Θα απαγορευθούν οι Γκρίζοι Λύκοι στη Γερμανία;

Από

January 12, 2021

Εδώ και καιρό πολιτικοί προειδοποιούν για τη δράση των Γκρίζων Λύκων στην Ευρώπη. Και στη Γερμανία φαίνεται να έχουν πολλούς οπαδούς. Μένει να φανεί αν και η Γερμανία απαγορεύσει τη δράση τους, όπως έκανε ήδη η Γαλλία.

Τόση σύμπνοια σπάνια υπάρχει στη γερμανική βουλή: Τον Νοέμβριο όλες οι κοινοβουλευτικές ομάδες συμφώνησαν ότι πρέπει να σταματήσει η δράση του τουρκικού εθνικιστικού κινήματος των Γκρίζων Λύκων ή κίνημα Ülkücü (Ιδεαλισμός). Μια απαγόρευση κατά την επιθυμία της Μπούντεσταγκ απαιτεί απόφαση του υπ. Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ. «Σχετικά με υποτιθέμενες ή πραγματικές σκέψεις για μια απαγόρευση, το υπ. Εσωτερικών δεν παίρνει επί της αρχής θέση», ανέφερε εκπρόσωπος του γερμανικού υπ. Εσωτερικών. Μια απαγόρευση των Γρίζων Λύκων δεν φαίνεται εύκολη υπόθεση, δεδομένου ότι δεν έχουν νομική υπόσταση ως «ένωση» και επίσης πολλά μέλη τους αρνούνται ότι ανήκουν στους Γκρίζους Λύκους.

Σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας του Συντάγματος για το 2019, τα μέλη των Γκρίζων Λύκων στη Γερμανία υπολογίζονταν σε 11.000. Ο επικεφαλής της γερμανικής αρχής Τόμας Χάλντενβαγκ μιλώντας στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων ανέφερε: «Παρακολουθούμε τους Γκρίζους Λύκους και γνωρίζουμε με μεγάλη ακρίβεια ποιους πρέπει να θεωρήσουμε μέλη της ομάδας. Και λαμβάνουμε σοβαρά υπόψιν τις πολυάριθμες δραστηριότητες του κινήματος». Μεταξύ άλλων στόχος τους είναι να επηρεάσουν τη γερμανική πολιτική προς όφελος της Τουρκίας αλλά και να εντοπίσουν ανθρώπους με τουρκική καταγωγή, οι οποίοι ασκούν κριτική στην κυβέρνηση της Άγκυρας.

Πώς διαμορφώνεται το τοπίο στη Γερμανία

Γκράφιτι των Γκρίζων Λύκων έξω από το Κέντρο Μνήμης Αρμενίως στη Λυών

«Ακροδεξιοί ανεξαρτήτως εθνικότητας δεν έχουν καμία θέση στην φιλελεύθερη, δημοκρατική κοινωνία και στα κοινοβούλιά μας» τονίζει ο Στέφαν Τόμε, ο οποίος εκπροσωπεί το FDP στην εποπτική επιτροπή της Μπούντεσταγκ για τις μυστικές υπηρεσίες. Για τον ίδιο σημαντική είναι η ευαισθητοποίηση όλων των κομμάτων για αντίστοιχα θέματα, ώστε να αναγνωρίζονται και να αντιμετωπίζονται άμεσα τέτοιες τάσεις με στοιχεία υπονόμευσης του πολιτεύματος.

Σύμφωνα με τις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων, η Ένωση Τουρκικών -Ισλαμικών Πολιτιστικών Ενώσεων στην Ευρώπη (Atib) με έδρα στην Κολωνία κατατάσσεται στους Γκρίζους Λύκους.Το Κεντρικό Συμβούλιο Μουσουλμάνων (ΖΜD) της Γερμανίας αντιδρά ωστόσο στην κατάταξη αυτή. Μάλιστα το ZDM παρακολουθεί «με μεγάλη ανησυχία» τη συζήτηση στη γερμανική βουλή για την Ένωση Τζαμιών «σχετικά με τα αιτήματα για απαγόρευση των Γκρίζων Λύκων και του κινήματος Ülkücü». H Atib «παρά την αβασιμότητα των ισχυρισμών» προτίθεται εντούτοις να ξεκινήσει μια ουσιαστική και δίκαιη συζήτηση, ανέφερε σε ανακοίνωσή της τον Νοέμβριο.

Ο ρόλος του MHP και του Ντεβλέτ Μπαχτσελί

Ο χαρακτηριστικός χαιρετισμός των Γκρίζων Λύκων

Από την πλευρά της η τουρκική κυβέρνηση δεν βλέπει κανένα πρόβλημα στην οργανωμένη ακροδεξιά. Άλλωστε το κυβερνών κόμμα ΑΚP του προέδρου Ερντογάν συγκυβερνά με το εθνικιστικό MHP. Χωρίς αυτό δεν θα διέθετε την απαιτούμενη πλειοψηφία. Η απαγόρευση των Γκρίζων Λύκων στη Γαλλία το φθινόπωρο προκάλεσε την σκληρή κριτική της Άγκυρας. Ανακοίνωση του τουρκικού υπ. Εξωτερικών ανέφερε: «Δεν υπάρχει κανένα κίνημα που να ονομάζεται Γκρίζοι Λύκοι. Το Παρίσι αντιτίθεται σε μια οργάνωση-αποκύημα της φαντασίας». Ο υπ. Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου ωστόσο έχει αναφερθεί στο παρελθόν μέσω twitter στη μνήμη του ιδρυτή του κινήματος Ülkücü, Αλπαρσάν Τουρκές.

Επίσης ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί είναι από το 1997 επικεφαλής του ΜΗP. Όταν οδήγησε το κόμμα το 1999 στην εκλογική επιτυχία η Turkish Daily News έκανε λόγο για «αναγέννηση των Γκρίζων Λύκων». Οι υποστηρικτές του Μπαχτεσλί τον καλωσορίζουν με τον χαιρετισμό των Γκρίζων Λύκων και τραγουδούν: «Ο Μπαχτσελί θα οδηγήσει το κράτος». Σε ένα δημοφιλές βίντεο, μπορεί κανείς να ακούσει υποστηρικτές του Μπαχτσελί να μιμούνται κραυγές λύκων. Ο Μπαχτσελί τους εγκαλεί στην τάξη. Οι Γκρίζοι Λύκοι ιδρύθηκαν στην Τουρκία το 1969 και βρίσκονται πίσω από πολλές επιθέσεις και δολοφονίες Κούρδων, Αρμενίων, Αλεβιτών, Αριστερών και μελών άλλων μειονοτήτων. Ο κλασικός χαιρετισμός τους φέρει τον σχηματισμό ενός λύκου και φορούν συνήθως σκούρα ρούχα.

Οι Γκρίζοι Λύκοι αποτελούν κίνδυνο για τα θεμέλια της φιλελεύθερης δημοκρατίας, εκτιμά και ο πολιτικός του CDU Kρίστοφ ντε Βρίες και σημειώνει: «Αγωνίζονται για μια Μεγάλη Τουρκική Αυτοκρατορία, ακολουθούν την αρχή του Ηγέτη τους και δεν αποφεύγουν τη βία». Για τον ίδιο είναι καλό που αυτή τη στιγμή τα κόμματα της Χριστιανικής Ένωσης, οι Σοσιαλδημοκράτες, το FDP και οι Πράσινοι με κοινό ψήφισμα ζητούν από το υπ. Εσωτερικών την απαγόρευση των Γκρίζων Λύκων. Ωστόσο ο βουλευτής του CDU δεν βγέπει λόγο για βιασύνη. Όπως λέει: «Θα πρέπει σε τελική ανάλυση η απαγόρευση να βασίζεται σε αδιάσειστα στοιχεία ώστε να μπορεί να σταθεί και ενώπιον δικαστηρίων».

Άννε Μπεατρίς Κλάσμαν, Άννε Πόλμαν, dpa

Eπιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

Τι, ακριβώς, θέλουν;

Από

anixneuseis

January 12, 2021

Ένας σημαντικός αριθμός συμπολιτών μας δεν πιστεύει ότι υπάρχει κορονοϊός και ότι όλα αυτά είναι μια συνομωσία του συστήματος.

Αλλάζει άποψη αν, κατά κακή τύχη, προσβληθεί από τον ιό αλλά αποφεύγει να το παραδεχθεί δημοσίως.

Η ίδια αυτή κατηγορία, είναι κατά του εμβολιασμού αλλά και κατά το εγκλεισμού στα σπίτια μας. Δηλαδή, θέλει να βγούμε από τα σπίτια αλλά και να μην εμβολιασθούμε.

Όταν, όμως, τα κρούσματα αυξάνονται εκθετικά, καταγγέλλει, γενικώς, πάλι το σύστημα.

Επειδή μου είναι συμπαθής αυτή η κατηγορία, συμπολιτών, τι ακριβώς θέλει κατά λογική σειρά; Όχι, ατάκτως ερριμμένα;

Η επέκταση των Χ.Υ. στο Αιγαίο και την Αν. Μεσόγειο στα 12νμ, το Casus belli και οι επιλογές της Ελλάδας

Από

anixneuseis

January 12, 2021

Στο τέλος του προηγούμενου έτους δημοσιεύτηκε, επιτέλους, το Προεδρικό Διάταγμα που προετοιμάζει την επέκταση των χωρικών μας υδάτων στο Ιόνιο Πέλαγος στα 12 ναυτικά μίλια (ν.μ.).

Χρήστος Γκουγκουρέλας

Θα είναι, λοιπόν, αυτή η μείζων ‘‘στρατηγική τομή’’ μια μεμονωμένη κίνηση της εθνικής πολιτικής και, κατά τα άλλα, δεν θα υπάρξει επέκταση, όπως το Διεθνές Δίκαιο προβλέπει, πουθενά αλλού υπό το φόβο ή άλλως την απειλή του ‘‘casus belli’’ των Τούρκων ή, άραγε, η Ελλάδα, όπως ίσως διαφαίνεται από την αποφασιστικότητα των πρωτοβουλιών της, ξεδιπλώνει έναν οργανωμένο σχεδιασμό επέκτασης των χωρικών της υδάτων σ’ όλα τα επίμαχα θαλάσσια πεδία, ακολουθώντας τους ορισμούς και τη νομική δυνατότητα που η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) της παρέχει;

Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα την 8^η Οκτωβρίου του 1936, επεκτείνοντας τα χωρικά της ύδατα στα 6 ν.μ., απέκτησε εθνική κυριαρχία (sovereignty) στο 43,68% του Αιγαίου. Η Τουρκία, από την άλλη, το 1964 επέκτεινε και τα δικά της χωρικά ύδατα στο Αιγαίο στα 6 ν.μ. και έτσι η δική της κυριαρχία σ’ αυτό αναλογεί στο 7% περίπου. Σε περίπτωση, όμως, που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα, σύμφωνα με το αρ. 3 της UNCLOS, στα 12 ν.μ., τότε το 72%(!) του Αιγαίου θα μετατραπεί αυτομάτως σε ελληνική θάλασσα. Έτσι, τον Ιούνιο του 1995, με ψήφισμά της, η Τουρκική Βουλή θεώρησε αιτία πολέμου αυτήν την πιθανή επέκταση των χωρικών μας υδάτων στο απώτατο όριο τους, καθώς αντιλήφθηκε αυτήν την ελληνική πρωτοβουλία ως ‘‘γεωπολιτικό στραγγαλισμό’’ της Τουρκίας και ουσιώδη συστολή του ‘‘ζωτικού χώρου’’ της τουρκικής πολιτικο-οικονομικής περιφερειακής επιρροής.

Σε πρακτικό επίπεδο, πάντως, η συγκεκριμένη επέκταση των χωρικών μας υδάτων σημαίνει ότι η Τουρκία, αλλά και οι λοιποί παγκόσμιοι και περιφερειακοί ‘‘γεωπολιτικοί παίκτες’’, διερχόμενοι βασικά από το Αιγαίο, θα διεξάγουν τη θαλάσσια επικοινωνία τους με τις ανοικτές θάλασσες και τους ωκεανούς διαμέσου των ελληνικών χωρικών υδάτων!

Είναι, συνεπώς, τούτο ένα απολύτως ‘‘ριζοσπαστικό γεωπολιτικό σενάριο’’. Και ίσως ο λόγος που ενώ από το 2009 τα 148 από τα 152 παράκτια κράτη του Πλανήτη είχαν επεκτείνει τα χωρικά τους ύδατα στα 12 ν.μ., η Ελλάδα, παραταύτα, είναι από τις ελάχιστες εξαιρέσεις παγκοσμίως που απεμπολεί ή έστω αναβάλλει την περί ης ο λόγος επέκταση των χωρικών της υδάτων. Τη στιγμή, βέβαια, που η έχουσα 6 ν.μ. χωρικά ύδατα στο Αιγαίο και μέχρι την Αττάλεια, Τουρκία διαθέτει χωρικά ύδατα 12 ν.μ. στον Εύξεινο Πόντο και στη λοιπή Ανατολική Μεσόγειο.

Όσον αφορά, λοιπόν, την επέκταση των χωρικών μας υδάτων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, υφίστανται, πιστεύω, ίσως εν μέσω παραλλαγών, δύο κεντρικές επιλογές εθνικής πολιτικής, οι οποίες αξίζουν την προσοχή και το ενδιαφέρον μας.

Την πρώτη, κατά το ήττον ή μάλλον, θαρρώ ότι παρουσίασε σε πρόσφατο άρθρο του ο τ. Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, πανεπιστημιακός Καθηγητής και πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών επί κυβερνήσεως Κ. Σημίτη, Χρήστος Ροζάκης (ίδετε το άρθρο ‘‘Σε αναζήτηση του χαμένου χρόνου για τις συνομιλίες’’, ‘‘Καθημερινή’’, 3/1/2021).

Στο εν λόγω άρθρο, ο κ. Καθηγητής γράφει επί λέξει: ‘‘Είναι αλήθεια ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να ασκήσει μονομερώς την επέκταση ώς τα 12 ν.μ. (το ανώτατο επιτρεπόμενο από το διεθνές δίκαιο όριο), χωρίς να λαμβάνει υπόψη της ενστάσεις τρίτων χωρών στο θέμα αυτό. Αλλά να λάβουμε υπόψη μας ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο μεταβάλλει το πέλαγος αυτό σε κλειστή ελληνική λίμνη που απαγορεύει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και σε όλους τους πολυπληθείς χρήστες της θάλασσας αυτής, οι οποίοι έχουν προορισμό τον Εύξεινο Πόντο ή προέρχονται από αυτόν….

Η ελληνική θέση στις επικείμενες διερευνητικές, αν υιοθετηθεί η λύση της συζήτησης της αιγιαλίτιδας, θα πρέπει να είναι ανάλογη της τότε επιτυχούς διαπραγμάτευσης: 12 ν.μ. στην ηπειρωτική Ελλάδα και 10 ν.μ. στα νησιά (ώστε να μην επηρεαστεί ο υπερκείμενος εθνικός εναέριος χώρος), με την εξαίρεση της νότιας περιοχής ανάμεσα στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα, όπου λόγω της στενότητας της θαλάσσιας περιοχής πρέπει να υπάρξει διαφοροποίηση για χάρη της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Αυτή είναι η φιλοδοξία μας, που μπορεί να γίνει πραγματικότητα με κατάλληλους χειρισμούς.’’

O κ. Καθηγητής, λοιπόν, προτείνει ένα είδος ευέλικτης προσαρμοστικότητας στον καθορισμό των χωρικών μας υδάτων στη διακεκαυμένη περιοχή του Αιγαίου και της Ανατ. Μεσογείου. Αν όμως η ‘‘φιλοδοξία μας που μπορεί να γίνει πραγματικότητα’’ (φράση με την οποία τελειώνει το άνω άρθρο) είναι να διαφοροποιήσουμε αριθμολογικά τα χωρικά μας ύδατα στον ηπειρωτικό κορμό της χώρας (όπου θα έχουμε 12 ν.μ.) και στα νησιά (όπου θα έχουμε 10 ν.μ.), τότε σαφώς αυτή η ‘‘φιλοδοξία’’ μας στηρίζεται στην κομβική αφετηριακή αντίληψη και στρατηγική παραδοχή ότι η απόλυτη εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου του διεθνούς δικαίου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι ένας ‘‘καθαρός ελληνικός μαξιμαλισμός’’.

Γι’ αυτό, όπως υπαινίσσεται ο κ. Ροζάκης, και θα πρέπει υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις να προσαρμοστούμε στις ιδιαίτερες συνθήκες που αυτές συνεπάγονται. Ο κ. Καθηγητής εμφανίζει ως λογικό το επιχείρημα των Τούρκων ότι μια πιθανή επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ., εκεί δηλαδή που το διεθνές δίκαιο δυνητικά ορίζει, θα μετέτρεπε το Αιγαίο σε ‘‘κλειστή ελληνική λίμνη’’, όπως γράφει, και έτσι θα έπληττε καίρια τα θεμελιώδη συμφέροντα των Τούρκων αλλά και θα διακώλυε τη διεθνή ναυσιπλοΐα, άρα και τα συμφέροντα και τους σχεδιασμούς και άλλων χωρών. Και το επιχείρημα αυτό το θέτει ως βάση της εθνικής μας συλλογιστικής και διπλωματικής συμπεριφοράς.

Μια τέτοια εθνική στρατηγική, λοιπόν, μάλλον αφήνει περισσότερο ανοικτό το ενδεχόμενο να επιτευχθεί μια συμφωνία με την Τουρκία για τα χωρικά μας ύδατα, αν και είναι γνωστό ότι στα διπλωματικά fora η Τουρκία είναι δύστροπος, απρόβλεπτος και μεγαλομανής διαπραγματευτής. Θέτει, όμως, ad hoc το εξαιρετικά ακανθώδες ζήτημα ότι σε μια τέτοια ακριβώς περίπτωση θα διαπραγματευτούμε με τους Τούρκους για τα χωρικά μας ύδατα, δηλαδή θα διαπραγματευτούμε με τους Τούρκους για θαλάσσιο χώρο στον οποίο όλη η Γη γνωρίζει ότι δικαιούμαστε να ασκούμε απόλυτη εθνική κυριαρχία.

Με άλλα λόγια, μια εθνική στρατηγική κινούμενη στη ‘‘Λογική Ροζάκη’’ σημαίνει και συνεπάγεται μερική και οικειοθελή χωρική αποποίηση δυνητικής και σαφώς προβλεπόμενης στο διεθνές δίκαιο εθνικής κυριαρχίας. Συνεπώς, μια τέτοια στρατηγική μπορεί εύκολα (τουλάχιστον από μερικούς) να κατηγορηθεί για εθνικό ενδοτισμό ή ακόμη χειρότερα για μειοδοσία. Στο δε θεωρητικό-φιλοσοφικό επίπεδο του οραματικού Ελληνισμού, μπορεί να απορριφθεί ως σμικρίνουσα ή ως μη καθολικά συμπεριλαμβάνουσα τον γεωγραφικό και γεωπολιτικό ορίζοντα της κύριας ‘‘συμβατικής δομής’’ άπαντος του Ελληνισμού, ήτοι του ίδιου του ελληνικού κράτους.

Σε κάθε περίπτωση, αν η ‘‘φιλοδοξία’’ μας είναι η παραπάνω, όπως την περιγράφει ο κ. Ροζάκης, κατά την προσωπική μου αντίληψη, θα ήταν πολιτικο-κοινωνικά εφικτό να υλοποιηθεί μόνο από μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας, που θα προέκυπτε κατόπιν εκλογών, προ των οποίων άπαντες οι πολιτικοί φορείς της χώρας θα εξέθεταν τις απόψεις τους επί του θέματος και θα προσπαθούσαν να πείσουν τον ελληνικό λαό για τη λυσιτέλεια και λειτουργικότητα μιας τέτοιας ‘‘προοπτικής’’. Διότι βεβαίως καμία κυβέρνηση στον Κόσμο, όση κοινοβουλευτική πλειοψηφία και όση λαϊκή αποδοχή κι αν έχει, δεν θα ήταν δυνατόν επ’ ουδενί ‘‘από μόνη της’’ να αποφασίσει και ‘‘προχωρήσει’’ σε μερική παραίτηση της χώρας από δυνητική εθνική κυριαρχία της, ενόψει ενός ιστορικού συμβιβασμού με μια άλλη, γειτονική χώρα (εν προκειμένω την Τουρκία).

Η δεύτερη στρατηγική επιλογή που έχει ο Ελληνισμός στο θέμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων της ελληνικής επικράτειας σε Αιγαίο και Ανατ. Μεσόγειο στα 12 ν.μ. αντλείται μέσα από τα κατάβαθα του ίδιου του διεθνούς δικαίου και δεν είναι άλλη από την πανταχόθι αξιοποίηση του επιχειρήματος της υπό προϋποθέσεις ‘‘αβλαβούς διέλευσης’’ (innocent passage) των πλοίων ξένων δυνάμεων μέσα από τα χωρικά μας ύδατα.

Με την επέκταση των χωρικών μας υδάτων είναι προφανές ότι στο μετατρεπόμενο κατά το πλείστον σε ‘‘mare nostrum’’ Αιγαίο θα μειωθούν σημαντικά οι περιοχές ‘‘ανοιχτής θάλασσας’’ σ’ αυτό. Όμως, ειδικά το Αιγαίο αλλά και η Ανατ. Μεσόγειος είναι θαλάσσιοι διάδρομοι ύψιστης πρακτικής, εμπορικής και γεωπολιτικής σημασίας για τους ισχυρούς, και όχι μόνο, της Διεθνούς Κοινότητας. Με την εφαρμογή, λοιπόν, του θεσμού της ‘‘αβλαβούς διέλευσης’’, τούτοι οι θαλάσσιοι διάδρομοι, ακόμα και διαμέσου των μελλοντικών (κατόπιν της επέκτασης) ελληνικών χωρικών υδάτων, θα παραμένουν κατά βάση ανοιχτοί και διαθέσιμοι για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Όπως η ίδια η UNCLOS ορίζει, μια διέλευση πλοίου από τα χωρικά ύδατα ενός παράκτιου κράτους είναι ‘‘αβλαβής’’ εφόσον δεν διαταράσσει την ειρήνη, την τάξη ή την εθνική ασφάλεια του παράκτιου κράτους και δεν στρέφεται κατά της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας ή της πολιτικής ανεξαρτησίας του κράτους αυτού ή κατά οποιονδήποτε άλλο τρόπο δεν παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου.

Ο κ. Ροζάκης όμως, επ’ αυτής της ‘‘στρατηγικής γραμμής’’ έχει αντιρρήσεις. Στο άνω άρθρο του γράφει επακριβώς: ‘‘οι εγγυήσεις της «αβλαβούς διέλευσης» που ισχύει στην αιγιαλίτιδα δεν είναι τόσο ικανοποιητικές ώστε να άρουν τις ενστάσεις των κρατών αυτών (εννοεί των διεθνών δυνάμεων). Τόσο, γιατί απέναντι στο δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας που ισχύει στην περίπτωση της ανοιχτής θάλασσας (και το Αιγαίο σήμερα έχει αρκετά τμήματα ανοιχτής θάλασσας), ο θεσμός της αβλαβούς διέλευσης, που αναγκάζει το αλλοδαπό πλοίο να διαπλεύσει την αιγιαλίτιδα υπό όρους και υπό την άγρυπνη δικαιοδοσία του παράκτιου κράτους, δεν μπορεί να ικανοποιεί καμία χώρα της οποίας τα πλοία διαπλέουν το Αιγαίο. Πόσο μάλλον αφού σε περίοδο πολέμου, που η Ελλάδα είναι εμπλεγμένη, διατηρεί το δικαίωμα διακοπής της αβλαβούς διέλευσης.’’

Τα επιχειρήματα, όμως, του κ. Καθηγητή περί της ‘‘εγγυητικής ανεπάρκειας’’ του θεσμού της ‘‘αβλαβούς διέλευσης’’, κάθε άλλο παρά ‘‘ακλόνητα’’ είναι. Πρώτον, διότι δεν εξηγεί, όχι πειστικά αλλά ούτε καν στοιχειωδώς, γιατί και σε τι ακριβώς τα πλοία των διεθνών δυνάμεων που θα δικαιούνται να επιχειρούν και θα επιχειρούν, ούτως ή άλλως, την ακώλυτη ‘‘αβλαβή διέλευση’’ από τα χωρικά μας ύδατα, θα ‘‘ενοχλούνται’’ από την ‘‘άγρυπνη δικαιοδοσία’’, όπως γράφει, της Ελλάδας(;). Και δεύτερον, διότι σε περίοδο πολέμου δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι η Ελλάδα θα δικαιούται να διακόπτει την ‘‘αβλαβή διέλευση’’ αλλότριων πλοίων από τα χωρικά της ύδατα.

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός που εν προκειμένω ο κ. Καθηγητής εμφανίζεται να αγνοεί την υπόθεση των Στενών της Κέρκυρας (Corfu Channel case, 1947-1949) που δικάστηκε ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, κατά την οποία το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Αλβανία, αν και βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση (με την Ελλάδα), δεν είχε το δικαίωμα να αποκόψει τον πλου (την αβλαβή διέλευση δηλαδή) 4 βρετανικών πλοίων από τα χωρικά της ύδατα. Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, σε ενδεχόμενο πολέμου, άρα σε ένα εξαιρετικό καθεστώς, δεν είναι νομικά και διεθνοπολιτικά παράδοξο, για λόγους εθνικής ασφάλειας, το εμπόλεμο κράτος να διακόπτει τη ροή πλόων μέσα στα χωρικά του ύδατα. Το διεθνές δίκαιο είναι σαφές (αρ. 25§3 της UNCLOS).

Η Ελλάδα, λοιπόν, μοιάζει να εθελοτυφλεί στο θέμα της επέκτασης των χωρικών της υδάτων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Πάγια, η πολιτική μας ηγεσία λέει στον ελληνικό λαό, λέει (υποτίθεται) στους Τούρκους, λέει στα διεθνή fora ότι οι συζητήσεις της με την Τουρκία αφορούν μόνο τον καθορισμό υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, άρα από τη μια αποκλείει οποιαδήποτε συζήτηση για συγκαθορισμό των χωρικών μας υδάτων (αυτός ο καθορισμός, άλλωστε, αποτελεί, κατά το διεθνές δίκαιο, αποκλειστικό προνόμιό μας και άσκηση της εθνικής μας κυριαρχίας) αλλά, από την άλλη, δεν επεκτείνει τα χωρικά μας ύδατα, συνεχώς επιφυλασσόμενη, συνεχώς δηλαδή επιδεικνύοντας υποχωρητικότητα και διστακτικότητα απέναντι στο ‘‘casus belli’’ των Τούρκων.

H επέκταση, όμως, των χωρικών μας υδάτων στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο και στην Ανατ. Μεσόγειο θα καταστήσει σχεδόν άνευ σημασίας τη συζήτηση για τη συνιοριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με την Τουρκία, διότι από ό,τι θα απομένει ως ‘‘ανοικτή θάλασσα’’, στο Αιγαίο ειδικά (ήτοι το 19%), μόνο το 5,1% είναι η επικαλυπτόμενη περιοχή της υφαλοκρηπίδας που μπορεί να διεκδικηθεί και από τις δύο χώρες. Συνεπώς, μετά την τοιαύτη επέκταση των χωρικών μας υδάτων, η Τουρκία θα έχει παντελώς ελάχιστα να διεκδικήσει ή έστω αμφισβητήσει. Οι ισχυρισμοί της περί ‘‘γκρίζων ζωνών’’ στο Αιγαίο και η αμφιταλάντευση για το εύρος του εθνικού μας εναέριου χώρου θα ‘‘κλειδαμπαρωθούν’’ στο ‘‘χρονοντούλαπο της Ιστορίας’’.

Όσον δε αφορά το ενδεχόμενο ακολούθησης της δεύτερης άνω ‘‘στρατηγικής γραμμής’’ και την διπλωματική αξιοποίηση του θεσμού της ‘‘αβλαβούς διέλευσης’’ (θεσμού του διεθνούς δικαίου), η Ελλάδα εμφανίζεται ως ‘‘κοιμώμενη’’. ‘‘Ξυπνώντας’’, πάντως, και αν έχει τέτοιο σκοπό, θα πρέπει να αναπτύξει ενεργό διπλωματία και να ενημερώσει για τις προθέσεις της τους παγκόσμιους παίκτες, που διέρχονται από το Αιγαίο και το ‘‘χρησιμοποιούν’’ είτε στρατιωτικά είτε εμπορικά. Και δίπλα σ’ αυτούς, θα πρέπει να διακοινώσει τον σχεδιασμό της στα κράτη του Εύξεινου Πόντου και τις λοιπές δυνάμεις της Ανατ. Μεσογείου. Ίσως, λοιπόν, τούτη είναι η ώρα που η Ελλάδα θα πρέπει, με ενεργό διπλωματία και ανάπτυξη της επιχειρηματολογίας της στις διεθνείς σχέσεις για τον θεσμό της ‘‘αβλαβούς διέλευσης’’, να εκμεταλλευτεί δημιουργικά και εποικοδομητικώς γεωπολιτικά το βάθος του χρόνου που μάλλον απλόχερα της παρέχει η τρέχουσα ασάφεια στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και οι επ’ αυτών συνεχείς παλινδρομήσεις.

Επί μιας τέτοιας ‘‘γραμμής’’, η χώρα μας ίσως θα ήταν αναγκαίο να δεσμευθεί διεθνώς για την παροχή θεσμικών εγγυήσεων και διευκολύνσεων για τη διεθνή ναυσιπλοΐα στις επίμαχες θαλάσσιες ζώνες και να επιδιώξει, ίσως, ή απλά να προτείνει ειδική συμφωνία ναυσιπλοΐας με τους Τούρκους στο Αιγαίο. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα δεν θα ζητήσει, άλλωστε, κάτι παραπάνω απ’ αυτά που το διεθνές δίκαιο προβλέπει. Αν, λοιπόν, είμαστε αναφανδόν υπέρ της διεθνούς νομιμότητας και των αποκρυσταλλωμένων επιταγών του διεθνούς (γραπτού και εθιμικού) δικαίου, γιατί φοβόμαστε; Γιατί συνεχώς κρυβόμαστε, γιατί διστάζουμε και δεν δοκιμάζουμε να μιλήσουμε στην παγκόσμια κοινότητα; Γιατί δεν προσπαθούμε να αναδείξουμε τη νομική παραδοξότητα και το ‘‘νατοϊκά’’ οξύμωρο του ‘‘casus belli’’ των Τούρκων;

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι πιέσεις των Τούρκων, βεβαίως, θα είναι ασφυκτικές, καθώς η ‘‘διαπλοκή’’ τους (όχι κατ’ ανάγκη με την κακοφορμισμένη και συνωμοτική έννοια της) με τις Μεγάλες Δυνάμεις είναι γνωστή. Δεν αρνείται κανείς, εξάλλου, την ύπαρξη αλληλοπλεκόμενων και αλληλεπιδρόντων συμφερόντων μεταξύ της Τουρκίας και του διεθνούς παράγοντα. Όμως, όσο ο Ερντογάν θα χάνει έδαφος στην εφαρμογή του νέο-οθωμανικού μεγαλοϊδεατισμού, όσο ο φρενήρης γεωπολιτικός ακτιβισμός του, ο ενστικτώδης σολιψισμός και αυταρχικός δεσποτισμός του θα φέρνουν τριβές και αναπόφευκτα εντάσεις και όσο η τουρκική οικονομία θα ‘‘βυθίζεται’’, τόσο πιο πολύ θα αυξάνονται οι πιθανότητες να υπάρξουν ‘‘ευήκοα ώτα’’ στις ελληνικές απόψεις, στηριγμένες στο διεθνές δίκαιο και σε έναν αναβαθμισμένο και πολυδραστικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή. Και δη ‘‘ευήκοα ώτα’’ όχι μόνο στη Δύση…

Αναρωτιέμαι, λοιπόν, μήπως ήρθε η ώρα για μια πολύ κρίσιμη και σημαντική στροφή στην ελληνική ‘‘αξονική διπλωματική τελολογία’’ που θα οδηγήσει σε αυτό που prima facie μπορεί να χαρακτηριστεί ως ‘‘ελληνικός γεωπολιτικός αναθεωρητισμός’’. Αντί το βάρος του γεωπολιτικού στρατηγισμού μας να δίδεται στην υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, σε θαλάσσιες δηλαδή ζώνες που λόγω της δεδομένης, βεβαίως, αλληλεπικάλυψής τους με τις αντίστοιχες των Τούρκων θα μας οδηγούν σε απόπειρες ή (όταν αυτό καθίσταται εφικτό) σε ατελείωτες και εξαιρετικά δυστοπικές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία, ίσως θα μπορούσαμε να στραφούμε σε πρωτοβουλίες, άρα και σε μοντέλα γεωπολιτικής συμπεριφοράς, που ανυπερθέτως και απροϋποθέτως, χωρίς την ανάγκη σύμπραξης κανενός, το ίδιο το διεθνές δίκαιο μας παρέχει. Στη στροφή αυτή απόδοσης κομβικής στρατηγικής βαρύτητας και διπλωματικού δυναμικού στην έννοια των χωρικών μας υδάτων και στην επέκταση αυτών, η έννοια της ‘‘αβλαβούς διέλευσης’’ είναι ένα σοβαρό νομικό αντίβαρο διεθνούς κύρους σε όποια διεθνή δυσπιστία για την επέκταση των χωρικών μας υδάτων, κρίσιμο ‘‘εναλλακτικό αντεπιχείρημα’’ και, mutatis mutandis, πραγματολογικός καταλύτης στις περιφερειακές εξελίξεις σε όλη τη Μεσόγειο. Ας το έχουμε αυτό υπόψη μας και ας το σκεφτούμε πολύ σοβαρά.

Απαιτείται, ωστόσο, εμπνευσμένος διπλωματικός σχεδιασμός και πολιτική προσήλωση μέσα στον ρέοντα Ιστορικό Χρόνο, το βάθος του οποίου, όπως σταθερά και συνεχώς υποστηρίζω, αποτελεί ίσως την πιο ‘‘υποσχόμενη παράμετρο’’ της ελληνικής στρατηγικής. Σίγουρα όμως, ας μη βαυκαλιζόμαστε, καμία από τις επιλογές μας, όποια κι αν είναι αυτή, δεν είναι ούτε αυτονόητη, ούτε εύκολη και αναμφισβήτητη. Καθότι, όπως έγραψε και ο Συνταγματολόγος Ν. Αλιβιζάτος στο πρόσφατο βιβλίο του*, ίσως είναι στη μοίρα των εθνών που βρίσκονται στο μεταίχμιο ηπείρων και πολιτισμών να αντιμετωπίζουν πάντα δυσκολίες….

Κατερίνη, 8/1/2021

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ

LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW

LLM IN EUROPEAN LAW

Cer. LSE in Business, International

Relations and the political science

*Το βιβλίο του Ν. Αλιβιζάτου είναι το ‘‘Δύο βήματα μπρος, ένα πίσω, 8+1 πολυτάραχες δεκαετίες’’ (Αθήνα 2020, Εκδόσεις Μεταίχμιο).

Παρακάτω εμφανίζονται δίπλα-δίπλα οι δύο χάρτες που απεικονίζουν την κατάσταση στο Αιγαίο, όσον αφορά τα χωρικά ύδατα, με την Ελλάδα στα 6 ν.μ. αφενός και με την Ελλάδα στα 12 ν.μ. αφετέρου.
infognomonpolitics.gr

Σε αναζήτηση του χαμένου χρόνου για τις συνομιλίες

Από

anixneuseis

January 12, 2021

ΧΡΗΣΤΟΣ ΡΟΖΑΚΗΣ*

05.01.2021 • 11:48

Οι διερευνητικές συνομιλίες έλκουν την καταγωγή από μια ιδέα της κυβέρνησης Σημίτη, που στην προσπάθειά της να ξεκινήσουν συνομιλίες με την Τουρκία, την επομένη της απόφασης του Συμβουλίου Κορυφής του Ελσίνκι (1999), χωρίς να παραβιαστεί ο παπανδρεϊκός όρος της μιας και μοναδικής διαφοράς με τη γείτονα, της πρότεινε αυτή την εύκαμπτη και μη δεσμευτική μέθοδο διαλόγου. Εκτοτε οι διερευνητικές αποτέλεσαν τη μοναδική μέθοδο αντιμετώπισης όλων των ζητημάτων που κατά καιρούς είχε προβάλει η Τουρκία («γκρίζες ζώνες», αποστρατιωτικοποίηση, αιγιαλίτιδα, εθνικός εναέριος χώρος), με αυξομειούμενη ένταση και αποτελεσματικότητα, ανάλογα με τις κυβερνήσεις που κρατούσαν τα ηνία των δύο χωρών. Πάντως, από το 2010 ώς το 2016, με κύριο εκπρόσωπο της Ελλάδας τον πρέσβη ε.τ. κ. Παύλο Αποστολίδη, επιτελέστηκε θεαματική πρόοδος, με αποτέλεσμα να περιοριστεί η ύλη των συζητήσεων σε ένα θέμα: την αιγιαλίτιδα ζώνη στο Αιγαίο.

Το 2016 έγινε η τελευταία συνάντηση των διερευνητικών. Με αφορμή την τοποθέτηση του κυρίως εκπροσώπου ως μόνιμου αντιπροσώπου στον ΟΗΕ, πρέσβη κ. Σινιρλίογλου, η Τουρκία ούτε διόρισε νέο εκπρόσωπο ούτε προσκάλεσε την Ελλάδα στην Κωνσταντινούπολη για έναν νέο γύρο, παρά το γεγονός ότι ήταν η σειρά της να ζητήσει τη σύγκλιση των επαφών. Ετσι, για τέσσερα χρόνια υπήρξε «σιγή ασυρμάτου», τα αποτελέσματα του οποίου μπορούμε να τα διακριβώσουμε μέσα από τη δυσχέρανση των σχέσεων.

Πράγματι, οι διερευνητικές δεν είχαν ως αποκλειστικό στόχο την επίλυση των εκκρεμών περιφερειακών προβλημάτων. Αυτός ήταν ο κύριος στόχος τους. Παράλληλα, όμως, άρρητα είχε τηρηθεί ο όρος του διεθνούς δικαίου για τις διαπραγματεύσεις, ότι όσο διαρκούν οι συζητήσεις δεν θα υπάρχουν εκατέρωθεν ερεθισμοί που να μολύνουν το διαπραγματευτικό περιβάλλον. Πράγμα που είχε τηρηθεί από την Τουρκία, με μόνες εξαιρέσεις τις περιορισμένες παραβιάσεις του εναερίου χώρου μας και τις παραβιάσεις του FIR. Tαυτόχρονα, η ύπαρξη των επαφών χρησίμευσε ως ένα μοναδικό έρεισμα για την αποφυγή επεισοδίων, αφού πολλές φορές θέματα που απασχολούσαν τις δύο χώρες ήρθαν στο θεσμοποιημένο αυτό όργανο και επιλύθηκαν ad hoc. Και με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονταν μια επιδείνωση των σχέσεων και, πιθανόν, ένα σοβαρό επεισόδιο.

Σήμερα η αναγκαιότητα επανέναρξής τους είναι περισσότερο από εμφανής. Μετά τη συσσωρευμένη εμπειρία των τελευταίων δραματικών στιγμών, που η Τουρκία, παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο, είχε προχωρήσει σε έρευνες στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου, ήρθε η λύτρωση από αυτόν τον βραχνά, με την απόσυρση του ερευνητικού σκάφους και τη χρήση του για έρευνες σε μη αμφισβητούμενα νερά, τουλάχιστον για ένα εξάμηνο. Αυτό το δεδομένο αίρει τις αντιρρήσεις της Ελλάδας για επανέναρξη των διερευνητικών, που είχαν επικεντρωθεί στο αίτημα μιας επανέναρξης που δεν συμβαίνει υπό το καθεστώς απειλής βίας. Πράγματι, η παρουσία του ερευνητικού πλοίου, με τη συνοδεία πολεμικών πλοίων, αποτελούσε μια απειλή κατά του ελληνικού κράτους. Και η κυβέρνηση δεν ήταν διατεθειμένη να ξεκινήσει διερευνητικές κάτω από τέτοιους δυσμενείς οιωνούς.

Το πρόβλημα που τώρα γεννιέται είναι το εύρος του αντικειμένου των συνομιλιών. Η Τουρκία επιθυμεί να υπάρχει ανοιχτή και χωρίς όρους ατζέντα, ενώ η Ελλάδα επιδιώκει το εύρος των διερευνητικών να περιορίζεται στη μόνη αποδεκτή διαφορά, των δύο θαλασσίων ζωνών, της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Στην ουσία η Ελλάδα προτιμάει να συζητηθούν θέματα τα οποία ανήκουν στην κυρίως διαπραγμάτευση που θα ακολουθήσει των διερευνητικών. Αυτό θυμίζει την εντολή που έλαβε η ελληνική ομάδα από τον τότε υπουργό Εξωτερικών κ. Ευ. Βενιζέλο, στα χρόνια της υπουργίας του, να τροποποιήσει τη θεματική των διερευνητικών και να αρχίσει συζητήσεις επί των αρχών της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ. Τότε, πράγματι, ξεκίνησε μια συζήτηση για τις αρχές οριοθέτησης, που διήρκεσε ώς την κυβερνητική αλλαγή, όπου ο νέος υπουργός Εξωτερικών κ. Ν. Κοτζιάς προτίμησε την επιστροφή στην παλαιά προσέγγιση, κι έτσι οι συνομιλίες επέστρεψαν στο παραδοσιακή γραμμή της διερεύνησης της αιγιαλίτιδας. Αναφορικά με το αίτημα της ανοιχτής ατζέντας που προτείνει η Τουρκία, πρέπει να ειπωθεί ότι αυτή είχε απορριφθεί σε προηγούμενο στάδιο των διερευνητικών κι ότι το μόνο θέμα που παρέμενε στο τραπέζι ήταν το ζήτημα του εύρους της αιγιαλίτιδας στο Αιγαίο.

Αν λοιπόν τα δύο κράτη επιθυμούν την επανέναρξη, η μόνη λογική οδός για να την πετύχουν είναι να ξεκινήσουν από το σημείο που διακόπηκαν το 2016. Να συνεχιστεί, δηλ., η συζήτηση για την αιγιαλίτιδα του Αιγαίου και να συμφωνηθεί το εύρος της. Γνωρίζω πως αυτό θα φανεί μια ανορθόδοξη λύση για τους λάτρεις των 12 ν.μ. και γι’ αυτούς που πιστεύουν ότι δεν μπορεί η Ελλάδα να συζητάει θέματα κυριαρχίας κι ένα δικαίωμά της που μπορεί να ασκήσει μονομερώς. Είναι αλήθεια ότι, σύμφωνα με τη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να ασκήσει μονομερώς την επέκταση ώς τα 12 ν.μ. (το ανώτατο επιτρεπόμενο από το διεθνές δίκαιο όριο), χωρίς να λαμβάνει υπόψη της ενστάσεις τρίτων χωρών στο θέμα αυτό. Αλλά να λάβουμε υπόψη μας ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο μεταβάλλει το πέλαγος αυτό σε κλειστή ελληνική λίμνη που απαγορεύει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και σε όλους τους πολυπληθείς χρήστες της θάλασσας αυτής, οι οποίοι έχουν προορισμό τον Εύξεινο Πόντο ή προέρχονται από αυτόν. Και λέω πολυπληθείς γιατί σε αυτές τις χώρες περιλαμβάνονται όλες οι παρευξείνιες, συμπεριλαμβανομένης και της Ρωσίας. Η οποία είπε διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών, στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα –αφού προηγουμένως διατράνωσε την πεποίθησή του ότι όλα τα κράτη δικαιούνται 12 ν.μ. αιγιαλίτιδας–, ότι στο Αιγαίο πρέπει να ληφθούν υπόψη τα συμφέροντα των τρίτων κρατών. Και, βεβαίως, δεν πρέπει να ξεχνάμε τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν στρατηγικού χαρακτήρα συμφέροντα στον Εύξεινο, που το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης δεν επαρκεί για να τα ικανοποιήσει.

Πράγματι, οι εγγυήσεις της «αβλαβούς διέλευσης» που ισχύει στην αιγιαλίτιδα δεν είναι τόσο ικανοποιητικές ώστε να άρουν τις ενστάσεις των κρατών αυτών. Τόσο, γιατί απέναντι στο δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας που ισχύει στην περίπτωση της ανοιχτής θάλασσας (και το Αιγαίο σήμερα έχει αρκετά τμήματα ανοιχτής θάλασσας), ο θεσμός της αβλαβούς διέλευσης, που αναγκάζει το αλλοδαπό πλοίο να διαπλεύσει την αιγιαλίτιδα υπό όρους και υπό την άγρυπνη δικαιοδοσία του παράκτιου κράτους, δεν μπορεί να ικανοποιεί καμία χώρα της οποίας τα πλοία διαπλέουν το Αιγαίο. Πόσο μάλλον αφού σε περίοδο πολέμου, που η Ελλάδα είναι εμπλεγμένη, διατηρεί το δικαίωμα διακοπής της αβλαβούς διέλευσης.

Σε προηγούμενα στάδια των διερευνητικών η Τουρκία είχε δεχτεί τα 12 ν.μ. για τα ελληνικά ηπειρωτικά εδάφη και μια διαφοροποιημένη αιγιαλίτιδα για τα νησιά. Δυστυχώς, από τη θέση αυτή, που προμήνυε λύση του γόρδιου δεσμού, υπαναχώρησε σε μεταγενέστερο στάδιο. Η ελληνική θέση στις επικείμενες διερευνητικές, αν υιοθετηθεί η λύση της συζήτησης της αιγιαλίτιδας, θα πρέπει να είναι ανάλογη της τότε επιτυχούς διαπραγμάτευσης: 12 ν.μ. στην ηπειρωτική Ελλάδα και 10 ν.μ. στα νησιά (ώστε να μην επηρεαστεί ο υπερκείμενος εθνικός εναέριος χώρος), με την εξαίρεση της νότιας περιοχής ανάμεσα στις Κυκλάδες και στα Δωδεκάνησα, όπου λόγω της στενότητας της θαλάσσιας περιοχής πρέπει να υπάρξει διαφοροποίηση για χάρη της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Αυτή είναι η φιλοδοξία μας, που μπορεί να γίνει πραγματικότητα με κατάλληλους χειρισμούς.

*Ο κ. Χρήστος Ροζάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

kathimerini.gr

Η υποταγή των παραδοσιακών Ρεπουμπλικάνων στον Τραμπ έθρεψε το τέρας του Τραμπισμού

Από

anixneuseis

January 11, 2021

Του Μιχάλη Ψύλου

Η καταιγίδα στην Αμερική μπορεί να κόπασε προσωρινά εν αναμονή της ορκωμοσίας του νέου προέδρου Τζο Μπάιντεν σε εννιά ημέρες, αλλά όλοι κατανοούν πλέον ότι «το τζίνι έχει βγει από το μπουκάλι”.
Ο απερχόμενος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να «κόπηκε» από το Twitter και φυσικά δεν πρόκειται να …μονάσει! Θα συνεχίσει να κουνάει τα νήματα του Τραμπισμού όχι μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες ,αλλά και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, στο οποίο έχει δημιουργήσει βέβαια πολύ γερές προσβάσεις. «Μπαίνουμε σε μια πολύ επικίνδυνη φάση, με περισσότερη βία, περισσότερη αντιπαράθεση» λέει η καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, Ρουθ Μπεν Γκάιατ ,μιλώντας στο Der Spiegel.
«Η επίθεση στο Καπιτώλιο είναι το τρομακτικό αποτέλεσμα πολλών χρόνων συστηματικής προσπάθειας εκ μέρους του εθνικο-λαϊκιστή μεγιστάνα για την προώθηση της πόλωσης στην αμερικανική κοινωνία» γράφει η ισπανική El Pais.
Ο Τραμπ και οι ακροδεξιοί οπαδοί του «έγραψαν μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών εδώ και 150 χρόνια» λέει ο Ντάνιελ Ζίμπλατ, καθηγητής Κυβερνητικής στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. «Αλλά δεν νομίζω ότι αυτό θα είναι το τέλος… Δεδομένης αυτής της ευρείας υποστήριξης που απολαμβάνει-73 εκατομμύρια ψήφους πήρε στις εκλογές- σίγουρα δεν έχει τελειώσει ακόμη», προσθέτει ο Αμερικανός καθηγητής.Για να μην υπάρχει αμφιβολία, τους ισχυρισμούς του Τραμπ για νοθεία στις εκλογές του Νοεμβρίου συμμερίζονται εκατομμύρια Ρεπουμπλικάνοι ψηφοφόροι. Δημοσκόπηση για το AP από την εταιρία VoteCast έδειξε ότι οι επτά στους 10 Ρεπουμπλικάνους ψηφοφόρους συμφωνούν με την άποψη Τραμπ ότι ο Μπάιντεν δεν είναι ο νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος.

Το αμερικανικό περιοδικό Nation στο κύριο άρθρο του προειδοποιεί μάλιστα ότι «καθώς ο Τζο Μπάιντεν αναλαμβάνει τα καθήκοντά του, η επιρροή της άκρας δεξιάς πιθανότατα θα αυξηθεί, υποκινώντας μεγαλύτερη βία όχι μόνο εναντίον της Αριστεράς αλλά και ευκαιριακά εναντίον της αστυνομίας και του κράτους. Ο δρόμος για την κρατική εξουσία που παρουσίασε η κυβέρνηση Τραμπ έχει κλείσει, οπότε η φασίζουσα δεξιά θα επιδιώξει τους πολιτικούς του στόχους με άλλα μέσα» γράφει το αμερικανικό περιοδικό.Και δυστυχώς υπάρχει «καύσιμη ύλη». Όπως εύστοχα σημειώνει η El Pais «δεν πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο τους ακροδεξιούς που εισέβαλαν στην κοινοβουλευτική αίθουσα, αλλά και τα εκατομμύρια των πολιτών που, χωρίς να φτάσουν σε τέτοια άκρα, έχουν χάσει την πίστη τους στη δημοκρατία , πιστεύοντας τα κραυγαλέα ψεύδη του Τραμπ».
Το ερώτημα είναι βέβαια αν ευθύνεται μόνο ο Τραμπ για αυτό ή αν υπάρχει ευθύνη και στα στελέχη του Ρεπουμπλικανικού κόμματος που σιωπούσαν, τα προηγούμενα χρόνια, αλλά σιωπούσαν. Είτε από καιροσκοπισμό ,είτε από δειλία. «Το επεισόδιο στο Καπιτώλιο ήταν στην πραγματικότητα το χρονικό του προαναγγελθέντος θανάτου της παλαιότερης, σύγχρονης δημοκρατίας στον κόσμο, επειδή ήταν εγγεγραμμένο στη λογική του Τραμπισμού από τη στιγμή της εκλογής του Τραμπ» γράφει η ισπανική La Vanguardia και προσθέτει: «Εδώ ευθύνεται και η δειλία των Ρεπουμπλικάνων ηγετών που δέχτηκαν τη θανατηφόρα αγκαλιά που τους προσέφερε ο Τραμπ, θέτοντας εκατομμύρια ψήφους στη διάθεσή του. Απλά ,για να υπηρετήσουν τον Τραμπ».
H Washington Post επισημαίνει μάλιστα ότι με λίγες εξαιρέσεις «οι Ρεπουμπλικάνοι σιωπούν σε μεγάλο βαθμό σχετικά με τις συνέπειες της φονικής επίθεσης και τον ρόλο του Τραμπ στην υποκίνηση της».

Υποτακτικοί στον Τραμπ
«Ο Τραμπ έκανε τους Ρεπουμπλικάνους υποτακτικούς» λέει ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Βόννης, Γιόζεφ Μπραμ , ειδικός σε θέματα αμερικανικής πολιτικής . «Ο απερχόμενος πρόεδρος έκανε το κόμμα υποτακτικό στον εαυτό του και τον ακολούθησε στην άβυσσο που μόλις είδαμε. Πολλοί από τους Ρεπουμπλικάνους ηγέτες ,λόγω του καιροσκοπισμού τους, δεν τόλμησαν να αντιταχθούν στην τρέλα του, υποστηρίζοντας κιόλας την επίθεση στη δημοκρατία μέσω της εφόδου στο Καπιτώλιο» σημειώνει ο καθηγητής Μπραμ. Αλλωστε, σύμφωνα με δημοσκόπηση του YouGov, το 45% των Ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων -σχεδόν ο ένας στους δύο δηλαδή- είδαν θετικά την τρομοκρατική επίθεση στο Καπιτώλιο. Αλλά και 138 Ρεπουμπλικάνοι βουλευτές και οκτώ γερουσιαστές, που εκπροσωπούν εκατομμύρια ψηφοφόρους , αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν την νίκη του Μπάιντεν στις εκλογές. Ανάμεσά τους και ο γερουσιαστής του Τέξας, Τεντ Κρουζ που αν και εσωκομματικός αντίπαλος του Τραμπ όλα τα προηγούμενα χρόνια, δεν δίστασε να ταχθεί υπέρ της εφόδου. Ο Κρουζ επιδιώκει να είναι υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων για την αμερικανική προεδρία σε τέσσερα χρόνια και φυσικά προσβλέπει στην υποστήριξη και του ακροδεξιού όχλου που εισέβαλε στο Καπιτώλιο.

Για να μην αδικούμε όμως το σύνολο των παραδοσιακών στελεχών των Ρεπουμπλικάνων θα πρέπει να θυμήσουμε ότι «μερικά στελέχη του κόμματος αρνήθηκαν να στηρίξουν τον Τραμπ από την αρχή, συγκροτώντας το κίνημα «Ποτέ Τραμπ» μεταξύ των αντιφρονούντων συντηρητικών» όπως γράφει το περιοδικό Time. «Περισσότεροι από 50 Ρεπουμπλικάνοι-μέλη του Κογκρέσου έχουν αποσυρθεί από τότε που ανέλαβε ο Τραμπ. Οι περισσότεροι αντικαταστάθηκαν από νεότερα μέλη των Τραμπιστών – το …μέλλον του κόμματος» σημειώνει το αμερικανικό περιοδικό.
Και τώρα, μετά την αποχώρηση του Τραμπ από την προεδρία ,όλοι περιμένουν να δουν σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί το Ρεπουμπλικανικό κόμμα ,που παραδοσιακά , χωρίζεται σε τρεις πτέρυγες:

-Τους μετριοπαθείς συντηρητικούς που υποστηρίζουν την τάξη, τη σταθερότητα και το κράτος δικαίου, την αξιοπρέπεια, τις χριστιανικές αξίες και δίνουν προσοχή στη δημοσιονομική πειθαρχία.

-Η δεύτερη πτέρυγα είναι οι Τραμπιστές που χαρακτηρίζονται από ένα μείγμα δημαγωγίας, θράσους ,χειραγώγησης και απειλών.

-Η τρίτη ομάδα περιλαμβάνει τους τυχοδιώκτες που ακολουθούν όποιον ηγέτη εμφανίζεται επιτυχημένος και με προοπτικές.

Πως θα πορευτούν οι τρεις κομματικές πτέρυγες; Θα βρουν κοινό τόπο σύμπλευσης;

Αναμφίβολα, ο Τραμπ περιφρονούσε ανέκαθεν τους παραδοσιακούς Ρεπουμπλικάνους. «Ηταν το αντίθετο ενός μετριοπαθούς συντηρητικού πολιτικού. Περιφρονούσε και περιφρονεί την αστική τάξη και η θρησκευτικότητα του αρχίζει και τελειώνει μόνο στη Βίβλο» γράφει η Die Zeit και διερωτάται: «Θα καταφέρει ο Τραμπ να διαλύσει και τους Ρεπουμπλικάνους;» «Ίδιαίτερα ανησυχητικό σημάδι είναι η προθυμία των περισσότερων Ρεπουμπλικάνων βουλευτών να ακολουθήσουν το δικτατορικό μονοπάτι του Τραμπ ,ο οποίος ζήτησε από τη φασιστική οργάνωση Proud Boys και άλλους ένοπλους λευκούς εθνικιστές κακοποιούς να συμμετάσχουν σε «άγριες διαμαρτυρίες» την ημέρα που το Κογκρέσο θα επικύρωνε τα αποτελέσματα των εκλογών» λέει ο Αμερικανός καθηγητής στο πανεπιστήμιο Μάντισον του Ουϊσκόνσιν, Αντριου Λέβιν. «Σε τελική ανάλυση, προσθέτει, ο Τραμπισμός δεν μοιάζει πολύ με κανέναν από τους διαβόλους που γνωρίσαμε– όπως ο «Ρεϊγκανισμός» ή ο «Κλιντονισμός». Δεν είναι μια ολοκληρωμένη ή επιμέρους ιδεολογία, αν και μπορεί να περιλαμβάνει ακροδεξιές και ρατσιστικές θέσεις. Και παρόλο που η λατρεία της προσωπικότητας έχει συνενωθεί γύρω από τον ίδιο τον Τραμπ, ο Τραμπισμός δεν έχει καμία σχέση με τη σκέψη του Τραμπ. Οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές του Τραμπ δεν πρόκειται να κρυφτούν στο σκοτάδι από όπου ήρθαν. Ούτε πρόκειται να γίνουν μια «σιωπηλή πλειοψηφία», εκτιμά ο καθηγητής Λέβιν .

Όπως γράφουν ο καθηγητής Ζίμπλατ και ο επίσης συνάδελφός του στο Χάρβαρντ ,Στίβεν Λεβίντσκι στο βιβλίο τους με τίτλο: « Πώς οι Δημοκρατίες πεθαίνουν – Τι αποκαλύπτει η ιστορία για το μέλλον», στις χώρες της Δύσης «είναι πλέον σπάνια τα στρατιωτικά πραξικοπήματα και άλλες βίαιες ενέργειες για την κατάληψη της εξουσίας, καθώς σχεδόν παντού διεξάγονται τακτικά εκλογές. Όμως οι δημοκρατίες εξακολουθούν να πεθαίνουν ,αλλά με άλλα μέσα…»

Θα διασπάσει το Ρεπουμπλικανικό κόμμα;

Το κρίσιμο ερώτημα για πολλούς Αμερικανούς αναλυτές είναι αν ο Τραμπ θα αποχωρήσει από το Ρεπουμπλικανικό κόμμα, ιδρύοντας ένα άλλο υπερ-συντηρητικό κίνημα, με το οποίο θα επιχειρήσει να δώσει τη δική του διάσταση στο πολιτικό παιγνίδι.

Μπορεί άλλωστε «οι επαγγελματίες της πολιτικής να αρχίσουν να τρέχουν μακριά από το βυθισμένο πλοίο» όπως λέει ο κορυφαίος Ρεπουμπλικάνος εκλογολόγος Φρανκ Λουτζ , αλλά «οι υποστηρικτές του Τραμπ δεν τον έχουν εγκαταλείψει, και πραγματικά θέλουν να πολεμήσουν γι` αυτόν…Εχει γίνει η φωνή του Θεού για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους, και θα τον ακολουθήσουν ως στα άκρα της γης» προσθέτει.

Θα μπορούσε δηλαδή ο απερχόμενος Πρόεδρος να γίνει ο «νεκροθάφτης» του «Grand Old Party»,όπως ονομάζεται το Ρεπουμπλικανικό κόμμα; «Ο Τραμπ σίγουρα θα έχει κατά κάποιο τρόπο πρόσβαση σε αυτά τα 73 εκατομμύρια που τον ψήφισαν. Είναι πολύ πιθανό να συνεχίσει το δικό του κίνημα» γράφει ο Guardian. «Ποτέ δεν είδε ,άλλωστε, τον εαυτό του ως Ρεπουμπλικάνο. Πριν τέσσερα χρόνια, στην εναρκτήρια ομιλία του ως πρόεδρος στο Κογκρέσο , είχε ρίξει ηχηρά «χαστούκια» και στα δύο κόμματα ,λέγοντας: «Προδώσατε τον αμερικανικό λαό, το κίνημά μου»

Ο καθηγητής Ντάνιελ Ζίμπλατ λέει «ότι το στρατόπεδο Τραμπ είναι το αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας στρατηγικής ,εστιασμένης σε εθνικιστικά ζητήματα και στη δυσαρέσκεια της λευκής Χριστιανικής Αμερικής για πολλά χρόνια , μιας στρατηγικής πολύ επιτυχημένης. Ο Τραμπ κατάφερε τα προηγούμενα χρόνια να “κλέψει” από τους παραδοσιακούς Ρεπουμπλικάνους την προεδρία και μερικές φορές και την πλειοψηφία στο Κογκρέσο. Γι` αυτόν ο πειρασμός είναι μεγάλος για να συνεχίσει. Φυσικά, εναπόκειται στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα να αποσυνδεθεί εντελώς από αυτήν την καταστροφική φιγούρα και να ξανακερδίσει την ιστορία του. «Γι` αυτό είναι ευχάριστο που ορισμένοι σημαντικοί Ρεπουμπλικάνοι, όπως ο ηγέτης τους στη Γερουσία, Μιτς μακ Κόνελ, απομακρύνονται από τον Τραμπ» τονίζει ο καθηγητής Ζίμπλατ. Φοβάται πάντως ότι το Ρεπουμπλικανικό κόμμα «δύσκολα θα απογαλακτιστεί από τον Τραμπισμό. Η ιδεολογία του λευκού εθνικισμού θα μπορούσε να γίνει πιο ορατή και ισχυρή. Στο παρελθόν, αυτό θα ήταν εντελώς απαράδεκτο για τους περισσότερους Αμερικανούς πολίτες .Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα πρέπει να ξεφύγει από τον Τραμπισμό ,για να παραμείνει και η δημοκρατία σταθερή. Αλλά νομίζω ότι δεν έχει ακόμα τη δύναμη να το κάνει», σημειώνει ο Ζίμπλατ .Αλλωστε ,σε δύο χρόνια διεξάγονται οι ενδιάμεσες εκλογές για την ανανέωση της Βουλής και του ενός τρίτου της Γερουσίας και οι περισσότεροι Ρεπουμπλικάνοι -μέλη του Κογκρέσου «είναι αιχμάλωτοι της εκλογικής βάσης του Τραμπ» λέει ο καθηγητής Λέβιν και προσθέτει: «Εδώ δεν υπάρχει καμία ιδεολογία ή πραγματική πίστη στην υπόθεση του Τραμπ. Απλώς ,υπάρχει μόνο φόβος και αγώνας των μελών του Κογκρέσου για την …επανεκλογή τους»!

από την εφημερίδα Δημοκρατία

Ανάλυση JP: Γιατί ο Ερντογάν θέλει αλλαγή της Συνθήκης της Λωζάνης – Συμμαχία με Ρωσία και Ιράν κατά ΗΠΑ

Από

anixneuseis

January 11, 2021

Στρατηγικοί εταίροι γίνονται Τουρκία και Ρωσία σε μία προσπάθεια να συνεργαστούν με το Ιράν και να απομακρύνουν τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Μέση Ανατολή. Αυτό αναφέρει η Jerusalem Post, σε άρθρο για τις επιδιώξεις της Άγκυρας.

«Αυτός είναι ο γενικός στόχος της Τουρκίας και οι πρόσφατες συγκρούσεις και το χάος που έχει προκαλέσει από τη Συρία μέχρι στη Λιβύη, τη Μεσόγειο και τον Καύκασο έχουν σχεδιαστεί για να διαιρέσουν αυτές τις περιοχές σε σφαίρες επιρροής ανάμεσα στη Ρωσία και την Τουρκία» τονίζεται στο άρθρο του Σεθ Φράντζμαν.

Σύμφωνα με την ιστοσείδα, η Τουρκία έχει ενθαρρύνει τους λομπίστες της στις ΗΠΑ να υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα κάνει «γεωπολιτική» σχεδιασμένη ώστε να είναι «προπύργιο» ενάντια στη Ρωσία, χρησιμοποιώντας ορολογία του Ψυχρού Πολέμου, για να ενθαρρύνει τους Δυτικούς να πιστεύουν ότι η Τουρκία βρίσκεται στο πλευρό των ΗΠΑ εναντίον της Ρωσίας.

Όμως, στην πραγματικότητα, στόχος της Άγκυρας είναι να συνεργαστεί με τη Ρωσία και το Ιράν για τη μείωση της επιρροής των ΗΠΑ. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα σε κάθε περιοχή που η Άγκυρα έχει εισβάλει και έχει εμπλακεί. Η Τουρκία συνεργάστηκε με τη Ρωσία για να διαιρέσουν τη βόρεια Συρία σε τμήματα, απομακρύνοντας τις αμερικανικές δυνάμεις και εξαπλώνοντας τον εξτρεμισμό. Η Λιβύη, μια σύγκρουση στην οποία είχαν εμπλακεί κάποτε οι ΗΠΑ, έχει πλέον γίνει «παιδική χαρά» για τις τουρκικές πολιτοφυλακές. Ο πρόσφατος πόλεμος μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας σχεδιάστηκε επίσης για να φέρει την Τουρκία και τη Ρωσία σε άμεση επαφή στον νότιο Καύκασο, να απομακρύνει την επιρροή των ΗΠΑ και να διαιρέσει την περιοχή. Στοιχεία για αυτό μπορούν να βρεθούν στη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, όπου οι Ρώσοι ειρηνευτές και στρατιώτες αυξάνουν το ρόλο τους στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, ένα αυτόνομο αρμενικό θύλακα στο Αζερμπαϊτζάν. Η Τουρκία υποκίνησε το Μπακού σε πόλεμο εναντίον των Αρμενίων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, προκαλώντας τεράστιες ζημιές και αναγκάζοντας 50.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν την περιοχή.

Για την Άγκυρα, οι επιθέσεις εναντίον των Αρμενίων αμάχων ήταν επιτυχημένες, σε μια επανάληψη της εθνοκάθαρσης που υποστηρίχθηκε από την Τουρκία στην Αφρίν, όπου οι Κούρδοι εκδιώχθηκαν τον Ιανουάριο του 2018. Το μοντέλο ήταν το ίδιο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Η Τουρκία έστειλε εξτρεμιστές, που έχουν κατηγορηθεί για αποκεφαλισμoύς ανθρώπων, να λεηλατήσουν εκκλησίες και να εξαναγκάσουν τους Αρμένιους να φύγουν. Εκατό χρόνια μετά τη γενοκτονία των Αρμενίων από το οθωμανικό καθεστώς το 2015, η Τουρκία ήθελε να συνεχίσει το σχέδιο. Όπως και το 1915, ο στόχος στο τέλος θα ήταν η νέα ρωσική εμπλοκή στον Καύκασο.

Οι ρωσικές διασωστικές δυνάμεις έχουν ανακατασκευάσει περισσότερα από 250 κτίρια στη Ναγκόρνο Καραμπάχ, σύμφωνα με το ρωσικά πρακτορείο TASS. «Έχουν ανακατασκευαστεί έως και 251 κτίρια, συμπεριλαμβανομένων πολυκατοικιών, 245 ιδιωτικών κατοικιών, δύο κυβερνητικών κτιρίων, ενός κτιρίου υποδομής και δύο κοινωνικών εγκαταστάσεων», αναφέρει το TASS. Περισσότερα από 2.600 κτίρια που έχουν καταστραφεί στον πόλεμο ενδέχεται τώρα να δεχθούν ρωσική μέριμνα. Η Ρωσία το βλέπει αυτό ως ένα είδος «αστυνομικής δράσης», μια εμπλοκή που θα σταματήσει τις φιλονικίες μεταξύ των πρώην σοβιετικών σοσιαλιστικών δημοκρατιών. Έτσι βλέπει και η Άγκυρα αυτήν την περιοχή, από την οπτική της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία συνεχίζει να μιλάει για την επαναδιαπραγμάτευση της συνθήκης της Λωζάνης και άλλων συμφωνιών μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η εισβολή της Άγκυρας στη Συρία, η εγκατάσταση 12 βάσεων στο βόρειο Ιράκ και η εμπλοκή στη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο είναι μέρος αυτού του σχεδίου.

Η Τουρκία «πουλάει» την εμπλοκή της με διαφορετικές εκστρατείες δημοσίων σχέσεων στις οποίες αποδύεται σε διαφορετικά μέρη. Στην Ουάσινγκτον προσποιείται ότι είναι σύμμαχος των ΗΠΑ. Στην πραγματικότητα, η Τουρκία αγοράζει γρήγορα ρωσικά όπλα. Η Τουρκία και η Ρωσία συναντήθηκαν στο Σότσι την περασμένη εβδομάδα για να συζητήσουν τη στρατηγική αυτή. Τα τουρκικά κρατικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι «οι κορυφαίοι Τούρκοι και Ρώσοι διπλωμάτες συναντήθηκαν την Τρίτη για να συζητήσουν διεθνή θέματα και να βοηθήσουν στην προετοιμασία για μια συνάντηση των προέδρων των δύο χωρών. Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, συναντήθηκε με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ στη ρωσική παραθεριστική πόλη του Σότσι, πριν από μια προγραμματισμένη σύνοδο του Συμβουλίου Συνεργασίας Ρωσίας-Τουρκίας Υψηλού Επιπέδου, που πρόκειται να συμπροεδρεύουν οι πρόεδροί τους».

Ενόσω η Τουρκία διαδίδει συχνά παραπληροφόρηση μέσω των κρατικών της μέσων μαζικής ενημέρωσης, φυλακίζει δημοσιογράφους και αντιφρονούντες και επιτίθεται στις ΗΠΑ, προσεγγίζει τη Ρωσία. Έχουν περάσει τέσσερα χρόνια από τότε που δολοφονήθηκε ο πρέσβης της Ρωσίας στην Τουρκία. Αυτό το περιστατικό μπήκε στην άκρη υπέρ της νέας συμμαχίας. Η Τουρκία, η Ρωσία και το Ιράν το βλέπουν ως μια πραγματιστική σχέση συνεργασίας, που αναπτύσσεται από τη διαδικασία της Αστάνα του 2016, η οποία υποτίθεται ότι θα διαιρέσει τη Συρία σε περιοχές επιρροής και θα απομακρύνει τις ΗΠΑ από την ανατολική Συρία. Ο τελικός στόχος είναι ο ίδιος. Απομακρύνετε τις ΗΠΑ και δώστε στο Ιράν, την Τουρκία και τη Ρωσία τις περιοχές ελέγχου τους.

Η Τουρκία προσπάθησε να αφήσει να εννοηθεί στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ, ότι θέλει «συμφιλίωση». Ωστόσο, όταν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μιλά συνεχίζει τη μιλιταριστική του στρατηγική. Οι συκοφάντες του περιφρονούν τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Χρησιμοποιούν τον όρο «συμφιλίωση» μόνο και μόνο επειδή πιστεύουν ότι τα εύπιστα δυτικά μέσα ενημέρωσης θα τούς αγοράσουν χρόνο και ίσως με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση να συνεχίσουν το έργο τους με τη Ρωσία και το Ιράν.

Οι ΗΠΑ κάποτε είχαν ευρύτερο ρόλο στον Καύκασο. Η Γεωργία ανέμενε την αμερικανική υποστήριξη το 2008 όταν βρέθηκε σε πόλεμο με τη Ρωσία για αμφισβητούμενες περιοχές. Όταν η Γεωργία ηττήθηκε, ο ρόλος των ΗΠΑ και της Ευρώπης εκεί μειώθηκε. Αργότερα το 2014, η Ουκρανία ανέμενε περισσότερη υποστήριξη από τις ΗΠΑ, αλλά είδε τη Ρωσία να προσαρτά την Κριμαία.

Ο πόλεμος τον οποίο η Τουρκία υποκίνησε το Αζερμπαϊτζάν το Σεπτέμβριο του περασμένου έτους ήταν το τέλος της συμμετοχής των ΗΠΑ στον Καύκασο. Ενώ η Άγκυρα πλάσαρε τον πόλεμο ως απαραίτητο για να αντιμετωπίσει το Ιράν και τη Ρωσία, στην πραγματικότητα συνεργάστηκε με την Τεχεράνη και τη Μόσχα.

Ο στόχος ήταν να φέρει τη Ρωσία στον νότιο Καύκασο ως ειρηνευτή και να εξαλείψει οποιαδήποτε δυτική επιρροή. Αυτό συμβαίνει επειδή η Αρμενία ήθελε να απομακρυνθεί από την τροχιά της Ρωσίας. Ο (Αρμένιος πρωθυπουργός) Νικολ Πασιανάν επεδίωκε στενότερους δεσμούς με τη Δύση. Για να το αποτρέψει αυτό, η Μόσχα επέτρεψε στο υποστηριζόμενο από την Τουρκία Αζερμπαϊτζάν να ξεκινήσει έναν πόλεμο για να τον αποδυναμώσει το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2019. Αποδυναμωμένος και νικημένος, ζήτησε ειρήνη – και η Ρωσία και η Τουρκία μετακινήθηκαν σε αμφισβητούμενες περιοχές με τη συγκατάθεση του Μπακού. Τώρα η Αρμενία είναι όμηρος της Μόσχας και της Άγκυρας. Η Τουρκία το θέλει. Το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο επιδίωκε για δεκαετίες να προσεγγίσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ως στρατηγικούς εταίρους, έχει βρεθεί στη σκιά της Άγκυρας. Το τελικό αποτέλεσμα είναι περισσότερο ιρανικός, ρωσικός και τουρκικός έλεγχος και αποδυνάμωση των ανεξάρτητων κρατών του νότιου Καυκάσου.

Tα Δυτικά Μέσα τροφοδοτούνται με ιστορίες για το πώς το τουρκο-ιρανικό-ρωσικό τρίγωνο προορίζεται να συγκρουστεί λόγω ιστορικών, οθωμανικών, περσικών και ρωσικών αυτοκρατορικών στόχων, ή επειδή πρόκειται για σουνιτικές, σιιτικές και χριστιανικές χώρες. Αυτή είναι μια λανθασμένη ανάγνωση της Ιστορίας. Είναι πιθανότερο να συνεργαστούν ενάντια στους κοινούς εχθρούς τους στη Δύση και να προωθήσουν τις κοινές αυταρχικές και στρατιωτικές ατζέντες τους.

Μοιράζονται πολλά κοινά ως ανοδικές δυνάμεις στον κόσμο, επιδιώκοντας να τερματίσουν τον μονοπολικό κόσμο της ηγεμονίας των ΗΠΑ όπως αναδείχθηκε από τον Ψυχρό Πόλεμο. Όσοι στην Ουάσινγκτον βλέπουν την Τουρκία με τα γυαλιά του Ψυχρού Πολέμου κάνουν λάθος για τη συνολική ατζέντα της Τουρκίας. Η ατζέντα της Άγκυρας είναι πάντα η αποδυνάμωση και η μείωση του ρόλου των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και η αύξηση του ρόλου της Ρωσίας και του Ιράν. Σε κάθε εισβολή που έχει εκτελέσει η Άγκυρα μέχρι στιγμής, έχει επιδιώξει να αυξήσει τη δύναμη της Ρωσίας και του Ιράν – και όχι μόνο να αποδυναμώσει την Αμερική, αλλά και να αποδυναμώσει οποιεσδήποτε ομάδες θέλουν δημοκρατία ή έναν πιο ελεύθερο Τύπο και να φέρουν εξτρεμιστές και απολυταρχικά καθεστώτα. Ο Τζον Φ. Κένεντι το 1960 υποστήριξε ότι ο κόσμος δεν ήταν μόνο χωρισμένος σε σοβιετικό και αμερικανικό στρατόπεδο, αλλά μάλλον σε χώρες που ήταν «ελεύθερες» σε αντίθεση με εκείνες που δεν είναι. Κατάλαβε ότι τα απολυταρχικά καθεστώτα προτιμούν να συνεργάζονται. αυτό συμβαίνει στον Καύκασο.

ΠΗΓΗ: newpost.gr

Οι άνθρωποι του Μπάιντεν, η Ελλάδα και η Τουρκία

Από

anixneuseis

January 11, 2021

Έντι Ζεμενίδης

11.01.2021 • 07:00

Το πραξικόπημα που επιχείρησαν οι φανατικοί οπαδοί του προέδρου Τραμπ τραυμάτισε την εικόνα της Αμερικής, αλλά ταυτόχρονα επισκίασε σημαντικές ειδήσεις γύρω από την εξωτερική πολιτική που θα ακολουθήσει η κυβέρνηση Μπάιντεν. Στο τέλος Νοεμβρίου ο εκλεγμένος πρόεδρος έδειξε πως η γνωριμία του με μερικούς ανθρώπους και η εμπειρία τους έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στην επιλογή της ομάδας εξωτερικής πολιτικής. Ο υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν, ο υπουργός Εσωτερικής Ασφαλείας Αλεχάντρο Μαγιόρκας, η Αβριλ Χάινες, διευθύντρια των Εθνικών Μυστικών Υπηρεσιών, η Λίντα Τόμας-Γκρίνφιλντ, μόνιμη αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Τζέικ Σάλιβαν και ο ειδικός απεσταλμένος για την κλιματική αλλαγή Τζον Κέρι είναι οι βασικές επιλογές.

Αυτή την εβδομάδα η ομάδα διευρύνθηκε με μερικά ακόμη γνώριμα πρόσωπα. Τρεις διορισμοί έχουν ιδιαιτέρως μεγάλη σημασία για τα ελληνικά θέματα. Η Βικτόρια Νούλαντ, που θα αναλάβει υφυπουργός Πολιτικών Υποθέσεων στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τη «νούμερο 3» θέση στο υπουργείο. Η δρ Αμάντα Σλόουτ, που θα είναι η διευθύντρια Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου. Και ο Μπρεντ Μακ Γκουρκ, συντονιστής για τη Μέση Ανατολή.

Το γενικό μήνυμα είναι σαφές: ο πλέον έμπειρος πρόεδρος σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ θα περιστοιχίζεται από την πιο έμπειρη ομάδα σε θέματα εθνικής ασφαλείας. Ο Μπάιντεν είχε υποσχεθεί στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2019 ότι «θα επιστρέψουμε». Με αυτά τα πρόσωπα και την οικειότητά τους με πρόσωπα και υποθέσεις είναι «σαν να μη φύγαμε ποτέ».

Η παρουσία της Νούλαντ και της Σλόουτ δείχνουν μια επιβεβαίωση της αμερικανικής προσήλωσης στον ευρωατλαντισμό. Με δεδομένη την προϋπηρεσία τους στην κυβέρνηση και σε ιδρύματα μελετών, κάποιος μπορεί ασφαλώς να προβλέψει ότι θα αντιμετωπίσουν πάλι το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. ως πολύτιμους εταίρους.

Η υπόσχεση του Μπάιντεν ότι «θα επιστρέψουμε» πρέπει να συμπεριλαμβάνει και μία εξήγηση, «σε τι θα επιστρέψουμε;». Αυτοί οι διορισμοί, μαζί με άλλους όπως της Σαμάνθα Πάουερ και της Γουέντι Σέρμαν, δημιουργούν ερωτήματα κατά πόσον η κυβέρνηση Μπάιντεν θα μοιάζει με μια τρίτη θητεία Ομπάμα. Είναι δίκαιο λοιπόν να αναρωτηθεί κανείς αν για αυτά τα άτομα το 2016 αποτελεί σημείο αναφοράς ακόμη ή αν κατανοούν πως ο κόσμος έχει αλλάξει δραστικά.

Ο διορισμός της Νούλαντ θεωρείται ευρέως ένα μήνυμα στη Ρωσία. Οταν όμως ήταν υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, υπήρχε ακόμη η ελπίδα πως θα ανατρεπόταν η προσάρτηση της Κριμαίας και το ΝΑΤΟ ή/και η Ε.Ε. θα διευρύνονταν με τη συμμετοχή πρώην σοβιετικών δημοκρατιών. Η Νούλαντ έβλεπε πάντοτε τις ελληνικές υποθέσεις μέσω του «ρωσικού» φακού. Εστειλε τον πρέσβη Πάιατ από την Ουκρανία στην Αθήνα γιατί οι ΗΠΑ ανησυχούσαν πως η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν σε συνεννόηση με τον Πούτιν και λειτουργούσαν με την αντίληψη πως η Τουρκία θα μπορούσε να εξουδετερώσει τη ρωσική επιρροή στην Κύπρο. Τώρα πια όμως, δεν υπάρχει η απειλή της ένταξης της Ελλάδας στη ρωσική σφαίρα επιρροής. Στην πραγματικότητα, με την ενεργειακή της πολιτική, τη συμφωνία των Πρεσπών ή την ανάπτυξη του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, η Αθήνα είναι ο αποτελεσματικός εταίρος των ΗΠΑ στην περιοχή, όχι η Τουρκία. Η σχέση της Κύπρου με τις ΗΠΑ στον τομέα της ασφάλειας έχει αλλάξει ριζικά. Η Κύπρος λαμβάνει βοήθεια για την εκπαίδευση στρατιωτικών από τις ΗΠΑ, έχει στρατιωτικό ακόλουθο στην Ουάσιγκτον και το εμπάργκο για την παροχή εξοπλισμών προς την Κυπριακή Δημοκρατία αίρεται. Η ρωσική επιρροή στην Ελλάδα και στην Κύπρο δεν είναι πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις ΗΠΑ.

Η δρ Σλόουτ ξέρει καλά και είχε αναμειχθεί πολύ με τις σχέσεις ΗΠΑ – Ελλάδας και ΗΠΑ – Κύπρου σε μια κρίσιμη στιγμή, αλλά σε έναν διαφορετικό κόσμο. Η Σλόουτ μπορεί να θυμάται ότι υπήρχε ελπίδα για την επανένωση της Κύπρου καθώς και τις παραινέσεις εκείνης και της Νούλαντ προς την ελληνοαμερικανική κοινότητα όταν έλεγαν ότι οι τουρκικές παραβιάσεις της κυπριακής ΑΟΖ αποτελούσαν αχρείαστες οχλήσεις, παρά τις διαμαρτυρίες μας οι οποίες δικαιώθηκαν όταν εμφανίσθηκε το τουρκικό σχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας». Υπάρχει ακόμη ανησυχία πως η Σλόουτ δεν έχει καταλάβει ακόμη ότι η Τουρκία είναι περισσότερο εχθρός παρά φίλος, δικαιολογώντας σε κάθε στροφή την Αγκυρα προκειμένου να «μη χαθεί εντελώς η Τουρκία». Τον Μάιο, για παράδειγμα, όταν συντόνιζε ένα πάνελ με τον πρωθυπουργό Μητσοτάκη στο Ιδρυμα Brookings, η Σλόουτ περιέγραψε τις γνωστές προκλήσεις της Τουρκίας και την εργαλειοποίηση των προσφύγων στον Εβρο ως μια προσπάθεια της Αγκυρας να «μειώσει τους περιορισμούς στη δυνατότητα των ανθρώπων να ταξιδεύουν».
Μπορεί η Αγκυρα να χαίρεται λόγω της προϊστορίας της Σλόουτ που την αντιμετωπίζει με βελούδινα γάντια, αλλά σίγουρα ανησυχεί για τον ρόλο του Μπρεντ Μακ Γκουρκ. Ο διευθυντής του TRT World, που είναι ο αγγλόφωνος βραχίονας προπαγάνδας του Ερντογάν, αντέδρασε στον διορισμό του λέγοντας πως «ο Μακ Γκουρκ έχει κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις από οιονδήποτε άλλον στην πρόσφατη ιστορία. Αυτός ο διορισμός θα θεωρηθεί πολύ προκλητικός στην Αγκυρα. Μια κακή αρχή για την περίοδο Μπάιντεν στο μέτωπο των σχέσεων με την Τουρκία».

Η ομάδα Μπάιντεν γνωρίζει την περιοχή και τους παίκτες. Απομένει να φανεί αν τα μέλη της έχουν προσαρμόσει τις απόψεις τους προκειμένου να λάβουν υπόψη τους τις σημαντικές αλλαγές στην Ανατολική Μεσόγειο, στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στην Τουρκία και τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ. Ακόμη πιο σημαντικό είναι να δούμε αν είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τον κόσμο όχι όπως τον θυμούνται, ούτε όπως θα ήθελαν να είναι, αλλά όπως πραγματικά είναι.

* Ο κ. ‘Εντι Ζεμενίδης είναι επικεφαλής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας.

kathimerini.gr

2021: Η Γερμανία στις κάλπες

Από

anixneuseis

January 11, 2021

Τον Σεπτέμβριο οι Γερμανοί εκλέγουν τον διάδοχο της Άνγκελα Μέρκελ στην καγκελαρία. Ο προεκλογικός πυρετός αρχίζει από τώρα, καθώς προηγούνται άλλες έξι τοπικές εκλογικές αναμετρήσεις με ευρύτερη σημασία.

Είναι μία χρονιά που καθορίζει το μέλλον της Γερμανίας και συνδιαμορφώνει το μέλλον της Ευρώπης, ίσως για δεκαετίες. Η φαινομενικά ατελείωτη εποχή Μέρκελ λαμβάνει τέλος και είναι η πρώτη φορά στη μεταπολεμική Γερμανία που καγκελάριος αποχωρεί οικειοθελώς, χωρίς να (φαίνεται ότι) υποκύπτει σε εσωκομματικές πιέσεις ή στα κελεύσματα της κάλπης. Τον Ιανουάριο το κυβερνών Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) εκλέγει νέα ηγεσία. Οι συγκυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες (SPD) θέλουν, αλλά ακόμη δεν μπορούν να στηριχθούν αποκλειστικά στις δικές τους δυνάμεις. Ως νέο αστικό κόμμα με ακτιβιστικές καταβολές καθιερώνονται οι Πράσινοι, διεκδικώντας ακόμη και την καγκελαρία. Οι Φιλελεύθεροι (FDP) θα κάνουν τα πάντα για να συγκυβερνήσουν, ενώ το Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) σταθεροποιείται σε μονοψήφια ποσοστά. Γρίφος παραμένει η ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), που κρύβει τουλάχιστον δύο κόμματα σε συσκευασία ενός: από τη μία νοσταλγοί του σκοτεινού παρελθόντος, από την άλλη υπερσυντηρητικοί, ευρω-σκεπτικιστές, συνομωσιολόγοι, απογοητευμένοι Χριστιανοδημοκράτες.

Άρμιν Λάσετ και Άνγκελα Μέρκελ τα λένε σε φιλικό κλίμα

Ποιοί θα συγκυβερνήσουν στο Βερολίνο; Την απάντηση θα δώσουν οι ψηφοφόροι στις 26 Σεπτεμβρίου. Αλλά ήδη τον Ιανουάριο οι Χριστιανοδημοκράτες θα πρέπει να εξηγήσουν στους ψηφοφόρους πώς φαντάζονται οι ίδιοι την απάντηση. Στο συνέδριο της CDU, που γίνεται στις 15 και 16 Ιανουαρίου μέσω τηλεδιάσκεψης, εκλέγεται ο νέος πρόεδρος του κόμματος. Κύριοι υποψήφιοι είναι ο εκλεκτός της κομματικής βάσης και του επιχειρηματικού κόσμου Φρίντριχ Μερτς, ο διανοούμενος πρώην υπουργός Περιβάλλοντος Νόρμπερτ Ρέτγκεν και ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Άρμιν Λάσετ, πιο κοντά στην πολιτική, αλλά και στο στυλ της Μέρκελ. Μιλώντας στην κυριακάτικη έκδοση της Frankfurter Allgemeine Zeitung o Λάσετ φρόντισε να θυμήσει το αυτονόητο: «Από το 2017 συγκυβερνώ στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία με τους Φιλελεύθερους. Εκ πεποιθήσεως, με χαρά και με επιτυχία, θα τολμούσα να πω». Από την πλευρά του ο πρόεδρος των Φιλελευθέρων Κρίστιαν Λίντνερ δηλώνει ότι «σήμερα το FDP είναι σε καλύτερη κατάσταση απ’ ότι πριν τέσσερα χρόνια» και στόχος του είναι «να επιστρέψουν οι Φιλελεύθεροι στην κυβέρνηση». Καγκελάριος Λάσετ με υπουργό Οικονομικών Λίντνερ;

Ο «Πράσινος» που κέρδισε τους Συντηρητικούς

Ο νηφάλιος Βίνφριντ Κρέτσμαν προσελκύει και συντηρητικούς ψηφοφόρους

Αυτό το σενάριο, που φαίνεται μακρινό ακόμα, θα σήμαινε ότι μένουν εκτός νυμφώνος οι Σοσιαλδημοκράτες, αλλά και οι Πράσινοι. Ήδη στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2017 το Κόμμα των Πρασίνων φάνταζε ως φαβορί για τη δεύτερη θέση, αλλά κάποιες αστοχίες της τελευταίας στιγμής στοίχισαν πολύτιμες ψήφους. Στα μάτια πολλών συντηρητικών ψηφοφόρων οι Πράσινοι φαντάζουν ακόμη μαξιμαλιστές και λαϊκιστές. Αν κάποιος κατάφερε να ανατρέψει τα στερεότυπα, αυτός είναι ο Βίνφριντ Κρέτσμαν, ηγέτης των Πρασίνων στη Βάδη-Βυρτεμβέργη και από το 2011 πρωθυπουργός. Ένας «πράσινος» πρωθυπουργός στο προπύργιο της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, στην έδρα της Ντάιμλερ και της Πόρσε; Η συντέλεια του κόσμου, την οποία ανέμεναν πολλοί υπερσυντηρητικοί ψηφοφόροι, τελικά δεν επήλθε. Στα 72 του χρόνια ο Κρέτσμαν κυβερνά με νηφαλιότητα και τώρα διεκδικεί με αξιώσεις την επανεκλογή στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, στις τοπικές εκλογές της 14ης Μαρτίου. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 35% των ψηφοφόρων θα τον προτιμήσει, έναντι μόλις 30% που συντάσσεται με τη νέα επικεφαλής των Χριστιανοδημοκρατών, την κατά 17 χρόνια νεότερή του Σουζάνε Άιζενμαν. Την ίδια μέρα στήνονται κάλπες στο κρατίδιο της Ρηνανίας-Παλατινάτου, όπου η σοσιαλδημοκράτις πρωθυπουργός Μάλου Ντράιερ διεκδικεί την επανεκλογή της.

Διχάζει ο Μπιορν Χέκε στο κρατίδιο της Θουριγγίας

Τα «δύσκολα» ακολουθούν τον Απρίλιο. Εδώ και χρόνια το μικρό κρατίδιο της Θουριγγίας προκαλεί αίσθηση σε όλη την Ευρώπη καθώς από το 2014 έχει εκλέξει τον πρώτο αριστερό πρωθυπουργό της μεταπολεμικής Γερμανίας, τον Μπόντο Ράμελο, ενώ την ίδια στιγμή προσφέρει πολιτική στέγη στον πιο ακραίο δημαγωγό της εθνολαϊκιστικής AfD, τον Μπιορν Χέκε. Εντελώς κατακερματισμένο ήταν το πολιτικό τοπίο στις τοπικές εκλογές του 2019. Οι κομματικές καραμπόλες οδήγησαν αρχικά σε μία κυβέρνηση ολίγων ημερών υπό τον Φιλελεύθερο Τόμας Κέμεριχ με τις ευλογίες του Χέκε- την οποία πολλοί επέκριναν ως «προπατορικό αμάρτημα» εξαγνισμού της Ακροδεξιάς- και λίγο αργότερα σε μία τετρακομματική κυβέρνηση μειοψηφίας υπό τον Ράμελο, με τη αίρεση ωστόσο να γίνουν εκλογές, το ταχύτερο δυνατόν. Φέτος λοιπόν, στις 25 Απριλίου, οι ψηφοφόροι της Θουριγγίας καλούνται να δώσουν λύση στο αδιέξοδο.

Λίγο αργότερα, στις 6 Ιουνίου, το έργο επαναλαμβάνεται με άλλους πρωταγωνιστές: στο επίσης ανατολικογερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας-Άνχαλτ ο φόβος της AfD είχε οδηγήσει το 2016 σε σχηματισμό τρικομματικής κυβέρνησης υπό τον Χριστιανοδημοκράτη Χάινερ Χάσελχοφ, ο οποίος φέτος διεκδικεί την επανεκλογή του, ενώ μερίδα του κόμματός του φλερτάρει απροκάλυπτα με τους εθνολαϊκιστές. Πρόσφατα ο Χάσελχοφ απομάκρυνε τον υπουργό Εσωτερικών Χόλγκερ Στάλκνεχτ. Επισήμως οι δύο άνδρες διαφώνησαν σχετικά με την αύξηση του ανταποδοτικού τέλους για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Πολλοί ωστόσο εκτιμούν ότι ο πραγματικός λόγος της σύγκρουσης ήταν οι διαφωνίες για τις «κόκκινες γραμμές» απέναντι στην Ακροδεξιά.

Δύο δυναμικές γυναίκες για το SPD

Φραντσίσκα Γκίφαϊ, από τα ανερχόμενα στελέχη του SPD

Τέλος στις 26 Σεπτεμβρίου, παράλληλα με τις εκλογές για την Ομοσπονδιακή Βουλή, διεξάγονται τοπικές εκλογές στο Βερολίνο και στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο Μεκλεμβούργο-Πομερανία. Στο Βερολίνο, πόλη με ισχυρή αριστερή παράδοση, η υπουργός Οικογενειακών Υποθέσεων Φραντσίσκα Γκίφαϊ εξελέγη πρόσφατα επικεφαλής της τοπικής οργάνωσης του SPD και κατεβαίνει στις εκλογές με στόχο να διαδεχθεί τον σημερινό δήμαρχο Μίχαελ Μίλερ. Είναι σαφές ότι η Γκίφαϊ, από τα πιο δημοφιλή στελέχη του SPD, εγγράφει υποθήκη για υψηλότερα αξιώματα. Tο ίδιο ισχύει για την Μανουέλα Σβέζιγκ, δημοφιλή πρωθυπουργό του Μεκλεμβούργου, η οποία τα τελευταία χρόνια έδωσε με επιτυχία τη μάχη με τον καρκίνο και τον Σεπτέμβριο καλείται να δώσει μία καθοριστική πολιτική μάχη απέναντι στους Χριστιανοδημοκράτες, που ανεβαίνουν στις δημοσκοπήσεις. Για τις εθνικές εκλογές πάντως, οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν ήδη ανοίξει τα χαρτιά τους, ορίζοντας ως υποψήφιο για την καγκελαρία τον σημερινό υπουργό Οικονομικών Όλαφ Σολτς.

Ο υποψήφιος των σοσιαλδημοκρατών για την καγκελαρία Όλαφ Σολτς

Κατά γενική ομολογία οι εκλογές στα ομόσπονδα κρατίδια κρίνονται με βάση περισσότερο την τοπική ατζέντα και λιγότερο τους συσχετισμούς δυνάμεων στο Βερολίνο. Ωστόσο κάθε αναμέτρηση στέλνει το δικό της μήνυμα. Θεωρείται δεδομένο, για παράδειγμα, ότι αν ο Άρμιν Λάσετ δεν είχε επανεκλεγεί στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία τo 2017, δύσκολα θα διεκδικούσε την προεδρία της CDU στο συνέδριο του Ιανουαρίου. Μία (μάλλον απίθανη) πανωλεθρία των Πρασίνων στη Βάδη-Βυρτεμβέργη τον Μάρτιο δεν προδικάζει τίποτα καλό για τις εθνικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Όσο για την AfD, η συμμετοχή στην τοπική κυβέρνηση της Σαξονίας-‘Ανχαλτ θα της προσέφερε άλλα διαπιστευτήρια ενόψει των εκλογών για την Ομοσπονδιακή Βουλή.

Γιάννης Παπαδημητρίου (DPA, Tagesschau.de, SZ, RP)

Ο προληπτικός χαρακτήρας μιας αποπομπής Τραμπ

Από

anixneuseis

January 11, 2021

«Η παραπομπή Τραμπ έχει νόημα έστω και λίγες μέρες πριν την εκπνοή της θητείας του», εκτιμά ο καθηγητής Αμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Ντόρτμουντ Βάλτερ Γκριντσβάιγκ μιλώντας στον ραδιοσταθμό DLF.

Δέκα μέρες απομένουν μέχρι την ορκωμοσία του νέου προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν. Μετά την εισβολή οπαδών του προέδρου Τραμπ στο Καπιτώλιο ωστόσο οι Δημοκρατικοί είναι αποφασισμένοι να κινήσουν από αύριο διαδικασία αποπομπής του απερχόμενου προέδρου με την κατηγορία της υποκίνησης ανταρσίας.

Κατά την εκτίμηση του Βάλτερ Γκριντσβάιγκ, καθηγητή Αμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Ντόρτμουντ, «η παραπομπή του Ντόναλντ Τραμπ έχει νόημα». Ο αυστριακός καθηγητής τόνισε σε συνέντευξη στο ραδιοσταθμό DLF: «Από τη μια πλευρά η διαδικασία έχει νόημα σε συμβολικό επίπεδο, διότι με αυτό τον τρόπο καθίσταται σαφές ότι τέτοιες επιθέσεις σε θεμελιώδεις θεσμούς του κράτους δεν γίνονται ανεκτές. Θεωρώ ότι πολλοί Αμερικανοί περιμένουν, μετά τα όσα είδαν στις τηλεοράσεις τους, ένα είδος κάθαρσης. Για την αμερικανική κοινή γνώμη ήταν ένα σοκ να παρακολουθεί πλάνα της εισβολής στο Καπιτώλιο. Από την άλλη πλευρά η διαδικασία αποπομπής, αν βέβαια είναι επιτυχής, θα έκλεινε στον Τραμπ την πόρτα για μια διεκδίκηση της προεδρίας το 2024».

Η παραπομπή δεν θα πείσει τους ψηφοφόρους του Τραμπ

«Το μίσος δεν είναι κάτι για το οποίο είσαι περήφανος»

Ο αυστριακός καθηγητής είναι πεπεισμένος ότι ακόμα και αν αλλάξουν οι συσχετισμοί δυνάμεων στη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων οι Ρεπουμπλικανοί δεν θα άνοιγαν ξανά το δρόμο του Τραμπ για μια νέα υποψηφιότητα: «Δεν πιστεύω ούτως ή άλλως ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πιθανότητες να διεκδικήσει εκ νέου την προεδρία μετά από τέσσερα χρόνια. Μπορώ όμως να φανταστώ ότι σήμερα οι Δημοκρατικοί δρουν προληπτικά για να αποτρέψουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Και αυτός είναι ο λόγος για τη διαδικασία αποπομπής του προέδρου. Να διασφαλίσουν ότι δεν θα διεκδικήσει και πάλι την προεδρία».

Αναφερόμενος στα 75 εκατομμύρια ψηφοφόρους του προοέδρου Τραμπ ο καθηγητής Βάλτερ Γκριντσβάιγκ δηλώνει ότι σίγουρα πολλοί από αυτούς απορρίπτουν τα έκτροπα στο Καπιτώλιο. Αμφισβητεί ωστόσο ότι η διαδικασία αποπομπής θα τους πείσει ότι ο απερχόμενος πρόεδρος δεν είναι άξιος της εμπιστοσύνης τους. Από την άλλη ο αυστριακός καθηγητής θεωρεί ότι οι Δημοκρατικοί θα κατηγορηθούν ότι αδιαφορούν, αν δεν κινήσουν τη διαδικασία απομάκρυνσης του προέδρου.

Φρίντριχ Μόιρερ, DLF

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

Quo Vadis America?(Που οδεύεις Αμερική;)

Από

anixneuseis

January 11, 2021

Γράφει ο Γιάννης Μήτσιος*

Στην Αμερική βρέθηκα για τις μεταπτυχιακές μου σπουδές στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Λίγα χρόνια πριν είχε διαλυθεί η Σοβιετική Ένωση, ο Μπιλ Κλίντον μόλις είχε εκλεγεί και ξεκίναγε τη θητεία του, η οικονομία πήγαινε περίφημα και η ίδια η χώρα απολάμβανε τις δάφνες της νίκης του ψυχρού πολέμου και διαμόρφωνε σιγά σιγά το νέο κόσμο της παγκοσμιοποίησης και της υψηλής τεχνολογίας στα μέτρα της.

Στη Βοστώνη συνέρρεαν φοιτητές απ όλο τον κόσμο. Οι Κινέζοι φοιτητές, τότε μας έκαναν εντύπωση, ατέλειωτες ώρες στις βιβλιοθήκες, με σκοπό να γυρίσουν στην πατρίδα τους να την κάνουν ισχυρή (όπως και έγινε). Οι Τούρκοι γείτονές μας έστελναν τα παιδιά της ελίτ αλλά και ταλαντούχα παιδιά με υποτροφίες να σπουδάσουν και να φτιάξουν κι εκείνοι τη χώρα τους (όπως και έγινε). Στο τμήμα διεθνών σχέσεων, είχα συμφοιτές, από χώρες της Ν. Αμερικής, τη Ρωσία, την Ιαπωνία και την Ευρώπη που όλοι παρακολουθούσαμε την διαμόρφωση του νέου κόσμου από την μόνη πλέον υπερδύναμη.

Στη Βοστώνη βέβαια πήραμε και μαθήματα αμερικανικής ιστορίας, αφού από εκεί ξεκίνησε η αμερικανική επανάσταση, (οι πρώτες μάχες έγιναν στο Λέξινγτον, στο Κόνκορντ, στο Μπάνκερ Χιλι το 1775) ενάντια στην Βρετανική κατοχή. Το κόμμα του τσαγιού/Tea party αρνούμενο τους δυσβάστακτους φόρους πέταγε από τα πλοία τα αγγλικά φορτία τσαγιού. Το μονοπάτι της Ελευθερίας/Freedom Trail, το σπίτι του Φραγκλίνου και οι επαναστατικές ζυμώσεις από το κόμμα των πατριωτών (Patriots) ενάντια στην αγγλική κατοχή έγιναν εκεί με τον πόθο της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας. Η ομάδα αμερ. ποδοσφαίρου, της Βοστώνης φέρει το όνομά τους «The Patriots». Στους Αμερικάνους η έννοια της Ελευθερίας (Freedom και Liberty) είναι πολύ βαθιά ριζωμένη όπως και η ανεξαρτησία (Independence).

Εκεί λοιπόν που η Αμερική (για να επιστρέψουμε στον 21^ο αιώνα) διαμόρφωνε στα μέτρα της την παγκόσμια κυριαρχία έρχεται η 11^η Σεπτεμβρίου του 2001 και η επίθεση στους δίδυμους πύργους να μας δείξει ότι δεν ήταν και τόσο άτρωτη τελικά. Ακολούθησαν οι αιματηροί πόλεμοι και πολυέξοδοι στο Αφγανιστάν και τη Μ. Ανατολή, που στο τέλος μάλλον, έγιναν μπούμπεραγκ για τις ΗΠΑ. Η οικονομική κρίση του 2008 με τη Λήμαν Μπράδερς ταρακούνησε το σύστημα και ακολούθησε μια ήρεμη σχετικά οκταετία Ομπάμα για να ακολουθήσει η τετραετία Τραμπ. Μόνο που ο κόσμος δεν είναι ο ίδιος πλέον και η Αμερική δεν είναι ίδια.

Το αμερικάνικο όνειρο της μοναδικότητας και της παγκόσμιας κυριαρχίας δεν υπάρχει πλέον και μια νέα ιστορική φάση ανοίγεται για τις ΗΠΑ με συνέπειες φυσικά για όλο τον πλανήτη.

Σοκαρισμένος όλος ο πλανήτης δεν μπορούσε να πιστέψει αυτά που έβλεπε στα μάτια του με τις εικόνες που έρχονταν κατευθείαν από την καρδιά της αμερικανικής δημοκρατίας το Κογκρέσο στην Ουάσιγκτον το βράδυ των Θεοφανείων. Μια άλλη Αμερική ξημερώνει σε κατάσταση σοκ, βαθιά διχασμένη και πολωμένη που καλείται να «μαζέψει τα κομμάτια της», να τα ενώσει (αν τα καταφέρει) και να πορευθεί.

Στις τελευταίες εκλογές η Αμερική αναμετρήθηκε με τον διχασμένο εαυτό της. Για τον πολύ κόσμο, κυρίως στο εξωτερικό, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τις ανισότητες που επικρατούν σε οικονομικό, φυλετικό, ταξικό, κοινωνικό, πολιτισμικό, θρησκευτικό και μορφωτικό επίπεδο. Οι διαφορές είναι και γεωγραφικές αφού υπάρχει μεγάλο χάσμα μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών, μεγάλων πόλεων και μικρών κοινοτήτων. Σε πολιτικό επίπεδο έχουμε μια πρωτοφανή σύγκρουση, μοναδική στην ιστορία, εν ενεργεία προέδρου με το νομοθετικό σώμα και αποκορύφωμα την εισβολή οπαδών του στο Κογκρέσσο και την άρνηση της ήττας του. Η επόμενη μέρα βρίσκει την Αμερική βαθιά πληγωμένη και θα πρέπει ο νέος πρόεδρος και η Βουλή με τη Γερουσία ( που ελέγχονται όλα από τους Δημοκρατικούς) να ενώσουν τη χώρα. Ευθύνη μεγάλη θα έχουν και για την πορεία της Αμερικής τα συστημικά ΜΜΕ, οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, και οι μεγάλες εταιρείες. Η διαχείριση της πανδημίας και η οικονομία (με δημόσιο χρέος 28 τρις δολ!!) θα καθορίσουν επίσης τις εσωτερικές εξελίξεις.

Σε διεθνές επίπεδο, ο κόσμος δεν είναι ο ίδιος όπως τον άφησε ο Ομπάμα το 2016 και ο Τράμπ το 2020. Η Κίνα έχει γιγαντωθεί, η Ρωσία δείχνει ισχυρότερη, ενώ η Ευρώπη πορεύεται χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο και χωρίς σοβαρή γεωπολιτική επιρροή προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις άλλες μεγάλες δυνάμεις και στα συμφέροντα των 27 μελών της.

Στην παγκόσμια ιστορία η ακμή ακολουθείται από την παρακμή, οι μεγάλες δυνάμεις και αυτοκρατορίες συνήθως πέφτουν από μέσα και όλα κάνουν τον κύκλο τους. Απομένει να δούμε που θα οδηγήσει η νέα φάση της ιστορίας την Αμερική και τον κόσμο τον ίδιο. Έχουν έρθει τα πάνω κάτω όπως ήταν ο τίτλος του τραγουδιού « «The world turned upside down» που έπαιξε η μπάντα όταν παραδόθηκαν οι Βρετανοί στα στρατεύματα του στρατηγού Ουάσιγκτον, to 1781 στο Γιορκ Τάουν της Βιρτζίνια, σηματοδοτώντας το τέλος του πολέμου και την ίδρυση του κράτους των ΗΠΑ.

Πολιτικός Επιστήμων-διεθνολόγος, ΜΑ παν/μιου Northeastern Βοστώνης

ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΑΟΥΔΙΚΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ-ΚΑΤΑΡ ΜΙΑ ΘΕΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΕΞΕΛΙΞΗ

Από

anixneuseis

January 11, 2021

του Στέφανου Καραβίδα.

Στο άκουσμα της προαναγγελθείσης εδώ και καιρό εξέλιξης, επικράτησε μία αρχική αμηχανία στην ελληνική δημοσιογραφική κοινότητα όπως και σε μερίδα των Ελλήνων αναλυτών. Δεν έλειψαν από τις πρώτες ώρες, τοποθετήσεις σύμφωνα με τις οποίες η εν λόγω εξέλιξη αποδυναμώνει τη θέση της Ελλάδας στην Εγγύς και τη Μέση Ανατολή, ενώ αντίστοιχα ενισχύεται η Τουρκία. Συνακόλουθα, έγινε αναπαραγωγή των σχεδόν διθυραμβικών δημοσιευμάτων των τουρκικών μέσων που ελέγχονται από το καθεστώς Ερντογάν, δείγμα του κλασικού ελληνικού ετεροπροσδιορισμού και των φοβικών συνδρόμων.

Η εξομάλυνση των σχέσεων των δύο κρατών, έρχεται να τερματίσει μία περίοδο τρεισήμισι ετών (5 Ιουνίου 2017- 5 Ιανουαρίου 2021) κατά την οποία η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Μπαχρέιν, η Αίγυπτος και μερικές ακόμη χώρες δορυφόροι, επέβαλαν σκληρές εμπορικές και διπλωματικές κυρώσεις στο Κατάρ. Προϋπόθεση για τη λήξη του αποκλεισμού, ήταν τα 13 σημεία, τα οποία ζητούσαν να ικανοποιήσει το Κατάρ. Σημαντικότερα αγκάθια, αποτέλεσαν η στάση που ακολούθησε το Κατάρ κατά την Αραβική Άνοιξη και η υποστήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας (χαρακτηρίζεται ως τρομοκρατική οργάνωση στον Κόλπο), η εχθρική προς τις πετρελαιομοναρχίες και το καθεστώς Σίσι «προπαγάνδα» του δημοσιογραφικού δικτύου Al JΑZEERA και τέλος, η παρουσία της τουρκικής στρατιωτικής βάσης και ο εναγκαλισμός του Κατάρ με το καθεστώς Ερντογάν, ο οποίος και φημολογείται ότι ηγείται της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Τα παραπάνω είναι σχετικά γνωστά όπως και η μεσολάβηση του γαμπρού του Προέδρου Τrump, Κushner, για την θετική έκβαση της υπόθεσης.

Η αρχική αίσθηση στον διεθνή τύπο και τους διεθνείς αναλυτές, ήταν ότι η εν λόγω εξέλιξη, όπως επιστεγάστηκε στην πρόσφατη σύνοδο του Gulf Cooperation Council (GCC) στην ιστορική πόλη Al-Ula της ΣΑ, αποτέλεσε νίκη του Κατάρ, δεδομένου ότι δεν έγινε ουσιαστική αναφορά στις 13 προϋποθέσεις που είχαν τεθεί. Όμως αυτό δεν μπορεί να είναι απόλυτα σωστό. Η νίκη αυτή είναι «Πύρρειος», καθώς και τα δύο κράτη κατά το διάστημα αυτό, υπέφεραν σοβαρά σε οικονομικό επίπεδο, ειδικά μάλιστα κατά την περίοδο της πανδημίας και των σοβαρών συνεπειών που προκάλεσε στα πετρελαιοπαραγωγά κράτη. Ή αποκατάσταση των σχέσεών τους, ήταν απλά θέμα χρόνου να συμβεί, ούτως ή άλλως για οικονομικούς λόγους. Τα ΗΑΕ μάλιστα, ήδη εδώ και 2 χρόνια, είχαν επιτρέψει τη διασύνδεση με τα λιμάνια του Κατάρ, με την προϋπόθεση οι μεταφορές να γίνονται αποκλειστικά με πλοία ξένων νηολογίων πλην ΗΑΕ και Κατάρ. Άξιο αναφοράς, ότι η μεγάλη QATAR AIRWAYS περιέκοψε τους προορισμούς που εξυπηρετούσε από 170 σε 100, ανακοίνωσε απώλειες 2 δις δολαρίων και προχώρησε σε απολύσεις μερικών χιλιάδων εργαζομένων, πέραν των σημαντικών περικοπών στη μισθοδοσία των υπολοίπων. Σύμφωνα με πληροφορίες, απολύθηκε το 30% από ένα σύνολο 32.000 υπαλλήλων!

Φυσικά, ο χρόνος της συμφωνίας δεν είναι άσχετος με τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στο ευρύτερο σύμπλοκο όχι απλά της Μέσης Ανατολής αλλά της Ευρασίας και τις γεωστρατηγικές επιδιώξεις τόσο των παικτών του Κόλπου αλλά και των περιφερειακών. Μεγάλος κερδισμένος από τον αποκλεισμό του Κατάρ ήταν το Ιράν, το οποίο άμεσα παραχώρησε επισιτιστική βοήθεια, τα λιμάνια και τον εναέριο χώρο του, με απότοκο τον Αύγουστο του 2017 να αποκαταστήσουν οι δύο χώρες πλήρεις διπλωματικές σχέσεις. Είναι σχετικά οξύμωρο να χρεώνεται η διακυβέρνηση Τrump την αποκλιμάκωση ως μία τελευταία διπλωματική επιτυχία, πριν να παραδώσει σκυτάλη, δεδομένου ότι συναίνεσε στον αποκλεισμό του Κατάρ. Είναι απόλυτα λογικό για τη σαουδαραβική ηγεσία να επιθυμεί να κλείσει ένα σημαντικό ζήτημα, πριν την έλευση της διακυβέρνησης Biden, δεδομένης της πιθανής αλλαγής πολιτικής των ΗΠΑ στο θέμα των πυρηνικών του Ιράν και της προοπτικής δημιουργίας συνασπισμού του σουνιτικού αραβικού κόσμου με το Ισραήλ, εναντίον του Ιράν. Δε θα πρέπει να μας διαφεύγει και η εκπεφρασμένη αποδοκιμασία του Biden για τις πρακτικές του σαουδάραβα πρίγκιπα (de facto ηγέτη του Βασιλείου) Salman(ΜΒS), στην υπόθεση της δολοφονίας Κασόγκι.

Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα σύμφωνα και με έγκυρους αναλυτές του εξωτερικού, ίσως είναι αυτή που μετέφερε στο ελληνικό κοινό σε πρόσφατη αναφορά του ο Σάββας Καλεντερίδης, μεταφράζοντας το άρθρο του δημοσιογράφου Mehmet Ali Güller της φιλοκεμαλικής Cumhuriyet. Σύμφωνα με το άρθρο, η «Συμφωνία του Αβραάμ», πτυχή της οποίας είναι η συμφωνία Κατάρ-Σαουδικής Αραβίας, πέραν της δημιουργίας αντι-Ιράν άξονα, κύριο σκοπό έχει τη διασύνδεση των ενεργειακών κοιτασμάτων του Κατάρ και των άλλων χωρών του Κόλπου με αυτά της ανατολικής Μεσογείου. Με δεδομένο ότι τα τελευταία δεν είναι αρκετά για την πολυπόθητη ενεργειακή αυτονόμηση της Ευρώπης από τη Ρωσία, το Ισραήλ θα μετατραπεί σε ενεργειακό κόμβο, συνδέοντας τα κοιτάσματα του κόλπου με τον διεθνή Οργανισμό(πλέον) EAST MED GAS, στον οποίο πρόσφατα εντάχθηκαν σε ρόλο παρατηρητή και τα ΗΑΕ. Με τον τρόπο αυτό, η «δυτική γεωπολιτική αρχιτεκτονική» αποδυναμώνει τόσο τη Ρωσία, τελειώνοντας το μονοπώλιο της στην Ευρώπη, όσο κυρίως την Κίνα, στην οποία αποστερεί την πρόσβαση σε μία τόσο σημαντική πηγή ενεργειακών πόρων.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι η Κίνα εκμεταλλεύτηκε τις χαμηλές τιμές στην αγορά υδρογονανθράκων λόγω covid-19 και «στόκαρε» από πέρυσι τα αποθέματά της για όλο το 2021, προμηθευόμενη πετρελαιοειδή από τον Κόλπο και κυρίως από τη Σαουδική Αραβία. Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να βάλουμε στο κάδρο, το ευρύτερο υπερσύμπλοκο μεταξύ της Μέσης Ανατολής και του Ινδοπακιστανικού χώρου, διότι στις εξελίξεις στην ινδοπακιστανική υποήπειρο, εμπλέκεται η Κίνα και συνεπώς επηρεάζεται άμεσα η γεωπολιτική κατάσταση αλλά και οι γεωστρατηγικές επιδιώξεις από τον Περσικό, μέχρι τη Μεσόγειο.

H Κίνα αναμείχθηκε ενεργά σε μία όχι πολύ γνωστή διαμάχη στην Ελλάδα, μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Οι δύο χώρες από στενοί σύμμαχοι, τα τελευταία 2 χρόνια έχουν δει τις σχέσεις τους να βρίσκονται στο Ναδίρ. Αν και το θέμα έχει πολλές προεκτάσεις, θα μπορούσε να αναφερθεί ότι σημαντικό αγκάθι αποτελούν οι σχέσεις του Πακιστάν με το καθεστώς Ερντογάν, τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και το Ιράν. Το Δεκέμβρη του 2019, το Πακιστάν είχε προσκληθεί από τη Μαλαισία στη Διάσκεψη της Κουάλα Λουμπούρ μαζί με την Τουρκία και το Ιράν. Σκοπός της διάσκεψης ήταν η δημιουργία ενός ισλαμικού μπλοκ εκτός του OIC(Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας) όπου την πρωτοκαθεδρία έχει η Σαουδική Αραβία. Κατόπιν σφοδρών πιέσεων και απειλών για οικονομικά μέτρα από την τελευταία, το Πακιστάν ταπεινώθηκε ματαιώνοντας τη συμμετοχή του, όπως επίσημα έκανε γνωστό αργότερα, ο υπουργός εξωτερικών του Πακιστάν. Η Σαουδική Αραβία επίσης και ο ΟΙC ακολούθως, αρνήθηκαν να καταδικάζουν την Ινδία στην πρόσφατη κρίση του Κασμίρ. Ο Πακιστανός υπουργός εξωτερικών απείλησε να οργανώσει ισλαμική σύνοδο για το Κασμίρ εκτός ΟΙC και η ρήξη επήλθε. Η Σαουδική Αραβία απαίτησε την επιστροφή του χαμηλότοκου δανείου των 3 δις Δολαρίων που έδωσε στο Πακιστάν κατά τη νομισματική κρίση του 2018 και σταμάτησε να εκδίδει βίζες για Πακιστανούς υπηκόους. Ταυτόχρονα, τα ΗΑΕ για «επιδημιολογικούς» λόγους, πάγωσαν την έκδοση βίζας για υπηκόους 13 χωρών, μεταξύ των οποίων και του Πακιστάν. Παράλληλα, ανακοίνωσαν ότι επιδιώκουν την αύξηση του εργατικού δυναμικού από την Ινδία, παρόλο που τα επιδημιολογικά δεδομένα εκεί ήταν χειρότερα. Σημειώνεται ότι στην Σαουδική Αραβία εργάζονται περισσότερο από ένα εκατομμύριο Πακιστανοί πολίτες, ενώ στα ΗΑΕ προσεγγίζουν το ενάμιση εκατομμύριο. Τα εμβάσματα των Πακιστανών εργατών από τις δύο αραβικές χώρες προς το Πακιστάν, υπολογίζονται σε 10 δις (!) δολάρια, ποσό υπέρογκο για την ασθμαίνουσα οικονομία του Πακιστάν. Το σημαντικό ωστόσο σε αυτή τη διένεξη, είναι ότι η Κίνα συνέδραμε το Πακιστάν στην αποπληρωμή του δανείου, με την τρίτη και τελευταία δόση να αποπληρώνεται σε λίγες εβδομάδες. Το Πακιστάν έχει επίσης ανακοινώσει ότι επιδιώκει τη συνεργασία με το Ιράν στα πλαίσια του κινεζικού προγράμματος ΒRI(Belt and Road Initiative). Αντιτίθεται δε σθεναρά στην αποκατάσταση διπλωματικών σχέσεων με το Ισραήλ, που προχώρησαν πρόσφατα αρκετές μουσουλμανικές χώρες και στηρίζει οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Στην περίπτωση που ο οικονομικός στραγγαλισμός του Πακιστάν από τα δύο πετρελαιοπαραγωγά κράτη συνεχιστεί και δεν αποδειχθεί αρκετός ο εναγκαλισμός με την Κίνα, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί απίθανη μία στροφή του Πακιστάν. Η αλλαγή πολιτικής θα αφορά τη σταδιακή απαγκίστρωσή, του από το πλευρό της Τουρκίας και του ισλαμιστικών οργανώσεων, ενδεχόμενο που θα αποτελέσει ακόμη ένα πλήγμα για την Τουρκία, η οποία σταθερά απομονώνεται.

Όλα τα παραπάνω, κάνουν προφανές ότι η διαμορφούμενη κατάσταση δεν είναι τόσο ευνοϊκή για την Τουρκία. Κάθε άλλο! Έχει δημιουργηθεί ένας σαφής γεωπολιτικός άξονας που ξεκινά από τη Γαλλία και μέσω Ελλάδας, Κύπρου,Ισραήλ, Αιγύπτου, Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ, καταλήγει στην Ινδία. Από την άλλη, στην πλευρά του κακού, ο άξονας που επιχειρεί να εκμεταλλευτεί η Κίνα και η Ρωσία εμβόλιμα, ξεκινά από τη Γερμανία και μέσω του διπόλου Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν, συνεχίζει προς Ιράν (παρά τα διμερή ζητήματα με το δίπολο), Πακιστάν, φτάνοντας στον Ειρηνικό και τη Μαλαισία. Η Τουρκία έχει διαλέξει στρατόπεδο και συμμάχους και δε θα είναι τόσο εύκολο να κάνει τη «κυβίστηση». Η έλευση Biden και η επιστροφή σε μία κατά Spykman–Mackinder, πιο ψυχροπολεμική και συμβατική οπτική της Γεωπολιτικής, δε θα της επιτρέπει να λειτουργεί ως εκκρεμές και «εταίρα της Γεωπολιτικής» αλλάζοντας διαρκώς «εραστές». Θα πρέπει να διαλέξει είτε τον «Θείο Σαμ» είτε τη «Ρωσική Αρκούδα» και τότε απλά, ο χαμένος θα της στείλει τον λογαριασμό.

Σε σχέση με τον Περσικό Κόλπο, μέλλει να δούμε κατά πόσο αυτή η εξομάλυνση θα έχει αποτέλεσμα, διάρκεια και κυρίως βάθος. Ήδη η QATAR AIRWAYS, εκτέλεσε στις 7 Ιανουαρίου την πρώτη πτήση της πάνω από τον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας με προορισμό το Γιοχάνεσμπουργκ. Θα ήταν αρκετά δύσκολο για το Κατάρ για λόγους γοήτρου και με δεδομένο ότι κατάφερε να αντέξει τον αποκλεισμό, να αποδεχόταν επίσημα την ικανοποίηση των 13 προϋποθέσεων που του έθεσαν για την άρση του. Ωστόσο, είναι δεδομένο ότι εάν δε θέλει να επιστρέψει στην πρότερη κατάσταση ή και σε ακόμη χειρότερη, θα υποχρεωθεί να απαγκιστρωθεί σταδιακά από την έως τώρα ακαμψία του και θα ικανοποιήσει έως ένα βαθμό, αρκετά από τα ζητήματα που ενοχλούσαν τις πετρελαιομοναρχίες και το καθεστώς Σίσι. Απότοκο αυτού, θα είναι η αποδυνάμωση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας εντός του Κατάρ και ο πιθανός εξαναγκασμός της να αποσύρει μερικώς ή και εν συνόλω το δίκτυό της. Κάτι τέτοιο θα είναι βεβαίως αρνητικό για τον φημολογούμενο ως ηγέτη της Ερντογάν και το καθεστώς του.

Η Τουρκία όπως και με τους υπόλοιπους Άραβες, δε διαθέτει συνεκτικά στοιχεία με το Κατάρ, πέραν των κοινών συμφερόντων τα οποία «έδεσαν» τη δεδομένη στιγμή. Το Κατάρ χρειάστηκε εγγυητή της ασφάλειάς του και επισιτιστική βοήθεια και η Τουρκία ζεστό χρήμα για να στηρίξει την παραπαίουσα λίρα. Κατά τα λοιπά, οι Τουρκία με βάση το Οθωμανικό της παρελθόν είναι μισητή στους Άραβες, ενώ δεν πρόκειται να γίνει ποτέ αποδεκτή η προσπάθεια της να εμφανιστεί ως η ηγέτιδα του μουσουλμανικού κόσμου, στα πλαίσια του ερντογανικού οράματος για ανασύσταση του Θεσμού του Χαλιφάτου, που κατήργησε ο Κεμάλ το 1924. Παρά τον κλειστό έλεγχο που ασκεί η καταριανή μοναρχία στον τύπο, είναι γνωστή η απέχθεια στην κοινωνία του Κατάρ για τους Τούρκους στρατιωτικούς της τουρκικής αποστολής και την συμπεριφορά τους. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό όπου Τούρκος αξιωματικός σκότωσε στρατηγό του Κατάρ, ενώ μέλη της βασιλικής οικογένειας που έχουν έρθει σε ρήξη με τον Εμίρη, αναφέρονται στη δυσαρέσκεια του γηγενούς πληθυσμού σε μέσα του εξωτερικού. Αντίστοιχα, στην Τουρκία υπάρχει δυσαρέσκεια για την εξαγορά σημαντικής κρατικής περιουσίας, «bir para» από το Κατάρ. Εν ολίγοις, οι σχέσεις των κρατών όπως εύκολα αναπτύσσονται, έτσι και εύκολα, φθίνουν.

Από την άλλη, το γεγονός ότι το Κατάρ ομαλοποίησε τις σχέσεις του με τη Σαουδική Αραβία, δε σημαίνει ότι αυτό αυτοδίκαια θα συμπαρασύρει και τον πάτρωνά του την Τουρκία. Προκαλεί εντύπωση η ευκολία με την οποία ανακυκλώθηκε αυτή η «εκτίμηση». Και αν για τους Τούρκους αναλυτές συνιστά «σφάλμα προσδοκίας», για τους δικούς μας αποτελεί δείγμα ευνουχισμένης και ηττοπαθούς σκέψης. Ο διάδοχος πρίγκηπας και de facto κυβερνήτης της Σαουδικής Αραβίας ΜΒS, με την ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία του, θα ήταν πολύ δύσκολο να καταδεχτεί να συνομιλήσει με τον Ερντογάν, μετά τα όσα συνέβησαν στην υπόθεση Κασόγκι και την επίμονη προσπάθεια του καθεστώτος Ερντογάν να τον εκθέσει. Ακολούθως, η στενότατη σχέση της Τουρκίας με το Πακιστάν και η προσπάθεια απαξίωσης του ΟIC, όπως αναλύθηκε, δημιουργούν ένα ακόμη εμπόδιο. Η Σαουδική Αραβία δε δίστασε, με τον πλέον άκομψο διπλωματικά τρόπο, να τιμωρήσει το Πακιστάν για την απείθειά του και δεν υπάρχει κανένας λόγος να «συγχωρέσει» την Τουρκία, από τη στιγμή που ο στενός της σύμμαχος προσεταιρίζεται το Ιράν και την Κίνα. Εδώ «κουμπώνει» και η αποστολή των ελληνικών PATRIOT στη Σαουδική Αραβία, με την οποία η Ελλάδα επιχειρεί να «δέσει» και να δεσμεύσει μακροπρόθεσμα την αραβική χώρα στη διαμορφούμενη συμμαχία. Η απόφαση για την αποστολή τους η οποία υπό το πρίσμα της έντασης με την Τουρκία εύλογα μοιάζει παράλογη, εντάσσεται σε μία ευρύτερη στρατηγική στρατιωτικής διπλωματίας στην οποία θα αναφερθούμε στη συνέχεια.

Αναφορικά με τα ΗΑΕ, είναι γνωστή η αντιπαλότητα ή και το μίσος μεταξύ των ΗΑΕ και του Κατάρ. Η αντιπαλότητα ανάμεσα στους δύο Οίκους, των Νahyan του Αμπού Ντάμπι και των Thani του Κατάρ,πηγαίνει πίσω στον 19ο αιώνα. Οι Εμιράτι δεν ξεχνούν ότι την τελευταία στιγμή το Κατάρ αρνήθηκε να συμμετάσχει στην Ομοσπονδία των 7 Εμιράτων το 1971, ακολουθώντας πορεία αυτόνομη ή ότι το Κατάρ τους κατηγόρησε για υποκίνηση πραξικοπήματος το 1996, εναντίον του πατέρα του σημερινού Εμίρη. Χαρακτηριστικά στα ΗΑΕ, το Κατάρ και οι Καταριανοί δεν αναφέρονται καν ως λέξεις. Είναι «οι άλλοι». Είναι γνωστή επίσης, η αντιπαράθεσή τους σε διάφορες εστίες αστάθειας στον αραβικό κόσμο και την Αφρική, με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση της Λιβύης και την εκατέρωθεν υποστήριξη των δύο αντιμαχόμενων πλευρών. Καθώς τα ΗΑΕ εμφανίζονται ως ο χαμένος της υπόθεσης, εκτιμάται ότι θα επιχειρήσουν να υπερτονίσουν το ρόλο τους στην περιοχή ως μία «μεσαία δύναμη» με ισχυρή οικονομία και αντιπαραβάλλοντας ικανότατες ένοπλες δυνάμεις έναντι του Ιράν. Στα πλαίσια αυτά, θα προβάλλουν τη διπλωματική τους ισχύ και τις συμμαχίες τους, στην προσπάθειά τους να υποσκελίσουν το Κατάρ, στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στον περσικό κόλπο, κάτι που φυσικά είναι υπέρ των ελληνικών συμφερόντων. Η «μικρή Σπάρτη» κατά το Στρατηγό James Mattis, πρώην υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, θα αποτελέσει τον «βατήρα» της πολυδιάστατης ελληνικής παρουσίας στην περιοχή.

Ανοίγοντας εδώ μία παρένθεση, η αμυντική συμφωνία με τα ΗΑΕ δεν έχει εκτιμηθεί όσο πρέπει από τους Έλληνες αναλυτές. Συχνά μάλιστα συγκρίνεται αναιτίως με τη «δυνητική» συμφωνία με τη Γαλλία, με τρόπο άκομψο και εσφαλμένο. Η Γαλλία είναι η μοναδική πυρηνική δύναμη της Ε.Ε και με αυξημένο ειδικό βάρος. Μία πιθανή ή δυνητική συμφωνία με μία χώρα όπως η Γαλλία, θα προκαλέσει –και έχει ήδη προκαλέσει– την αντίδραση άλλων μεγάλων δυνάμεων, οι οποίες θα επιχειρήσουν να την τορπιλίσουν(με μεγάλη επιτυχία έως τώρα). Από την άλλη, όντας μέλος του ΝΑΤΟ, όπως και η Τουρκία, πολύ δύσκολα θα μπορέσει να παράσχει την πολυπόθητη «αμυντική συνδρομή» που με περίσσια ευκολία αναφέρεται ως μία «ευκόλως διαθέσιμη επιλογή, την οποία εμείς δεν αξιοποιούμε». Από την άλλη, έχουμε μία χώρα όπως τα Εμιράτα που πλασάρεται ως «μεσαία δύναμη». Μπορούμε μαζί, να προχωρήσουμε σε πολυεπίπεδη συνεργασία χωρίς αντιδράσεις από μεγάλους παίχτες. Σημείο κλειδί σε επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο, είναι η ομοιογένεια και η συμβατότητα που έχουμε σε σημαντικά οπλικά συστήματα. Αεροσκάφη F-16, MIRAGE-2000, αντιαεροπορικά PATRIOT, ελικόπτερα APACHE, CHINOOK, μαζί με τα όπλα τους, βρίσκονται στα οπλοστάσια και των δύο χωρών. Ίσως, σε περίπτωση ελληνοτουρκικού πολέμου να μη δούμε εμιρατιανά αεροσκάφη στο πλευρό μας. Θα δούμε όμως πιθανότατα τα όπλα τους και ποσότητες ανταλλακτικών. Ενδεικτικά, ΑΙΜ-120 AMRAAM, AIM-9 SIDEWINDER, MICA, AGM-88 HARM, AGM-65 MAVERICK, AGM-114 HELLFIRE, ακόμη και AGM-84 HARPOON(μετά λόγου γνώσεως το τελευταίο). Είναι πολύ πιθανό μάλιστα να μας συνδράμουν με αεροσκάφος εναέριου ανεφοδιασμού ΜRTT(A330), καλύπτοντας το ελληνικό κενό. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η «μικρή Σπάρτη» υπό τη στιβαρή ηγεσία του Μοhamed Bin Zayed(ΜΒΖ), διαδόχου πρίγκιπα του Αμπού Ντάμπι, ΠΡΑΤΤΕΙ και ΕΝΕΡΓΕΙ. Προς επίρρωση των παραπάνω, σε όλες τις εστίες αστάθειας του αραβικού κόσμου επίσημα ή και ανεπίσημα, δε διστάζουν να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους και τα μέσα τους, για την επίτευξη των στόχων τους, δίχως φοβικά σύνδρομα και διστακτικότητά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η περίπτωση της Λιβύης τόσο με την ανοιχτή στήριξη στο Khalifa Haftar, που με καθυστέρηση «ανακαλύψαμε» στην Ελλάδα, όσο και με τις φημολογούμενες εμπλοκές τουρκικών στόχων. Αν κάποιος πολεμάει σήμερα και «ματώνει» το καθεστώς Ερντογάν πραγματικά, δεν είναι άλλος από τα ΗΑΕ.

Ο ίδιος άλλωστε ο Ερντογάν έχει κατηγορήσει τον ΜΒΖ προσωπικά για το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Τα ΗΑΕ έχουν κηρύξει ανένδοτο αγώνα εναντίον της Μουσουλμανικής Αδελφότητας και του «κηδεμόνα» της Ερντογάν, τον οποίο πρέπει να εκμεταλλευτεί και να κεφαλαιοποιήσει προς όφελός της η Ελλάδα. Αμέσως μετά την πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΗΑΕ και Ισραήλ (Λευκός Οίκος 15 Σεπτεμβρίου 2020), υπήρξαν φήμες για προσπάθεια υποκίνησης ταραχών από μεμονωμένα στοιχεία της Αδελφότητας, στη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, που καταπνίγηκαν πριν ακόμη την εκδήλωσή τους από τις υπηρεσίες ασφαλείας. Οι σχέσεις με το Ισραήλ ήρθαν για να μείνουν και μάλιστα ανεπίσημα, υπήρχαν εδώ και καιρό στον τομέα της ασφάλειας (αναβληθείσα ΕΧΡΟ 2020 DUBAI). Οι δύο χώρες με άλματα στην κυριολεξία αναπτύσσουν τη συνεργασία τους στους τομείς της ασφάλειας, του εμπορίου και του τουρισμού, με το Ντουμπάι να έχει ήδη, παρά την πανδημία, δεχθεί πλήθος Ισραηλινών τουριστών.

Επόμενο σημείο, οι σχέσεις του Ισραήλ με το Κατάρ και η προοπτική ομαλοποίησής τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα δύο κράτη, εδώ και χρόνια έχουν μία μορφή συνεργασίας, καθώς το Κατάρ με την άδεια του Ισραήλ, έχει δαπανήσει τεράστια ποσά για τη σταθεροποίηση της Λωρίδας της Γάζας. Ωστόσο, μέχρι να δούμε την πλήρη ομαλοποίηση των σχέσεών τους, υπάρχουν πολλά αγκάθια. Το Κατάρ όπως αναφέρθηκε, έχει στενούς δεσμούς με τον Ερντογάν ο οποίος διακηρυγμένο στόχο έχει «την απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ», φιλοξενεί τουρκική στρατιωτική βάση, χρηματοδοτεί το δίκτυο AL JAZEERA, το οποίο εκφράζει αντιαμερικανικές και κυρίως αντιισραηλινές θέσεις, υποθάλπει και στηρίζει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και ακόμη περισσότερο, τη Χαμάς και σιωπηλώς τη Χεζμπολάχ. Ακόμη, έχει δώσει καταφύγιο στον Azmi Bishara, Ισραηλινό ακαδημαϊκό αραβικής καταγωγής και επί σειρά ετών μέλος του ισραηλινού κοινοβουλίου, ο οποίος κατηγορήθηκε για κατασκοπεία υπέρ της Χεζμπολάχ, κατά τον πόλεμο του Λιβάνου το 2006. Τέλος, κάλυψε το υπέρογκο ποσό της νομικής κάλυψης, της προσφυγής της Παλαιστινιακής Αρχής εναντίον του κράτους του Ισραήλ, στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, για εγκλήματα πολέμου εναντίον των Παλαιστινίων.

Γίνεται αντιληπτό ότι στο μεγάλο σχέδιο για τη Μέση Ανατολή υπάρχουν πολλά εμπόδια που πρέπει να παρακαμφθούν και η ομαλοποίηση των σχέσεων των κρατών δεν είναι μόνο ζήτημα αλλαγής πολιτικής γραμμής. Σε αυτά τα πλαίσια, το Κατάρ οφείλει να αλλάξει δραματικά την πολιτική του εάν επιθυμεί να γίνει μέρος του σχεδιασμού και να αποφύγει το γεωπολιτικό ή ακόμη και πολιτικό του αφανισμό, στην περίπτωση που διολισθήσει στις πολιτικές του προσφάτου παρελθόντος. Διότι τότε, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρει συμπαραστάτες. Όπως οι υπόλοιποι σημαντικοί δρώντες του αραβικού κόσμου, έτσι και το Κατάρ, μοιραία θα αναγκαστεί να επαναπροσδιορίσει τη σχέση του με το Ισραήλ, ως κομβικού παράγοντα της νέας αρχιτεκτονικής της Εγγύς και Μέσης Ανατολής. Η διαφαινόμενη και λογική λοιπόν στροφή του Κατάρ, θα αποδυναμώσει μοιραία τη θέση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, της Χαμάς και συνεπακόλουθα του κοινού υποστηρικτή τους της Τουρκίας, προοπτικής θετικής για τα ελληνικά συμφέροντα.

Η Τουρκία λοιπόν, πέρα από τους αρχικούς διθυράμβους φαίνεται να αναδεικνύεται στον μεγάλο χαμένο και παρία της περιοχής. Τα επικοινωνιακά ανοίγματα του Ερντογάν προς το Ισραήλ, ακόμη και τα πληρωμένα μέσω πρόσφατων δημοσιευμάτων από φιλικά(κατόπιν πληρωμής) think tank του Ισραήλ, δεν έχουν αντίκτυπο. Τα γεγονότα του Μαβί Μαρμαρά, η ισλαμιστική ατζέντα τους Ερντογάν, η υπόθαλψη της Χαμάς και της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, η εκπεφρασμένη βούληση του για απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ ως νέος Σαλαδίνος, δεν μπορούν να αγνοηθούν, ειδικά όσο ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου και το σύστημά του, έχουν την εξουσία. Ακόμη όμως και σε περίπτωση πολιτικής αλλαγής, τόσο στο Ισραήλ, όσο και στην Τουρκία τα πράγματα δε θα είναι καθόλου εύκολα. Και εδώ έρχεται η αφυπνισθείσα προσφάτως ελληνική εξωτερική πολιτική. Η Ελλάδα μέσω του Οργανισμού ΕAST MED και της στενής στρατιωτικής συνεργασίας που έχει αναπτύξει με το Ισραήλ τα τελευταία χρόνια, επιχειρεί να «δέσει» και να δεσμεύσει(όπως αναφέραμε και για τη Σαουδική Αραβία) μακροπρόθεσμα το Ισραήλ, στο νεοδιαμορφωθέντα άξονα που αναφέραμε. Στο επίπεδο της στρατιωτικής συνεργασίας μετά την αρχική αμηχανία, οι δύο χώρες ανέπτυξαν στενότατη συνεργασία, ειδικά τον αεροπορικό τομέα και αυτού των πληροφοριών. Οι συχνές κοινές αεροπορικές ασκήσεις (ΗΝΙΟΧΟΣ, BLUE FLAG) έχουν ανοίξει το δρόμο για σύσφιξη σχέσεων και σε πολλά άλλα πεδία πλην του στρατιωτικού. Ο γράφων έχοντας την ευκαιρία να συμμετέχει σε αυτές τις ασκήσεις, συνοδεύοντας ισραηλινούς σχηματισμούς άνωθεν της Λήμνου, του Άη Στράτη και της Μεγίστης, αντιλήφθηκε την εκτίμηση των Ισραηλινών προς τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις από πρώτο χέρι. Οι Ισραηλινοί μας «μέτρησαν», μας «ζύγισαν» και αντιλήφθηκαν ότι διαθέτουμε την Ισχύ αλλά και την ικανότητα, να τελειώσουμε την τουρκική απειλή σε 2 μέρες, όπως η ίδια η Ηγεσία τους ανέφερε. Επειδή λοιπόν διαθέτουν κουλτούρα ασφαλείας και είναι σοβαροί, έχουν «διαλέξει παίχτη». Το τελευταίο θα πρέπει να το καταλάβει και η φυγόστρατη εν πολλοίς πολιτική και ακαδημαϊκή ελίτ και η συν αυτοίς «συμμορία της ηττοπάθειας και του κατευνασμού». Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν δώσει στη χώρα ένα ουσιαστικό και βαρύ διπλωματικό κεφάλαιο προς αξιοποίηση.

Η Ελλάδα λοιπόν, έχει ήδη ή προτίθεται άμεσα να «χαρίσει» στο Ισραήλ σημαντικά προγράμματα, όπως η συντήρηση των C-130, η προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών, το «εθνικό τυφέκιο», σημαντικό κομμάτι της αμυντικής βιομηχανίας(ΕΛΒΟ, ΕΑΣ, Ναυπηγεία Ελευσίνας), την αγορά των περίφημων πυραύλων SPIKE NLOS και αρκετά επί μέρους προγράμματα. Κορωνίδα όλων είναι η πρόσφατη συμφωνία με την Ισραηλινή ΕLBIT για την αεροπορική εκπαίδευση των Ιπταμένων της Π.Α. Αν απομονώσουμε τις εν λόγω συμφωνίες από το ευρύτερο πλαίσιο, υπάρχουν πολλές και σοβαρές ενστάσεις για κρίσιμα ζητήματα σκοπιμότητας αλλά και εθνικής ασφάλειας γενικότερα. Δεν είναι αντικείμενο του άρθρου και δε θα αναλυθεί, ωστόσο με βάση την πρότερη υπηρεσιακή εμπειρία του γράφοντος, η Πολεμική Αεροπορία όφειλε να έχει ανεξάρτητη και αυτόνομη αεροπορική εκπαίδευση για πλείστους λόγους, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα. Για την πολυετή απαξίωση των μέσων και της Αεροπορικής Εκπαίδευσης στην Καλαμάτα και τη δραστική μείωση των εισακτέων στη Σχολή Ικάρων, υπάρχουν συγκεκριμένες ευθύνες, οι οποίες δεν έχουν αποδοθεί. Η Πολεμική Αεροπορία δεν έχει ανάγκη κανέναν και θα μπορούσε αυτόνομα να λειτουργήσει ακόμη και το Διεθνές Εκπαιδευτικό Κέντρο. Παρόλα αυτά, μετά την πρότερη αναγκαία επισήμανση, εάν προσπελάσουμε το επιχειρησιακό και τακτικό επίπεδο και τις όποιες λογικές επιφυλάξεις και προσεγγίσουμε το στρατηγικό επίπεδο και τη μεγάλη εικόνα, οι παραπάνω, καθαρά πολιτικές επιλογές έχουν εξήγηση. Η Ελλάδα με αξιοπιστία, δημιουργεί τα πειστήρια των προθέσεών της, για τη θεμελίωση μίας μακροπρόθεσμης και συμπαγούς, στρατηγικού επιπέδου συμμαχίας με το Ισραήλ, τα ΗΑΕ, τη Σαουδική Αραβία και οσονούπω την Ινδία, που δε θα κινδυνεύει από τα γραφικά και αναξιόπιστα «ανατολίτικα τσαλίμια» των νεοοθωμανών. Οι πολυεπίπεδες στρατιωτικές συνεργασίες εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχεδιασμό, όπου η στρατιωτική διπλωματία επιτέλους συμπορεύεται με τη συμβατική. Οι αμφιλεγόμενες για πολλούς(καλοπροαίρετους και κακοπροαίρετους) επιλογές που αναφέρθηκαν, σε σχέση με το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία, αποκτούν νόημα και μας βοηθούν να συνθέσουμε τη μεγάλη εικόνα.

Συμπερασματικά, η θέση της Τουρκίας είναι εξαιρετικά δυσχερής. Έχει κουράσει πολύ και για τις επιλογές της ηγεσίας αλλά και του λαού της, πλησιάζουν και τη Νέμεσις και η Τίσις. Όπως αναλύθηκε, σε όλα τα επιμέρους υποσύμπλοκα, υπάρχουν αρκετά γεγονότα και εκκρεμή ζητήματα που δεν μπορούν να δώσουν ελπίδες στο τουρκικό καθεστώς. Αναλύσεις που βασίζονται σε αναφορές δημοσιογραφικού τύπου δεν πρέπει να μας αποπροσανατολίζουν. Το δίπολο Τουρκίας-Πακιστάν έχει εξοβελιστεί σε όλη τη Μέση Ανατολή σε επίπεδο κρατικών δρώντων. Η εμπλοκή της Ινδίας, ως αντίβαρο στην προσπάθεια της Κίνας να αποκτήσει γεωπολιτική επιρροή και κέρδη στη Μέση Ανατολή εισχωρώντας διπλωματικά, στρατιωτικά και οικονομικά στο αναφερθέν δίπολο, δημιουργεί νέα δεδομένα. Το καθεστώς Ερντογάν βρίσκεται απομονωμένο με μόνους συνομιλητές πλην του Κατάρ και του Πακιστάν, εξτρεμιστικές οργανώσεις, σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή, ειδικά μετά την πιθανολογούμενη σταδιακή απαγκίστρωση του Κατάρ. Εάν μάλιστα συμβεί αυτό, το Κατάρ δύναται να χρησιμοποιηθεί ως «Δούρειος Ιππος», εντός της Τουρκίας με δεδομένη την οικονομική του διείσδυση!

Στα είκοσι σχεδόν χρόνια διακυβέρνησης, το καθεστώς Ερντογάν έχει μεταλλάξει την ούτως ή άλλως προσανατολισμένη προς την ανατολή τουρκική κοινωνία. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και εάν ο Ερντογάν αποχωρήσει από φυσικά ή πολιτικά αίτια, η επόμενη μέρα για την Τουρκία δε θα απέχει πολύ από τη σημερινή πραγματικότητα. Είναι σφάλμα προσδοκίας να αναμένουμε μία προς δυσμάς μεταστροφή, όχι απλά της Τουρκίας, αλλά της τουρκικής κοινωνίας. Εάν καταφέρει η νεοοθωμανική Τουρκία να αποφύγει ένα νέο «Ανατολικό Ζήτημα» και να παραμείνει συμπαγής, ο διάδοχος του Ερντογάν θα ακολουθήσει τον ίδιο προσανατολισμό, αποφεύγοντας ΟΜΩΣ τα λάθη και τις υπερβολές του. Για αυτό ας προσευχόμαστε, όπως αναφέρει ο ευπατρίδης Καθηγητής και Δάσκαλος της Γεωπολιτικής Ιωάννης Μάζης, «ο Θεός να μας κόβει μέρες και να δίνει του Ερντογάν χρόνια» έως ότου η «Γαλάζια Πατρίδα» φουσκώσει και πνίξει το καθεστώς του και τα έργα του.

Η Πατρίδα μας, πέραν των φλύαρων πολλές φορές διπλωματικών πρωτοβουλιών, προχωράει επιτέλους σε κινήσεις ουσίας, εκμεταλλευόμενη το γεωπολιτικό πυλώνα της Σκληρής Ισχύος, όπου για τους γνωρίζοντες τις στρατιωτικές ικανότητες της, πλεονεκτεί. Είναι οξύμωρο αλήθεια, οι ξένοι και οι αντίπαλοι της Ελλάδας να γνωρίζουν και να υπολογίζουν τις στρατιωτικές τις δυνατότητες στην πραγματική τους διάσταση, ενώ η εν Ελλάδι «συμμορία της ηττοπάθειας και του κατευνασμού», μέλη της οποίας είναι σημαντική μερίδα της ακαδημαϊκής και πολιτικής ελίτ, να τις υποτιμούν σκοπίμως. Το πρόβλημα για την Ελλάδα δεν είναι η πραγματική στρατιωτική της Ισχύς, διότι τέτοια διαθέτει και μάλιστα δυσανάλογα μεγάλη για το μέγεθός της, παρά την οικονομική κρίση. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι η Ελλάδα ΔΕΝ ΠΡΟΒΑΛΛΕΙ ΙΣΧΥ, ή ακριβέστερα προβάλλει κλάσμα της, καθοδηγούμενη από ετεροπροσδιορισμό και φοβικά σύνδρομα.

Η Ελλάδα βγαίνει από τον απομονωτισμό και τον αυτοπεριορισμό της και απλώνει τις γεωπολιτικές της ακτίνες πέρα από την Εγγύς Ανατολή, προς τη Μέση Ανατολή και τον Ινδικό Ωκεανό, ενώ αναδεικνύεται σε σημαίνοντα κόμβο της δυτικής αρχιτεκτονικής. Έχοντας τη κατάρα αλλά υπό προϋποθέσεις και την ευλογία να γειτνιάζει με την Τουρκία, υπερκαλύπτει τις προϋποθέσεις για να αναδειχθεί σε μία «μεσαία δύναμη». Πολύ περισσότερο, ιππεύοντας το άρμα της Ήπιας αυτή τη φορά Ισχύος και αξιοποιώντας μαζί με τις αρετές της Ελληνικής Διασποράς, την επιρροή του Ελληνικού Πολιτισμού και της Ορθοδοξίας, έχει τη δυνατότητα να αναδειχθεί σε ένα στιβαρό και φωτεινό γεωπολιτικό φάρο, γύρω από τον οποίο θα προσδιορίζονται οι υπόλοιποι δρώντες. Φορέας για την «αναβίωση του αρχαίου κάλλους», είναι το Εθνοκεντρικό και Πατριωτικό Όραμα για μία νέα «Μεγάλη Ιδέα», προσαρμοσμένη στη σημερινή πραγματικότητα, γύρω από την οποία θα συστρατευθούν οι Έλληνες ανά την Οικουμένη, αναδεικνύοντας τον Ελληνισμό σε πρωταγωνιστή.

*Επισμηναγός (Ι) ε.α Στέφανος Καραβίδας

Άμπου Ντάμπι 9/1/2021

Ο Στέφανος Καραβίδας είναι Επισμηναγός ε.α, πρώην Ιπτάμενος σε αεροσκάφη F-16. Τα τελευταία 2 χρόνια διαμένει μόνιμα και εργάζεται στο Άμπου Ντάμπι

ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ;

Από

anixneuseis

January 10, 2021

Παρακολούθησα την Παρασκευή την εξαιρετική εκπομπή “Φυσικά” του Σπύρου Κάνουρα στο πλαίσιο της διαδικτυακής τηλεόρασης AniXnefseis web tv για την Τεχνιτή Νοημοσύνη με τον εξαιρετικό επιστήμονα Νικόλαο Μαυρίδη.

Με πολύ καλές σπουδές ανά τον κόσμο ο κ. Μαυρίδης δραστηριοποιείται, τώρα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, κυρίως, αλλά και μερικές άλλες χώρες του κόλπου έχουν προσελκύσει τα τελευταία χρόνια έναν σημαντικό αριθμό Ελλήνων. Από αυτούς που έφυγαν λόγω της κρίσης αλλά και της αδυναμίας της Ελληνικής Πολιτείας να τους αξιοποιήσει. Αλλά είναι γνωστό πως ούτε οικονομική ανάπτυξη ούτε διασφάλιση της αξιοπρέπειας της χώρας είναι δυνατή αν δεν αξιοποιηθεί η σύγχρονη γνώση. Η επιστροφή τους είναι απολύτως αναγκαία.

Φοβάμαι πως ελάχιστα, και αυτά με την κλασική λογική του συγκεντρωτισμού, κάνει η χώρα προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η συζήτηση μου προκάλεσε μερικούς προβληματισμούς για το μέλλον αν και πρώτες σκέψεις είχα γράψει μετά την ανάγνωση σχετικών βιβλίων, όπως το Life 3 του Max Tagmark.

Θα αναφέρω, σήμερα, δύο από αυτούς.

Ο πρώτος είναι το μέλλον της εργασίας. Οι εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πολύ ταχύτερες από την προσαρμογή των κοινωνιών σε αυτές με αποτέλεσμα περιθωριοποίηση ευρέων στρωμάτων της κοινωνίας και αδυναμία τους να επιζήσουν. Το κίνημα που εξέφρασε ο Τράμπ αποτελείται κατά βάσιν απο τέτοιους ανθρώπους.

Ο δεύτερος είναι η επιταχυνόμενη ιδιωτικοποίηση των θεσμών παροχής υγείας και η αδυναμία μεγάλων στρωμάτων της κοινωνίας να ανταποκριθούν στις οικονομικές απαιτήσεις τους σε περίπτωση σοβαρού προβλήματος υγείας. Με λίγα λόγια αν αρρωστήσεις και δεν έχεις χρήματα πεθαίνεις.

Και τα δύο αυτά ζητήματα θέτουν το ερώτημα αν ήρθε το τέλος του τέλους της ιστορίας όπως το προσδιόρισε ο Φουκουγιάμα. Αν, δηλαδή, ήρθε και το τέλος του φιλελευθερισμού τον οποίο ο αμερικανός πολιτικός φιλόσοφος θεώρησε ως το τέλος της ιστορίας.

Μου έκανε εντύπωση πως ο συγγραφέας του βιβλίου Life 3 Max Tagmark, ένας κλασικός αμερικανός του συστήματος, γράφει σε κάποιο σημείο πως το μέλλον ανήκει στο σοσιαλισμό.

Με την έννοια των δύο βασικών στοιχείων που προανέφερα, της εργασίας, δηλαδή, που χάνεται και δεν υπάρχουν έσοδα για επιβίωση και της αδυναμίας να ανταποκριθεί ο πολίτης στις απαιτήσεις του διαμορφούμενου συστήματος υγείας, το μέλλον, πράγματι δεν ανήκει στον φιλελευθερισμό. Σ αυτόν ανήκουν οι πολιτικές ελευθερίες.

Το μέλλον θα είναι ένας συνδυασμός φιλελεύθερων και σοσιαλιστικών αξιών. Κρατική προστασία της υγείας, παιδείας, ασφάλισης και εργασίας και φιλελεύθερες αντιλήψεις για τις ελευθερίες και την αξιοπρέπεια.

Δυστυχώς, στην Ελλάδα δεν υπάρχει πολιτικό κίνημα να προβληματίζεται στον συνδυασμό αυτό. Γι αυτό πρέπει να δημιουργηθεί. Χωρίς αναφορές σε φορτισμένες αρνητικά έννοιες όπως σοσιαλισμός αλλά με το αξιακό περιεχόμενό τους όπως η προστασία (κρατική η κοινωνική) των τομέων που ανέφερα.

1...2,3502,3512,352...3,038 Σελίδα 2,351 από 3,038

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Θα απαγορευθούν οι Γκρίζοι Λύκοι στη Γερμανία;

Τι, ακριβώς, θέλουν;

Η επέκταση των Χ.Υ. στο Αιγαίο και την Αν. Μεσόγειο στα 12νμ, το Casus belli και οι επιλογές της Ελλάδας

Σε αναζήτηση του χαμένου χρόνου για τις συνομιλίες

Η υποταγή των παραδοσιακών Ρεπουμπλικάνων στον Τραμπ έθρεψε το τέρας του Τραμπισμού

Ανάλυση JP: Γιατί ο Ερντογάν θέλει αλλαγή της Συνθήκης της Λωζάνης – Συμμαχία με Ρωσία και Ιράν κατά ΗΠΑ

Οι άνθρωποι του Μπάιντεν, η Ελλάδα και η Τουρκία

2021: Η Γερμανία στις κάλπες

Ο προληπτικός χαρακτήρας μιας αποπομπής Τραμπ

Quo Vadis America?(Που οδεύεις Αμερική;)

ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΑΟΥΔΙΚΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ-ΚΑΤΑΡ ΜΙΑ ΘΕΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΕΞΕΛΙΞΗ

ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ;