Το Καστελλόριζο είναι ένα από εκείνα τα μέρη του πλανήτη τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν αιτία πολέμου, παρόλο που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν καν να το εντοπίσουν στον χάρτη.

Οι εμπόλεμοι, σε μια τέτοια περίπτωση, θα ήταν η Ελλάδα και η Τουρκία, τυπικά “σύμμαχοι” του ΝΑΤΟ, στην πραγματικότητα ωστόσο παραδοσιακοί εχθροί από την εποχή της αιματηρής διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ένας μεταξύ τους πόλεμος θα ήταν λιγότερο για την κυριαρχία στο ίδιο το νησί και περισσότερα για τα ύδατα της Μεσογείου που φέρονται να ανήκουν σε αυτό. Αυτό συμβαίνει επειδή κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας, ενδέχεται να υπάρχουν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το “κόκκινο κάστρο”

Η ονομασία Καστελλόριζο αποδίδει την έννοια του “κόκκινου κάστρου”, που σχετίζεται με την εικόνα του υπό το βραδινό φως. Γνωστό στους Τούρκους ως Meis, το νησί είναι ένα γοητευτικό μέρος το οποίο κατοικείται από μερικές εκατοντάδες ανθρώπους.

Μετά από μια ιδιαίτερα “ζωντανή” ιστορική πορεία – Βυζαντινή, Μαλτέζικη, Οθωμανική και ούτω καθεξής – μεταβιβάστηκε το 1947 από τους νικητές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου από την ηττημένη δύναμη του Άξονα Ιταλία στην Ελλάδα. Γιατί όμως αυτό να αποτελεί αιτία προβλημάτων και προστριβών;

Απλώς κοιτάξτε έναν χάρτη. Το Καστελλόριζο βρίσκεται γεωγραφικά πολύ μακριά από την ηπειρωτική Ελλάδα και επίσης αρκετά μακριά από τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους.

Βρίσκεται ωστόσο κυριολεκτικά σε απόσταση αναπνοής από την τουρκική ακτή. Σύμφωνα με την – με μεγάλη δόση υπερβολής – άποψη της Άγκυρας, είναι σαν ένα διεθνές συνέδριο να μετέφερε την κυριαρχία του Staten Island της Νέας Υόρκης στην Κίνα.

Αυτή η κατάσταση δεν ήταν ιδιαίτερα άσχημη όσο δεν συνέβαιναν και πολλά στην ανοιχτή θάλασσα που βρίσκεται νότια τόσο της ακτογραμμής της Τουρκίας όσο και του Καστελλορίζου. Πλέον όμως ανακαλύπτονται υδρογονάνθρακες σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Το ερώτημα που έχει τεθεί πλέον είναι: Ποιος θα κερδίσει το δικαίωμα να βάλει “τρυπάνι” σε αυτό το μέρος της θάλασσας, η Ελλάδα ή η Τουρκία;

Η UNCLOS και το διεθνές δίκαιο

Εδώ έρχεται το περίπλοκον του διεθνούς δικαίου. Η Ελλάδα διεκδικεί μεγάλο μέρος αυτών των υδάτων, επικαλούμενη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, η οποία ισχύει από το 1994.

Η UNCLOS προβλέπει γενικά άσκηση εθνικής κυριαρχίας στη θάλασσα για έως και 12 ναυτικά μίλια (22 χλμ.) από τις ακτές της κάθε χώρας. Πέρα από αυτά τα χωρικά ύδατα, οι χώρες λαμβάνουν άλλα 12 ναυτικά μίλια ως “συνεχόμενη ζώνη” ελέγχου. Μπορούν δε να δημιουργήσουν μια “αποκλειστική οικονομική ζώνη” 200 ναυτικών μιλίων από την ακτή. Αυτή περιλαμβάνει επίσης την “υφαλοκρηπίδα” – δηλαδή, τον βυθό κάτω από τα συγκεκριμένα ύδατα και ό,τι πετρέλαιο και φυσικό αέριο μπορεί να υπάρχει εκεί.

Οι Έλληνες, οι οποίοι έχουν υπογράψει την UNCLOS, υποστηρίζουν, συνεπώς, ότι το μικρό τους απομακρυσμένο νησί του Καστελλόριζου διαθέτει δυνητικά τα δικά του 200 ναυτικά μίλια ΑΟΖ προς τον νότο. Μετά τη σύνδεση ορισμένων γραμμών με εκείνες άλλων ελληνικών νησιών, η Αθήνα σχηματίζει έναν χάρτη που περικόπτει την αποκλειστική οικονομική ζώνη την οποία διεκδικεί η Τουρκία περίπου κατά το ήμισυ.

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η Τουρκία δεν είναι ιδιαίτερα χαρούμενη με αυτό. Η Άγκυρα – όπως και οι ΗΠΑ, παρεμπιπτόντως – δεν υπέγραψε ποτέ την UNCLOS. Καλείται βεβαίως ακόμη κι έτσι να υπακούει σε αυτό που είναι γνωστό ως “εθιμικό δίκαιο”, το οποίο συνίσταται βασικά στο βάρος του ιστορικού προηγούμενου και της καθιερωμένης πρακτικής. Ωστόσο δεν μπορεί νομικά να “συρθεί” σε διεθνές δικαστήριο εάν δεν συναινέσει κι εκείνη σε μια προσφυγή.

Από μια άποψη αυτό ίσως αποτελεί κρίμα και για την ίδια, καθώς η UNCLOS είναι στην πραγματικότητα αρκετά ευέλικτη σε τέτοιες περιπτώσεις, σημειώνει ο Robin Churchill, ειδικός σε ανάλογα ζητήματα στο Πανεπιστήμιο του Dundee της Σκωτίας.

Το 2012, για παράδειγμα, δικαστήριο διευθέτησε μια παρόμοια διαφορά μεταξύ της Νικαράγουας και της Κολομβίας, παραχωρώντας μόνο την εδαφική ζώνη των 12 ναυτικών μιλίων σε πολλά νησιά της Κολομβίας που θα τεμάχιζαν αδικαιολόγητα την οικονομική ζώνη της Νικαράγουας. Το αποτέλεσμα έγινε αποδεκτό ως “δίκαιο”.

Η δυσκολία της Ανατολικής Μεσογείου

Η ανατολική Μεσόγειος αποτελεί δυσκολότερη περίπτωση. Η UNCLOS, η οποία αποκαλείται συχνά και το “Σύνταγμα των Ωκεανών”, αντιμετωπίζει περιορισμούς σε μια τόσο “πολυσύχναστη” θάλασσα. Όλες οι υφαλοκρηπίδες των γύρω χωρών αλληλεπικαλύπτονται. Και τα συγκεκριμένα έθνη μοιράζονται μια ιστορία ακόμη και αρχαίων μεταξύ τους μνησικακιών.

Η ελληνοτουρκική σύγκρουση, για παράδειγμα, έχει ένα βασανιστικό παρακλάδι στο νησί της Κύπρου, όπου μια εθνικά ελληνική Δημοκρατία στο νότο και μια εθνικά τουρκική κοινότητα στον βορρά δεν μπορούν να συμφωνήσουν σε τίποτε εκτός από το ότι διεκδικούν και οι δύο δικαιώματα επί του φυσικού αερίου της περιοχής.

Ο χειρότερος δρόμος προς τα εμπρός είναι αυτός που βρίσκεται τώρα “επί τάπητος”: ένα κυνικό παιχνίδι το οποίο τελικά μπορεί να καταλήξει σε “επίλυση” με όχημα την ωμή βία. Η Ελλάδα προχωρεί σε μια συμφωνία με την Αίγυπτο η οποία έρχεται σε σύγκρουση με μια άλλη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης και ούτω καθεξής.

Εν τω μεταξύ, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αυτή την εβδομάδα, έστειλε, για άλλη μια φορά, ένα ερευνητικό πλοίο συνοδευόμενο από φρεγάτες του τουρκικού πολεμικού ναυτικού στα αμφισβητούμενα ύδατα. Σε ένα χρονικό σημείο μέσα στο καλοκαίρι οι Τούρκοι παρ΄ ολίγον να εμβολίσουν ένα ελληνικό πλοίο, ενώ σε άλλο περιστατικό αναχαιτίστηκαν από μια γαλλική φρεγάτα και δύο γαλλικά μαχητικά αεροσκάφη.

Η ΕΕ, η Ελλάδα και μια πρόταση στον Ερντογάν

Είναι δελεαστικό για την Ευρώπη να παραταχθεί πίσω από την Ελλάδα, όπως προτρέπει και ο συνάδελφός μου Ferdinando Giugliano. Σε τελική ανάλυση, πρόκειται για ένα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίθετα, ο Ερντογάν είναι το “μαύρο πρόβατο” της περιοχής, προκαλώντας προβλήματα από τη Συρία έως τη Λιβύη και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ενώ καταπατά και τις πολιτικές ελευθερίες στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Όσο παράλογος και επιθετικός κι αν είναι ο Ερντογάν, ωστόσο, η Δύση πρέπει να παραδεχτεί ότι η Τουρκία έχει ορισμένα επιχειρήματα όταν παραπονιέται ότι η ελληνική θέση για την ΑΟΖ του Καστελλόριζου είναι “μαξιμαλιστική”. Με βάση το πνεύμα της UNCLOS, λέει ο Churchill, η κατάτμηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Τουρκίας σε τέτοιο βαθμό φαντάζει με μια πρώτη ματιά “άδικη”. Για να αποφευχθεί ο πόλεμος, λοιπόν, η Δύση πρέπει να κάνει μια προσφορά στον Ερντογάν.

Μία ιδέα που μου αρέσει να χρησιμοποιώ είναι η εμπειρία της Ευρώπης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ως έμπνευση. Στη δεκαετία του 1950, οι παλιοί εχθροί Γαλλία και Γερμανία έθεσαν τον άνθρακα και τον χάλυβα – τις βιομηχανίες πολέμου – υπό μια κοινή αρχή που εγγυάτο κοινή πρόσβαση και κοινά οφέλη. Από αυτό το “σχέδιο Schuman” βλάστησε αυτό που είναι σήμερα η ΕΕ. Ό,τι ήταν ο άνθρακας και ο χάλυβας τότε, είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο σήμερα.

Κάτι παρόμοιο θα μπορούσε να λειτουργήσει στην ανατολική Μεσόγειο, μόνον όμως εάν οι προαιώνιοι εχθροί μπορούσαν επίσης να ξεπεράσουν τη διαμάχη τους και να κατανοήσουν την ευθύνη τους για την αποτροπή του πολέμου. Με λίγη τύχη, η Ευρώπη θα μεταβεί αρκετά γρήγορα από την “μαύρη” στην πράσινη ενέργεια, έτσι ώστε κανείς να μην χρειάζεται καν όλα αυτά τα “βρώμικα” υλικά που “κοιμούνται” κάτω από τη γαλάζια θάλασσα.

*Οι θέσεις που εκφράζονται στο άρθρο δεσμεύουν αποκλειστικά τον αρθρογράφο

capital.gr

Λίγο πριν την επίσκεψη Λαβρόφ στην Αθήνα, η Ρωσική Πρεσβεία στην Αθήνα υπενθυμίζει την πάγια θέση της για το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 νμ και το διεθνές δίκαιο για τις ΑΟΖ, υπογραμμίζοντας ότι η σύμπραξη με την Τουρκία είναι τακτική και όχι

Παρά την σχετική μονομέρεια του άρθρου που δημοσιεύουμε, ωστόσο έχει μια ιδιαίτερη χρησιμότητα, καθώς διαπιστώνεται η προετοιμασία της Άγκυρας να λάβει και επισήμως μέρος στον νέο πόλεμο για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, που η ίδια υποδαύλισε και προετοίμασε μαζί με το Αζερμπαϊτζάν. Η διεξαγωγή προπαγάνδας για την απόδοση ευθυνών έχει στόχο να δημιουργήσει το κατάλληλο κλίμα για το επόμενο βήμα του Ερντογάν, που δεν είναι άλλο από την τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Υπερκαυκασία, ως απάντηση στην έως τώρα άρνηση της Μόσχας να χρίσει την Τουρκία βασικό συνομιλητή για το μέλλον της περιοχής. Προσοχή πρέπει επίσης να δοθεί στον εκνευρισμό που προκάλεσε σε Τούρκους και Αζέρους η επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών στην Αρμενία.

Η Τουρκία μπορεί να παρέμβει στην αντιπαράθεση μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, και μάλιστα βάσει συνθηκών. Το Μπακού ανέφερε ότι ο αρμενικός στρατός φέρεται να κτύπησε το Ναχιτσεβάν, θύλακα του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία. Παραδόξως, σύμφωνα με τη συνθήκη του Καρς, μεταξύ Λένιν και Κεμάλ, η Άγκυρα μπορεί να στείλει τα στρατεύματά της στο Ναχιτσεβάν, σε περίπτωση εκδήλωσης επίθεσης εναντίον του. Η συμφωνία εξακολουθεί να ισχύει.

Την Παρασκευή, το υπουργείο Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν ανέφερε για μια επίθεση με πυραύλους από την πλευρά της Αρμενίας στο έδαφος της επαρχίας Ordubad εντός της Αυτόνομης Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν. Η επίθεση έλαβε χώρα το πρωί “από το έδαφος της κατεχόμενης περιοχής Qubadli “[βρίσκεται στην ζώνη ασφαλείας της Αρμενίας νότια από το Ναγκόρνο Καραμπάχ], σύμφωνα με το Μπακού. Φωτογραφίες με θραύσματα αυτού του πυραύλου δημοσιεύθηκαν στον ιστότοπο του Υπουργείου Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν. «Άμαχοι και οικήματα δεν επλήγησαν», ανέφερε το υπουργείο.

Το Υπουργείο Άμυνας της Αρμενίας αρνήθηκε αμέσως τη δήλωση του Μπακού, χαρακτηρίζοντάς την ως “ένα ακόμη ψέμα της στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας του Αζερμπαϊτζάν, με σκοπό την γεωγραφική επέκταση της σύγκρουσης“. Αλλά αν η πληροφορία του επίσημου Μπακού είναι αλήθεια, τότε πρόκειται πράγματι για μια γεωγραφική επέκταση της σύγκρουσης.[…]

Ας αποσαφηνίσουμε τις γεωγραφικές λεπτομέρειες ενός δυνητικά νέου θεάτρου του πολέμου. Η Α.Δ. του Ναχιτσεβάν είναι ένας θύλακας του Αζερμπαϊτζάν με πληθυσμό πάνω από 400 χιλιάδες ανθρώπους, ανάμεσα στο Ιράν και την Αρμενία. Επιπλέον, η περιοχή έχει ένα μικρό, αλλά στρατηγικά σημαντικό τμήμα συνόρων με την Τουρκία. Το Ναχιτσεβάν διαχωρίζεται από το Αζερμπαϊτζάν από το Zangezur – μια λωρίδα αρμενικής επικράτειας πλάτους 50 χιλιομέτρων. Ανατολικότερα, βρίσκεται η προαναφερθείσα «κατεχόμενη περιοχή Qubadli» απ’ όπου σύμφωνα με τις πληροφορίες εκτοξεύθηκε αρμενικός πύραυλος κατά του Ναχιτσεβάν.

Το Qubadli είναι μέρος της ζώνης ασφαλείας του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, και ελέγχεται από τον στρατό της Καραμπάχ. Έτσι, σύμφωνα με το Μπακού, ο πύραυλος που εκτοξεύτηκε από το de jure έδαφος του Αζερμπαϊτζάν, πέταξε πάνω από την Αρμενία και χτύπησε ξανά στο έδαφος του Αζερμπαϊτζάν. Είναι σημαντικό ότι τόσο το Qubadli όσο και το Ordubad βρίσκονται πολύ κοντά στα σύνορα με το Ιράν, το οποίο είναι δυσαρεστημένο με την προσέγγιση των εχθροπραξιών στα σύνορά του.

Συμπτωματικά ή όχι, την Παρασκευή το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε: οι αρχές της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν θα ανεχθούν τα επανειλημμένα κτυπήματα στο έδαφός της από τους συμμετέχοντες στη σύγκρουση στο Καραμπάχ. Συνολικά, σύμφωνα με την Τεχεράνη, κατά τη διάρκεια της επιδείνωσης της σύγκρουσης, περίπου 50 πύραυλοι και βλήματα όλμων έπεσαν στο Ιράν. Είναι προφανές ότι το Ιράν εμπλέκεται στη σύγκρουση στον Νότιο Καύκασο, αλλά σίγουρα όχι με τον ίδιο τρόπο όπως η Τουρκία.

Στα τέλη ακόμη του Ιουλίου, το Υπουργείο Αμύνης του Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωσε την μεταφορά ελικοπτέρων της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας στην πόλη του Ναχιτσεβάν. Ο επίσημος σκοπός ήταν τακτικές ασκήσεις πτήσης με πραγματικά πυρά. Τον Σεπτέμβριο, μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσης στο Καραμπάχ, οι πηγές του πολεμικού ανταποκριτή Σέμιον Πέγκωφ, στο κανάλι Telegram ανέφεραν: μετά τις θερινές ασκήσεις στο Ναχιτσεβάν, ο τουρκικός εξοπλισμός παρέμεινε στις μονάδες του Αζερμπαϊτζάν. Προφανώς, αυτό αφορά και χερσαίες δυνάμεις.

Τα τουρκικά άρματα μάχης και άλλες δυνάμεις του πεζικού μπορούν να φτάσουν απευθείας στο Ναχιτσεβάν. Αφού, η Τουρκία και η Αυτόνομη Δημοκρατία συνδέονται με μια λωρίδα τουρκικής επικράτειας μήκους 23 χιλιομέτρων και πλάτους μόλις έξι χιλιομέτρων. Η διαδρομή από το τουρκικό Ιγκντίρ προς το Ναχιτσεβάν ακολουθεί αυτή τη “λωρίδα”. Ένας σιδηρόδρομος είναι υπό κατασκευή στην ίδια διαδρομή, κατά την οποία θα είναι επίσης δυνατή η μεταφορά διαφόρων ειδών στρατηγικού φορτίου.

Ο λόγος για την εμφάνιση αυτής της «λωρίδας» είναι ακριβώς ο ίδιος με τον λόγο για την εμφάνιση της Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν. Αποτελεί μια συνέπεια του εμφυλίου πολέμου. Το 1921, η Σοβιετική Ρωσία υπέγραψε μια συνθήκη με τους Τούρκους εθνικιστές του Μουσταφά Κεμάλ. Μετά τη Μόσχα, οι τρεις σοβιετικές δημοκρατίες της Υπερκαυκασίας – Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν και Γεωργία – συνήψαν συνθήκη με τους Τούρκους.

Βάσει αυτών των συμφωνιών εμφανίστηκαν στην ΕΣΣΔ δύο μοναδικές αυτόνομες οντότητες – η Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Ατζαρίας για τους Μουσουλμάνους της Γεωργίας και η Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Ναχισεβάν για τους Αζέρους που ζούσαν στην νοτιοδυτική Υπερκαυκασία, η οποία (όπως και το Καραμπάχ) επίσης διεκδίκησε η Αρμενία. Αλλά το πιο σημαντικό σημείο της Συνθήκης του Καρς είναι το εξής:

Η Τουρκία και η Ρωσία διατηρούν το δικαίωμα να στείλουν στρατεύματα στην Ατζαρία και το Ναχιτσεβάν, σε περίπτωση στρατιωτικής εισβολής τρίτων κρατών σε αυτές τις περιοχές. Σε αντίθεση με τις δηλώσεις που εμφανίζονται στον διαδίκτυο, οι συνθήκες της Μόσχας και του Καρς του 1921 με την Τουρκία δεν έχουν διάρκεια μόνον 100 χρόνια. Τα χρονικά πλαίσια δεν καθορίζονται στα έγγραφα, επομένως, από την άποψη του διεθνούς δικαίου, οι συμφωνίες θεωρούνται έγκυρες ακόμη και τώρα.

Οι Αρμένιοι ιστορικοί και πολιτικοί θεωρούν το Ναχιτσεβάν ιστορικό έδαφος της Αρμενίας, όπου υπάρχουν πολλά αρμενικά ιστορικά μνημεία. Αλλά τώρα αυτή η αυτονομία είναι, μάλλον, ένα βασικό στοιχείο της κρατικής υπόστασης του Αζερμπαϊτζάν – η γενέτειρα του πρώην προέδρου Γκεϊντάρ Αλίεφ, πατέρα του σημερινού προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ, καθώς και πολλών από τους σημερινούς ηγέτες της δημοκρατίας.

Σε αντίθεση με το “κύριο” Αζερμπαϊτζάν, εδώ σχεδόν δεν υπάρχουν εθνικές μειονότητες: το 99% είναι Αζέροι, το 0,3% Κούρδοι και κανένας Αρμένιος [στμ. προφανώς μετά από την εθνοκάθαρση που επιχειρήθηκε*]. Η Αρμενία δεν διεκδικεί την επιστροφή του Ναχιτσεβάν, σε αντίθεση με το Καραμπάχ. Αλλά κατά τη διάρκεια του πολέμου Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν την δεκαετία του 1990, διεξήχθησαν και εκεί μάχες.

Τότε ήταν που η Άγκυρα εφάρμοσε τις διατάξεις της Συνθήκης του Καρς. Το τουρκικό πυροβολικό άνοιξε πυρ εναντίον των αρμενικών θέσεων – όπως εξήγησαν στην Άγκυρα, προκειμένου να αποτραπεί η κατάληψη του Ναχιτσεβάν από τον αρμενικό στρατό. Παρεμπιπτόντως, την ίδια στιγμή το Ιράν διοργάνωσε στρατιωτικές ασκήσεις κοντά στα σύνορα με τη Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν “για να προειδοποιήσει την Αρμενία για το ανεπιθύμητο μιας νέας επίθεσης“. Φαίνεται ότι κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβεί τώρα κατά τη διάρκεια της δεύτερης σύγκρουσης στο Καραμπάχ.

«Η Αρμενία θα μπορούσε να εκτοξεύσει πυραύλους στο Ναχιτσεβάν για να προκαλέσει απάντηση εκ μέρους της Τουρκίας, η οποία παραμένει ένας από τους εγγυητές της ασφάλειας της αυτονομίας του. Η Τουρκία έχει το δικαίωμα να παρέμβει σε περίπτωση επίθεσης εναντίον αυτής της δημοκρατίας», πιστεύει ο Αζέρος πολιτικός επιστήμονας Ilgar Velizade.

Ο εμπειρογνώμονας θεωρεί προφανές ότι το ίδιο το Ερεβάν θέλει να επεκτείνει τη γεωγραφική ζώνη της σύγκρουσης – για παράδειγμα, εμπλέκοντας και την μακρινή Ελλάδα, η οποία είναι εχθρική με την Τουρκία. «Την Παρασκευή, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Δένδιας επισκέφτηκε το Ερεβάν. Ένα από τα κύρια θέματα των συνομιλιών του ήταν ο ρόλος των Τούρκων στη σύγκρουση του Καραμπάχ. Οι Αρμένιοι ηγέτες λένε ότι αναμένουν συγκεκριμένη βοήθεια από την Αθήνα. Θα είναι στρατιωτική βοήθεια ή άλλου είδους; Δηλαδή, μιλάμε για την προφανή συμμετοχή εξωτερικών παικτών στη διαδικασία», λέει ο συνομιλητής μας.

Στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες στη Μόσχα επίσης δεν αποκλείουν ότι ο βομβαρδισμός του Ναχιτσεβάν θα προκαλέσει την Άγκυρα σε ανοικτή επέμβαση. «Υπάρχουν λίγες συγκεκριμένες πληροφορίες για αυτό το βομβαρδισμό. Η Αρμενία αρνείται το γεγονός του βομβαρδισμού, αλλά είναι πρόωρο να πούμε εκατό τοις εκατό ότι το Ναχιτσεβάν δεν δέχθηκε επίθεση», δήλωσε ο Kirill Semyonov, εμπειρογνώμονας του ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων.

Κατά τη γνώμη του, οι νέες επιθέσεις από την Αρμενία σε αυτόν τον θύλακα θα μπορούσαν να αλλάξουν τη φύση ολόκληρης της σύγκρουσης. Εάν οι εχθροπραξίες εξαπλωθούν πραγματικά στο Ναχιτσεβάν, η Άγκυρα μπορεί να στείλει τις μονάδες της εκεί, χρησιμοποιώντας τη στρατιωτική υποδομή του Αζερμπαϊτζάν που υπάρχει ήδη εκεί.

Εάν τα τουρκικά στρατεύματα επιτεθούν στην Αρμενία από την πλευρά του θύλακα, δηλαδή από έδαφος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αυτό θα μπορούσε να αναγκάσει τη Ρωσία να απαντήσει. «Αυτό θα αποτελέσει πρόκληση για τη διεθνή ασφάλεια σε ολόκληρο τον Νότιο Καύκασο», δήλωσε ο Semyonov. Ωστόσο, ο ίδιος θεωρεί ότι η εκδοχή πως το ίδιο το Ερεβάν προκαλεί τις επιθέσεις στο Αζερμπαϊτζάν από την ίδια το έδαφός του μπορεί και να στέκει.

«Τέτοιες επιθέσεις δίνουν στην Αρμενία, ως μέλος του Οργανισμού της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας, το δικαίωμα να ζητήσει στρατιωτική βοήθεια από τα κεντρικά γραφεία του ΟΣΣΑ και τη ρωσική ηγεσία. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρωθυπουργός Νικολ Πασινιάν συνδέει την πρόσφατη εξόντωση τζιχαντιστών στην Τσετσενία με την πιθανή μεταφορά μαχητών από τη Συρία στο Καραμπάχ. Τέτοιες δηλώσεις του Πασινιάν είναι μια καλυμμένη έκκληση προς τη Ρωσία να παρέμβει στο πλευρά του στον πόλεμο», δήλωσε ο Semyonov.

«Δεν υπάρχει ανάγκη να εμπλακεί η Τουρκία στη σύγκρουση, δεδομένου ότι έχει ήδη εμπλακεί, το ερώτημα αφορά μόνο στην κλίμακα της εμπλοκής», δήλωσε στην εφημερίδα VZGLYAD ο Κονσταντίν Ζατούλιν, πρώτος αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής της Κρατικής Δούμας για ζητήματα της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων Κρατών. Ο βουλευτής επεσήμανε ότι το Αζερμπαϊτζάν χρησιμοποιεί τουρκικά όπλα σε μάχες, ειδικότερα, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Ο Ζατούλιν παραδέχτηκε ότι δεν γνωρίζει εάν πράγματι το Ναχιτσεβάν είχε βληθεί με πύραυλο: «Όλοι ψεύδονται σε έναν πόλεμο, αλλά το Αζερμπαϊτζάν, ως επιτιθέμενη πλευρά, ψεύδεται πολύ περισσότερο από την Αρμενία, γιατί πρέπει να κρύψει τη συμμετοχή της Τουρκίας. Εγώ δεν υποστηρίζω κανένα από τα δύο μέρη, ακόμη περισσότερο καταδικάζω τυχόν κτυπήματα σε μη στρατιωτικούς στόχους, αλλά πρέπει να παραδεχτώ ότι το Αζερμπαϊτζάν είναι ο ‘‘πρωταθλητής’’ σε αυτό».

Πηγή: https://vz.ru/world/2020/10/16/1065727.html

* Η Τουρκία, το 1919 και το 1920, σφαγίασε χιλιάδες Αρμενίους στο Ναχιτσεβάν. Η πράξη αυτή αποτέλεσε συνέχεια της Γενοκτονίας των Αρμενίων, που σχεδίασε και εκτέλεσε η Τουρκία το 1915. Οι σφαγές στο Ναχιτσεβάν στόχευαν στην εξαφάνιση του αρμενικού πληθυσμού, που αποτελούσε εμπόδιο στα σχέδια ενοποίησης των Τούρκων με τις τουρκικές φυλές του σημερινού Αζερμπαϊτζάν. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, κρατικοί φορείς του Αζερμπαϊτζάν και εθνικιστές προέτρεψαν τον κόσμο να οργανώσει πογκρόμ εναντίον των Αρμενίων του Μπακού, του Σουμγκάιτ και του Γκαντζάκ, ώστε με τον εκφοβισμό να αναγκάσουν τους Αρμενίους του Αρτσάχ και του Ναχιτσεβάν να εγκαταλείψουν την περιοχή. Έτσι κατά την διάρκεια των ένοπλων συγκρούσεων «άδειασαν» εντελώς από τον αρμενικό πληθυσμό οι βόρειες περιοχές του Αρτσάχ και του Ναχιτσεβάν. Οι εναπομείναντες 2000 Αρμένιοι απελάθηκαν από το Ναχιτσεβάν το 1989. Το αποτέλεσμα ήταν να τεθεί σε καθεστώς «αιχμαλωσίας» και η αρμενική πολιτιστική κληρονομιά του Ναχιτσεβάν και να εφαρμοστεί άμεσα ένα σχέδιο ολοκληρωτικής καταστροφής της από την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν.

Μεσαιωνικό αρμενικό νεκροταφείο κοντά στην πόλη Julfa στο Ναχιτσεβάν, το οποίο σήμερα έχει καταστραφεί ολοσχερώς από τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν

Πηγή: Ιστοσελίδα Σωτήρη Δημόπουλου

Τα φερόμενα εγχώρια αεροσκάφη της Τουρκίας, τα οποία παράγονται κυρίως από τον γαμπρό του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, βρίσκονται ξανά στο προσκήνιο, μετά από μια απόφαση του Καναδά να αναστείλει τις άδειες εξαγωγής για την τεχνολογία drone στην Τουρκία, δεδομένου ότι χρησιμοποίησε τα drone της πρόσφατα κατά την σύκγπρουση Αζερμπαϊτζάν-Αρμενική σύγκρουση για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Τη Δευτέρα ο Καναδός υπουργός Εξωτερικών Φρανσουά-Φιλίπ Σαμπάνια ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα αναστείλει την εξαγωγή βασικών ανταλλακτικών drone στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων των οπτικών και συστημάτων αισθητήρων που παράγονται από την καναδική εταιρεία WESCAM. Όπως συμβαίνει με τις τεχνολογίες κινητήρων, οι οποίες εισάγονται από την Αυστρία και την Ουκρανία, αυτά τα συστήματα υψηλής τεχνολογίας που εμφανίζονται σε τουρκικά αεροσκάφη δεν μπορούν να παραχθούν τοπικά, καθώς η εγχώρια βιομηχανία της Τουρκίας δεν διαθέτει την απαραίτητη υποδομή.

Τα αυτοανακηρυγμένα «τοπικά κατασκευασμένα» ένοπλα και άοπλα αεροσκάφη προμηθεύτηκαν κυρίως από την Baykar, ιδιοκτησία του γαμπρού του Ερντογάν, Selçuk Bayraktar. Σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, μέχρι πρόσφατα η Baykar υπέφερε από έλλειψη νέων πωλήσεων επειδή ο κύριος πελάτης της, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις (TSK), έχει ήδη υπερβολικό αριθμό 140 drone και η εταιρεία μπόρεσε να εξάγει μόνο περιορισμένο αριθμό αεροσκαφών σε χώρες όπως το Αζερμπαϊτζάν, το Κατάρ, η Ουκρανία και το Κουβέιτ. Οι εξαγωγές θα μπορούσαν να γίνουν μόνο με ειδικές άδειες από τους εισαγωγείς για ανταλλακτικά υψηλής τεχνολογίας.

Σκοπός της Δυτικής παρέμβασης ήταν αντίστοιχος με αυτόν που βλέπουμε να εκτυλίσσεται στον Καύκασο. Μέσω αυτής της σύγκρουσης, η Τουρκία για λογαριασμό της Δύσης προσπαθεί να βάλει την Ρωσία σε έναν ακόμη μακροχρόνιο και πολυέξοδο ”πόλεμο φθοράς” στο μαλακό υπογάστριό της, ενισχύοντας τα εθνικιστικά αισθήματα περί Παντουρανισμού στην περιοχή και αποκόπτοντας για άλλη μία φορά την Κινεζική γεωοικονομική επιρροή από την περιοχή του Καυκάσου. Επίσης για λογαριασμό της Δύσης ταρακουνά το οικονομικά ασταθές Ιρανικό καθεστώς καθώς στην Νότια περιοχή Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν σχεδιάζεται η δημιουργία διαδρόμου που θα ενώνει Τουρκία-Αζερμπαϊτζάν-Τουρκμενιστάν με σκοπό την εμπορική ανάσχεση της Κίνας. Άξιο αναφοράς είναι πως στην Γεωργία το ΝΑΤΟ κατέχει μία από τις μεγαλύτερες βάσεις κυβερνοπολέμου και ηλεκτρονικής κατασκοπείας παγκοσμίως, με σκοπό τον έλεγχο επιθέσεων σε Ρωσία και Ιράν. Κατά την έναρξη των εχθροπραξιών η Γεωργία απαγόρευσε Ρωσικές πτήσεις πάνω από τα εδάφη της με σκοπό να μην στηριχθεί εμπορικοεξοπλιστικά η Αρμενία.

David Davidian

O εναέριος χώρος της Γεωργίας χρησιμοποιείται εκτενώς για τον εφοδιασμό Τουρκικών και Ισραηλινών όπλων του Αζερμαπαϊτζάν στον πόλεμο του Αρτσάχ.

Μετάφραση Σχόλιο: Χωριανόπουλος Άγγελος

πηγή: fort-russ.com

infognomonpolitics.gr