συμφέρει, διότι κανένας δεν μπορεί να μας πει πως προκαλούμε ένταση. Kανένας  δεν μπορεί να μας πει να μην πάμε στις περιοχές αυτές. Κανένας δεν μπορεί οτιδήποτε για τις έρευνες και τις γεωτρήσεις που κάνει η Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο”. Επίσης, η οριοθέτηση μεταξύ Αιγύπτου και Κρήτης έγινε στο 45% για εμάς και 55% για τους αιγύπτιους. Ο Λόγος της επιμονής των αιγυπτίων να μην χαραχθεί το όριο στην μέση γραμμή είναι ο υποθαλάσσιος πλούτος της Λεκάνης Ηροδότου που εκτιμάται από τους ειδικούς από τους πλουσιότερους στον κόσμο  και τον οποίον θέλει να εκμεταλλευτεί αποκλειστικά η αιγυπτιακή πλευρά στην οποίαν προσφέραμε επί πλέον μερικά δισεκατομμύρια μη επιμένοντας στην μέση γραμμή.

Ωσαύτως, η μερική αυτή οριοθέτηση  υπονόμευσε τις θέσεις μας όχι μόνο στην επικείμενη διαπραγμάτευση με την Τουρκία αλλά και στο ενδεχόμενο προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Επίσης, αφήνει πεδίον διεκδίκησης εκ μέρους της Τουρκίας για οριοθέτηση με Αίγυπτο ανατολικά του 28ο μεσημβρινού και επί πλέον υπονομεύσαμε και τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις οριοθέτησης με την Λιβύη διότι δεχθήκαμε ήδη μειωμένη επήρεια νήσων ,επιχείρημα που προέβαλε η Λιβυκή πλευρά κατά τις σχετικές διμερείς μας συνομιλίες. Πρακτικά δώσαμε αλλά δεν πήραμε.

Έτι περαιτέρω, το επιχείρημα που προβάλλεται για να αιτιολογήσει την  συμφωνία αυτή με τα τόσα αρνητικά και εθνικώς επιβλαβή αποτελέσματα ότι στόχευε στην ακύρωση του παράνομου και άκυρου Τουρκολιβυκού συμφώνου οριοθέτησης ΑΟΖ , δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα διότι η οριοθέτηση αυτή δεν επικαλύπτει πλήρως την ανυπόστατη και παράνομη Τουρκολιβυκή συμφωνία. Αλλά και αν ακόμη ο ισχυρισμός αυτός ήταν έγκυρος αξίζει η θυσία τόσων κυριαρχικών δικαιωμάτων μας που θα  βαρύνει τις μελλοντικές γενεές για ένα ανυπόστατο και άκυρο σύμφωνο όπως ισχυριζόταν όλη η σημερινή πολιτική ηγεσία;

Τέλος, σχετικά με την τρέχουσα κρίση με το ερευνητικό τουρκικό σκάφος Oruc Reis και το ερώτημα αν παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα μας ,κατά την άποψη έγκριτων ειδικών, η περιοχή που πλέει το Oruc Reis δεν αφορά οριοθετημένη ελληνική υφαλοκρηπίδα και αυτό στερεί καταρχήν την Ελλάδα από την δυνατότητα νόμιμης δυναμικής παρέμβασης εναντίον του ερευνητικού και περιορίζει την πειστικότητα των ελληνικών επιχειρημάτων προς την διεθνή κοινότητα που αντιλαμβάνεται την περιοχή ως «διεκδικούμενη» από την Ελλάδα και την Τουρκία.

 

*Ο κ Ε.Ν.Καραγιάννης Πρέσβυς ε.τ., διετέλεσε Διπλωματικός Σύμβουλος Υπουργών Άμυνας.

Πηγή: “Μακεδονία”

 

 

 

Γιατί βγάλατε το στόλο;

3

Όπως έγραψε πριν δύο ημέρες η “Καθημερινή”, το Ουρούτς Ρέις έχει απλώσει καλώδια και κάνει έρευνες.
Ο Ερντογάν στέλνει μήνυμα στην Αθήνα να μην το παρενοχλήσει και ο Έλληνας υπουργός Άμυνας μιλάει, και πάλι, για “ψύχραιμη αποφασιστικότητα”.
“Ψύχραιμη αποφασιστικότητα” για τις ελληνικές κυβερνήσεις σημαίνει “παρακολουθούμε, απλώς, τι κάνετε”.
Ο Μητσοτάκης, μάλιστα, μίλησε για fake φωτογραφίες.
Αφού δεν έχετε διάθεση η τη δύναμη να χρησιμοποιήσετε το στόλο γιατί τον βγάζετε;
Γιατί πρέπει να διακινδυνεύει το προσωπικό του ελληνικού στόλου σε μια επιχείρηση χωρίς στόχο; Γιατί πρέπει να αναλώνεται το κύρος και η αξιοπρέπεια των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων;
Πότε είναι διατεθειμένες οι ελληνικές κυβερνήσεις να χρησιμοποιήσουν τις ένοπλες δυνάμεις; Όταν οι Τούρκοι φθάσουν έξω απο την Αθήνα;
Καταλαβαίνω τις φοβίες σας. Καταλαβαίνω τις αδυναμίες σας. Αλλά αφού δεν μπορείτε, ως πολιτικοί, όχι ως Ένοπλες Δυνάμεις, να κάνετε τίποτε γιατί δεν εξαντλείτε τις προσπάθειές σας στο διπλωματικό πεδίο; Γιατί δεν περιορίζεστε σ αυτό όπως η Κύπρος;
Πιστεύετε ότι σας λαμβάνει κανείς στα σοβαρά επειδή βγάλατε το στόλο να παρακολουθεί απο απόσταση τις τουρκικές κινήσεις;
Απλώς εξευτελίζεστε και εκθέτετε τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Το κακό είναι ότι εξευτελίζετε και τη χώρα.
Είμαι βέβαιος πως η πολιτική ηγεσία σκέφτεται όπως ο φίλος μου Μ. “Αν έρθει ένα φουσκωτός και σε απειλήσει τι θα κάνεις, θα τον δείρεις”; Τέτοια ετοιμότητα και στρατηγική.
Και το διπλωματικό παιχνίδι είναι χαμένο: οι Αμερικανοί δεν ενδιαφέρονται και οι Γερμανοί είναι φιλότουρκοι περισσότερο και απο κάποια εκδυτικισμένα στρώματα Τούρκων.
Ας ελπίσουμε να υπάρχουν ακόμη τμήματα του ελληνικού λαού που δεν θέλουν να ζήσουν υποτελή στην Τουρκία. Και θα στείλουν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας οποιονδήποτε επιχειρήσει να παραχωρήσει δικαιώματα ή, πολύ περισσότερο, κυριαρχία της χώρας.
Κανένας διάλογος με την Τουρκία. Διάλογος υπάρχει και βρίσκεται στον 60ο γύρο. Αυτός ας συνεχιστεί. 

Οι μαγκιές πληρώνονται

4

του Παντελή Σαββίδη

Στη ναυτική γλώσσα αυτό που πήγε να κάνει ο τούρκος κυβερνήτης της φρεγάτας «Κεμάλ Ρέις» στην ελληνική φρεγάτα «Λήμνος» λέγεται μαγκιά. Αλλά οι μαγκιές, ενίοτε, πληρώνονται.

Ο τούρκος θέλησε να «τζαρτζάρει» την ελληνική φρεγάτα και να περάσει από μπροστά της. Την «τζάρτζαρε» αλλά ο δυστυχής δεν υπολόγισε κατά το πέρασμα τα απόνερα που δημιούργησε τα οποία δεν του επέτρεψαν να φύγει με ταχύτητα. Αποτέλεσμα, η πρύμνη του να υποστεί σοβαρές βλάβες από την πλώρη της «Λήμνος». Τα πράγματα θα ήταν πολύ χειρότερα αν ο Έλληνας κυβερνήτης δεν έκανε κράτει.

Ήταν ένα μάθημα αποφασιστικότητας, μετά τον Έβρο, που δεν το περίμενε η τουρκική πλευρά.

Έχοντας συνηθίσει, από εποχής Σημίτη, σε μια παθητική και φοβισμένη Ελλάδα επηρεασμένη από το σύνδρομο των Ιμίων, οι Τούρκοι πίστεψαν πως προβάλλοντας στρατιωτική ισχύ θα εξανάγκαζαν την Αθήνα, με την παρότρυνση και της διεθνούς κοινότητας, να καθίσει υπό όρους αιχμαλωσίας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αποσύροντας εν πρώτοις, την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία.

Το επεισόδιο με τις φρεγάτες θα τους έπεισε ότι στην Ελλάδα υπάρχουν δυνάμεις πολιτικές και στρατιωτικές αλλά και η πλειοψηφία του πληθυσμού, που είναι αποφασισμένες να έρθουν σε αντιπαράθεση μαζί τους. Ήταν ένα μάθημα που έπρεπε να το πάρουν. Αποχώρησαν από το πεδίο φοβούμενοι τις εξελίξεις που δεν είχαν προβλέψει αλλά ούτε η Αθήνα είχε σχεδιάσει ποιο θα είναι το επόμενο βήμα ενός ανάλογου επεισοδίου. Μόλις οι Τούρκοι είδαν ότι η κατάσταση ελέγχεται, επέστρεψαν.  Με τις συνήθεις λεκτικές προκλήσεις.

Όπως γράφει ο διεθνής τύπος ούτε η Τουρκία ούτε η Ελλάδα μπορούν να αντέξουν έναν πόλεμο. Η διαφορά είναι ότι η Ελλάδα δεν προκαλεί σε αντίθεση με την Άγκυρα. Και σε τέτοιες περιπτώσεις η γερμανική ουδετερότητα δεν βοηθάει. Η Τουρκία πρέπει να πάρει ένα μήνυμα αποφασιστικότητας της Ευρώπης. Είναι αποδεκτή στο γεωπολιτικό παιχνίδι αλλά χωρίς προκλήσεις και αξιώσεις. Το παιχνίδι θα παιχθεί με βάση τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.

Λίγο ανήσυχος από την τροπή που παίρνουν τα πράγματα, λίγο προσπαθώντας να πείσει τη διεθνή κοινότητα πως είναι υπέρ του διαλόγου στη βάση του διεθνούς δικαίου, ο Ερντογάν ευθυγραμμίστηκε στην λογική της αποκλιμάκωσης και του διάλογου. Να δούμε τις επόμενες ημέρες αν το εννοεί.

Το πρόβλημα του Ερντογάν και της Τουρκίας δεν είναι το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο σε περιοχές που ούτε καν έχουν ερευνηθεί  και δεν είναι σίγουρο αν θα αξιοποιηθούν.    Η Τουρκία θέλει να κυριαρχήσει στη Μεσόγειο και γι αυτό ανέπτυξε την πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας». Αλλά η πολιτική αυτή δεν μπορεί να επικρατήσει. Θα πρέπει να επιβληθεί σε όλους τους λαούς της περιοχής, πράγμα αδύνατο, αλλά και να έρθει σε αντιπαράθεση με ηγεμονικές δυνάμεις που έχουν φιλοδοξίες στη Μεσόγειο, όπως η Γαλλία.

Με μια οικονομία σε κρίση, ένα καθεστώς αυταρχικό, θεσμούς «α λα τούρκα», επίπεδο τεχνογνωσίας περιορισμένο σε σχέση με των ανεπτυγμένων χωρών και με χώρες όπως η Ελλάδα που δεν θέλουν να υποδουλωθούν και να γίνουν τουρκικοί δορυφόροι, η Τουρκία δεν θα πετύχει τον στόχο της επικυριαρχίας της, παρά, μόνο, στους πρόθυμους να υποδουλωθούν.

Υπάρχουν; Ναι, υπάρχουν, έστω και αναγκαστικά. Μεταξύ αυτών και αρκετές βαλκανικές χώρες.

Καθεστώτα όπως το τουρκικό και πολιτικοί όπως ο Ερντογάν το μόνο που υπολογίζουν είναι η προβολή στρατιωτικής δύναμης.

Αν η Ελλάδα θέλει να διατηρήσει την ανεξαρτησία της και την αξιοπρέπειά της δεν έχει άλλη οδό από την δημιουργία ισχυρών, επαγγελματικών ενόπλων δυνάμεων. Κοστίζουν, ναι αλλά η ανεξαρτησία και η ελευθερία έχουν κόστος. Αν δεν επιλεγεί η ενίσχυσή τους, δεν αξίζει η συντήρησή τους στο σημερινό επίπεδο.

Η τελευταία κρίση οδηγεί σε σημαντικά συμπεράσματα:

Αποβολή του συνδρόμου των Ιμίων και σαφή μηνύματα προς την Τουρκία ότι η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να την αντιμετωπίσει.

Καμιά υποχώρηση στις τουρκικές αξιώσεις.

Ανάπτυξη της διπλωματίας

Ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ίσως και αλλαγή δόγματος. Όχι αποτροπή αλλά επιθετική διάταξη των δυνάμεων για την περίπτωση που η γειτονική χώρα θελήσει να δοκιμάσει, πάλι, τις ελληνικές αντοχές.

Ο ελληνικός λαός είναι βαθύτατα φιλειρηνικός. Αλλά για να διατηρήσει την ειρήνη έχει συνειδητοποιήσει πως πρέπει να είναι έτοιμος για οποιαδήποτε περιπέτεια.

pontos-news

 

Γιατί πρέπει η Ελλάδα να παρακολουθεί ενεργά και με κριτικό πνεύμα την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας

0
12/08/2020  
MICHAEL SOHN VIA GETTY IMAGES
2 Ιουλίου 2020 Ο Γερμανός ΥΠΕΞ  Χάικο Μάας μαζί με τον Τούρκο Ομόλογό τουυ Μεβλούτ Τσαβούσουγλου στο Βερολίνο Photo by Michael Sohn / POOL / AFP) (Photo by MICHAEL SOHN/POOL/AFP via Getty Images)

Όταν το 1897 συζητείτο το «Ανατολικό Ζήτημα» και στην Κωνσταντινούπολη ο Freiherr von Marschall εξασφάλιζε προς όφελος των γερμανικών συμφερόντων την κατασκευή του σιδηροδρόμου, η Deutsche Rundschau ανακοίνωνε τον Οκτώβριο του 1897:

«Κατά τη διάρκεια του Ελληνο-τουρκικού πολέμου το Ράιχ τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της τουρκικής πλευράς και προσπάθησε να βοηθήσει την Τουρκία με την πρόταση του αποκλεισμού των ελληνικών λιμένων ώστε να παρεμποδίσει τη μεταφορά στρατιωτών και υλικού στην Κρήτη». Και περαιτέρω,«Ενώ η Αγγλία ενισχύει τον ξεσηκωμό των Αρμενίων για να ασκήσει πίεση στην Τουρκία, το Γερμανικό Ράιχ παρεμβαίνει με στόχο την μεγαλύτερη δυνατή διαφύλαξη της πολιτικής σταθερότητας της Τουρκίας. Η γερμανική ανατολική πολιτική άρχισε να γίνεται ένας ουσιαστικός παράγοντας της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής εξέλιξης. Ως πρόγραμμα διατυπώθηκε σε κείνη η περίφημη ομιλία του Κάιζερ Γουλιέλμου του Β΄ κατά το δεύτερο ταξίδι του στην Ανατολή και συγκεκριμένα στη Δαμασκό (1898), στην οποία διαβεβαίωνε τον Χαλίφη και τους επί της γης διεσπαρμένους 300 000 000 Μωαμεθανούς για τη φιλία του». (Απόσπασμα από την έκθεση του Goltz Pascha, αναφορά στην Deutsce Rundschau Οκτώβριος 1897). 

Το 1913 γράφει ο Jäckh στο βιβλίο του με τίτλο «Η Γερμανία στην Ανατολή μετά τον Βαλκανικό Πόλεμο» : «Ας θυμηθούμε ποια είναι η θέση της Τουρκίας: ένας παλιός κυρίαρχος λαός βασιλεύει πάνω σε μια μεγάλη, πολύμορφη επικράτεια, στην οποία 3 ήπειροι αλληλοαναπτύχθηκαν, και ο οποίος έπρεπε να μάθει κάθε διαπλοκή και κάθε σύνδεσμο που προέκυπτε από μια τέτοια γεωγραφική θέση. Ο τουρκικός κυρίαρχος λαός, του οποίου εκπρόσωπος ήταν ο έξυπνος και χωρίς ενδοιασμούς Αβδούλ Χαμίτ, προσπάθησε να διατηρήσει την ενότητα μιας καθυστερημένης και εσωτερικά σπαρασσόμενης επικράτειας μέσω του δυνάστη του και μέσω του περισσότερο πνευματικού χαλίφη. Μόνον η βία και το θρησκευτικό πάθος μπορούσαν κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες να έχουν κάποια επίδραση και, πράγματι, για ένα διάστημα κατάφεραν να λειτουργήσουν. Η θρησκευτικο-πολιτική αντίδραση του Χαλίφη εξαπλώνεται: οι απεσταλμένοι του πηγαίνουν στην Τρανσκαυκασία, την Κριμαία, το Βόλγα και μέχρι το Φατάλ. Αλλά οι κίνδυνοι παραμονεύουν παντού: ο κίνδυνος από τους Αρμένιους τους οποίους στηρίζει η Ρωσία, ο κίνδυνος από τους Άραβες τους οποίους στηρίζει η Αγγλία, ο κίνδυνος από τους Σύριους που έχουν επηρεασθεί φανερά από τους Άραβες, ο κίνδυνος από τους Βαλκάνιους, ο κίνδυνος από τους Έλληνες, ο κίνδυνος από τους Ιταλούς. Παντού αποσύνθεση και κατακερματισμός, πατρονάρισμα και απειλή»(σελ. 76/77).

«Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να κρατήσει μια επιφυλακτική διπλωματική στάση λόγω των οικονομικών δυσκολιών της, της εσωτερικής διάσπασης, καθώς και της ιδιαίτερη θέσης της στη Μεσόγειο, η οποία ενδιέφερε την Αγγλία και την Γαλλία και η οποία την έφερνε σε αντίθεση με την Ιταλία»(σελ. 79).

«Αυτοί λοιπόν ήταν οι στόχοι και τα μέσα της γερμανικής ανατολικής πολιτικής: επιφύλαξη, σεβασμός στην τουρκική ιδιαιτερότητα και αυτοπεποίθηση, και ταυτόχρονα σύνδεση με αυτό όπως και οποιοδήποτε άλλο τμήμα του απέραντου κόσμου: δραστήριες εμπορικές σχέσεις και έντονη παρουσία. Αλλά οι ελλείψεις στην τεχνική υποδομή και την εμπορική ικανότητα, ο θρησκευτικός και φυλετικός ρατσισμός φυσικά απογοήτευαν, μακροπρόθεσμα.»(σελ. 78).

Φυσικά, τα λόγια που γράφτηκαν τότε θα μπορούσαν να υποδηλώνουν μια συνέχιση της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής. Η Γερμανία και η Τουρκία παρέμειναν σύμμαχοι. Κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο η Γερμανία δεν δίστασε να επιτεθεί στην Ελλάδα ενώ, ταυτόχρονα, το Υ. Εξωτερικών της πληροφορούσε την Τουρκία ότι τα δικά της σύνορα δεν κινδύνευαν.

Σήμερα θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει. Η Ευρώπη ενώθηκε και έκανε δυνατή την συνεργασία των ευρωπαϊκών κρατών και τη δημιουργία μιας ηπείρου με πολυ-πολιτισμικό πληθυσμό, ελευθερία, ειρήνη και οικονομική ισχύ.

Αν μόνο οι γείτονες της Ευρώπης κατέβαλλαν μια κοινή προσπάθεια με στόχο την ελευθερία και την ειρήνη σε κοσμικές συνθήκες!

Και εδώ εμφανίζεται ένα πρόβλημα, όχι νέο αλλά ολοφάνερα παλιό. Το πρόβλημα των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης, ιδίως στη Μεσόγειο, και όσον αφορά στα σύνορα της Ελλάδας στα Βαλκάνια.

Εν τω μεταξύ έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια Τουρκία η οποία εξελίχθηκε σε ισλαμικό-φασιστικό κράτος. Ένα ιμπεριαλιστικό κράτος που αγωνίζεται για τον Πανισλαμισμό κατά το πρότυπο της μουσουλμανικής αδελφοποίσης. Η Τουρκία, με τον Ερντογάν επικεφαλής του καθεστώτος, θέλει να αναλάβει το ρόλο του «Αρχηγού». Η Τουρκία, αφού εξαφάνισε την αντιπολίτευση στο εσωτερικό, ή τουλάχιστον την φίμωσε, επιδιώκει να αποκτήσει επιρροή στις μουσουλμανικές εθνότητες των Βαλκανίων, της Συρίας, του Ιράκ, των Παλαιστινιακών εδαφών και της Αφρικής. Προ πάντων οι χώρες που ανήκαν στην πάλαι ποτέ Οθωμανική Αυτοκρατορία αποτελούν στόχο της ανάπτυξης ενός εξτρεμιστικού, σουνιτικού ισλαμικού φανατισμού. Γι’ αυτό το λόγο κινητοποιεί στις εθνικές ομάδες αυτών των χωρών όλα τα ξεπερασμένα χαρακτηριστικά ενός πολιτικού Ισλάμ, μέσω αντι-δυτικής προπαγάνδας. 

Η Ευρώπη θα πρέπει να αντιμετωπίσει δραστικά αυτή την προπαγάνδα και να στηρίξει τις ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες απειλούνται καθημερινά με οπισθοδρόμηση όσον αφορά την κοσμικοποίησή τους λόγω αυτού του καθεστώτος και του εξτρεμιστικού Ισλαμισμού. Η δημοκρατία, η ελευθερία του λόγου και τα ατομικά δικαιώματα είναι αδιαπραγμάτευτες.

Εδώ αξίζει να ρίξουμε ένα βλέμμα στα γεγονότα που έλαβαν χώρα στη Μεσόγειο:

Η Τουρκία προκαλεί με την μεταφορά ανθρώπων στα ελληνικά σύνορα και στα ελληνικά νησιά. Προκαλεί περνώντας λαθραία πλοία και πολεμικό υλικό στη Λιβύη και παραβιάζοντας το εμπάργκο, προκαλεί αποκαλώντας συνειδητά την αδικία δίκαιο, δημοσιεύει χάρτες όπου ελληνικές περιοχές περιγράφονται ως δικές της οικονομικές ζώνες, προκαλεί με την μετατροπή της Αγ. Σοφίας σε τζαμί, προκαλεί με γεωτρήσεις στις ελληνικές και κυπριακές περιοχές, και σχεδόν προκάλεσε στρατιωτική σύγκρουση Ελλάδας-Τουρκίας.

Ο Ερντογάν διαδίδει επίσης την αντι-δυτική του προπαγάνδα μέσω των γερμανικών ΜΜΕ και παρουσιάζεται ως ο «νόμιμος εκπρόσωπος όλων των Μουσουλμάνων». Προπάντων όμως κάνει ανθελληνική προπαγάνδα. 

Ποια είναι η θέση του Υπουργείου Εξωτερικών της Γερμανίας απέναντι στις προκλήσεις και την εξτρεμιστική πολιτική της Τουρκίας;

Αξίζει να ρίξουμε ένα βλέμμα: Η φωνή του Υπουργείου Εξωτερικών για την μετατροπή της Αγ. Σοφίας σε τζαμί μόλις που ακούστηκε. Διαβάζουμε τις εξής δηλώσεις: «Η μετατροπή της Αγ. Σοφίας σε τζαμί δεν αποτελεί συμβολή στην αλληλοκατανόηση των λαών… Απαιτείται λογικός διάλογος μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ… (Ο διάλογος εμποδίζεται επίσης από)…» Αφορμές διένεξης όπως γεωτρήσεις της Τουρκίας έξω από την Κρήτη και την Κύπρο»… και τέλος εκφράζεται η ελπίδα «ότι το καθεστώς της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς» δεν θα τεθεί σε κίνδυνο.

Οι προκλήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο: Το Υπ. Εξ. αντιλαμβάνεται ότι τα σύνορα έχουν παραβιασθεί. Θα επιθυμούσε ένα λογικό διάλογο με την Τουρκία. Ταυτόχρονα το Υπ. Εξ. τονίζει ότι ο διάλογος με την Τουρκία είναι σημαντικός διότι η Τουρκία είναι για την ΕΕ μια χώρα σημαντική από στρατηγικής πλευράς.

Το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για διάλογο με την Τουρκία. Ποιος άλλωστε δεν ενδιαφέρεται; Το γερμανικό ΥΠΕΞ όμως παραβλέπει το γεγονός ότι η Τουρκία έχει αλλάξει και ότι ο πολιτικός προσανατολισμός της εδώ και πολύ καιρό δεν είναι αυτός τον οποίο περιγράφει: «Η Τουρκία, σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1982, είναι ένα λαϊκό, κοινωνικό και δημοκρατικό Κράτος Δικαίου». Το γερμανικό ΥΠΕΞ περιγράφει την αλλαγή στην Τουρκία ως αλλαγή του νέου Συντάγματος του 2018, με το οποίο παραχωρούνται διευρυμένες αρμοδιότητες στον Πρόεδρο του Κράτους. Ασκεί κριτική στην οπισθοδρόμηση που επήλθε στο χώρο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της ελευθερίας του Τύπου και του Κράτους Δικαίου, εμφανίζει όμως ως ακίνδυνη την πολιτική θέση της Τουρκίας, διότι την περιγράφει ως συνδυασμό «στοιχείων σύγχρονης βιομηχανικής και οικονομικά εξελιγμένης κοινωνίας και ζωντανών παραδόσεων καθώς και ενός βαθιά ριζωμένου εθνικού αισθήματος».

Οι διμερείς σχέσεις με την Τουρκία, όπως περιγράφονται από το γερμανικό ΥΠΕΞ, αφήνουν ξεκάθαρα να αντιληφθούμε γιατί η Γερμανία κρατά τόσο χαμηλούς τους τόνους και γιατί ασκεί τόσο μαλακή κριτική όσον αφορά τις εξελίξεις στην Τουρκία. Η Γερμανία και η Τουρκία συνδέονται με εξαιρετικά πολύπτυχες και δυνατές σχέσεις στις οποίες επίσης 3 περίπου εκ. κάτοικοι της Γερμανίας τουρκικής καταγωγής συμβάλλουν σημαντικά…(…) Η Γερμανία είναι πολύ σημαντικός εμπορικός εταίρος και ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής στην Τουρκία. Το 2019 οι γερμανικές εξαγωγές στην Τουρκία έπεσαν από το ποσό των 20,4 εκ. στα 18 εκ. Ο αριθμός των γερμανικών επιχειρήσεων και των τούρκικων επιχειρήσεων με συμμετοχή γερμανικών κεφαλαίων στην Τουρκία ξεπερνά τις 7400. Το 2018 δημιουργήθηκε η JETCO (Διμερής Επιτροπή Οικονομίας και Εμπορίου) η οποία μαζί με το γερμανο-τουρκικό ενεργειακό φόρουμ αποτελούν την πλατφόρμα διαλόγου μεταξύ εκπροσώπων της πολιτικής και της οικονομίας των δύο χωρών. Για τους Γερμανούς τουρίστες η Τουρκία παραμένει αγαπημένος προορισμός διακοπών.

Η Τουρκία έβαλε υποψηφιότητα για εταίρος στην ΕΕ. Οι διαδικασίες, που ξεκίνησαν το 2005, αποτελούσαν για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας μια διαδικασία με ανοιχτή έκβαση.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προσφέρει τη στήριξή της στην Τουρκία όχι μόνο στο θέμα της ένταξης στη ΕΕ αλλά και διμερώς στο ζήτημα της παροχής βοήθειας στους περίπου 3,7 εκ. Σύριους πρόσφυγες που φιλοξενούνται στην Τουρκία. Το Υπ. Εξ. έχει από το 2012 θέσει στη διάθεση των Τούρκων συνολικά 198 εκ. ευρώ ως ανθρωπιστική βοήθεια, πρωτίστως για την κάλυψη των βασικών αναγκών των προσφύγων (διατροφή, στέγη και υγεία). Το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης έχει από το 2015 διαθέσει περίπου 349 εκ. ευρώ για να στηρίξει πρόσφυγες και τουρκικές κοινότητες που ανέλαβαν πρόσφυγες.

Βασικά προγράμματα της εξωτερικής, πολιτιστικής και εκπαιδευτικής πολιτικής για την Τουρκία είναι:

-Η πολιτιστική ακαδημία Tarabya στην Κων/πολη, ένα πρόγραμμα οικοτρόφων για καλλιτέχνες και των δύο φύλλων.

-Η γερμανο-τουρκική γέφυρα νεολαίας για την ενίσχυση των ανταλλαγών νέων

-Το τουρκικο-γερμανικό πανεπιστήμιο της Κων/πολης

-Τα γερμανικά σχολεία εξωτερικού στην Άγκυρα, Κων/πολη και Σμύρνη καθώς και τα σχολεία PASCH(«Σχολεία: Συνεταίροι του μέλλοντος»)

Ποιος πιστεύει τώρα ότι η Γερμανία έχει κάποιο σοβαρό λόγο να προωθήσει την επιβολή κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας;

Λόγω των ιδιαίτερων σχέσεών της με την Τουρκία η Γερμανία έχει τη δυνατότητα να υψώσει τη φωνή της για τα παγκόσμια ανθρώπινα δικαιώματα, για την διόρθωση της πολιτικής κατεύθυνσης που έχει πάρει η Τουρκία. Η Γερμανία είναι σε θέση να ασκήσει μεγάλη πίεση στην Τουρκία. Παρόλα αυτά δεν κάνει το παραμικρό.

Δικαίως μπορεί να υποπτευθεί κανείς ότι η Γερμανία τοποθετεί τα συμφέροντά της υπεράνω των ατομικών και ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ότι παίζει διπλό παιχνίδι.

Η πρόσφατη λανθασμένη απόφαση του γερμανικό ΥΠΕΞ να προσλάβει μια σύμβουλο επί θρησκευτικών θεμάτων στο υπουργείο, η οποία εμφανώς διατηρεί σχέσεις με δεξιές εξτρεμιστικές σουνιτικές οργανώσεις, ενισχύει την υποψία ότι η πολιτική της Γερμανίας υποστηρίζει κρυφά τον Ερντογάν. Πολλοί Τούρκοι στη Γερμανία χειραγωγούνται μέσω της γερμανόφωνης τουρκικής τηλεόρασης στο Βερολίνο, η οποία μεταδίδει τη σχετική προπαγάνδα και τα ψεύδη μιας αντι-δυτικής και αντι-κοσμικής αντίληψης.

Η σιωπή και η ανεκτικότητα της Γερμανίας ενισχύουν εξαιρετικά την υποψία ότι ακολουθεί ιστορικά τον ίδιο δρόμο προάσπισης των συμφερόντων της. Η Ελλάδα, λόγω του πικρού παρελθόντος της και με τις δύο χώρες έχει ένα λόγο επιπλέον να υπερασπίσει τα δικαιώματά της στη ΕΕ και στην Μεσόγειο και έχει δικαίωμα να προσδοκά ότι η Γερμανία θα εκφρασθεί ανοιχτά, ότι θα φανεί έτοιμη να αντιμετωπίσει την τουρκική επιθετικότητα και τις προκλήσεις και ότι θα επέμβει για λογαριασμό της ΕΕ.

Η Τουρκία εξελίσσεται σε ένα θεοκρατικό, φανατικό κράτος. Η επιθετική προσπάθεια επέκτασής της δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη. Ως μέλος του ΝΑΤΟ είναι οπλισμένη μέχρι τα δόντια και η Γερμανία έχει κατά μεγάλο μέρος συμβάλει σ’ αυτό. Οι παλιοί και νέοι σύμμαχοι; Η ΕΕ οφείλει να διακηρύξει μεγαλόφωνα: «Εδώ δεν υπάρχει πλέον χώρος για ένα νεο-οθωμανικό όραμα».

huffingtonpost.gr

 

Η συμφωνία του Καΐρου και η ανάκτηση της πρωτοβουλίας των κινήσεων

0

Καρακωστάνογλου Βενιαμίν

Η συμφωνία του Καΐρου για την οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος-Αιγύπτου είναι μια επιτυχής κίνηση και μια χρήσιμη εξέλιξη για την Ελλάδα. Αυτό αφορά κυρίως το πολιτικό- διπλωματικό επίπεδο μετά από μια σειρά Τουρκικών πρωτοβουλιών που, παρά τον αυθαίρετο και νομικά έωλο χαρακτήρα τους, είχαν φέρει σε δύσκολη θέση την πάντα νομιμόφρονα αλλά και συνήθως ολιγωρούσα Ελλάδα!

Οι παράνομες έρευνες και γεωτρήσεις της Τουρκίας στην Κυπριακή ΑΟΖ, η εξαγγελία ανάλογων αυθαίρετων ενεργειών στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, η αμφισβήτηση των θαλασσίων ζωνών των νησιών μας (αλλά και της Κύπρου), η διεκδίκηση τουρκικής κυριαρχίας επί πλειάδας νησιών και νησίδων της χώρας μας που προστίθεται στις ποικίλες άλλες μονομερείς και παράνομες διεκδικήσεις σε βάρος μας (με αφετηρία το 1973), αλλά κυρίως η κορυφαία πράξη της τουρκικής ιλαροτραγωδίας με το τουρκολιβυκό ψευτομνημόνιο, είχαν δημιουργήσει μια τουρκική επέλαση στα ζητήματα των θαλασσίων ζωνών και της δικαιοδοσίας.

Έτσι η Ελλάδα αναγκαζόταν να αμύνεται επικαλούμενη το Διεθνές Δίκαιο και επιζητούσα την υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας. Όμως, ούτε το διεθνές δίκαιο είχε αξιοποιήσει η Ελλάδα, ούτε η Διεθνής κοινότητα είχε σπεύσει έμπρακτα να αντιμετωπίσει και να ανατρέψει τις αυθαίρετες τουρκικές πρωτοβουλίες.

Οι κινήσεις των ΗΠΑ, της ΕΕ και άλλων φιλικών κρατών προς της Ελλάδος έμειναν στο επίπεδο των λεκτικών καταγγελιών ή, το πολύ, της εκδήλωσης προθέσεων για οικονομικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας στο μέλλον. Ταυτόχρονα, ο ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ και η Ρωσία τηρούσαν στάση Πόντιου Πιλάτου ή υποκριτικής, και τελικά επιβλαβούς για την Ελλάδα και την Κύπρο, ουδετερότητας.

Επιτέλους, η αδήριτη ανάγκη των πραγμάτων και η φρενίτιδα των τουρκικών παρανομιών, αλλά και η διεθνής απραξία, οδήγησαν την ελληνική διπλωματία να αναλάβει πρωτοβουλίες! Μικρές και δειλές, αλλά πάντως πρωτοβουλίες, για να βγει η χώρα μας από την “ιδιότυπη εθνική μοναξιά της”. Στην οποία την είχε οδηγήσει η πολυετής (πάνω από 45 χρόνια) απραξία και “αυτοσυγκράτηση”, ως προς την αξιοποίηση του ισχυρότατου νομικού οπλοστασίου με το οποίο την εξόπλισε το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας σε συνδυασμό με την γεωγραφία του ελλαδικού χώρου.

Οι δύο συμφωνίες

Αν αυτό δεν γινόταν πρόσφατα, έστω με τεράστια καθυστέρηση, η Ελλάδα κινδύνευε να απολέσει σημαντικά κυριαρχικά δικαιώματα αλλά και κυριαρχία στις παρακείμενες θάλασσες της και να απομονωθεί από την ιστορική περιοχή παρουσίας και δράσης του Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, με συρρίκνωση της παγκοσμίως γνωστής ελληνικής ναυτοσύνης και με ταυτόχρονη απώλεια σημαντικών φυσικών και οικονομικών πόρων αλλά κυρίως ζωτικού χώρου που δικαιούται ο Ελληνισμός στις πέριξ του θαλάσσιες περιοχές.

Με τις δύο λοιπόν πρόσφατες πρωτοβουλίες της Ελλάδος, με τη θαλάσσια οριοθέτηση με την Ιταλία (Ιούνιος 2020) και με την μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο (Αύγουστος 2020), επιτυγχάνεται επιτέλους η οριοθέτηση ενός τμήματος των ελληνικών θαλάσσιων συνόρων με τα γειτονικά κράτη και μάλιστα με βάση την επίκληση και χρήση του Διεθνούς Συμβατικού και Εθιμικού Δικαίου.

Η απόδοση επήρειας σε μικρά και μεγάλα ελληνικά νησιά, μάλιστα, έρχεται να ενισχύσει το κύριο επιχείρημα της Ελλάδος αλλά και να αντιμετωπίσει το ταυτόχρονο πρόβλημα που προκαλεί η παράνομη άρνηση της Τουρκίας να αποδεχθεί τον θεμελιώδη κανόνα (άρθρο 121.2) της Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας (που αποτελεί και εθιμικό κανόνα), ότι τα νησιά έχουν ισότιμα δικαιώματα θαλασσίων ζωνών με τα ηπειρωτικά εδάφη, εκτός από βράχους ή νησίδες που δεν μπορούν να συντηρήσουν αυτόνομη ανθρώπινη εγκατάσταση (άρθρο 121.3)

Το δύσκολο μέρος

Αυτό που απομένει βέβαια τώρα είναι το δυσκολότερο μέρος του εγχειρήματος:

  • Η οριοθέτηση με την Κύπρο και την Αίγυπτο για το υπόλοιπο τμήμα της Ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, στο οποίο εμπλέκεται και η Τουρκία, εμποδίζοντας τις νόμιμες και συναινετικές λύσεις με τις παράνομες και μονομερείς θέσεις της για τα νησιά και τις θαλάσσιες ζώνες τους.
  • Η οριοθέτηση με την ίδια την Τουρκία τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο (από την Ανατολική Κρήτη, την Κάρπαθο και τη Ρόδο μέχρι το Καστελλόριζο) όσο και στο Αιγαίο, η οποία σήμερα εμφανίζεται ως αδύνατη και καταδικασμένη να αποτύχει, με δεδομένες τις Τουρκικές θέσεις.
  • Η οριοθέτηση με τη Λιβύη, νοτίως της Κρήτης η οποία επί του παρόντος εμφανίζεται αδύνατη καθώς πρόκειται για χώρα εδαφικά διχασμένη και σε εμφύλια εμπόλεμη κατάσταση με έντονες ξένες επεμβάσεις και επιρροές. Εκεί, η όποια οριοθέτηση θα πρέπει να αναμένει την έκβαση του εμφύλιου πολέμου και την ομαλοποίηση της κατάστασης και βέβαια την απόλυτη ακύρωση της φάρσας του Τουρκολιβυκού μνημονίου για τις θαλάσσιες ζώνες.
  • Επίσης, σειρά έχει και η πολύπαθη ελληνοαλβανική οριοθέτηση στο βόρειο Ιόνιο μετά την παράνομη ακύρωση από την Αλβανία της Συμφωνίας οριοθέτησης με την Ελλάδα του 2009.

Το πιο σημαντικό όμως είναι η αξιοποίηση από την Ελλάδα, με δικές της αποφάσεις, όλου του φάσματος των δικαιωμάτων που τις παρέχει πληθωρικά το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς είναι μια χώρα με παράκτιο μέτωπο μεγαλύτερο από 15.000 χιλιόμετρα. Δηλαδή, θέσπιση ευθειών γραμμών βάσης, επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια, θέσπισης συνορεύουσας ζώνης 24 ναυτικών μιλίων, θέσπιση ΑΟΖ 200 ναυτικών μιλίων και πλήρη εξερεύνηση και αξιοποίηση της ελληνικής υφαλοκρηπίδος που ήδη ανήκει αυτοδικαίως και εξ υπαρχής στην Ελλάδα.

Μάλιστα διαρκούσης της εκκρεμότητας των οριοθετήσεων με τα γειτονικά κράτη η έρευνα σ όλους τους παρακείμενους θαλάσσιους βυθούς της Ελλάδος μπορεί να γίνει χωρίς να προσεγγίσει το εξωτερικό όριο της μέσης γραμμής με τα άλλα κράτη (για να αποφευχθούν αντιδράσεις), αλλά στο εσωτερικό των περιοχών που διεκδικεί η Ελλάδα ως υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ (από την θέσπισή της και μετά).

Διασφάλιση αρχιπελάγους Αιγαίου

Κυρίαρχο θέμα βέβαια είναι η διασφάλιση της ενότητας και της συνοχής του ιστορικού αρχιπελάγους του Αιγαίου. Από τη Σαμοθράκη ως τα Κύθηρα και από την Κρήτη ως τη Ρόδο και το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου. Έτσι, θα διασφαλιστεί ένα τεράστιο τμήμα του περιγράμματος του ελληνικού χώρου, που λόγω της δεσπόζουσας θέση του νησιωτικού συμπλέγματος του Αιγαίου (που ανήκει στην Ελλάδα) επί του θαλάσσιου χώρου, οδηγεί σε Ελληνική κυριαρχία (αιγιαλίτιδα ζώνη) ή κυριαρχικά δικαιώματα οικονομικής φύσης (υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ) στο 90% περίπου του θαλάσσιου χώρου του Αιγαίου.

Αυτό μάλιστα χωρίς να αναιρούνται τα νόμιμα δικαιώματα ναυσιπλοΐας, υπέρπτησης και τοποθέτησης αγωγών και καλωδίων της Τουρκίας και των άλλων κρατών, δηλαδή με χρήση των ελευθεριών της Ανοιχτής Θάλασσας (Διεθνών Υδάτων) που συνεχίζουν να ισχύουν και στην Υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ, εφόσον όμως δεν παρεμποδίζουν και δεν συγκρούονται με τα δικαιώματα του παράκτιου κράτους. Κυρίως δε μέσω του ισχυρότατου εθιμικού και συμβατικού δικαιώματος της Αβλαβούς Διέλευσης μέσα από την Αιγιαλίτιδα Ζώνη.

Η Τουρκία, ως κατεξοχήν χερσαίο κράτος, έχει αποποιηθεί κάθε χερσαίο δικαίωμα πέραν των 3 ν.μ από τις ακτές της στο Αιγαίο (Συνθήκη της Λωζάνης) και δεν δικαιούται να αρνηθεί όσα επιβάλλει το Δίκαιο της Θάλασσας, δηλαδή τα θαλάσσια δικαιώματα των νησιών. Ούτε βεβαίως δικαιούται να λειτουργεί αναθεωρητικά και επιθετικά προσπαθώντας να αποφύγει την εφαρμογή του ορθόδοξου διεθνούς δικαίου με contra legem (αντίθετες με το δίκαιο) μονομερείς κινήσεις, όπως το Τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι παράνομες έρευνες και γεωτρήσεις αλλά και η διεκδίκηση ελληνικών νησιών. Η Τουρκία δικαιούται όσα θαλάσσια δικαιώματα της επιτρέπει το Δίκαιο της Θάλασσας και όχι ότι επιβάλλουν οι δικές της επιθυμίες!

Η Ελλάδα αξιοποιώντας το θετικό momentum που δημιούργησαν οι δύο πρόσφατες οριοθετήσεις, πρέπει να προχωρήσει άμεσα και στις υπόλοιπες αναγκαίες πρωτοβουλίες στο χώρο των θαλάσσιων δικαιωμάτων της που προαναφέραμε, για να κερδίσει τον χαμένο χρόνο και να ανατρέψει το αρνητικό ρεκόρ της να είναι η 149η (δηλαδή η τελευταία) παράκτια χώρα ως προς τα θαλάσσια δικαιώματα που έχει θεσπίσει!

Οι σπασμωδικές αντιδράσεις και ο έντονος εκνευρισμός της Τουρκίας και της ηγεσίας της αποτελούν σαφή απόδειξη της επιτυχίας της Ελλάδος: οι δύο οριοθετήσεις με την Ιταλία και την Αίγυπτο, παρά τους συμβιβασμούς που περιέχουν, λόγω του ότι έγιναν υπό συνθήκες πίεσης και ανάγκης της Ελλάδος μετά από μακρά και αδικαιολόγητη απραξία, αποτελούν αφετηρία και απόδειξη της τεράστιας σπουδαιότητας να ανακτήσουμε το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας των κινήσεων που επί τόσο χρόνια είχε ο πονηρός και πλεονέκτης γείτονάς μας, η Τουρκία.

Ατέρμονες διευρευνητικές

Η παρελκυστική τακτική των ατέρμονων “διερευνητικών” συνομιλιών δεν θα οδηγήσει πουθενά παρά μόνο στην απώλεια πολύτιμου χρόνου, ιδίως όταν τέτοιες συνομιλίες ή και άμεσες διαπραγματεύσεις έγιναν για περίπου 20 χρόνια συνολικά με την Τουρκία, με μόνο αποτέλεσμα το “πάγωμα” των ελληνικών δικαιωμάτων και απίστευτη αποθράσυνση και θαλάσσια επεκτατικότητα της Τουρκίας.

Αλλά και αν επιλεγεί ως πολιτική για λόγους εντυπώσεων υπέρ της Ελλάδος ή για την ικανοποίηση των συμμάχων-εταίρων μας (κυρίως Γερμανία), θα πρέπει να γίνει, πρώτον, για ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα, καθώς τα πάντα έχουν εξεταστεί και υποστηριχθεί στις μέχρι τώρα διαπραγματεύσεις και συνομιλίες, και δεύτερον, βέβαια, υπό την απαράβατη προϋπόθεση έμπρακτων τουρκικών ενεργειών επιστροφής στη διεθνή νομιμότητα όπως:

  • Ακύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου-φάρσας.
  • Παύση ερευνών και γεωτρήσεων σε ξένες ή αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές (Ελλάδος-Κύπρου).
  • Αποδοχή συμβατικού και εθιμικού δικαίου της θάλασσας.
  • Αποδοχή της υποχρεωτικής αρμοδιότητας του Διεθνούς Δικαστηρίου Δικαιοσύνης για την επίλυση των διεθνών διαφορών της Τουρκίας (η Ελλάδα το έπραξε από το 1994), χωρίς μάλιστα την προβολή παράνομων και εκβιαστικών προϋποθέσεων για την προσφυγή σ` αυτό.
  • Παύση της αμφισβήτησης της Συνθήκης της Λωζάνης και των άλλων Διεθνών Συνθηκών.
  • Αποδοχή άμεσης επίλυσης του Κυπριακού στη βάση των Ψηφισμάτων του ΟΗΕ και του ευρωπαϊκού κεκτημένου και χωρίς κατοχικά στρατεύματα και παρωχημένα δικαιώματα εγγυήσεως τρίτων χωρών.

Ο μοχλός για επιδίωξη όλων των παραπάνω είναι η ισχυρή στρατιωτική αποτρεπτική ικανότητα της χώρας μας, η οποία λειτούργησε πρόσφατα θετικότατα με την έξοδο και διασπορά του στόλου μας και την ταχεία ετοιμότητα των Ενόπλων μας Δυνάμεων. Και βέβαια η αξιοποίηση των συμμαχιών μας, όπου αυτό είναι εφικτό και ουσιαστικό και όχι προσχηματικό.

slpress.gr

Αποψη: Το τέλος της αθωότητας

0
THIERRY BRETON*

Ο Thierry Breton, Ευρωπαίος επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς.

Στις πρώτες 100 ημέρες διαχείρισης της πανδημίας της COVID-19, η Ευρώπη εγκατέλειψε περισσότερες δογματικές εμμονές από ό,τι τα τελευταία 30 χρόνια. Η αντίδραση στην πρωτοφανή κρίση απέδειξε ότι η ίδια η αρχιτεκτονική της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης πραγμάτων κλυδωνίζεται. Οι ΗΠΑ επέλεξαν να ακολουθήσουν μοναχική πορεία, επικαλούμενες τον απομονωτισμό του συνθήματος «Πρώτα η Αμερική», παρά τον κίνδυνο που αυτός ενέχει για τις διεθνείς συμμαχίες, όπως στην περίπτωση της απόφασης για συρρίκνωση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Γερμανία, χωρίς συνεννόηση με την Ευρώπη.

Η Κίνα, από τη μεριά της, επιδιώκει μεθοδικά να εκμεταλλευθεί προς όφελός της την αποσάθρωση της δυτικής ενότητας. Από τη δημιουργία των Δρόμων του Μεταξιού, μέχρι και τη μυστική του διπλωματία, το Πεκίνο δημιούργησε τις συνθήκες για οικονομική, τεχνολογική και γεωστρατηγική κυριαρχία από την Ασία, μέχρι την Ευρώπη και την Αφρική.

Κανείς δεν μπορεί να πει με τι θα μοιάζει ο αυριανός κόσμος. Το μόνο βέβαιο, όμως, είναι ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν θα είναι ικανή από μόνη της να επηρεάσει τη νέα τάξη πραγμάτων. Η επιρροή μας μπορεί να ασκηθεί πλέον μόνο σε μία ήπειρο, τη δική μας. Η Ευρώπη, όμως, δεν μπορεί να παραμείνει με σταυρωμένα τα χέρια, παρά τον κίνδυνο μετατροπής της σε πεδίο διεθνών αντιπαραθέσεων. Πεποίθησή μας είναι ότι καθώς η αποτελεσματικότητα της «ήπιας ευρωπαϊκής δύναμης» έχει παρέλθει, η Ευρώπη οφείλει να προασπίσει με νέους τρόπους τα στρατηγικά της συμφέροντα. Τα χρόνια της συμβιβαστικής και αθώας Ευρώπης αποτελούν παρελθόν.

Αυτό πρέπει να εγκαινιασθεί αμέσως, με αποφασιστικότητα σε ό,τι αφορά την προστασία της εσωτερικής αγοράς. Πρόκειται για το σημαντικότερο κεφάλαιό μας, το κοινό μας αγαθό, τον οικονομικό μας κινητήρα και σήμερα το εργαλείο της αλληλεγγύης μας. Αυτό δεν αποτελεί ασφαλώς έκκληση για απομονωτισμό. Για πολύ καιρό, όμως, η Ευρώπη βασίσθηκε σε θεωρητικά ανταποδοτική σχέση με τους εμπορικούς της εταίρους, υποβάλλοντας τελικά τη Γηραιά Ηπειρο στον αθέμιτο ανταγωνισμό και θέτοντας σε δεύτερη μοίρα τα στρατηγικά μας συμφέροντα, ακόμη και την ίδια μας την ασφάλεια.

Το «ευρωπαϊκό παράδοξο» αυτό πρέπει να λάβει τέλος, δίνοντας τη θέση του σε μία φιλόδοξη Ευρώπη, γεμάτη αυτοπεποίθηση, βασισμένη στις αξίες της. Μία ισχυρή Ευρώπη, με ουσιαστική παρουσία στο γεωπολιτικό πεδίο. Με αυτό τον τρόπο θα είμαστε ικανοί να προστατεύσουμε τις ζωτικής σημασίας εταιρείες μας ενάντια σε αρπακτικές εξαγορές, με ενίοτε πολιτικά κίνητρα. Θα ενισχύσουμε επίσης δραστικά τον έλεγχο των κρατικών επιχορηγήσεων σε ξένες εταιρείες, οι οποίες ανταγωνίζονται ευρωπαϊκές στην εσωτερική αγορά. Οφείλουμε επίσης να αναθεωρήσουμε τις εισαγωγές μας, μειώνοντας την οικονομική και βιομηχανική μας εξάρτηση από ξένα κράτη, ύστερα από αξιολόγηση χωρίς προκαταλήψεις και αναστολές. Τον Σεπτέμβριο εγκαινιάζουμε σχέδιο δράσης για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, οι οποίες θα παίξουν πρωτεύοντα ρόλο στην οικολογική και ψηφιακή μετάβαση, καθώς και πλήρη καταγραφή του υγειονομικού υλικού.

Επιπλέον, θα ενισχύσουμε την προστασία του ψηφιακού μας χώρου, ο οποίος συνεχίζει να κυριαρχείται από μη ευρωπαϊκούς γεωπολιτικούς και οικονομικούς παίκτες, δημιουργώντας τους κανόνες για τη θέσπιση ενιαίου φορέα ευρωπαϊκών δεδομένων. Η Ευρώπη έχασε το πρώτο κύμα της ψηφιακής οικονομίας. Δεν πρόκειται να αγνοήσουμε τις τεράστιες δυνατότητες των βιομηχανικών ψηφιακών δεδομένων, που προκαλούν ήδη το ενδιαφέρον των μεγάλων εταιρειών του Διαδικτύου.

Η διασφάλιση των δικτύων 5G είναι αναγκαία. Εργαζόμαστε σκληρά για να απαλείψουμε κάθε αδυναμία και πρόβλημα σε αυτές τις κρίσιμες υποδομές. Ολοκληρώνουμε τέλος τη νέα στρατηγική ψηφιακής ασφάλειας –την «Ευρωπαϊκή Ψηφιακή Ασπίδα»– ικανή να διαχειρισθεί τα δισεκατομμύρια συνδεδεμένα στο Ιντερνετ νέα καταναλωτικά προϊόντα, από αυτοκίνητα μέχρι παιδικά παιχνίδια, υγειονομικά εργαλεία και οικιακές συσκευές. Τα βιομηχανικά δεδομένα, το 5G, η κυβερνοασφάλεια και η υπολογιστική ισχύς θα διασφαλίσουν την ευρωπαϊκή εθνική κυριαρχία για πολλές ακόμη δεκαετίες.

Εχουμε επίσης ευθύνη να προστατεύσουμε τις δημοκρατίες μας από τη μάστιγα της παραπληροφόρησης. Ας είμαστε ξεκάθαροι: γνωστές ξένες δυνάμεις πραγματοποιούν επιχειρήσεις αποσταθεροποίησης των δημοκρατιών μας στο έδαφος της Ευρώπης, με στόχο τα εκλογικά μας συστήματα και τις οικονομίες μας. Οι μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες, είτε λόγω έλλειψης προετοιμασίας ή –ακόμη χειρότερα– από αμέλεια, γίνονται άθελά τους συνεργοί σε τέτοιες στρατηγικές. Οπως έκανε με τους κανόνες GDPR για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, η Ευρώπη θα παρουσιάσει μέχρι τα τέλη του έτους καινοτόμο ρυθμιστική πρωτοβουλία, που θα οδηγήσει σε ισορροπία μεταξύ της ευθύνης και της ελευθερίας της έκφρασης στον κυβερνοχώρο.

Μόλις ολοκληρωθεί η εποχή της αθωότητας, η Ευρώπη θα πρέπει να αποφύγει την εμπλοκή της σε νέα γεωστρατηγική εξάρτηση από τις ΗΠΑ, επιλέγοντας ρόλο ελαφρά αποστασιοποιημένου παραδοσιακού συμμάχου. Την ίδια ώρα, η ήπειρός μας πρέπει να απεξαρτηθεί γεω-οικονομικά από την Κίνα, παύοντας να είναι ο μόνιμος ανταγωνιστικός εταίρος και συστημικός αντίπαλος του Πεκίνου. Δημιουργώντας σήμερα τα θεμέλια της αυριανής αυτονομίας, η ήπειρος έχει την ευκαιρία να θεσπίσει σώμα κανόνων, υποδομών και τεχνολογικών καινοτομιών, που θα οδηγήσουν σε μία ισχυρή Ευρώπη, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις. Επ’ αυτού, θα επανέλθουμε.

* Ο κ. Thierry Breton είναι Ευρωπαίος επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς.

“Καθημερινή”

Εντάσεις στη Μεσόγειο: Η κατακτητική στρατηγική του Ερντογάν

0

Του Jérémie Berlioux, ανταποκριτή στην Κωνσταντινούπολη της ηλεκτρονικής Libération, 14-8-2020

Για τη μετάφραση από τη γαλλική, την επεξεργασία και την απεικόνιση του κειμένου

Αλκης Καλλιαντζίσης

Το ερευνητικό σκάφος  «Oruc Reis», στην ανατολική Μεσόγειο στις 24 Ιουλίου,. Photo Ibrahim Laleli. AP

Θαλάσσια έρευνα, στρατιωτική ανάπτυξη, κατακτητική ρητορική … Ο Τούρκος πρόεδρος επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή του στην περιοχή και να ενισχύσει το καθεστώς του ως περιφερειακής δύναμης.

Oruç Reis.  Εάν αυτό το όνομα είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό στην Ευρώπη, είναι πανταχού παρόν στην Τουρκία. Αυτό το ερευνητικό σκάφος είναι το εργαλείο επιβεβαίωσης της τουρκικής παρουσίας στην ανατολική Μεσόγειο. Μπήκε στο πάνθεον των Τούρκων ηρώων, των mehmetçik (παρατσούκλι που δόθηκε στους στρατιώτες) και το οπλισμένο τοπικό drone TB2, αστέρι του «αγώνα κατά της τρομοκρατίας». Πέρασε πολύς καιρός που η τουρκική εξωτερική πολιτική ήταν ένα μοντέλο μαλακής εξουσίας (soft power). Τώρα είναι η ώρα του ήχου των αρβυλών  και του βαρέος πυροβολικού. Αλλά από αυτού όμως του σημείου μέχρι να δούμε εκεί την επιθυμία του Προέδρου Ερντογάν να κατακτήσει τον κόσμο, υπάρχει ένα βήμα που δεν πρέπει να γίνει.

Με την αποστολή του Orus Reis να διενεργεί πολλαπλές έρευνες, με πολύ βαριά στρατιωτική προστασία, στην ανατολική Μεσόγειο Θάλασσα, η τουρκική κυβέρνηση αποσκοπεί να δει τα συμφέροντά της να αναγνωρίζονται από όλους στην περιοχή. Εγκλωβισμένη στις ακτές της, εξαιτίας  της σειράς των ελληνικών νησιών που βρίσκονται απέναντι στην ακτή της, η Τουρκία θέλει μια πρόσβαση στην ανοικτή θάλασσα και μια δίκαιη μοιρασιά των πόρων της. «Η Τουρκία θέλει να πείσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Γαλλία ότι δεν μπορεί να γίνει καμία συμφωνία για την περιοχή χωρίς αυτήν», εξηγεί ο Sinan Ulgen, πρώην διπλωμάτης και πρόεδρος του Κέντρου Οικονομικών Σπουδών και Διεθνών Σχέσεων Edam της Κωνσταντινούπολης.

«Δεν είμαστε κολλημένοι στις εντάσεις»

Αυτή η φιλοδοξία συνοδεύεται λοιπόν από μια εντυπωσιακή στρατιωτική ανάπτυξη και έναν κατακτητικό λόγο που στοχεύει στον γαλβανισμό της εκλογικής βάσης της εξουσίας. Για να γίνει αυτό, η προπαγάνδα βασίζεται στο μητρώο της εκδίκησης της ιστορίας. Το 1920, η Οθωμανική Αυτοκρατορία διαλύθηκε  από τη Συνθήκη των Σεβρών (που δεν εφαρμόστηκε ποτέ). Έναν αιώνα αργότερα, η Τουρκία θα ανακτούσε τη «φυσική» θέση της στην περιοχή και θα έκλεινε μια ιστορική παρένθεση που κυριαρχείται από τους «ιμπεριαλιστές». Αυτή η ρητορική τείνει να δώσει την παραπλανητική εντύπωση ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη για όλες τις ακρότητες και ότι θα υποστηριζόταν, σε γενικές γραμμές, από έναν μαχητικό πληθυσμό. Δεν πρόκειται όμως περί αυτού.

Ο Πρόεδρος Ερντογάν επαναλαμβάνει ακατάπαυστα ότι δεν θέλει αντιπαράθεση με κανέναν. «Δεν είμαστε κολλημένοι με τις εντάσεις», υπενθύμισε την Πέμπτη. «Η Τουρκία θέλει να διαπραγματευτεί. Δεν θέλει να επιβάλει ούτε να της επιβάλουν μια μαξιμαλιστική θέση », υπενθυμίζει ο Sinan Ulgen. Η χώρα, που είναι βυθισμένη σε μια σοβαρή οικονομική κρίση, δεν έχει τα μέσα για στρατιωτικές συγκρούσεις με τους γείτονές της. Επιπλέον, η λαϊκή υποστήριξη ποικίλλει από την μια επιχείρηση στην άλλη. Εάν οι επεμβάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στη βόρεια Συρία υποστηρίχθηκαν ευρέως από τον τουρκικό πληθυσμό, η επέμβαση στη Λιβύη επικρίνεται έντονα.

Η επιθυμία της Τουρκίας να χαράξει μια σφαίρα επιρροής και να δει το καθεστώς της, ως αναγνωρισμένη περιφερειακή δύναμη, δεν είναι κάτι καινούργιο. Από τότε που πήρε την εξουσία το 2003, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εργάστηκε ακούραστα για να αποκαταστήσει ένα διεθνές επίπεδο στη χώρα του. Μέσω του δόγματος των «μηδενικών προβλημάτων» με τους γείτονές της, η Τουρκία είχε σφυρηλατήσει την εικόνα μιας σύγχρονης, σταθερής και ελκυστικής δύναμης, επενδύοντας στο πέρασμα του περιβάλλοντός της κοντά στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή.

Ζώνη ασφαλείας

Αλλά οι αποτυχίες της Αραβικής Άνοιξης και το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, που ερμηνεύθηκε από την κυβερνητική εξουσία ως μια δυτική συνωμοσία, άλλαξαν τα δεδομένα. Οι υπερ-εθνικιστικοί κύκλοι και εχθρικοί προς το ΝΑΤΟ και τη Δύση έβαλαν αέρα στα πανιά τους. Εάν οι γείτονες της Τουρκίας δεν της κάνουν χώρο, αυτή θα επιβληθεί. Στη Συρία, η Άγκυρα αφέθηκε ελεύθερη από τους δυτικούς συμμάχους της εναντίον της Δαμασκού και τους Ρώσους και Ιρανούς. Ανησυχώντας για την παρουσία των Κουρδών ανταρτών του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) στα σύνορά της, αλλά και για την προοπτική ενός νέου κύματος προσφύγων, η Τουρκία έχει δημιουργήσει μια ζώνη ασφαλείας. Στη Λιβύη, η τουρκική κυβέρνηση εγκαταστάθηκε με όπλα και αποσκευές, μετατρέποντας τη δυναμική της σύγκρουσης με απογοήτευση του Καΐρου, του Αμπού Ντάμπι και του Παρισιού. Στο μεταξύ δημιούργησε ένα μικρό παράθυρο στην υπο-Σαχάρια ζώνη του Sahel. Τέλος, στο Ιράκ, η Άγκυρα ξεκίνησε για άλλη μια φορά μια επίθεση στα οχυρά του ΡΚΚ, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι οξύνει τις σχέσεις της με τη Βαγδάτη.

Έχοντας γνώση του συσχετισμού δυνάμεων, ο «Reis» (ο Ερντογάν δηλαδή) δοκιμάζει τα όρια των αντιπάλων του. Δεν διαπραγματεύεται παρά μόνο, όταν αυτά επιτευχθούν, όπως με τη Ρωσία, μετά από μια δραματική στρατιωτική κλιμάκωση τον περασμένο Φεβρουάριο στο Idlib στη Συρία, ή με τις Ηνωμένες Πολιτείες το φθινόπωρο του 2019, όταν ο Donald Trump απείλησε να «εξαλείψει την Τουρκική οικονομία».

 

Η επίσκεψη Δένδια στο Ισραήλ – Άνθρακες ο θησαυρός της “συμμαχίας”

0

Κατά την επίσκεψη Δένδια και ενώ παραμένει πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής σύρραξης, φάνηκε ότι το Ισραήλ δεν είναι ο μεγάλος σύμμαχος, όπως πιστεύουν κάποιοι στην Ελλάδα. Όπως δήλωσε ο Νετανιάχου, το Ισραήλ παρακολουθεί σοβαρά κάθε επιθετικότητα από οποιονδήποτε, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, στην Ανατολική Μεσόγειο!

Εξίσου βέβαια αποκαλυπτική της εξάρτησης είναι η αιδήμων σιωπή σχεδόν όλων των ΜΜΕ και της αντιπολίτευσης απέναντι στην χρεωκοπία της εξωτερικής πολιτικής όλων των ελληνικών (και κυπριακών) κυβερνήσεων της τελευταίας δεκαετίας. Δώσαμε πολλά σε Ισραήλ και ΗΠΑ, καταστρέψαμε παράπλευρες σχέσεις που μας παρείχαν σχετική ασφάλεια, για να πάρουμε τελικά αυτή τη δήλωση; Αυτή είναι η πολυδιαφημισθείσα “στρατηγική συνεργασία” Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ; Όχι έμπρακτη στήριξη, ούτε φραστική δεν αποσπάσαμε.

Τους τελευταίους εννέα μήνες, Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος υπέγραψαν ή επικύρωσαν συμφωνίες για τον EastMed, παρότι δεν έχει συμφωνήσει ο υποψήφιος αγοραστής και δεν διαπιστώθηκαν κοιτάσματα ικανά να τον χρηματοδοτήσουν, δεδομένου ότι οι τιμές πιέζονται έντονα προς τα κάτω και η Ευρώπη απομακρύνεται από τα ορυκτά καύσιμα. Τα πανηγύρια δεν έφεραν πιο κοντά τον αγωγό, αλλά μια κρίση που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικό πόλεμο ή καταστροφικές παραχωρήσεις.

Η Τουρκία απάντησε σε αυτές τις θεαματικές, χωρίς περιεχόμενο ενέργειες, κλιμακώνοντας την επιθετικότητά της, λόγω και έργω. Επανέφερε το σύνολο των διεκδικήσεων που παρέλαβε ο Ερντογάν από τους προκατόχους του. Αν και δεν τις είχε αποκηρύξει, τελούσαν επί πολλά έτη εν υπνώσει. Καθ’ όλη τη διάρκεια της κλιμάκωσης Ισραηλινοί αξιωματούχοι έκαναν παρεξηγήσιμες δηλώσεις, δυνάμενες να εκληφθούν από την Άγκυρα σαν σήμα, ότι δεν έχει να φοβάται τίποτα από το Ισραήλ!

Ισραηλινός υπουργός εξήγησε ότι η χώρα του διαφωνεί με τις τουρκικές θέσεις στο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο, αλλά δεν θα βγάλει τον στόλο της. Ο πρέσβης στην Αθήνα διευκρίνισε ότι δεν θεωρεί την Τουρκία εχθρό και θέλει να την περιλάβει στα μεσογειακά σχήματα συνεργασίας. Το Ισραήλ δεν υπέγραψε την κοινή δήλωση Γαλλίας, Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου και Εμιράτων.

EastMed και τουρκοισραηλινή επαναπροσέγγιση

Να θυμίσουμε στο σημείο αυτό ότι οι αρχηγοί της ΜΙΤ και της Mossad συναντήθηκαν αρκετές φορές τον

για την συνέχεια https://slpress.gr/diethni/i-episkepsi-dendia-sto-israil-anthrakes-o-thisayros-i-quot-symmachia-quot/

Centre for European Reform (think tank): Τι πρέπει να κάνει η ΕΕ με την Τουρκία

0

capital.gr

Του Luigi Scazzieri

Οι σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας είναι τεταμένες από τότε που η τουρκική κυβέρνηση κατέστειλε τις πολιτικές ελευθερίες μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του Ιουλίου του 2016 από τμήματα των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων.

Η μεταξύ τους σχέση έγινε καθαρά συναλλακτική, καθώς η ΕΕ και η Τουρκία επικεντρώθηκαν στη συνεργασία για την αποτροπή της εισόδου των μεταναστών στην ΕΕ. Ωστόσο η συνεργασία έχει γίνει δύσκολη καθώς οι διαφωνίες δεν περιορίζονται πλέον μόνο στην επιδείνωση της κατάστασης της δημοκρατίας στην Τουρκία. Η Άγκυρα έχει γίνει όλο και πιο επιθετική στην προώθηση των συμφερόντων της στην εγγύς περιφέρειά της, με αποτέλεσμα να έρχεται σε σύγκρουση με την Κύπρο, τη Γαλλία, την Ελλάδα και τις ΗΠΑ.

Τον Ιούνιο, υπήρξε μια επικίνδυνη αντιπαράθεση όταν ένα γαλλικό ναυτικό πλοίο προσπάθησε να επιθεωρήσει ένα φορτηγό πλοίο το οποίο θεώρησε ότι παραβίαζε το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στη Λιβύη και σύμφωνα με πληροφορίες παρενοχλήθηκε από τα τουρκικά πλοία που το συνόδευαν. Τον Ιούλιο, η Τουρκία ανακοίνωσε ότι προτίθεται να πραγματοποιήσει σεισμικές έρευνες κοντά στο Καστελόριζο, στα δύο χιλιόμετρα από τις ακτές της Τουρκίας, ωθώντας την Ελλάδα να προειδοποιήσει ότι θα αναπτύξει τον στρατό της για να υπερασπιστεί την κυριαρχία της. Η κατάσταση εκτονώθηκε αφού η Γερμανία διοργάνωσε άμεσες συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει τις έρευνές της, γεγονός που σημαίνει ότι είναι πιθανό η κατάσταση να κλιμακωθεί επικίνδυνα.

Πολλαπλές πηγές τριβής

Οι ανταγωνιστικοί ισχυρισμοί για τα θαλάσσια σύνορα, που τροφοδοτούνται εν μέρει από την πρόσφατη ανακάλυψη μεγάλων πόρων φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο, αποτελούν την κύρια πηγή τριβής μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η Κύπρος δεν έχει κανένα δικαίωμα να εκμεταλλευτεί τους πόρους φυσικού αερίου έως ότου καταλήξει σε συμφωνία για να τους μοιραστεί με τους Τουρκοκύπριους του βόρειου τμήματος της νήσου. Η Τουρκία, η οποία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), αμφισβητεί τις ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου και διεκδικεί ένα μεγαλύτερο κομμάτι ΑΟΖ για την ίδια.

Όταν τα κράτη διαφωνούν σχετικά με την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους, πρέπει να προσπαθούν να καταλήξουν σε διμερή συμφωνία. Ωστόσο, συνομιλίες δεν διεξάγονται και η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλει τις θέσεις της ασκώντας πίεση στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Η Άγκυρα έχει επανειλημμένως παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Ελλάδας και έχει καταρτίσει σχέδια για γεωτρήσεις κοντά σε ελληνικά νησιά, σημειώνοντας ότι είναι ανοιχτή στη διαπραγμάτευση θαλάσσιων “συνόρων” με την Ελλάδα. Ταυτόχρονα, η Άγκυρα έχει στείλει επίσης πλοία στην ΑΟΖ της Κύπρου από την άνοιξη του 2019 και έχει εμποδίσει ξένα πλοία να πραγματοποιήσουν έρευνες για φυσικό αέριο εκεί. Τον Νοέμβριο του 2019, η Άγκυρα υπέγραψε συμφωνία με την, αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ, Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) της Λιβύης, θέτοντας ένα θαλάσσιο όριο μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης που δεν λαμβάνει υπ’ όψιν την Κρήτη και ως εκ τούτου διεκδικεί μέρος της ελληνικής ΑΟΖ.

Η ΕΕ θεωρεί τις ενέργειες της Άγκυρας απαράδεκτες, υποστηρίζοντας ότι η Κύπρος δικαιούται να εκμεταλλευτεί ελεύθερα τα αποθέματα φυσικού αερίου της και ότι τυχόν διαφορές σχετικά με τις ΑΟΖ πρέπει να επιλυθούν μέσω φιλικών διαπραγματεύσεων και όχι υπό καθεστώς πίεσης. Η Ένωση των 27 απέρριψε εξάλλου τη θαλάσσια συμφωνία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης και τον Φεβρουάριο επέβαλε κυρώσεις σε Τούρκους αξιωματούχους που εμπλέκονται σε ερευνητικές δραστηριότητες κοντά στην Κύπρο. Ωστόσο, οι κυρώσεις δεν έφεραν αλλαγή της τουρκικής πολιτικής, με την Άγκυρα να συνεχίζει τις δραστηριότητες ερευνών στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο.

Η παρέμβαση της Τουρκίας προς υποστήριξη της αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ κυβέρνησης στη Λιβύη νωρίτερα αυτό το έτος άλλαξε την κατάσταση στον εμφύλιο πόλεμο της χώρας, αναγκάζοντας τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος στοχεύει να ανατρέψει την κυβερνημένη του Σάρατζ, να εγκαταλείψει την επίθεσή του στην Τρίπολη. Την ίδια ώρα, η παρέμβαση της Τουρκίας έβλαψε τις σχέσεις της με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως τη Γαλλία, η οποία έχει υποστηρίξει τον Χαφτάρ. Άλλα κράτη – μέλη, αν και δεν υποστηρίζουν τον Χαφτάρ, ανησυχούν ότι η παρέμβαση της Τουρκίας, αφού αρχικά σταθεροποίησε την κατάσταση, θα μπορούσε τώρα να προκαλέσει κλιμάκωση των συγκρούσεων. Σημειώνεται ότι η Ρωσία έχει ενισχύσει την υποστήριξή της προς τον Χαφτάρ και η Αίγυπτος έχει απειλήσει με παρέμβαση υπέρ του στρατάρχη.

Η στρατιωτική επέμβαση της Τουρκίας τον Οκτώβριο του 2019 στη βόρεια Συρία αποτέλεσε άλλη μια πηγή τριβής με την Ευρώπη. Η επιχείρηση της Άγκυρας είχε ως στόχο την απομάκρυνση του κουρδικού YPG, το οποίο θεωρεί ως συριακό παρακλάδι του ΡΚΚ (το οποίο χαρακτηρίζεται διεθνώς ως τρομοκρατική οργάνωση) στα σύνορα Συρίας-Τουρκίας. Η ΕΕ, η οποία θεωρεί το YPG ως σημαντικό σύμμαχο στον αγώνα κατά του λεγόμενου “Ισλαμικού Κράτους”, καταδίκασε έντονα την τουρκική επίθεση και επέβαλε μερική απαγόρευση των μελλοντικών πωλήσεων όπλων στην Άγκυρα, χωρίς όμως να επιβάλει πλήρες εμπάργκο. (…)

Τι πρέπει να κάνει η ΕΕ

Η προσέγγιση της ΕΕ απέναντι στην Άγκυρα πρέπει να αντικατοπτρίζει το γεγονός ότι η Τουρκία είναι ένας προβληματικός γείτονας, αλλά και επίσης ότι είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης να προσπαθήσει να συνεργαστεί με αυτήν. Η ΕΕ θα πρέπει να είναι σταθερή στη διεκδίκηση των συμφερόντων της, ωστόσο πρέπει επίσης να προσπαθήσει να μειώσει τις εντάσεις και να οδηγήσει τη σχέση της με την Άγκυρα σε μια πιο εποικοδομητική κατεύθυνση.

Το πιο επείγον καθήκον είναι η μείωση του κινδύνου επικίνδυνου στρατιωτικού συμβάντος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να πιέσουν την Άγκυρα να σταματήσει τις δραστηριότητες ενεργειακών ερευνών και να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο. Οι συνομιλίες μπορούν να εξουδετερώσουν τις εντάσεις και, με την πάροδο του χρόνου, να οδηγήσουν σε λύση της διαφοράς σχετικά με τις ΑΟΖ. Για την εξάλειψη των εντάσεων, η ΕΕ θα πρέπει επίσης να ενθαρρύνει τις συνομιλίες για το πώς Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν από κοινού τους ενεργειακούς πόρους που αντιστοιχούν στην Κύπρο.

Οι Ευρωπαίοι πρέπει να επιδιώξουν μια κοινή στάση με το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, οι οποίες ανησυχούν επίσης για τις πολιτικές της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο. Προκειμένου να απομακρύνουν την Τουρκία από μονομερείς ενέργειες, θα πρέπει να συμφωνήσουν και να κάνουν γνωστές στην Άγκυρα τις κυρώσεις που θα υιοθετούσαν εάν εκείνη συνεχίσει ή κλιμακώσει τις ενέργειές έναντι της Κύπρου και της Ελλάδας. Μια κοινή στάση θα είναι ευκολότερη εάν ο Τζο Μπάιντεν βρίσκεται στον Λευκό Οίκο, ωστόσο προς το παρόν οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να συνεργαστούν θέλοντας και μη και με τον Τραμπ.

Η ΕΕ θα πρέπει να απέχει από ενέργειες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν από τους απλούς Τούρκους ως ανοιχτά αντι-τουρκικές, όπως ο τερματισμός των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας στην ΕΕ και να προσπαθήσει να κάνει μια στροφή στις διμερείς σχέσεις προς μια λιγότερο αντιφατική κατεύθυνση. Η Ευρώπη θα πρόδιδε τις αξίες της εάν βασιζόταν μόνο στην απωθητική βία κατά των μεταναστών στα σύνορα και αυτή η προσέγγιση μπορεί να μην λειτουργεί καν εάν αυξηθούν οι αριθμοί. Τον Ιούλιο του 2020, η ΕΕ ενέκρινε περίπου 500 εκατομμύρια ευρώ σε πρόσθετη χρηματοδότηση για ανθρωπιστικά προγράμματα μέχρι το τέλος του 2021. Ωστόσο, απαιτείται ένα πιο μακροπρόθεσμο πλαίσιο. Η ΕΕ πρέπει να δείξει ότι είναι πρόθυμη να σταθεί γενναιόδωρη, βοηθώντας την Τουρκία να φροντίσει τους πρόσφυγες που φιλοξενεί και να προτείνει μια πολυετή συμφωνία για την παροχή χρηματοδότησης ίδιου μεγέθους με εκείνη της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας του 2016. Η Ευρώπη θα πρέπει επίσης να δείξει ότι παραμένει πρόθυμη να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας εάν η Άγκυρα αποφύγει περαιτέρω ενέργειες έναντι της Ελλάδας και της Κύπρου και βελτιώσει την κατάσταση όσον αφορά τις ελευθερίες των πολιτών στο εσωτερικό της.

Η Ένωση και τα κράτη μέλη της δεν πρέπει να κάνουν ειδική κριτική στην Τουρκία μεταξύ όλων των χωρών που συμμετέχουν άμεσα ή έμμεσα στη σύγκρουση στη Λιβύη. Η παρουσία της Τουρκίας αποτελεί πια τετελεσμένο γεγονός και η Ευρώπη θα πρέπει να συνεργαστεί με την Άγκυρα για να σταθεροποιήσει τη χώρα. Ενώ η παρέμβαση της Τουρκίας κινδυνεύει να πυροδοτήσει περαιτέρω συγκρούσεις, άλλες χώρες έχουν επίσης ενεργήσει με αποσταθεροποιητικό τρόπο, συχνά χωρίς να επικρίνονται από τους Ευρωπαίους. Επιπλέον, για να υπάρχει αξιοπιστία στη σταθεροποίηση της χώρας, οι προσπάθειες της ΕΕ να επιβάλει το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ στη Λιβύη πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ισότιμες. Για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, τα κράτη μέλη πρέπει να συμπεριλάβουν την Τουρκία σε συζητήσεις σχετικά με άλλα περιφερειακά ζητήματα ασφάλειας, όπως εκείνα που αφορούν τη Συρία και το Ιράκ.

Τέλος, το εάν μπορεί να αποφευχθεί μια επικίνδυνη νέα φάση αντιπαράθεσης στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας εξαρτάται κυρίως από το εάν η Άγκυρα βλέπει τις καλύτερες σχέσεις με την ΕΕ ως πολιτικά ευεργετικές ή εάν συνεχίζει να πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει περισσότερα μέσω της αντιπαράθεσης. Η ΕΕ πρέπει να προσπαθήσει να μειώσει τις εντάσεις, αφήνοντας παράλληλα την πόρτα ανοιχτή για το διάστημα που μπορεί να υπάρξει αλλαγή στάσης από πλευράς Άγκυρας.

capital.gr

Αβεβαιότητα για το πολιτικό μέλλον του Λιβάνου

0

H μεγάλη έκρηξη στη Βηρυτό έχει εντείνει τις εκκλήσεις για ριζική αναμόρφωση του ισχύοντος πολιτικού συστήματος. Με παγιωμένα συμφέροντα εδώ και δεκαετίες ίσως χρειάζεται σταδιακή μετάβαση και όχι επαναστατική ρήξη.

Μετά την οικονομική κατάρρευση των τελευταίων χρόνων και τη φονική έκρηξη της 4ης Αυγούστου στη Βηρυτό, το πολιτικό μέλλον του Λιβάνου φαντάζει πιο αβέβαιο από ποτέ. Εδώ και μέρες μαζικές και βίαιες διαδηλώσεις βρίσκονται σε εξέλιξη στους δρόμους της πόλης ζητώντας εξηγήσεις για την εγκληματική αμέλεια που οδήγησε στην έκρηξη. Η επτάμηνη μόλις κυβέρνηση του Χασάν Ντιάμπ ανακοίνωσε την παραίτησή της. Μέχρι την ανάδειξη νέας κυβέρνησης θα έχει υπηρεσιακό ρόλο.

Στο μεταξύ οι πολίτες συνεχίζουν να καίνε και να κρεμάνε ομοιώματα πολιτικών, καταγγέλλοντας το ιδιαίτερο σύστημα διακυβέρνησης της χώρας, στο οποίο ο διαμοιρασμός της εξουσίας ανάμεσα σε μουσουλμάνους από τη μια πλευρά και τα χριστιανικά δόγματα από την άλλη, θεωρείται πηγή διαφθοράς, παρά την αρχική του στόχευση -που ήταν η ισόρροπη προστασία και εκπροσώπηση όλων των θρησκειών. Στη χώρα εδώ και δεκαετίες λειτουργεί ένα σύστημα συναλλαγής και προώθησης συμφερόντων ή διορισμών σε καίριες θέσεις μελών της μιας ή της άλλης θρησκευτικής ομάδας. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ινστιτούτου Synaps με έδρα τη Βηρυτό, οι συνδιαλλαγές μεταξύ των δυνάμενων που μοιράζονται την εξουσία στον Λίβανο από το 2008 και μετά επιτάχυναν την πορεία προς την εθνική χρεοκοπία.

Το πολύπλοκο πολιτικό σκηνικό του Λιβάνου

To κοινοβούλιο του ΛιβάνουTo κοινοβούλιο του Λιβάνου

Πολιτικοί επιστήμονες, όπως η Αμάλ Σάαντ, θεωρούν ότι η μετάβαση σε ένα κοινοβουλευτικό σύστημα αναλογικής εκπροσώπησης, διαφορετικό από το ισχύον σύστημα του a priori διαμοιρασμού της εξουσίας, θα ήταν ίσως η λύση για το μέλλον, απαλλάσσοντας την χώρα από τις διεφθαρμένες ελίτ. Ωστόσο πολλοί δεν επιθυμούν αναλογικό σύστημα και προτιμούν τη διατήρηση του ισχύοντος συστήματος. Μαζί με αυτό και τη διατήρηση των συμφερόντων τους. Ο Χάικο Βίμεν, επικεφαλής του προγράμματος για το Ιράκ, τον Λίβανο και τη Συρία του Διεθνούς Ομίλου Κρίσεων ανέφερε στην DW ότι σήμερα στο Λίβανο βρίσκονται ακόμη σε θέσεις εξουσίας πολέμαρχοι του εμφυλίου (1975-1990), γεγονός που στοιχειώνει το πολιτικό τοπίο.

Από την άλλη πλευρά, στο Λίβανο πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψιν ο παράγοντας Χεζμπολάχ. Οι προτάσεις για μια γενική αναδιάρθρωση του κράτους με στόχο τη δημιουργία σταθερών θεσμών, οι οποίες βλέπουν τη Χεζμπολάχ, τη μεγάλη σιιτική δύναμη στο Λίβανο, ως το κύριο εμπόδιο κάθε μεταρρύθμισης, αγνοούν την πραγματικότητα. Παραγνωρίζουν δηλαδή το γεγονός ότι η Χεζμπολάχ χαίρει ευρείας λαϊκής υποστήριξης. Αυτή η πραγματικότητα έχει οδηγήσει ομάδες πολιτών με επιρροή, όπως η αριστερή LiHaqqi, να μετριάσουν τα αιτήματά τους για πλήρη ανατροπή του ισχύοντος πολιτικού συστήματος. Η «συμμαχία» μεταξύ της Χεζμπολάχ και του χριστιανού προέδρου Μισέλ Αούν, θεωρείται βασικός πυλώνας του status quo στον Λίβανο.

Προτάσεις για σταδιακή πολιτική μετάβαση

Από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στον ΛίβανοΑπό τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στον Λίβανο

Εκτός από την LiHaqqi και άλλες πολιτικές ομάδες εστιάζουν πλέον περισσότερο στην εφαρμογή κοινωνικών και οικονομικών προγραμμάτων με στόχο την καταπολέμηση της φτώχειας, την προάσπιση και προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την καταπολέμηση της διαφθοράς εντός του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος στον Λίβανο. Σύμφωνα με τον Βίμεν, ακόμη κι αν ένας μικρός αριθμός ανεξάρτητων βουλευτών καταφέρει να κατοχυρώσει κοινοβουλευτικές θέσεις μετά τις εκλογές, αυτό θα είναι ήδη μια πρώτη επιτυχία ώστε να ξεκινήσει ένας θεσμικός διάλογος για τη διαφθορά. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με το να φέρουν στο κοινοβούλιο στοιχεία και να κινήσουν κοινοβουλευτικές διαδικασίες για τη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς. Σύμφωνα με τον Βίμεν το μήνυμα πρέπει να είναι ένα: «Δεν μπορείτε να συνεχίζετε να παίζετε το ίδιο παιχνίδι».

Αναβρασμό προκαλούν οι έρευνες για την έκρηξη

Τι γνώριζαν για την αποθήκη χημικών ο πρόεδρος της χώρας και ο πρόεδρος της βουλής;Τι γνώριζαν για την αποθήκη χημικών ο πρόεδρος της χώρας και ο πρόεδρος της βουλής;

Την ίδια ώρα, ηγέτες και αξιωματούχοι από όλο τον κόσμο, από τις ΗΠΑ και τη Γαλλία ως τη Γερμανία, κάνουν έκκληση για μεγαλύτερη διαφάνεια στον πολιτικό βίο του Λιβάνου. Ειδικότερα ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν υποσχέθηκε κατά την επίσκεψή του στη Βηρυτό να στηρίξει τη χώρα ώστε να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής ενότητας. ΜΜΕ από το Λίβανο διαβάζουν την πρόταση Μακρόν ως μια προσπάθεια επαναφοράς του φιλοδυτικού, σουνίτη πρώην πρωθυπουργού Σαάντ Χαρίρι ζητώντας παράλληλα παραχωρήσεις από την Χεζμπολάχ.

Πάντως το άλλο αίτημα του Μακρόν για διεθνή έρευνα για τα αίτια της πρόσφατης έκρηξης απορρίφθηκε ήδη από το Λίβανο. Κι αυτό ίσως γιατί πληροφορίες θέλουν τον πρόεδρο της χώρας Αούν και τον πρόεδρο της Βουλής Μπερί να είχαν προειδοποιηθεί για τον κίνδυνο έκρηξης, εβδομάδες πριν από το τραγικό συμβάν. Σύμφωνα με ΜΜΕ του Λιβάνου, την έρευνα της υπόθεσης, φαίνεται να έχει αναλάβει ο στρατιωτικός δικαστής Φαντί Ακίκι, ο οποίος είναι παντρεμένος με ανιψιά του Μπερί και ο οποίος επιβλέπει άτυπα τις έρευνες της τακτικής δικαιοσύνης.

Την ίδια ώρα οι δρόμοι της Βηρυτού «βράζουν», με αναφορές για πυροβολισμούς από την αστυνομία εναντίον διαδηλωτών. Η δύναμη της διαμαρτυρίας είναι έντονη. «Παίζουν μαζί μας, νομίζουν ότι είμαστε ηλίθιοι» αναφέρει ο Λιβανέζος γιατρός Φρεντ Μπτέιχ. «Ελπίζω ότι μπορούμε να αλλάξουμε κάτι».

Τομ Άλινσον

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

DW

Can Israel, Greece, and Turkey Cooperate?

0

By August 13, 2020

BESA Center Perspectives Paper No. 1,690, August 13, 2020

EXECUTIVE SUMMARY: The recent visit of Greek PM Kyriakos Mitsotakis to Israel was highly symbolic. This year marks the 30th anniversary of the establishment of full diplomatic relations between the two countries. It may well be possible for Jerusalem and Athens to cooperate with Turkey, though doing so will require all parties to be realistic about what is possible right now in view of the current state of relations with Ankara.

The father of Greek PM Kyriakos Mitsotakis, former PM Konstantinos Mitsotakis, made the far-sighted decision in 1990 to recognize the Jewish state de jure at the beginning of his term as Greece’s premier. Kyriakos Mitsotakis recently traveled to Jerusalem not only to honor his father’s wisdom but to further cement a burgeoning relationship. It is his first visit to a foreign country since the outbreak of the coronavirus pandemic. (His last stop outside his home country was Berlin at the beginning of March.)

In recent years, Athens and Jerusalem have greatly enriched their collaboration both bilaterally and trilaterally, with the participation of Cyprus. Trust is the key to success, and the more the countries talk to each other at the political level and beyond, the deeper their trust in one another becomes. This is what the Israel-Hellenic Forum, which was founded by B’nai B’rith and which the author co-convenes, seeks to facilitate.

The current situation in the Eastern Mediterranean is worrying. Although Israeli-Greek relations function as a pillar of stability, contradictory interests among bigger regional players are causing great uncertainty. Turkey in particular believes it is being treated unfairly and resents what it perceives as its exclusion from talks on energy discoveries.

Turkey is welcome to take part in the East Med Gas Forum (EMGF), though the terms of dialogue are set by the majority, not the minority. Israel, Greece, Cyprus, Egypt, Italy, Jordan, and the Palestinian Authority are already members of this forum and they all accede to its general principles. Turkey would have to do the same.

The question of inclusivity is complicated. Changes do not happen overnight, especially when issues like the Cyprus question have the potential to instantly derail mediation efforts. Other parameters, such as the problematic status of relations between Egypt and Turkey, need similarly to be taken into account.

The participation of the Palestinian Authority in the EMGF, however, shows that difficulties can be overcome. Also, new attempts by Jerusalem and Ankara to normalize their ties suggest that cooperation on some issues is possible despite disagreements on others.

To be fair, however, ongoing tensions in the Eastern Mediterranean do not allow for much optimism that a major breakthrough will occur.

A realistic objective—one that would leave room for further progress—would be the creation of a cooperative platform on themes that are not very sensitive. It is here where it would be worthwhile for Israel and Greece to explore synergies with Turkey. Other interested countries of the Mediterranean would be eligible to participate.

There are four fields of joint interest where they can begin.

First, the fight against COVID-19 requires better coordination. While the public health crisis is far from over, lessons from Israel and Greece in containing the virus and relaunching their national economies would certainly be useful for Turkey, which has been less successful in its own battle.

Second, the necessity to combat antisemitism could bring the three countries together. Progress on this issue has been significant in Greece and Turkey, but there is room for deeper action. The 2019 Report on International Religious Freedom, published recently by the US Department of State, concentrates on Greek and Turkish cases of antisemitism that outline existing hatred of Jews in societies.

Third, energy transition in the post-coronavirus era is another area of shared concern. Jerusalem and Ankara have already made impressive steps toward the production or usage of renewables, and Athens under its current government would like to catch up. The fall in oil and natural gas prices due to COVID-19 and the dangers of global warming make the common emphasis on green energy an obvious priority for all three nations.

And fourth, Israel, Greece, and Turkey are experiencing a similar type of Chinese investment, for example in the ports of Haifa, Piraeus, and Ambarli. Without overlooking American geopolitical calculations, they have the chance to focus on trade connectivity and maximize much-needed benefits through the implementation of Beijing’s Belt and Road Initiative.

Thirty years after the establishment of full diplomatic relations, Israel and Greece can turn a new page in their friendship and expand their partnership. By thinking outside the box, they can take the initiative of offering Turkey an opportunity to look beyond polarization and provocative or illegal policies. If there is enough political will, the dialogue will have a spillover effect.

View PDF

This is a revised version of an article that appeared in the Jerusalem Post on June 28, 2020.

Dr. George N. Tzogopoulos is a BESA Research Associate and Lecturer at the European Institute of Nice and the Democritus University of Thrace. 

Dr. George N. Tzogopoulos
Dr. George N. Tzogopoulos
Dr. George N. Tzogopoulos (Ph.D. Loughborough University) specializes in media and international relations as well as Chinese affairs. Email: [email protected]