Αρχική Blog Σελίδα 2360

Οι «τέχνες» της διπλωματίας

Από
anixneuseis
-
1

 

Γιάννης Σπανός   
 20 Δεκεμβρίου 2020, 9:15 πμ

Στα προσόντα του επιτυχημένου διπλωμάτη συγκαταλέγεται και η εμπεριστατωμένη γνώση των γεγονότων του παρελθόντος και η ικανότητα πρόβλεψης των αναμενομένων. Γιατί οι εμπειρίες της ιστορίας είναι πηγές χάραξης ορθής πορείας για το μέλλον, είναι κριτήρια είτε αποφυγής επανάληψης λαθών είτε προϋποθέσεις ορθής προετοιμασίας των επιδιώξεων. Ταυτόχρονα και τα δύο στοιχεία συνδράμουν στην επιλογή των φίλων αλλά και στην αναγνώριση των αντιπάλων. Ήταν γνωρίσματα του Ελευθερίου Βενιζέλου που επέμενε στη γνωριμία των προσωπικοτήτων εκείνων που θα συναντούσε στην κάθε αποστολή και που ενίσχυαν την πρόβλεψη των πιθανοτήτων. Ο μεγάλος Έλληνας πολιτικός γνώριζε ποιους θα συναντούσε στις διασυμμαχικές διασκέψεις των Παρισίων και πήγε στη γαλλική πρωτεύουσα πανέτοιμος να συσφίγξει φιλίες αλλά και να αντιμετωπίσει τους διπλωμάτες της άλλης πλευράς. Τον Λόϋντ Τζορτζ, τον Κλεμανσώ, τον Γουϊλσον αλλά και τον πρωθυπουργό της Ιταλίας (Ορλάντο, Τιττόνι 1919, Νίττι 1920), της χώρας που είχε τις ίδιες διεκδικήσεις στη Μικρά Ασία και στα νησιά του Αιγαίου. Είχε πλήρη στοιχεία ακόμα και των χαρακτήρων. Και ιδού πού, ενδεχομένως, οφειλόταν η επιτυχία απόβασης στη Σμύρνη το 1919. Υπέθεσε τις ιταλικές αντιδράσεις σε μια πρόκληση και την εκμεταλλεύτηκε την κρίσιμη στιγμή. Ο Ιταλός εθίγη και αποχώρησε θεατρικά από τη διάσκεψη. Ο Βενιζέλος αμέσως ήγειρε την επείγουσα ανάγκη απόβασης στη Σμύρνη, όπου οι Έλληνες, που αποτελούσαν την πλειοψηφία, 150.000 έναντι 70.000 Τούρκων κινδύνευαν. Είχαν ξεσπάσει συγκρούσεις και υπέδειξε ότι ο ελληνισμός κινδύνευε με σφαγή. Ο Τζωρτζ, που ήταν ήδη ενημερωμένος, τον ρώτησε αν ήταν σε θέση να διενεργήσει παρέμβαση και ο Βενιζέλος τηλεγράφησε στον Εμμανουήλ Ρέπουλη, που τον αντικαθιστούσε, να στείλει αμέσως αγήματα στη Σμύρνη! Και όταν ο Ιταλός επέστρεψε στη συνεδρία έμεινε άναυδος για την ταχύτητα των γεγονότων. Ο στόλος είχε ήδη αράξει στην προκυμαία και ο μέραρχος συνταγματάρχης Νικόλαος Ζαφειρίου με τη μονάδα του παρήλαυνε στην πόλη σε ατμόσφαιρα αποθέωσης από τον παραληρούντα Μικρασιατικό Ελληνισμό, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Χρυσόστομο! 

Άλλο δείγμα η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης στις 26 Οκτωβρίου 1912. Ήξερε τη νοοτροπία του αρχιστρατήγου Κωνσταντίνου (Ο Αριστίτ Μπριάν τον θεωρούσε ηλίθιο) αλλά και τον Βούλγαρο Θεοδωρώφ του οποίου τα σχέδια προέβλεψε. Διέταξε τον Κωνσταντίνο να μπει στην πόλη, παρά τις αντιδράσεις του (ήθελε να προχωρήσει προς Μοναστήριο) και ο ίδιος βρέθηκε έγκαιρα στην πόλη, μόλις οι Βούλγαροι κατάφθασαν με ορμή μεν αλλά αργά. Στη Θεσσαλονίκη κυμάτιζαν ήδη οι ελληνικές σημαίες! Αν δεν ενεργούσε ανάλογα με τον χαρακτήρα του ο Κρητικός πολιτικός, η πόλη θα έπεφτε στα χέρια των βορείων γειτόνων.

Μέριμνα του μεγάλου πολιτικού ήταν και η Κύπρος. Σε επιστολή του στον Άγγλο πρωθυπουργό (20 Οκτωβρίου 1919) υπεγράμμισε ότι η Κύπρος είναι ελληνική με 235.000 Έλληνες που πλειοψηφούσαν συντριπτικά, με πρόθεση να διεκδικήσει την Ένωση στην κατάλληλη ευκαιρία. Αλλά τα γεγονότα που επεδίωξε η βασιλική παράταξη τόσο το 1915 επί Ζαΐμη και η λαϊκή αγνωμοσύνη της 1ης Νοεμβρίου 1920 ανέτρεψαν το σχέδιο… Η Μικρασιατική Καταστροφή ήταν ήδη μοιραία το 1923 όταν διεξάγονταν οι διασυμμαχικές. Η ελληνική κυβέρνηση κάλεσε τον Βενιζέλο να ηγηθεί της εθνικής αντιπροσωπείας. Και εκείνος φρόντισε να έχει ισχυρό «ατού» στις συνομιλίες. Συνεννοήθηκε με τον στρατηγό Πάγκαλο να καλέσει σε επιστράτευση επί ποινή θανάτου τους πολεμιστές της Μικράς Ασίας, δημιουργώντας δύναμη αντιπερισπασμού στη Θράκη, και όταν, όπως είχε προβλέψει, οι Τούρκοι άρχισαν τους εκβιασμούς, προειδοποίησε: Είτε διαπραγματευόμεθα ειρηνικά είτε η στρατιά της Θράκης θα προελάσει και γαία πυρί μειχθήτω. Και οι Τούρκοι παράτησαν τους εκβιασμούς και παρακάθησαν στις συνομιλίες. Και μια ανέκδοτη πληροφορία που μου τη διηγήθηκε Κρητικός, πολεμιστής του Θερίσου: Πριν αρχίσουν οι συνομιλίες ο Τούρκος αντιπρόσωπος επιχειρούσε εκφοβισμό και δεν πήγαινε στη συνάντηση. Ο Βενιζέλος ρώτησε ποιο ήταν το δωμάτιο του αντιπάλου, ανέβηκε και βρόντησε την πόρτα. Άνοιξε ο άλλος κι ο Βενιζέλος του φώναξε: Είμαι ο Βενιζέλος. Έλα στο τραπέζι των συνομιλιών ή… Κι οι συνομιλίες άρχισαν.

Η τακτική των Τούρκων είναι επαναλαμβανόμενη. Είχαν πληροφορηθεί από τα αφεντικά τους πως νέος Γ.Γ. του ΟΗΕ θα ήταν ο Μπαν κι Μουν. Τούρκος πρέσβης πήγε στην Κορέα, τον διπλάρωσε και τον παρέσυρε ενώ εμείς τρίβαμε τα μάτια μας. Γνωρίζουν ότι την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα αναλάβει η Πορτογαλία. Η Λισαβόνα είναι πεδίο δράσεως για τη διπλωματία της Άγκυρας. Υπάρχει εκεί κανένας δικός μας;

Εκτιμώ ότι οι Τούρκοι ακολουθούν την ίδια τακτική των εκβιασμών 65 χρόνια κι εμείς υποχωρούμε είτε προφασιζόμενοι διπλωματική ευελιξία είτε πανικόβλητοι. Οι εκάστοτε κυβερνήσεις μας δεν εξασφάλιζαν πιθανότητες δυναμικών αντιδράσεων, με συνέπεια να δίνουμε την εντύπωση του απόλεμου και  ανεπανόρθωτα κατ’ επιλογή αδυνάτου, με όλες τις δυσάρεστες εντυπώσεις σε εχθρούς και φίλους. Στεκόμαστε στο απόσπασμα. Από την Κερύνεια ώς την Καρπασία. Από τα Βαρώσια του ’74 ώς τα φαντάσματα του 2020. Και οι Τούρκοι απειλούν, εκβιάζουν, προελαύνουν, εξευτελίζουν, προσβλέποντας προς Πάφο. Αν είχαμε Βενιζέλο θα  απολακτίζαμε την προδοσία εξ αρχής, θα υψώναμε τη σημαία της τιμής μας στον Πενταδάκτυλο κι οι χαράδρες θ’ αντιλαλούσαν ελευθερία. Και γαία πυρί μειχθήτω…

  “Φιλελεύθερος”

Από την Αδριατική μέχρι το Σινικό Τείχος

Από
anixneuseis
-
0

του Σάββα Καλεντερίδη.

Στο άρθρο μας της Παρασκευής αναφερθήκαμε σε ένα παιχνίδι που καλείται να παίξει η Τουρκία, ένα παιχνίδι που είναι πολύ ελκυστικό για την Αγγλία και το Ισραήλ, αλλά και για τις ΗΠΑ. Τον Ερντογάν ωθούν να παίξει οι εθνικιστικοί-ρατσιστικοί κύκλοι, που συγκυβερνούν μαζί του.

Πριν αναφερθούμε σ’ αυτό, να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες μας το περίφημο σχέδιο του Τουργκούτ Οζάλ για μια «Τουρκία που θα επηρεάζει τον τουρκικό και μουσουλμανικό κόσμο από την Αδριατική μέχρι το Σινικό Τείχος».

Ο Τουργκούτ Οζάλ παρουσίαζε αυτό το μεγαλεπήβολο σχέδιο ως μια αποστολή που έπρεπε να υποστηριχθεί από τη Δύση, αφού με την υλοποίησή της μειωνόταν η επιρροή της Ρωσίας σ’ αυτό το τόξο από την Αδριατική μέχρι το Σινικό Τείχος, σε μια περίοδο που η Ρωσία προσπαθούσε να βρει τον γεωπολιτικό της βηματισμό, αμέσως μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και την ανεξαρτησία των λεγόμενων «τουρκικών» κρατών της Κεντρικής Ασίας.

Ο Οζάλ, ένας χαρισματικός ηγέτης, με βασικό του σύμβουλο τον Αντνάν Καχβετζή, έναν Ελληνόφωνο από την Τραπεζούντα του Πόντου, προσπάθησε να υλοποιήσει το «όραμά» του κινούμενος σε τρεις κεντρικούς άξονες:

Ο πρώτος ήταν η ενίσχυση των πολιτικών και πολιτιστικών δεσμών των «τουρκικών κρατών και κοινοτήτων». Αυτό επιχείρησε να το πράξει με την διοργάνωση των «Συνεδρίων Αδελφοσύνης, Φιλίας και Συνεργασίας των Τουρκικών Κρατών και Κοινοτήτων», με τη συμμετοχή των αρχηγών των κρατών. Το πρώτο έγινε στην Αττάλεια, από 21-23 Μαρτίου του 1993 και είχα την ευκαιρία και τιμή να το «καλύψω» με τον τρόπο που έπρεπε, ως διπλωματικός ακόλουθος του Προξενείου Σμύρνης, όπου υπηρετούσα.

Για την Ιστορία, τους μουσουλμάνους της Θράκης εκπροσώπησε τότε ο Αχμέτ Σαδίκ, τον οποίο είδα ιδίοις όμμασι να μοιράζει προπαγανδιστικά φυλλάδια στους συμμετέχοντες στο Συνέδριο.

Πάντως θυμάμαι ότι τότε διπλωματικοί κύκλοι της Ρωσίας στην Άγκυρα, έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για τα όσα διαμείφθηκαν στο εν λόγω Συνέδριο.

Τα συνέδρια αυτά συνεχίστηκαν τα επόμενα χρόνια, με το ενδιαφέρον των «τουρκικών κρατών και κοινοτήτων» μειούμενο χρόνο με το χρόνο, όταν είδαν τα κράτη αυτά ότι η Τουρκία είχε ως στόχο να τους βάλει στη «μέγγενη» μεταξύ Ρωσίας και Δύσης.

Ο δεύτερος άξονας ήταν αυτός της παιδείας. Το τουρκικό κράτος άρχισε να δέχεται στα τουρκικά πανεπιστήμια δεκάδες χιλιάδες φοιτητές από τα κράτη αυτά, χορηγώντας τους γενναίες υποτροφίες. Ο στόχος του μέτρου αυτού ήταν ο εκτουρκισμός των επιστημόνων που θα φοιτούσαν στα τουρκικά πανεπιστήμια, οι οποίοι στη συνέχεια θα λειτουργούσαν ως Δούρειος Ίππος της Τουρκίας στα κράτη καταγωγής τους. Και αυτό το μέτρο με το χρόνο ατόνησε, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν για τον πρώτο άξονα.

Ο τρίτος άξονας ήταν αυτός της ανάπτυξης των οικονομικών σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και του «τουρκικού κόσμου». Στον τομέα αυτό έγιναν και συνεχίζονται αρκετά βήματα.

Αν κάνουμε έναν απολογισμό του φιλόδοξου αυτού σχεδίου, θα δούμε ότι η Τουρκία το μόνο που πέτυχε, είναι να αυξήσει την επιρροή της στο Αζερμπαϊτζάν, για το οποίο θα επανέλθουμε.

Αυτόν τον ρόλο που επιδίωξε να παίξει ο Οζάλ και στη συνέχεια ο Ντεμιρέλ, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία γιατί έγινε ξεδιάντροπα φανερός ο στόχος και τα καθεστώτα στα λεγόμενα «τουρκικά κράτη», επέλεξαν τη Μόσχα και όχι την Άγκυρα, ανέλαβε να τον παίξει με πιο πονηρό τρόπο ο Φετουλάχ Γκιουλέν με τα εκπαιδευτικά του ιδρύματα. Στόχος του ήταν να δημιουργήσει στις χώρες αυτές ελίτ με παιδεία που ήταν μια σύνθεση τουρκισμού, μετριοπαθούς Ισλάμ και καλυμμένου φιλοδυτικισμού, οι οποίες σταδιακά θα αναλάμβαναν τον έλεγχο του κράτους, της παιδείας και της οικονομίας, μειώνοντας έτσι και πάλι την επιρροή της Μόσχας.

Κάναμε αυτήν την αναδρομή, για να δείξουμε τα παιχνίδια που παίζει η Άγκυρα δεκαετίες τώρα, «πουλώντας» εκδούλευση στη Δύση, εξυπηρετώντας ταυτόχρονα τα μεγαλοϊδεατικά της σχέδια.

Μια τέτοια εκδούλευση επιχειρεί να «πουλήσει» και πάλι η Τουρκία, με επίκεντρο το Αζερμπαϊτζάν. Υπάρχουν πληροφορίες που θέλουν τον Ερντογάν να παίρνει το «πράσινο φως» από το Λονδίνο, πριν ξεκινήσει τον πόλεμο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, εναντίον των Αρμενίων, με τον Αχμέτ Αλίγεφ.

Φυσικά είναι γνωστό ότι εξ αντικειμένου σύμμαχος της Τουρκίας στον πόλεμο αυτόν ήταν το Ισραήλ.

Όμως ο πόλεμος στην περιοχή δεν τελείωσε με την υπογραφή συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ρωσίας-Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν. Ενδεικτική των προθέσεων του Ερντογάν, είναι η ομιλία του στην παρέλαση την «Ημέρα της Νίκης», στο Μπακού, στις 9 Δεκεμβρίου, και η αναφορά του σε ένα τραγούδι που αναφέρεται στον ποταμό Αράξη, που αποτελεί φυσικό σύνορο μεταξύ Ιράν-Αζερμπαϊτζάν και σύμφωνα με το τραγούδι χώρισε τους Αζέρους, όταν ορίστηκαν τα σύνορα από Ρώσους και Πέρσες το 19ο αιώνα. Σ’ εκείνη την αναφορά του ο Τούρκος πρόεδρος είπε ότι «Το τραγούδι του Άρας θα ακούγεται πλέον πιο δυνατά» και διάβασε τα λόγια του λαϊκού τραγουδιού του Άρας.

Σημειώνεται ότι νοτίως του ρου του Αράξη, στο Νότιο Αζερμπαϊτζάν, που βρίσκεται στο έδαφος της ιρανικής επικράτειας, κατοικούν 7-10 εκατομμύρια Ιρανοί πολίτες αζερικής καταγωγής.

Είναι προφανές ότι ο Ερντογάν και ο συνεταίρος του στην εξουσία, αρχηγός των Γκρίζων Λύκων Ντεβλέτ Μπαχτσελί, από τη  μια θέλουν να φανούν χρήσιμοι στη Δύση και το Ισραήλ, αποσταθεροποιώντας το Ιράν, και από την άλλη να πραγματοποιήσουν το «όραμά» τους, για ένωση του λεγόμενου «τουρκικού κόσμου», ενώνοντας πρώτα την Τουρκία με το Αζερμπαϊτζάν.

Ενδεικτική της κατάστασης που φαίνεται ότι προτίθεται να δημιουργήσει ο Ερντογάν και της αντίδρασης της Τεχεράνης, είναι η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Τζαβάντ Ζαρίφ, οποίος σχολιάζοντας ποίημα που ανέγνωσε ο Ερντογάν έγραψε στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter στις 11 Δεκεμβρίου: «Ο πρόεδρος Ερντογάν δεν πληροφορήθηκε ότι αυτό στο οποίο κακώς αναφέρθηκε στο Μπακού αναφέρεται στον βίαιο διαχωρισμό περιοχών βόρεια του Άρας από την ιρανική πατρίδα. Δεν συνειδητοποίησε ότι υπονομεύει την κυριαρχία της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν; Κανένας δεν μπορεί να μιλήσει για το αγαπημένο μας Αζερμπαϊτζάν».

Συνοψίζοντας, με δεδομένο ότι το Ιράν αποτελεί μείζον πρόβλημα για το Ισραήλ, τον σουνιτικό αραβικό κόσμο, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι σχεδόν απίθανο η κίνηση αυτή του  Ερντογάν να έγινε χωρίς προηγούμενη συνεννόηση σε κάποιο βαθμό με κύκλους των προαναφερθεισών χωρών.

Ας βάλουν στην εξίσωσή τους όσοι μελετούν το ζήτημα της πολιτικής του εκκρεμούς που ακολουθεί η Τουρκία μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας Τουρκία του Ερντογάν και το ζήτημα το Νοτίου Αζερμπαϊτζάν και ας περιμένουμε όλοι να δούμε πώς θα εξελιχθεί αυτό το τεράστιας γεωπολιτικής σημασίας ζήτημα. Υπογραμμίζεται ότι αφορά και την Κύπρο και την Ελλάδα.

pontos-news.gr

Voyage en France, où la crise économique a déjà commencé

Από
pcuser
-
0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dans de nombreux endroits de France, des fermetures d’usines ou des délocalisations menacent tissu industriel, sous-traitants et familles. Un reportage du New York Times.

Ces derniers mois, nombreuses ont été les raisons qui ont empêché Fabrice Chabance de fermer l’œil. En effet, deux usines détenues par des capitaux étrangers, installées à proximité de Saint-Florent-sur-Cher [une commune de 6 500 habitants située dans le Cher] dont il est un dirigeant politique [il est depuis juillet 2020 président de la communauté de communes de FerCher Pays florentais], ont annoncé leur intention de déplacer une partie de leurs lignes de production vers des pays aux coûts de main-d’œuvre moins élevés.

Près de 200 emplois vont ainsi être perdus, un coup dur pour la petite communauté industrielle de la vallée de la Loire. Malgré les efforts déployés par le président Emmanuel Macron pour relocaliser l’industrie manufacturière en France, Fabrice Chabance ne se fait guère d’illusions et ne croit pas à un renversement prochain de la tendance à la mondialisation qui a fait disparaître tant d’emplois.

“C’est une catastrophe”, dit-il, inquiet de voir ces licenciements alimenter un malaise économique plus large encore dans la région. “Le gouvernement appelle à un renouveau du made in France, mais en fait, nous allons nous retrouver avec une région industrielle dévastée.”

Lorsque le coronavirus a commencé à se propager en Chine puis en Europe, perturbant les réseaux d’approvisionnement mondiaux, Emmanuel Macron a déclaré [par la bouche de Bruno Le Maire] que la pandémie pourrait être un “game changer dans la mondialisation”. Il a affirmé vouloir favoriser la sécurisation des chaînes d’approvisionnement et inverser une tendance vieille de plusieurs décennies, celle qu’ont les entreprises à faire produire dans des pays à bas coûts.

“La crise du Covid a brutalement mis en lumière nos vulnérabilités”

Mais les emplois continuent de disparaître, car les multinationales délocalisent leur production vers des pays où la main-d’œuvre est moins chère et la productivité plus élevée.

Ainsi, à l’usine Bridgestone [de Béthune], dans le nord de la France, plus de 860 emplois vont être supprimés, car le fabricant de pneus japonais va transférer sa production en Europe

[…]

Liz Alderman
Manifestation de salariés de Bridgestone devant l’usine Bridgestone à Bethune, le 27 novembre 2020. PHOTO Sylvain Lefevre / Hans Lucas / AFP
https://www.courrierinternational.com/article/reportage-voyage-en-france-ou-la-crise-economique-deja-commence?utm_source=batch-notif&utm_medium=push-notification&utm_campaign=batch-notif#xtor=CS5-32-[siteweb]-[pushweb]

Είναι η σύγκρουση η μόνη δυνατή επιλογή με την Τουρκία;

Από
anixneuseis
-
3

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Η Τουρκία είναι ιστορικός και στρατηγικός αντίπαλος της Ελλάδας. Δεν υπάρχει περίπτωση με τις ηγεμονικές αντιλήψεις που υπάρχουν στη γειτονική χώρα, και γενικότερα με αυτό που λέγεται πολιτική κουλτούρα ενός λαού, Ελλάδα και Τουρκία να συγκλίνουν.

Αν η ηγέτιδα τάξη της Τουρκίας αποδεχόταν τις αρχές τοy Διεθνούς Δικαίου για την επίλυση των διαφορών, η Ελλάδα με την Τουρκία, χωρίς διμερή προβλήματα, θα μπορούσαν να γίνουν ένα δίπολο στρατηγικής σημασίας. Με καθοριστικό ρόλο στην περιοχή. Ρόλο που θα ζήλευαν πολλοί.

Αυτό δεν το θέλουν –και είναι λογικό να μην το θέλουν– οι στρατηγιστές της Δύσης. Πάρτε τη θέση τους. Τι θα σας βόλευε; Ελλάδα και Τουρκία στρατηγικό δίπολο ή δύο χώρες διχασμένες που αναζητούν την υποστήριξη και προστασία της Δύσης;

Με δεδομένη αυτήν την ανάλυση, η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη για μια διαρκή αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Ας έχουμε όμως υπόψη και τα εξής:

Οι κύριες εναλλακτικές επιλογές για την Τουρκία είναι ή Δυτικός προσανατολισμός ή ευρασιατική δύναμη. Δυνάμει, χωρίς πολλές πιθανότητες βεβαίως, δεν αποκλείεται και ένας τεμαχισμός της. Μια διάσπασή της.

Η καθημερινή σκέψη στην Ελλάδα που προκύπτει περισσότερο από την κυριαρχία του θυμικού εύχεται μια διασπασμένη Τουρκία. Έχουν αναλυθεί όμως οι επιπτώσεις μιας διάσπασης;

Διάλυση της Τουρκίας θα σήμανε αστάθεια και ρευστότητα στον μικρασιατικό χώρο. Ποιες δυνάμεις θα αναδυθούν, με τι συμφέροντα και ποιες επιρροές; Πόσο επικίνδυνες θα είναι για την Ελλάδα; Πώς θα οργανωθούν σε κρατική οντότητα; Βεβαίως, όλα αυτά δεν αφορούν το Κουρδικό, όπου τα δεδομένα είναι πολύ διαφορετικά· το Κουρδικό είναι χαμένη υπόθεση για την Τουρκία. Αφορούν ό,τι απομείνει.

Οι Έλληνες στρατηγιστές θα πρέπει να κάνουν αυτήν την ανάλυση.

Αν θεωρήσουμε πως μια διάλυση της Τουρκίας είναι ένα σενάριο περισσότερο επικίνδυνο από τα προβλήματα που δημιουργεί σήμερα στην Ελλάδα, τα άλλα δύο ενδεχόμενα είναι αν η Τουρκία θα στραφεί στη Δύση ή στην Ανατολή.

Είναι προτιμότερη μια αιχμαλωσία της Τουρκίας στη Δύση. Και λέω αιχμαλωσία διότι πλήρης ένταξη στις Δυτικές δομές είναι δύσκολη έως αδύνατη στο προσδόκιμο της ζωής μας.

Άρα, το ελληνικό δίλημμα είναι διττό: Από τη μια πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί στρατιωτικά η Τουρκία και από την άλλη να δεσμευθεί στις Δυτικές δομές χωρίς ελληνικά ανταλλάγματα.

Υπάρχει κέντρο μελέτης στην Ελλάδα που να ασχολείται με αυτά τα σενάρια;

Υπάρχει πολιτική τάση που να αναζητά διόδους επικοινωνίας με την απέναντι πλευρά στη λογική ενός στρατηγικού διπόλου με Δυτικό προσανατολισμό, βεβαίως, αλλά και με αυτοδύναμες δυνατότητες; Πάντα με δεδομένη την προσέγγιση στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Υπάρχουν δυνάμεις στην Τουρκία που να σκέφτονται στην ίδια κατεύθυνση; Είναι δυνατή η επικοινωνία μαζί τους;

Ερωτήματα που μια διαδικτυακή τηλεοπτική προσπάθεια που γίνεται στη Θεσσαλονίκη γύρω από το anixnefseis web tv θα προσπαθήσει να θέσει στον δημόσιο διάλογο.

Η περαιτέρω εμβάθυνση όμως απαιτεί άλλες οργανωτικές δομές.

Στην περιοχή όπου ζούμε, ή θα εμβαθύνουμε στα προβλήματα που μας απασχολούν ή συνεχώς θα εκπλησσόμεθα. Το να εκπλησσόμεθα δεν είναι κακό. Αλλά αν την έκπληξη ακολουθήσει κάποια απώλεια, θα είναι τραγωδία.

pontos-news.gr

Η Τουρκία σε ασαφή γεωπολιτικό προσανατολισμό μετά της κυρώσεις και ο πολιτικός νανισμός της Ε.Ε.

Από
anixneuseis
-
0

Η Τουρκία σε ασαφή γεωπολιτικό προσανατολισμό μετά της κυρώσεις και ο πολιτικός νανισμός της Ε.Ε.

Του Σάββα Καλεντερίδη

Μόλις λίγες μέρες μετά τη Σύνοδο Κορυφής, όπου η Ε.Ε. αποδείχτηκε ένα συνονθύλευμα συμφερόντων, πολλές φορές άνομων, αποδεικνύοντας ότι είναι στην ουσία ένα πολιτικός νάνος, οι ΗΠΑ, μετά από μεγάλη καθυστέρηση επέβαλαν κυρώσεις στην Τουρκία, για την παραγγελία και αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού-αντιπυραυλικού συστήματος S-400.

Όσον αφορά καθαρά το επιχειρησιακό σκέλος των κυρώσεων, αυτές θα προκαλέσουν αρκετά σοβαρά προβλήματα στην τουρκική αμυντική βιομηχανία, προβλήματα που θα επηρεάσουν τη μαχητικότητα των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων αλλά και τη βιωσιμότητα της αμυντικής βιομηχανίας, αφού θα επηρεαστούν σοβαρά εξαγωγές οπλικών συστημάτων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Λόγω της εξάρτησης της Τουρκίας από την αμερικανική τεχνογνωσία, από εισαγωγή εξαρτημάτων υψηλής τεχνολογίας και εξουσιοδοτήσεις για κατασκευή πτητικών και πυραυλικών συστημάτων αλλά και πολεμικών πλοίων, θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα πολλά προγράμματα της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Αν σ’ αυτά προσθέσουμε και τον αποκλεισμό της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας από χορηγήσεις δανείων και πιστώσεων από την αμερικανική τράπεζα εξαγωγών, κάτι που μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους διεθνείς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς, τότε το πρόβλημα είναι ακόμα μεγαλύτερο.

Το βασικά προγάμματα που θα επηρεαστούν από τις κυρώσεις είναι τα εξής:

α. Πρόγραμμα κατασκευής 100 ελικοπτέρων Τ-70, τα οποία αποτελούν αντίγραφα των αμερικανικών Black Hawk και κατασκευάζονται στην Τουρκία κατόπιν παραχώρησης των σχετικών αδειών.

β. Πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 με σύγχρονο ραντάρ της τουρκικής εταιρείας Aseslan, που στηρίζεται σε αμερικανική τεχνολογία.

γ. Πρόγραμμα κατασκευής τεσσάρων κορβετών τύπου ADA για το πολεμικό ναυτικό του Πακιστάν, οι οποίες είναι εξοπλισμένες με αμερικανικά οπλικά και ηλεκτρονικά συστήματα.

δ. Πρόγραμμα κατασκευής 30 επιθετικών ελκοπτέρων T129, αξίας 1,5 δις δολαρίων. Οι ΗΠΑ είχαν μπλοκάρει την εξαγωγή τους, επειδή δεν έδωσαν άδεια τοποθέτησης των αμερικανικών κινητήρων.

Αν στα παραπάνω προστεθεί και ο οριστικός αποκλεισμός από την συμπαραγωγή και προμήθεια των 105 F-35, τότε η Τουρκία υφίσταται σοβαρό επιχειρησιακό και οικονομικό πλήγμα από τις κυρώσεις των ΗΠΑ, οι οποίες είναι σίγουρο ότι θα επεκταθούν, αν η Τουρκία δεν συμμορφωθεί, δίνοντας πίσω ή πουλώντας σε άλλη χώρα τους S-400.

Σημειώνεται ότι οι κυρώσεις των ΗΠΑ απομακρύνουν το ενδεχόμενο η Τουρκία να εξασφαλίσει παραγωγή εθνικού αεροσκάφους 5ης γενιάς, γεγονός που θα την στρέψει προς Ρωσία ή Κίνα, κάτι που θα έχει σοβαρότατες γεωπολιτικές επιπτώσεις.

Αυτά σε γενικές γραμμές για τις επιχειρησιακές και οικονομικές επιπτώσεις των κυρώσεων, για να περάσουμε στις πολιτικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις.

Δεδομένης της αυτοκρατορικής στάσης που τηρεί σε θέματα εξωτερικής πολιτικής ο Ερντογάν, η κυβέρνηση και το τουρκικό κράτος, οι αντιδράσεις στις κυρώσεις είναι τέτοιες, που θα προκαλέσουν σοβαρό πλήγμα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Ακούγονται ορισμένες φωνές στην Τουρκία ακόμα και για κλείσιμο της βάσης του Ιντζιρλίκ, κάτι που είναι πολύ πιθανόν να γίνεται για να προκαλέσουν φόβο στις ΗΠΑ, παρά για να υλοποιηθεί.

Όμως, εκ των πραγμάτων, εάν επιταθεί η κρίση στις αμερικανοτουκρικές σχέσεις, είναι πολύ φυσικό η Τουρκία να αναζητήσει γεωπολιτικό ισοδύναμο. Και αυτό είναι πιθανό να το αναζητήσει στην Ε.Ε., τη Ρωσία, το Ιράν, την Κίνα και την εκτός Ε.Ε. πλέον Αγγλία, με την υποσημείωση ότι η σχέση της με τον αραβικό κόσμο είναι κακές, με εξαίρεση το Κατάρ. Να προσθέσουμε στις πιθανές επιλογές της Τουρκίας το Ισραήλ, μια προσέγγιση που έχει κυρίως στόχο την Κύπρο και την Ελλάδα και η οποία προσέγγιση δεν θα είναι εύκολη και χωρίς εμπόδια, τουλάχιστον όσο λάμπει το άστρο του Νετανιάχου στην Ιεαρουσαλήμ.

Με βάση την παραπάνω παραδοχή, θα πρέπει να θεωρηθεί ότι και η θέση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ θα τεθεί εν αμφοβόλω, είτε από πλευράς του ίδιου του ΝΑΤΟ, είτε από πλευράς της Τουρκίας. Αυτό είναι ένα μακρινό ενδεχόμενο, δεν παύει όμως να είναι στο κάδρο.

Όσον αφορά τη Ρωσία, ο εναγκαλισμός του Ερντογάν με τον Πούτιν αναμένεται να είναι πιο σφιχτός, αφού η εξάρτηση από τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα θα είναι πλέον  μονόδρομος, ενώ και ο τρόπος με τον οποίο έχει «δέσει» τον Ερντογάν ο Πούτιν στο Ιντλίμπ-Αφρίν-Ιεράπολη-Κομπάνι-Αΐν Ισά, στη Λιβύη, ακόμα και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, δημιουργούν μια ιδιότυπη σχέση εξάρτησης της Τουρκίας από τη Ρωσία.

Φυσικά τα όσα αναφέροντα παραπάνω, ιδιαίτερα στον τομέα του γεωπολιτικού αναπροσανατολισμού της Τουρκίας, με αφορμή ΚΑΙ τις κυρώσεις των ΗΠΑ, δεν είναι εύκολο να γίνουν.

Κι αυτό γιατί ήδη υψώνονται φωνές στις ΗΠΑ, που λένε ότι θα ήταν καταστροφικό για τα αμερικανικά συμφέροντα να αφεθεί η Τουρκία να αναζητήσει αλλού «ζεστή αγκαλιά».

Πάντως δεν θα πρέπει να περιμένουμε ότι η Τουρκία θα παραδοθεί εύκολα είτε στον έναν είτε στον άλλον. Έχει μάθει όλα αυτά τα χρόνια να παίζει δυνατά το χαρτί της γεωπολιτικής της αξίας, με την πολιτική του εκκρεμούς που ακολουθεί, εξασφαλίζοντας αρκετά γεωπολιτικά μέχρι και εδαφικά κέρδη.

Φυσικά το παιχνίδι αυτό μπορεί κάποια στιγμή, από ένα σημείο και μετά να καταστεί εξαιρετικά επικίνδυνο για την ίδια.

Για ένα τέτοιο παιχνίδι, που είναι πολύ ελκυστικό για την Αγγλία και το Ισραήλ, αλλά και για τις ΗΠΑ, το οποίο ωθούν τον Ερντογάν να παίξει οι εθνικιστικοί-ρατσιστικοί κύκλοι, που συγκυβερνούν μαζί του, θα μιλήσουμε στο επόμενο άρθρο μας.

Κλείνοντας, να αναφερθούμε σε αυτό το «πράμα» που λέγεται Ευρωπαϊκή Ένωση. Πληροφορούμεθα η Ευρωπαϊκή Ένωση διέθεσε το σύνολο της βοήθειας ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ που είχε υποσχεθεί στην Τουρκία σε αντάλλαγμα της υποδοχής των προσφύγων, σε μία κίνηση κλειδί για την συμφωνία η οποία υπεγράφη ανάμεσα στις Βρυξέλλες και την Άγκυρα για το ζήτημα των προσφύγων. Δηλαδή, υποσχεθήκαμες να δώσουμε στην Τουρκία 6 δισ. για να σταματήσει να στέλνει αλλοδαπούς στην Ελλάδα και να παίρνει πίσω όσου ςπέρασαν στα ελληνικά νησιά.

Η Τουρκία δεν έκανε ούτε το ένα ούτε το άλλο. Συνεχίζει να στέλνει κόσμο στον Έβρο και τα νησιά, με τελευταίο κύμα αυτό των Σομαλών, δεν παίρνει πίσω σχεδόν κανέναν, κι εμείς ξοφλήσαμε τις υποχρεώσεις απέναντί της.

Με τις υγείες μας.

Δημοσιεύεται στη δημοκρατία και το pontos-news

Πού βρήκε όπλα το «Ισλαμικό Κράτος»;

Από
anixneuseis
-
0

Πώς κατάφερε να εξοπλιστεί το αυτοαποκαλούμενο «Ισλαμικό Κράτος» (ISIS) τα προηγούμενα χρόνια; Μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στη Μ. Βρετανία επιχειρεί να δώσει μία απάντηση σε αυτό το ερώτημα.

   
Screenshot Stern- Abu Umar al-Almani

Ένα κατάστημα κινητής τηλεφωνίας, που αγοράζει έξι τόνους πάστας αλουμινίου. Ένας έμπορος λιπασμάτων που έχει παραγγείλει …78 τόνους εμπορεύματος. Μία επιχείρηση με έδρα στη Μ.Βρετανία που ελέγχει πληροφορίες tracking στις ΗΠΑ, ενώ η πληρωμή για τις υπηρεσίες αυτές γίνεται από την Τουρκία. Με αυτές και με συναφείς δραστηριότητες οι τζιχαντιστές του αυτοαποκαλούμενου «Ισλαμικού Κράτους» κατάφεραν να προμηθευτούν το οπλοστάσιό τους. Για πολλά χρόνια περνούσαν απαρατήρητοι, καθώς ελάχιστοι μπορούσαν να φανταστούν πόσο επικίνδυνη θα ήταν η δράση τους και πόσο επίμονη η προσπάθειά τους.

Στην πορεία του χρόνου το «Ισλαμικό Κράτος» οργάνωσε ένα δίκτυο προμηθευτών και τεχνιτών, που θα του εξασφάλιζαν ολόκληρο οπλοστάσιο. Αυτό προκύπτει από μία μελέτη που δημοσίευσε πρόσφατα το Ινστιτούτο Conflict Armament Research με έδρα το Λονδίνο. Με αυτό το οπλοστάσιο, από το 2014 και μετά, οι τζιχαντιστές διεύρυναν και εδραίωσαν την παρουσία τους στο Ιράκ και τη Συρία, έως ότου η διεθνής κοινότητα κατάφερε να οργανώσει στρατιωτική δύναμη και να αποκρούσει την απειλή τους.

Σκοτεινές συναλλαγές στα σύνορα Τουρκίας-Συρίας

Στιγμιότυπο από προπαγανδιστικό βίντεο του IS που γυρίστηκε στα σύνορα Συρίας-ΙράκΣτιγμιότυπο από προπαγανδιστικό βίντεο του IS που γυρίστηκε στα σύνορα Συρίας-Ιράκ

Σύμφωνα με τη μελέτη κομβικό ρόλο για τον εξοπλισμό του Ισλαμικού Κράτους είχε η περιοχή στα σύνορα της Τουρκίας με τη Συρία. Μέλη του ISIS, αποκρύπτοντας την πραγματική τους ταυτότητα, απευθύνονταν σε τοπικές επιχειρήσεις για να παραγγείλουν τα απαραίτητα συστατικά για την παρασκευή όπλων και εκρηκτικών. «Σκόπιμα επέλεξαν οι τζιχαντιστές τη συγκεκριμένη περιοχή, γιατί γνώριζαν ότι προσφέρεται για ανεφοδιασμό και γι αυτές τις συναλλαγές» λέει ο Πέτερ Νάουμαν, καθηγητής στο King’s Kollege του Λονδίνου. Παρόμοια τακτική, επισημαίνει, είχαν εφαρμόσει και άλλοι «επαναστάτες», οι οποίοι δρούσαν υπογείως, όπως ο Μάο Τσε Τουνγκ ή ο Τσε Γκεβάρα.

Το ότι το ISIS παρέμεινε τόσα χρόνια απαρατήρητο οφείλεται κυρίως στην πανουργία των «μεσαζόντων», οι οποίοι απέκρυπταν την ταυτότητά τους. Παραγγελίες γίνονταν μόνο μέσα από πλαστούς λογαριασμούς E-Mail, ιστοσελίδες τρίτων ή audiosoftware. Η πληρωμή ακολουθούσε με μετρητά μέσω διεθνών αλυσίδων που παρέχουν τη συγκεκριμένη υπηρεσία, ενώ πολλές φορές η ανάληψη των χρημάτων γινόταν σε άλλη χώρα από εκείνη που είχε καταγραφεί η παραγγελία. Ερευνητές του Conflict Armament Research διερευνούν ροές εμβασμάτων που φτάνουν μέχρι την Ασία. Σε τελική ανάλυση η έρευνα δείχνει ότι μεγάλο μέρος του οπλοστασίου έχει εντελώς διαφορετική προέλευση από εκείνη που αρχικά υπέθεταν οι ειδικοί. «Στην αρχή νομίζαμε ότι οι τζιχαντιστές έχουν προμηθευθεί όπλα από τις χώρες του Περσικού Κόλπου, αλλά τελικά φαίνεται ότι πολλά από τα όπλα που διαθέτουν τα έχουν κατασκευάσει οι ίδιοι», λέει ο Πέτερ Νόιμαν στην Deutsche Welle. «Επιπλέον κατάφεραν να αρπάξουν όπλα που είχε εγκαταλείψει ο τακτικός στρατός του Ιράκ ή της Συρίας».

Οι «κόκκινες σημαίες»

Επίθεση του IS τον Φεβρουάριο στη ΝιγηρίαΕπίθεση του IS τον Φεβρουάριο στη Νιγηρία

Οι ερευνητές θεωρούν ότι το δίκτυο του ISIS έχει εξαρθρωθεί, αλλά οι τζιχαντιστές καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για να προμηθευθούν όπλα. Ο Γιασίμ Μοχαμάντ, ειδικός σε θέματα τρομοκρατίας και διαχειριστής της ιστοσελίδας euroarabtc.com, επικαλούμενος πληροφορίες της ιρακινής κυβέρνησης, θεωρεί ότι οι τζιχαντιστές  διαθέτουν πλέον μόνο ελαφρύ οπλισμό. «Η εκτίμηση που επικρατεί είναι ότι το ISIS έχει χάσει πλέον τα ερείσματα που διέθετε σε όλον τον κόσμο», δηλώνει ο Μοχαμάντ στην Deutsche Welle.

Όπως επισημαίνει, η διεθνής συμμαχία για την καταπολέμηση του ISIS ελέγχει πλέον τις πιθανές πηγές χρηματοδότησης του δικτύου, καθώς και τις κινήσεις υπόπτων για συνεργασία με τους τζιχαντιστές και όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα «να μειωθούν οι επιχειρήσεις του ISIS σε όλον τον κόσμο». Το ιδιαίτερα ενθαρρυντικό στοιχείο, λέει ο Γιασίμ Μοχαμάντ, είναι ότι «οι τζιχαντιστές δεν φαίνεται να διαθέτουν πλέον προηγμένη τεχνολογία, για παράδειγμα χημικά ή βιολογικά όπλα».

Κέρστεν Κνιπ

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

Η «ώρα της αλήθειας» για το Brexit

Από
anixneuseis
-
0

Στην τελική ευθεία έχουν μπει οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΕΕ και Ηνωμένου Βασιλείου με στόχο την επίτευξη μιας εμπορικής συμφωνίας από την 1η Ιανουαρίου 2021. Άγνωστη η κατάληξη παρά την πρόοδο των τελευταίων ωρών.

    
BdTD Großbritannien Sonnenuntergang in London

Στην τελική ευθεία έχουν μπει οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου με στόχο την επίτευξη μιας εμπορικής συμφωνίας από την 1η Ιανουαρίου 2021 ενώ τις τελευταίες ώρες έχει επιτευχθεί πρόοδος, όχι όμως τόσο μεγάλη, ώστε να μπορούν να βγουν ασφαλή συμπεράσματα για την κατάληξη.

Στις δύο πλευρές έχει δοθεί προθεσμία από την Ευρωβουλή να ολοκληρώσουν με συμφωνία το αργότερο τα μεσάνυχτα της Κυριακής 20 Δεκεμβρίου. Μετά από την παρέλευση αυτής της ημερομηνίας δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για την επικύρωσή της, ώστε να τεθεί έγκαιρα σε ισχύ.

Μιλώντας σήμερα το πρωί στην ολομέλεια της Ευρωβουλής, ο επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ, Μισέλ Μπαρνιέ, υπογράμμισε ότι «έφτασε η ώρα της αλήθειας», δεδομένου ότι δεν απομένουν παρά λίγες ώρες για την επίτευξη συμφωνίας. Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι υπάρχουν ελπίδες για συμφωνία, αλλά ο δρόμος είναι στενός, γι’ αυτό, όπως είπε, δεν μπορεί να κάνει καμία πρόβλεψη για το ποια θα είναι η κατάληξη.

Αναφορικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων φαίνεται ότι τις τελευταίες ώρες υπάρχει προσέγγιση στα δύο από τα τρία ζητήματα που παραμένουν ανοικτά. Έχει σημειωθεί πρόοδος τόσο στη διακυβέρνηση της εμπορικής συμφωνίας, δηλαδή στον τρόπο με τον οποίο θα επιλύονται οι διαφορές που θα προκύπτουν από αυτήν, όσο και στο ζήτημα της ευθυγράμμισης της νομοθεσίας αναφορικά με τους κανόνες ανταγωνισμού και τις κρατικές βοήθειες.

Τα αγκάθια

Θα υπάρξει συμφωνία;Θα υπάρξει συμφωνία;

Αντίθετα, προς το παρόν δεν υπάρχει προσέγγιση σε σχέση με την αλιεία, όπου το Λονδίνο δεν θέλει να δεσμευθεί σε μόνιμη πρόσβαση των ευρωπαίων αλιέων στα χωρικά του ύδατα τα οποία θεωρούνται πολύ πλούσια σε αποθέματα ψαριών.

Υπενθυμίζεται ότι χθες η Διάσκεψη των Προέδρων των πολιτικών ομάδων του Κοινοβουλίου, μετά τη συνάντηση που είχαν με τον επικεφαλής διαπραγματευτή της ΕΕ, Μισέλ Μπαρνιέ, εξέδωσε δήλωση, τονίζοντας ότι μια αποτυχία στις διαπραγματεύσεις θα είχε σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, ενώ η Ευρωβουλή δηλώνει έτοιμη να οργανώσει μια έκτακτη σύνοδο ολομέλειας προς τα τέλη Δεκεμβρίου, σε περίπτωση που επιτευχθεί συμφωνία έως την Κυριακή 20 Δεκεμβρίου τα μεσάνυχτα. Η παραπάνω ημερομηνία είναι το τελευταίο χρονικό περιθώριο που υπάρχει ώστε να έχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τη δυνατότητα να συζητήσει το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων και να δώσει τη συγκατάθεσή του.

Η δήλωση υπενθυμίζει ότι η επικύρωση οποιασδήποτε συμφωνίας για τις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών την επόμενη μέρα από την Ευρωβουλή, προϋποθέτει την τήρηση από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου όλων των διατάξεων της συμφωνίας αποχώρησης, συμπεριλαμβανομένου του πρωτοκόλλου για την Ιρλανδία / Βόρεια Ιρλανδία.

Νίκος Μπέλλος, Βρυξέλλες

DW

Ένας κίνδυνος για τον Μπάιντεν κι ένας μύθος για τον Τραμπ

Από
anixneuseis
-
0

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Από
anixneuseis
-
1

ΑΡΙΑΔΝΗ ΧΑΤΖΗΓΙΩΡΓΗ

Mια φορά κι ένα καιρό, είχαν πιάσει τα κρύα, πλησίαζαν τα Χριστούγεννα κι έγινε ένα ανήκουστο πράγμα. Πάνω στις μυστικές βουλήσεις του ουρανού, έπεσε μια σφυριά κατά λάθος, ένα ελατήριο πετάχτηκε από τη θέση του κι ο χρόνος του μεγάλου ρολογιού σταμάτησε στη μέση από το ένα δευτερόλεπτο στο άλλο.

Ο εύζωνας της προεδρικής φρουράς έμεινε με το πόδι ψηλά την ώρα που εκτελούσε τον αργό διασκελισμό, τα νερά στα σιντριβάνια πάγωσαν, τα νυχτερινά λεωφορεία σταμάτησαν εκεί που βρίσκονταν και τους τελευταίους επιβάτες τους πήρε ένας βαρύς, γλυκός ύπνος.

Η θάλασσα ανεπηρέαστη συνέχισε να καθρεφτίζει το φεγγάρι-νυχάκι, λευκό, ολοκάθαρο στο νυχτερινό ουρανό, το ίδιο και τ’ αστέρια να λαμπυρίζουν ξεσπαθωμένα, όλο αιώνια νιάτα κι αφοβιά.

Με τους ανθρώπους τα πράγματα ήταν λίγο διαφορετικά. Εκείνοι τρόμαξαν στην αρχή βλέποντας να συμβαίνουν διαρκώς καινούρια παράξενα πράγματα –γιατί εκείνη η σφυριά αλλού κάτι χάλασε, αλλού κάτι έσπασε, αλλού κάτι έπιασε λοξά και το διόρθωσε χωρίς να το θέλει- με αποτέλεσμα να χαθεί ο λογαριασμός, η λογική και η φυσική τάξη των πραγμάτων.

Δεν γνωρίζω αν διαταράχθηκαν κάποιοι νόμοι της φύσης, γιατί από από τη φυσική δεν έμαθα πολλά πράγματα, υποθέτω μόνο ότι πολλά, μα πάρα πολλά πήγαιναν πια λάθος στο ρολόι του κόσμου.

Στην αρχή κλειστήκαν όλοι στα σπίτια τους, μέχρι να δούνε τι θα γίνει. Βγαίνανε στα μπαλκόνια με βάρδιες για να μην τους δούνε οι απέναντι, οι ταξιτζήδες και οι αστυνομικοί που όλο ζητούσαν χαρτιά και έκαναν έρευνες, αλλά είχε περάσει πολύς καιρός από τότε που ήταν κανονικοί, κακοί αστυνομικοί, από αυτούς που σέρνανε απλούς ανθρώπους στο τμήμα κι εκεί κάποιοι άλλοι τους έδερναν υποχρεωτικά, έτσι για προληπτικούς λόγους.

Αυτοί ήταν μαλακοί αστυνομικοί, απεχθάνονταν τη βία, τους άρεσαν τα μπαράκια στις παραλίες και οι ξανθιές συνάδελφοι, θέλανε να ζήσουν όπως όλοι οι άλλοι κι ούτε καν φτωχοί ήταν όπως κάποτε, δουλειά ψάχνανε μόνο που να μην έχει πολύ ξεθέωμα και ήταν ήσυχοι που τη βρήκαν. Αυτοί οι αστυνομικοί λοιπόν γίνονταν λίγο αστείοι γιατί δεν ξέρανε πώς να τρομοκρατήσουν ή πώς να κάνουν μια ερώτηση να ακουστεί τρομακτική, ώστε να κατουριούνται τα μικρά παιδιά και οι μεγάλοι να χλωμιάζουν. Γι αυτό προτιμούσαν να γυρίζουν την πλάτη στο λιγοστό κόσμο που περπατούσε στους δρόμους και να τα λένε παρέες παρέες μεταξύ τους να περάσει η ώρα.

Οι άνθρωποι που έμεναν στα σπίτια τους κι έβλεπαν τους άλλους από τα μπαλκόνια –και πάλι όπως είπαμε με προφυλάξεις και με βάρδιες με τους υπόλοιπους που έμεναν στο σπίτι- άρχισαν σιγά σιγά να τα χάνουν και να μαλώνουν μεταξύ τους πολύ βάρβαρα, πολύ υστερικά και οι οξείες φωνές χτυπούσαν τα τύμπανα διατρυπώντας τοίχους και μεσοτοιχίες σαν επαγγελματικά κρουστικά δράπανα.

Πολλοί κατάλαβαν ότι νόμιζαν ότι είχαν οικογένεια ενώ στην πραγματικότητα δεν είχαν, μόνο ζούσαν με κάποιους άλλους, που τους ήταν στην πραγματικότητα ξένοι κι έπρεπε να συνεργαστούν για να μοιράσουν τα πακέτα με το φαΐ με κάποια τάξη, ενώ ιδιωτικά ο καθένας κρατούσε λογαριασμό τί πήρε και τί έδωσε την κάθε μέρα, με ιδιαίτερη έμφαση στο τί τους χρωστούσαν και ασθενική μνήμη στο τί χρωστούσανε εκείνοι, με αποτέλεσμα όλοι να αισθάνονται αδικημένοι στα πράγματα, στα λεφτά, στα δέματα και στις συσκευασίες σάλτσας και μουστάρδας, να αισθάνονται ριγμένοι στη σχέση και να ζητούν φορτικά περισσότερα.

Όση μεγαλύτερη αξία έπαιρναν τα πακέτα φαγητού, τόσο λιγόστευαν οι μαγαζάτορες την ποσότητα και μίκραιναν τη συσκευασία της σάλτσας, της μουστάρδας, τον αριθμό των φυστικιών μέσα στα σακουλάκια ξηρών καρπών, ακόμα και το μπισκότο που δίνανε μαζί με τον καφέ-πακέτο, το κάνανε πια δείγμα.

Παρατηρήθηκε τότε το φαινόμενο, ο ένας να κλέβει τον άλλο στην ίδια οικογένεια –που όπως είπαμε δεν ήταν πια οικογένεια, αλλά μια μικρή αγέλη που τα κουτσοεύρισκε για να επιβιώσει- ενώ αναδείχθηκαν οι βιομήχανοι συνθετικού φαγητού, ξέρετε, αυτό που η γαρίδα έχει ουρά γαρίδας αλλά το μέσα είναι φλούδα ψαριού τρίτης ποιότητας τυλιγμένο σε λεπτό φύλλο για να μοιάζει κύλινδρος, παραπασπαλισμένος με γαλέτα και τηγανισμένος για να είναι κρατσανιστός και να μην ξέρεις τι έχει μέσα, πίτες με πολτώδες αδιευκρίνιστο περιεχόμενο, φρούτα πολτός σε σακουλάκι με στόμιο ενσωματωμένο καλαμάκι κι ένα σωρό άλλες ευρεσιτεχνίες για να μην ξέρεις τι είναι μέσα και για να μοιάζει με το φαΐ που ιστορικά κάποτε τρώγαν όλοι, ή τουλάχιστον το είχανε δει σε φωτογραφίες.

Παραγωγή έργου δεν γίνονταν, καταβαραθρώθηκαν οι χειρώνακτες, αυτοί που δεν είχαν μόνιμη κατοικία ή που η οικογένειά τους τους απέβαλλε από την οικογενειακή εστία γιατί ήταν πολύ ηλικιωμένοι, μεσήλικες άνεργοι, ή νέοι που έφερναν αντιρρήσεις. Στο δρόμο η ζωή ήταν σκληρή, δεν χρειάζεται να επεκταθούμε, όλοι είχαν δει τουλάχιστον μια φορά από τις γρίλιες τι γινόταν «εκεί έξω», αλλά στη συνέχεια δεν είχαν την περιέργεια να ξαναδούν. Το κακοπροαίρετο κουτσομπολιό χάθηκε, χάθηκε ο κώδικας της επικοινωνίας και τα τελετουργικά που έκαναν τη ζωή να μοιάζει ότι έχει αρχή, μέση και τέλος, και γι’ αυτό το λόγο χάθηκαν και οι φιλοσοφικές αναζητήσεις.

Θα έλεγε κανείς ότι το ρολόι όχι ακριβώς γύρισε πίσω στην προϊστορία, αλλά έφτιαξε μια προϊστορία καινούρια κι ανέδειξε καινούριους φύλαρχους, κατασκευαστές γευμάτων, διανεμητές φαρμάκων για τις ρυθμιστικές μολύνσεις, μηχανικούς που ήλεγχαν τα συστήματα προσκομιδής και αποκομιδής και μια κάστα ιερατική που αποφάσιζε τί θα ανακοινώσει και πώς, καθώς επίσης και πώς θα πείσει την κρίσιμη μάζα να εναρμονιστεί με τις αποφάσεις.

Το πιο ίδιο χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι ότι κανείς δεν έδινε δωρεάν τίποτα σε κανέναν και καμιά φορά για να γελάσουν, λέγανε παλιές ιστορικές εκφράσεις όπως «να τρώει η μάνα και του παιδιού να μη δίνει» γιατί το αστείο τώρα ήταν «να μην τρώει η μάνα και του παιδιού να δίνει». Όταν καμιά φορά τύχαινε κανείς κάπως να δείχνει πως αγαπάει άλλον άνθρωπο, είτε παιδί, είτε μέλος συμφώνου «συγκατοίκησης εντός τεσσάρων τοίχων», είτε γνωστό πρόσωπο, είτε –πολύ περισσότερο- εντελώς άγνωστο, τον θεωρούσαν τότε ελαττωματικό ως προς την αντίληψη και τον περιφρονούσαν.

Ανετότατα δε, του έπαιρναν οι πάντες το φαΐ του. Φανταστείτε τι πάθανε όλοι αυτοί, όταν γεννήθηκε ένα βράδυ πλάι σ΄ ένα εγκαταλελειμένο γυάλινο διαχωριστικό τραπεζοκαθισμάτων, ένα βρέφος που οι καλωδιακές ειδήσεις ενημέρωσαν ότι θα έφερνε στον κόσμο την αγάπη. Δεν ξέραν τι ήταν ακριβώς, αλλά σκιστήκανε να στέλνουν μηνύματα για να κρατήσουν νουμεράκι παραγγελίας. Κάποιοι είπαν πώς ήταν κανονικό φαγητό, άλλοι κοκτέιλ φαρμάκων τρίτης γενιάς χωρίς παρενέργειες, άλλοι κοσμητικό ηρεμιστικό που μειώνει τις εντάσεις και τη βία. Κανείς δεν σκέφτηκε ότι το ρολόι θα έπαιρνε πάλι μπρος και είπανε να τους το φέρουν λάου λάου.

 

 

Τα εναλλακτικά σενάρια με την Τουρκία.

Από
anixneuseis
-
0
Η Τουρκία είναι ιστορικός και στρατηγικός αντίπαλος της Ελλάδας. Δεν υπάρχει περίπτωση με τις ηγεμονικές αντιλήψεις που υπάρχουν στη γειτονική χώρα και γενικότερα με αυτό που λέγεται πολιτική κουλτούρα ενός λαού, Ελλάδα και Τουρκία να συγκλίνουν.
Αν η ηγέτιδα τάξη της Τουρκίας αποδεχόταν τις αρχές το Διεθνούς Δικαίου για την επίλυση των διαφορών η Ελλάδα με την Τουρκία, χωρίς διμερή προβλήματα, θα μπορούσαν να γίνουν ένα δίπολο στρατηγικής σημασίας. Αυτό δεν το θέλουν- και είναι λογικό να μην το θέλουν- οι στρατηγιστές της Δύσης. Πάρτε τη θέση τους. Τι θα σας βόλευε; Ελλάδα και Τουρκία στρατηγικό δίπολο ή δύο χώρες διχασμένες που αναζητούν την υποστήριξη και προστασία της Δύσης;
Άρα με δεδομένη αυτήν την ανάλυση η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη για μια διαρκή αντιπαράθεση με την Τουρκία.
Αλλά, ας έχουμε υπόψη και τα εξής:
-Η Τουρκία ή θα έχει δυτικό προσανατολισμό, ή θα επιδιώξει να στραφεί προς την Ανατολή ή, υπάρχει- και αυτή η δυνητική περίπτωση με ελάχιστες πιθανότητες- να διαλυθεί.
Διάλυση της Τουρκίας θα σήμαινε μια αστάθεια και ρευστότητα στον μικρασιατικό χώρο. Ποιες δυνάμεις θα αναδυθούν με τι συμφέροντα και ποιες επιρροές; Πόσο επικίνδυνες θα είναι για την Ελλάδα.
Οι Έλληνες στρατηγιστές θα πρέπει να κάνουν αυτήν την ανάλυση.
Αν θεωρήσουμε πως διάλυση της Τουρκίας είναι ένα πιο επικίνδυνο από το σημερινό σενάριο τα άλλα δύο είναι αν η Τουρκία θα στραφεί στη Δύση ή στην Ανατολή.
Κατά την εκτίμησή μου είναι προτιμότερη μια αιχμαλωσία της Τουρκίας στη Δύση. Και λέω αιχμαλωσία διότι πλήρης ένταξη στις δυτικές δομές είναι δύσκολη έως αδύνατη στο προσδόκιμο της ζωής μας.
Άρα, το ελληνικό δίλημμα είναι διττό:
Από τη μια πως μπορεί να αντιμετωπιστεί στρατιωτικά η Τουρκία και από την άλλη πως θα δεσμευθεί στις δυτικές δομές χωρίς ελληνικά ανταλλάγματα.
υπάρχει κάποιος που εργάζεται στους δυνητικούς κινδύνους από την Τουρκία;
Karolos Loram

Πώς η Ευρώπη κατάφερε να «χάσει» την Τουρκία

Από
anixneuseis
-
0

euro2day.gr

  • του David Gardner

Η σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει σχεδόν καταρρεύσει. Τα σκωτσέζικα ντους και οι υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν. Πώς μπορεί να ανατραπεί η εικόνα.

Δημοσιεύθηκε: 14 Δεκεμβρίου 2020 – 08:03

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει μεγάλα προβλήματα να αντιμετωπίσει αυτή την εβδομάδα, όπως το Brexit και ο προϋπολογισμός της ΕΕ. Ωστόσο, μεταξύ των άλλων προκλήσεων των Βρυξελλών είναι η επανεξέταση της σχέσης του μπλοκ με την Τουρκία, η οποία κοντεύει να διαρραγεί, χωρίς να υπάρχει κάτι που θα την αντικαταστήσει.

Αυτή η μακρά και ταραγμένη σχέση πάντα χρειαζόταν δημιουργικούς διπλωμάτες και από τις δύο πλευρές. Τα τελευταία πέντε χρόνια, ωστόσο, βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, όπως άλλωστε και οι σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση συνολικά.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες τείνουν να επιρρίπτουν την ευθύνη γι’ αυτό στον πρόεδρο Recep Tayyip Erdogan. Εντούτοις, αν και σωστά τονίζουν τις αυταρχικές του τάσεις, συχνά αμελούν τον πραγματισμό που εκδηλώνει κατά καιρούς. Στην πραγματικότητα, η ΕΕ παραιτήθηκε του τεράστιου πλεονεκτήματος που είχε κάποτε στην Τουρκία.

Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας, που ξεκίνησαν με τυμπανοκρουσίες το 2005, σταμάτησαν σταδιακά λίγο αργότερα. Ετσι, έσβησε αυτό που για την Τουρκία ήταν μια μηχανή μετασχηματισμού για δημοκρατική ανανέωση και μεταρρύθμιση, η οποία βοήθησε να περιοριστεί η δύναμη του στρατού, που για καιρό ήταν ο τελικός «διαιτητής» της τουρκικής πολιτικής.

Η κατάρρευση σε οξύ κλίμα το 2004 του σχεδίου του ΟΗΕ για επανένωση της Κύπρου, η οποία παραμένει διχοτομημένη από το 1974, ήταν μέρος του προβλήματος. Ακόμα πιο βλαπτικό ήταν το γεγονός πως η Γαλλία, η Γερμανία και άλλοι συνέχιζαν να εγείρουν εμπόδια στην είσοδο της Τουρκίας στην ΕΕ, καθώς θεωρούσαν πως είναι πολύ μεγάλη, πολύ φτωχή και -κάτι που σπανίως δηλώνεται ανοιχτά- πολύ μουσουλμανική.

Αντί να ενεργήσει ως στρατηγική «άγκυρα», η ΕΕ βοήθησε ώστε να «μπαρκάρει» η Τουρκία από τους δυτικούς λιμένες. Αυξάνοντας την οργή σε όλο το τουρκικό πολιτικό φάσμα, η ΕΕ κάνει «σκοτσέζικο ντους» στην Τουρκία από τότε, προσεγγίζοντας την Άγκυρα οπορτουνιστικά, όπως για παράδειγμα όταν χρειαζόταν απεγνωσμένα βοήθεια για να συγκρατήσει τους Σύρους πρόσφυγες που όδευαν προς την Ευρώπη το 2016.

Αυτό ήταν αισχρή realpolitik. Αλλά οι Βρυξέλλες δεν τήρησαν την ατζέντα που έθεσαν ως μέρος της συμφωνίας για το μεταναστευτικό. Προώθησαν τις δικές τους ανησυχίες αγνοώντας αυτές της Άγκυρας και θεωρήθηκε από την Τουρκία πως ενεργούσαν κακή τη πίστη. Η Άγκυρα περίμενε τουλάχιστον μια αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης στην οποία εισήλθε με την ΕΕ το 1995, καθώς και κινήσεις στο θέμα των εξαιρέσεων βίζας και έναν τακτικό διάλογο. Τώρα δεν υπάρχει καν διάλογος κωφών.

Αυτό οφείλεται εν μέρει στις τεράστιες διώξεις του κ. Erdogan, που έγιναν μετά τη βίαιη απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016, του οποίου ηγήθηκαν οι πρώην ισλαμιστές σύμμαχοί του σε θεσμούς όπως ο στρατός και οι υπηρεσίες ασφαλείας. Οι διώξεις συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται  για να κατασταλούν οι διαφωνούντες και να περιοριστεί η αντιπολίτευση.

Μετά από τρεις θητείες ως πρωθυπουργός, ο κ. Erdogan αναρριχήθηκε στην προεδρία και έφτασε στον ολοκληρωτισμό, υπονομεύοντας την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, αντικαθιστώντας τον κοινοβουλευτισμό με ένα ανίσχυρο εθνικό κοινοβούλιο, καταργώντας τον ρόλο του πρωθυπουργού και διώκοντας τους αντιπάλους του κυβερνώντος νεοϊσλαμιστικού κόμματός του. Αυτή η αρπαγή εξουσίας κατέστησε την Τουρκία ακατάλληλη για μέλος της ΕΕ.

O κ. Ergodan φαίνεται πως έχει συμπεράνει ότι η άσκηση σκληρής εξουσίας στο εξωτερικό τον εξυπηρετεί καλύτερα από το να ευθυγραμμίζεται με την εξασθενισμένη ήπια δύναμη των διπρόσωπων -κατά την άποψή του- Ευρωπαίων. Από τη Συρία μέχρι τη Λιβύη, φαίνεται να επιμένει στον νεο-οθωμανικό αλυτρωτισμό. Διεκδικεί ύδατα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και στα πλούσια αποθέματα αερίου. Και ενώ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διαβουλεύονταν στις Βρυξέλλες αυτή την εβδομάδα, ο κ. Erdogan ήταν στο Αζερμπαϊτζάν συμμετέχοντας στην παν-τουρκική παρέλαση νίκης, αφού βοήθησε στην ανακατάληψη εδαφών που κατείχε η Αρμενία στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Η Τουρκία είναι δύσκολος πελάτης. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ αλλά αγοράζει ρωσικά συστήματα αεράμυνας. Είναι μέλος των G20, αλλά φιλοξενεί τη Χαμάς. Αυτή η δυσκολία δεν οφείλεται μόνο στον κ. Erdogan. Όπως το έθεσαν οι Hugh Pope και Nigar Goksel, βετεράνοι παρατηρητές της Τουρκίας στο International Crisis Group, «η Τουρκία πάντα έκανε πράγματα με τον δικό της τρόπο: χτίζοντας γέφυρες τη μια στιγμή, προγεφυρώματα την άλλη».

Η ΕΕ ήταν κάποτε η πιο σημαντική γέφυρα της Τουρκίας. Η ΕΕ εξακολουθεί να έχει μοχλούς για να πιέσει. Περισσότερο από το ήμισυ του τουρκικού εμπορίου και των επενδύσεων είναι ευρωπαϊκά. Η Τουρκία χρειάζεται διακαώς μια ενισχυμένη τελωνειακή ένωση, οι κανόνες της οποίας θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση του κράτους δικαίου που καταρρέει. Αλλά η ΕΕ πρέπει να επαγρυπνά περισσότερο για άλλα πράγματα που μπορεί να θελήσει η Τουρκία.

Μετά την ομαλοποίηση των σχέσεων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με το Ισραήλ φέτος, η Τουρκία κινήθηκε για να «μπαλώσει» τις σχέσεις της με τους Ισραηλινούς μετά τη δεκαετή τους διένεξη -εν μέρει, σύμφωνα με διπλωμάτες, λόγω της αντιπαλότητάς της με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Πράγματι, ανώτατος Τούρκος αξιωματούχος χλευάζει αυτό που θεωρεί στόχο των ΗΑΕ να αντικαταστήσουν την Τουρκία στα μάτια της Δύσης. Τα ΗΑΕ «είναι μια έξυπνη αλλά μικρή χώρα και θα πρέπει να καταλάβει τα όριά της, προσπαθώντας να καλύψει το κενό που αφήνει η Τουρκία, η οποία πάντα είχε καλές σχέσεις με το Ισραήλ ως η μουσουλμανική χώρα της Δύσης».

Η ψευτοπαλικαριά και η επιθετικότητα του κ. Erdogan δεν μπορούν να αγνοηθούν, αλλά υπάρχουν ενδείξεις πως η Τουρκία εξακολουθεί να θέλει να είναι εκείνη η χώρα. Η ΕΕ και η Δύση θα πρέπει να διερευνήσουν και να εκμεταλλευτούν όλα εκείνα τα σημάδια.

© The Financial Times Limited 2020. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation

Η Τουρκία σε αγωνιώδη αναζήτηση συναλλάγματος

Από
anixneuseis
-
0

euro2day.gr

  • της Laura Pitel (Άγκυρα)

Η Τουρκία «έκαψε» δισεκατομμύρια δολάρια φέτος στην προσπάθειά της να στηρίξει τη λίρα. Τα προβλήματα που δημιούργησε η πανδημία και οι εκτιμήσεις για νέα αύξηση επιτοκίων προκειμένου να προσελκυστούν κεφάλαια.

Δημοσιεύθηκε: 16 Δεκεμβρίου 2020 – 08:02

Ανάρπαστα έγιναν για λίγο διάστημα τα τουρκικά assets, δημιουργώντας «παράθυρο» ώστε η χώρα να ξαναχτίσει τα αποθεματικά ξένου συναλλάγματός της, τα οποία μειώθηκαν σοβαρά στο πλαίσιο της αποτυχημένης προσπάθειας της κυβέρνησης να ενισχύσει τη λίρα.

Οι αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν πως ο νέος υπουργός Οικονομικών και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας θα δυσκολευτούν, δεδομένης της κλίμακας της απαιτούμενης αύξησης αποθεματικών αλλά και της βλάβης που έχει προκαλέσει η πανδημία σε μια από τις μεγαλύτερες αναδυόμενες αγορές του κόσμου.

Η αποστράγγιση του κορβανά ξένου συναλλάγματος της Τουρκίας υπήρξε μια από τις μεγαλύτερες ανησυχίες για τους ξένους επενδυτές τα τελευταία δυο χρόνια, καθώς τα αποθεματικά θεωρούνται ως κρίσιμης σημασίας ασφάλεια έναντι του μεγάλου λογαριασμού εισαγωγών της χώρας, αλλά και του υψηλού εξωτερικού της χρέους.

Τα μικτά αποθεματικά, εξαιρουμένου του χρυσού, κινούνται γύρω στο χαμηλό 15ετίας τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας.

Η εικόνα είναι ακόμα πιο ζοφερή αν γίνει προσαρμογή για την αμφιλεγόμενη λογιστική μέθοδο που υιοθετήθηκε πέρυσι από την κεντρική τράπεζα. Σύμφωνα με υπολογισμούς των FT, όταν εξαιρεθούν από τον ισολογισμό της τράπεζας τα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια που δανείστηκαν μέσω βραχυπρόθεσμων swaps με εμπορικές τράπεζες, τότε τα καθαρά ξένα assets -που αντιπροσωπεύουν τα καθαρά αποθεματικά- εμφάνιζαν έλλειμμα 52 δισ. δολαρίων στο τέλος Οκτωβρίου.

Ένας βασικός λόγος για τη μείωση ήταν η παρέμβαση που έγινε, η οποία είχε στόχο να σταματήσει την ελεύθερη πτώση της λίρας. Η κεντρική τράπεζα ξόδεψε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με αναλυτές, αλλά δεν κατάφερε να αποσοβήσει την κατρακύλα 24% του νομίσματος από το τέλος του 2019.

Το σχέδιο αυτό ήταν κεντρικό σημείο της ταραχώδους θητείας του Berat Albayrak, του γαμπρού του προέδρου Recep Tayyip Erdogan που διαχειρίζονταν την οικονομία της χώρας μέχρι την απρόσμενη παραίτησή του τον περασμένο μήνα. Ο διάδοχός του, ο πρώην γραφειοκράτης Lutfi Elvan, και ο νέος διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Naci Agbal, έμειναν να μαζέψουν τα σπασμένα.

Το έργο που έχουν μπροστά τους είναι τρομακτικό, αλλά έχουν την ευκαιρία να «γυρίσουν το παιχνίδι», σύμφωνα με τον Hakan Kara, πρώην επικεφαλής οικονομολόγο της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας.

«Υπάρχει μια ευκαιρία εδώ», είπε. «Με πιο αξιόπιστους ανθρώπους που λένε ακριβώς αυτό που περιμένει η αγορά, αυτό θα προσελκύσει ορισμένες εισροές (ξένου κεφαλαίου)».

Τα αποθεματικά που λιγόστευαν συνέβαλαν στις υποβαθμίσεις από διεθνείς οίκους αξιολόγησης και θορύβησαν τους ξένους επενδυτές, οι οποίοι απέσυραν χοντρικά 13 δισ. δολάρια από τουρκικές μετοχές και ομόλογα τους πρώτους δέκα μήνες του 2020, σύμφωνα με τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.

Ο ανασχηματισμός στην οικονομική διοίκηση της χώρας επαναπροσέλκυσε κάποιες εισροές ξένων κεφαλαίων, με 1,9 δισ. δολάρια να επιστρέφουν και πάλι σε τουρκικά assets μέσα σε τρεις εβδομάδες από τότε που αποχώρησε ο κ. Albayrak.

Η απόφαση που ελήφθη τον περασμένο μήνα για σημαντική αύξηση του βασικού επιτοκίου της κεντρικής τράπεζας στο 15%, σε συνδυασμό με την άρση άλλων μέτρων που πίεζαν τις εμπορικές τράπεζες να δανείζουν, αναμένεται να βοηθήσουν ώστε να επιβραδυνθεί η ανάπτυξη που βασίζονταν στις πιστώσεις και στην κατανάλωση, και η οποία προκαλούσε μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και συνέβαλε στην αποστράγγιση των αποθεματικών.

Αλλά η πανδημία δημιουργεί ένα δύσκολο περιβάλλον για να διορθωθεί η εμπορική ανισορροπία. Εν τω μεταξύ, οι τουρκικές εταιρείες συνεχίζουν να δημιουργούν ζήτηση για ξένο συνάλλαγμα, καθώς προσπαθούν να αποπληρώσουν το εξωτερικό τους χρέος. Τέτοιοι παράγοντες σημαίνουν πως είναι πιθανό να είναι μια «σχετικά αργή διαδικασία για να ξαναχτιστούν τα αποθεματικά», σύμφωνα με τον Paul Gamble, ανώτερο διευθυντή του οίκου αξιολόγησης Fitch.

Αν η χώρα μπορεί να προσελκύσει αρκετά μεγάλες εισροές ξένου χρήματος, τότε η κεντρική τράπεζα θα μπορούσε να αρχίσει να ενισχύει τον κορβανά της μέσω δημοπρασιών για αγορά ξένου συναλλάγματος για πρώτη φορά από το 2011. Ορισμένοι αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν πως ο χρόνος δεν είναι ακόμα ο κατάλληλος.

«Είναι πολύ νωρίς», δήλωσε ο Haluk Burumcekci, οικονομολόγος και σύμβουλος με έδρα στην Κωνσταντινούπολη, ο οποίος σημείωσε το σχετικά μικρό μέγεθος των πρόσφατων ξένων εισροών και το γεγονός πως οι επιφυλακτικοί ντόπιοι επενδυτές συνεχίζουν να αγοράζουν δολάρια τις τελευταίες εβδομάδες.

«Αν δεν υπάρξει από-δολαριοποίηση και η κεντρική τράπεζα αρχίσει να αγοράζει ξένο συνάλλαγμα, τότε το δολάριο θα αυξηθεί και πάλι (έναντι της λίρας)», σημείωσε.

Ο κ. Kara επισήμανε πως θα είναι «πολύ σημαντικό» να υπάρξουν περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων για να δημιουργηθεί το σωστό περιβάλλον για αύξηση των αποθεματικών. Η αύξηση του βασικού επιτοκίου στο 17% και η διατήρησή του εκεί για ένα εξάμηνο θα δημιουργήσει έναν «ενάρετο κύκλο» που, όπως υπολογίζει, θα μπορούσε να βοηθήσει την κεντρική τράπεζα να προσθέσει 15-20 δισ. δολάρια στο «πολεμικό σεντούκι» της. Το ερώτημα είναι εάν ο κ. Erdogan, ένθερμος πολέμιος των υψηλών επιτοκίων, είναι πρόθυμος να ανεχθεί περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων.

«Αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος», πρόσθεσε.

Κινήσεις από την κεντρική τράπεζα για να μειώσει την εξάρτησή της από τα swaps και η άρση των μέτρων που απέτρεπαν τις τουρκικές τράπεζες από το να κάνουν παρόμοιες συναλλαγές με ξένες τράπεζες, θα βοηθούσαν στην αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των χρηματαγορών της Τουρκίας, αναφέρουν αναλυτές.

Αλλά οι τραπεζίτες περιμένουν πως ο διακανονισμός θα λυθεί σταδιακά προκειμένου να αποφευχθεί μια απότομη πτώση στα ανακοινωθέντα αποθεματικά της κεντρικής τράπεζας. «Νομίζω πως οι δημόσιες τράπεζες θα συνεχίσουν να μετακυλίουν τα swaps για πολύ καιρό», ανέφερε τραπεζίτης της Κωνσταντινούπολης.

Η κεντρική τράπεζα έδειξε μια επιθυμία να αυξηθούν τα αποθεματικά, στην ανακοίνωση που συνόδευσε την αύξηση επιτοκίων του περασμένου μήνα.

Ο Bulent Gultekin, πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας ο οποίος είναι σήμερα καθηγητής οικονομικών στο Wharton School στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, δήλωσε πως ένα ολοκληρωμένο σχέδιο και μια καλή επικοινωνία θα είναι κρίσιμης σημασίας για να «δημιουργηθεί ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης ώστε να αντιστραφούν οι ροές κεφαλαίων».

«Ποτέ δεν ήταν ξεκάθαρο προς τα πού πήγαιναν (με τις προηγούμενες πολιτικές), αυτός ήταν ο λόγος που έμπλεξαν έτσι», δήλωσε ο καθηγητής Gultekin.

© The Financial Times Limited 2020. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation

1...2,3592,3602,361...3,037Σελίδα 2,360 από 3,037