Αρχική Blog Σελίδα 2362

Απρόβλεπτη η επόμενη ημέρα με ‘Αγκυρα

0

Με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 10ης Δεκεμβρίου να αποτελεί πλέον ένα ορόσημο ενδεικτικό μόνον της αναποφασιστικότητας της Ε.Ε. να βάλει οριστικό φρένο στην τουρκική προκλητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα στρέφει τώρα το βλέμμα στις επόμενες εβδομάδες και μήνες. Αν και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε ικανοποιημένος με την αναφορά σε μια σειρά από πιθανές κυρώσεις (όπως η σαφής υπόνοια περί τελωνειακής ένωσης, με τον όρο «trade»), αλλά και τη ρητή εντολή προς τον ύπατο εκπρόσωπο της Ε.Ε. Ζοζέπ Μπορέλ έως τη Σύνοδο του Μαρτίου, είναι απολύτως σαφές ότι οι Ευρωπαίοι προτίμησαν να δουν πώς πρόκειται να αντιμετωπίσουν την Τουρκία οι ΗΠΑ, από τις 20 Ιανουαρίου 2021 και έπειτα, όταν ο Τζο Μπάιντεν ορκιστεί ως ο νέος, 46ος πρόεδρος της μεγάλης χώρας. Αν και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα, η ταχεία κύρωση του νομοσχεδίου για τον αμυντικό προϋπολογισμό από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, που προβλέπει κυρώσεις κατά της Τουρκίας για την προμήθεια των S-400, προετοιμάζει για ένα χρονικό διάστημα αναταράξεων στις σχέσεις Αγκυρας – Ουάσιγκτον.

Για την Αθήνα όλα αρχίζουν και τελειώνουν με τη στάση που θα τηρήσει τελικά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αν, δηλαδή, ο πρόεδρος της Τουρκίας τηρήσει μια εποικοδομητική στάση, αποφεύγοντας τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, ή αν προχωρήσει σε επανάληψη των τεχνασμάτων του Οκτωβρίου με επιστροφή στο ερευνητικό πρόγραμμα της ΤΡΑΟ. Πρόκειται, δηλαδή, κατά κύριο λόγο για ζήτημα αξιοπιστίας της Τουρκίας. Εως αυτή τη στιγμή ο κ. Ερντογάν κάνει μια επίθεση γοητείας προς την Ουάσιγκτον και τους Ευρωπαίους, ωστόσο τίποτε δεν υποδηλώνει, με βάση την πρόσφατη εμπειρία, ότι συνδέει την εξομάλυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ ή την Ε.Ε. με τη βελτίωση των ελληνοτουρκικών.
Βάσει αυτών των δεδομένων και παραδοχών, τα κύρια σενάρια που αντιμετωπίζει η Αθήνα αυτήν τη στιγμή είναι τα εξής:

• Το πρώτο και πλέον θετικό σενάριο είναι η Τουρκία να απόσχει μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου από τις έρευνες, ώστε να υπάρχει αρκετός χρόνος που θα επιτρέψει την επανάληψη των διερευνητικών επαφών. Για την Αθήνα είναι προφανής η προσπάθεια, αφενός, να έχει περάσει επαρκής χρόνος από την αποχώρηση του «Ορούτς Ρέις» (29 Νοεμβρίου), αφετέρου προκειμένου στις ΗΠΑ να έχει εγκατασταθεί νέα κυβέρνηση, με καθαρό ορίζοντα, δίχως τα απρόβλεπτα επεισόδια της μεταβατικής περιόδου. Υπενθυμίζεται ότι στην πρώτη μεσολαβητική απόπειρα του Βερολίνου, τον περασμένο Ιούλιο, το μορατόριουμ ερευνών είχε συμφωνηθεί επί της αρχής από Αθήνα και Αγκυρα, έως ότου ο κ. Ερντογάν το παραβιάσει με πρόσχημα τη συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου.

• Το δεύτερο σενάριο αφορά την πιθανότητα επιστροφής του «Ορούτς Ρέις» στην περιοχή ανάμεσα στη Ρόδο και στο Καστελλόριζο (γενικά, ανατολικά του 28ου μεσημβρινού) για επανάληψη ερευνών. Με βάση τον τουρκικό σχεδιασμό και τις ανακοινώσεις, ενημερώσεις (κλειστές και ανοιχτές) που έχουν γίνει στην Αγκυρα και είναι, βέβαια, εις γνώσιν και των Αθηνών, στο μεγαλύτερο μέρος της περιοχής όπου δραστηριοποιήθηκε σε δύο φάσεις το «Ορούτς Ρέις» από τον περασμένο Αύγουστο έως και τις 29 Νοεμβρίου (συνολικά 82 ημέρες) πραγματοποιήθηκαν έρευνες δύο (2D) αλλά και τριών διαστάσεων (3D). Κατά την Αθήνα, έρευνες δεν έχουν γίνει, ωστόσο οι αρμόδιοι παρακολουθούν τους τουρκικούς ισχυρισμούς προκειμένου να αντιληφθούν ποια μπορεί να είναι η επόμενη κίνηση της Αγκυρας. Με βάση, λοιπόν, αυτούς τους ισχυρισμούς, το «Ορούτς Ρέις» μπορεί να επιστρέψει σε κάποια από τις περιοχές όπου έχει πραγματοποιήσει μόνο δύο διαστάσεων, προκειμένου να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, τις τρισδιάστατες.

• Το τρίτο και πλέον σοβαρό σενάριο είναι η πιθανότητα αποστολής πλωτού γεωτρύπανου σε κάποια από τις περιοχές που ήδη έχουν σαρωθεί από τα ερευνητικά πλοία της ΤΡΑΟ. Οπως έχει αποκαλύψει η «Κ» από τις 22 Οκτωβρίου, οι αρμόδιοι στην Αθήνα εκτιμούν πως η περιοχή που συγκεντρώνει αρκετές πιθανότητες για μια τέτοια κίνηση είναι η περιοχή στο τριεθνές, που περιλαμβάνει υφαλοκρηπίδα Ελλάδας, Τουρκίας και Κυπριακής Δημοκρατίας. Υπενθυμίζεται πως εκεί είχαν γίνει έρευνες τριών διαστάσεων από το «Μπαρμπαρός» (Οκτώβριος 2018 – Φεβρουάριος 2019), σε μια περιοχή που περιλάμβανε και 600 τετραγωνικά χιλιόμετρα ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Με βάση, βέβαια, τον τουρκικό ισχυρισμό περί τρισδιάστατων ερευνών ακόμη και στις περιοχές όπου κινήθηκε το «Ορούτς Ρέις» μεταξύ Αυγούστου και Νοεμβρίου 2020, ουδείς αποκλείει μία ακόμη πιο προκλητική απόφαση εκ μέρους της Αγκυρας για γεωτρήσεις κάπου στα νότια του συμπλέγματος του Καστελλόριζου. Το πλωτό γεωτρύπανο «Γιαβούζ» είναι αγκυροβολημένο στο λιμάνι της Τασουτσού, απέναντι από την κατεχόμενη Καρπασία, ενώ οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας Χουλουσί Ακάρ, περί συνέχισης του τουρκικού ερευνητικού προγράμματος, κρατούν την Αθήνα σε ετοιμότητα.

Η πίεση στην Κύπρο

Δυστυχώς, η πίεση αναμένεται να παραμείνει αμείωτη προς την Κυπριακή Δημοκρατία, κάτι που κατέστησε σαφές στο πρόσφατο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και ο πρόεδρος της χώρας, Νίκος Αναστασιάδης. Ο κ. Ερντογάν, με την επίσκεψή του στα Κατεχόμενα, την απόφαση για αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου των Βαρωσίων προς όφελος του κατοχικού καθεστώτος, αλλά και τη σταθερή συνέχιση των ερευνών που πραγματοποιούνται εντός της κυπριακής υφαλοκρηπίδας, εκπέμπει ένα σήμα απόλυτης αδιαλλαξίας, πρακτικά ακυρώνοντας οποιαδήποτε ελπίδα για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Η εκστρατεία για το εμπάργκο όπλων

Η Αθήνα πρόκειται επίσης να επιμείνει στην αργή αλλά επίμονη και εκτεταμένη εκστρατεία που έχει αρχίσει, προκειμένου να ενημερώσει τους Ευρωπαίους (κόμματα και κοινή γνώμη) για την ανάγκη επιβολής εμπάργκο στην εξαγωγή επιθετικών όπλων προς την Τουρκία. Ο κ. Μητσοτάκης, γνωρίζοντας εκ προοιμίου ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν μπορεί να λάβει τέτοιες αποφάσεις, έθιξε ως ζήτημα αρχών την επιβολή εμπάργκο σε επιθετικά όπλα, τα οποία μπορεί να χρησιμοποιηθούν εναντίον ενός κράτους-μέλους της Ε.Ε., έχοντας, βέβαια, κατά νου, κυρίως τα γερμανικής τεχνολογίας υποβρύχια τύπου Τ-214 και το ισπανικής σχεδίασης ελικοπτεροφόρο «Αναντολού». Στην περίπτωση του Βερολίνου, έπειτα και την περιοδεία εκεί του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια, φαίνεται ότι σταδιακά υπάρχει κατανόηση του προβλήματος, μάλιστα με προμετωπίδα τους «Πράσινους», οι οποίοι κατά πάσα πιθανότητα θα είναι το φθινόπωρο του 2021 εκ των κυβερνητικών εταίρων του CDU/CSU, στο παραδοσιακά συνεργατικό γερμανικό σύστημα.

kathimerini.gr

Όταν οι άλλοι έχτιζαν, εμείς γκρεμίζαμε

3

Η Τουρκία βρέθηκε σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση το 1974-75. Το αμερικανικό Κογκρέσο επέβαλε ένα εμπάργκο εξοπλισμών λόγω της εισβολής στην Κύπρο. Η Αγκυρα βρέθηκε, βέβαια για μικρό μόνο διάστημα, «ξεκρέμαστη» στον κρίσιμο αυτόν τομέα. Αποφάσισε λοιπόν να κτίσει, κυριολεκτικά, έναν κλάδο από την αρχή. Επένδυσε στην αμυντική βιομηχανία, συνεργάσθηκε με ισραηλινές εταιρείες για να αποκτήσει τεχνογνωσία και έθεσε φιλόδοξους στόχους.

Το σοκ του εμπάργκο ξύπνησε το τουρκικό βαθύ κράτος, το οποίο αποφάσισε ότι ποτέ ξανά δεν θα είναι όμηρος των ΗΠΑ ή όποιας άλλης δύναμης. Ολα αυτά που βλέπουμε και διαβάζουμε σήμερα ξεκίνησαν τότε, πριν από 45 χρόνια. Χρειάζεται χρόνος, σύστημα, πειθαρχία και υπομονή για να το πετύχεις. Σήμερα, όμως, η Τουρκία έχει ναυπηγικές δυνατότητες. Εχει προχωρήσει ανησυχητικά πολύ στον τομέα των drones, όπως φάνηκε πρόσφατα στον πόλεμο Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν. Σε γενικές γραμμές, μπορεί κάποιος να πει ότι πέτυχε τον στόχο της στρατηγικής της αυτονομίας, ωστόσο με πολλές εξαιρέσεις, όπως στην περίπτωση των μαχητικών αεροσκαφών.

Σε αυτά τα 45 χρόνια, εμείς φροντίσαμε να διαλύσουμε με μανία όποια παραγωγική βάση αμυντικής βιομηχανίας είχαμε. Το φαύλο πολιτικό σύστημα διόρισε άχρηστους κομματικούς επικεφαλής των κρατικών βιομηχανιών. Τα ναυπηγεία λειτουργούσαν πού και πού, ο συνδικαλισμός ροκάνιζε και αυτός τα κουφάρια που πλήρωνε ο κρατικός προϋπολογισμός. Ξοδέψαμε απίστευτα ποσά σε εξοπλισμούς που άφησαν πολλά σε μίζες, αμοιβές συμβούλων, λομπίστες και άλλους. Οχι όμως σε τεχνολογία, παραγωγή και έρευνα· με ελάχιστες εξαιρέσεις και 1-2 ιδιωτικές εταιρείες που εξάγουν τέτοια προϊόντα. Φτάσαμε στο σημείο να μένουν τα πολύτιμα μεταγωγικά αεροσκάφη μας καθηλωμένα στην ΕΑΒ για χρόνια και να αποφασίζουμε να τα στείλουμε κάπου αλλού για την αναβάθμισή τους.

Πάλι καλά που η σημερινή κυβέρνηση και η στρατιωτική ηγεσία έχουν αντιληφθεί το πρόβλημα και τον επείγοντα χαρακτήρα του. Θα καταφέρουν να το λύσουν; Το κουβάρι της ΕΑΒ, των ναυπηγείων κ.λπ. είναι μεγάλο και δύσκολο να ξετυλιχτεί. Οι πολιτικοί που νοιάζονται και θέλουν να πάρουν ρίσκα δεν περισσεύουν. Δεν έχουμε, όμως, την πολυτέλεια να περιμένουμε 45 χρόνια για να δούμε αποτελέσματα. Πρέπει να καλύψουμε άμεσα τον χρόνο που χάσαμε.

kathimerini.gr

Η ατζέντα του «άνευ όρων διαλόγου» στον οποίο επιχειρεί η Άγκυρα να εγκλωβίσει την Ελλάδα

0

Νίκος Μελέτης

Τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες θα κλιμακωθεί η επικοινωνιακή αντεπίθεση τη Τουρκίας, η οποία ενθαρρυμένη από την απροθυμία της ΕΕ να αντιδράσει και την αναμενόμενη μακρά περίοδο χάριτος που θα προσφέρει η κυβέρνηση Μπάιντεν για τον επανακαθορισμό των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, θα προβάλει την λογικοφανή πρόταση: διάλογο άνευ όρων και προϋποθέσεων με την Ελλάδα.

Και όχι μόνο οι υποστηρικτές της Τουρκίας αλλά και διεθνείς παράγοντες που είναι αποστασιοποιημένοι και ανησυχούν για την τουρκική υπερεπέκταση θα στραφούν προς την Ελλάδα συστήνοντας αυτόν το Διάλογο.

Όμως η Αθήνα οφείλει να κινηθεί σε όλα τα επίπεδα ώστε να αποδομήσει την τουρκική τακτική καθώς ο «Διάλογος ανευ όρων» που ζητά η Τουρκία είναι απλώς «Διάλογος εφ’ όλης της ύλης των τουρκικών διεκδικήσεων» εις βάρος της χώρας μας. Ο χωρίς προϋποθέσεις διάλογος που ζητά η Τουρκία δημιουργώντας εντελώς ψευδείς εντυπώσεις είναι η έναρξη συζητήσεων χωρίς να υπάρχει το πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, του Δίκαιου της Θάλασσας και των Διεθνών Συνθήκων, με ανοικτή ατζέντα χωρίς επικέντρωση στο πρόβλημα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών και στην βάση των τετελεσμένων που επιχειρεί επι του πεδίου.

Το Τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών αναλυτικά περιγράφει αυτό που θεωρεί ως διαφορές μεταξύ των δυο χωρών και πρέπει να βρεθούν στο τραπέζι του «διαλόγου ανευ όρων» που προτείνει. Ένα πλαίσιο που είναι σαφές ότι επιδιώκει να βάλει στο τραπεζι της διαπραγμάτευσης όχι μόνο ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα αλλά και την ιδια την ελληνική κυριαρχία επι νησιωτικών σχηματισμών.

Είναι πλαίσιο που προβάλει μονομερείς και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίο και των Διεθνών Συνθηκών που διέπουν το status quo στην περιοχή. Αναγάγει σε μείζον θέμα την αποστρατικοποίηση των νησιών, με στόχο απλώς να εξομοιωθεί η Ελλάδα με την Τουρκία ως «παραβάτες του Διεθνούς Δικαίου». Και επίσης είναι σαφές ότι επιδιώκεται από την Τουρκία να «φυλακισθεί» η Ελλάδα στην υπάρχουσα ζώνη των 6 ν.μ. καθώς ως διαφορά για συζήτηση καταγράφεται η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας «εξω από τα 6 ν.μ. των χωρικών υδάτων» απαιτώντας δηλαδη από την Ελλάδα να παραιτηθεί προκαταβολικώς από το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων εως τα 12 ν.μ.

Κάτι που επιχείρησε να επιβάλει και στην πράξη με τις πρόσφατες σεισμογραφικές έρευνες του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο ,φθάνοντας ορισμενες φόρες σε απόσταση στο όριο ακριβως των 6 ν.μ. Και φυσικά πλέον η Τουρκία εκτός αυτής της ατζέντας θέλει η συζήτηση και η διαπραγμάτευση να διεξαχθεί λαμβάνοντας υπόψη και τα παράνομα τετελεσμένα του Τουρκολυβικου Μνημονίου…

Οι Τουρκικές θέσεις για τα «εκκρεμή ζητήματα του Αιγαίου» που πρέπει να αντιμετωπίσουν στον «ανευ όρων διάλογο» που προτείνει αποτυπώνονται αναλυτικά από το ίδιο το τουρκικό ΥΠΕΞ:

«ΤΑ ΕΚΚΡΕΜΉ ΘΕΜΑΤΑ ΤOY ΑΙΓΑΙΟΥ  

Τα εκκρεμή ζητήματα στο Αιγαίο εμπίπτουν κυρίως σε 5 κατηγορίες:  

1. Η πρώτη κατηγορία των εκκρεμών ζητημάτων του Αιγαίου σχετίζεται με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας, συμπεριλαμβανομένων των χωρικών υδάτων και της υφαλοκρηπιδας και της οριοθέτησης τους.  

α. Χωρικά ύδατα   Τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας δεν έχουν ακόμη οριοθετηθεί με συμφωνία.   Επί του παρόντος, το εύρος των χωρικών υδάτων τόσο της Τουρκίας όσο και της Ελλάδας στο Αιγαίο είναι 6 ναυτικά μίλια. Η γεωγραφική σχέση των ακτών της Τουρκίας και της Ελλάδας στο Αιγαίο είναι προσκειμενς και ταυτόχρονα έναντι που απαιτεί οριοθέτηση των συνόρων.   Αποτελεί θεμελιώδη κανόνα του διεθνούς δικαίου το γεγονός ότι η οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ προσκείμενων ή έναντι κρατών σε περιοχές όπου οι θαλάσσιες περιοχές αλληλεπικαλύπτονται ή συγκλίνουν θα πρέπει να πραγματοποιείται με συμφωνία βάσει του διεθνούς δικαίου.   Στην περίπτωση του Αιγαίου, ωστόσο, δεν υπάρχει θαλάσσια οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας όσον αφορά τα χωρικά ύδατα ούτε στην περιοχή των προσκείμενων ουτε των έναντι ακτών.  Η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια θα αλλάξει δυσανάλογα την ισορροπία συμφερόντων στο Αιγαίο πέλαγος εις βάρος της Τουρκίας. Σήμερα, λόγω των πολλών νησιών της, τα ελληνικά χωρικά ύδατα αποτελούν περίπου το 40% του Αιγαίου. Στην περίπτωση χωρικών υδάτων πλάτους 12 ναυτικών μιλίων, ο δείκτης αυξάνεται σε ποσοστό άνω του 70%. Στην περίπτωση της επέκτασης των χωρικών υδάτων σε 12 ναυτικά μίλια, τα χωρικά ύδατα της Τουρκίας παραμένουν λιγότερο από το 10% του Αιγαίου, ενώ το μέγεθος της ανοικτής θάλασσας μειώνεται από 51% σε 19%.  

β. Υφαλοκρηπίδα

  Η δεύτερη πτυχή των εκκρεμών ζητημάτων του Αιγαίου σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας στο Αιγαίο είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.    Οι περιοχες της υφαλοκρηπιδας του Αιγαίου που ανήκουν στην Τουρκία και την Ελλάδα δεν έχουν ακόμη οριοθετηθεί. Επί του παρόντος, καμία από τις δύο χώρες δεν διαθέτει οριοθετημένη θαλάσσια περιοχή δικαιοδοσίας στην υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου πέραν των χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων.   Αντικείμενο της διαφοράς είναι «η οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας των περιοχών υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου, πέραν των αντίστοιχων χωρικών υδάτων 6 ναυτικών μιλίων των δύο παράκτιων κρατών, τα οποία αναλογούν σε κάθε ένα από αυτά».  

2. Η δεύτερη κατηγορία των εκκρεμών ζητημάτων του Αιγαίου είναι το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου βάσει των σχετικών διεθνών πράξεων, συμπεριλαμβανομένης της Συνθήκης της Λωζάνης του 1923 και της Συνθήκης των Παρισίων του 1947.   Τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου είναι αποστρατιωτικοποιημένα με διάφορες διεθνείς συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένης, ενδεικτικά, της Συνθήκης της Λοζάνης του 1923 και της Συνθήκης των Παρισίων του 1947. Αυτές οι διεθνείς συνθήκες που ισχύουν και, συνεπώς, δεσμεύουν την Ελλάδα απαγορεύουν αυστηρά τη στρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και επιφέρουν νομικές υποχρεώσεις και ευθύνες στην Ελλάδα για το σκοπό αυτό. Ωστόσο, παρά τις διαμαρτυρίες της Τουρκίας, η Ελλάδα παραβιάζει το καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου στρατιωτικοποιώντας τα από τη δεκαετία του 1960, παραβιάζοντας τις συμβατικές δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις της βάσει του διεθνούς δικαίου.   Από την άλλη, η Ελλάδα εισήγαγε επίσης επιφύλαξη στην υποχρεωτική δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου για θέματα που απορρέουν από στρατιωτικά μέτρα που αφορούν τα “συμφέροντα εθνικής ασφάλειας” της όταν αποδέχτηκε τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου το 1993. Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα έχει ως στόχο να αποτρέψει την παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο μιας διαμάχης σχετικά με τη στρατιωτικοποίηση των νησιών. Κατά την άποψή μας, πρόκειται για σιωπηρή αποδοχή από την Ελλάδα ότι παραβιάζει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από τη συνθήκη.    

3. Η τρίτη κατηγορία των εκκρεμών θεμάτων του Αιγαίου είναι το νομικό καθεστώς ορισμένων γεωγραφικών σχηματισμών στο Αιγαίο.   Η διαφωνία σχετικά με το νομικό καθεστώς ορισμένων γεωγραφικών σχηματισμών στο Αιγαίο, στην ουσία, είναι μια διαφορά που σχετίζεται με την ερμηνεία των Συνθηκών.   Αφορά το νομικό καθεστώς ορισμένων γεωγραφικών σχηματισμών και την απόδοση της εδαφικής κυριαρχίας σε αυτά βάσει των διατάξεων των Συνθηκών που διέπουν το εδαφικό status quo στο Αιγαίο.   Επομένως, η διαφορά προέκυψε λόγω των αντικρουόμενων διεκδικήσεων των πλευρών που προέρχονται από διαφορετικές ερμηνείες σχετικές με τη σημασία, το πεδίο εφαρμογής, την πρόθεση και το νομικό αποτέλεσμα των εδαφικών διατάξεων των σχετικών και έγκυρων συναφών διεθνών συμφωνιών .   Η Τουρκία δεν έχει καμία αξίωση για τα νησιά, τις νησίδες ή τέτοιων σχηματισμών που εκχωρήθηκαν σαφώς στην Ελλάδα με διεθνώς έγκυρα μέσα. Ωστόσο, είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι υπάρχουν πολλές νησίδες και γεωγραφικοί σχηματισμοί στο Αιγαίο πέλαγος, η κυριαρχία των οποίων δεν δίνεται αναμφισβήτητα στην Ελλάδα. Μερικοί από αυτούς τους αμφισβητούμενους γεωγραφικούς σχηματισμούς βρίσκονται πολύ κοντά στις ακτές της Τουρκίας στο Αιγαίο Πέλαγος. Στην πραγματικότητα, αυτό το ζήτημα είναι ένα από τα εμπόδια πριν από την επίτευξη συμφωνίας όσον αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ των δύο χωρών.  

4. Η τέταρτη κατηγορία των εκκρεμών διαφορών του Αιγαίου σχετίζεται με τον εναέριο χώρο του Αιγαίου οι βασικές αιτίες του οποίου είναι τόσο η ελληνική αξίωση για 10 ναυτικά μίλια του εθνικού εναέριου χώρου όσο και η κατάχρηση της ευθύνης στο F.I.R. (Flight Information Region) από την Ελλάδα κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.   Η ελληνική διεκδίκηση για εθνικό εναέριο χώρο των 10 ν.μ. αποτελεί τον λόγο πίσω από τη διαφωνία για τον εναέριο χώρο του Αιγαίου. Οι βασικές πτυχές αυτής της διαφοράς είναι η επίμονη κατάχρηση της ευθύνης στην «Περιοχή Πληροφοριών Πτήσης» (FIR) από την Ελλάδα και η μοναδική ελληνική διεκδίκηση του εθνικού εναέριου χώρου των 10 ν.μ. ενώ το εύρος των χωρικών υδάτων της είναι 6 ν.μ. Στο διεθνές δίκαιο, το όριο των χωρικών υδάτων ενός κράτους επισης κατοχυρώνει το όριο του εθνικού του εναέριου χώρου. Η Ελλάδα κήρυξε εθνικό εναέριο χώρο πλάτους 10 ν.μ. το 1931, παρόλο που το πλάτος των χωρικών της υδάτων ήταν 3 ν.μ. εκείνη την εποχή. Η Ελλάδα επέκτεινε αργότερα τα χωρικά της ύδατα στα σημερινά 6 ν.μ. το 1936.  Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός της Ελλάδας για τον εθνικό εναέριο χώρο των 10 ν.μ. αντιβαίνει στους κανόνες του διεθνούς δικαίου και η περιοχή μεταξυ των χωρικών υδάτων της Ελλάδας των 6 ν.μ. και του δηλωθέντος εθνικού εναέριου χώρου των 10 ν.μ. αποτελεί μέρος του διεθνούς εναέριου χώρου. Ο ισχυρισμός της Ελλάδας για τον εναέριο χώρο 6-10 NM δεν αναγνωρίζεται διεθνώς. Ούτε αναγνωρίζεται από την Τουρκία.     

5. Η πέμπτη κατηγορία σχετίζεται με τις επιχειρήσεις/δραστηριότητες Ερευνας και Διάσωσης (SAR)   Οι υπηρεσίες Ερευνας και Διάσωσης που αφορούν θαλάσσιες περιοχές διέπονται από τη διεθνή σύμβαση του 1979 για τη θαλάσσια Ερευνα και Διάσωση (σύμβαση του Αμβούργου).   Σύμφωνα με τη σύμβαση του Αμβούργου, σε περίπτωση που μια περιοχή έρευνας και διάσωσης δεν μπορεί να δημιουργηθεί με συμφωνία μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών, τα εν λόγω μέρη καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να καταλήξουν σε συμφωνία σχετικά με κατάλληλες ρυθμίσεις βάσει των οποίων παρέχεται στην περιοχή ο ισοδύναμος συνολικός συντονισμός των υπηρεσιών Ερευνας και Διάσωσης. Ένας τέτοιος συντονισμός δεν έχει καθιερωθεί στο Αιγαίο παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις της Τουρκίας προς το σκοπό αυτό.  

Επιπλέον, ορίζοντας ότι οι περιοχές Ερευνας και Διάσωσης θα πρέπει, στο μέτρο του εφικτού, να συμπίπτουν με τις θαλάσσιες περιοχές Ερευνας και Διάσωσης σε σχέση με εκείνες που βρίσκονται στην ανοικτή θάλασσα, το παράρτημα 12 της Σύμβασης του Σικάγο για τη Διεθνή Πολιτική Αεροπορία κάνει σαφή διάκριση μεταξύ θαλάσσιων και εναέριων περιοχών Ερευνας και Διάσωσης και υπογραμμίζει την επικράτηση της θαλάσσιας διάστασης όσον αφορά τις επιχειρήσεις Ερευνας και Διάσωσης που διεξάγονται στα διεθνή ύδατα. Εξάλλου, οι επιχειρήσεις Ερευνας και Διάσωσης είτε αφορούν αεροσκάφη είτε πλοία σε κίνδυνο διεξάγονται στη θάλασσα.    Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία έχει δηλώσει την περιοχή Ερευνας και Διάσωσης και την έχει καταχωρίσει στα σχετικά έγγραφα του ΙΜΟ, δηλαδή στο παγκόσμιο σχέδιο SAR του ΙΜΟ, και συνεχίζει να διεξάγει αποτελεσματικά δραστηριότητες/επιχειρήσεις SAR στην περιοχή που ορίζονται σε αυτήν με σκοπό τη διάσωση ανθρώπινων ζωών.

Δεδομένου ότι οι τουρκικές και ελληνικές περιοχές Ερευνας και Διάσωσης (SRR) αλληλεπικαλύπτονται εν μέρει, όλες οι προσπάθειες/δραστηριότητες SAR που πρέπει να διεξάγονται σε αυτές τις επικαλυπτόμενες περιοχές πρέπει να συντονίζονται δεόντως, ανάλογα με την περίπτωση, σύμφωνα με τη σύμβαση του Αμβούργου του 1979, άρθρο 2.1.5.

Οι απόψεις της Τουρκίας για την επίλυση των θεμάτων του Αιγαίου

Η Τουρκία είναι αποφασισμένη να δημιουργήσει μια ζώνη ειρήνης, ευημερίας και σταθερότητας στην περιοχή με τους γείτονές της. Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτή την πολιτική. Η Τουρκία είναι προσηλωμένη στις σχέσεις καλής γειτονίας με την Ελλάδα και από αυτή την άποψη υποστηρίζει τη διαδικασία διαλόγου. Η Τουρκία είναι αποφασισμένη να διερευνήσει κάθε οδό για την επίτευξη μιας συνολικής και διαρκούς διευθέτησης όλων των διαφορών και προβλημάτων μεταξύ των δύο χωρών, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με το Αιγαίο Πέλαγος. Το Αιγαίο πρέπει να είναι μια θάλασσα φιλίας και συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.

Μια πιθανή διευθέτηση των θεμάτων του Αιγαίου θα είναι λειτουργική και διαρκής μόνο εάν οικοδομηθεί πάνω σε έναν κοινό παρονομαστή, δηλαδή τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των νόμιμων συμφερόντων και των δύο χωρών. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στο Αιγαίο μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας εκτός από την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, η οποία θα πρέπει να επιλυθεί μόνο μέσω της προσφυγής στο ICJ. Αυτή η θέση της Ελλάδας δηλαδή “ένα πρόβλημα -μια λυση ” δεν αντικατοπτρίζει καθόλου την πραγματικότητα. Επομένως, η αναγνώριση μόνο ενός προβλήματος και η παραμέληση των άλλων, καθώς και η υποστήριξη μόνο ενός μέσου για μια λύση με επιλεκτικό τρόπο, δεν αποτελεί βιώσιμη επιλογή για την ειρηνική διευθέτηση όλων αυτών των ζητημάτων. Η επιλογή μιας τέτοιας δράσης θα άφηνε αναμφίβολα τα άλλα εκκρεμή ζητήματα κατά μέρος ανεπίλυτα.

Με την κατανόηση αυτή, η Τουρκία πιστεύει ότι όλα τα προβλήματα πρέπει να αντιμετωπιστούν στο σύνολό τους και είναι έτοιμη να συνεχίσει να εργάζεται για την επίλυση των ζητημάτων του Αιγαίου με ειρηνικά μέσα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Η Τουρκία δεν αποκλείει εξαρχής οποιαδήποτε ειρηνική μέθοδο διευθέτησης που περιέχεται στο άρθρο 33 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένης της προσφυγής, εάν είναι απαραίτητο, στο Διεθνές Δικαστήριο ή σε άλλες λύσεις τρίτων που βασίζονται στην αμοιβαία συναίνεση των δύο χωρών. Για το σκοπό αυτό, η Τουρκία είναι αποφασισμένη να επικεντρωθεί σε συγκεκριμένες και εποικοδομητικές ιδέες. Μέσω τέτοιων πρωτοβουλιών, η Τουρκία επιθυμεί να διατηρήσει μια θετική ατζέντα στις διμερείς σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας Οι υφιστάμενοι μηχανισμοί διαλόγου μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας για τις διαφορές στο Αιγαίο είναι ακόμη ανοικτοί. Το 2000, μετά από πρόταση της Τουρκίας, οι δυο χώρες ξεκίνησαν συνομιλίες για σειρά Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ).

Η διαδικασία ΜΟΕ στοχεύει στη μείωση του κινδύνου σύγκρουσης και στην αύξηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στο Αιγαίο. Υπάρχουν 29 ΜΟΕ που έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των δύο χωρών. Επιπλέον, οι Υπουργοί Εξωτερικών και των δύο χωρών κατά τη διάρκεια των συναντήσεών τους στη Νέα Υόρκη την 1η Φεβρουαρίου 2002, και στην Κωνσταντινούπολη στις 12 Φεβρουαρίου 2002, αποφάσισαν να ξεκινήσουν “διερευνητικές επαφές” μεταξύ των δύο χωρών με σκοπό την εξεύρεση τρόπων επίλυσης των ζητημάτων του Αιγαίου. Η πρώτη από αυτές τις επαφές πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα στις 12 Μαρτίου 2002. Ο 60ος γύρος διερευνητικών επαφών μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την 1η Μαρτίου 2016. Η Τουρκία ελπίζει ότι αυτές οι προσπάθειες θα ανοίξουν το δρόμο για μια δίκαιη, διαρκή και συνολική διευθέτηση των ζητημάτων του Αιγαίου, η οποία θα είναι αμοιβαία αποδεκτή και από τις δύο πλευρές».

liberal.gr

«Έπεσε στα μαλακά» η Τουρκία

0

Ο γερμανόφωνος τύπος υπογραμμίζει ότι η Τουρκία «έπεσε στα μαλακά» στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών. Σημειώνει ωστόσο ότι η συζήτηση για ενδεχόμενες κυρώσεις θα επανέλθει, το αργότερο τον Μάρτιο του 2021.

«Δεν υπάρχει εμπάργκο όπλων» είναι ο τίτλος στην ανταπόκριση της Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ)  για το ζήτημα της Τουρκίας. Η εφημερίδα της Φρανκφούρτης παρατηρεί ότι «το προσχέδιο συμπερασμάτων άλλαξε δύο φορές» και ότι «η Ελλάδα δεν κατάφερε να επιβάλει την αξίωσή της για εμπάργκο όπλων της ΕΕ στην Τουρκία. Αυτά τα ζητήματα πρέπει να συζητηθούν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, είπε η Μέρκελ. Μόνο που το ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να επιβάλει εμπάργκο όπλων σε χώρα-μέλος του. Επιπλέον, η Μέρκελ τόνισε την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό με τις ΗΠΑ, οι οποίες θέλουν να υλοποιήσουν την απειλή που είχαν διατυπώσει προ καιρού, τιμωρώντας την Άγκυρα για την αγορά ρωσικών πυραύλων. Στο ερώτημα εάν η Γερμανία θα προμηθεύσει την Τουρκία με έξι σύγχρονα υποβρύχια, η καγελάριος δεν θέλησε να δώσει απάντηση».

«Στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες η Τουρκία έπεσε στα μαλακά», σημειώνει η BILD και υπενθυμίζει ότι «λόγω των γεωτρήσεων στα ανοιχτά της Κύπρου τον Φεβρουάριο η ΕΕ είχε ήδη επιβάλει απαγόρευση εισόδου και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων σε δύο ηγετικά στελέχη του τουρκικού ενεργειακού ομίλου TPAO. To 2019 αποφασίστηκε να περιοριστεί η εκταμίευση ευρωπαϊκών κονδυλίων και να παγώσει η διαπραγμάτευση συμφωνίας για την εναέρια κυκλοφορία. Ωστόσο, μέχρι στιγμής όλα αυτά τα μέτρα δεν είχαν ορατό αποτέλεσμα».

Πιέζουν την Τουρκία, αλλά …λίγο

Μέχρι στιγμής έχουν επιβληθεί κυρώσεις σε δύο άτομα για τις γεωτρήσεις στα ανοιχτά της ΚύπρουΜέχρι στιγμής έχουν επιβληθεί κυρώσεις σε δύο άτομα για τις γεωτρήσεις στα ανοιχτά της Κύπρου

«Οι Βρυξέλλες εντείνουν την πίεση προς την Άγκυρα, αλλά μόνο λίγο» είναι ο χαρακτηριστικός τίτλος της Neue Zürcher Zeitung (ΝΖΖ). Η εφημερίδα της Ζυρίχης επισημαίνει ότι «στην Ελλάδα επικρατεί απογοήτευση για την έλλειψη σκληρών τιμωρητικών μέτρων. Η Άγκυρα παραμένει ατάραχη, παρότι απειλείται με κυρώσεις και από την Ουάσιγκτον». Ο αρθρογράφος τονίζει ότι οι «27» τελικά «συμφώνησαν στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή: Θα διευρυνθεί ο κατάλογος προσώπων και εταιριών στην Τουρκία που συμμετέχουν στις γεωτρήσεις, καθώς προστίθενται μερικά ακόμη ονόματα. Επιπλέον η Τουρκία παραμένει υπό παρατήρηση. Μέχρι την προσεχή τακτική σύνοδο της ΕΕ τον Μάρτιο η Κομισιόν και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης θα επεξεργαστούν περαιτέρω εναλλακτικές λύσεις και θα συντάξουν έκθεση για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο».

«Οι αισιόδοξοι στις Βρυξέλλες λένε ότι η Τουρκία έχει προθεσμία άλλων τριών μηνών για να αδράξει τη χείρα συνεννόησης που τείνει η ΕΕ» γράφει η ελβετική εφημερίδα, για να συμπεράνει ότι «η Κοινότητα παραμένει πιστή στην πολιτική της απέναντι στην Άγκυρα, την οποία επέβαλε κυρίως η γερμανική προεδρία, αλλά οι επικριτές κάνουν λόγο για πολιτική κατευνασμού (appeasement). Για τη Γερμανία αυτό που μετράει είναι ότι η Τουρκία ανήκει στο ΝΑΤΟ, έχει δεχθεί εκατομμύρια πρόσφυγες και συνεργάζεται με την ΕΕ στο κομμάτι της μεταναστευτικής πολιτικής. Την Πέμπτη το Βερολίνο υποστηρίχθηκε και από τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Γιενς Στόλτενμπεργκ, ο οποίος, απευθυνόμενος στους συμμετέχοντες στη σύνοδο, έκανε έκκληση να μην προκληθεί ρήξη στις σχέσεις με μία χώρα-μέλος της Συμμαχίας».

«Μία από τις πέντε πιο σημαντικές χώρες του ΝΑΤΟ»

Η επιθετική πολιτική της Τουρκίας τη φέρνει σε πορεία σύγκρουσης με τους δυτικούς συμμάχους τηςΗ επιθετική πολιτική της Τουρκίας τη φέρνει σε πορεία σύγκρουσης με τους δυτικούς συμμάχους της

Σε δημοσίευμα για τις αντιδράσεις της Άγκυρας η εφημερίδα Tagesspiegel σημειώνει ότι «ο Τούρκος πρόεδρος υποβαθμίζει τις κυρώσεις που αποφάσισε η σύνοδος κορυφής της ΕΕ» και δηλώνει ότι «αντί να ξαναμιλήσει για κυρώσεις τον Μάρτιο, η σύνοδος καλά θα έκανε να ασχοληθεί με τα όσα έχει υποσχεθεί στην Τουρκία, για παράδειγμα την κατάργηση της βίζας». Παρά ταύτα, σημειώνει η εφημερίδα του Βερολίνου, «ο πρόεδρος δεν μπορεί παρά να έχει αντιληφθεί ότι σχηματίζεται πλέον ένα μέτωπο ευρωπαϊκών χωρών και των ΗΠΑ εναντίον της Τουρκίας».

Πλην όμως: «Για τον Ερντογάν δευτερεύουσα σημασία έχει η κριτική της Ευρώπης στην αντιπαράθεση που εκτυλίσσεται στη Μεσόγειο. Ο ίδιος θεωρεί ότι η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία, που έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία. Ο Ερντογάν και οι σύμβουλοί του βλέπουν τη χώρα ως αυτόνομη περιφερειακή δύναμη, που δεν χρειάζεται να δεσμεύεται από τη Δύση, με τα συμφέροντά της να φτάνουν ως την Αφρική και την Κίνα. Πρόσφατα, σε επίσκεψή του στο Αζερμπαϊτζάν, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι η χώρα του είναι μία από τις πέντε πιο σημαντικές χώρες του ΝΑΤΟ. Αυτή η αξίωση, η επιθετική τακτική που ακολουθεί στη Μεσόγειο και η εμπλοκή στη Λιβύη έχουν φέρει την Τουρκία σε πορεία σύγκρουσης με τους παραδοσιακούς δυτικούς συμμάχους της».

Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

19:00 ΣΗΜΕΡΑ ANIXNEFSEIS WEB TV. ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

0

Δείτε απο τη θέση αυτή σήμερα στις 7μμ την εκπομπή

Ο πρέσβης ε.τ. Λευτέρης Καραγιάννης, ο αντιστράτηγος ε.α. Ηλίας Λεοντάρης, ο Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και βουλευτής Άγγελος Συρίγος και η δημοσιογράφος Νεφέλη Λυγερού συζητούν για τη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε.και τα συμπεράσματά της.

Ο Νεοθωμανισμός και  η Εχθροπάθεια της Κυβερνώσας Τουρκικής Ελίτ: Τα Προσοδοφόρα Εργαλεία

0

Νίκος Χ. Βαρσακέλης

Καθηγητής Βιομηχανικής Πολιτικής

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

[email protected]

Πριν από μια εβδομάδα, συνεχίζοντας τις αήθεις επιθέσεις του προς τον Πρόεδρο της Γαλλίας Εμμανουέλ Μακρόν, ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν μεταξύ άλλων δήλωσε απειλητικά: «…τα κίτρινα γιλέκα θα γίνουν τα κόκκινα γιλέκα». Αυτή η φράση του Τούρκου Προέδρου πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Θεωρώ ότι δεν εννοούσε το αίμα, δηλαδή, ότι θα υπάρχουν τόσα θύματα που τα κίτρινα γιλέκα θα κοκκινήσουν από το αίμα. Εάν εννοούσε τα ισλαμικά γιλέκα, δηλαδή, πόλεμο από το ισλάμ, γιατί δεν χρησιμοποίησε το πράσινο χρώμα που είναι και το χρώμα του  ισλάμ; Εάν όμως εννοούσε τα ισλαμιστικά γιλέκα τότε τι νόημα έχει το κόκκινο χρώμα; Μόνο εάν τα ισλαμιστικό κίνημα καθοδηγείται από την Τουρκία και γι’ αυτό χρησιμοποίησε το χρώμα της Τουρκίας. Αυτή η φράση εάν έχει το νόημα που της δίνω εγώ, τότε αναμφίβολα αποτελεί,  στην ουσία, πολεμική απειλή κατά της ακεραιότητας μιας συμμάχου προς την Τουρκία χώρας, όταν περίπου 18% του πληθυσμού της Γαλλίας είναι μουσουλμάνοι. Με αλλά λόγια, ο Πρόεδρος της Τουρκίας βάζει και επίσημα την ταφόπλακα στο κλινικά νεκρό ΝΑΤΟ. Βέβαια, τον τελευταίο χρόνο, η ρητορική της κυβερνητικής ελίτ της Τουρκίας απέναντι στην Δύση έχει αποκτήσει επικίνδυνα προκλητικό τόνο με επιθέσεις εναντίον σχεδόν όλων των δυτικών χωρών, ακόμη και του υπουργείου εξωτερικών των ΗΠΑ και του Πεντάγωνου. Αντίθετα δεν παρακολουθούμε ανάλογη επιθετικότητα απέναντι σε άλλες χώρες όπως η Ρωσία και η Κίνα.

Όλοι λοιπόν αναρωτιούνται γιατί η κυβερνώσα ελίτ της Τουρκίας έχει πλέον σχεδόν εχθρική και αλαζονική στάση απέναντι στην Δύση που εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους στο πλαίσιο του λεγόμενου νεοθωμανισμού. Οι περισσότερες  αναλύσεις θεωρούν ότι η στάση αυτή γίνεται ανεκτή διότι η Τουρκία είναι το «αγαπημένο παιδί» της Δύσης για διάφορους λόγους. Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η Δύση θα ανέχεται τις προσβολές και την εχθροπάθεια επειδή η Τουρκία κατέχει στρατηγική θέση. Βέβαια, όταν χρειάστηκε η Δύση την στρατηγική θέση της Τουρκίας, εκείνη αρνήθηκε (πόλεμος στο Ιράκ όταν η Τουρκία αρνήθηκε την χρήση της αμερικάνικης βάσης στο Ιντσιρλίκ με αποτέλεσμα την καθυστέρηση της εκστρατείας και την αύξηση των απωλειών των αμερικανικών δυνάμεων). Επομένως η χρησιμότητα της στρατηγικής θέσης μιας χώρας – εταίρου, που δεν μπορεί να αξιοποιηθεί από την δυτική συμμαχία, είναι μηδαμινή.

Ορισμένοι αναλυτές και ίσως και η κοινή γνώμη θεωρούν ότι τα οικονομικά συμφέροντα κυρίως της Γερμανίας είναι αυτά που δίνουν στην τουρκική κυβερνώσα ελίτ την αίσθηση ότι ο οικονομικός ρόλος της Τουρκίας είναι τόσο σημαντικός για τις οικονομίες της δύσης που τελικά δεν θα διακινδυνεύσουν τις σχέσεις με την Τουρκία. Αναφέρονται στις επενδύσεις στην Τουρκία, στις εξαγωγές κλπ. Ας εξετάσουμε την θέση αυτή με στοιχεία.

Στον πίνακα 1 παρουσιάζεται η πορεία των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) από ορισμένες χώρες προς την Τουρκία κατά την περίοδο 2013-2018. Για τον μη ειδικό στα οικονομικά αναγνώστη, οι άμεσες ξένες επενδύσεις είναι οι επενδύσεις σε παραγωγικές δραστηριότητες όπως βιομηχανία, υπηρεσίες κλπ. Δεν είναι επενδύσεις για κερδοσκοπία όπως πχ σε ομόλογα και μετοχές  με βραχυχρόνιο χαρακτήρα.  Η ροή, λοιπόν, των Γερμανικών ΑΞΕ προς την Τουρκία ακολουθεί φθίνοντα ρυθμό, δηλαδή, οι Γερμανικές επιχειρήσεις από 2,121 δις  δολάρια που επένδυσαν στην Τουρκία το 2013, επένδυσαν μόλις 267 εκατ. δολάρια το 2018. Το μέγεθος των επενδύσεων και των άλλων χωρών είναι μικρό και σε καμία περίπτωση δεν ξεπέρασε το ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Είναι ενδιαφέρον ότι για το 2018 το ποσοστό των Γερμανικών ΑΞΕ στην Τουρκία ανήλθε μόλις στο 2,1% του συνόλου των ΑΞΕ που έγιναν στην Τουρκία, των ΗΠΑ  στο 3,9%, της Γαλλίας στο 3,5%  και της Κίνας, η οποία επενδύει σε όλο τον κόσμο εκατοντάδες δισεκατομμύρια, μόλις στα 81 εκατομμύρια, δηλαδή, στο 0.6% του συνόλου. Το μερίδιο όλων αυτών των χωρών, που παράγουν το μεγαλύτερο μερίδιο του παγκόσμιου ΑΕΠ, στις ΑΞΕ προς την Τουρκία ήταν 19,7% το 2018.

Στον πίνακα 2 παρουσιάζονται τα δεδομένα για το ήδη εγκατεστημένο ξένο κεφάλαιο στην Τουρκία από τις αντίστοιχες χώρες. Είναι ενδιαφέρουσα η εξέλιξη καθώς παρατηρούμε μια απόσυρση και μάλιστα σημαντική του εγκατεστημένου κεφαλαίου από την Τουρκία. Για παράδειγμα αποσύρθηκαν Γερμανικά κεφάλαια δηλαδή έφυγαν παραγωγικές επιχειρήσεις, ύψους  περίπου 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ του 2017 και 2018 δηλαδή σε ένα χρόνο. Αντίστοιχη είναι και η εξέλιξη για όλες τις χώρες. Και μάλιστα τα συνολικά κεφάλαια που αποσύρθηκαν ανέρχονται σε 50 δισεκατομμύρια περίπου δηλαδή έφυγαν επιχειρήσεις με εγκαταστημένο κεφάλαιο ύψους 50 δισεκατομμυρίων. Το μερίδιο των υπό εξέταση χωρών μειώθηκε από 34,3% το 2017 σε 29,5% το 2018.

Στο δια ταύτα! Το 2013 το 41% των ΑΞΕ προερχόταν από τις υπό εξέταση χώρες. Το 2018 το ποσοστό έπεσε στο 24,5%.  Επομένως, εάν οι μεγαλύτεροι οικονομικά παγκόσμιοι παίκτες φεύγουν από την Τουρκία, μειώνονται οι ροές των ΑΞΕ, δηλαδή, δεν προσελκύει πλέον επιχειρήσεις όπως στα προηγούμενα  χρόνια, από πού προέρχονται οι ΑΞΕ στην Τουρκία; Επενδυτές από ποιες χώρες επενδύουν  στην Τουρκία και σε ποιους κλάδους; Μήπως οι ΑΞΕ από τις υπόλοιπες χώρες αφορούν εξαγορά επιχειρήσεων δημοσίων και ιδιωτικών; Και τελικά ποιος ωφελείται από αυτές τις επενδύσεις; Μήπως τελικά η συμπεριφορά της κυβερνώσας ελίτ στην Τουρκία εξηγείται με την θεωρία των θεσμών, όπως την διατύπωσε ο καθηγητής του ΜΙΤ Daron Acemoglou; Μήπως οι θεσμικές αλλαγές που έχει επιβάλλει η κυβερνώσα ελίτ στην Τουρκία δεν προσφέρουν θετικά κίνητρα για την Τουρκική οικονομία που θα οδηγήσουν την Τουρκική οικονομία στην πρόοδο, αλλά σημαντική πρόσοδο για την ίδια την κυβερνώσα ελίτ; Μήπως ο νεοθωμανισμός και η εχθροπάθεια είναι τα εργαλεία για να ωφελείται οικονομικά η κυβερνώσα ελίτ, όπως ακριβώς συνέβαινε επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;

Πίνακας 1 Άμεσες Ξένες Επενδύσεις

(σε εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ)

2013       2014       2015       2016       2017       2018       Ποσοστό επι του συνόλου 2018

Καναδάς             25           15           33           118         42           34           0.3%

Γερμανία             2121       1058       655         645         363         267         2.1%

Γαλλία  191         245         173         -124       397         451         3.5%

Μ. Βρετανία      340         904         598         952         297         681         5.2%

Ιταλία   131         521         243         209         44           389         3.0%

Ιαπωνία               441         254         315         461         184         147         1.1%

ΗΠΑ       296         380         1578       508         234         503         3.9%

Κίνα       24           53           521         346         147         81           0.6%

Σύνολο 12271    12448    18916    13719    11185    12966    100.0%

 

Πίνακας 2 Εγκατεστημένο Ξένο Κεφάλαιο

(σε εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ)

2016       2017       2018       Ποσοστό επι του συνόλου 2018

Καναδάς             880         1687       1372       0.9%

Γερμανία             15383    20402    13388    9.1%

Μ. Βρετανία      12757    16288    10089    6.9%

Ιταλια   4207       5117       3152       2.1%

Ιαπωνία               3042       5252       2996       2.0%

ΗΠΑ       6059       8844       5781       3.9%

Γαλλία  6175       8572       5484       3.7%

Κίνα       492         1562       1136       0.8%

Σύνολο 148428  197374  147107  100.0%

πηγή: “Μακεδονία”

Κυρώσεις της ΕΕ εναντίον της Τουρκίας: «Θα βιδώσουμε σταδιακά τη βίδα»

0

Του Jean Quatremer, ανταποκριτή στις Βρυξέλλες της Libération, 11-12-2020

Μετάφραση και επεξεργασία : Αλκης Καλλιαντζίδης

Βρυξέλλες, την περασμένη Πέμπτη. Photo Olivier Hoslet. Reuters

Οι 27 κατέληξαν σε συμφωνία την Παρασκευή για κυρώσεις που στοχεύουν άτομα που εμπλέκονται στις παράνομες γεωτρήσεις στην ανατολική Μεσόγειο. Πρόσθετα μέτρα θα αποφασιστούν, εάν η Τουρκία συνεχίσει τις «παράνομες και επιθετικές» ενέργειές της.

Ο Εμμανουήλ Μακρόν δεν έκρυψε την ικανοποίησή του : «η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιδείξει την ικανότητά της να είναι αποφασιστική» έναντι των «προκλήσεων» της Τουρκίας, αποφασίζοντας για την αρχή των νέων κυρώσεων κατά της Άγκυρας, δήλωσε στο τέλος της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη και την Παρασκευή. «Πριν από έξι μήνες, λέγαμε : η Γαλλία είναι μόνη της» σε αυτό το ζήτημα, ιδίως όταν έστειλε (όπως και η Ιταλία) στρατιωτικές ενισχύσεις στην ανατολική Μεσόγειο για να δείξει την υποστήριξή της προς την Κύπρο και την Ελλάδα, αντιμέτωπες με τις παράνομες γεωτρήσεις αερίου που πραγματοποίησε η Άγκυρα στα χωρικά τους ύδατα. Για τον αρχηγό του γαλλικού Κράτους, «ενίοτε είναι σωστό να είμαστε σαφείς και εύγλωττοι όταν οι συμπεριφορές είναι απαράδεκτες». Αλλά «οι κυρώσεις δεν είναι ριζοσπαστικές», μετρίασε ένας ευρωπαίος διπλωμάτης : «σταδιακά θα σφίξουμε τη βίδα».

Επιδεινωμένη κατάσταση

Η συζήτηση μεταξύ των 27, σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 1ης και 2ης Οκτωβρίου 2020, δεν επικεντρώθηκε στην ίδια την αρχή των κυρώσεων  : «Κανένα Κράτος μέλος δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι η Τουρκία δεν άδραξε το χέρι που της απλώσαμε για να μειώσει τις εντάσεις [μια βελτίωση της τελωνειακής ένωσης που την συνδέει με την ΕΕ και πρόσθετα χρηματοδοτικά μέσα για τη διαχείριση των στρατοπέδων για τους Σύρους πρόσφυγες]. Όλοι αναγνώρισαν ότι είχε συμβεί το αντίθετο, ότι η κατάσταση είχε επιδεινωθεί σε όλα τα μέτωπα», συνέχισε η ίδια πηγή.

Έτσι, εκτός από το ότι συνέχισε τις γεωτρητικές έρευνες στα κυπριακά ύδατα, «η Τουρκία εξακολουθεί να παραβιάζει το εμπάργκο όπλων στη Λιβύη και [με αυτόν τον τρόπο] απειλεί τα συμφέροντά μας όσον αφορά τη μετανάστευση, καθώς δεν επιτρέπει έναν καλό έλεγχο των ακτών και προωθεί τζιχαντιστές σε ένα σημείο αναχώρησης προς την Ευρώπη», ανέφερε λεπτομερώς ο Γάλλος Πρόεδρος. Ομοίως, η Τουρκία παρενέβη στη σύγκρουση μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ ή «συνεχίζει να έχει μη συμμορφούμενες μονομερείς ενέργειες στη Συρία […] κάτι που μας δημιουργεί τον κίνδυνο για την ανασύσταση ενός εδαφικού χαλιφάτου».

Φόβος

Η συνειδητοποίηση του κινδύνου που αντιπροσωπεύει η επιθετική και επεκτατική πολιτική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, του Τούρκου προέδρου, την συμμερίζονται λοιπόν τώρα και οι 27. Αλλά με δεδομένες τις διαφορές ενδιαφέροντός τους σε σχέση με την Τουρκία, η έντονη συζήτηση περιστράφηκε γύρω από το μέγεθος και το ρυθμό των κυρώσεων. Μεταξύ των σκληρών (Κύπρος και Ελλάδα) και των υπομονετικών  που δεν ήθελαν να αποφασίσουν τίποτα πριν από την εγκατάσταση της διοίκησης του Τζο Μπάιντεν στην εξουσία, ήταν η γαλλο-γερμανική ενδιάμεση θέση που επικράτησε : κυρώσεις που στοχεύουν άτομα που εμπλέκονται στις παράνομες γεωτρήσεις στην ανατολική Μεσόγειο θα ληφθούν τις επόμενες εβδομάδες από τους υπουργούς Εξωτερικών και θα αποφασιστούν πρόσθετα μέτρα, εάν η Τουρκία συνεχίσει τις «παράνομες και επιθετικές» ενέργειές της.

Ο επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ, ο Ισπανός Josep Borrell, έχει επίσης επιφορτιστεί με την υποβολή μιας έκθεσης έως τον επόμενο Μάρτιο σχετικά με την εξέλιξη των τουρκικών δράσεων που απειλούν τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο σε οικονομικά, εμπορικά και πολιτικά επίπεδα, κάτι που αποσκοπεί ιδίως στη μη συμμόρφωση της Άγκυρας με την τελωνειακή ένωση που τη συνδέει με την Ένωση από το 1995, και να παρουσιάσει «εργαλεία και επιλογές» που θα προκύπτουν από αυτήν την ανάλυση. Είναι σαφές ότι οι κυρώσεις θα μπορούσαν τότε να επηρεάσουν ολόκληρους οικονομικούς τομείς, μια επιλογή που αποκλείεται προς το παρόν. «Η απάντηση είναι ξεκάθαρη : δείχνουμε ότι δεν φοβόμαστε και ότι παίρνουμε αποφάσεις», δήλωσε ένας διπλωμάτης.

Όπλα

Ωστόσο, αυτή η σταδιακή προσέγγιση ικανοποίησε τον Τούρκο πρόεδρο. «Οι χώρες της κοινής λογικής στην Ένωση έχουν υιοθετήσει μια θετική προσέγγιση και τορπίλισαν το παιχνίδι», που αποσκοπούσε να επιβάλει αυστηρότερες κυρώσεις, δήλωσε. Στοχεύει συγκεκριμένα στην απόρριψη της ελληνικής απαίτησης για επιβολή ενός εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, το οποίο έχει ήδη κάνει η Γαλλία. «Η Ελλάδα φοβάται πάνω από όλα για τον εαυτό της, διότι η Άγκυρα ενισχύει αυτήν την περίοδο τη ναυτική της ικανότητα», αποκρυπτογραφεί ένας διπλωμάτης. Η Ιταλία και η Ισπανία (η οποία κατασκευάζει τον πρώτο ελικοφόρο της Τουρκίας) είναι οι δύο πρώτοι Ευρωπαίοι εξαγωγείς όπλων στην Τουρκία, καθώς και η Γερμανία που αντιτάχθηκαν στις κυρώσεις. Για την Άνγκελα Μέρκελ, Γερμανίδα Καγκελάριο, το ζήτημα πρέπει να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ στο οποίο η Τουρκία εξακολουθεί να είναι μέλος : «Πρέπει να συντονιστούμε με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση» πάνω σε αυτό το θέμα. Το γεγονός ότι οι Αμερικανοί ανακοίνωσαν  την περασμένη Παρασκευή το πρωί, σε δικομματική βάση, έναν πρώτο γύρο κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας για να την τιμωρήσουν για την απόκτηση των ρωσικών πυραύλων S-400 δείχνει ότι η Άγκυρα δεν χάνει τίποτα περιμένοντας.

 

Turkey’s regime seeks to isolate Israel using phony ‘reconciliation’

0

Ankara hopes to play ‘good cop’ for incoming Biden administration.

Turkish President Tayyip Erdogan delivers a speech during a protest against the recent killings of Palestinian protesters on the Gaza-Israel border and the US embassy move to Jerusalem, in Istanbul, Turkey May 18, 2018
(photo credit: REUTERS/MURAD SEZER)
After a year of invasions, attacks, aggression, ethnic-cleansing, using Syrian refugees as mercenaries, buying Russian defense technology and working with Iran to oppose the US role in Syria, Turkey’s regime is trying to change its tune to sabotage Israel’s growing friendship with Greece and the UAE.

Ankara has worked closely with western lobbyists and experts who it has cultivated over the years to push this narrative. It is a sophisticated attempt aimed at trying to convince Israel’s government that Ankara wants a new leaf in relations, but Turkey refuses to change and merely wants to muddy the waters between Israel and Jerusalem’s partners in the region.

The push began at Israel Hayom, a newspaper Ankara assumes is read by Prime Minister Benjamin Netanyahu and which it thinks is a line directly into Israel’s Right-leaning ruling politicians.

Turkey watched closely the US election, afraid of President-elect Joe Biden after having poured support towards the Trump administration. Between December 5 and 6 articles appeared in Hebrew and then English suggesting that Turkey wanted reconciliation with Israel after a decade in which Ankara’s increasingly anti-Israel regime had hosted Hamas and compared Israel to the Nazis.

The “reconciliation” would involve Turkey getting everything it wanted and ruining Israel’s relations with Greece and Cyprus, especially a gas pipeline deal with those two countries and Israel this year.

So “reconciliation” would mean Israel losing allies and Turkey hosting Hamas terrorists and calling Israel a Nazi country.

Turkey also pushed this narrative via Al-Monitor, with an article claiming shared interests on Iran and in the Caucasus to push Israel and Turkey closer. In fact Turkey often welcomes Iran regime figures and with Iran it supports Hamas and vows to “liberate” Jerusalem.

There is no evidence Israel and Turkey have any shared interests on Iran. But the article claimed “secret contacts between Turkey and Israel.” There was no evidence of these supposedly “secret” contacts except Turkey purposely leaking this to make it seem Israel was ready to do Ankara’s bidding.

This is the same Turkish regime that said “Jerusalem is ours” and frequently bashes Israel. The regime has never said anything positive about Israel in the last decade. An article on November 30 at Al-Monitor also suggested a “secret channel.” If it’s a secret, why is Turkey talking so much about it to journalists?

Nevertheless the willing lobbyists who work on Ankara’s behalf pushed this narrative, complete with maps made in Turkey printed in Israeli media and think tanks. The maps showed Turkey controlling waters off Cyprus and even maybe carving away part of Israel’s Exclusive Economic Zone.

This would be “reconciliation” by way of surrendering Israel’s decades of work on gas development at sea and Israel’s work with Cyprus, Greece and Egypt. Israel’s work with Greece is also linked to the new peace with the UAE because the UAE and Greece are increasing cooperation.

Turkey’s regime led by Recep Tayyip Erdogan has roots in the Muslim Brotherhood and is the main opponent of Egypt’s current leadership. Turkey even threatened to break relations with the UAE for normalizing ties with Israel. Ankara has worked to isolate Israel and stop normalization, threatening countries that work with Israel. This is part of Turkey’s “reconciliation.”

Ankara also pretended it was willing to “mend fences” by appointing a new envoy who is known for anti-Israel and anti-Zionist views. Reports last week said Turkey had appointed Ufuk Ulutas as a new envoy. Ulutas wrote in 2013 that Zionism is a “culturally/religiously racist” ideology and that it has “separatist content as well as expansionist policies, the plan committed many massacres, displacing millions of people. It physically and mentally tortured locals.”

It was Turkey that withdrew its ambassador from Israel several times over the past decade. Turkey’s regime helped support the Mavi Marmara that tried to break the blockade on Gaza in 2010. Ankara then ordered Israel to apologize for stopping the ship in a raid that led to 10 deaths after Israeli soldiers were attacked.

Turkey was the main opponent of US President Donald Trump moving the US embassy to Jerusalem. Erdogan compared Israel to Nazi Germany at the UN in September 2019. Turkey gave Hamas leaders, including numerous wanted terrorists, a red carpet twice this year, leading to the US State Department condemning Ankara.

Reports in the UK suggest that Hamas plans terror attacks from Turkey and has committed cyber attacks. Also, Mossad concluded that Turkey is a rising threat, according to the Times of London. In addition Turkey harassed an Israeli ship off Cyprus last year and the IDF has said Turkey’s threats could be a challenge, according to an annual report reported in January.

While the UAE is celebrating Hanukkah and welcoming Jews, Turkey is increasingly antisemitic and extremely anti-Israel. Nevertheless the narrative from Ankara continues. While Turkey is the largest jailer of journalists, and all media in Turkey is pro-government, there are no articles in Turkey supporting Israel, but foreign newspapers are being fed information from Ankara about the “reconciliation.”

Turkey even pushed an article at the Moshe Dayan Center for Middle Eastern and African Studies, arguing that Israel should ignore Cyprus water rights and gas claims and create a direct maritime jurisdiction with Turkey. This would give Turkey everything and Israel nothing and violate agreements with Cyprus and international law.

Turkey did this before in the spring, trying to slow down Israel’s energy ties with Egypt, Greece, Cyprus and France. Turkey claims that the US has obstructed its “geostrategic destiny,” according to an article at the Hoover Institution. The destiny appears to be one that includes occupying Syria, ethnically-cleansing Kurds and supporting attacks on Armenians, as well as hosting Hamas and fueling extremism from the Middle East to Europe.

The story of the “secret” push to mend-fences with Israel is all about Turkey trying to use the media and its long propaganda arm abroad to harm ties between Israel, Greece, Cyprus and the UAE, making it appear Israel is conducting “secret” talks behind the backs of its friends.

Turkey leaked this entirely to harm Israel’s relations and even sent maps to Israeli media to use – maps that ignore Cyprus and violate agreements Israel has. Ankara is one of the most hostile countries in the world to Israel outside of Iran. No other countries in the world besides Ankara and Iran give Hamas a red carpet and Turkey’s current leadership gives Hamas even more respect than Iran does, treating it with the respect of a foreign country.

Ankara has a long history of mobilizing media abroad through contacts to push its narratives, usually to get everything it wants and giving nothing in return. For instance Ankara speaks to friends and lobbyists in Washington to claim that it was “confronting Iran and Russia,” when in fact Ankara was working with Iran and Russia against US interests in Syria and buying Russia’s S-400s.

Now Turkey has pivoted to try to pretend it wants to compartmentalize certain issues with Israel, such as trade and maritime ties, as part of pretending the last year of chaos and extremism Ankara unleashed is behind it.

Ankara wants more than anything to play the “good cop” for the new Biden administration, much as it worked to get support from Trump for invasions of Syria, Libya, and threats against Greece and Armenia.

But reality shows what is actually happening in Ankara. The regime is increasingly a far-right openly racist regime against Armenians and Kurds, and Jews are often objects of hatred for the Turkish-backed extremists that it has unleashed in Syria and other countries.

If Turkey wanted reconciliation it wouldn’t use it to sabotage Israel’s alliances and isolate Israel and its own media, which is entirely pro-government, would support Israel. Instead Turkey bashes Israel at home and tars Israel as a “Nazi” country. That is not how reconciliation works.

The leaked stories about “secret” talks are designed only to muddle Israel’s relationships with other states in the region as part of an Ankara regime project which it openly says is designed to “liberate” Jerusalem from the “Zionists,” an ideology of religious extremism Ankara shares with Iran’s regime.

While countries like the UAE are embracing Israelis and Jews and talking about tolerance, Ankara’s government jails dissidents and lashes out at minorities, spreading hatred and intolerance. In that toxic mix, there is no reality of mending fences, only a new anti-Israel envoy and an extremist authoritarian government in Ankara that wants Israel isolated so it can manipulate the incoming Biden administration. When Turkey apologizes for comparing Israel to the Nazis, then that might be evidence that it has changed. Ankara’s current regime will never do that.

Η Δύση αντιμέτωπη με τις επιλογές της

0

του Σάββα Καλεντερίδη

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, είναι σε εξέλιξη πολιτικοδιπλωματικές διεργασίες για το Κείμενο Συμπερασμάτων που θα εκδοθεί σήμερα μετά το πέρας της Συνόδου Κορυφής.

Κατά τα φαινόμενα, οι κυρώσεις που θα αποφασιστούν θα αφορούν πρόσωπα και όχι την ίδια την Τουρκία, και θα είναι αντίστοιχες με εκείνες που αποφασίστηκαν για τη Λευκορωσία.

Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ τηρεί στάση αναμονής στις τουρκικές προκλήσεις και παραβιάσεις κυρίως εναντίον της Κύπρου αλλά και εναντίον της Ελλάδος, και δεν είναι σε θέση να πάρει γενναίες αποφάσεις για να αντιμετωπίσει την τουρκική προκλητικότητα και τον τουρκικό ισλαμικό ιμπεριαλισμό.

Μια επιφανειακή ανάγνωση μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι για τη διστακτικότητα της ΕΕ να αντιμετωπίσει με ουσιαστικό και ριζικό τρόπο την Τουρκία, τις βασικές ευθύνες έχει η Γερμανία και δευτερευόντως η Ιταλία και η Ισπανία.

Είναι όμως έτσι;

Η απάντηση είναι όχι, και αυτό δεν έχει να κάνει με το γεγονός ότι η ΕΕ έχει προχωρήσει στην πολιτική και αμυντική ολοκλήρωση. Έχει να κάνει με τον παράγοντα ΗΠΑ, οι οποίες αφενός επηρεάζουν την πορεία της πολιτικής και αμυντικής ολοκλήρωσης, και αφετέρου ελέγχουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το ΝΑΤΟ. Γιατί είναι περίπου αφελές να σκεφτεί κανείς ότι ο Στόλτεμπεργκ κάνει του… κεφαλιού του, όταν κάνει αυτές τις απαράδεκτες έως εξοργιστικές δηλώσεις ξεπλύματος της Τουρκίας, όποτε ο Ερντογάν στριμώχνεται πολιτικά και διπλωματικά στις Βρυξέλες.

Το ζήτημα λοιπόν είναι ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν αποφασίσει ακόμα τι θα πράξουν και πώς θα αντιμετωπίσουν το φαινόμενο νεοοθωμανική ιμπεριαλιστική Τουρκία, δυνητική προστάτις των απανταχού μουσουλμάνων, με βλέψεις να καταστεί παγκόσμια δύναμη, τουλάχιστον «ισοϋψής» με Ρωσία, Κίνα, Αγγλία και ΗΠΑ.

Για την Ευρώπη, τη Γερμανία και τη Γαλλία δεν το συζητάμε, ο Ερντογάν τις θεωρεί «ξοφλημένες» και του χεριού του.

Οι ΗΠΑ λοιπόν, τα χρόνια της διοίκησης Τραμπ όχι μόνο δεν έκαναν τίποτε για να διαχειριστούν το πρόβλημα που αναδύεται στην περιοχή, αλλά, αφενός με την αποχώρηση από την περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Αν. Μεσογείου και αφετέρου με τις μέχρι παρεξηγήσεως ειδικές σχέσεις που είχε αναπτύξει σε προσωπικό και οικογενειακό επίπεδο ο Τραμπ με τον Ερντογάν, στην ουσία το επιδείνωσαν, για να μην πούμε το δημιούργησαν.

Άρα, όσο οι ΗΠΑ δεν αποφασίζουν τι θέλουν να κάνουν με την Τουρκία, είναι περίπου αφελές να περιμένουμε από την Ευρώπη που ξέρουμε να πάρει αποτελεσματικά μέτρα εναντίον αυτής της μείζονος απειλής που αναδύεται στην περιοχή μας, που έχει στενάξει από τον οθωμανικό ζυγό και τη βαρβαρότητα των Οθωμανών πασάδων για τέσσερις αιώνες και είναι αντιμέτωπη πάλι με την ίδια ή και χειρότερη απειλή.

Για όσους έχουν αμφιβολίες για τη βαρβαρότητα της νεοοθωμανικής μπότας, ας ρωτήσουν τους Κούρδους του Αφρίν, του Γκίρε Σπι και της Σερκάνιγιε, ας ρωτήσουν τους Κούρδους του Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP), που μετρούν 16.000 συλλήψεις στελεχών τους τα τελευταία χρόνια, 4.000 από τους οποίους συνελήφθησαν. Ας ρωτήσουν τους Αρμενίους του Αρτσάχ, ας ρωτήσουν τους Έλληνες της Κύπρου, που βλέπουν καθημερινά τα σπίτια τους να τα κατέχουν και να λεηλατούν τις περιουσίες τους οι έποικοι, ας ρωτήσουν τους κατοίκους της Αμμοχώστου, που βλέπουν τους Τούρκους –με πρώτο και «καλύτερο» τον Ερντογάν και τη μαφία του– να ορέγονται τα σπίτια και τις περιουσίες τους στα Βαρώσια.

Η Ευρώπη δεν θα κάνει τίποτε δραστικό και ουσιαστικό εναντίον της Τουρκίας γιατί δεν μπορεί να το κάνει μόνη της, αν δεν ανάψει πράσινο φως από την Ουάσινγκτον.

Άρα, αυτό που έχουμε να κάνουμε, είναι να περιμένουμε τη νέα διοίκηση των ΗΠΑ.

Εάν ο Ερντογάν κατορθώσει και δημιουργήσει σχέσεις αλληλοεξάρτησης με το σύστημα Μπάιντεν, η ιστορία θα συνεχιστεί – με ό,τι αυτό σημαίνει για τη Λιβύη, τη Συρία, τους Κούρδους, το Ιράκ, τους Αρμενίους, την Κύπρο, την Ελλάδα, την ίδια την ΕΕ

Εάν όχι θα πρέπει να περιμένουμε ως το καλοκαίρι, τις διαβουλεύσεις που θα γίνουν μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ. Εκεί θα παιχτεί το παιχνίδι.

Αυτό δεν σημαίνει ότι Κύπρος και Ελλάδα θα πρέπει να περιμένουμε μοιρολατρικά τι θα αποφασίσουν άλλοι για μας.

Το έχουμε ξαναγράψει. Η απειλή, που είναι ήδη εντός των πυλών, έχει ενεργοποιήσει την ελληνική διπλωματία και τις Ένοπλες Δυνάμεις και γίνονται βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Πρέπει να συνεχίσουμε, όπως πρέπει να συνεχίσουμε την ενεργό διπλωματία στις Βρυξέλλες, στις πρωτεύουσες της ΕΕ και του αραβικού κόσμου, στο Νέο Δελχί και κυρίως στην Ουάσινγκτον.

Το έχουμε ξαναγράψει. Ο ελληνισμός των ΗΠΑ είναι πολύ πιο ισχυρός σε πολιτικό αλλά και οικονομικό επίπεδο από τα ελληνικά κράτη σε Ελλάδα και Κύπρο. Απλώς η ισχύς του είναι ασύντακτη, γιατί ασύντακτο και αποπροσανατολισμένο είναι το λεγόμενο εθνικό κέντρο.

Ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν.

pontos-news.gr

Η ΑΙΧΜΑΛΩΣΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

7

ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το κείμενο γράφηκε πριν οι ηγέτες της Ε.Ε. καταλήξουν στα συμπεράσματά τους κατά τη χθεσινή Σύνοδο Κορυφής.

Η Ευρώπη είναι αιχμάλωτη της Τουρκίας. Δεν θα μπορέσει τίποτε να κάνει, μόνη της, κατά της Άγκυρας για να την νουθετήσει.

Μόνο αν αντιδράσουν δυναμικά οι ΗΠΑ θα μπορέσει η Ευρώπη να καλυφθεί πίσω από την αμερικανική πολιτική και να επιβάλλει κάποιες κυρώσεις. Άρα πρέπει να αναμένουμε την πολιτική των ΗΠΑ.

Αλλά η νέα πολιτική της Ουάσιγκτον αν προτάξει την αντιμετώπιση της Ρωσίας στη Μέση Ανατολή, τη Βόρειο Αφρική και την Κεντρική Ασία  τότε, κατά την εκτίμηση αναλυτών, θα χρειαστεί την Τουρκία. Και εδώ αρχίζει να θολώνει η, ενδεχόμενη, αμερικανική αποφασιστικότητα να αντιμετωπίσει την τουρκική ανταρσία.

Αν στην Ουάσιγκτον επικρατήσει η σκέψη να βασιστούν και πάλι στην Τουρκία για την αντιμετώπιση οποιουδήποτε προβλήματος, τότε θα έχουν λησμονήσει αυτό που τους συνέβη το 2003, αν θυμάμαι καλά, κατά τον δεύτερο πόλεμο με το Ιράκ. Οι ΗΠΑ ζήτησαν, απλώς, από την Τουρκία άδεια διέλευσης από τον βορρά για εισβολή στο Ιράκ και η Άγκυρα δεν την έδωσε. Το αυτό θα συμβεί και τώρα αν οι ΗΠΑ ή η Ε.Ε. χρειαστούν την Τουρκία.

Η Τουρκία έχει μάθει μόνο να παίρνει. Δεν πρόκειται να δώσει τίποτε.

Υπάρχει, ακόμη, η ψευδαίσθηση στη Δύση πως δεν πρέπει να εξωθηθεί η Τουρκία εκτός του δυτικού συστήματος ασφαλείας. Γιατί, η Τουρκία βρίσκεται στο δυτικό σύστημα ασφαλείας; Πιστεύει κανείς σοβαρός αναλυτής πως αν ζητηθεί κάτι από την Τουρκία που δεν θα εξυπηρετεί, απολύτως, τα συμφέροντά της η Άγκυρα θα συνδράμει στην αντιμετώπισή του; Μάλλον θα πρέπει για αφελή εκτίμηση. Άρα η εμμονή να μην εξωθηθεί η Τουρκία να εγκαταλείψει το δυτικό άρμα είναι ανεδαφική. Η Τουρκία δεν θα εγκαταλείψει τη Δύση. Θα χρησιμοποιεί τους θεσμούς και τις φοβίες της Δύσης για να εξυπηρετεί τα συμφέροντά της.

Η Τουρκία έχει φύγει από τη Δύση αλλά δεν έχει ενταχθεί στην Ανατολή. Η Τουρκία έχει κάνει σαφές τι θέλει.

Ο Ερντογάν το έχει πει και ό,τι είπε το έκανε. Δεν μπλοφάρει. Η Τουρκία θέλει να γίνει μια από τις 10 ισχυρότερες χώρες του κόσμου. Και μέχρι στιγμής, παρά τα μέτωπα που έχει ανοίξει, πετυχαίνει προς αυτήν την πορεία.

Ακολούθησε επι Ερντογάν την εξής τακτική:

-Στενή οικονομική διασύνδεση με χώρες της Δύσης, κυρίως, ευρωπαϊκές. Είναι αυτός ο λόγος που σήμερα χώρες όπως η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία διστάζουν να της επιβάλλουν κυρώσεις. Διότι ανησυχούν πως μια οικονομική κρίση στην Τουρκία θα έχει επιπτώσεις στις ίδιες. (Αυτό το στοιχείο που δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει το παιδαριώδες πολιτικό κατεστημένο της Ελλάδας στην αρχή της δικής μας οικονομικής κρίσης).

-Δεύτερον, ανέπτυξε ένα καλά χρηματοδοτούμενο λομπυ στις ΗΠΑ το οποίο, σε συνεργασία και με το Εβραϊκό λόμπυ διευκόλυνε την τουρκική πολιτική και τις τουρκικές επιδιώξεις και διαμόρφωσε στερεότυπα στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.

-Τρίτον, αξιοποίησε και συνεχίζει να αξιοποιεί τις τουρκικές κοινότητες στις ευρωπαϊκές χώρες. Στη γερμανική πολιτική σκηνή είναι αδύνατον να μην ληφθεί υπόψη ο σημαντικός αριθμός τούρκων που ζουν και ψηφίζουν στη Γερμανία.

-Τέταρτον προσπαθεί να ελέγξει την ισλαμική παρουσία στην Ευρώπη. Ισλαμικές οργανώσεις δεν μένουν αδιάφορες στις δηλώσεις και στην πολιτική Ερντογάν. Η σύγκρουσή του με τον Μακρόν δεν γίνεται, μόνο, λόγω των διαφορετικών συμφερόντων τους στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Βόρειο Αφρική. Από τη σύγκρουση αυτή ο Ερντογάν προσδοκά να επηρεάσει τους μουσουλμάνους της Γαλλίας. Και αυτό θα είναι ένα τεράστιο κέρδος για την πολιτική της Άγκυρας.

-Πέμπτο με βάση όλα αυτά έχει δημιουργήσει την εντύπωση πως η μερική, έστω, απώλειά της, ως χώρας, θα προκαλέσει ένα στρατηγικό κενό για τη δύση.

Στρατηγικό κενό, όμως, που; Έχει διαμορφώσει η Δύση σύγχρονη στρατηγική η οποία θα υπονομευθεί χωρίς την Τουρκία; Ποια είναι; Είναι στρατηγική η αναχαίτιση της Κίνας; Είναι η αναχαίτιση της Ρωσίας; Είναι η αναχαίτιση και των δύο; Για να επιτευχθεί τι; Η διατήρηση της παγκόσμιας ηγεμονίας των ΗΠΑ;

Προφανώς αυτό είναι το μείζον διακύβευμα. Η παγκόσμια ηγεμονία. Θα προσφέρει στην κατεύθυνση αυτή η Τουρκία;

Με βάση το διακηρυγμένο στόχο της η Τουρκία θα κινηθεί αυτόνομα και κανείς δεν θα μπορέσει να την κάνει τίποτε. Πολύ φοβάμαι πως η Τουρκία έχει περάσει την Παγίδα του Θουκυδίδη.

Κύριο μέσο επιτυχίας της είναι η ευφυής επιλογή να ηγεμονεύσει του μουσουλμανικού κόσμου.

Η Τουρκία αξιοποιεί τους μουσουλμανικούς θύλακες ανά τον κόσμο για να δηλώσει την παρουσία της και να διαμηνύσει πως έχει λόγο. Στην Κίνα, την Ινδία, την Ευρώπη, τη Ρωσία, ακόμη, και οργανώσεις στις αραβικές χώρες όπως τους Αδελφούς Μουσουλμάνους με τους οποίους διατηρεί άριστες σχέσεις. Μάλιστα, κατά μια εκδοχή, ο Ερντογάν θεωρείται ο σημερινός ηγέτης τους.

Διείσδυσε και αξιοποιεί, ακόμη, και τρομοκρατικές ισλαμικές οργανώσεις όπως είναι ευρέως γνωστό και όπως έχει γραφεί και δηλωθεί επανειλημμένως.

Αυτό είναι το ισχυρό χαρτί το οποίο ο Ερντογάν έχει εργαλειοποιήσει. Είτε με τη μεταφορά τρομοκρατών σε διάφορα μέτωπα, είτε με την απειλή της δημιουργίας μεταναστευτικού ρεύματος προς την Ευρώπη, κάτι που τρέμει η Μέρκελ.

Αυτό το χαρτί ενώ είναι ισχυρό για την ισλαμική κυβέρνηση Ερντογάν, δεν φαίνεται ούτε να μπορεί, ούτε να θέλει να το αξιοποιήσει μια κοσμική τουρκική κυβέρνηση. Γι αυτό είναι, πλέον, λάθος η εκτίμηση πως ό,τι να συμβεί στην Τουρκία η πολιτική θα είναι ίδια. Ούτε τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, ούτε τον διεθνή ισλαμισμό ούτε τους ισλαμιστές τρομοκράτες θα μπορούσε να διαχειριστεί μια κοσμική τουρκική κυβέρνηση.

Αλλά δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως κάτι άλλο αναδύεται στην τουρκική πολιτική. Ο Ερντογάν έχει συσπειρώσει το σύνολο των πολιτικών τάσεων. Απο την αριστερά ως την άκρα δεξιά.

Υπάρχουν, όμως, και τρία άλλα στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη στην τουρκική πολιτική. Έχει δημιουργήσει έναν στρατό αποφασισμένο να εμπλακεί σε συγκρούσεις. Εχει δημιουργήσει αμυντική βιομηχανία. Δεν υπολογίζει τις ανθρώπινες απώλειες. Τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι όρος άγνωστος και η κοινωνία των πολιτών ανύπαρκτη. Ένα φανατικό εθνικιστικό κίνημα είναι αποφασισμένο για όλα. Και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Και μια στρατιά ανθρώπων του υποκόσμου έχει το δικό της ρόλο στην πολιτική ανισορροπία της Τουρκίας.

Εκεί που έχει απομειωθεί η πολιτική Ερντογάν είναι δύο μέτωπα τα οποία αισθάνεται πως έχει ανάγκη και τα οποία προσπαθεί να ενεργοποιήσει. ΗΠΑ και Ισραήλ.

Οι δυνατότητες που είχε ο Ερντογάν να επηρεάσει τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον εξαντλούνταν στην σχέση του με τον απερχόμενο Αμερικανό πρόεδρο. Το αμερικανικό κατεστημένο, όπως, φάνηκε από τις θέσεις του State Department σε διάφορα διεθνή θέματα στα οποία έχει εμπλακεί η Τουρκία, ήταν επικριτικό για την Άγκυρα.

Αυτήν την επιρροή στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής προσπαθεί να επανακτήσει ο Ερντογάν. Και επειδή, όπως φαίνεται, δεν μπορεί να το πετύχει μόνος, επιδιώκει, επιμόνως, την επαναπροσέγγιση με το Ισραήλ.

Και εδώ αναδεικνύεται ένας νέος κίνδυνος για την ελληνική πολιτική. Ήταν η συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ μια ευκαιριακή συνεργασία σε μια περίοδο που συνέκλιναν τα συμφέροντα Αθήνας- Τελ Αβίβ και ευνοούσε την προσέγγιση η παρουσία Νετανιάχου στην ηγεσία της χώρας ή έχει στρατηγικά χαρακτηριστικά;

Επειδή από την πείρα που έχουμε αποκτήσει δεν μπορούμε να πιστέψουμε πως η Αθήνα λειτουργεί στρατηγικά, ανησυχούμε για τις εξελίξεις.

Την ανησυχία επιτείνει το γεγονός της ύπαρξης μιας σημαντικής εβραϊκής παρουσίας στην Τουρκία η οποία στο παρελθόν κινήθηκε σε υψηλό επίπεδο και πολύ αρνητικά για τα ελληνικά συμφέροντα. Οι Τούρκοι, αυτοί Εβραίοι το τελευταίο διάστημα έχουν σιωπήσει.

Ανησυχητικό ήταν επίσης το δημοσίευμα του τούρκου “Πατέρα της Γαλάζιας Πατρίδας” Γιαιτσί, στο ιστολόγιο του ισραηλινού Κέντρου Μοσέ Νταγιάν. Οι απόψεις Γιαϊτσί είναι γνωστές. Η δημοσιοποίησή τους σε ιστότοπο ισραηλινού κέντρου είναι ανησυχητικό γεγονός. Τέτοια συμβάντα δεν γίνονται  τυχαία.

Ας μην υπάρχει αμφιβολία πως στην ισραηλινή γεωπολιτική σκέψη υπάρχει η παράμετρος επαναπροσέγγισης με την Τουρκία. Θα μπορούσε να κυριαρχήσει ως αντίληψη; Πως θα γίνει αυτή η επαναπροσέγγιση; Μπορεί να γίνει ακόμη και σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων;

Η Ελλάδα επιδεικνύει παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο αυτόνομα ή καθ υπόδειξιν ΗΠΑ; Μια επαναπροσέγγιση Τουρκίας-Ισραήλ είναι σίγουρο ότι θα επαναπροσδιορίσει τις ισορροπίες στην περιοχή. Τι θα γίνει με τις άλλες συνεργασίες του Ισραήλ (Αίγυπτος, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Σαουδική Αραβία); Θα θυσιαστούν στη διαμόρφωση ενός ισχυρού άξονα Άγκυρας- Τελ Αβίβ; Ποιος ο ρόλος του Ιράν και της Ρωσίας στην περίπτωση αυτή; Και, εν τέλει τι θα κάνει η Ελλάδα;

Να μερικά ερωτήματα για όσους ανησυχούν ότι θα πλήξουμε. Ή, για όσους έχουν ψευδαισθήσεις περί κυρώσεων στην Τουρκία και άλλα τινά. Το να απαγορευτεί η είσοδος σε κάποια φυσικά πρόσωπα της Τουρκίας στην Ε.Ε ή τα πρόσωπα αυτά να υποστούν κάποιες προσωπικές κυρώσεις δεν έχει καμιά σημασία Ούτε θα επηρεάσει την πολιτική του τούρκου προέδρου.

Όλα, λοιπόν, επαφίενται σε δύο παράγοντες:

Στην πολιτική της νέας αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στην Τουρκία.

Στη δυνατότητα επαναπροσέγγισης Τουρκίας- Ισραήλ.

Ας περιμένουμε αυτά, λοιπόν. Η Ε.Ε. είναι αδύναμη να τιμωρήσει την Τουρκία. Βρίσκεται στην ίδια θέση με την Ελλάδα. Αιχμάλωτη.

ΥΓ: Έχω την εντύπωση πως τα κοινωνικά δίκτυα, όπως το facebook, δεν αποτελούν δημοσιογραφικούς ιστότοπους. Αν κάνω λάθος και μου υποδειχθεί να αποσύρω το κείμενο λόγω της σημερινής απεργίας θα το διαγράψω.

Η κλιματική αλλαγή χειρότερη από την πανδημία

0

Εάν δεν υπάρξει άμεση κινητοποίηση, οι επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή θα είναι χειρότερες από την πανδημία. Τα ΗΕ κρούουν τον κώδωνα κινδύνου και καλούν τις πλούσιες χώρες να συνειδητοποιήσουν τις ευθύνες τους.

    
Kohleausstieg-Betreiber von Kohlekraftwerken erhalten Milliardenentschaedigung

Μέχρι τις πρωινές ώρες στις Βρυξέλλες οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των 27 δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν γύρω από τους μελλοντικούς στόχους της ΕΕ σε σχέση με την προστασία του κλίματος. Σύμφωνα με τα φιλόδοξα σχέδια της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μέχρι το 2030 θα πρέπει να μειωθούν κατά 55% οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακος σε σχέση με το 1990. Αλλά η Πολωνία κι άλλες χώρες της ανατολικής Ευρώπης ζητούσαν επιπρόσθετη οικονομική βοήθεια για την ενεργειακή στροφή των οικονομιών τους. Τελικά φαίνεται ότι την τελευταία στιγμή βρέθηκε κοινός τόπος.

«Οι πρόοδοι δεν ικανοποιούν»

Η Ίνγκερ Άντερσεν (στη μέση) κρούει τον κώδωνα κινδύνουΗ Ίνγκερ Άντερσεν (στη μέση) κρούει τον κώδωνα κινδύνου

Αλλά και η Συμφωνία των Παρισίων για την Κλιματική Αλλαγή προβλέπει μείωση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Παρά τα περιοριστικά μέτρα σε ό, τι αφορά την κινητικότητα που επιβλήθηκαν από τον περασμένο Μάρτιο λόγω πανδημίας, δεν φαίνεται να αποτυπώθηκε κάποια ουσιαστική μείωση των αερίων αυτών. Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει πρόσφατη έκθεση που Περιβαλλοντικού Προγράμματος των ΗΕ (UNEP) με έδρα το Ναϊρόμπι. Όπως τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του διεθνούς οργανισμού Αντόνιο Γκουτέρες, «η Covid-19 επιβράδυνε ελάχιστα την παγκόσμια οικονομία. Αυτό για μικρό διάστημα επέδρασε θετικά στο κλίμα, αλλά μακροπρόθεσμα δεν πρόκειται να μας σώσει». Έτσι όπως πάνε τα πράγματα ο κόσμος οδηγείται σε αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς Κελσίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται όπως εκτιμούν εμπειρογνώμονες των ΗΕ.

Πέντε σχεδόν χρόνια μετά τη Συμφωνία των Παρισίων η επικεφαλής του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των ΗΕ Ίνγκερ Άντερσεν κάνει λόγο για απογοητευτική εξέλιξη. «Οι πρόοδοι που κάναμε δεν μας ικανοποιούν. Με άλλα λόγια βρισκόμαστε σε δύσκολη κατάσταση. Πέρυσι αγγίξαμε νέο ρεκόρ στις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αυτή η χρονιά εξελίσσεται στη θερμότερη από την έναρξη των μετεωρολογικών μετρήσεων. Ξηρασία και θύελλες ενισχύονται και οι πάγοι λιώνουν πιο γρήγορα».

Κινητοποίηση στιςπλούσιες χώρες

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα εμφανίζονται πιο συχνάΤα ακραία καιρικά φαινόμενα θα εμφανίζονται πιο συχνά

Οι καταστροφές που θα προκαλέσει η κλιματική αλλαγή σύντομα θα είναι χειρότερες από αυτές της πανδημίας κορωνοϊού. Κι όμως η έκθεση επισημαίνει ότι υπάρχει ακόμη χρόνος για τις βιομηχανικές χώρες να αναστρέψουν την εξέλιξη, ακόμη και με προγράμματα τόνωσης της οικονομίας μετά την πανδημία. Οι πλούσιες χώρες πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης, υποστηρίζει η Ίνγκερ Άντερσεν. Στην έκθεση γίνεται αναφορά και στη συμβολή των κατοίκων των χωρών αυτών. Το 1% των πλουσίων συμβάλλει δύο φορές περισσότερο στη μόλυνση της ατμόσφαιρας από ότι το 50% του πληθυσμού φτωχών χωρών.

Ακόμη και μικρές αλλαγές, όπως μείωση των ταξιδιών ή καλύτερη ενεργειακή μόνωση, μπορούν να βοηθήσουν. Αλλά και οι κυβερνήσεις θα πρέπει να κινητοποιηθούν περισσότερο και να δημιουργήσουν κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο και κίνητρα για ενεργειακή στροφή. Ένα μήνυμα που δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητο από το Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ.

Άντγιε Ντίκχανς

Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου

DW

Τι κοστίζει διαζύγιο ΕΕ-Βρετανίας χωρίς εμπορική συμφωνία;

0

Η ώρα της αλήθειας πλησιάζει.Μέχρι την Κυριακή, ΕΕ και Βρετανία πρέπει να έχουν έχουν βρει λύση σε διαφιλονικούμενα σημεία της εμπορικής συμφωνίας. Eιδάλλως το κόστος κυρίως από την πλευρά του Λονδίνου θα είναι τεράστιο.

Κάπως έτσι θα είναι η εικόνα μπτιλιαρίσματος στο λιμάνι του Ντόβερ από 1ης Ιανουαρίου

Τα προγνωστικά, όπως το μαρτυρά και η λέξη, δίνουν συνήθως μια πολλή ασαφή εικόνα των όσων πρόκειται να συμβούν. Στην περίπτωση όμως οριστικού “διαζυγίου” της Βρετανίας με την ΕΕ, κάτι που είναι πολύ πιθανό, όπως προκύπτει από δηλώσεις στο περιθώριο του Συμβουλίου Κορυφής της ΕΕ, είναι λίγο-πολύ γνωστά και περιγράφονται ως εξής: Εάν έως στις 31.12 δεν υπάρχει έγκυρη συμφωνία για τις εμπορικές σχέσεις των δύο πλευρών, τότε θα ισχύσει το ρυθμιστικό πλαίσιο της Παγκόσμιας Οργάνωσης Εμπορίου. Αυτό σημαίνει έλεγχοι στα σύνορα και ένα σωρό εισφορές. Ήδη γίνεται λόγος για ουρές και ελέγχους στα σύνορα από 1ης Ιανουαρίου, από 00:01, σε περίπτωση που Λονδίνο και Βρυξέλλες δεν καταλήξουν σε μια συμφωνία. Πρόγευση του τι ενδέχεται να συμβεί δόθηκε μια βροχερή ημέρα του Νοεμβρίου.

Μποτιλιαρίσματα κι αύξηση των τιμών

DW Videostill Frankreich Hafen in CalaisΜποτιλιαρίσματα στο λιμάνι του Καλέ αναμένονται από 1ης Ιανουαρίου

Στο Καλέ, από τη γαλλική πλευρά ξεκίνησε πιλοτική δοκιμή των ελέγχων που θα ισχύσουν από 1ης Ιανουαρίου, εάν Βρετανοί και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι τα “σπάσουν” οριστικά. Στο Ντόβερ, από τη βρεταννική πλευρά, σχηματίστηκαν ουρές πέντε χιλιομέτρων από φορτηγά. Αλλά και η κυβέρνηση στο Λονδίνο θεωρεί ρεαλιστικό ότι από 1ης Ιανουαρίου 7.000 φορτηγά θα πρέπει να περιμένουν ώρες για να περάσουν απέναντι. Το μποτιλιάρισμα αποτελεί απεικόνιση των νέων δασμών που θα κάνουν τα προϊόντα πιο ακριβά, εάν τηρηθούν τα προβλεπόμενα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Εμπορίου. Κατά μέσον όρο, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Βρετανία θα ακριβύνουν κατά 3,1% λόγω δασμών και κατά 1,4% λόγω “μη δασμολογικών εμποδίων”, όπως υπολόγισε το Economics της Οξφόρδης. Πίσω από αυτά κρύβονται μεγάλες διαφορές ανά προϊόν. Γιατί εάν πρόκειται για αυτοκίνητα ή αγροτικά προϊόντα, οι αυξήσεις μπορεί να φτάσουν μέχρι και 10%, για γαλακτοκομικά μέχρι και 36%. Ο χρηματοπιστωτικός κλάδος συμφωνήθηκε μεταξύ Λονδίνου και ΕΕ να μείνει εκτός των διαπραγματεύσεων για το ελεύθερο εμπόριο. Χωρίς το City του Λονδίνου – αντίληψη που φαίνεται να έχει παγιωθεί και στις δύο πλευρές – η κατάσταση σε αυτόν τον κλάδο προδιαγράφεται με μελανά χρώματα.

Αλλά ανεξαρτήτως αυτού, το οικονομικό διακύβευμα από το εμπόριο ανάμεσα στις δύο πλευρές είναι τεράστιο. Το 2019 ο όγκος εμπορικών συναλλαγών άγγιξε τα 500 δις ευρώ. Οι γερμανικές εξαγωγές προς τη Βρετανία ανήλθαν στα 79 δις ευρώ. ΄Ήταν ο 5ος σε μέγεθος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας. Μόλις πριν από τέσσερα χρόνια βρίσκονταν στην 3η θέση. Κι αυτό απότοκο του Brexit, πριν καν ολοκληρωθεί. Και κάπως έτσι θα συνεχιστεί η κατάσταση. Σε αυτό συμφωνούν οι περισσότεροι παρατηρητές. Γι αυτό η σκληρή στάση της κυβέρνησης Τζόνσον προκαλεί κατάπληξη και εξελίσσεται σε παρτίδα πόκερ.

Βαρύ το οικονομικό τίμημα για τη Βρετανία

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν-Μπόρις Τζόνσον: Συμφώνησαν ότι διαφωνούνΟύρσουλα φον ντερ Λάιεν-Μπόρις Τζόνσον: Συμφώνησαν ότι διαφωνούν

Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου IFO του Μονάχου οι βρετανικές βιομηχανίες εισάγουν πολλά ημικατεργασμένα προϊόντα από την ΕΕ, για τα οποία δεν διαθέτουν πολλές εναλλακτικές. Είναι ακόμη ένας λόγος για τις επαπειλούμενες αυξήσεις τιμών στη Βρετανία. Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Euler-Hermes προβλέπει αύξηση τιμών στα εισαγόμενα κατά 15%. Ο πληθωρισμός ενδέχεται να φτάσει γύρω στο 5% και η λίρα να υποτιμηθεί κατά 10%. Αυτό θα είχε ως συνέπεια, όπως παρατηρεί η εφημερίδα Bild, να γίνει ακριβότερος για τους Βρετανούς ο δανεισμός από πακέτα διάσωσης. Το ό,τι οι επιπτώσεις για τη Βρετανία θα είναι βαρύτερες από ό,τι για την ΕΕ σε αυτό συμφωνούν οι περισσότεροι εκ των παρατηρητών, που δεν ανήκουν στο περιβάλλον του Μπόρις Τζόνσον. Μετά το πρώτο σοκ από την ψηφοφορία για το Brexitπριν από 4 χρόνια “η κατάσταση έχει σχετικά χαλαρώσει” υποστηρίζει ο Μαρκ Τένμπιγκ από τον Σύνδεσμο Γερμανικών Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στην εφημερίδα die Welt. “Εκκινούμε από ένα σκληρό Brexit και οι Γερμανοί επιχειρηματίες είναι προετοιμασμένοι”. Μια τέτοια σχετική χαλαρότητα δεν ανταποκρίνεται στο κλίμα από την άλλη πλευρά της Μάγχης και οφείλεται κυρίως στην επιδημιολογική κρίση που χτύπησε με ιδιαίτερη σφοδρότητα τη Βρετανία.

Σύμφωνα με την ανεξάρτητη υπηρεσία για θέματα προϋπολογισμού QBR, στο Λονδίνο η συρρίκνωση της οικονομίας αναμένεται να φτάσει το 11.3%. Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η εμπορική συμφωνία με την ΕΕ, θα φτάσει το 13,3%. Ακόμη πιο απαισιόδοξος είναι ο ΟΟΣΑ, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Μεσοπρόθεσμα η βρετανική οικονομία θα αναπτύσσεται με βραδύτερο ρυθμό γύρω στο 3,5% ακόμη και σε περίπτωση συμφωνίας με την ΕΕ. Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία από 1ης Ιανουαρίου, ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι μέσα σε δύο χρόνια η ύφεση θα φτάσει ένα μείον της τάξης του 5%. Δεν είναι ρόδινες οι προοπτικές για τη Βρετανία.

Αντρέας Ρόστεκ

Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου

DW