Για πρώτη φορά, επι πρωθυπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη, η χώρα απέκτησε Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας. Σύμβουλο, όχι Συμβούλιο. Κάτι ήταν και αυτό ως αρχή.
Υπήρξαν αρκετές αδυναμίες στο πείραμα.
-Η πρώτη ήταν ότι και ο Σύμβουλος και ο αναπληρωτής του μιλούσαν πολύ. Κάτι παράξενο για το θεσμό, όπως λειτουργεί σε άλλες χώρες.
-Η δεύτερη ότι έκαναν δηλώσεις που έρχονταν σε αντίθεση με την πολιτική του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης. Κάτι εντελώς εκτός λογικής. Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας συμβουλεύει και εκφράζει, απολύτως, τον πρωθυπουργό. Αν διαφωνεί, αποχωρεί.
-Η τρίτη αδυναμία του θεσμού ήταν ότι, ο πρωθυπουργός μάλλον δεν αξιοποιούσε τα πρόσωπα που τοποθέτησε. Ενδεικτικό στοιχείο είναι ότι δεν συστεγαζόταν μαζί τους. Μπορεί να έχεις σύμβουλο εθνικής ασφαλείας, να κορυφώνεται η κρίση με την Τουρκία και να βρίσκεσαι σε διαφορετικό κτήριο;
Η όλη εξέλιξη έδειξε πως επρόκειτο για ένα πείραμα χωρίς σαφές σχέδιο εξέλιξής του.
Ο θεσμός του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, όπως υποστηρίζουν άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί με το ρόλο του, είναι αναγκαίος.
Όχι, όμως, όπως επιχειρήθηκε στην Ελλάδα. Χρειάζεται συμβούλιο και όχι σύμβουλος. Ο Σύμβουλος θα είναι επικεφαλής και θα το συντονίζει. Θα ζητά απο τα μέλη του καθημερινές αναφορές σε αρμοδιότητες που θα έχει καθορίσει και θα παρέχει καθημερινή αναφορά στον πρωθυπουργό.
Η παραίτηση του κ. Διακόπουλου που δεν μπορεί να είναι τυχαία και, κυρίως, η μη αντικατάστασή του δείχνει πως η κυβέρνηση καθιέρωσε το θεσμό του Συμβούλου εν είδει πυροτεχνήματος.
Αν πίστευε στο θεσμό θα όριζε, αμέσως, τον αντικαταστάτη του παραιτηθέντος. Αλλά, φαίνεται, πως δεν την ενδιαφέρει.
Ο θεσμός, όμως, είναι χρήσιμος. Και πρέπει να λειτουργήσει με άλλη φιλοσοφία. Ως αναγκαίο όργανο του πρωθυπουργού με τα στοιχεία που περιγράφηκαν παραπάνω.
Αν δεν λειτουργήσει τώρα, στην κορύφωση μιας κρίσης, πότε θα το κάνει;
ΑΠΑΡΑΊΤΗΤΟΣ ΘΕΣΜΟΣ
Καθηγητής Τσαμάν: ¨Η Ελλάδα εξόπλισε τα νησιά μετά το 1974 και μετά την σύσταση της στρατιάς του Αιγαίου¨…
Ποια είναι η λύση στην Ανατολική Μεσόγειο ;
Dr. MEHMET EFE ÇAMAN
Σε παλιότερα άρθρα έχω αναλύσει την προσέγγιση της Τουρκίας για την Ανατολική Μεσόγειο και τη θάλασσα του Αιγαίου. Έστω κι αν δέχτηκα πολλές αντιδράσεις, κατά τη γνώμη μου είναι πιστεύω σημαντικό να τα γράψω αυτά. Τη νοοτροπία πού έχουν για την εξωτερική πολιτική, τα ευρασιατικά στοιχεία βαθέος κράτους πού έφτασαν στην κυβέρνηση, μπορούμε να την κατανοήσουμε από τις σημερινές σκληρές και επιθετικές θέσεις της Τουρκίας. Όπως έχω αναφέρει η Τουρκία φαίνεται να έχει επιδιώξεις κατά παράβαση της συνθήκης της Λωζάννης. Σε σημερινό βίντεο που διέρρευσε στα social media, ο Ντογού Περιντσέκ, μιλώντας σε εκπομπή του Αχμέτ Χακάν, αναφέρει πως τα θέματα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορούν να λυθούν με το δίκαιο και με διαπραγματεύσεις, αλλά με τη στρατιωτική ισχύ και μάλιστα με πόλεμο. Ο Περιντσέκ δεν είναι ένας από τους ηλίθιους του ισλαμιστικού πληρώματος. Άλλωστε αν ήταν εξ αυτών δεν θα απαντούσα.
Αλλά όπως είναι γνωστό, τα βαθύτερα τμήματα του καθεστώτος και ιδιαίτερα ο στρατιωτικός κλάδος του ναυτικού έχουν επιβάλει στον Ερντογάν και στον περίγυρό του, την επεκτατική θέση της λεγόμενης “Γαλάζιας Πατρίδας”, πού υπονομεύει τη συνθήκη της Λωζάννης. Όσο κι αν ο Ερντογάν προσπαθεί να ενθαρρυνθεί με το σόου που έκανε γύρω από το φυσικό αέριο στη Μαύρη Θάλασσα, “οι θεοί θέλουν κουρμπάνια”. Αν προσέξουμε τους ήχους που φτάνουν από βαθιά, αντιλαμβανόμαστε τους ρυθμούς των τυμπάνων του πολέμου. Ο Ερντογάν αντιλαμβάνεται πως η εκλογική βάση του, σε ένα τέτοιο περιβάλλον οικονομικών προβλημάτων, οικονομικών δυσκολιών και παρακμής, δεν θα τα σκεφτεί αυτά αλλά θα βουτήξει στα νεοθωμανικά όνειρα. Μάλιστα ακόμα και τα καθεστωτικά κόμματα της λεγόμενης αντιπολίτευσης, υπερασπίζονται ένθερμα αυτή την επεκτατική ρητορική περί Γαλάζιας Πατρίδας
Όπως ανέφερα, εγώ στα γραπτά μου έγραψα τις αλήθειες, καθώς σύμφωνα με τα κείμενα του διεθνούς δικαίου -με πρώτο τη συνθήκη της Λωζάνης- η ρητορική και οι θέσεις της Τουρκίας αποτελούν απόκλιση από το status quo και βρίσκονται πολύ μακριά από την γραμμή της λογικής. Αυτοί οι οποίοι προσπάθησαν να μου απαντήσουν μέσω των social media, οι περισσότεροι είναι άτομα που προσπαθούν να προστατεύσουν την Τουρκία και στηρίζουν την σημερινή της επεκτατική τάση. Ένα από τα κοινά τους επιχειρήματα είναι πως η Ελλάδα κατά παράβαση της συνθήκης της Λωζάνης εξόπλισε νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Αν και αυτά τα ζητήματα είναι πολύ τεχνικά, πρέπει να συνοψιστούν για να ενημερώσουν τους ανθρώπους. Όσο βαθύτερα πηγαίνουμε, τόσο περισσότερες πληροφορίες χρειάζονται.
Μια προσέγγιση από τον άξονα του δικαίου και της αδικίας του τύπου “Μα το Αιγαίο είναι μία μεγάλη θάλασσα ! Ας την διαιρέσουμε σε δύο ίσα τμήματα” είναι πραγματικά αποκομμένη από την πραγματικότητα ! Και από τη δικαιοσύνη επίσης.Τα κυριαρχικά δικαιώματα και τα σύνορα των κρατών είναι ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα των διεθνών σχέσεων και του διεθνούς δικαίου. Τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στα νησιά του Αιγαίου είναι αναμφισβήτητα. Αυτό που η Τουρκία αντιλαμβάνεται ως πρόβλημα είναι η εγγύτητα κάποιων ελληνικών νησιών προς την ακτή της Ανατολίας. Αυτό όμως δεν αλλάζει την πραγματικότητα. Εκτός από την Ίμβρο την Τένεδο τα Πριγκηπονήσια και όλα τα νησιά, νησάκια και βραχονησίδες που βρίσκονται σε απόσταση τριών μιλίων από την Ανατολία, όλα τα άλλα νησιά, νησάκια και βραχονησίδες ανήκουν στην Ελλάδα. Σε αυτό δεν είναι δυνατόν να λάβουμε υπόψιν κουβέντες καφενείου του τύπου “Μα αυτό είναι υπερβολικό!” .
Έδαφος χωρίς ιδιοκτήτη, είτε πρόκειται για ξηρά είτε για νησί, δεν διαφέρει, δεν σας ανήκουν. Τελεία ! Η παράδοση αυτών των νησιών στην Ελλάδα έγινε με διεθνείς συνθήκες. Ούτε είναι κάποιο περιστατικό που συνέβη χτες. Η συνθήκη της Λωζάννης υπογράφηκε το 1923 και τα νησιά έμειναν στην Ελλάδα. Τα Δωδεκάνησα ήταν της Ιταλίας και όταν η Ιταλία έχασε τον πόλεμο μετά τον δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, στην συνθήκη των Παρισίων αυτά τα νησιά πέρασαν στην Ελλάδα. Η Τουρκία δεν πρόβαλε κάποια αντίρρηση σε αυτό, ούτε υπήρχε άλλωστε κάποιο νομικό έδαφος για κάτι τέτοιο. Για αυτό και η Τουρκία δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να στείλει καν αντιπροσωπεία στο Παρίσι.
Ας διαπιστώσουμε τώρα το εξής. Τα νησιά όπως και η ηπειρωτική χώρα έχουν δικαιώματα σε υφαλοκρηπίδα, χωρικά ύδατα και ΑΟΖ. Αυτό η Τουρκία δεν το δέχεται. Εντάξει αλλά αυτό δεν έχει κάποια σημασία. Διότι υπάρχει ο κανόνας του διεθνούς δικαίου. Αυτό αναγράφεται στη σύμβαση για το θαλάσσιο δίκαιο του 1983. Ναι η Τουρκία δεν το υπέγραψε και για αυτό δεν την δεσμεύει.
Αλλά αυτός είναι επίσης ένας προφορικός κανόνας του διεθνούς δικαίου. Επιπλέον, η μη αναγνώριση αυτής της κατάστασης των νησιών, ουσιαστικά δεν αλλάζει τίποτα. Αυτό είναι το status quo. Η Ελλάδα δεν θα δεχτεί ποτέ την αλλαγή του status quo. Η κατάσταση είναι παρόμοια με αυτήν μετά το 1945, όταν οι Σοβιετικοί ζητούσαν βάσεις στα Στενά, ενώ ζητούσαν επίσης το Καρς και το Αρνταχάν. Γιατί δεν δέχτηκε η Τουρκία εκείνα τα αιτήματα; Μα διότι είχε δίκιο ! Έτσι λοιπόν και σήμερα η Ελλάδα στο θέμα του στάτους κβο και των δικαιωμάτων των νησιών του Αιγαίου έχει δίκιο.
Ας έρθουμε στο θέμα του εξοπλισμού των νησιών του Αιγαίου. Πότε το έπραξε αυτό η Ελλάδα; Μετά από την σύσταση της στρατιάς του Αιγαίου από την Τουρκία ! Ποιος είναι ο λόγος που η Τουρκία εκτός του πλαισίου του ΝΑΤΟ, ίδρυσε τη στρατιά του Αιγαίου; Πρόκειται για μία στρατιά που στρέφεται κατά της Ελλάδας. Αυτό είναι το πρώτο. Και ο δεύτερος λόγος για τον οποίον η Ελλάδα εξόπλισε τα νησιά του Αιγαίου, είναι ότι μετά την απόβαση του 1974 στην Κύπρο, όπως είχε συμβεί και με την Κύπρο ξαφνικά σαν να έπεσε από τον ουρανό άρχισε να τίθενται στην επικαιρότητα θέματα του Αιγαίου. Κι όμως τα λεγόμενα θέματα του Αιγαίου πριν από το 1950 δεν υπήρχαν. Μετά από το 1950 το Δημοκρατικό κόμμα, άρχισε να ακολουθεί μία πιο ενεργητική εξωτερική πολιτική. Για αυτό το λόγο και η Κύπρος έγινε ένα από τα πιο βασικά πεδία αγώνων. Όταν μετά το 1974 Τουρκία δεν απέσυρε την στρατιωτική της παρουσία από την Κύπρο και δεν αποκατέστησε εκ νέου, αυτά που επέβαλαν το σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Ελλάδα ανησύχησε. Και ακόμα περισσότερο όταν στην κατεύθυνση των πραξικοπηματιών στρατηγών στις αρχές της δεκαετίας του 80 συστάθηκε η KKTC, η Τουρκία πλέον από πλευράς διεθνούς δικαίου κατέστη εξολοκλήρου εισβολέας. Σήμερα καταγγέλλουμε την ρωσική εισβολή και ενσωμάτωση της Κριμαίας από τη Ρωσία, έτσι δεν είναι ; Μα αυτή ακριβώς είναι η θέση της Τουρκίας στην Κύπρο. Η Τουρκία που από το 1974 έκανε την επέμβαση της με την ιδιότητά της ως κράτος εγγυητής, σύμφωνα με τις συνθήκες Λονδίνο και Ζυρίχης που της απέδωσαν αυτή την ιδιότητα, δεν έπραξε αυτά που έπρεπε. Κι όμως ο επίσημος σκοπός της επέμβασης ήταν η εξουδετέρωση του πραξικοπήματος που είχε κάνει ο Νίκος Σαμψών μαζί με τα μέλη της ΕΟΚΑ. Αυτή ήταν η δικαιολογία. Το να επαναφέρουν δηλαδή το Σύνταγμα της Κύπρου! Να διασφαλίσουν τη συνταγματική τάξη στο νησί ! Διότι εκείνες οι συνθήκες δεν έδιναν τη δυνατότητα στην Τουρκία να καταλάβει και να διαιρέσει την Κύπρο.
Σε αυτές τις συνθήκες η Ελλάδα φοβήθηκε πως η Τουρκία θα ακολουθούσε μία παρόμοια συμπεριφορά και στο Αιγαίο. Και εξόπλισε τα νησιά, για να διασφαλίσει την ελάχιστη τους άμυνα. Τι θα πει εξόπλισε ; Ο ελληνικός στρατός βρίσκεται εκεί για να προστατέψει τα δικά του νησιά. Βλέποντας την σημερινή στάση του επεκτατικού καθεστώτος στην Άγκυρα μπορείτε να πείτε πως αυτή η κίνηση της Ελλάδας ήταν αχρείαστη ; Η Τουρκία σήμερα δημόσια δηλώνει πως δεν αναγνωρίζει το πεδίο κυριαρχίας της γειτονικής χώρας. Αν υπό αυτές τις συνθήκες η Ελλάδα δεν μπορούσε να υπερασπιστεί τα νησιά της, αυτό κατά την γνώμη σας δεν θα αποτελούσε μία απειλή για την εδαφική της ακεραιότητα;
Δείτε η διεθνής πολιτική προχωρά με δράσεις και αντιδράσεις. Η Τουρκία έκανε μία δράση και τώρα η αντίδραση σε αυτό είναι αναπόφευκτη. Η Τουρκία μετά το 1974, μη αποσύροντας τον στρατό της από την Κύπρο, έκανε αλλαγή στο status quo. Αυτή είναι η δράση. Ενώ η Ελλάδα ως αντίδραση εξόπλισε τα νησιά της στο Αιγαίο. Η Τουρκία από το 1974 και μετά κατέχει στρατιωτικά το 40% των εδαφών μιας άλλης χώρας. Μήπως υπάρχει ενόχληση που το λέω; Λυπάμαι αλλά αυτή είναι η αλήθεια.
Και μάλιστα αυτό με το σχέδιο Ανάν (απόσυρση στρατιωτών από το νησί και επανένωση της Κύπρου) το είχαν αποδεχθεί σιωπηλά και οι σημερινοί διαχειριστές της εξουσίας στην Άγκυρα.
Τώρα ο Περιντσέκ καθαρά εξέφρασε τις επιθυμίες της ομάδας της οποίας είναι εκπρόσωπος. Τι δηλώνει; Δηλώνει πως αυτή η ιστορία λύνεται με πόλεμο ! Συμφωνείτε με αυτό; Αν η απάντησή σας είναι ναι, τότε σας έχω ένα κακό νέο. Αυτό δεν είναι πατριωτισμός. Αυτό λέγεται επεκτατισμός.
Το θεμέλιο του θέματος είναι η λεπτή γραμμή ανάμεσα στο καλό και το κακό. Η Τουρκία σήμερα δυναμιτίζει τα θεμέλια της τάξης που έστησε η Λωζάνη. Αυτό αν το έκανε η Ελλάδα η Άγκυρα θα έπρεπε να υπερασπιστεί με όλη της την δύναμη τη συνθήκη της Λωζάνης. Για ποιο λόγο; Διότι Λωζάνη είναι που κατέστησε άκυρη την συνθήκη των Σεβρών, για αυτό ! Αν δεν υπάρχει η Λωζάννη τότε ισχύει η συνθήκη των Σεβρών. Η Τουρκία μοιάζει στριμωγμένη στο κείμενο της Λωζάννης που αποτελεί όμως την εγγύηση για την ύπαρξη της. Δεν σκέφτεται όμως καθόλου το ποια είναι η εναλλακτική αυτού του κειμένου. Συγχωρέστε με αλλά αυτή είναι μία θέση όχι και πολύ έξυπνη. Και επιπλέον είναι μία θέση νομικά και ηθικά αδύναμη. Και το σημαντικότερο είναι μία επικίνδυνη θέση. Γιατί; Για την εδαφική ακεραιότητα για την οποία τόση αξία λέει πως δίνει η Τουρκία.
Ελπίζω ότι οι ταραχοποιοί στην Άγκυρα και μερικοί τυχοδιώκτες δευτεροκλασάτοι αξιωματικοί με προφίλ σαν τον Ενβέρ Πάσα, να μην ρίξουν τη χώρα στην φωτιά.
https://www-tr724-com.cdn.ampproject.org/c/www.tr724.com/dogu-akdenizde-cozum-ne/amp
24/8/2020
Doğu Akdeniz’de çözüm ne?
Mehmet Efe Çaman-
24 Ağustos 2020
YORUM | Prof. Dr. MEHMET EFE ÇAMAN
Daha önceki yazılarımda Türkiye’nin doğu Akdeniz ve Ege Denizi’ndeki yaklaşımlarını kaleme almış, analiz etmiştim. Çok tepki alsam da bunları yazmak, tarihe not düşmek önemlidir kanımca. Esas olarak Türkiye’de yönetime gelmiş bulunan Avrasyacı derin devlet unsurlarının nasıl bir dış politika anlayışında olduklarını bugünkü haşin ve agresif Türkiye pozisyonlarından anlamak mümkün. Belirttiğim üzere, Türkiye Lausanne düzenine aykırı işler peşinde görünüyor. Bugün sosyal medyaya düşen bir videoda Doğu Perinçek, Ahmet Hakan’la olan bir programda doğu Akdeniz’de sorunların hukukla ve müzakerelerle değil, askeri güçle, hatta savaşla çözülebileceğini söylüyor. Perinçek İslamcı tayfanın ahmak meczuplarından biri değil. Öyle olsa yanıt da vermezdim zaten. Fakat bilindiği üzere rejimin derinleri, özellikle de donanmadaki askeri kanat, Mavi Vatan denen yayılmacı ve Lausanne Antlaşması’nın altını oyan bir pozisyonu Erdoğan ve çevresine dayatmış durumdalar. Her ne kadar Erdoğan Karadeniz’de doğalgaz bulundu şovu yaparak gaz da almaya çalışsa, “tanrılar kurban istiyor”. Derinlerden gelen sese kulak verdiğimizde, gelen ritmin savaş tamtamları olduğunu fark ediyoruz. Erdoğan da tabanının bu tür bir ortamda ekonomik sorunları, geçim sıkıntısını, işsizliği, çürümeyi falan düşünmeyeceğinin, neo-Osmanlı hayallere dalacağının farkında. Hatta muhalefet denen rejim partileri de, hararetle bu yayılmacı Mavi Vatan diskuruna sahip çıkıyor, onu kullanıyor.
Dediğim gibi, ben yazılarımda gerçekleri yazdım ve uluslararası hukuk metinlerine göre – temel olarak Lausanne olmak üzere – Türkiye’nin söylem ve tezlerinin statükodan sapma olduğunu ve makul çizginin çok ama çok dışında olduğunu izah ettim. Bana sosyal medyadan yanıt yetiştirenlerin çoğu da Türkiye’yi korumaya çalışan, bugünkü yayılmacı yönelimi destekleyen kişiler. Ortak argümanlardan biri, Yunanistan’ın doğu Ege adalarını – Lausanne Antlaşması’na aykırı olarak – silahlandırmış olması. Bu konular çok teknik olmakla beraber, insanların bilgilendirilmesi için özetlenmeleri şart. Fakat ne kadar derine girersek o kadar daha fazla bilgi gerekiyor.
Hak ve haksızlık ekseninden yaklaşıp, “Yahu Ege kocaman bir deniz! İki eşit parçaya bölsek ya!” türü bir yaklaşım, gerçeklerden kopuk! Dahası hakkaniyetli de değil. Devletlerin egemenlik hakları ve sınırları uluslararası ilişkiler ve uluslararası hukukun en önemli konularından biridir. Yunanistan’ın Ege adaları üzerindeki egemenlik hakları tartışılamaz. Türkiye’nin sorun olarak algıladığı şey, bazı Yunan adalarının Anadolu kıyı şeridine olan yakınlığıdır. Fakat bu, olan gerçekleri değiştirmiyor. Gökçeada, Bozcaada ve Tavşan Adaları ile Anadolu’ya 3 deniz milinden daha yakın ada, adacık ve kayalıklar hariç olmak üzere, Ege denizindeki bütün ada, adacık ve kayalıklar Yunanistan’a aittir. “Yahu bu da çok fazla ama!” türü kahvehane muhabbetini ciddiye almak mümkün değil. Sahip olunmayan toprak, ister anakara isterse ada olsun, fark etmez; size ait değildir. Nokta! Bu adaların Yunanistan’a intikali, uluslararası antlaşmalara göre gerçekleşti. Ayrıca dünün hadisesi de değil. 1923’te Lausanne Antlaşması imzalandı ve adalar Yunanistan’a kaldı. On İki Ada İtalya’nındı, İtalya savaşı kaybedince İkinci Dünya Savaşı ertesinde Paris Konferansı’nda bu adalar da Yunanistan’a geçti. Türkiye buna itiraz etmedi, zaten edecek uluslararası hukuk zemini de yoktu. Türkiye bu nedenle Paris’e delegasyon göndermeye bile gerek duymadı.
Şimdi şunu tespit edelim. Adaların da anakaralar gibi kıta sahanlığı, karasuları ve münhasır ekonomik bölge hakları vardır. Bunu Türkiye kabul etmiyor. İyi de, bunun bir önemi yok. Ortada bir uluslararası hukuk kuralı var. Bu 1983 Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde yazıyor. Evet, Ankara bu sözleşmeyi imzalamadı, dolayısıyla kendisi için bağlayıcı değil. Fakat bu aynı zamanda bir sözlü uluslararası hukuk kaidesidir. Dahası, adaların bu statülerini tanımamak, pratikte bir şeyi değiştirmez. Statüko budur. Statüko değişimini Yunanistan hiçbir zaman kabul etmeyecek. Durum 1945 sonrası Sovyetler’in Boğazlarda üs talep etmesi ve Kars ve Ardahan’ı istemelerine benziyor. Neden Türkiye bu talepleri kabul etmedi? Çünkü haklıydı! Bugün de Yunanistan bu Ege adalarının statüleri ve hakları konusunda haklı.
Gelelim Ege adalarının silahlandırılması sorununa. Şimdi Yunanistan bunu ne zaman yaptı? Türkiye Ege Ordusu’nu kurduktan sonra! Türkiye’nin NATO kapsamı dışında tuttuğu Ege Ordusunu kurma nedeni nedir? Tümüyle Yunanistan’a yöneliktir bu ordu. Bu bir. İkincisi, Yunanistan’ın Ege adalarını silahlandırmasının diğer bir nedeni, 1974 Kıbrıs çıkartması sonrasında, tıpkı Kıbrıs gibi, Ege konularının da bir anda damdan düşer gibi gündeme getirilmeye başlanmasıdır. Oysa Ege sorunları denen şey, 1950 öncesinde yoktu. 1950’lerden sonra, özellikle Demokrat Parti, giderek daha pro-aktif bir dış politika izlemeye başladı. Kıbrıs bu nedenle Türk dış politikasının en temel mücadele alanlarından biri oldu. Yunanistan 1974 sonrasında Türkiye Kıbrıs’tan askeri varlığını çekmeyince ve adada eski Kıbrıs Cumhuriyeti anayasasının gereği olan nizamı yeniden kurdurtmayınca tedirgin oldu. Dahası Türkiye KKTC’yi 1980’lerin başında, darbeci generallerin arzusu istikametinde kurdurunca, Türkiye uluslararası hukuk bakımından tümüyle işgalci konumuna düştü. Bugün Kırım’a olan Rus işgal ve ilhakını kınıyoruz, değil mi? İşte Türkiye’nin Kıbrıs’taki konumu budur. 1974 müdahalesini garantör devlet sıfatıyla gerçekleştiren Türkiye, kendisine o statüyü veren Londra ve Zürih Antlaşmalarının gereğini yapmadı. Oysa müdahalenin resmi amacı, Nikos Sampson’un EOKA’cılarla beraber yaptığı darbeyi etkisiz kılmaktı. Gerekçe buydu. Yani Kıbrıs anayasasını yeniden geçerli kılmak! Adada anayasal düzeni sağlamak! Yoksa o antlaşmalar kendisine adayı işgal etme ve Kıbrıs’ı bölme (taksim) olanağını Ankara’ya vermiyordu.
Bu koşullarda Yunanistan Türkiye’nin Ege’de de benzeri bir tutum içine gireceğinden korktu. Ve adaları asgari savunmalarını sağlamak için silahlandırdı. Silahlandırma ne demektir? Yunan askerinin kendi adasını korumak için orada bulunmasıdır. Bugünkü yayılmacı Ankara rejimi tutumuna bakınca, Yunanistan’ın bu hamlesi gereksizdi diyebilir misiniz? Türkiye bugün alenen komşusunun egemenlik alanını tanımadığını ilan ediyor. Yunanistan bu koşullarda adalarını savunamayacak durumda olsa sizce bu Yunanistan’ın toprak bütünlüğü bakımından bir tehdit olmaz mıydı? Bakın, uluslararası politika aksiyon ve reaksiyon üzerinde ilerliyor. Türkiye aksiyon yaptı, şimdi bunun bir reaksiyona sebep olması kaçınılmaz. 1974 sonrası Kıbrıs’tan askerini çekmeyerek Türkiye statüko değişikliği yapmıştır. Bu aksiyondur. Yunanistan ise reaksiyon olarak Ege adalarını silahlandırmıştır. Türkiye 1974’ten beri bir başka ülkenin topraklarının yüzde kırkını askeri işgal altında tutuyor. Bunu söylememden rahatsız mı olunuyor? Üzgünüm ama gerçek budur. Ve bunu Annan Planı ile (adadan askeri çekmek ve Kıbrıs’ı yeniden birleştirmek) Ankara’daki bugünkü iktidar mümessilleri de zımnen kabul etmişlerdir.
Şimdi Perinçek, sözcüsü olduğu grubun arzularını açıklıkla dile getirmiş. Ne diyor? Bu işi savaş çözer diyor! Buna katılıyor musunuz? Yanıt evetse, size kötü bir haberim var. Bu vatanseverlik falan değil. Bunun adına yayılmacılık derler.
Meselenin temeli, iyi ve kötü arasındaki ince çizgidir. Türkiye bugün Lausanne düzeninin temellerini dinamitliyor. Bunu velev ki Yunanistan yapsa bile, Ankara’nın Lausanne Antlaşması’na tüm gücüyle sahip çıkması gerekirdi. Neden mi? Lausanne Sèvres Antlaşması’nı geçersiz kılan metindi de ondan! Lausanne olmazsa, Sèvres geçerlidir. Türkiye kendi varlık garantisi olan Lausanne metninden sıkılmışa benziyor. Fakat bu metnin alternatifi ne, hiç düşünmüyor. Kimse kusura bakmasın ama bu çok zekice bir pozisyon değildir. Dahası, bu hukuken ve ahlaken de zayıf bir pozisyondur. Daha da önemlisi bu pozisyon tehlikelidir. Ne için? Türkiye’nin o çok değer verdiğini söylediği toprak bütünlüğü için.
Umarım Ankara’daki meczuplar ve bir avuç ikinci sınıf maceracı Enver Paşa profili subay ülkeyi ateşe atmaz.
Ο Αγγελος Συρίγος απαντά στις ερωτήσεις του Στέφανου Μάνου για τα ελληνοτουρκικά
Oλα ξεκίνησαν από τον Στέφανο Μάνο. Είχε απορίες για τα περίπλοκα ζητήματα σχετικά με το δίκαιο της θάλασσας, τη Χάγη, την ΑΟΖ και τα ελληνοτουρκικά. Απορίες τις οποίες επιχείρησε να λύσει τηλεφωνώντας επανειλημμένως στον Αγγελο Συρίγο. Ο καθηγητής, από την πλευρά του, προσπάθησε να απαντήσει με συνοπτικό τρόπο σε ερωτήματα, καθένα από τα οποία ήταν για διδακτορική διατριβή. Αυτός ο διάλογος είναι βέβαιο ότι ενδιαφέρει τους περισσότερους αναγνώστες της «Κ», γι’ αυτό και τον δημοσιεύουμε σήμερα.
Στέφανος Μάνος: Καταφεύγω σε εσάς με την ελπίδα ότι θα μπορέσετε να λύσετε μερικές απορίες που μου έχουν δημιουργηθεί σε σχέση με την ελληνοτουρκική διένεξη. Πριν από τις απορίες, πρέπει να σας ευχαριστήσω για την εξαιρετική δουλειά που κάνατε παρουσιάζοντας τις τουρκικές διεκδικήσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο σε 60 χάρτες. Χάρτες που μπορούν να εξηγήσουν τις διαφορές Ελλάδας – Τουρκίας. Εχω επανειλημμένως ζητήσει να εμφανίσει η Ελλάδα τις θέσεις της σε χάρτες. ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα, χωρικά ύδατα σε χάρτες και όχι με νομικές περιγραφές. Συγκεκριμένα και πρακτικά, όχι αόριστα και νομικά. Τελευταίο ήταν το άρθρο μου στην «Κ» της 8.3.2020. Χωρίς αποτέλεσμα όμως.
Από την κρίση των Ιμίων το 1996, η Τουρκία, κατασκεύασε συστηματικά μια θεωρία «γκρίζων ζωνών». Αμφισβήτησε την ελληνική κυριαρχία σε μια σειρά από μικρά βραχονήσια κοντά (πέρα όμως από τα 3 μίλια) στην τουρκική ακτή. Είναι σωστή η εκτίμησή μου ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών (αιγιαλίτιδα, υφαλοκρηπίδα) δεν μπορεί να γίνει αν προηγουμένως δεν ξεκαθαρίσει η κυριαρχία στα αμφισβητούμενα νησιά;
Αγγελος Συρίγος: Είναι απολύτως σωστή. Ολες οι οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών αρχίζουν από τις γραμμές βάσεως που βασίζονται στην ακτογραμμή των ηπειρωτικών και νησιωτικών εδαφών. Εάν αμφισβητείται η κυριαρχία επί κάποιων εδαφών, δεν είναι δυνατή η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Εάν εφαρμοσθεί η τουρκική θεωρία περί «γκρίζων ζωνών», αρχή οποιασδήποτε οριοθετήσεως θα πρέπει να είναι η διαπίστωση της κυριαρχίας των «αμφισβητούμενων» νησιών του Αιγαίου, οι ακτές των οποίων χρησιμοποιούνται ως γραμμές βάσεως. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και εάν συναινούσε η Τουρκία για επίλυση της διαφοράς για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, πρώτο θέμα προσφυγής θα έπρεπε να είναι η διαπίστωση της κυριαρχίας επί των νησιών. Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας θα ακολουθούσε ως δεύτερο θέμα.
ΣΤ. Μ.: Απέναντι από την Κρήτη και την Πελοπόννησο είναι η Λιβύη. Δεν πρέπει η Ελλάδα να επιδιώξει δραστήρια διαπραγμάτευση με τη Λιβύη για την οριοθέτηση ΑΟΖ; Αν η Λιβύη αρνηθεί, τι προβλέπει το διεθνές δίκαιο; Διαπραγματεύσεις με τη Λιβύη έχουν γίνει και στο παρελθόν. Χωρίς αποτέλεσμα. Εχω την εντύπωση ότι οι διαπραγματευτές ενεργούν με βασικό κίνητρο την αποφυγή ευθυνών. Ετσι οι διαπραγματεύσεις δεν τελειώνουν ποτέ, διότι έτσι τάχατες προστατεύονται τα εθνικά συμφέροντα. Αν είχαν τελειώσει δεν θα είχε χωθεί η Τουρκία με την «παλαβή» συμφωνία.
ΑΓΓ. Σ.: Την περίοδο 2007-2010 έγιναν τέσσερις γύροι διαπραγματεύσεων με τη Λιβύη. Προβλήματα στη διαπραγμάτευση προέκυψαν από δύο θέσεις των Λιβύων. Η μία αφορούσε τον κόλπο της Σύρτης, που κατά την Τρίπολη αποτελεί λιβυκά εσωτερικά ύδατα. Αυτό μετέφερε τη μέση γραμμή Λιβύης – Ελλάδας κατά μερικές δεκάδες μίλια βορειότερα. Η δεύτερη θέση αφορούσε την άρνηση οποιασδήποτε επήρειας των νησιών που βρίσκονται νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Μετά την τελευταία διμερή συνάντηση, οι Λίβυοι κατέθεσαν τον Οκτώβριο του 2010 κάποιες προτάσεις που μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών. Τρεις μήνες μετά, όμως, η Λιβύη εισήλθε σε εμφύλιο πόλεμο, κατάσταση στην οποία βρίσκεται μέχρι σήμερα. Δεν μπόρεσαν να διεξαχθούν νέες διαπραγματεύσεις. Υπό τις παρούσες συνθήκες είναι απίθανο η κυβέρνηση Σαράζ, που αναπνέει με τουρκικούς πνεύμονες, να δεχθεί να διαπραγματευθεί με την Ελλάδα. Ούτε υπάρχει στο διεθνές δίκαιο η δυνατότητα να πιεσθεί μια άλλη χώρα να προσφύγει στο διεθνές δικαστήριο. Οπότε τα πράγματα θα παραμείνουν βαλτωμένα.
ΣΤ. Μ.: Ο πρωθυπουργός έχει τονίσει πολλές φορές ότι είμαστε προσηλωμένοι στη διεθνή νομιμότητα, αλλά ότι η αυτοσυγκράτησή μας δεν πρέπει να οδηγήσει σε παρανόηση. Δεν υποκύπτουμε σε απειλές και εκβιασμούς. Καμία πρόκληση δεν θα μείνει αναπάντητη. Ενώ ισχυριζόμαστε ότι είμαστε προσηλωμένοι στη διεθνή νομιμότητα, όλως παραδόξως δεν αξιοποιούμε τις διατάξεις της, συστηματικά εδώ και χρόνια. Ενώ για τον ορισμό των χωρικών υδάτων μπορούμε να μετρήσουμε με αφετηρία ευθείες γραμμές που συνδέουν ακραία σημεία της ακτής, εμείς μετράμε ακολουθώντας τη φυσική ακτογραμμή. Περί αυτού είχα γράψει στο προαναφερθέν άρθρο της 8.3.2020 με σχετικό χάρτη. Στο ίδιο θέμα αφιερώσατε το 8ο κεφάλαιο της ειδικής έκδοσης της «Κ». Συμφωνείτε ότι πρέπει, χωρίς αναστολή ή καθυστέρηση, να ορίσουμε τις ευθείες γραμμές βάσης από τις οποίες, σε πρώτη φάση, θα επανακαθοριστούν τα όρια της αιγιαλίτιδας ζώνης;
ΑΓΓ. Σ.: Είναι σωστή η παρατήρησή σας. Για την Ελλάδα ο χρόνος στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας έχει «παγώσει» στο 1974. Ενώ το επικαλούμαστε διαρκώς, στην πραγματικότητα συμπεριφερόμαστε σαν να μην υπάρχει η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, ούτε και οι θεσμοί που τότε δημιουργήθηκαν. Το διεθνές δίκαιο αντιμετωπίζεται αμυντικά, υπό την έννοια μόνον της προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Η θάλασσα, όμως, είναι πλούτος για ένα κράτος. Για αυτόν τον λόγο όλα τα κράτη του κόσμου συνεδρίαζαν από το 1973 έως το 1982 για να δημιουργήσουν τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, που επεκτείνει τις αρμοδιότητες και τα δικαιώματά τους σε περισσότερες θαλάσσιες περιοχές και προστατεύει αποτελεσματικότερα το θαλάσσιο περιβάλλον. Η στρατηγική ειρηνικής επιλύσεως των ελληνοτουρκικών διαφορών δεν μπορεί να βασίζεται στην αποχή από την άσκηση των δικαιωμάτων που μας αποδίδει το διεθνές δίκαιο. Οι ευθείες γραμμές βάσεως είναι ένα πρώτο βήμα που πρέπει να γίνει σε όλες τις ηπειρωτικές και νησιωτικές ακτές μας. Θα προσέθετα και το κλείσιμο κόλπων βάσει των διατάξεων για το δίκαιο της θάλασσας. Επίσης, πρέπει να εκμεταλλευθούμε τη θαλάσσια πολιτική της Ε.Ε. βλέποντας τα θαλάσσια χωροταξικά. Εως τις 31 Μαρτίου 2021 είμαστε υποχρεωμένοι να εφαρμόσουμε τη σχετική οδηγία για την Ευρωπαϊκή Θαλάσσια Στρατηγική, που στοχεύει και στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και στην ήπια εκμετάλλευσή του.
Τo τουρκικό ψήφισμα περί casus belli
(Ιούνιος 1995)
«Οι ισορροπίες στην κοινή θάλασσα του Αιγαίου μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδος έχουν καθορισθεί με τη Συνθήκη της Λωζάννης της 24ης Ιουλίου 1923. Κατά την ημερομηνία αυτή τα χωρικά ύδατα και των δύο χωρών καθορίστηκαν ώς τρία ναυτικά μίλια […].
Η Ελλάδα, την 8η Οκτωβρίου 1936, επεκτείνοντας τα χωρικά της ύδατα στα έξι μίλια, απέκτησε το 43,68% του Αιγαίου. […] Ενώ, τα τουρκικά χωρικά ύδατα στο Αιγαίο, που επεκτάθηκαν σε 6 μίλια το 1964, αντιστοιχούν περίπου στο 7% του Αιγαίου. […]
Η Ελλάδα, τελευταίως, εξέφρασε την επιθυμία να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα δώδεκα μίλια, επωφελούμενη από ορισμένες διατάξεις της Συμβάσεως για το Δίκαιο της Θάλασσας, οι οποίες αναφέρονται, κατ’ αρχήν, σε ανοιχτές [δηλ. μη περίκλειστες] θάλασσες και ωκεανούς.
Σε περίπτωση που αυτό πραγματοποιηθεί, η Ελλάδα θα έχει στην κυριαρχία της το 72% του Αιγαίου. […]
Δεν είναι δυνατόν […] να αποδεχθεί η Τουρκία ότι θα διεξάγει τη θαλάσσια επικοινωνία της με τις ανοιχτές θάλασσες και τους ωκεανούς διά μέσου των ελληνικών χωρικών υδάτων. Η Τουρκία έχει ζωτικά συμφέροντα στο Αιγαίο. Η Τουρκική Εθνοσυνέλευση, αν και ελπίζει ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θα αποφασίσει την επέκταση των χωρικών υδάτων της στο Αιγαίο πέραν των έξι μιλίων, κατά τρόπο που θα διαταράξει την ισορροπία που καθορίσθηκε στη Λωζάννη, αποφάσισε να εκχωρήσει στην τουρκική κυβέρνηση όλες τις αρμοδιότητες, περιλαμβανομένων και αυτών που θα κριθούν αναγκαίες από στρατιωτική άποψη, για τη διατήρηση και υπεράσπιση των ζωτικών συμφερόντων της χώρας μας. Ακόμη δε [αποφάσισε] να γνωστοποιήσει [την εκχώρηση] αυτή με φιλικά αισθήματα στην ελληνική και την παγκόσμια κοινή γνώμη».
Η, ανά περιοχές, επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 μίλια
Στέφανος Μάνος: Το τελευταίο ζήτημα που θέλω να θίξω είναι αυτό των 12 μιλίων. Ποτέ δεν κατάλαβα την άποψη ότι η αντιμετώπιση του εύρους της αιγιαλίτιδας ζώνης πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ενιαίο πρόβλημα. Οτι για παράδειγμα δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε στο Ιόνιο χωρίς ταυτόχρονα να συμφωνήσουμε για το Αιγαίο διότι αυτό θα σήμαινε παραδοχή ότι το Αιγαίο ήταν διαφορετική περίπτωση. Ε, λοιπόν είναι διαφορετική περίπτωση, είτε αρέσει στους θεωρητικούς της διπλωματίας είτε όχι. Επειδή είναι διαφορετική πρέπει να την αντιμετωπίσουμε διαφορετικά για να υπηρετήσουμε τα συμφέροντα μας. Τώρα, χωρίς αναβολές. Συμφωνείτε να επεκταθεί η αιγιαλίτιδα ζώνη όλης της Κρήτης (τώρα) στα 12 μίλια; Στο ΒΔ τμήμα προς τα Αντικύθηρα να περιοριστεί το εύρος ώστε να παραμείνει δίαυλος ανοιχτής θάλασσας; Περιορίζω σε αυτή τη φάση την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 μίλια σε όλη την Κρήτη επειδή έχει ζωτική σημασία για την άμυνά της και την άμυνα της αμερικανικής βάσης στη Σούδα και επειδή προφανώς δεν παρεμποδίζει καθ’ οιονδήποτε τρόπο τη θαλάσσια επικοινωνία με τις ανοιχτές θάλασσες και τους ωκεανούς.
Αγγελος Συρίγος: Το σημαίνον είναι να μην εξαιρεθεί το Αιγαίο από την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Ο,τι θα συμβεί στις άλλες ελληνικές θάλασσες, θα πρέπει να γίνεται και στο Αιγαίο. Υπ’ αυτό το πρίσμα, σαφώς και συμφωνώ απολύτως μαζί σας για την επέκταση των χωρικών υδάτων με την προϋπόθεση ότι θα γίνει σε όλες τις ακτές της Κρήτης, δηλαδή και στο λιβυκό και στο Αιγαίο. Ως προς το θέμα του περάσματος στα Αντικύθηρα, θα πρέπει να λάβουμε τα μέτρα μας όχι μόνον στο συγκεκριμένο στενό αλλά και σε άλλα στενά, όπως αυτά ανάμεσα στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα, ούτως ώστε να διατηρήσουν το καθεστώς των ανοιχτών θαλασσών.
ΣΤ. Μ.: Με το ίδιο σκεπτικό, για την αμυντική προστασία των λιμένων Αλεξανδρούπολης, Καβάλας και Θεσσαλονίκης και επειδή δεν παρεμποδίζεται η θαλάσσια επικοινωνία, συμφωνείτε να επεκταθεί η αιγιαλίτιδα ζώνη από τα σύνορα με την Τουρκία στον Εβρο μέχρι έξω από τον Παγασητικό;
ΑΓΓ. Σ.: Χρειάζεται προσοχή, διότι η Τουρκία έχει χαρακτηρίσει αιτία πολέμου – casus belli, την τυχόν επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Η απειλή είναι παράνομη αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι την αγνοούμε. Πέραν της Κρήτης, ήμουν υπέρ της επεκτάσεως των χωρικών υδάτων γύρω από ολόκληρη την Πελοπόννησο. Θέτετε, όμως, τη στρατηγική διάσταση της προστασίας των τριών από τους πέντε σημαντικότερους λιμένες που έχουμε στο Αιγαίο. Οι άλλοι δύο είναι του Πειραιά και του Βόλου που για γεωγραφικούς λόγους είναι αρκετά προστατευμένοι. Δεδομένου ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων σε Αλεξανδρούπολη, Καβάλα και Θεσσαλονίκη δεν παρεμποδίζει τη θαλάσσια επικοινωνία, θα συμφωνούσα μαζί σας ότι είναι προτεραιότητα μαζί με την Κρήτη.
«Ελλάδα-Αλβανία, ένα αλλού, ακριβώς δίπλα μας» (Grèce-Albanie, un ailleurs tout à côté)
Για εμάς που δεν πήγαμε στην Αλβανία, μια λακωνική αλλά σουρεαλιστική περιγραφή
Του Quentin Girard, 23 Αυγούστου 2020, ηλεκτρονική Libération
Ελεύθερη μετάφραση, επεξεργασία και απεικόνιση
Αλκης Καλλιαντζίδης
Αναμνήσεις συνοριακών διαβάσεων, πραγματικών, φανταστικών ή φαντασμένων. Υπάρχει πάντα χρόνος για να ονειρευτείτε, όταν το ταξίδι γίνεται πολύπλοκο.
Ποια είναι η πρώτη εντύπωση σε μια χώρα ; Τα μικρο-πράγματα που σας διαμορφώνουν μια εικόνα, συχνά 
κλισαρισμένη και που στη συνέχεια χρειάζεται χρόνος για να απαλλαγείτε από αυτήν. Μεταξύ της Ελλάδας και της Αλβανίας, είναι δύσκολο να βρεθεί στην Ευρώπη μια μεγαλύτερη αντίθεση μέσα σε λίγα χιλιόμετρα. Πέρα από την ουρά αναμονής και τους ελέγχους, στην Κακαβιά, με το κίτρινο κτίσμα της να βλέπει στο δρόμο από την αλβανική πλευρά, το οποίο δεν έχουμε συνηθίσει έξω από την περίοδο του Κορωναιού, μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αυτής της μικρής εγκλωβισμένης χώρας, όλα είναι διαφορετικά.
Και τι βλέπουμε, όταν φεύγουμε από την Ελλάδα;
Τρακτέρ Μαθουσάλες και ολοκαίνουργιες μεγάλες λαμπιρίζουσες μαύρες Mercedes. Βενζινάδικα, που μόλις 
χτίστηκαν, και που έχουν ήδη εγκαταλειφθεί. Βρίσκονται σαν καθεδρικοί ναοί ενός 
εξαφανισμένου πολιτισμού (αυτός όλων των πετρελαιοειδών;). Πλυντήρια ρούχων χύμα, ανά δωδεκάδες, όπου νέοι άντρες χωρίς μπλούζες περιμένουν τον πελάτη, κρατώντας σταθερά τους λεπτούς εύκαμπτους σωλήνες από τους οποίους ρέει καθαρό νερό.
Μικρές Πολεμίστρες, ανά εκατοντάδες, που θυμίζουν τη δικτατορία του Enver Hoxha. Στον αυτοκινητόδρομο, 
άδειο μόλις πέσει το σκοτάδι, προς τη μεσαιωνική πόλη Gjirokastër, κρυμμένη μέσα 
στους λόφους, περνάμε μπροστά από τους Λαζαράτες. Είναι το επίκεντρο της παραγωγής της κάνναβης. Μας είπαν ότι εάν δεν θέλαμε να καταλήξουμε κομματάκια σε μικρές σακούλες ναρκωτικών, θα έπρεπε να αποφύγουμε να πάμε εκεί, ως αθώοι τουρίστες. Η αστυνομία προσπαθεί τακτικά να ανακτήσει τον έλεγχο. Μερικές φορές βγαίνουν και τα Καλάσνικοφ. Τρέμουμε.
Η Γερμανία είναι τάνκερ, δεν στρίβει πάντα γρήγορα
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣΟ Φρανσουά Εζμπούρ είναι σύμβουλος για θέματα Ευρώπης στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) και επί σειράν ετών στέλεχος στη Διεύθυνση Πολιτικού Σχεδιασμού του Κε ντ’ Ορσέ, εκ των συγγραφέων της Λευκής Βίβλου της Γαλλίας για την εθνική αμυντική πολιτική υπό τους προέδρους Νικολά Σαρκοζί (2007-08) και Φρανσουά Ολάντ (2012-13).
«Ενα τρένο μπορεί να κρύψει ένα άλλο τρένο» («Un train peut cacher un autre»), ήταν η πρώτη δημοφιλής γαλλική φράση που χρησιμοποίησε ο Φρανσουά Εζμπούρ στη συζήτησή μας, για να περιγράψει την περιπλοκότητα της γεωπολιτικής κατάστασης στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Η φράση αυτή χρησιμοποιείται για τις διαβάσεις των τρένων, ώστε να προειδοποιήσει όσους επιθυμούν να τις περάσουν ότι μπορεί να περνούν παραπάνω από μία αμαξοστοιχίες.
Ο κ. Εζμπούρ, σύμβουλος για θέματα Ευρώπης στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) και επί σειράν ετών στέλεχος στη Διεύθυνση Πολιτικού Σχεδιασμού του Κε ντ’ Ορσέ, εκ των συγγραφέων της Λευκής Βίβλου της Γαλλίας για την εθνική αμυντική πολιτική υπό τους προέδρους Νικολά Σαρκοζί (2007-08) και Φρανσουά Ολάντ (2012-13), και εκ των υποστηρικτών του Εμανουέλ Μακρόν, εκτιμά ότι «το ελληνοτουρκικό “τρένο” βρίσκεται στο κέντρο της δράσης», επικαλύπτοντας τις υπόλοιπες εξελίξεις στην περιοχή.
Στην ερώτησή μας αν η ενέργεια αποτελεί κεντρικό στοιχείο στην κρίση της Ανατολικής Μεσογείου, απαντά «είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο γύρω από την Κύπρο», ωστόσο εκτιμά ότι η κινητοποίηση της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια «είναι πολιτική» και έχει απόλυτη σχέση με τον ρόλο που επιθυμεί να διαδραματίσει ως χώρα που εκπροσωπεί κατά κύριο λόγο το πολιτικό Ισλάμ. «Ακριβώς ίδια είναι η κατάσταση και στη Λιβύη, όπου από τη μια πλευρά υπάρχουν οι Μουσουλμάνοι Αδελφοί και οι Σαλαφιστές», αναφέρει.
Για τον Φρανσουά Εζμπούρ είναι ξεκάθαρο ότι αν η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν αποκτήσει ενοποιημένη φωνή έναντι της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, τότε δεν θα μπορέσει να προχωρήσει παρακάτω γενικότερα. «Προς το παρόν, η Ε.Ε. είναι διχασμένη. Αν η Ε.Ε. δεν μπορεί να συμφωνήσει στην προστασία των μελών της, τότε δεν θα κατορθώσει να συμφωνήσει σε τίποτε άλλο».
Στην ερώτηση αν θεωρεί ότι η Γερμανία μπορεί να προχωρήσει σε μια πιο ευρωπαϊκή στάση και να υιοθετήσει απόψεις πιο κοντά στην ανάγκη για υπεράσπιση της Ελλάδας και της Κύπρου έναντι της Τουρκίας, ο Εζμπούρ εμφανίζεται αισιόδοξος. «Είδατε τι συνέβη με το Ταμείο Ανάκαμψης. Αν σας έλεγα πριν από πέντε μήνες, στην αρχή της κρίσης της πανδημίας, ότι η Γερμανία θα ανάγκαζε τους Ολλανδούς, τους Σουηδούς και άλλους ότι η Ε.Ε. πρέπει να αντλήσει χρήματα από τις κεφαλαιαγορές εκ μέρους των κρατών-μελών, θα με λέγατε ονειροπόλο. Κι όμως, μέσα σε λίγους μήνες οι Γερμανοί άλλαξαν τη βασική θέση τους ριζικά. Δεν δέχθηκαν απλά τις γαλλικές απόψεις, αλλά τις υπερασπίστηκαν», λέει ενδεικτικά ο κ. Εζμπούρ, ο οποίος, μάλιστα απέδωσε αυτή την εξέλιξη στο γεγονός ότι ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν μίλησε «παραδόξως με τους πάντες», ώστε να πειστεί η γερμανική πλευρά ότι δεν επρόκειτο για μια γαλλική προσπάθεια ώστε «ο βορράς να πληρώσει για τον νότο». «Και όλα αυτά συνέβησαν γρήγορα», πρόσθεσε ο κ. Εζμπούρ.
«Στο θέμα της Ανατολικής Μεσογείου δεν αισθάνθηκα καθόλου χαρούμενος όταν είδα την πρώτη ανακοίνωση του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών που αντιμετώπιζε την Ελλάδα σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που αντιμετώπιζε την Τουρκία», συνέχισε ο κ. Εζμπούρ, ο οποίος και υπογράμμισε: «Η Ελλάδα δεν είναι πια η Ελλάδα της ευρωπαϊκής κρίσης. Η αίσθηση ότι η Ελλάδα είναι ένας εποικοδομητικός παίκτης και όχι μεγάλο οικονομικό πρόβλημα, δεν ήταν πάντα κατανοητό με την ίδια ταχύτητα σε όλες τις πρωτεύουσες. Νομίζω, ωστόσο, ότι στο Βερολίνο το καταλαβαίνουν πια αυτό».
«Δεν απελπίζομαι»
Επιστρέφοντας στο αρχικό, αισιόδοξο μήνυμά του, ο κ. Εζμπούρ επισημαίνει ότι δεν απελπίζεται. Θεωρεί ότι «υπάρχει δυνατότητα να κάνουμε τους Γερμανούς να μετακινηθούν από τη θέση τους που βλέπουν τους παίκτες αυτής της κρίσης σαν να ήταν όλοι τρίτα μέρη, αλλά να αντιληφθούν ότι όταν ένα μέλος της Ε.Ε. έχει πρόβλημα, αυτό είναι πρόβλημα για όλη την Ενωση». Για τον Εζμπούρ οι αντιδράσεις της ελληνικής σύνδεσης της Ανατολικής Μεσογείου με τη Λευκορωσία στις πρόσφατες συνεδριάσεις των ευρωπαϊκών οργάνων δεν έγιναν δεκτές με «κραυγές οργής» από το Βερολίνο.
«Η Γερμανία είναι ένα σούπερ τάνκερ. Δεν στρίβει πάντα πολύ γρήγορα. Αλλά όταν η πραγματικότητα αλλάζει, το ΝΑΤΟ δεν είναι πια παίκτης, τότε πρέπει να δούμε την Ε.Ε. να μετατρέπεται σε ένα εντελώς διαφορετικό “γεωπολιτικό ζώον”», (σ.σ. προφανώς με την αριστοτελική έννοια), σημειώνει. Για τον έμπειρο Γάλλο ειδικό στην ερώτηση «ναι, αλλά τι γίνεται τώρα;», η απάντηση είναι απλή. «Οι Γερμανοί θα πρέπει να αποφασίσουν αν δρουν στη βάση της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης ή όχι. Κατά τη διάρκεια του Brexit, οι Βρετανοί προσπάθησαν να ασκήσουν πίεση στην Ιρλανδία, αλλά το σύνολο της Ε.Ε. στάθηκε δίπλα της. Πρέπει να γίνει το ίδιο», διευκρινίζει.
Ο κ. Εζμπούρ επιμένει ιδιαίτερα στην ανάγκη η Ε.Ε. να αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ ως ο κατεξοχήν πολυμερής οργανισμός επίλυσης των διαφορών στην περιοχή. Οπως λέει, η «τουρκική φιλοδοξία» είναι ο βασικός λόγος διαταραχής των ισορροπιών στην περιοχή και υπενθυμίζει το περιστατικό ανάμεσα σε γαλλική και τουρκική φρεγάτα στα ανοιχτά της Λιβύης. «Η γαλλική αντίδραση ήταν η κατάλληλη. Κατήγγειλε την παρενόχληση στο ΝΑΤΟ. Φυσιολογικά. Το ΝΑΤΟ αρνήθηκε στην πράξη να ασχοληθεί σοβαρά με την υπόθεση.
Το ΝΑΤΟ και στην περίπτωση του ελληνοτουρκικού συμπλέγματος, έχει αποσύρει τον εαυτό του ως παίκτη. Το φόρουμ του ΝΑΤΟ δεν είναι συνηθισμένο, όσο θα μπορούσε, να προσπαθεί και να μειώνει τις εντάσεις», λέει ο Εζμπούρ και προσθέτει ότι «οι Γάλλοι έχουν μάθει το μάθημά τους, ότι όταν χρειάζεσαι το ΝΑΤΟ, το ΝΑΤΟ δεν είναι εκεί». Αυτή η πραγματικότητα, συνεχίζει, εκ των πραγμάτων μεταφέρει την Ε.Ε. στο μέτωπο σε όρους πολυμέρειας. «Και το βασικό έργο της Ε.Ε., είναι να προσπαθήσει να υποστηρίξει τα μέλη της», κατά τον Φρανσουά Εζμπούρ.
Η Μεσόγειος και οι ΗΠΑ
Στο ζήτημα της Λευκορωσίας, ο Φρανσουά Εζμπούρ παρατηρεί ότι η Ελλάδα κινήθηκε «με ασυνήθιστο, αλλά όχι ακατάλληλο» τρόπο, εκτιμώντας πως όλη η υπόθεση της τουρκικής επιθετικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και η στάση της Ευρώπης «θα μπορούσαν να είναι ο καταλύτης της προόδου ή της κατάρρευσης του πυλώνα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας της Ευρωπαϊκής Ενωσης». Για τον αμερικανικό παράγοντα ο κ. Εζμπούρ είναι ιδιαιτέρως σκεπτικός για το μέγεθος της δέσμευσής του στην περιοχή, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. «Αν επανεκλεγεί ο Τραμπ, τότε η έλλειψη αμερικανικής ηγεσίας θα επηρεάσει κι άλλο την κατάσταση της Ανατολικής Μεσογείου, και το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει να μην είναι σημαντικός παίκτης στην κρίση. Αν αναδειχθεί το δίδυμο Τζο Μπάιντεν – Κάμαλα Χάρις, τότε ίσως δούμε την επιστροφή των Αμερικανών ως ενεργών παικτών στην Ανατολική Μεσόγειο». Ωστόσο, σημειώνει ότι ακόμα και με Μπάιντεν/Χάρις, «βασική θα παραμείνει η κινεζική προτεραιότητα». Η στάση των Μπάιντεν/Χάρις «θα είναι εποικοδομητική, αλλά με περιορισμένη δράση. Θα έκανε τη ζωή μας ευκολότερη. Κάτι που σημαίνει ότι, εκ των πραγμάτων, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να μάθουμε να εργαζόμαστε μαζί και όχι ξεχωριστά». Ο κ. Εζμπούρ βρίσκει ότι στην περιοχή της Μεσογείου η Ιταλία έχει σαφώς διαφορετική, πιο εποικοδομητική, στάση από το παρελθόν, κάτι το οποίο αποδίδει και στη γαλλική συνειδητοποίηση ότι δίχως ευθυγράμμιση με τη Ρώμη, την Αθήνα και τη Μαδρίτη, δύσκολα μπορούν να επιτευχθούν κοινοί στόχοι.
“Καθημερινή”
Ο Τζο Μπάιντεν και η Ελλάδα
ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣH συζήτηση άρχισε ήδη για το τι θα σημάνει για τα ελληνικά συμφέροντα μια κυβέρνηση Μπάιντεν. Ολα δείχνουν ότι ο Τραμπ θα χάσει, αλλά κανείς δεν πρέπει να τον υποτιμά.
Ο Μπάιντεν και η ομάδα του στον Λευκό Οίκο θα είναι οπωσδήποτε μια επιστροφή στην κανονικότητα. Ο ίδιος γνωρίζει πάρα πολύ καλά τα θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος εδώ και αρκετές δεκαετίες και είχε τοποθετηθεί υπέρ των ελληνικών θέσεων σε κρίσιμες στιγμές. Γνωρίζει όμως και πρόσωπα, πράγμα πολύ σημαντικό. Θα υπάρχουν, για πρώτη φορά έπειτα από καιρό, ισχυροί Ελληνοαμερικανοί που θα μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο και να μιλήσουν στον ίδιο ή στην αντιπρόεδρό του.
Αυτή είναι μία σημαντική διαφορά από τον Τραμπ. Οταν εξελέγη, καλλιεργήθηκαν ψευδαισθήσεις πως η Ελλάδα θα είχε πρόσβαση μέσω του πρώτου του προσωπάρχη, ο οποίος ήταν ελληνοαμερικανικής καταγωγής, και διαφόρων άλλων διαττόντων αστέρων. Τελικά κανείς δεν μπόρεσε να έχει απευθείας πρόσβαση στο Οβάλ Γραφείο και ο ελληνικός λογαριασμός ανατέθηκε εντελώς τυπικά στον αντιπρόεδρο Πενς. Πράγμα παράδοξο αν αναλογιστεί κανείς ότι μεγάλη μερίδα ομογενών ψήφισαν τον Τραμπ.
Πέραν του ίδιου του Μπάιντεν, όμως, και η ομάδα που θα χειριστεί θέματα εθνικής ασφαλείας έχει εμπειρία από την περιοχή μας και γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα. Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ Νίκ. Μπερνς ενδέχεται να αναλάβει κρίσιμο ρόλο στον Λευκό Οίκο ή στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Το ίδιο οι Τόνι Μπλίνκεν και Φιλ Γκόρντον, που έχουν χειριστεί τον φάκελο της περιοχής. Ακόμη και για τον νυν πρέσβη Τζέφρεϊ Πάιατ ακούγεται ότι ενδέχεται να αναλάβει κάποια σημαντική θέση στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε το αρνητικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί για τον Ερντογάν μετά τις πολλές και βίαιες επιθέσεις στον Μπάιντεν. Ο Ερντογάν έχει βάλει όλα του τα χαρτιά στον Τραμπ, χωρίς ιδιαίτερη κομψότητα ή ευελιξία…
Θα πρέπει λοιπόν να περιμένουμε θαύματα; Προφανώς και όχι. Οι καμπάνες χτύπησαν σε μερικές εκκλησίες όταν εξελέγη ο Τζίμι Κάρτερ, καθώς κάποιοι θεώρησαν ότι θα στραφεί εναντίον της Αγκυρας. Από τότε μάθαμε ότι άλλο οι προεκλογικές δεσμεύσεις και άλλο η άσκηση εξωτερικής πολιτικής με βάση μηχανισμούς και συμφέροντα.
Εκεί όμως έγκειται και η μεγάλη διαφορά. Η Αμερική, εάν εκλεγεί ο Μπάιντεν, θα είναι μια προβλέψιμη χώρα. Ο Ελληνας πρωθυπουργός θα ξέρει, σε μια ώρα ανάγκης, ποιον θα πάρει τηλέφωνο και –περίπου– τι θα ακούσει. Διότι ο Τραμπ κατάφερε να εκπλήξει και τους δύο Ελληνες ηγέτες που τον γνώρισαν. Στον έναν είπε ότι «ήταν κακή ιδέα να μείνετε στο ευρώ, έπρεπε να είχατε βγει» και στον άλλον ότι «δεν είναι κακή ιδέα να υπάρξει ένα θερμό επεισόδιο». Και τις δύο, φορές οι Αμερικανοί αξιωματούχοι που κάθονταν γύρω από το τραπέζι κοιτούσαν αμήχανα το ταβάνι…
“Καθημερινή”
Ολόκληρη η συνέντευξη του Ηλία Λεοντάρη, για την ανάγκη ενίσχυσης της Εθνικής Φρουράς Κύπρου
- Η Τουρκία προκαλεί και η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο κλιμακώνεται διαρκώς. Θεωρείτε πιθανή μία πολεμική σύρραξη ή ένα θερμό επεισόδιο μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας;
Υπό τις παρούσες συνθήκες την πολεμική σύρραξη με τη συμβατική της μορφή/διάσταση, ως απίθανη, καθότι επιδίωξη της Τουρκίας είναι η συνεχής φθορά του αντιπάλου (σ’ όλους τους τομείς) και η αναίμακτη, κατά το δυνατόν, επιτυχία/υλοποίηση των στόχων της.
Έχω αναφέρει σε διάφορες ομιλίες μου ότι ένα πόλεμος «Υβριδικός και Πολυχωρικός» της Τουρκίας βρίσκεται σ’ εξέλιξη τα τελευταία 46 χρόνια κατά της Ελλάδος και της Κύπρου.
Απ’ αυτόν τον διαρκή πόλεμο λείπει η διάσταση του συμβατικού πολέμου (δηλαδή η χρήση οπλικών συστημάτων και μέσων), ωστόσο η Τουρκία αξιοποιεί τις επιχειρησιακές αυτές δυνατότητες ως μέσο πίεσης και άσκησης εξωτερικής πολιτικής.
Ο Ερντογάν φαίνεται να ακολουθεί το ρητό «Τας νίκας άνευ αίματος ποιείσθαι/Να νικάς αναίμακτα». (Πιττακός ο Μυτιληναίος, 650-570 π.Χ.εκ των 7 σοφών της Αρχαίας Ελλάδας).
Εκτιμώ λοιπόν, ότι δεν θα επιδιώξει ή μάλλον θα αποφύγει με κάθε τρόπο μια τέτοια εμπλοκή καθότι γνωρίζει ότι οι συνέπειες/το κόστος της θα είναι δυσανάλογο των «κερδών».
Σ’ ότι αφορά στο «Θερμό Επεισόδιο» και παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει σαφής ορισμός του θερμού επεισοδίου, εκτιμώ ότι ο κίνδυνος να εξελιχθεί σε «θερμό» επεισόδιο μια κρίση θα υπάρχει όσο υπάρχει η παραβατική συμπεριφορά, επιθετικότητα, δυσπιστία και καιροσκοπική τακτική της Τουρκίας για τη δημιουργία τετελεσμένων ή της απόκτησης του οιουδήποτε διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος.
Άλλωστε θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι όταν εξελίσσεται μια κατάσταση, στην οποία εμπλέκονται πολλοί δρώντες, είναι θέμα μιας άστοχης κίνησης, ενός εσκεμμένου ή όχι λάθους, ή ακόμη και μιας μεθοδευμένης σειράς ενεργειών που μπορούν να την κλιμακώσουν και να ξεφύγει από τον έλεγχο των υπευθύνων.
- Ποια πιστεύετε ότι πρέπει να είναι η στάση της Ελλάδας σε αυτή την επιθετική πολιτική της Τουρκίας και τις καθημερινές προκλήσεις σε όλα τα επίπεδα;
Η στάση της Ελλάδος μορφοποιήθηκε, κατά ένα αποδοτικό τρόπο στο «προτελευταίο επεισόδιο» της συνεχιζόμενης κρίσης. Είδαμε την εκπομπή ενός ισχυρού και σαφούς μηνύματος, στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του οποίου διακρίνονταν η αποφασιστικότητα, η ανάληψη προληπτικών ενεργειών, ο περιορισμός των δηλώσεων και της «πολυφωνίας» στον κύκλο των αρμοδίων, καθώς και η μαζική κινητοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων με το μικρότερο δυνατό αποτύπωμα.
Αυτή η εικόνα έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση και ασφαλώς η Τουρκία έλαβε το μέρος του μηνύματος που της αναλογεί.
Καταλάβαμε επίσης και εμείς, θέλω να πιστεύω, ότι η πολιτική της ψυχραιμίας και του κατευνασμού δεν αποδίδει με την Τουρκία και θα πρέπει να ακολουθήσουμε και διαφορετικές τακτικές.
Αξίζει να επισημάνω ότι η αναβλητικότητα των αρμοδίων, για δεκαετίες, έδωσε τη δυνατότητα στον Ερντογάν να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό πλέγμα συνθηκών, καταστάσεων, δεδομένων και τετελεσμένων για την Τουρκία.
Η τακτική που ακολουθήθηκε από την Ελλάδα σ’ αυτήν την κρίση πρέπει να βελτιωθεί και να αποτελέσει τον άξονα του στρατηγικού σχεδιασμού, των στόχων μας και της δράσης μας.
Πρέπει να ανακτήσουμε την πρωτοβουλία των κινήσεων για να ισοσκελίσουμε την απώλεια του χρόνου που χάθηκε, όχι τόσο ως προς τη χρονική διάρκεια αλλά κυρίως ως προς τη χρονική στιγμή που έπρεπε να έχουν γίνει κάποιες ενέργειες στο παρελθόν.
- Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα για μία δυναμική απάντηση σε μια επιθετική ενέργεια της Τουρκίας με βάση και το ισοζύγιο δυνάμεων των δύο χωρών;
Στόχος των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων παραμένει η Α Π Ο Τ Ρ Ο Π Η. Η αποφασιστικότητα της ηγεσίας υποχρέωσε τον Ερντογάν να αντιληφθεί ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση θα ήταν σε βάρος του και έτσι κατάλαβε….!! «με τη φωτιά δεν παίζουμε»… και κάθε επεισόδιο θα πρέπει να θεωρείται «θερμό».
Η αλλαγή της στάσης του Ερντογάν ήταν αποτέλεσμα του ηχηρού μηνύματος που έλαβε, και το τονίζω «η αποτροπή πέτυχε, δεν έτυχε».
Θεωρώ ότι στόχος της Ελλάδος, όπως και κάθε κράτους, είναι να αποφύγει μια τέτοια εξέλιξη που θα οδηγούσε σε πολεμική σύρραξη.
Στην υποθετική ερώτηση όμως, αν αυτό συνέβαινε, ή αν αυτό ήταν η «εσχάτη» λύση/επιλογή, η απάντηση είναι ΝΑΙ, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί νικηφόρα σε μια τέτοια περίπτωση.
Σ’ ότι αφορά στο ισοζύγιο δυνάμεων, είναι μία παράμετρος η οποία συνίσταται από αριθμητικά και ποιοτικά στοιχεία. Οι αριθμοί έτσι κι αλλιώς δεν ήταν ποτέ με το μέρος του ελληνικού έθνους. Ήταν πάντα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, σε συνδυασμό με την τακτική που έκαναν τη διαφορά και έφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
- Τι θα σήμαινε μία πολεμική σύρραξη μεταξύ Ελλάδας- Τουρκίας για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου; Θα επέτρεπαν ποτέ οι ΗΠΑ και η ΕΕ μια τέτοια σύρραξη πιστεύετε;
Πολεμική σύρραξη γενικά, σημαίνει Κ Α Τ Α Σ Τ Ρ Ο Φ Η. Κι αυτό έχει αποδειχθεί στα πρόσφατα γεγονότα της Μέσης Ανατολής (Λίβανος, Ιράκ, Συρία κλπ).
Όταν όμως έχεις να αντιμετωπίσεις γείτονες τύπου «Τουρκίας» θα πρέπει να επιδιώκεις την αποτροπή, ως επιλογή, αλλά θα πρέπει ταυτόχρονα να είσαι έτοιμος κάθε στιγμή, δηλαδή ΤΩΡΑ και όχι «αν ποτέ χρειασθεί».
Σε μια τέτοια περίπτωση δε βλέπω καμία εμπλοκή της ΕΕ, τόσο λόγω νομικού πλαισίου και έλλειψης ευρωπαϊκής δυνατότητας συλλογικής άμυνας αλλά και λόγω των ατομικών/διμερών συμφερόντων πολλών ευρωπαϊκών χωρών με την Τουρκία. Κι αυτό έχει διαφανεί από τη μέχρι τώρα στάση των ευρωπαίων απέναντι στην Τουρκία και την προκλητική της στάση στη Μεσόγειο και στο Αιγαίο, χωρίς εξαιρούνται η Λιβύη και η Συρία.
Στην περίπτωση των ΗΠΑ θα έβλεπα μια «πυροσβεστική» εμπλοκή της.
Ωστόσο θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι οι κάθε είδους «μεσάζοντες» θέτουν και αυτοί τους δικούς τους όρους.
Ειπώθηκε ότι ήταν θετική η κίνηση/παρέμβαση της Γερμανίας !!!και συμπληρώνω, ότι δεν ήταν τυχαία και η επίσκεψη της ΥΠΕΞ της Ισπανίας στην Άγκυρα και την Αθήνα.
Ασφαλώς και ήταν θετική η κίνηση ….αλλά γι’ αυτούς και μερικούς ακόμη ευρωπαίους που έχουν επιχειρήσεις και εμπορικές σχέσεις με την Τουρκία. Έτσι δε θα υποχρεωθούν να ψηφίσουν κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας.
Γι’ αυτό επαναλαμβάνω, δε μας χρειάζονται «μεσάζοντες». Χρειαζόμαστε ασφαλώς ειλικρινείς και ισχυρές συμμαχίες και συνεργασίες που θα στοχεύουν στον ίδιο προορισμό και θα εξυπηρετούν το αμοιβαίο συμφέρον.
- Μια εκτόνωση της κρίσης και ένας διάλογος των δύο χωρών πιστεύετε ότι θα ήταν διπλωματική ήττα για την Ελλάδα;
Η εκτόνωση της κρίσης με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αργά ή γρήγορα, θα έρθει.
Ζητούμενο όμως παραμένει, το καθεστώς των συνθηκών υπό τις οποίες θα οδηγηθούμε ή θα αποφασίσουμε να συμμετάσχουμε σ’ ένα διάλογο, που θα ακολουθήσει την εκτόνωση.
Για να αποφύγουμε μια τέτοια δυσμενή εξέλιξη θα πρέπει να έχουμε:
- οριοθετήσει το πλαίσιο των Εθνικών μας Στόχων και Συμφερόντων.
- περιγράψει την Τελική Επιθυμητή Κατάσταση.
- κατανοήσει ότι το Διεθνές Δίκαιο προσφέρει ένα πλαίσιο κανόνων. Λόγω όμως της απουσίας μηχανισμού εφαρμογής ή επιβολής των, καθίσταται ανενεργό ή εφαρμόζεται κατά το δοκούν στη βάση της στρατιωτικής ισχύος, της έκτασης και του μεγέθους του πληθυσμού της χώρας.
- προσδιορίσει το επίπεδο φιλοδοξίας μας και των προσδοκιών μας.
- ορίσει τι θα είναι επιτυχία. Διαφορετικά κάθε αποτέλεσμα θα μπορούσε να «βαπτισθεί» ως επιτυχία, κατά τον κανόνα «το μη χείρον βέλτιστον».
Ο διάλογος και οι ανοικτοί δίαυλοι επικοινωνίας αποτελούν την καλύτερη επιλογή, όταν απορρέουν από το σεβασμό των αρχών καλής γειτονίας, αποδοχής των προνοιών διμερών και πολυμερών συμφωνιών και συμβάσεων.
Για αυτό θα επαναλάβω ότι είμαι ιδιαίτερα επιφυλακτικός με τους «κάθε είδους μεσάζοντες» και εδώ βρίσκουν το ρόλο τους και οι «κόκκινες γραμμές» και μ’ αυτές σε σέβονται «φίλοι και εχθροί». Με αυτές τις προϋποθέσεις δεν θα υπάρχει ήττα.
- Η επιθετικότητα της Τουρκίας ξεκινά από την Κύπρο με εισβολή στην ΑΟΖ της. Ακούγεται έντονα η άποψη ότι θα έπρεπε η Ελλάδα να αντιδρούσε εμπράκτως σε αυτής την τουρκική ενέργεια. Πώς το σχολιάζετε;
Θα συμφωνήσω μαζί σας ότι η επιθετικότητα της Τουρκίας έχει ως επίκεντρο την Κύπρο. Θα μπορούσα να πω ότι, γεωγραφικά και όχι μόνο, η Κύπρος είναι ένα εμπόδιο στα σχέδιά της. Η Τουρκία θεώρησε ότι πέτυχε το στόχο της με την εισβολή του 1974 και την υλοποίηση της μιας εκ των πέντε επιλογών/προτάσεων του Nihat Erim, ήτοι τη χάραξη της γραμμής, όπου έβλεπε το γεωγραφικό όριο της διχοτόμησης της νήσου.
Οι σημερινές συνθήκες όμως και κυρίως τα ενεργειακά κοιτάσματα στη θαλάσσια περιοχή της ΑΟΖ της Κύπρου, έχουν διαμορφώσει νέα δεδομένα από τα οποία εκπορεύεται ή στηρίζεται η συνολική ενεργειακή πολιτική της Τουρκίας στη Μεσόγειο. Ίσως οι σημερινές επιδιώξεις της να διευκολύνονται από την επιλογή, της «Μη Λύσης», και διαρκώς εφευρίσκει προσκόμματα για την αποφυγή λύσης του Κυπριακού.
Σ’ ότι αφορά στην εμπλοκή της Ελλάδος για την απαγόρευση των τουρκικών ενεργειών που οδηγούν στην παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), θεωρώ ότι αυτή υλοποιείται στο διπλωματικό και πολιτικό πεδίο μέσω της διαρκούς συνεργασίας Αθηνών και Λευκωσίας, και των άλλων διμερών, τριμερών-πολυμερών σχημάτων που έχουν αναπτυχθεί και φαίνεται ότι αποδίδουν, καθώς και των αντίστοιχων οργάνων της ΕΕ και των ΗΕ.
Σ’ ότι αφορά στη στρατιωτική εμπλοκή της Ελλάδος, στην υπόθεση της ενέργειας και των θαλάσσιων ερευνών, εκτιμώ ότι θα μπορούσε να αξιολογηθεί η δυνατότητα ή και η χρησιμότητα μιας τέτοιας εμπλοκής, αν υπήρχε ανάλογο αίτημα από την Κυπριακή Δημοκρατία. Τέτοιο θέμα, όπως είναι γνωστό, δεν υπάρχει και επιπλέον είναι δεδηλωμένη η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι δεν επιθυμεί τη στρατικοποίηση της διαδικασίας των ερευνών και εκμετάλλευσης των ενεργειακών αποθεμάτων.
Αν εννοείτε την εμπλοκή της Ελλάδος σε μια ένοπλη ενέργεια της Τουρκίας κατά της Κύπρου, αυτή είναι επίσης δεδηλωμένη και σ’ αυτό το πλαίσιο κινείται η συνεργασία των Ενόπλων Δυνάμεων των δύο χωρών.
Κρίνω ωστόσο απαραίτητο να επαναλάβω κάτι που είπα πρόσφατα σε μια άλλη μου συνέντευξη. «Δεν μπορεί και δε θα υπάρξει άλλος Αττίλας. Οι συνθήκες είναι διαφορετικές σε πολιτικό και στρατιωτικό πεδίο. Η Τουρκία αυτό που ήθελε να πετύχει εδαφικά στην Κύπρο, το έκανε το 1974».
Αυτό όμως δεν επιτρέπει τον οποιοσδήποτε εφησυχασμό από την πλευρά μας. Είναι επιτακτική ανάγκη για την Κυπριακή Δημοκρατία να διατηρεί και να συντηρεί την Εθνική Φρουρά σε υψηλό επίπεδο επιχειρησιακών δυνατοτήτων και ετοιμότητας.
- Ποια πιστεύετε ότι θα είναι η κατάληξη όλης αυτής της έντασης με την επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας; Ποια η εκτίμηση σας;
Εκτίμηση για αλλαγή στάσης του Ερντογάν δεν είναι εφικτή, κατά τη γνώμη μου, αυτή την περίοδο.
Αν υπάρχει κάτι που ο Ερντογάν δε μπορεί να ανεχθεί, είναι το αίσθημα της «ήττας» ή της λειτουργίας υπό πίεση, γι’ αυτό θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για μια πιο επιθετική στάση σ΄ όλα τα επίπεδα.
Θεωρώ επίσης ότι ο Ερντογάν νοιώθει «τραυματισμένος» τόσο στο διεθνές περιβάλλον όσο και στο εσωτερικό της χώρας και αναζητά τρόπους και ευκαιρίες να ανακτήσει τον έλεγχο και να οδηγηθεί προς τις εκλογές, οι οποίες ενδεχομένως να είναι και πρόωρες, ώστε να διασφαλίσει την επανεκλογή και να είναι αυτός που θα δεχθεί, ως Σουλτάνος, τις τιμές των εορταστικών εκδηλώσεων που ήδη προγραμματίζει για το 2023.
Συμπερασματικά, δεν αναμένω κάτι, στο προσεχές μέλλον, που θα σημάνει «την αλλαγή του κόσμου», όσο έχουμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το είδος της καιροσκοπικής και αναθεωρητικής πολιτικής, που ακολουθεί η Τουρκία.
- Πού πιστεύετε ότι πρέπει να ενισχυθεί η ΕΦ; Είχατε οποιεσδήποτε προτάσεις για εξοπλισμούς που έπρεπε να αγορασθούν;
Είναι γεγονός ότι από την εποχή του Αειμνήστου Προέδρου Γλαύκου Κληρίδη υπήρξε ένα μεγάλο χρονικό κενό στην ανανέωση ή την ενίσχυση των οπλικών συστημάτων και των μέσων της ΕΦ.
Φθάσαμε στο 2015 για να γίνει η παραγγελία και να ολοκληρωθεί η παραλαβή, του πρώτου ΠΑΘ, το Δεκ 2017. Και παρότι η μελέτη προέβλεπε τρία σκάφη, μέχρι και σήμερα έχουμε μείνει στο ένα. Στα μέρη μου λέγεται «ένα, ίσον κανένα». Εκτιμώ δε, ότι πέρα από το επιχειρησιακό, το οικονομικό όφελος θα ήταν αρκετά υψηλό αν η παραγγελία περιλάμβανε τρία πλοία.
Την περίοδο 2017-2019 ακολούθησε η υπογραφή κάποιων άλλων συμβάσεων πού αφορούσαν στην προμήθεια ή και στην αναβάθμιση υφισταμένων Οπλικών Συστημάτων και ευτύχησα να δω τις πρώτες παραλαβές αυτών των μέσων στον τελευταίο χρόνο της υπηρεσίας μου στο νησί και στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Στην ουσία του ερωτήματός σας, θεωρώ ότι βαρύτητα θα πρέπει να δοθεί στη βελτίωση της Αεροναυτικής Διάστασης της ΕΦ, συμπεριλαμβανομένης της Έγκαιρης Προειδοποίησης και της Αντιαεροπορικής Άμυνας.
Είναι καιρός όμως να εξετασθεί και η ένταξη στην Πολεμική Αεροπορία της ΕΦ ενός αριθμού Ελαφρών Επιθετικών και Μεταγωγικών Αεροσκαφών και να ενισχυθεί το Πολεμικό Ναυτικό σύμφωνα με τις υπάρχουσες μελέτες που αφορούν στα πλοία, στα μέσα επιτήρησης και θαλάσσιας αποτροπής αλλά και τα έργα υποδομής στην ξηρά.
Ο στρατός ξηράς ασφαλώς και έχει κι αυτός τις ανάγκες του στην Α/Τ Άμυνα, την Μηχανοκίνηση των Μονάδων, την αναβάθμιση των Αρμάτων Μάχης, τις Επικοινωνίες, την Κυβερνοάμυνα και τον Ηλεκτρονικό Πόλεμο καθώς και στα Μέσα Επιτήρησης.
Ωστόσο θεωρώ επιβεβλημένη, ως προτεραιότητα, τη βελτίωση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της ΠΑ και του ΠΝ ώστε να ενισχυθεί και η διακλαδικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων της Δημοκρατίας.
Μπορώ να πω ότι υπάρχει (εκτός κι αν άλλαξε), ένα καλό Πολυετές Εξοπλιστικό Πρόγραμμα, το οποίο υποστηρίζει τη Μετεξέλιξη της ΕΦ σε μια ευέλικτη, διακλαδική, ισχυρή αποτρεπτική δύναμη και ταυτόχρονα σε μια δύναμη που να δύναται να σχεδιάζει και να αναλαμβάνει αποστολές σ’ όλο το φάσμα των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Επιτρέψτε μου όμως να επισημάνω ότι στα εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων οι διαδικασίες, με το υφιστάμενο νομικό καθεστώς είναι χρονοβόρες και σε συνδυασμό με τη νοοτροπία κάποιων λειτουργών δημιουργούν ένα περιβάλλον «αν όχι εχθρικό», σίγουρα όχι φιλικό, για την υλοποίηση του εξοπλιστικού προγράμματος της ΕΦ.
Κινητήριος δύναμη όμως στα προγράμματα αυτά είναι τα χρήματα. Γίνεται καλή διαχείριση τόσο του Τακτικού, όσο και του Συμπληρωματικού Π/Υ που διατίθεται. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι τα ποσά αυτά είναι ικανοποιητικά.
Με βάση αυτό και λαμβάνοντας υπόψη την επιχειρησιακή κατάσταση στο νησί, ένας ακόμη και καλοπροαίρετος και αντικειμενικός αναλυτής, μπορεί να συμπεράνει, έστω και αυθαίρετα, ότι η Αμυντική Ισχύς, δεν αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για την ΚΔ.
Θα πρέπει να έχουμε επίσης υπόψη μας πως ότι σχεδιάζουμε σήμερα θα το δούμε να αποδίδει στα επόμενα 3-5 χρόνια.
Κι αυτός είναι ο κύριος λόγος που η κάθε καθυστέρηση στο πρόγραμμα των εξοπλισμών συσσωρεύει απαιτήσεις και ασφαλώς απαιτούνται περισσότερα χρήματα για να επανέλθει η ισορροπία. Δυστυχώς πρέπει να επαναλάβω, ότι η Άμυνα είναι ακριβό «σπορ»…..…, αλλά και «η ελευθερία μας δεν είναι δωρεάν/freedom is not for free».
Πιστώσεις θα πρέπει επίσης να προβλεφθούν για τις διεθνείς υποχρεώσεις και δραστηριότητες, για την τοποθέτηση και εκπαίδευση στελεχών στο εξωτερικό, για τη συμμετοχή σε ασκήσεις, συνέδρια, σεμινάρια κ.λπ.
Εθνική Φρουρά όμως πέρα από εξοπλισμούς και εγκαταστάσεις είναι το προσωπικό της. Και η ενίσχυση του προσωπικού θα πρέπει να είναι η ΠΡΩΤΗ προτεραιότητα.
Λέγοντας ενίσχυση δεν εννοώ κατ’ ανάγκη αύξηση των μισθών, που κι αυτή έχει την αξία της, αλλά τη δημιουργία ενός πλαισίου κανόνων αξιολόγησης και λειτουργίας, που θα:
- εμπνέει την εμπιστοσύνη του προσωπικού προς τη φυσική του ηγεσία,
- προσφέρει ευκαιρίες για την πρόσκτηση γνώσεων και εμπειριών
- εγγυάται την αξιοκρατία και την ανέλιξη των ικανών και καταλληλότερων στην κορυφή της ηγεσίας
- επιτρέπει στα στελέχη να ονειρεύονται και να έχουν φιλοδοξίες στη σταδιοδρομία τους
- Πώς αξιολογείτε την επιχειρησιακή ικανότητα των ενόπλων δυνάμενων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μπορούν να αποτελέσουν αποτρεπτική ισχύ έναντι της τουρκικής απειλής;
ΝΑΙ, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Κυπριακής Δημοκρατίας βρίσκονται σε υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ικανότητα και αποτελούν μια αξιόπιστη δύναμη αποτροπής στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που διαθέτουν. Λέγοντας αυτό εννοώ ότι αξιοποιούνται αυτά που έχουν διαθέσιμα.
Ωστόσο, όπως ανέφερα στην προηγούμενή σας ερώτηση, είναι επιτακτική η ανάγκη για την Κυπριακή Δημοκρατία να διατηρεί και να συντηρεί την Εθνική Φρουρά σε υψηλό επίπεδο επιχειρησιακών δυνατοτήτων και ετοιμότητας, ώστε να αποτελεί μια ισχυρή πηγή εθνικής ισχύος και ταυτόχρονα έτοιμη για την ανάληψη νικηφόρων στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η επιχειρησιακή ικανότητα των Ενόπλων δυνάμεων κάθε χώρας είναι προϊόν των επιχειρησιακών δυνατότητων που δημιουργούνται από το τρίπτυχο:
- Εξοπλισμός (Οπλικά Συστήματα και Μέσα)
- Προσωπικό και Εκπαίδευση
- Διαδικασίες (Πρόθεση Ηγεσίας, Αποστολή, Επιχειρησιακή Σχεδίαση, Κανόνες Εμπλοκής κλπ).
Θα πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας όμως, ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν ακολουθούν, κατ’ ανάγκην τις τακτικές του παρελθόντος, ούτε τα σχέδιά μας που συντάσσονται από τον καιρό της ειρήνης, και τούτο διότι:
α. συντάσσονται στη βάση προϋποθέσεων και
β. επηρεάζονται από τα δεδομένα της γενικής επιχειρησιακής και τακτικής κατάστασης και τις εκτιμήσεις της κάθε χρονικής στιγμής, σε συνδυασμό με τα μετεωρολογικά δεδομένα των περιοχών που επηρεάζουν την αποστολή.
Γι’ αυτό πρέπει να υπάρχουν έτοιμες εναλλακτικές επιλογές για κάθε πιθανό σενάριο ή τακτική κατάσταση που εκτιμούμε ότι θα μπορούσε να παρουσιασθεί.
Θεωρώ επίσης ως απολύτως απαραίτητο, να επανεξεταστούν και να επικαιροποιηθούν οι πρόνοιες και οι απαιτήσεις του Δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου (ΔΕΑΧ) στη βάση των σημερινών και κυρίως των μελλοντικών επιχειρησιακών απαιτήσεων και συνθηκών, ώστε να διασφαλίζεται η στρατηγική και επιχειρησιακή λειτουργία του Άξονα, Έβρος – Αιγαίο – Κύπρος.
- Πώς ήταν η εμπειρία σας στην Κύπρο ως αρχηγός της ΕΦ και τι σας άφησε;
Η τοποθέτησή μου στην Κύπρο και η ανάθεση των καθηκόντων του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς ήταν μια εξέλιξη και μια θέση που δεν είχα «ονειρευθεί». Ωστόσο μπορώ να σας βεβαιώσω ότι έζησα και απήλαυσα την κάθε απλή στιγμή των τριών σχεδόν χρόνων της υπηρεσίας μου στο νησί και ήταν ίσως ο καλύτερος τρόπος να κλείσω τη σταδιοδρομία μου στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Η Εθνική Φρουρά, λόγω του θεσμικού και νομικού της πλαισίου, της παράδοσης και της ιστορίας της, του ρόλου και της αποστολής της, είναι ένας ιδιαίτερος οργανισμός Ενόπλων Δυνάμεων. Υπό αυτή την έννοια η διοίκηση ενός τέτοιου δυναμικού οργανισμού είναι μια εμπειρία μοναδική, στο σύνολό της.
Νοιώθω λοιπόν:
Ευγνωμοσύνη για την τιμή που επεφύλαξαν προς το άτομό μου οι κυβερνήσεις της Ελληνικής και της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και για την εμπιστοσύνη με την οποία με περιέβαλαν κατά την ενάσκηση των καθηκόντων μου.
Απέραντο σεβασμό προς του αγωνιστές και πολεμιστές των αγώνων για την ανεξαρτησία της Κύπρου και τη διατήρησή της εδαφικής ακεραιότητας και της ελευθερίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Βαθιά εκτίμηση προς το προσωπικό της Εθνικής Φρουράς (Αξιωματικούς, Υπαξιωματικούς, ΣΥΟΠ, οπλίτες θητείας, εφέδρους και εθνοφύλακες), για την αφοσίωση στο καθήκον, τον επαγγελματισμό τους και την ανιδιοτελή προσφορά τους.
Προβληματισμένος από τη στάση κάποιων που δε μπορούν να αποκοπούν από ξεπερασμένες αντιλήψεις και «αντιστέκονται» σε κάθε κίνηση αλλαγής. Είναι καιρός να καταλάβουν ότι το «σήμερα», είναι ήδη «παρελθόν».
Ανήσυχος από την νοοτροπία κάποιων άλλων, ευτυχώς ολίγων, που δεν αντιλαμβάνονται ότι είμαστε μια μικρή κοινωνία, δυστυχώς γι’ αυτούς γνωριζόμαστε και όσο κι αν «παχύνει το δάκτυλό τους», δε μπορούν να κρυφθούν πίσω απ’ αυτό.
Νοιώθω τέλος, απέραντη Ικανοποίηση για το έργο που επιτελέστηκε σ’ όλους τους Κλάδους και τις Διοικήσεις της Εθνικής Φρουράς, στο πλαίσιο της Μετεξέλιξης, της Εξωστρέφειας, της Αμυντικής Διπλωματίας και των συνεργασιών με άλλες χώρες, της αναβάθμισης της εκπαίδευσης των ενεργών μονάδων, της Εθνοφυλακής και της Εφεδρείας.
Επιτρέψτε μου να κλείσω τη συζήτησή μας αυτή με μία φράση από την τελευταία μου Ημερήσια Διαταγή ως Αρχηγός ΓΕΕΦ, «Καθώς παραδίδω σήμερα τα καθήκοντά μου ως Αρχηγός και αποχωρώ από την ενεργό υπηρεσία, αναχωρώ για τη νέα μου ζωή με αστείρευτη υπερηφάνεια και απέραντη ευγνωμοσύνη, όχι μόνο επειδή έγινα στρατηγός και αρχηγός, αλλά απλά, επειδή είχα την τύχη και την τιμή να «περπατήσω» μαζί σας και να διοικήσω στρατιώτες.»
Αντιστάτηγος εα,
Επίτιμος Διοικητής 1ης Στρατιάς και
τέως Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς
Türkiye ile Rusya arasında ikinci S-400 anlaşması!
Geçtiğimiz yıl Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alınmasının üzerine yeni bir S-400 sevkiyatı için anlaşma yapıldığı açıklandı.
Rusya’nın başkenti Moskova’da bugün başlayan Uluslararası Askeri ve Teknik Forumu Army-2020 forumunda gazetecilere konuşan Rus devlet silah ihracat şirketi (Rosoboronexport) Başkanı Aleksandr Miheyev, Rusya ile Türkiye arasında ikinci bir S-400 sevkiyatına yönelik anlaşmanın imzalandığını açıkladı.
Yapılan anlaşmanın uygulanması için mali şartlar konusunda görüşmelerin devam ettiğini söyleyen Mihayev, “Anlaşma imzalandı. Partnerlermizle anlaşmanın uygulanmasına yönelik mali modeli görüşüyoruz” ifadelerini kullandı.
SEVKİYAT GEÇEN YIL YAPILMIŞTI
Rusya’nın geliştirdiği S-400 Hava Savunma Sistemleri konusunda Türkiye ile Rusya arasında 2017 yılında bir anlaşma yapılmış, Rusya’dan Türkiye’ye hava savunma sistemlerinin sevkiyatı geçtiğimiz yıl gerçekleşmişti. (İHA)
Όταν η στείρα αριστερίστικη ρητορική συγκλίνει με το ερντογανικό ιμπεριαλιστικό υβρεολόγιο
του Άλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου.
Η περίπτωση της ταύτισης του Γάλλου «ανυπότακτου» Μελανσόν με τον θρησκόληπτο σουνίτη Ερντογάν
Μερικές εισαγωγικές υπενθυμίσεις για τους αναγνώστες μου, αναφορικά με τον κ. Jean–Luc Mélenchon ο οποίος στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας του 2017 ήταν αντίπαλος συνυποψήφιος του Εμμανουέλ Μακρόν, με ένα
πάρα πολύ καλό εκλογικό σκορ στον 1ο γύρο. Ήρθε 4ος με όχι πολύ μεγάλη διαφορά από τους προκριθέντες στο 2ο γύρο δυο πρώτους. Και που μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, εξακολουθεί να είναι ηγέτης της αριστερίστικης πολιτικής παράταξης «Ανυπότακτη Γαλλία», και εκτός απροόπτου μάλλον θα είναι εκ νέου αντίπαλος του Μακρόν στις εκλογές του 2022, αν και πολλά γράφονται για τους ανεβασμένους οικολόγους.
Για τον Σουλτάνο Ερντογάν είστε πλήρως ενήμεροι. Σας φροντίζει κάθε εικοσιτετράωρο με τις απειλές του, με 
το νταηλίκι του, με το υβρεολόγιό του. Κακομαθημένους σας ανεβάζει, κακομαθημένους σας κατεβάζει από την συμμαχία μας, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κι ας έχουμε εμείς μεγάλα παράπονα από αυτήν ότι μας μεταχειρίζεται ίσα κι όμοια με την Τουρκία η οποία είναι στην απέξω της συμμαχίας !
Ας δούμε όμως παρακάτω πώς ένας, σαν τον Μελανσόν, που δεν πιστεύει στη Μεταφυσική, μπορεί παραδόξως να συγκλίνει με έναν σουνίτη θρησκόληπτο, σαν τον Ερντογάν, που από το πρωϊ έως το βράδυ λιβανίζει «ότι ο Θεός είναι Μεγάλος». Κι όμως είναι πολύ απλό. Αρκεί ο πολιτικάντικος εχθρός τους να είναι κοινός, δηλαδή ο Μακρόν, και να υπάρχει και μια κατεστραμμένη χώρα, ο Λίβανος, η οποία υπήρξε κοινός τόπος τόσο της γαλλικής αποικιοκρατίας όσο και της οθωμανικής αυτοκρατορίας την οποία επιθυμεί διακαώς να παλινορθώσει ο μεγαλομανής γείτονάς μας.
Ας έρθουμε όμως τώρα στα πραγματικά ρηματικά περιστατικά, για να δούμε πόθεν προκύπτει η παραπάνω αριστερο-σουνιτική σύγκλιση. Τα στοιχεία μας τα παρέχει ο Jean-Pierre Filiu στις 23-8-2020 στο ηλεκτρονικό 
του άρθρο στο μπλογκ «Un si prôche Orient» με τίτλο «Ο Mélenchon και ο Erdogan ενώθηκαν ενάντια στη «νεοαποικιοκρατία» του Macron στο Λίβανο» (Mélenchon et Erdogan à l’unisson contre le « néo-colonialisme » de Macron au Liban).
«Ο Λίβανος δεν είναι γαλλικό προτεκτοράτο», βεβαίωσε ο Jean–Luc Mélenchon το πρωί της 6ης Αυγούστου 
2020, ενώ ο Macron μόλις είχε φτάσει στη Βηρυτό, δύο ημέρες μετά την καταστροφική έκρηξη του λιμανιού (με τουλάχιστον 177 νεκρούς και 300.000 άστεγους). «Αυτό που ο Macron και η κομπανία του θέλουν, είναι να αποκαταστήσουν την αποικιακή τάξη» στον Λίβανο, δήλωσε ο πρόεδρος Ερντογάν μια εβδομάδα αργότερα σε ομιλία του στην Άγκυρα. Ο ηγέτης της «Ανυπότακτης Γαλλίας» κατήγγειλε το «αίσθημα παντοδυναμίας» που θα εξέφραζε ο Μακρόν στον Λίβανο, όπου ο Ερντογάν συμπλήρωσε : «Εμείς, δεν κυνηγούμε τις φωτογραφίες ή δεν παίζουμε θέαμα μπροστά από τις κάμερες που 
μας ενδιαφέρουν». Ο Τούρκος αντιπρόεδρος, που πήγε στη Βηρυτό στις 8 Αυγούστου, κατηγόρησε τον Μακρόν ότι «ασκεί εξωτερική πολιτική βάσει αποικιακής προοπτικής». Ο Mélenchon «προειδοποιίησε για μια ανάμειξη στην πολιτική ζωή του Λιβάνου» και ενάντια στις «μεταρρυθμίσεις του Macron».
Όλες οι δυτικές παρεμβάσεις είναι κακές
Αυτή η σύγκλιση μεταξύ του Ερντογάν και του Μελανσόν σε ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της συγκυρίας είναι εκπληκτική. Ο «ανυπότακτος» Γάλλος ηγέτης δεν απαλλάσσει στις κριτικές του και τον Τούρκο πρόεδρο, θεωρώντας τον, κατά την επίσκεψή του στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 2018, ότι «δεν ήταν ευπρόσδεκτος». Κατά τη διάρκεια δε της τουρκικής επίθεσης τον Οκτώβριο του 2019 εναντίον των κουρδικών πολιτοφυλακών στη Συρία, ο Mélenchon κάλεσε τους Γάλλους στρατιώτες που ήταν εκεί παρόντες, μεταξύ άλλων, να «ανταποδώσουν και να πολεμήσουν ακούραστα για να νικήσουν τον τρομοκράτη Ερντογάν». Μάλιστα παρασυρμένος από τη φόρα που είχε, παρότρυνε ακόμη και τον Μακρόν να «βοηθήσει» τον Μπασάρ αλ Άσαντ για να «υπερασπιστεί τη χώρα του ενάντια στην εισβολή του στρατού του Ερντογάν». Ο Τούρκος πρόεδρος, υποθέτοντας ότι παρακολουθεί τις εγχώριες ειδήσεις στη Γαλλία, μπορεί δύσκολα να αισθανθεί κοντά σε έναν τέτοιο δολοφόνο της πολιτικής του.
Κι όμως, οι δύο άνδρες συγκλίνουν στο να καταδικάσουν, από ζήτημα μικροπολιτικής αρχής, την εκστρατεία αλληλεγγύης που ξεκίνησε ο Macron με ένα Λίβανο σε κατάσταση σοκ. Και για τους δύο άνδρες, οποιαδήποτε δυτική παρέμβαση είναι εγγενώς κακή. Ο Μελανσόν θεωρεί ότι ο μοναδικός ιμπεριαλισμός μπορεί να προέλθει μόνο από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους συμμάχους τους. Αυτό το ιδεολογικό πρίσμα τον καθιστά πολύ πιο ανεκτικό σε σχέση με τις ρωσικές παρεμβάσεις και για τις οποίες το 2016 προχώρησε μέχρι το σημείο να «συγχαρεί» τον Πούτιν για τη στρατιωτική του εκστρατεία στη Συρία. Ο Ερντογάν, τον οποίο ο Ρώσος ομόλογός του επέτρεψε να καταλάβει ένα μέρος της συριακής επικράτειας, προφανώς ακολουθεί μια παρόμοια γραμμή. Ακόμα περισσότερο καθώς η Τουρκία στρατολογεί χιλιάδες μισθοφόρους στη Συρία, οι οποίοι χρησιμεύουν ως βοηθοί στην εκστρατεία υποστήριξής της προς την κυβέρνηση στην Τρίπολη. Αλλά είναι ο Μακρόν που ο Ερντογάν πυροβολεί για την υποστήριξή του στο αντίπαλο στρατόπεδο της Λιβύης, δηλαδή του «στρατάρχη» Χαφτάρ, παρόλο που η Ρωσία είναι πολύ πιο αφοσιωμένη από τη Γαλλία σε αυτό το στρατόπεδο !
Η γεωπολιτική μάλλον, παρά οι Λαοί
Και οι δύο είναι πεπεισμένοι για τη νοσηρή φύση της δυτικής παρέμβασης. Ο Mélenchon και ο Erdogan συγκλίνουν επίσης σε ένα όραμα για τη Μέση Ανατολή, ως ένα μεγάλο θέατρο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, από το οποίο οι λαοί στην πραγματικότητα αποκλείονται. Για την Άγκυρα, πρόκειται για την προώθηση των «νεο-οθωμανικών» φιλοδοξιών της στη Συρία, το Ιράκ, τη Λιβύη και, τώρα, στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενη ρητορικά τους αφορόμενους πληθυσμούς, αλλά χωρίς να τους δίνει ποτέ φωνή. Στα μάτια του Mélenchon, η συριακή σύγκρουση δεν είναι «ούτε εμφύλιος πόλεμος, ούτε θρησκευτικός πόλεμος, αλλά πόλεμος εξουσίας». Αυτή η κατηγορηματική διαπίστωση εκκενώνει την ίδια την πραγματικότητα του συριακού λαού, του αγώνα του ενάντια στη δικτατορία του Άσαντ και των επαναστατικών φιλοδοξιών του. Σε μια τέτοια λογική, ούτε ο Ερντογάν ούτε ο Μελανσόν δεν μπορούν να αποδεχτούν τη λαϊκή υποδοχή που προσέφεραν στον Μακρόν στη Βηρυτό και τον εκπεφρασμένο θυμό των Λιβανέζων για την αμέλεια και τη διαφθορά της λιβανέζικης πολιτικής τάξης.
Η καταγγελία της υποτιθέμενης «νεοαποικιοκρατίας» του μεγάρου των Ηλυσίων (Elysée) δεν αντέχει στα γεγονότα, αφού η Γαλλία είναι ο όγδοος προμηθευτής του Λιβάνου (πίσω από την Τουρκία) και ο δέκατος 
τέταρτος πελάτης του. Ωστόσο, δεν έχει σημασία για τους εν λόγω ταραξίες του σκιάχτρου ενός γαλλικού «προτεκτοράτου» σε μια χώρα που καταλήφθηκε από το Ισραήλ για 22 χρόνια (έως το 2000), από τη Συρία για 29 χρόνια (έως το 2005), κι όπου το ισχυρότερο από τα υφιστάμενα κόμματα, η Χεζμπολάχ, δεσμεύτηκε να παρέχει πίστη στο Ιράν και την Ισλαμική «Δημοκρατία» του. Ο πρόεδρος Μακρόν δεσμεύτηκε στις 6 Αυγούστου 2020 να επιστρέψει στη Βηρυτό την 1η Σεπτεμβρίου για να αξιολογήσει την εφαρμογή της διεθνούς βοήθειας (πάνω από 250 εκατ. ευρώ που μάζεψε σε χρόνο dt), αλλά και ενός «νέου πολιτικού συμφώνου».
Αυτή η πρόκληση επιδεινώνει την επιθυμία του Τραμπ να πολεμήσει με το Ιράν, ειδικά μετά την σφαλιάρα της απόρριψης ενός αμερικανικού ψηφίσματος επιβολής κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Μόνο η Δομινικανή Δημοκρατία ένωσε την ψήφο της με εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα 13 άλλα μέλη καταψήφισαν ή απείχαν. Η Γαλλία προσπαθεί συνεχώς να εξουδετερώσει τους αντικρουόμενους στόχους της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης στη Βηρυτό, έτσι ώστε ο λαός του Λιβάνου να μην είναι όμηρος από μια τέτοια γεωπολιτική αντιπαράθεση. Αυτή η διπλή λιβανέζικη και διεθνής εξίσωση τελικά περιπλέκεται από την αμφιλεγόμενη σημασία της 1ης Σεπτεμβρίου 1920. Η δεύτερη επίσκεψη του Μακρόν στο Λίβανο θα συμπέσει πράγματι με την εκατονταετία της ανακήρυξης της αυτονομίας του Ευρύτερου Λιβάνου.
Γερμανοί χρηματοδοτούν τις διαδηλώσεις στις ΗΠΑ
της Ευμορφίας Δημητρακοπούλου.
Ουδεμία χώρα παραδέχεται ότι κάποια ξένη δύναμη δρά στο έδαφός της ή παρεμβαίνει στις εκλογές της, γιατί θα σήμαινε αδυναμία ελέγχου, προκαλώντας πανικό στους πολίτες. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν συμβαίνει. Όποιες δυνάμεις έχουν την θέληση και τα μέσα προσπαθούν να αναλάβει την ηγεσία μιας χώρας κάποιος που εξυπηρετεί τα συμφέροντα τους. Είναι κοινό μυστικό. Επί κατοχής, Γερμανός αξιωματούχος διεμήνυσε στο Βερολίνο ότι αν οι Γερμανοί δηλώνουν ως εχθρό τους την Χ ομάδα, οι Έλληνες την στηρίζουν. «Αλλά αν τους ελέγχουμε, θα έχουμε εκείνους που εμείς θέλουμε». Πάγια τακτική των Γερμανών στο παρελθόν και το παρόν. Επίσημα ένα κράτος δεν εμπλέκεται στην ανατροπή κυβερνήσεων, αλλά ελέγχοντας διάφορες ομάδες, που αγνοούν ποιος κινεί τα νήματα της επαναστατικής τους γυμναστικής πετυχαίνει τον στόχο του.Είναι αντιληπτό ποιων παρεμβάσεις επιτρέπουν τέτοιες οργανώσεις να δρουν, προκαλώντας απορία για την ασυλία τους.
Τι ακριβώς συμβαίνει; Γερμανοί φοιτητές πληρώνουν για να χρηματοδοτήσουν την Antifa, που επιχειρεί να προκαλέσει εμφύλιο στις ΗΠΑ. “Ειρηνικοί διαδηλωτές” οπλισμένοι με AK-47 (καλάσνικοφ) σε ομάδες των 500-700 ατόμων φτάνουν στις αμερικανικές πόλεις, οργανωμένα με λεωφορεία, καταλαμβάνουν τους δρόμους και κατατρομοκρατούν τους κατοίκους. Εκατομμύρια ευρώ στέλνονται από την Γερμανία στις ΗΠΑ προς ενίσχυση των φερομένων ως υποστηρικτών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στον κωδικό 1-651 του προϋπολογισμού 2020/21 της Γενικής Επιτροπής των Φοιτητών (AStA) του Πανεπιστημίου της Κολωνίας, σελ.15, στην κατηγορία «HG 6 – Εκθέσεις/Έργα», καταχωρήθηκαν 8.500 ευρώ για την Antifa AK Κολωνίας. Το ίδιο ποσό υπήρχε και για το 2019/20. Επίσημα. Αν υπολογιστεί ο αριθμός των 50.000 φοιτητών και το τέλος εξαμήνου που είναι 280.95 ευρώ, εκ των οποίων, 205.95 ευρώ πηγαίνουν στο AStA, το ποσό φτάνει τα 10,3 εκατ. Επιπλέον, 85% των φοιτητών αγνοούν ότι τα χρήματά τους πηγαίνουν στην εξτρεμιστική εξωκοινοβουλευτική αριστερά. Η δράση επεκτείνεται στα πανεπιστήμια του Bielefeld, του Münster (Ρηνανία-Βεσφαλία) του Άαχεν και της Βόννης, όσον αφορά την Γερμανία. Η φοιτητική κυβέρνηση AStA αποτελείται από διάφορες ομάδες, αλλά ελέγχεται από τους Σοσιαλδημοκράτες τους Jusos (Νέους Σοσιαλιστές) του SPD και τους Πράσινους. Η Ομοσπονδιακή Αστυνομία Εγκλημάτων και η BfV (υπηρεσία πληροφοριών της ΟΔΓ) υποστήριξαν ότι “η Antifa σχεδίαζε επιθέσεις εναντίον αστυνομικών, πολιτικών και πολιτικών εχθρών. Επίσης, ορισμένα μέλη της είχαν εκπαιδευτεί με την κουρδική πολιτοφυλακή στην βόρεια Συρία.” Χείρα φιλίας στον Ερτνογάν!
Πρόσφατα δημοσιευμένη Ομοσπονδιακή Έκθεση για την Προστασία του Συντάγματος ονομάζει την Antifa AK Cologne “ομάδα που επιδιώκει αντισυνταγματικούς στόχους (ανατροπή της κυβέρνησης) και ως εκ τούτου εξτρεμιστική”. Ο εκπρόσωπος της BfV Daniel Hofberger εξήγησε ότι το θεωρητικό υπόβαθρο της «Antifa στηρίζει την διάπραξη ποινικών αδικημάτων, καταστροφή περιουσίας, εμπρησμούς, σωματικές βλάβες, ενώ θεωρεί αποδεκτό το θάνατο ανθρώπων» (δολοφονία). Στις ΗΠΑ η δράση της προκάλεσε πολλούς θανάτους. Η Antifaschistische Aktion ιδρύθηκε από το σταλινικό KK της Γερμανίας (KPD).
Πολλά τα ερωτήματα. Γερμανικά κρατικά πανεπιστήμια δρουν ανεξέλικτα; Τι έπραξε η BND που παρακολουθεί την δράση της ομάδος; Γιατί η κυβέρνηση δεν σταμάτησε την χρηματοδότηση, που συνιστά ενέργεια εναντίον άλλου κράτους; Γιατί η δράση της Antifa στις ΗΠΑ συμπίπτει με την προεδρία Τράμπ, όπου οι “κινηματίες” βάζουν φωτιά στην χώρα εν όψει εκλογών;
Ευμορφία Δημητρακοπούλου
Στα πόδια του Ερντογάν για διάλογο – Οι 3 φόρμουλες
Έντονες παρασκηνιακές κινήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, κυρίως από τους Γερμανούς, που προεδρεύουν της Ε.Ε. αυτό το εξάμηνο, καθώς και από την Κομισιόν, με στόχο να διαμορφωθούν συνθήκες για εκτόνωση της έντασης στην ανατολική Μεσόγειο. Στη μεγάλη εικόνα βρίσκονται τα ελληνοτουρκικά, ενώ σοβαρός είναι ο κίνδυνος η Κύπρος να αφεθεί στο έρμαιο των τουρκικών επιδιώξεων. Υπάρχει, ωστόσο, σενάριο να ενταχθεί σε μια λογική παράλληλων συζητήσεων.
Πληροφορίες αναφέρουν πως σε σχέση με την Κύπρο φαίνεται να καταβάλλονται παρασκηνιακές προσπάθειες για να ξεπεραστούν οι τουρκικές αγκυλώσεις περί «εκλιπούσας» Κυπριακής Δημοκρατίας και να βρεθεί μια φόρμουλα άτυπων, εν πολλοίς μυστικών, επαφών για συζήτηση του θέματος των θαλάσσιων συνόρων. Πόσο εφικτό είναι τούτο; Δύσκολο, αν και απευθείας άτυπες, μυστικές επαφές υπήρξαν στο παρελθόν για το Κυπριακό ( δυο κατ’ ιδίαν συναντήσεις Αναστασιάδη- Τσαβούσογλου).
Τα σενάρια λοιπόν, τα οποία φαίνεται να προωθούνται περιστρέφονται γύρω από την αποδοχή μιας διαδικαστικής φόρμουλας διαλόγου με προτεραιότητα τα ελληνοτουρκικά.
Η ανακοίνωση για έναρξη διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας αναμένεται να γίνει στις 28 Αυγούστου και σε πρώτη φάση οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στη διαμόρφωση της ατζέντας. Αυτό παραπέμπει σε μια χρονοβόρα διαδικασία. Είναι σαφές πως σε σχέση με την ατζέντα υπάρχουν εκ προοιμίου αντίθετες απόψεις μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Πληροφορίες αναφέρουν πως η Αθήνα δέχεται πιέσεις από το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες όπως αποδεχθεί ένα εφ όλης της ύλης διάλογο ή τουλάχιστον αποδοχή μιας διευρυμένης ημερήσιας διάταξης.
Την ίδια ώρα, η γερμανική προεδρία καλοβλέπει την πρόταση Ερντογάν για σύγκληση περιφερειακής διάσκεψης για συζήτηση των θεμάτων της ανατολικής Μεσογείου. Το πρόβλημα σε αυτή την περίπτωση είναι η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία δεν αποδέχεται η κατοχική Τουρκία ( εξ ου και το σενάριο των άτυπων/ μυστικών Άγκυρας και Λευκωσίας). Σημειώνεται συναφώς ότι στην Αθήνα δεν θα έλεγαν όχι σε μια τέτοια Διάσκεψη, αλλά δεν θα μπορούσε προφανώς να συμμετάσχει η Ελλάδα εάν αποκλειστεί η Κύπρος. Αυτή είναι, ως φαίνεται, η επίσημη θέση του ελληνικού ΥΠΕΞ, αν και στις «παρυφές» του, υπάρχουν απόψεις που στηρίζουν τη σύγκληση περιφερειακής διάσκεψης. Την ίδια ώρα, τίθενται δυο άλλα ζητήματα. Το ένα αφορά το ενδεχόμενο να θέσει η Τουρκία μια εξ υπαρχής συζήτηση των θαλάσσιων συνόρων, ανεξαρτήτως εάν έχουν καθοριστεί. Αυτό δεν μπορεί να το αποδεχθεί σε καμία περίπτωση η Λευκωσία, καθώς θα επηρεαστούν οι μέχρι τώρα συμφωνίες της. Το δεύτερο, είναι η προσπάθεια να εμπλακούν, ως δέλεαρ προς την Άγκυρα, οι Τουρκοκύπριοι. Για τους τελευταίους υπάρχει πρόταση της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ σε μια περιφερειακή διάσκεψη προφανώς και συμμετέχουν κράτη και όχι κοινότητες. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Λευκωσία δεν έχει βολιδοσκοπηθεί από τρίτους για το σενάριο της περιφερειακής διάσκεψης, ωστόσο, γίνεται αποδέκτης διάφορων πληροφοριών.
Δυο παράλληλοι δρόμοι
Η Αθήνα προσβλέπει στην εκτόνωση της έντασης, με την αποχώρηση του τουρκικού ερευνητικού σκάφους, «Όρουτς Ρέις», το οποίο ειρήσθω εν παρόδω διενήργησε έρευνες στην περιοχή, εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Με αυτά τα δεδομένα, των σεισμικών στοιχείων, θα προσέλθει η Άγκυρα στον διάλογο με την Αθήνα, υποστηρίζοντας παράλληλα πως η συγκεκριμένη περιοχή είναι δήθεν τουρκική.
Είναι γνωστό πως η Αθήνα δεν ήταν ποτέ οπαδός των κυρώσεων, η Λευκωσία δεν είχε και δεν έχει άλλη επιλογή παρά να επιμένει σε αυτό το μέτρο, αν και δύσκολο.
Είναι σαφές πως όταν αρχίσει ο ελληνοτουρκικός διάλογος, θέμα κυρώσεων κατά της Τουρκίας δεν θα τίθεται από την Αθήνα. Ωστόσο, για τη Λευκωσία το ζήτημα θα είναι ανοικτό από τη στιγμή κατά την οποία οι παράνομες ενέργειες τής κατοχικής δύναμης θα συνεχίζονται στην κυπριακή ΑΟΖ. Συνεπώς, Αθήνα και Λευκωσία θα πορευτούν από της ενάρξεως του διαλόγου με διαφορετικές τακτικές.
Το εγχείρημα με τις κυρώσεις δεν είναι, όπως αποδείχθηκε, εύκολο. Κατά τη συζήτηση, στην έκτακτη σύνοδο των ηγετών της Ε.Ε. για τη Λευκορωσία, την περασμένη Τετάρτη, Αναστασιάδης και Μητσοτάκης βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα αρνητικό κλίμα. Κυρίως από το γερμανικό μπλοκ. Η καγκελάριος Μέρκελ, παρουσιάσθηκε εκνευρισμένη όταν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επέμενε- έχοντας την υποστήριξη Μητσοτάκη- να θέτει το θέμα των κυρώσεων κατά της Τουρκίας και να κάνει λόγο για πολιτική δυο μέτρων και δυο σταθμών. Η Άγκελα Μέρκελ, σαφώς εκνευρισμένη έσπευσε να υποδείξει με νόημα πως η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. «Ναι, αλλά η Κύπρος είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», ήταν η απάντηση του Λουξεμβούργιου.
Η τουρκική τακτική
Η Άγκυρα δεν πρόκειται να κάνει βήματα πίσω από τους σχεδιασμούς της. Έχει δοκιμάσει τα ελληνικά αντανακλαστικά. Οι έρευνες του «Όρουτς Ρέις» έγιναν παρά τις αντιδράσεις της Αθήνας. Οι έρευνες θα συνεχιστούν, ενδεχομένως, νοτίως της Κρήτης, σε περιοχή της Λιβύης, δείχνοντας πως η υλοποίηση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου βρίσκεται σε εξέλιξη. Την ίδια ώρα, θα πρέπει να αναμένεται η αντίδραση της Άγκυρας όταν η ελληνική Βουλή θα επικυρώσει τη συμφωνία με την Αίγυπτο για μερική οριοθέτηση θαλάσσιων συνόρων.
Στην Άγκυρα θεωρούν, πάντως, ότι οι διεθνείς αντιδράσεις δεν είναι ικανές να αποτρέψουν τους σχεδιασμούς της, γι’ αυτό και δεν θα έχει λόγο να σταματήσει τις ενέργειές της.
Το επόμενο βήμα σε διπλωματικό επίπεδο είναι η άτυπη σύνοδος των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ (Gymnich) στις 27 και 28 Αυγούστου στο Βερολίνο. Στη σύνοδο αναμένεται πως ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε. για την Εξωτερική Πολιτική, Ζοζέπ Μπορέλ, θα υποβάλει έγγραφο επιλογών για μέτρα κατά της Τουρκίας. Δεν αποκλείεται ο απρόθυμος, κ. Μπορέλ, να μην είναι έτοιμος μέχρι την ημερομηνία αυτή.
Στις 10 Σεπτεμβρίου, όπως είναι γνωστό, θα πραγματοποιηθεί και η Σύνοδος των ηγετών των επτά Μεσογειακών κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης Med7. Αξιολογώντας τη στάση μερικών κρατών στην κρίση με την Τουρκία, δεν πρέπει να αναμένονται εκπλήξεις, πλην μιας θεωρητικής τοποθέτησης.
Την 24η και 25η Σεπτεμβρίου θα συνέλθει σύνοδος των ηγετών της Ε.Ε. για μια εφ’ όλης συζήτηση των ευρωτουρκικών σχέσεων. Μέχρι τότε, εκτιμούν στις Βρυξέλλες, θα επέλθει εκτόνωση της κρίσης. Αυτή είναι η ελπίδα τους…
Πάγωμα κονδυλίων και ενταξιακής πορείας
Παρεμβάσεις βρίσκονται σε εξέλιξη από πλευράς της Λευκωσίας για το θέμα της Αμμοχώστου. Σύμφωνα με πληροφορίες, πέραν των επιστολών, που έχουν στείλει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Χριστοδουλίδης, στο ΥΠΕΞ θα κληθούν οι πρέσβεις των πέντε μονίμων μελών του ΟΗΕ καθώς και οι Ευρωπαίοι, για να τεθούν ενώπιον τους τόσο οι πληροφορίες που υπάρχουν, θα ζητηθεί η παρέμβασή τους, ενώ θα ενημερωθούν για τους τρόπους αντίδρασης της κυπριακής πλευράς.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στην επιστολή Χριστοδουλίδη στον Γερμανό ομόλογό του, κ. Χάικο Μάας, αναφέρεται στην πρόταση για τη σύσταση Τεχνικής Επιτροπής ενώ στέλνει και μια προειδοποίηση για την περίπτωση που η κατοχική δύναμη προχωρήσει στον εποικισμό των Βαρωσίων. Συγκεκριμένα, σημειώνεται πως εάν η Τουρκία προχωρήσει με τις απειλές της, η Κύπρος θα ζητήσει από την ΕΕ να ανταποκριθεί λαμβάνοντας τα κατάλληλα μέτρα, τόσο σε σχέση με τη συνολική σχέση της Τουρκίας με την Ένωση, όσο και σε σχέση με τα κονδύλια που διοχετεύονται από την Ένωση στην Τουρκία. Αυτά τα κονδύλια όπως προκύπτει από την επιστολή θα πρέπει να παγώσουν και η Κύπρος θα τα μπλοκάρει.
Την ίδια ώρα, ο ΥΠΕΞ αναφέρεται στο Κυπριακό και σημειώνει την ανάγκη συνέχισης των συνομιλιών από το σημείο, που είχαν διακοπεί στο Κραν Μοντανά.