Αρχική Blog Σελίδα 2347

Μήπως με τον Μπάιντεν άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για το καθεστώς Ερντογάν;

0

Του Μιχάλη Ψύλου 

 

Ο φόβος του …Τούρκου τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι! Κάπως έτσι θα μπορούσαμε να περιγράψουμε την αγωνία που διακατέχει την φιλο-Ερντογανική μερίδα της Τουρκίας ,μετά την έλευση του Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο. Μια ματιά στον Τουρκικό Τύπο την επομένη της ορκωμοσίας του νέου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών , είναι αρκετή: «Ο Μπάιντεν ξεκίνησε με ένα δυσάρεστο μήνυμα» προειδοποιεί η Karar, εκτιμώντας ότι «μετά τους ρωσικούς πυραύλους S-400 , η Ουάσινγκτον θα προχωρήσει σε περισσότερες κυρώσεις κατά της Άγκυρας καθιερώνοντας ένα νέο μοντέλο διπλωματίας» γράφει η τουρκική εφημερίδα, που δεν απηχεί τις απόψεις του Ερντογάν.

Οι φιλο-ερντογανικές εφημερίδες όμως, είναι αδύνατο να χωνέψουν ότι ο νέος επικεφαλής του Στέητ Ντηπάρτμεντ, Αντονι Μπλίνκεν αποκάλεσε την Τουρκία «αποκαλούμενο σύμμαχο», καθώς -όπως εξήγησε – «είναι απαράδεκτο να ευθυγραμμίζεται με τη Ρωσία, τον στρατηγικό μας αντίπαλο».

Ο σχολιαστής της Sabah,Μαχμούτ Εβούρ διαβλέπει μάλιστα …συνωμοσία ανάμεσα στον Αμερικανό νέο υπουργό Εξωτερικών και τον ηγέτη της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Ο λόγος; Όπως ο Μπλίνκεν ονόμασε «αποκαλούμενο σύμμαχο» την Τουρκία, έτσι και ο Κιλιτσντάρογλου πριν λίγες ημέρες χαρακτήρισε τον Ερντογάν «αποκαλούμενο Πρόεδρο». Διερωτάται η Sabah: «Δεν είναι ουσιαστικά παράλληλες οι δύο περιγραφές;Θα μπορούσε να είναι τυχαίο ότι ξεκίνησε μια συζήτηση «νομιμότητας» με τον παραλληλισμό αυτόν και για τα 70 χρόνια διμερούς σχέσης ΗΠΑ-Τουρκίας;» . Η τουρκική εφημερίδα υπενθυμίζει μάλιστα ότι ο Μπάιντεν πριν δύο χρόνια είχε χαρακτηρίσει «αυτοκράτορα» , προσθέτοντας ότι «προκειμένου η αντιπολίτευση να είναι σε θέση να νικήσει τον Ερντογάν , πρέπει να γίνει πιο αποτελεσματική, να την ενισχύσουμε, ώστε να επικρατήσει, όχι μέσω πραξικοπήματος, αλλά με την εκλογική διαδικασία».
Αυτός είναι και ο φόβος της φιλο-ερντογανικής Τουρκίας σήμερα. Μήπως με τον Μπάιντεν στην αμερικανική προεδρία ,αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για την ήττα του Ερντογάν στις εκλογές. Οποτε κι αν διεξαχθούν…

Χολή εναντίον της ομάδας Μπάιντεν

«Τι είναι αυτά με την λεγόμενη εταιρική σχέση;» διερωτάται η Turkiye σε άρθρο του βασικού της σχολιαστή, Ισμαήλ Κάπαν .Η τουρκική εφημερίδα προβλέπει ότι «ο νέος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δεν φαίνεται τόσο θετικός για την πιθανή πορεία των σχέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών -Τουρκίας. Προφανώς, ο Μπάιντεν ,ο Μπλίνκεν και οι “άλλοι”, θα διατηρήσουν το θέμα των S-400 στο σβέρκο μας».
Ποιοι είναι οι «άλλοι» ,εκτός των Μπάιντεν και Μπλίνκεν; Κατ` αρχήν- σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα- ο νέος υπουργός Αμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών και στρατηγός εν αποστρατεία, Λόιντ Οστιν. «Ως πρώην διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία» γράφει, «ο έγχρωμος στρατηγός Οστιν επαίνεσε ξανά και ξανά τη στρατιωτική υποστήριξη που παρείχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην οργάνωση PKK / PYD και προσπαθούσε να βάλει τα θεμέλια ενός τρομοκρατικού κράτους στη βόρεια Συρία». Ο μεγάλος φόβος της Τουρκίας, δηλαδή! Μήπως και η διοίκηση Μπάιντεν επαναφέρει το παλιότερο σχέδιο για τη δημιουργία Κουρδικού κράτους στη βόρεια Συρία. Γι` αυτό άλλωστε ο Ερντογάν έχει αρχίσει και ρίχνει τους τόνους για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης, σκεφτόμενος ότι κάτι τέτοιο θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου για τον διαμελισμό της Τουρκίας!

Η Turkiye δεν διστάζει επίσης να ρίξει χολή κατά του Μπάιντεν επειδή διόρισε νέο συντονιστή στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Λευκού Οίκου για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική τον Μπρετ Μακ Γκουρκ. Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα , ο «Μακ Γκουρκ είναι από το παρελθόν φίλος του ΡΚΚ και των Κούρδων ανταρτών της Συρίας (YPG)». Υπενθυμίζει μάλιστα ότι εκπροσωπούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες στην ομάδα που συντόνιζε τον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους από την εποχή του Ομπάμα. Παραιτήθηκε όμως το 2019, όταν ο Τραμπ πήρε την απόφαση να αποσυρθεί από τη Συρία. Αντιτάχθηκε σε αυτήν την απόφαση, προειδοποιώντας ότι η απειλή των τζιχαντιστών δεν είχε τελειώσει. «Και τώρα, ο Μπάιντεν φέρνει αυτόν τον άνδρα πίσω στη δουλειά» γράφει η Turkiye και τονίζει με φανερή οργή: «Σαν να μην μπορούσε να βρει κανέναν άλλο» …

Κατά των δυο κρατών στην Κύπρο ο Μπλίνκεν

Οι τουρκικές εφημερίδες φοβούνται επίσης ότι η νέα ηγεσία του Στέητ Ντηπάρτμεντ θα αντιταχθεί στη «λύση» των δύο κρατών στην Κύπρο ,που προωθεί ο Ερντογάν. Υπενθυμίζουν μάλιστα ότι ο Αντονι Μπλίνκεν είχε επικρίνει τον Ερντογάν στις 27 Οκτωβρίου πέρυσι ,όταν ο Τούρκος πρόεδρος είχε επισκεφθεί την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο και είχε ταχθεί υπέρ των δύο κρατών: Ο Μπλίνκεν ,που τότε ήταν στέλεχος της προεκλογικής εκστρατείας του Μπάιντεν είχε γράψει χαρακτηριστικά στον προσωπικό του λογαριασμό στο twitter : «Παρακολουθούμε με λύπη την ανακοίνωση της λύσης δύο κρατών στην Κύπρο από τον Πρόεδρο Ερντογάν και τον Τατάρ. Ο Τζο Μπάιντεν από καιρό έχει πει τι υποστηρίζει μια διζωνική και δικοινοτική ομοσπονδία ειρήνης και γαλήνης”.

Ο σχολιαστής Μπατουχάν Γιασάρ κρούει μάλιστα με άρθρο του στην Turkiye τον κώδωνα του κινδύνου για την Τουρκία ,λέγοντας ότι με την προεδρία Μπάιντεν «φυσάει ένας ολισθηρός άνεμος διπλωματίας στο Αιγαίο». Όπως λέει ο Τούρκος σχολιαστής «ενώ η Γερμανία απέδειξε ότι είναι το αφεντικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν άφησε να περάσουν τα αρνητικά μέτρα εναντίον της Τουρκίας, ο Αμερικανός νέος υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλινκεν εξακολουθεί να κρατά …ραβδί». Ο Γιασάρ υπενθυμίζει μάλιστα στον Μπλίνκεν ότι «το ημερολόγιο δείχνει 2021 και όχι 2016 …Πολύ νερό πέρασε από τότε από τη γέφυρα .Δεν υπάρχει πλέον η “Παλιά Τουρκία» …

Παρά τους λεονταρισμούς βέβαια, το καθεστώς Ερντογάν έχει κάθε λόγο να φοβάται ότι όσο συνεχίζει τις προκλήσεις στο εξωτερικό και τον αυταρχισμό στο εσωτερικό «ο Μπάιντεν μπορεί να προκαλέσει παλιρροϊκά κύματα στην Τουρκική οικονομία» γράφει ο Ερντάλ Σαγκλάμ στην Cumhuriyet . «Αν η Τουρκία θέλει να προσελκύσει άμεσες ξένες επενδύσεις, θα πρέπει να γίνουν πολύ πιο ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις. Για να υπάρξει συνεργασία με τις ΗΠΑ αλλά και την ΕΕ είναι ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ελευθερία του Τύπου και της έκφρασης. Γιατί δεν θα ήταν προφητεία να πούμε ότι εάν ο Ερντογάν δεν πραγματοποιήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις η εισροή ζεστού χρήματος μέσω δανείων θα σταματήσει μετά από λίγο – παρά τα υψηλά επιτόκια- λόγω των αυξημένων κινδύνων» προειδοποιεί ο Τούρκος δημοσιογράφος.

Η απάντηση για τις …δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα ,ήρθε αμέσως από το καθεστώς Ερντογάν:

Η Ρόζιντα Ναζλιέρ, δήμαρχος στην πόλη Κοτσάκοϊ ,κοντά στο Ντιγιάρμπακιρ, καταδικάστηκε σε εννιά χρόνια κάθειρξη γιατί κάποιος χαφιές της αστυνομίας κατήγγειλε ότι …δείπνησε στο σπίτι της μαζί με δύο μαζί με δύο Κούρδους ,καταζητούμενους ως μέλη του ΡΚΚ! Η «Δημοκρατία» αλά Ερντογάν σε πλήρη άνθιση …

“Δημοκρατία”

Why the EU and the United States Should Rethink Their Turkey Policies in 2021

1

Source: Getty
Summary:  Turkey’s eroding democracy and assertive foreign policy loom large on the international stage. In 2021, the EU and the United States must protect their interests by containing Turkey’s disruptive behavior while maintaining economic and security ties.

Turkey has moved a long way from being an essential pillar of NATO during the Cold War, a reliable member of the Council of Europe, and a promising EU candidate country to adopting the posture of a disruptive partner for the West. Disputes with European countries and the United States have recently mushroomed, while Turkey’s rule-of-law architecture has been steadily dismantled and its economy is suffering from incongruous policies and years of cronyism.

The year 2020 marked a watershed for Turkey’s relations with its traditional Western partners. The country’s foreign policy became heavily militarized in an attempt to affirm Ankara’s power in its near abroad and fuel a fiercely nationalist narrative.

Marc Pierini
Pierini is a visiting scholar at Carnegie Europe, where his research focuses on developments in the Middle East and Turkey from a European perspective.

Turkey’s deliberate disruption has major consequences for its relationships with its Western allies and NATO. In response, the new U.S. administration and the EU should take a series of steps in early 2021 to protect their interests and those of the North Atlantic alliance while offering to maintain close relations with Turkey.

FROM ECONOMIC AND GOVERNANCE REFORMS TO DEMOCRATIC DECLINE AND MILITARY BUILDUP

Turkey’s contemporary history is one of deep engagement with Europe and the West. The country’s Western orientation has long been a guiding principle in Ankara’s international posture—from its participation in the 1950–1953 Korean War to its accessions to the Council of Europe in 1950 and NATO in 1952; from its 1963 association agreement with the European Economic Community to the 1995 EU-Turkey Customs Union; and from its elimination of the death penalty in the early 2000s to the agreement to open EU accession negotiations in 2004.

Francesco Siccardi
Francesco Siccardi is a senior program manager at Carnegie Europe.

During this period, Europe and the United States had a reliable partner on the Bosporus. More recently, relations have taken on a much more challenging dimension.

A REFORMIST AKP

Initially, the tenure of Turkey’s ruling Justice and Development Party (AKP), which secured its first electoral victory in 2002, was marked by economic progress and governance reforms. At current prices, Turkey’s GDP per capita almost tripled between 2002 and 2019. However, this impetuous growth was far from linear, with ups and downs that betray an unbalanced—and, at times, dysfunctional—political and economic system.

The first years of AKP rule brought about major institutional and political change. Breaking with the past and engaging in positive talks with the EU, the new government started a series of structural reforms that pushed the economy to unprecedented levels of growth. When Turkey’s EU accession negotiations started in 2005, the country aligned with European norms and standards in many domains, with financial and technical support from the EU.

The 2007–2008 global financial crisis and the successive rebound only partly masked a period of slow growth that originated in the mid-2000s. When Cyprus entered the EU in May 2004 and Ankara refused to normalize relations with its government, EU-Turkish relations started degrading. Brussels imposed restrictions on Turkey’s accession process in December 2006, followed by Cyprus and France. In the second half of the decade, the AKP strengthened its pervasive grasp on the country’s power centers to create an environment conducive to corruption and cronyism.

A TURN TO AUTHORITARIANISM

Since the beginning of the 2000s, Ankara has made no further serious attempt to reform its economic and financial system. Even at the peak of its growth, Turkey’s reliance on hard-currency borrowing and foreign investment exposed the country to external shocks. A slowdown in economic reforms was accompanied by a step-by-step democratic decline, which accelerated dramatically in 2013.

The brutal response to the 2013 Gezi Park civic protests and the spectacular fallout between Turkey’s then prime minister, Recep Tayyip Erdoğan, and the Islamic preacher Fethullah Gülen, until then his political ally, marked a turning point. That led to purges in the police, the judiciary, and the public administration and to the deterioration of Turkey’s rule-of-law architecture, including the muzzling of the media and the harassment of civil society organizations, free thinkers, and lawyers.

Later, after the failed July 2016 coup, corrective measures took on the dimensions of a massive and seemingly endless purge: around 150,000 civil servants have been fired, while some 70,000 others remain detained, many without any indictment. Among thousands of others, the baseless detentions of the journalists and authors Ahmet and Mehmet Altan, the Kurdish politician Selahattin Demirtaş, the journalist Nazlı Ilıcak, and the businessman and philanthropist Osman Kavala illustrate the fundamental rift between Turkey and its Western partners. These cases are clear violations of Ankara’s obligations under the European Convention on Human Rights.

That Turkey’s democracy kept deteriorating is no surprise. Since the outset, Erdoğan, who became prime minister in 2003 and president in 2014, has practiced a form of democracy centered on ballot-box legitimacy. This narrow concept has never included a genuine role for the traditional checks and balances seen in Western democracies.

With the 2017 constitutional referendum and the 2018 presidential election, a new power system became a reality in Turkey: the head of state gained almost limitless powers and the position of prime minister was eliminated. However, the massive successes of opposition parties in the 2019 municipal elections—despite the government’s efforts to overturn the outcome of the Istanbul mayoral race—are a telling sign of Ankara’s increasing difficulties in holding onto power in liberal cities amid an economic crisis.

Made necessary by the AKP’s declining public support, in February 2018 the AKP and the Nationalist Movement Party (MHP) created a People’s Alliance, predictably resulting in a hardening of positions on a host of subjects. On the internal front, the country’s democratic norms and relations with the Kurds have deteriorated further, with democratically elected mayors and parliamentarians from the Kurdish-origin Peoples’ Democratic Party (HDP) being targeted in particular. Externally, Turkey’s assertive foreign policy has included the expansionist Blue Homeland doctrine in the Eastern Mediterranean and Aegean Seas, continued disputes with Cyprus, and an enhanced military role in Turkey’s perceived sphere of influence.

Compared with the early 2010s, the years leading up to 2020 saw Turkey acting on the international stage with a very different outlook. Overall, the European Commission’s 2020 assessment of Turkey’s rule-of-law architecture was pretty bleak. The European Parliament’s draft assessment was equally negative.

A MILITARY BUILDUP AND COOPERATION WITH RUSSIA

A strong military buildup—planned since the early years of the AKP’s rule and made possible by a major drive for innovation and performance in the country’s defense industry—is now showing its effects. This buildup is a decisive factor in enhancing Turkey’s external operations capabilities and is allowing the leadership to establish itself as a more assertive foreign policy player.

More equipment is slated to come into operation from 2021 onward, in particular a helicopter carrier, the Bayraktar Akıncı high-altitude long-endurance armed drone, and an unmanned naval attack vessel. However, the country depends on Western suppliers for engines, radars, countermeasure systems, optics, and missile-defense systems. This structural weakness—and the associated risk of these components being embargoed—will likely be overcome thanks to the dynamism of Turkey’s national defense industry and its diversification of supplies from foreign governments, such as those of South Korea, Ukraine, or the United Kingdom (UK). In this context, Turkey’s deployment of Russian-made S-400 surface-to-air missiles introduced a political contingency in the form of dependence on Russian personnel for training and maintenance.

Meanwhile, Turkey’s participation in NATO policies and operations continues—albeit with major limitations linked to the Turkish leadership’s political objectives, as in 2020, when it blocked NATO support for Poland and the Baltic states.

Simultaneously, Turkey did not hesitate to hamper the alliance’s missile-defense architecture by deploying the S-400 missiles at the heart of its military, which is one of NATO’s largest and hosts several alliance facilities. Given that these weapons systems are oversize compared with the potential threats to Turkey in its region, their deployment is more a political statement than a military measure. In addition, Turkey granted overflight rights to Russia’s air force, considerably shortening the route from Russia to the Russian-operated Hmeimim Air Base in Syria and onward to eastern Libya, thus facilitating Moscow’s policies in the region. However, the Turkey-Russia relationship is complex and composed of not only cooperation but also divergences and conflicts.

DISRUPTION IN AN EXPANSIONIST FRAMEWORK

Turkey’s current foreign policy is both disruptive and deeply rooted in domestic politics. This produces political unreliability.

DISRUPTION AS THE NEW NORMAL

In late 2019 and 2020, Turkey’s assertive foreign policy reached a watershed moment with its traditional allies due to a string of initiatives. In November 2019, Turkey signed a bilateral agreement with Libya on maritime boundaries in exchange for a security pact involving military trainers and advisers as well as deliveries of equipment. That triggered a serious crisis with Cyprus, Greece, and the entire EU. A Turkish naval deployment to support research and drilling activities in contested waters in the Eastern Mediterranean led to a major incident with a Greek frigate in August 2020, followed by NATO efforts to establish a deconfliction mechanism between Athens and Ankara.

Similarly, Turkey’s massive air and sea deliveries of armaments to Libya’s Government of National Accord continued despite Ankara’s commitment at the January 2020 Berlin Conference to stop delivering arms to all parties in the conflict and an arms embargo unanimously approved by the UN Security Council. This situation ended in several incidents at sea.

In February–March 2020, Turkey’s Ministry of Interior launched a paramilitary assault at the country’s land border with Greece. This operation, which was conducted by 1,000 Turkish special forces officers, consisted in busing to the frontier about 5,800 refugees who had been recruited in Istanbul with the false promise of an open border with the EU. Because of the EU’s solidarity with Greece, which had blocked the border, the Turkish authorities repatriated the refugees across the country.

Furthermore, Turkey proclaimed in November 2020 that efforts to negotiate a comprehensive agreement for Cyprus had become futile. Instead, Turkey stated that a two-state solution was now its favored option, rejecting a bicommunal, bizonal federal model.

In implementing this foreign policy, Ankara ditched the dialogue-and-compromise approach expected among European neighbors and instead fueled permanent tensions, despite occasional statements to the contrary. In the case of maritime boundaries in the Eastern Mediterranean, Ankara received an offer of dialogue from the European Council but did not follow up on it, with the ironic result that the EU’s willingness to negotiate on this key issue for Turkey was wasted. In other cases, Turkey’s leadership resorted to verbal attacks on Dutch, French, and German politicians—an astounding attitude reminiscent of similar incidents in March and September 2017 with Germany and the Netherlands.

The December 10–11, 2020, European Council meeting decided to impose sanctions on Turkey because of its research and drilling activities. Acting on sanctions sent a powerful signal, although their impact will likely be minimal because they are limited to Turkey’s gas operations.

The November 2020 election of Joe Biden as U.S. president sent an alarming message to Ankara that the era of a strong personal relationship between the Turkish president and his U.S. counterpart might be over. This bond had spared Turkey from many of the possible sanctions it could have incurred for its purchase of the Russian S-400 missiles and the Halkbank scheme, in which a Turkish state-owned bank evaded U.S. sanctions against Iran. Yet, on December 14, 2020, the administration of outgoing U.S. President Donald Trump announced sanctions under the Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act in response to Turkey’s purchase of the S-400 missiles.

A FOREIGN POLICY ROOTED IN DOMESTIC POLITICS

To the West, Turkey’s foreign policy may appear labyrinthine because of Ankara’s pursuit of a vast array of economic, military, security, and ideological objectives. Turkey’s foreign policy certainly disconcerts Western leaders, but the country’s official narrative is that its membership in the North Atlantic alliance does not prevent it from having relations with Russia, China, or Middle Eastern states.

Scholars have described Turkey’s foreign policy as “filling the voids and correcting the wrongs,” meaning that it builds on the accelerated U.S. disengagement from the Mediterranean and the Middle East; the EU’s absence as a diplomatic actor across the region; and the persistence of unresolved disputes in Cyprus, the Eastern Mediterranean, and the South Caucasus, which Turkey sees as crucial for its interests.

Domestic politics in Turkey has led Ankara to focus its foreign policy choices on topics on which there is consensus at home: the Kurdish insurgency, access to Eastern Mediterranean waters, the rights of the Turkish Cypriot community, and Azerbaijan’s rights over the disputed territory of Nagorno-Karabakh. This has helped rally several opposition parties around the flag.

As a result, a large segment of Turkey’s domestic audience sees the country as having risen to an international status on a par with the EU, Russia, and the United States—a valuable prize for many. In this logic, the Turkish leadership claims a wider role on the international stage, at an equal distance from all major powers, instead of confining itself to a narrow framework.

Analysts have tried to put Ankara’s recent foreign policy shifts into a strategic and historical perspective. For some, like Galip Dalay, writing for the German Institute for International and Security Affairs, “Turkey believes that its interests are better served through a balancing act between traditional ties to the West and recently improving relations with countries like Russia and China,” while its memberships in NATO and the Council of Europe no longer provide “the framework—or even a point of reference—for Turkey’s foreign and security policy choices.” For others, like Hugh Pope and Nigar Göksel, writing for Chatham House, Turkey has always done its own thing: “rejection of subjugation to the West has long been the bedrock of Turkish politics, whether its leadership was religious or secular, leftist or rightwing.”

For all the intellectual efforts to demonstrate strong consistency rooted in geography and history, Turkey’s current foreign policy is in reality deeply grounded in domestic politics—and this at a time of a persistent economic crisis, a severe global pandemic, and poor governmental approval ratings in opinion polls.

To the national audience, the Turkish leadership offers new narratives based on a spirit of conquest and references to the formation of modern-day Turkey in 1923. Speaking on the country’s Victory Day in 2020, Erdoğan said, “We are determined to welcome 2023, the centenary of the Republic, as an economically, militarily, politically stronger, more independent, more prosperous country.” The president cited “critical accomplishments from Syria to Libya, from the Black Sea to [the] Eastern Mediterranean” as the “clearest indication of our will to protect our country’s rights and interests.”

As a vivid illustration of this statement, Turkey’s efficient use of tactical drones in Azerbaijan, Libya, and Syria proved that these assets were not only a military but also a political game changer, helping Ankara acquire greater influence in these conflicts. As a result, Turkey emerged as a regional partner nobody could ignore and few could confront.

The overarching objective is clear: 2023 is the year of a presidential election the leadership cannot lose and of the Republic’s centennial celebrations, which it cannot miss. This domestic political imperative will continue to shape Turkey’s foreign policy in the near future.

DISRUPTION LEADS TO POLITICAL UNRELIABILITY

Whether justified from a conceptual standpoint or driven by domestic political necessities, disruptive economic, foreign, and security policies from a NATO member and a country industrially integrated with the EU lead to massive unreliability and uncertainty. Turkey’s economy has suffered blows from wary investors, bankers, traders, and tourists.

In November 2020, Turkey narrowly avoided a monetary crisis after spending massive amounts of hard currency to no avail: it is estimated that Ankara spent up to $140 billion over two years to defend the Turkish lira. The ousters of the finance minister and the central bank governor were accompanied by a spectacular reversal of monetary policy, with a substantial rise in interest rates, contrary to the president’s preferences. But because Ankara continues to hint at high interest rates being the cause of high levels of inflation, international financial circles and Turkey’s citizens have reserved judgment on the government’s approach.

Then, Turkey launched a brisk charm offensive with the EU and the new U.S. president. A case in point was Erdoğan’s speech on November 22, 2020, in which he said, “We see ourselves as an inseparable part of Europe. We have always been the strongest member of Western Alliances, NATO in particular.” The message was repeated on January 12 by the Turkish president. These statements are in stark contradiction to the deployment of Russian missiles and fierce anti-EU and anti-American declarations in 2019 and 2020.

Such abrupt reversals in positions have left a mark in Western capitals: Turkey’s leadership is prone to repeatedly adjusting its foreign policy narratives to suit domestic political requirements. This creates massive foreign policy uncertainty for Ankara’s European and U.S. partners because Turkey simultaneously plays friend and foe or acts both with and against NATO. In turn, this requires a strategic rethink in the West.

A STRATEGIC RETHINK IN THE WEST

In 2021, Turkey’s Western partners and NATO will ask many questions about the country’s disruptive and expansionist policies.

On the political side, Turkey’s partners will have to assess the strategic risk of a leadership that routinely uses anti-Western, conspiracy-based, nationalist narratives while ignoring several of its international commitments. Turkey’s arbitrary treatment of opponents, free thinkers, and human rights activists will also constitute a major factor in Western assessments. Another source of political uncertainty will be the date of the presidential and legislative elections scheduled for 2023 and their potential cancellation by the leadership.

On the security side, the West’s strategic assessment of Turkey’s interactions with Russia in Azerbaijan, Libya, and Syria is bound to raise many questions, as could be foreseen in the immediate aftermath of the 2016 coup attempt. The stark reality is that, directly or indirectly, Ankara has helped further Moscow’s objectives against NATO and the EU—a posture many in the West see as a game changer more than a balancing act.

In this context, the continued development of Turkey’s military industry under current programs is not necessarily perceived as an asset for NATO. Due to the constant bargaining between Ankara and Moscow on multiple fronts, Turkey’s behavior in case of potential tensions between Russia and NATO in, say, the Baltics, Ukraine, or the Black Sea has inevitably become a factor of uncertainty. Ankara’s recent proclamations of its strong bonds with NATO are not enough to dispel this uncertainty, especially in circumstances in which Russia can impose political and economic constraints or inflict military damage on Turkey.

On the economic side, the EU will have to assess whether further integration with Turkey through the customs union makes sense when none of the basic prerequisites exists: a level economic playing field, an independent judiciary, or basic freedoms. Conversely, the EU will have to examine the benefits, if any, of canceling the current customs union, as some in the EU have called for.

It is probable that Turkey will want to stay anchored to the EU, mostly for economic reasons, but with no conditions linked to the rule of law. The country has very few alternatives in terms of trade, short-term finance, foreign direct investment, or technology—even if a degree of diversification will occur in energy supplies and weapons procurement. The strong linkages between citizens of Turkey and their Western European counterparts will remain active in the fields of culture, education, and civil society, but fundamental freedoms will increasingly be at risk in the present political context.

SIX STEPS FOR A REBALANCED RELATIONSHIP

The transatlantic partners face the same challenge: how to strike the right balance between containing Turkey’s actions when they are most hostile to Western interests, on the one hand, and maintaining the appropriate level of economic and security cooperation while enticing tangible improvements in the rule of law, on the other.

In doing so, Western governments will have to factor in multiple parameters: Turkey’s continued strategic importance for NATO; Russia’s sustained pressure on Turkey to diverge from NATO and the EU; the risk that a Russian assault in Syria’s Idlib province will trigger a new wave of refugees toward Turkey; Erdoğan’s domestic priorities; a potential aggravation of Turkey’s severe economic crisis; and the political impossibility for European leaders to meaningfully discuss Turkey’s EU accession path at a time when Turkish constitutional order is as far away as ever from EU rule-of-law standards.

With these factors in mind, the EU and the United States need to take a series of steps to protect their interests and those of the transatlantic alliance.

First, they should send coordinated signals that disruptive unilateral decisions and hostile narratives are no longer tolerated. This would at least avoid Ankara playing its allies off against one another.

Second, Brussels and Washington should devise measures to minimize the adverse impact of Turkey’s deployment of non-NATO assets and avoid a degradation of the alliance’s strength vis-à-vis Russia. Such measures could at best include the complete removal of the S-400 missiles—or, otherwise, contingency procedures in NATO.

Third, the Euro-Atlantic partners should limit exports of military components to Turkey if Ankara’s disruptive policies remain unchanged, its relations with Russia are not clarified, and Western calls for dialogue go unheeded. Such a move would send a powerful signal that critical Western supplies cannot be used to increase security risks for Western allies.

Fourth, the EU and the United States should sanction the Turkish individuals most involved in dismantling the rule of law and interfering with the domestic politics of Western countries. This would be consistent with Turkey’s commitments under the NATO and Council of Europe charters.

Fifth, the EU should delay the introduction of a new cooperation framework until Ankara makes a measurable return to a rule-of-law status that corresponds to Turkey’s commitments as a member of the Council of Europe and a partner of the EU. Preparatory work should take into account the newly signed EU-UK Trade and Cooperation Agreement, which is now the most advanced treaty between the EU and a third country. The union should also opt out of the idea of an Eastern Mediterranean conference, which would give Turkey de facto recognition of Turkish-occupied Northern Cyprus.

Finally, the EU should maintain tangible offers of negotiation on maritime boundaries and of support for Syrian refugees at the Turkish-Syrian border and in Turkey. These offers, which should come with precise time frames and methodologies, would demonstrate that mutually beneficial cooperation is possible when hostile behavior subsides.

Carnegie Europe is grateful to the Center for Applied Turkish Studies (CATS) at the German Institute for International and Security Affairs (SWP) for its support of this publication. CATS is funded by the Mercator Stiftung and the German Federal Foreign Office and is the curator of the CATS Network, an international network of think tanks and research institutions working on Turkey.

carnegieeurope.eu

More, Less, or Different?

0

Since November 2016, the U.S. foreign policy community has embarked on an extended voyage of soul-searching, filling the pages of publications like this one with essays on the past, present, and future of the liberal international order and the related question of where U.S. grand strategy goes from here. The prevailing sentiment is not for just more of the same. Big questions are up for debate in ways they have not been for many years. What is the purpose of U.S. foreign policy? Are there fundamental changes in the world that demand a corresponding change in approach?

Into this earnest and reflective conversation enter Stephen Walt and John Mearsheimer, each with a new book, each making his long-standing argument about the failures of U.S. foreign policy with renewed ferocity. Walt’s is called The Hell of Good Intentions: America’s Foreign Policy Elite and the Decline of U.S. Primacy; Mearsheimer’s is The Great Delusion: Liberal Dreams and International Realities. The titles give clear hints of the cases they lay out: against democracy promotion, humanitarian intervention, nation building, and NATO expansion; for restraint and offshore balancing.

Each of the two books does add something new. Walt’s contains an extended attack on the foreign policy community, painting a dark picture, across multiple chapters, of a priesthood gripped by various pathologies, leading the country astray. Mearsheimer, meanwhile, turns to political theory to explore the relationship among liberalism, nationalism, and realism. Liberalism, he says, cannot alter or abolish nationalism and realism, and where the three meet, the latter two will prevail over the former. (Although he takes pains to stress that he is talking about liberalism in the classical sense, not as it is understood in American politics, his repeated assaults on “social engineering” reveal that he may mean it both ways.) For Mearsheimer, analysis of the three isms ultimately provides an alternative route to arrive at the conclusion that a strategy of liberal hegemony is bound to fail—and has, in fact, failed for the United States.

Both authors make a number of fair points. But their books also suffer from a failure to distinguish between clear mistakes—such as the war in Iraq—and flawed outcomes flowing from imperfect options, which are the norm in a messy business like foreign policy. They also too frequently succumb to the temptation of caricature, playing up interventions and playing down institution building, which was a more persistent and widespread feature of the United States’ post–Cold War approach. The biggest disappointment, however, is that neither author really engages with the new debates currently preoccupying the foreign policy community or the vexing questions about U.S. strategy going forward.

BAD FAITH AND THE BLOB

Walt and Mearsheimer have been fixtures in the foreign policy debate for a long time. Setting aside their joint polemic on U.S.-Israeli relations, published in book form in 2007, the two have provided the sort of iconoclasm that is essential to public discourse, forcing proponents of a forward-leaning foreign policy to sharpen their arguments, think about mistakes, and face hard questions they would rather gloss over. Mearsheimer has been especially powerful, including in this new book, in pointing out that too many liberal internationalists have failed to contend with the enduring power of nationalism and identity. Recent history has proved him more right and the American foreign policy community more wrong. On this and many other points, practitioners owe these scholars (and the academy in general) a fuller hearing and more thorough consideration—even if they don’t end up agreeing with them. By the same token, these scholars (and the academy in general) owe policymakers a presumption of good faith and honest service—even if they find plenty of fault with their decisions.

This is what makes the new dimension of Walt’s argument so troubling. Walt defines the object of his scorn—the “foreign policy community”—as those “individuals and organizations that actively engage on a regular basis with issues of international affairs.” It is hard to come up with a broader definition than that. But then Walt names names. Lots of names. He fills pages with lists of think tanks, advocacy organizations, foundations, and specific individuals who compose “the Blob,” a term originally coined by Ben Rhodes, who was deputy national security adviser in the Obama administration, but embraced and invoked repeatedly by Walt. And although the phrase “good intentions” appears in the title of his book, he ascribes anything but. After an obligatory proviso that “most foreign policy professionals are genuine patriots,” Walt zeroes in on what he sees as a key motivation for their decision-making:

The busier the U.S. government is abroad, the more jobs there will be for foreign policy experts, the greater the share of national wealth that will be devoted to addressing global problems, and the greater their potential influence will be. A more restrained foreign policy would give the entire foreign policy community less to do, reduce its status and prominence, . . . and might even lead some prominent philanthropies to devote less money to these topics. In this sense, liberal hegemony and unceasing global activism constitute a full-employment strategy for the entire foreign policy community.

Full disclosure: Walt would certainly assign me a place in this group. So I cannot be entirely objective in assessing his ad hominem indictment. But experience and common sense tell me that it is simply wrong. Walt has not spent time working in the Pentagon or the State Department or the Situation Room, alongside Foreign Service officers and civil servants—and, yes, political appointees—who believe sincerely that an active foreign policy serves the national interest and the cause of global peace and progress. If he did, I’m convinced he would revise his view about what drives these officials.

It’s true that there is a bias for action in government. But Walt would learn how much practitioners struggle with the decisions they face, and how they earnestly debate the merits of doing something more, less, or different. He would be surprised, contrary to his claim, that unorthodox ideas really do get a hearing in Washington, including Walt’s own ideas about pulling back from the Middle East, and that the reason his proposals don’t become policy isn’t because they aren’t considered. He would find evidence that the causal chain runs in the opposite direction from the one he assumes: policymakers don’t advocate a more ambitious approach because foreign policy is their career; they tend to make foreign policy their career because they believe it can accomplish ambitious things. Practitioners do themselves no favors when they caricature academic critics; the same applies in reverse.

 

Walt is wrong that the intentions and motives of foreign policy professionals mean their views are immutable, that they cannot learn, adapt, and grow.

Walt’s assignment of bad faith to the Blob causes him to miss the churn in the community since 2016. He makes reasonable points about the ways in which the Washington foreign policy conversation has too often been gripped by groupthink, how conventional wisdom can harden and why departing from it can be difficult, and how a number of basic assumptions about geopolitical trends and the innate appeal of democracy have been taken for granted for too long. But he is wrong that the intentions and motives of foreign policy professionals mean their views are immutable, that they cannot learn, adapt, and grow.

Both Walt and Mearsheimer have neglected the recent shifts in the center of gravity of the Washington foreign policy consensus. The debates of 2018 are not the debates of 2002. Their passionate case against the U.S. invasion of Iraq, for example, seems frozen in time. Most in the foreign policy community would oppose another conflict of choice in the Middle East. The debate now is over how to pursue an effective counterterrorism strategy that relies less and less on direct military force. The same goes for their argument for the need to emphasize investments at home: since 2016, liberal internationalists have been reflecting much more explicitly on the relationship between foreign policy and domestic policy.

POLICYMAKERS ARE FROM MARS

It’s often hard for policymakers—even those sympathetic to some of the critiques—to know what to do with Walt and Mearsheimer. They make promises about their approach, including rosy results from drastic actions such as military withdrawal from Europe, with a certitude that resembles the exaggerated portrait they paint of liberal internationalists. And their style of argument inflames the problem of incumbency: they blame U.S. decision-makers for every problem, tragedy, and unanticipated side effect, while taking for granted every achievement reached or disaster averted. Sins of commission count, whereas sins of omission don’t, or at least not very much, so that action leading to unintended consequences is treated differently from inaction leading to unintended consequences. The intervention in Libya contributed in unanticipated ways to the refugee crisis in Europe, but the lack of intervention in Syria may have done so, too.

These disconnects contribute to a core challenge: virtually every argument policymakers make in response to the scholars’ critique has to lean on counterfactuals. If Washington hadn’t expanded NATO, would what is happening in Ukraine today be happening in the Baltics or Poland instead? If it had pulled out of Japan in the 1990s, what kind of hand would it have to play against China now? “The alternative would have been worse!” is never a fun argument to resort to in a debate, and yet sometimes it’s just the right answer. Consider the cases of postwar Germany and Japan, which Mearsheimer downplays with a fleeting reference halfway through his book. Imagine the second half of the twentieth century if the United States had followed Walt’s and Mearsheimer’s prescriptions for these countries in 1945, by withdrawing U.S. forces and letting Europe and Asia solve their own problems. The regions would look far different, and possibly far darker, today.

 

It is difficult to embrace an approach that counts the 1930s as a success.

Walt’s and Mearsheimer’s basic strategic premise appears to be that U.S. withdrawal would probably make the world more dangerous, but given its geography and its power, the United States could both avoid the resulting risks and manipulate them to its advantage. Setting aside the grim quality of this logic, it’s not at all clear that it’s right. Walt cites the first half of the twentieth century as proof that offshore balancing—the hands-off approach to regional security that he prefers—has a “reassuring history.” But is there anything reassuring in two catastrophic world wars that inevitably drew in the United States? It is difficult to embrace an approach that counts the 1930s as a success.

There are other reasons for the Mars-Venus quality of the conversation between policymakers and these two scholars. Walt and Mearsheimer can gloss over the expense of bringing U.S. troops home from around the world and then sending them back out when trouble arises, while policymakers have to take those costs into account. Walt and Mearsheimer can downplay the instability that would come from a country like Iran acquiring nuclear weapons, while policymakers think about worst-case scenarios, including a regional arms race and the possibility of the bomb falling into the hands of terrorists. They can argue for stripping liberalism out of U.S. foreign policy, but policymakers have to deal with the fact that the United States’ system, and not just its strategy, points toward liberalism. That is, authoritarian governments face pressure not just from the U.S. government but also from U.S. society—The New York Times, for example, is not going to stop investigating corruption in the Chinese Communist Party, and the release of the Panama Papers provoked Russian President Vladimir Putin’s ire as much as NATO expansion did—and that’s not going to stop. Finally, when Walt writes that Presidents George W. Bush, Barack Obama, and Donald Trump are basically indistinguishable in their approach to foreign policy, he is operating at a level of such extreme generality that the analysis loses meaning.

 

People atop a tank destroyed by NATO coalition forces along a road between Benghazi and Ajdabiyah in Libya, March 2011.
Suhaib Salem/REUTERS

HARD CHOICES

But in a way, all that is something of a distraction. The battle lines between the realists and the liberal internationalists have been so well drawn, the debates so well rehearsed, that it is hard to add much to them now. Fighting over how things would have looked today had Washington adopted the Walt and Mearsheimer approach over the last 25 years is not as productive as debating what it should do for the next 25. And even as they insist that it would be easy for policymakers to get things right if only they followed a few simple rules, both authors have remarkably little to say about the central debates in U.S. foreign policy today—the vexing questions that the Blob has been wrestling with since 2016.

The first is how to shape a deteriorating U.S.-Chinese relationship so that it advances U.S. interests without turning into outright confrontation. The “responsible stakeholder” consensus in the American strategic community, premised on integrating China into a U.S.-led order, has come apart. The emerging theme is that Washington got China wrong, and the watchword of the day is “strategic competition” (although competition to what end is not clear, especially if one assumes that China, unlike the Soviet Union, is not destined to fail). It has been disorienting to watch the pendulum swing so fast from a benign view of China to a dark one. The books are surprisingly short on guidance for how to proceed in this new context.

Walt basically throws up his hands, writing that “Asia may be the one place where U.S. leadership is indeed ‘indispensable.’” (For someone who must hate the words “indispensable” and “leadership,” that is quite a statement.) If Walt has to carve out an exception for the biggest national security issue of our time, this suggests that his overall approach may need rethinking. Mearsheimer, who was a China hawk before it was fashionable, has argued in the past that realism and restraint have to diverge when it comes to China. But in this most recent book, he is so fixated on destroying “liberal hegemony” that he comes close to rooting for China’s continued rise, seeing an increasingly powerful China as less of a threat to international stability than sustained American unipolarity. That may or may not be sound as an argument from the perspective of the international system, but it is not particularly useful for U.S. policymakers looking out for national interests. Nor does either author help policymakers prepare for competition on an emerging field of play that is as much about economics, technology, and ideas as it is about traditional security considerations. That is a serious gap in their analysis, as geopolitics unfolds across an expanding range of domains—cyberspace, space, economics and energy, and so on.

 

The battle lines between the realists and the liberal internationalists have been so well drawn, the debates so well rehearsed, that it is hard to add much to them now.

This flaw leads to a second hard question, inextricably tied to the first: To what extent are the United States’ main competitors systematically exporting their illiberalism, and what are the implications for U.S. strategy? Observers such as Kelly Magsamen and her co-authors at the Center for American Progress are increasingly emphasizing that both China and Russia have an overriding objective of maintaining their authoritarian models, which creates incentives for them to increase the pressure on liberalism abroad as a means of reducing the pressure on their regimes at home. As Thomas Wright of the Brookings Institution has put it, China and Russia “share the objective of targeting free and open societies to make the world a safer place for authoritarianism,” and therefore U.S. foreign policy needs to privilege the defense of democracy in the context of great-power competition.

Both Walt and Mearsheimer presume that the United States’ major competitors are acting largely according to realist dictates, that domestic politics isn’t a major factor. As a result, they offer a backward-looking critique of the American “impulse to spread democracy,” as Mearsheimer puts it, without really addressing the challenge of defending democracy against increasingly ambitious, organized, and effective dictatorships. The foreign policy community’s emerging diagnosis may be wrong or overstated, but if it is, neither of these two authors explains why. They don’t deal with the range of practices that U.S. competitors are pursuing to put pressure on the American economic and political system, from direct election interference to the strategic use of corruption and state capitalism as tools for building leverage and influence. And if the emerging diagnosis is right, would their preferred strategy of unraveling NATO, pulling out of Europe, and telling like-minded allies to bid for U.S. affection really be a logical next step?

Mearsheimer does posit that pursuing “liberalism abroad undermines liberalism at home.” But his modern-day examples of domestic consequences (wiretapping, government secrecy, the “deep state”) relate to the war on terrorism, which was hardly a liberal project. That raises a third hard question: Given their constrained bandwidth, how should decision-makers deal with the gap between the objective threat posed by terrorism and the subjective threat felt by the American public? Both Walt and Mearsheimer develop an elaborate caricature of a bloodthirsty foreign policy community dragging a more pacifistic public into foreign military adventures. But when it comes to fighting terrorism abroad, the public—encouraged by politicians who themselves are skeptics of liberal internationalism—sees terrorism as an urgent, even existential priority that requires the use of military force. The foreign policy community is increasingly responding to that demand rather than driving it.

Consider Obama’s experience with Iraq. He had taken a page out of the Walt/Mearsheimer playbook by pulling every last U.S. troop out in 2011. Then, in the summer of 2014, the Islamic State, or ISIS, swept into Mosul and shot to the center of the American public consciousness. Those of us on the president’s national security team had vigorous debates about whether and how to respond with U.S. military force. But that debate was quickly swamped by public sentiment: after the beheading of two American journalists, the public demanded action, swift and decisive, not to contain ISIS but to defeat it. In that instance, the public was more right, more quickly than the professionals. But the broader dynamic remains: the political dimensions of the terrorism issue, and its susceptibility to demagoguery, mean that policymakers have to place it in a different category from other national security challenges, and objective measures of the threat have their limits. In debates about strategy and resources in the years ahead, figuring out how to manage this dynamic will be essential. It is a blind spot for both Walt and Mearsheimer.

Another blind spot concerns a fourth question that policymakers are presently grappling with: In light of both rising geopolitical competition among states and the diffusion of power away from states, how do policymakers design effective mechanisms to address major threats shared by all? Cooperation is required to tackle climate change, pandemic disease, the spread of weapons of mass destruction, and the risk of another global economic crisis. At least in the context of mobilizing this kind of collective action, Mearsheimer misses that the motivating theory for many in the foreign policy community may actually be closer to classical republicanism—with its emphasis on institutions, interdependence, and the rule of law—than to classical liberalism. And neither Walt nor Mearsheimer provides a convincing explanation for how such cooperation will come about without U.S. leadership, or without sound rules rooted in sound institutions, or without taking into account the roles of nonstate and substate actors.

 

Walt and Mearsheimer offer surprisingly little guidance on the future of humanitarian intervention.

They do both pay homage to effective diplomacy, but neither gives a credible account of how a significant U.S. retrenchment would enhance, rather than detract from, the United States’ ability to conduct it. Walt, for example, seems to like the Iran nuclear deal, but he gives little credit to the role that crippling sanctions, combined with the credible threat of military force, played in helping bring it about. The demonstration of reassurance and resolve in the service of diplomacy is a key advantage of having U.S. forces deployed globally, and it raises the question, Which does Walt value more—making it harder to make mistakes like Libya or making it easier to engage in successful diplomacy like Iran?

The final area where Walt and Mearsheimer offer surprisingly little guidance is on the future of humanitarian intervention. After the last 25 years, Washington is grappling with the question, What is the right set of conditions, if any, for U.S. military intervention on humanitarian grounds? Criticizing past interventions is a central pillar in both scholars’ cases against liberal internationalism. And yet neither comes out and says that such interventions should never be attempted. Mearsheimer’s critique of the Libya operation is not that the United States shouldn’t have intervened to stop a massacre. Instead, he simply declares that the threat of a massacre was a “false pretext”—in other words, it was all made up. This provides a convenient way for him to avoid the real question.

As for Walt, he is surprisingly supportive of the use of American power to “prevent wars, halt genocides, or persuade other countries to improve their human rights performance.” Indeed, he would “countenance using force to halt mass killings when (1) the danger was imminent, (2) the anticipated costs to the United States were modest, (3) the ratio of foreign lives saved to U.S. lives risked was high, and (4) it was clear that intervention would not make things worse or lead to an open-ended commitment.” These are the same criteria that policymakers have applied to each of the humanitarian interventions the United States has pursued over the last quarter century. (Iraq belongs in a separate category because it was not a war waged on humanitarian grounds.) The various post–Cold War interventions mainly met the first three criteria. Walt provides no more guidance on the fourth, which is where most of the debate over whether to act (Libya) or not act (Syria) takes place, and where most of the difficult tradeoffs lie. There is also the problem that neither scholar considers that humanitarian interventions can also have strategic motives. Letting Syria burn didn’t just risk a massive loss of life; it also risked destabilizing not one but two areas (Europe and the Persian Gulf) that both Walt and Mearsheimer consider vital.

THE NEW CONVERGENCE

This list of hard questions is hardly exhaustive. The Trump era, along with broader changes in the international environment, has put many assumptions back up for debate. Walt, especially, sees this moment as a golden opportunity for progressives, libertarians, and academic realists to join together to defeat the liberal internationalists. The real trend appears to be going in a different direction. A number of recent meditations, including foreign policy commentaries by Senator Bernie Sanders of Vermont and Senator Elizabeth Warren of Massachusetts, point the way toward a kind of convergence of the left and the center. This convergence will hardly be complete, but some common priorities are coming into focus: an elevated concern for the distributional effects of international economic policy, a concentration on combating corruption and kleptocracy and neofascism, an emphasis on diplomacy over the use of military force, an enduring commitment to democratic allies. Perhaps most important, the left and the center share a growing recognition and appreciation of the fact that many successes of the liberal project have been profound—such as the advances against global poverty and disease and the enduring peace between France and Germany, which formed the European Union rather than being doomed to compete.

None of this is to discount the role that Walt and Mearsheimer can and should play in the debates to come. Their focus on first principles is especially important at a moment when so much is up for grabs. Their admonition to think differently is useful in a time of rapid change. Policymakers should read these books and consider their arguments carefully. And Walt and Mearsheimer, for their part, should welcome the chance, in good faith and with goodwill, to engage with policymakers on the difficult questions about how to approach the decades ahead.

*JAKE SULLIVAN is a Senior Fellow at the Carnegie Endowment for International Peace. He served as Director of Policy Planning at the U.S. Department of State in 2011–13 and as National Security Adviser to the U.S. Vice President in 2013–14.

Foreign Affairs

Οι πρώτες 100 ημέρες της εξωτερικής πολιτικής του Τζο Μπάιντεν

0

Του Μιχάλη Ψύλου  

Η εξάλειψη της πανδημίας και των τεράστιων οικονομικο-κοινωνικών συνεπειών της μπορεί να είναι αναμφίβολα η πρώτη προτεραιότητα του επισήμως από χθες νέου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζο Μπάιντεν ,αλλά η ανθρωπότητα περιμένει και τα πρώτα δείγματα γραφής στην εξωτερική του πολιτική. Και κυρίως να αντιστρέψει την …στροφή από την πολιτική του προκατόχου του, Ντόναλντ Τραμπ.

Όπως γράφει χαρακτηριστικά το αμερικανικό περιοδικό Foreign Policy «o Τραμπ ,τις πρώτες 100 ημέρες στο αξίωμά του ,είχε δώσει εκτεταμένες εντολές για την αναστροφή και αποσυναρμολόγηση των βασικών στοιχείων της εξωτερικής πολιτικής Ομπάμα και την προώθηση της πλατφόρμας «America First»(Πρώτα η Αμερική) ,που υπονόμευσε δεκαετίες προσπαθειών για Δυτική συναίνεση στην εξωτερική πολιτική».

Τώρα ο Μπάιντεν και κυρίως η ομάδα που έχει επιλέξει να κατευθύνει την εξωτερική πολιτική της υπερδύναμης ,έχουν αναλάβει τη δέσμευση να αντικαταστήσουν το «America First» με το «America’s back»(Η Αμερική επιστρέφει). Σύμφωνα με τον Μέλ Γκούρτοφ, καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στο δημόσιο Πανεπιστήμιο του Πόρτλαντ , η δέσμευση του Μπάιντεν είναι να «επιστρέψει η Αμερική στην πολυμερή διπλωματία και στους διεθνείς οργανισμούς, όπως η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας και τα Ηνωμένα Έθνη . Επιστρέφει στις σχέσεις συμμαχίας με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, στο να δίνει σημασία στα ανθρώπινα δικαιώματα όταν καθορίζει την εξωτερική της πολιτική».

Τα πρώτα δείγματα γραφής του νέου Προέδρου θα φανούν φυσικά στη
Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ , στις 17 Φεβρουαρίου στις Βρυξελλες. Ο Μπάιντεν αναμένεται να καταστήσει σαφές οτι στόχος του ειναι η ενίσχυση της Συμμαχίας ,αλλά και των σχέσεων Ηνωμένων Πολιτειών – Ευρώπης ,που είχαν διαρραγεί από τον προκάτοχό του. Οπως λέει πάντως Ο Τσακ Χάγκελ, υπουργός Αμυνας του Ομπάμα και συνάδελφος του Μπάιντεν στη Γερουσία για 12 χρόνια, «αυτό που πρέπει να κάνει ο Μπάιντεν ξεπερνά τις πρώτες 100 ημέρες. Θα πρέπει να κινηθεί αμέσως για να ξαναχτίσει, να αποκαταστήσει τις συμμαχίες μας, να τους διαβεβαιώσει ότι η Αμερική επέστρεψε στο παιχνίδι για να ηγηθεί».
Όλα αυτά ακούγονται βέβαια πολύ ρόδινα και ευχάριστα στα αυτιά μας και μένει να αποδειχτούν καθώς- όπως λέει ο σοφός λαός «ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις». Μακριά από εμάς βέβαια η δίκη προθέσεων.
Οι γνωρίζοντες επιμένουν πάντως ότι ο Τζο Μπάιντεν θα είναι «εσωτερικός» Πρόεδρος. Η ημερήσια εγχώρια ατζέντα είναι τόσο μεγάλη και πολιτικά φορτισμένη – μετανάστευση, υγειονομική κρίση, οικονομία, φυλετική δικαιοσύνη, ενίσχυση της συνεργασίας με τους παραδοσιακούς Ρεπουμπλικάνους-που δύσκολα θα επιτρέψει στον νέο Πρόδρι να ασχοληθεί τις πρώτες 100 ημέρες τουλάχιστον,με τα σοβαρά θέματα της εξωτερικής πολιτικής.

Η ομάδα της εξωτερικής πολιτικής

Ο Μπάιντεν έχει συγκροτήσει άλλωστε μια σοβαρή και οργανωμένη ομάδα στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής υπό τον νέο επικεφαλής του Στέητ Ντηπάρτμεντ , Αντονι Μπλίνκεν.
Όπως γράφει το Newsweek «ο Μπάιντεν επέλεξε άτομα που ξέρει καλά και είναι γνωστά στο εξωτερικό, που είναι ανεξάρτητοι στοχαστές και όχι πιστοί οπαδοί του, και που εκτιμούν την ομαδική εργασία. Ολοι είναι στελέχη που υπηρέτησαν τα χρόνια της διοίκησης Ομπάμα-Μπάιντεν. Επομένως, η μαθησιακή τους περίοδος θα πρέπει να είναι σύντομη και η εμπιστοσύνη του προέδρου σε αυτά τα στελέχη είναι υψηλή» τονίζει το αμερικανικό περιοδικό.
Η ομάδα αυτή σίγουρα απέχει πολύ από την τυχαία οργανωμένη «μάζωξη» φίλων του,που είχε ο Ντόναλντ Τραμπ στην εξωτερικη πολιτική. Το ερώτημα βέβαια είναι -όπως λέει ο καθηγητής Γκούρτοφ- «αν η ομάδα αυτή των σοβαρών επαγγελματιών θα θελήσουν να επιστρέψει απλώς η Αμερική στα παραδοσιακά της συμφέροντα και στόχους ή αν θα επαναπροσδιορίσει τη θέση της χώρας στον κόσμο;»
Ο νέος υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν ,μιλώντας στην αρμόδια Επιτροπή της Γερουσίας που αξιολόγησε τον διορισμό του, διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν θα αντιμετωπίσει το Κογκρέσο ως έναν πλήρη εταίρο στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. «Τα τελευταία χρόνια, σε όλες τις διοικήσεις ,η φωνή του Κογκρέσου στην εξωτερική πολιτική είχε μειωθεί» τόνισε ο Μπλίνκεν και πρόσθεσε: « Ο Πρόεδρος Μπάιντεν πιστεύει – και συμμερίζομαι την πεποίθησή του – ότι καμία εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς τη συναίνεση του αμερικανικού λαού». Μια δέσμευση πολύ σοβαρή αν αναλογιστεί κανείς ότι από την εποχή του προέδρου Ρέιγκαν ,ουδέποτε συζήτησε ή ψήφισε για μια σειρά εξωτερικών παρεμβάσεων της υπερδύναμης . «Τα παραδείγματα είναι πάρα πολλά για να απαριθμηθούν» γράφει το Foreign Policy ,αλλά υπενθυμίζει μια σειρά επεμβάσεων εν αγνοία του Κογκρέσου: στη Γρενάδα το 1983, στον Παναμά 1989, στο Ιράκ το 1993, 1996 και 1998 ,στη Βοσνία το 1995,στο Κόσοβο το 1999, στη Λιβύη το 2011, στην Υεμένη το 2015 και τη Συρία το 2017 και το 2018. «Σε καθεμία από αυτές τις περιπτώσεις, ο εκάστοτε Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ελάμβανε μονομερώς την απόφαση για χρήση αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης των ΗΠΑ χωρίς να πάρει έγκριση από το Κογκρέσο» γράφει το αμερικανικό περιοδικό.
Ο καθηγητής Γκούρτωφ εκτιμά μάλιστα ότι οι βασικές εντολές Μπάιντεν στην ομάδα του θα είναι :κοινό έδαφος με την Κίνα (όπως για την κλιματική αλλαγή ) και τη Ρωσία ( για τον έλεγχο των όπλων), αλλά ταυτόχρονα στιβαρή πολιτική στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και στην Ουκρανία. Ως προς τις αναπτυσσόμενες χώρες επίσης, η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει ήδη σαφές ότι επιστρέφουν στην νέα αμερικανική ατζέντα η εξωτερική βοήθεια και οι επενδύσεις .

«Η στρατηγική Μπάιντεν είναι: προχωρήστε γρήγορα, να είστε τολμηροί », τονίζει ο νέος Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζέικ Σάλιβαν. “Δεν σκεφτόμαστε σε χρονικό ορίζοντα δύο ετών, αλλά σε ένα πλαίσιο πρώτων μηνών» προσθέτει . Ο Τσακ Χάγκελ που συνεργάστηκε το τελευταίο διάστημα με τον Μπάιντεν για την μεταβίβαση των εξουσιών από την προηγούμενη διοίκηση Τραμπ, εκτιμά ότι « η Αμερική δεν ήταν ποτέ σε αυτήν την κατάσταση στο παρελθόν, εσωτερικά και διεθνώς»

Τι θα γίνει με την Τουρκία;

Ολοι οι αναλυτές συγκλίνουν στην άποψη ότι η ομάδα Μπάιντεν στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής θα αλλάξει έτσι κι αλλιώς την «φιλική» πολιτική του Τραμπ έναντι του Τούρκου προέδρου Ερντογάν, υιοθετώντας ποιο σκληρή γλώσσα ,αλλά και πρακτική. Στο βαθμό μάλιστα που ο Ερντογάν δεν θα περιορίσει τις σχέσεις του με την Ρωσία και την Κίνα και θα συνεχίζει να λειτουργεί μονομερώς στη διεθνή σκηνή, θα βρίσκει συνεχώς απέναντί του την Ουάσιγκτον .Οπως σημειώνει το Bloomberg η Τουρκία ανησυχεί σοβαρά για τις προθέσεις της διοίκησης Μπάιντεν όχι μόνο γιατί ο νέος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είχε αποκαλέσει «αυτοκράτορα» πριν δύο χρόνια τον Ερντογάν τονίζοντας την ανάγκη της εκλογικής του ήττας. «Η μακροχρόνια συμπάθεια του Μπάιντεν για τους Κούρδους στο Ιράκ και τη Συρία είναι πιθανώς αυτό που προκαλεί το μεγαλύτερο άγχος
στην Άγκυρα» γράφει το Bloomberg. Η Αγκυρα φοβάται το ενδεχόμενο η νέα διοίκηση να προωθήσει τη συγκρότηση «ενός κουρδικού κράτους στα νοτιοανατολικά σύνορα της Τουρκίας – ένα ανάθεμα για την Άγκυρα, η οποία έχει εχθρικές σχέσεις με τον δικό της κουρδικό πληθυσμό» γράφει το Bloomberg.
Συνεπώς, στο εξής πρέπει να σκέφτεται πολύ σοβαρά ο Ερντογάν κάθε φορά που θα ζητάει αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης ,γιατί κάτι τέτοιο θα μπορούσε να εμπνεύσει τον Μπάιντεν να ζητήσει τη δημιουργία Κουρδικού κράτους. Θανάσιμη μαχαιριά ,δηλαδή, για την Αγκυρα…

DW

Η Τουρκία θέλει να σπάσει την (αυτο)απομόνωσή της

0

Η Τουρκία είναι απομονωμένη στην Εγγύς Ανατολή, δεν έχει εταίρους. Η οικονομική κρίση και η αλλαγή κυβέρνησης στην Ουάσιγκτον την αναγκάζουν όμως να αλλάξει τακτική. Να αναζητήσει νέο ρόλο και στόχο. Θα τα καταφέρει;

    
BdTD Türkei Moschee im Schnee 

Τόσο ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, όσο και ο Γερμανός ομόλογός του Χάικο Μάας έδειξαν την ικανοποίησή τους μετά τη συνάντηση της περασμένης Δευτέρας στην Άγκυρα. Έκαναν λόγο για „θετική ατμόσφαιρα” στις συνομιλίες τους. Στο επίκεντρο ήταν η διένεξη για τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ανατολική Μεσόγειο και οι εντάσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο. Στην αλλαγή κλίματος θα πρέπει να συνέβαλε εκτός από την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση της τουρκικής οικονομίας και η αλλαγή εξουσίας στην Ουάσιγκτον. Αυτή την άποψη πρεσβεύει η Άσλι Αξόι, νούμερο δύο του Κέντρου Εφαρμοσμένων Τουρκικών Σπουδών CATS στο Ίδρυμα Επιστήμη και Πολιτική με έδρα το Βερολίνο. “Η νέα διοίκηση Μπάιντεν θα συνεργαστεί και πάλι πιο στενά με την ΕΕ και ο Ερντογάν θέλει να βρίσκεται στη σωστή πλευρά σε αυτή την επαναπροσέγγιση” δηλώνει στη DW.

Υπάρχει ελπίδα συμφιλίωσης;

Αυτή η ιδέα θα πρέπει να ώθησε την κυβέρνηση στην Άγκυρα να αναθεωρήσει την μέχρι τώρα πολιτική της γραμμή στην Εγγύς Ανατολή. “Εκτός αυτού η Τουρκία βρίσκεται πιο απομονωμένη από ποτέ σε μεγάλα τμήματα της Εγγύς Ανατολής” επισημαίνει η Αξόι έχοντας κατά νου τις διενέξεις στην ανατολική Μεσόγειο, τον νότιο Καύκασο, τη Συρία και τη Λιβύη. “Η Τουρκία χρειάζεται και πάλι συμμάχους για να διατηρήσει αυτό που ο Ερντογάν εμφάνισε στον τουρκικό πληθυσμό ως γεωστρατηγικές και οικονομικές επιτυχίες. Άρα σε αυτή την μεταστροφή της τουρκικής πολιτικής παίζουν ρόλο και εσωτερικοπολιτικοί παράγοντες”. Μέσα από την τουρκική οπτική γωνία στην αραβική χερσόνησο έχουν επισυμβεί σημαντικές αλλαγές. Αρχές Ιανουαρίου το Κατάρ, στενός εταίρος της Τουρκίας στην περιοχή, έτεινε και πάλι χείρα συμφιλίωσης στην Σαουδική Αραβία και τους δικούς της εταίρους, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο. Προηγήθηκε διάστημα τρεισήμισι χρόνων μποϊκοτάζ του Κατάρ από τη Σαουδική Αραβία και τους εταίρους της. Για την Τουρκία, που στήριξε το Κατάρ στο εμπάργκο δίνοντας τρόφιμα, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να επαναξιολογήσει τις σχέσεις της με τις δύο πλευρές. Κι αυτό κρύβει ευκαιρίες αλλά και κινδύνους.

Σε γενικές γραμμές πάντως η κυβέρνηση στην Άγκυρα χαιρέτισε το κλίμα συμφιλίωσης στον Περσικό. “Διότι μέσω αυτού η Τουρκία προσβλέπει σε διπλωματικά πλεονεκτήματα, όπως επίσης και οι χώρες του Κόλπου” υποστηρίζει η Αξόι. “Η προσέγγιση ανάμεσα στο Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία μπορεί να συμβάλει στη δρομολόγηση καλύτερων πολιτικών σχέσεων ανάμεσα στην Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, πιθανόν και την Αίγυπτο με αποτέλεσμα να ξεπεράσει την απομόνωσή της. Το Κατάρ θα μπορούσε να διαδραματίσει διαμεσολαβητικό ρόλο. Στην πραγματικότητα το Κατάρ ήδη άφησε να εννοηθεί ότι θα ήταν πρόθυμο για κάτι τέτοιο. “Κι όταν οι δύο χώρες διαπιστώνουν ότι το Κατάρ μπορεί να παίξει ρόλο διαμεσολαβητή, τότε αυτό είναι εφικτό” διαπίστωσε τον περασμένο Ιανουάριο η Ειδική Εντεταλμένη του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ στο περιθώριο διεθνούς συνάντησης στη Ντόχα. Βέβαια για να επιτευχθεί βιώσιμη προσέγγιση ανάμεσα στην Τουρκία και τις χώρες του Περσικού χρειάζεται να γίνουν τεράστιοι συμβιβασμοί. Η Τουρκία είναι ακόμη θυμωμένη με τη δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι στο προξενείο της Σ. Αραβίας στην Κωνσταντινούπολη τον Οκτώβριο του 2018. Από την άλλη πλευρά η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της έχουν δυσαρεστηθεί από τις στενές σχέσεις της Τουρκίας και του Κατάρ με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, τους οποίους θεωρούν τρομοκρατική οργάνωση. Είναι ο λόγος που η Σαουδική Αραβία διεξάγει ένα ακήρυχτο οικονομικό μποϋκοτάζ, που η χειμασμένη οικονομικά Τουρκία θέλει να εμποδίσει.

Αβεβαιότητες με Λιβύη, νέοι τόνοι με το Ισραήλ

Türkei Heiko Maas und Mevlut Cavusoglu

Οι δύο πλευρές θα πρέπει να κινηθούν και σε σχέση με μιαν άλλη χώρα που σπαράσσεται από εμφύλιο πόλεμο, τη Λιβύη. Η Τουρκία υποστηρίζει την κυβέρνηση εθνικής ενότητας υπό τον αλ Σάρατζ. Η κυβέρνησή του διατηρεί σχέσεις εξάρτησης από ισλαμιστικούς παράγοντες, μεταξύ αυτών και οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι. Γι αυτόν τον λόγο η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της έχουν ταχθεί στο πλευρό του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, του οποίου ο Εθνικός Λιβυκός Στρατός ελέγχει την ανατολική Λιβύη. Σε περίπτωση που Τουρκία και Σαουδική Αραβία κινηθούν η μια προς την κατεύθυνση της άλλης, θα συμπέσει με περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας στην εξωτερική πολιτική. Διότι ακόμη δεν έχει διαφανεί η νέα πορεία που θα χαράξει η κυβέρνηση Μπάιντεν απέναντι στην Σαουδική Αραβία. Στον προεκλογικό αγώνα ο νέος Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στο Ριάντ. Παραμένει λοιπόν ανοιχτό πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες. Υπάρχει και το Ισραήλ, με το οποίο η Τουρκία μετά από χρόνια τεταμένων σχέσεων, επιδιώκει τη δημιουργία σχέσεων αναβαθμισμένης προσέγγισης. Τα τελευταία χρόνια ο Ερντογάν επανειλημμένα εκδήλωσε την αποστασιοποίησή του από την χώρα. Όταν τον Δεκέμβριο του 2017 ο πρόεδρος Τραμπ αναγνώρισε την Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα του Ισραήλ, αντέδρασε με οξύτητα. “Θα κινητοποιήσουμε όλον τον ισλαμικό κόσμο” προειδοποίησε ο Τούρκος πρόεδρος σε έκτακτη συνάντηση κορυφής του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας στην Κωνσταντινούπολη.

Αντιδρώντας στις πολύνεκρες συγκρούσεις του ισραηλινού στρατού με παλαιστίνιους διαδηλωτές η Τουρκία απέλασε τον πρέσβη του Ισραήλ από τη χώρα. Ως αντίποινα το Ισραήλ κάλεσε τον Τούρκο επιτετραμμένο στην Άγκυρα να εγκαταλείψει κι αυτός τη χώρα. Και όταν με τον ερχομό του καλοκαιριού φάνηκαν τα πρώτα μηνύματα ομολοποίησης των σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ο Ερντογάν απείλησε με διακοπή των σχέσεών του με τα τελευταία. Οι τόνοι έπεσαν στη συνέχεια, όταν το Μαρόκο μέσα Δεκεμβρίου δήλωσε ότι θέλει να αναγνωρίσει το Ισραήλ. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Τσαβούσογλου αρκέστηκε να παρατηρήσει, να μην γίνει αυτή η αναγνώριση σε βάρος των Παλαιστινίων. Προς το παρόν το Ισραήλ αντιδρά συγκρατημένα στις τουρκικές προθέσεις προσέγγισης. Υπάρχει μεν μια καταρχήν διάθεση για ευθυγράμμιση των διμερών σχέσεων” παραδέχεται ο πολιτικός επιστήμων Χάι Έιταν Κοέν Γιάναρτσακ από το Ινστιτούτο Στρατηγικής και Ασφάλειας, “αλλά υπό τρεις όρους: Η Τουρκία θέλει την επιστροφή του πρέσβη της στη χώρα, το Ισραήλ πάλι ζητά από τους Τούρκους να μην στηρίζουν την Χαμάς και να σταματήσει ο Ερντογάν να κάνει εχθρικές δηλώσεις κατά του Ισραήλ”.

Κέρστιν Κνιπ

Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου

DW

Ο Τζο Μπάιντεν είναι «καταδικασμένος» να πετύχει

1

του Max Boot (*)

Η πρόκληση – και η ευκαιρία – για τον Τζο Μπάιντεν είναι ότι διαδέχεται τον χειρότερο πρόεδρο στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η θητεία του Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίστηκε από κολοσσιαία ανικανότητα και αδιαφορία για το δημόσιο καλό. Ο τρόπος που διαχειρίστηκε την πανδημία οδήγησε σε περισσότερα από 24,1 εκατομμύρια κρούσματα στις Ηνωμένες Πολιτείες και σχεδόν 400.000 θανάτους. Επί της προεδρίας του δεν σημειώθηκε μόνο ο μεγαλύτερος αριθμός θανάτων μετά τη γρίπη του 1918, αλλά και η χειρότερη ανεργία μετά την Υφεση. Ο Τραμπ είναι ο πρώτος πρόεδρος στη σύγχρονη ιστορία που στη θητεία του υπήρξε καθαρή μείωση θέσεων εργασίας.

Οι αριθμοί αυτοί, όσο καταστροφικοί κι αν είναι, δεν αποτελούν παρά την αρχή των αποτυχιών του Τραμπ.

Ηταν ο πιο ανέντιμος πρόεδρος όλων των εποχών: είπε πάνω από 30.000 ψέματα.

Ηταν ο πιο διεφθαρμένος πρόεδρος όλων των εποχών. Χρησιμοποίησε την εξουσία του για να εμπλουτίσει τις επιχειρήσεις του, επενέβη σε ανακρίσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης, προέβη σε παρακώλυση της δικαιοσύνης, υπονόμευσε το Κονγκρέσο, αρνήθηκε να δημοσιοποιήσει τις φορολογικές του δηλώσεις και απένειμε χάρη σε συνεργάτες του και ανθρώπους που συνωμότησαν μαζί του.

Ηταν ο πιο ρατσιστής πρόεδρος της σύγχρονης εποχής. Προσπαθούσε συστηματικά να κινητοποιήσει την εκλογική του βάση με επιθέσεις κατά των μη λευκών. Oι πράξεις του ήταν αντίστοιχες με τα λόγια του: το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν όταν διέταξε να χωριστούν τα παιδιά παράτυπων μεταναστών από τους γονείς τους.

Ηταν ο πρώτος πρόεδρος που αρνήθηκε να αναγνωρίσει την εκλογική του ήττα και διέσπειρε περίεργες θεωρίες συνωμοσίας για να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στο εκλογικό σύστημα.

Και έγινε ο μόνος πρόεδρος που παραπέμφθηκε σε δίκη δύο φορές – την πρώτη επειδή προσπάθησε να εκβιάσει την Ουκρανία για να τον βοηθήσει πολιτικά και τη δεύτερη επειδή υποκίνησε μια βίαιη εξέγερση με σκοπό την παραμονή του στην εξουσία.

O Τραμπ εγκαταλείπει την εξουσία με μια δημοτικότητα που δεν ξεπερνά το 34%, έχοντας υπάρξει ο πρώτος πρόεδρος που δεν έσπασε ποτέ το φράγμα του 50%.

Λόγω των καταστροφικών λαθών και αποτυχιών του Τραμπ, ο Μπάιντεν θα ορκιστεί χωρίς την παρουσία του κόσμου σε μια πόλη που έχει περισσότερους αμερικανούς στρατιώτες από το Ιράκ και το Αφγανιστάν μαζί. Ο Μπάιντεν θα ηγηθεί μιας χώρας όπου το 75% των Ρεπουμπλικανών δεν πιστεύουν ότι εξελέγη νομίμως και όπου ο Τραμπ και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα θα συνεχίσουν να τον υπονομεύουν σε κάθε του βήμα.

Ο νέος πρόεδρος θα αντιμετωπίσει προκλήσεις που δεν αντιμετώπισε κανείς άλλος πρόεδρος μετά τον Φραγκλίνο Ρούσβελτ, το 1933. Ο Μπάιντεν δεν πρέπει μόνο να σταματήσει την πανδημία και να αναβιώσει την οικονομία, αλλά και να αντιμετωπίσει το φαινόμενο του θερμοκηπίου, την εισοδηματική ανισότητα, τη φυλετική αδικία, την έλλειψη εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, το έλλειμμα στο κράτος δικαίου και την πολιτικοποίηση των κυβερνητικών υπηρεσιών.

Παραδόξως, όμως, καθώς αναλαμβάνει την εξουσία σε μια τόσο κακή στιγμή της αμερικανικής ιστορίας, δεν μπορεί παρά να πετύχει.

Το μεγαλύτερό του πλεονέκτημα είναι ότι υπάρχουν ήδη αποτελεσματικά εμβόλια για την Covid-19. Ακόμη κι αν το επιτελείο του δείξει μικρή αποτελεσματικότητα – και όλα δείχνουν ότι θα δείξει μεγάλη -, ο εμβολιασμός θα προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς. Σήμερα εμβολιάζονται 800.000 Αμερικανοί την ημέρα και ο Μπάιντεν έχει θέσει στόχο να γίνουν 100 εκατομμύρια εμβολιασμοί σε 100 ημέρες.

Αν λοιπόν δεν εμφανιστούν νέα μεταλλαγμένα στελέχη, ο ιός μπορεί φέτος να νικηθεί. Κι όταν εξαφανιστεί η πανδημία, η οικονομία θα ανακάμψει. Αυτές οι δύο μεγάλες νίκες θα χαρίσουν στον Μπάιντεν έναν νικηφόρο πρώτο χρόνο. Και θα του δώσουν χρόνο να αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις που θα έχει μπροστά του στη συνέχεια.

(*) Ο Μαξ Μπουτ είναι αρθρογράφος της Washington Post

(Πηγή: Washington Post)

ΠΟΣΟ  ΑΚΙΝΗΤΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ  ΚΑΘΩΣ ΚΑΘΟΜΑΣΤΕ ΣΤΗΝ ΚΑΡΕΚΛΑ       ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ ΜΑΣ ! !

0

ΣΤΑΥΡΟΣ  Ι. ΑΥΓΟΛΟΥΠΗΣ

Καθηγητής Αστρονομίας Α.Π.Θ.

  1. Εισαγωγικά

Η Αστρονομία είναι η παλαιότερη παρατηρησιακή επιστήμη. Το βίωμα του έναστρου ουρανού ανέκαθεν υποβάλλει στον άνθρωπο την επιθυμία να κατανοήσει τη λειτουργία του Σύμπαντος, αλλά και να συνδεθεί μαζί του. Τα διάφορα ουράνια σώματα μάς δίνουν την ευκαιρία να τα παρατηρήσουμε και να αντιληφθούμε την ομορφιά του Σύμπαντος  (Εικόνα 1).

Εικόνα 1:   Η εικόνα μιας περιοχής του χειμωνιάτικου ουρανού γύρω από τον αστερισμό του Ωρίωνα. Τα λαμπρά αστέρια του Ωρίωνα, με την χαρακτηριστική τους διάταξη παραπέμπουν τον παρατηρητή στη μορφή του μυθικού κυνηγού Ωρίωνα με τη ζώνη και το ξίφος του.

 Η παρατήρηση των αντικειμένων και των φαινομένων μέσα στο απέραντο Σύμπαν προχωρούσε πάντα παράλληλα με την πορεία του ανθρώπου για την κατανόηση του αγνώστου και, επομένως, με τον αγώνα του για τη δημιουργία των επιστημών. Είναι επομένως πολύ χρήσιμο να προσπαθήσουμε να αντιληφθούμε την Αστρονομία και ως μία ιστορική επιστήμη.

Για να αντιληφθούμε τη θέση μας μέσα στο χώρο του απέραντου Σύμπαντος πρέπει να περπατήσουμε μέσα από πολλά μονοπάτια που με πολύ κόπο χάραξε η επιστήμη της Αστρονομίας. Η εξέλιξη της σύγχρονης τεχνολογίας έχει οδηγήσει σήμερα την επιστήμη της Αστρονομίας σε πάρα πολύ υψηλό επίπεδο. Δεν μπορούμε όμως να αγνοούμε τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους και αστρονόμους που στηριγμένοι στη λογική θεμελίωσαν την επιστήμη αυτή και γενικότερα την επιστημονική σκέψη.

Εδώ στη χώρα μας η μελέτη του έναστρου ουρανού έλαβε διαστάσεις επιστημονικές και, σε αντίθεση με τους άλλους λαούς (Σουμέριους, Βαβυλώνιους, Αιγύπτιους, Ινδούς, Κινέζους κ.α.), αναζητήθηκαν κοσμολογικά μοντέλα για την ερμηνεία των παρατηρησιακών δεδομένων και όχι για την απλή καταγραφή τους.

Εδώ ο Αριστοτέλης (384-322 π.Χ.) συστηματοποίησε τις φυσικές επιστήμες και ο Αρίσταρχος ο Σάμιος (310-230 π.Χ.) διατύπωσε πρώτος την ηλιοκεντρική θεωρία, όπως ακόμη και ο ίδιος ο Κοπέρνικος στα μέσα του 16ου αιώνα αναφέρει στα χειρόγραφά του. Γι’ αυτόν το λόγο πλέον το ηλιοκεντρικό πλανητικό σύστημα αποκαλείται Αριστάρχειο και όχι Κοπερνίκειο, όπως δυστυχώς λεγόταν μέχρι πρόσφατα ακόμη και στα σχολικά βιβλία της χώρας μας (βλ. βιβλ. 1).

Ο Άρατος ο Σολεύς (305-240 π.Χ.), για να κάνει την Αστρονομία πιο προσιτή και πιο ενδιαφέρουσα στους απλούς ανθρώπους, πραγματοποίησε την επιθυμία του βασιλιά της Μακεδονίας Αντίγονου Γονατά και μετέφερε σε ποιητική μορφή το αστρονομικό έργο του Εύδοξου του Κνίδιου (407-354 π.Χ.), μέσα στο οποίο υπήρχαν πολλές γνώσεις για το Σύμπαν, τόσο από τους Ίωνες φιλοσόφους, όσο και από τους φιλοσόφους της Μεγάλης Ελλάδος (βλ. βιβλ. 4).

Ο Άρατος ο Σολεύς χρησιμοποίησε τον «δακτυλικό εξάμετρο», τον τυπικό στίχο της αρχαίας ελληνικής επικής ποίησης, κατά το πρότυπο των ομηρικών επών, της Ιλιάδας και της Οδύσσειας, και γι’ αυτό το λόγο θεωρείται ο «Όμηρος της Αστρονομίας», τυγχάνοντας πολλών ευμενών σχολιασμών από τον «πατέρα της Αστρονομίας» Ίππαρχο (190-120 π.Χ.).

Αναφέρω τον Άρατο διότι ακόμη και ο Απόστολος Παύλος, καθώς ήταν συμπατριώτης του Άρατου, και γνωρίζοντας τη λατρεία που είχαν οι Αθηναίοι για τα αστρονομικά ποιήματα του Άρατου, ξεκίνησε την ομιλία του στον Άρειο Πάγο στην Αθήνα με απαγγελία ορισμένων στίχων του ποιήματος «Φαινόμενα και Διοσημεία» του Άρατου, προκειμένου να φέρει κοντά του τους Αθηναίους.

Σήμερα βέβαια πανίσχυρα «μάτια» σε τροχιά γύρω από τη Γη, αλλά και τεράστια τηλεσκόπια σκαρφαλωμένα στις πιο υψηλές ερημικές και κατάξερες κορυφές της Γης, σαρώνουν το διαστημικό περιβάλλον σε διάφορα μήκη κύματος για να μας χαρίσουν εικόνες εκπληκτικής ομορφιάς και σημαντικής επιστημονικής αξίας. Μ’ αυτά ακτινογραφούμε το Σύμπαν, αναζητώντας να αντιληφθούμε τα μυστικά που κρύβει το φως των μακρινών γαλαξιών για να κατανοήσουμε τη δημιουργία του Σύμπαντος και τα στάδια εξέλιξής του μέχρι τη σημερινή μορφή του, κάνοντας μάλιστα τώρα χρήση και των καινούριων «τηλεσκοπίων βαρυτικών κυμάτων».

Το 2009 είχε κηρυχθεί από την UNESCO ως «Παγκόσμιο Έτος Αστρονομίας» και είχε ως κεντρικό σύνθημα: «Το Σύμπαν στη διάθεσή σου να το ανακαλύψεις». Έτσι για τον 21ο αιώνα η επιστήμη της Αστρονομίας φιλοδοξεί να γίνει μια φυσική προέκταση της Γεωγραφίας.

  1. Οι έξι κοσμικές κινήσεις μας

Α) Η περιστροφή της Γης

Κατά τη διάρκεια της νύχτας βλέπουμε τα αστέρια να διαγράφουν τοξοειδείς τροχιές που οφείλονται στην ημερήσια περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της.

Ο άξονας περιστροφής της Γης τέμνει τον ουράνιο θόλο σε ένα σημείο. Δίπλα στο σημείο αυτό βρίσκεται τώρα ο πιο λαμπρός αστέρας του αστερισμού της Μικρής Άρκτου, που για το λόγο αυτό είναι ακίνητος και λέγεται «Πολικός αστέρας» και το ύψος του ισούται με το γεωγραφικό πλάτος του τόπου του παρατηρητή. Επομένως, τα αστέρια του Βόρειου ημισφαίριου της Γης φαίνονται να κινούνται κυκλικά γύρω από τον Πολικό Αστέρα (βλ. βιβλ.1).

Η περιστροφή αυτή της Γης γίνεται με ταχύτητα 1.673,5 χιλιομέτρων την ώρα, εάν βρισκόμαστε κάπου κοντά στον Ισημερινό της. Συνεπώς, τρέχουμε και εμείς ως κάτοικοί της με αυτήν την ταχύτητα των 28 περίπου χιλιομέτρων το λεπτό. Αν, βέβαια, κατοικούμε σε βορειότερες ή νοτιότερες χώρες, τότε η ταχύτητα περιστροφής της Γης, και επομένως και η δική μας, είναι μικρότερη, ενώ στον Βόρειο και στον Νότιο Πόλο της Γης μηδενίζεται.

Β) Η περιφορά της Γης

Η ετήσια περιφορά της Γης γύρω από τον Ήλιο έχει ως αποτέλεσμα την αλλαγή της όψης της ουράνιας σφαίρας για την ίδια ώρα από βραδιά σε βραδιά. Αυτή η αλλαγή όμως γίνεται αισθητή μόνον με το πέρασμα πολλών εβδομάδων και έτσι βλέπουμε ότι διαφέρει σε αστερισμούς ο έναστρος χειμωνιάτικος νυχτερινός ουρανός από τον νυχτερινό καλοκαιρινό ουρανό (βλ. βιβλ.1).

Η περιφορά αυτή της Γης γύρω από τον Ήλιο γίνεται σε ένα έτος και συγκεκριμένα σε 365,2422 ημέρες με μια μέση ταχύτητα 108.000 χιλιομέτρων την ώρα. Επομένως αυτή τη στιγμή κινούμαστε και εμείς με ταχύτητα 30 περίπου χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.

Η ταχύτητα όμως αυτή δεν είναι σταθερή, διότι η περιφορά της Γης γύρω από τον Ήλιο γίνεται σύμφωνα με τον δεύτερο νόμο του Kepler, που σημαίνει ότι είναι μεγαλύτερη όταν η Γη βρίσκεται κοντά στον Ήλιο και μικρότερη όταν βρίσκεται μακριά από τον Ήλιο.

Η Γη μας βρίσκεται στην πιο κοντινή της απόσταση από τον Ήλιο, δηλαδή στο περιήλιο της ετήσιας τροχιάς της, το χειμώνα και συγκεκριμένα στις αρχές Ιανουαρίου απέχει μόλις 147 εκατομμύρια χιλιόμετρα, ενώ στην πιο μακρινή της απόσταση από τον Ήλιο, δηλαδή στο αφήλιο της τροχιάς της, βρίσκεται το καλοκαίρι και συγκεκριμένα στις αρχές Ιουλίου απέχει περίπου 152 εκατομμύρια χιλιόμετρα.

Η κίνηση αυτή της Γης γίνεται πάνω σε ένα επίπεδο που σχηματίζει γωνία ίση με 23,5 μοίρες με το επίπεδο του ισημερινού της. Το επίπεδο αυτό λέγεται εκλειπτική και η γωνία λέγεται λόξωση της εκλειπτικής  (Εικόνα 2).

Εικόνα 2:  Η Γη κατά την ετήσια περιφορά της γύρω από τον Ήλιο διέρχεται από το πλησιέστερο σημείο (περιήλιο) περίπου στις 2 Ιανουαρίου και από το πιο απομακρυσμένο (αφήλιο) περίπου στις 2 Ιουλίου.

Εξαιτίας της γωνίας αυτής των 23,5 μοιρών αλλάζει κατά τη διάρκεια ενός έτους η κλίση των ακτίνων του Ήλιο (βλ. βιβλ.2).

Η μεταβολή της θερμοκρασίας οφείλεται κυρίως στη μεταβολή της κλίσης των ακτίνων του Ήλιου που πέφτουν στην επιφάνεια της Γης. Επομένως, η εναλλαγή των εποχών του έτους οφείλεται καθαρά στην λόξωση της εκλειπτικής πάνω στην οποία κινείται η Γη μ’ αυτήν την ταχύτητα των 108.000 χιλιομέτρων την ώρα, όπως αναφέραμε προηγουμένως.

Με την ταχύτητα αυτή, κάθε φορά που η Γη, κατά την ετήσια περιφορά της γύρω από τον Ήλιο, συναντά μικρές πέτρες και σκόνη έχουμε τότε τα μετέωρα ή τους διάττοντες ή τα πεφταστέρια όπως συνήθως τα αποκαλούμε. Τα σώματα αυτά καθώς εισέρχονται στην ατμόσφαιρα της Γης αναφλέγονται, λόγω τριβής με τα μόριά της, και εξαερώνονται με αποτέλεσμα ο αέρας να φωτοβολεί και να σχηματίζονται φωτεινά ίχνη. Συνήθως τέτοιο υλικό αφήνουν πίσω τους οι κομήτες κατά μήκος της τροχιάς τους.

Γ) Η ιδία κίνηση του Ήλιου μας

Οι αστέρες του Γαλαξία μας κινούνται λόγω βαρυτικών αλληλεπιδράσεων. Ο Ήλιος μας, και επομένως όλο το ηλιακό μας σύστημα, κινείται προς μια κατεύθυνση της ουράνιας σφαίρας με ταχύτητα 20 ±0,5 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο (βλ. βιβλ.3).

Στην κίνηση αυτή συμμετέχει και η Γη μας και επομένως όλοι εμείς, ανεξάρτητα από το εάν καθόμαστε ή όχι στην καρέκλα του γραφείου μας, κινούμαστε με 20 περίπου χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο λόγω της ιδίας δηλαδή της δικής του κίνησης που κάνει ο Ήλιος μας.

Η κίνηση αυτή γίνεται προς ένα σημείο της ουράνιας σφαίρας που λέγεται άπηξ και το οποίο βρίσκεται κοντά στον πολύ γνωστό λαμπρό αστέρα Βέγα του αστερισμού της Λύρας.

Για να γίνουν εντυπωσιακά αντιληπτές με γυμνό μάτι αυτές οι ιδίες κινήσεις των αστέρων στην ουράνια σφαίρα πρέπει να περάσουν πολλές χιλιάδες χρόνια. Οι κινήσεις αυτές είναι η αιτία της αλλαγής των σχημάτων των αστερισμών.

Δ) Η περιστροφή του Γαλαξία μας

Ο Ήλιος μας, και μαζί του όλο το ηλιακό μας σύστημα, συμμετέχει στην περιστροφική κίνηση του Γαλαξία μας που γίνεται γύρω από το κέντρο του με γραμμική ταχύτητα 250 περίπου χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο (βλ. βιβλ. 3).

Ο Γαλαξίας μας ανήκει στην κατηγορία των σπειροειδών γαλαξιών, όπως και ο γειτονικός μας γαλαξίας της Ανδρομέδας (Μ31).

Ο Ήλιος μας είναι ένα από τα 200 περίπου δισεκατομμύρια αστέρια του Γαλαξία μας και βρίσκεται στη σπείρα του Ωρίωνα. Είναι ένας μεσαίου μεγέθους αστέρας και απέχει 26.000 έτη φωτός από το κέντρο του Γαλαξία μας, ο οποίος έχει διάμετρο 100.000 έτη φωτός. Ο Γαλαξίας μας, με πάχος 10.000 έτη φωτός, μοιάζει με τον δίσκο του αθλήματος της δισκοβολίας.

Συμμετέχοντας λοιπόν ο Ήλιος μας στην περιστροφική κίνηση του Γαλαξία μας, τρέχουμε και εμείς ως κάτοικοι του πλανήτη Γη με την τεράστια αυτή ταχύτητα των 250 περίπου χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο γύρω από το κέντρο του Γαλαξία μας.

Ε) Ο εναγκαλισμός του Γαλαξία μας με τον γαλαξία της Ανδρομέδας

Από τα περίπου τρεις χιλιάδες αστέρια που μπορούμε να δούμε με γυμνούς οφθαλμούς μια καθαρή νύχτα μακριά από τα φώτα των πόλεων, ένα μόνο και μάλιστα από τα πιο αμυδρά που βλέπουμε στον αστερισμό της Ανδρομέδας, όχι μόνο δεν ανήκει στον Γαλαξία μας, αλλά είναι ένας ολόκληρος γαλαξίας.

Αυτό το αμυδρό αστεράκι είναι ο γαλαξίας Μ31 ή γαλαξίας της Ανδρομέδας, όπως είναι περισσότερο γνωστός. Είναι ο δίδυμος γαλαξίας του δικού μας Γαλαξία και βρίσκεται σε απόσταση μόλις περίπου 2 εκατομμυρίων ετών φωτός.

Έχει διάμετρο περίπου 120 χιλιάδες έτη φωτός, είναι δηλαδή κατά 20 χιλιάδες έτη φωτός μεγαλύτερος από τον δικό μας Γαλαξία με τον οποίο αποφάσισαν να ενώσουν τις τύχες τους.

Αποφάσισαν, σε 5 δισεκατομμύρια χρόνια, τρέχοντας με 300 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, να συνενωθούν σχηματίζοντας έναν μεγάλο γαλαξία. Στην κίνηση αυτή του Γαλαξία μας συμμετέχει και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα και επομένως ο καθένας μας τρέχει με 300 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο προς την κατεύθυνση του γαλαξία της Ανδρομέδας (βλ. βιβλ. 5).

Ο Ήλιος μας είναι ένα από τα 200 περίπου δισεκατομμύρια αστέρια του Γαλαξία μας. Οι γαλαξίες όμως γενικά με τα πολλά δισεκατομμύρια των αστέρων τους είναι σχεδόν άδειοι από αστέρες σε τέτοιο βαθμό που αν θεωρήσουμε ένα αστέρι σαν τον Ήλιο μας να έχει τις διαστάσεις του νομίσματος των 2 Ευρώ, τότε το επόμενο αστέρι θα βρίσκεται σε απόσταση 300 χιλιομέτρων μακριά. Επομένως από μια τέτοια συνένωση του Γαλαξία μας με τον γαλαξία της Ανδρομέδας, το πρόβλημα δεν θα είναι οι συγκρούσεις των αστέρων τους, αλλά η έντονη αστρογέννηση νέων αστέρων από τα νεφελώματα των αερίων και της σκόνης τους, καθώς σε πολλά απ’ αυτά θα διαταραχθεί η ισορροπία τους και θα καταρρεύσουν σχηματίζοντας νέα αστέρια.

Στ) Η κίνηση του Γαλαξία μας προς το γαλαξιακό σμήνος της Παρθένου

Ο Γαλαξίας μας μαζί με την παρέα του των 50 περίπου γαλαξιών, που συγκροτούν το Τοπικό Σμήνος Γαλαξιών, κινούνται με ταχύτητα περίπου 500 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο προς την κατεύθυνση του αστερισμού της Παρθένου. Επομένως, μαζί με τον Γαλαξία μας τρέχουμε και εμείς μαζί με όλο το ηλιακό μας σύστημα με αυτή την ιλιγγιώδη ταχύτητα, αν και αισθανόμαστε ακίνητοι πάνω στον όμορφο πλανήτη μας (βλ. βιβλ. 1).

Με τα μέσα που διαθέτουμε σήμερα είναι δυνατό να παρατηρηθούν μέσα στο Σύμπαν περισσότεροι από 10 δισεκατομμύρια γαλαξίες σε αποστάσεις πολλών εκατομμυρίων ή δισεκατομμυρίων ετών φωτός. Το Σύμπαν είναι γεμάτο από γαλαξίες και συγκεκριμένα αν οι γαλαξίες με τη γνωστή κατά μέσο όρο διάμετρο των 100.000 ετών φωτός απεικονισθούν με τις διαστάσεις του νομίσματος των 2 Ευρώ, τότε μέσα στο Σύμπαν συναντάμε γαλαξίες κάθε μισό περίπου μέτρο. Αντίθετα, οι γαλαξίες με τα πολλά δισεκατομμύρια των αστέρων τους είναι σχεδόν άδειοι από αστέρες.

Οι γαλαξίες συνήθως κατατάσσονται σε σμήνη γαλαξιών και πάρα πολύ σπάνια εμφανίζονται μεμονωμένοι. Στην αστερισμό της Παρθένου ανήκει ένα καταπληκτικό σμήνος γαλαξιών που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 60 εκατομμυρίων ετών φωτός και περιλαμβάνει περίπου 3.000 γαλαξίες (Εικόνα 3).

Εικόνα 3:   Το εκπληκτικό σμήνος γαλαξιών της Παρθένου. Περιέχει τουλάχιστον 3000 γαλαξίες και βρίσκεται σε απόσταση 60 εκατομμυρίων ετών φωτός, αποτελώντας έτσι έναν τεράστιο ελκυστή του δικού μας τοπικού σμήνους γαλαξιών.

Ο δικός μας Γαλαξίας ανήκει και αυτός, όπως αναφέραμε προηγουμένως, σ’ ένα μικρό σμήνος που περιέχει γύρω στους 50 γαλαξίες με πιο γνωστούς τον γαλαξία της Ανδρομέδας και τους δυο μικρούς συνοδούς γαλαξίες του, το Μεγάλο και το Μικρό Μαγγελανικό Νεφέλωμα.

Το μικρό αυτό σμήνος, που λέγεται “ Τοπικό Σμήνος”, κινείται προς το μεγάλο σμήνος των γαλαξιών της Παρθένου, που αποτελεί έναν τεράστιο ελκυστή, με την ταχύτητα των 500 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, που αναφέραμε προηγουμένως, και έτσι τρέχει και ο καθένας μας και μ’ αυτήν την τεράστια ταχύτητα.

  1.   Σ. Αυγολούπης,   Το Εγγύς Διαστημικό Περιβάλλον της Γης – Ιστορία, Τεχνολογία και επιστήμη της                                  Αστρονομίας,  Β΄  Έκδοση,  (Εκδ. Πλανητάριο),  Θεσσαλονίκη 2010.
  2. Σ. Αυγολούπης, Στοιχεία Αστρονομίας,  Β΄  Έκδοση,  (Εκδ. Πλανητάριο),  Θεσσαλονίκη 2018.
  3. Σ. Αυγολούπης – Ι. Σειραδάκης, Παρατηρησιακή Αστρονομία, Γ΄ Έκδοση, (Εκδ. Πλανητάριο), Θεσσαλονίκη 2020.
  4. Σ. Αυγολούπης – Θ. Μαυρόπουλος, Άρατος ο Σολεύς, Φαινόμενα και Διοσημεία,  (Εκδ. Ζήτρος), Θεσσαλονίκη 2007.
  5. Σ. Αυγολούπης, Αρχή & Τέλος, Η Ιστορία του Σύμπαντος, Β΄  Έκδοση,  (Εκδ. Πλανητάριο), Θεσσαλονίκη 2016.

*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Παγχαλκιδικός Λόγος”

Πώς τα δεξιά συντροφικά μαχαιρώματα αποκάλυψαν το σκάνδαλο χρηματισμού του πρωθυπουργού Εντουάρ Μπαλλαντιούρ που κάθεται στο σκαμνί

1

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου,  [email protected]   www.kalkis.eu

Σχεδόν πάντοτε στην πολιτική τα υπαρκτά σκάνδαλα χρηματισμού, κι όχι μόνο, αποκαλύπτονται με διαρροές των εσωτερικών ανταγωνιστών της διεκδικούμενης εξουσίας, αυτά που κάποτε αποκάλεσε εύστοχα η Βάσω Παπανδρέου ως «συντροφικά μαχαιρώματα».

Πράγματι περί αυτού πρόκειται στην εκδικαζόμενη από χθες 19-1-2021 αποκληθείσα «η υπόθεση Καρατσίου» (l’affaire Karachi). Δηλαδή η δίκη του πρώην Γάλλου πρωθυπουργού Edouard Balladur (εκ δεξιών στη Φώτο) και του πρώην υπουργού άμυνας του François Léotard (εξ αριστερών στη Φώτο), για μία από τις πτυχές της υπόθεσης του Καρατσίου,  ενώπιον του Δικαστηρίου.

Αυτή η οικονομική πρωτεύουσα του Πακιστάν έδωσε το όνομά της σε μία από τις μεγαλύτερες δικαστικές υποθέσεις των τελευταίων είκοσι ετών, η οποία έστειλε τον Edouard Balladur στο σκαμνί  του γαλλικού Δικαστηρίου. Όλα ξεκίνησαν μετά από μήνυση από τις οικογένειες των θυμάτων μιας εγκληματικής επίθεσης στο Καράτσι, η οποία το 2002 αφαίρεσε τη ζωή 11 Γάλλων υπαλλήλων της Διεύθυνσης Ναυπηγείων που εργάζονταν για την κατασκευή ενός από τα υποβρύχια της Agosta που πωλήθηκαν στο Πακιστάν από τη Γαλλία. Οι εντολείς αυτής της επίθεσης δεν έχουν ανευρεθεί ποτέ.

Μεταξύ των εκδοχών που εξέτασαν οι διάφοροι αντιτρομοκρατικοί δικαστές, μάλλον κατέληξαν στην εκδοχή των αντιποίνων (τα συντροφικά μαχαιρώματα που είπαμε) του θανόντος το 2016  Jacques Chirac, νικητή του Edouard Balladur στις ενδοκομματικές εκλογές για υποψήφιο πρόεδρο. Ο Chirac αποφάσισε να σταματήσει να καταβάλει τις προμήθειες (τα δωράκια δηλαδή) βάσει των συμβάσεων πώλησης όπλων. Ο πρώην πρωθυπουργός είναι λοιπόν ύποπτος ότι χρηματοδότησε δόλια την προεδρική του εκστρατεία το 1995 με προμήθειες από πωλήσεις όπλων στη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν. Διότι 1 με 1,5 εκατομμύρια ευρώ σε μετρητά μπήκαν στον λογαριασμό της προεκλογικής καμπάνιας του Edouard Balladur. Ο πρώην ομοϊδεάτης αντίπαλος του Jacques Chirac υποστήριξε από την αρχή ότι αυτά τα χρήματα προήλθαν από την πώληση μπλουζακίων  (tee-shirts) κατά τη διάρκεια των προεκλογικών συγκεντρώσεών του κι όχι από χρηματισμό.

Αξιοσημείωτο είναι το πραγματικό περιστατικό κατά το οποίο ο François Léotard, αφού κάθισε στη θέση του, έβγαλε  δύο βιβλία, που πρωτύτερα είχε αγοράσει στις αποβάθρες του Σηκουάνα : την Αντιγόνη του Brecht και τον Οιδίποδα του Henry Bauchau, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ της Béatrice Gurrey στον ηλεκτρονικό Le Monde στις 20-1-2021 με τίτλο : «Balladur, Léotard, φερόμενες μίζες : ενώπιον του Δικαστηρίου της Δημοκρατίας, το ντεκόρ έχει στηθεί» (Balladur, Léotard, les rétrocommissions et le conditionnel : devant la Cour de justice de la République, le décor est pose). Ιδιαίτερα δε όταν ο πρόεδρος του δικαστηρίου, ο Dominique Pauthe, είχε τον ακόλουθο διάλογο :

«Κύριε  Léotard, δεν έχετε δικηγόρο ;

– Όχι, Κύριε Πρόεδρε. Πρόκειται για την τιμή μου. Θα την υπερασπιστώ μόνος μου ».

Όπως αναφέρεται στο ίδιο ρεπορτάζ, η δίκη θα διαρκέσει μέχρι τις 11 Φεβρουαρίου και θα δούμε πιο θα είναι το αποτέλεσμα.

 

 

 

 

Ποια πολιτική θα εφαρμόσει ο Μπάιντεν στην περιοχή μας

0

Τσιλιόπουλος Ευθύμιος

Eλάχιστη συζήτηση έγινε για την εξωτερική πολιτική κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας των ΗΠΑ, με τον Τζο Μπάιντεν να έχει δώσει ελάχιστα σχετικά στίγματα. Στις πρώτες μέρες της θητείας του αναμένεται ότι θα δώσει προτεραιότητα στην οικονομική τόνωση για  την πανδημία, καθώς και στην αναζωογόνηση των υποδομών, με την εξωτερική πολιτική να μπαίνει, προσωρινά τουλάχιστον, σε δεύτερη μοίρα.

Στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής, η Μέση Ανατολή πιθανότατα δεν θα είναι προτεραιότητα του Μπάιντεν σε σύγκριση με τον Ινδικό-Ειρηνικό, την Κίνα και την αναθέρμανση των διατλαντικών σχέσεων. Η ενδυνάμωση των σχέσεων με ΝΑΤΟ και ΕΕ που ο Τραμπ υποβάθμισε αναμένεται να είναι τα πρώτα βήματα. Η εμμονή του Μπάιντεν με διεθνείς συνθήκες θα επαναπροσδιορίσουν τις προσπάθειες να συρθεί η Τεχεράνη στο τραπέζι.

Ταυτόχρονα η πάγια πολιτική για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δημοκρατικά πρότυπα θα δυσχεράνουν τις προσπάθειες για συμφωνίες όχι μόνο με χώρες όπως το Ιράν, η Βόρεια Κορέα και η Ρωσία, αλλά και με συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, ακόμη και το Ισραήλ. Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα νευρικό μετά τον σφικτό εναγκαλισμό του Νετανιάχου με τον απερχόμενο Τραμπ.

Η προεκλογική υπόσχεση του Μπάιντεν για προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τον φέρνει απέναντι σε αυταρχικά καθεστώτα, όπως του Σίσι (Αίγυπτος), Ντουτέρτε (Φιλιππίνες), Μπολσονάρο (Βραζιλία), Όρμπαν (Ουγγαρία), κλπ, αλλά και με την Τουρκία και τα κράτη του Κόλπου. Εν τέλει σαν θιασώτης της παγκοσμιοποίησης πολλές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο συνδράμουν προς αυτή την κατεύθυνση.

Επί Τραμπ η αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή άλλαξε. Αντί για τον παραδοσιακό ρόλο του “έντιμου μεσολαβητή”, οι ΗΠΑ υιοθέτησαν την αρχή “το Ισραήλ πρώτα”. Ο νέος υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν, σε πρόσφατη εκδήλωση στο Ινστιτούτο Hudson, ανέφερε ότι «νομίζω ότι θα κάνουμε λιγότερα και όχι περισσότερα στη Μέση Ανατολή».

Τι θα κάνει με το Ιράν

Ωστόσο, στην πιο εύφλεκτη περιοχή του κόσμου, η Ιστορία δείχνει ότι τέτοιες φιλοδοξίες σύντομα υποκύπτουν στην πραγματικότητα. Διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις προσπάθησαν να αποσυρθούν από τη Μέση Ανατολή, αλλά οι συνθήκες συνωμοτούν για να εγείρονται συνέχεια εμπόδια σε τέτοια σχέδια. Ο Μπάιντεν δεν θα δείξει την ίδια ανοχή για την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών με τον προκάτοχό του, ούτε θα αντιμετωπίσει με την ίδια ανοχή τη μονομερή ισραηλινή προσάρτηση περιοχών υπό κατοχή. Η κυβέρνηση Μπάιντεν μάλλον θα επιστρέψει στη γραμμή ίδρυσης παλαιστινιακού κράτους για να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή.

Ο Μπάιντεν κατέστησε σαφές ότι μεταξύ των προτεραιοτήτων του είναι η επανένταξη των ΗΠΑ στην πυρηνική συμφωνία του Ιράν (Κοινό Συνολικό Σχέδιο Δράσης, JCPOA) που υπεγράφη το 2015 από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας συν τη Γερμανία και την ΕΕ. Η συμφωνία ήταν το κορυφαίο επίτευγμα της κυβέρνησης Ομπάμα. Ο Τραμπ εγκατέλειψε τη συμφωνία το 2018. Σε ένα άρθρο (13/9) στο CNN, ο Μπάιντεν έγραψε: «Εάν το Ιράν επιστρέψει στην αυστηρή συμμόρφωση με την πυρηνική συμφωνία, οι ΗΠΑ θα επανέλθουν στη συμφωνία ως αφετηρία για τις επόμενες διαπραγματεύσεις».

Κατά τη διαδικασία, αναμένεται ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τις επιβαρυντικές κυρώσεις πετρελαίου που επέβαλε ο Τραμπ. Αυτά έχουν προκαλέσει σημαντική ζημιά στην οικονομία του Ιράν. Ωστόσο, αν διεξαχθεί συζήτηση για την επανένταξη των ΗΠΑ στη συμφωνία, χωρίς παραχωρήσεις από το Ιράν, η κυβέρνηση Μπάιντεν θα δεχτεί σημαντική πίεση για να διαπραγματευτεί εκ νέου πτυχές. Μάλλον θα ζητήσει επέκταση του αρχικού μορατόριουμ 15 ετών σχετικά με την ικανότητα του Ιράν να παράγει πυρηνικά όπλα.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές αναμένεται να ασκήσουν πίεση στο Ιράν για να αποσύρει την υποστήριξή του στους συμμάχους του στο Λίβανο, τη Συρία, το Ιράκ, την Υεμένη και τα παλαιστινιακά εδάφη. Η Ουάσιγκτον θα επιδιώξει, επίσης, να περιορίσει τις εξαγωγές πυραύλων ακριβείας. Η Τεχεράνη είπε ότι τέτοια θέματα δεν θα συζητηθούν σε περίπτωση επαναδιαπραγμάτευσης της συμφωνίας για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Η ταραγμένη σχέση Μπάιντεν-Ερντογάν

Οι περισσότεροι Αμερικανοί αναλυτές πιστεύουν ότι ο Μπάιντεν θα προτιμούσε να αποφύγει την αντιπαράθεση με την Τουρκία και να διερευνήσει πιθανή συνεργασία κατά της Ρωσίας. Ωστόσο, οι βασικές θέσεις του Μπάιντεν για τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου, η μακροχρόνια εστίασή του στα ζητήματα του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου και η φαινομενική του διάθεση να συνεχίσει τον πόλεμο κατά του ISIS μαζί με τους Κούρδους της Συρίας αυξάνει τις δυσκολίες στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας.

Η λήψη αποφάσεων για το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας θα εξαρτηθεί πιθανώς και από την εκτίμηση των ρωσοτουρκικών σχέσεων. Ανώτερος σύμβουλος του Μπάιντεν δήλωσε ότι ο νέος πρόεδρος θα συντονίσει την πολιτική του για την Τουρκία με την ΕΕ. Σε συνέντευξη στους New York Times, ο Μπάιντεν μίλησε με σκληρή γλώσσα για τον Ερντογάν, αποκαλώντας τον «απόλυτο μονάρχη» και απειλώντας να εργασθεί για αλλαγή κυβέρνησης στην Τουρκία, διευκρινίζοντας όχι με πραξικόπημα, αλλά στηρίζοντας την αντιπολίτευση. Ο Μπάιντεν τόνισε ότι ο Ερντογάν «πρέπει να πληρώσει κάποιο τίμημα».

Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο, αλλά στην Τουρκία δημοσιεύθηκε στα μέσα Αυγούστου, την παραμονή του χρίσματος του Δημοκρατικού Κόμματος. Ο Ιμπραήμ Καλίν κατηγόρησε τον Μπάιντεν για «καθαρή άγνοια, αλαζονεία και υποκρισία», προσθέτοντας, «οι ημέρες των διαταγών προς την Τουρκία έχουν περάσει. Αλλά αν εξακολουθείτε να πιστεύετε ότι μπορείτε ας δοκιμάσετε, κάντε μας τη χάρη». Επίσης, χωρίς να το εξειδικεύσει, απείλησε τον Μπάιντεν: «Θα πληρώσετε το τίμημα».

Ο διορισμός του Μπρετ ΜακΓκερκ ως συντονιστή για Μέση Ανατολή στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας έχει προκαλέσει εκνευρισμό στην Άγκυρα, καθώς θεωρείται επικριτής της τουρκικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή και ειλικρινής υποστηρικτής της συνεργασίας της Αμερικής με τις κουρδικές δυνάμεις εναντίον του ISIS. Το 2017, η τουρκική κυβέρνηση είχε ζητήσει την απομάκρυνση του ΜακΓκερκ, λόγω των στενών δεσμών του με τους Κούρδους. Ο ΜακΓκερκ θα είναι υπεύθυνος για τον συντονισμό των πολιτικών των ΗΠΑ όχι μόνο στη Συρία, αλλά και σε Ιράν, Ιράκ και Λιβύη.

Πιέσεις για ελληνοτουρκικές διαπραγματεύσεις

Πώς θα αντιδράσει ο Μπάιντεν για τους S-400; Ανεξάρτητα από τις προθέσεις του, είναι πιθανό να πιεστεί από μέλη του Κογκρέσου να τιμωρήσει περαιτέρω την Τουρκία στο πλαίσιο CAATSA. To 2014 σε εκδήλωση στην Κωνσταντινούπολη ο τότε αντιπρόεδρος Μπάιντεν είχε πει ότι εάν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους εκμεταλλευτούν τις οικονομικές και ενεργειακές ευκαιρίες στην Ανατολική Μεσόγειο, «όλοι θα επωφεληθούν από μεγαλύτερη σταθερότητα, οικονομική ανάπτυξη, θέσεις εργασίας και ευημερία».

Τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως θα ήθελε τότε η κυβέρνηση Ομπάμα. Πολλοί στην Ουάσινγκτον θεωρούν ότι η πολιτική Μπάιντεν πρέπει να ενισχύσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια όλων των συμμάχων και άρα να παροτρύνει Άγκυρα και Αθήνα να διαπραγματευτούν μια διαρκή διευθέτηση των μακροχρόνιων προβλημάτων τους. Αυτό από μόνο του βάζει τις τουρκικές επεκτατικές διεκδικήσεις σε ίση μοίρα με τα νόμιμα δικαιώματα της Ελλάδας.

Οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν να ωθήσουν τις δύο χώρες σε διαπραγματεύσεις. Οι θέσεις της Άγκυρας θέτουν σε κίνδυνο τα σχέδια εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου που θέλει η Ουάσινγκτον να χρησιμοποιηθούν για ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από την Ρωσία. Στο πλαίσιο αυτό ενδέχεται οι πιέσεις για συμβιβασμό να είναι ετεροβαρείς προς την θεωρούμενη αδύναμη και γεωστρατηγικά υποδεέστερη Αθήνα.

Τα στερεότυπα επιχειρήματα 

Συνέχεια στο slpress.gr

Ξανάπιασε τις… «κουμπάρες» η Άγκυρα με πρόθυμους «θεατές» τους Ευρωπαίους

0

Νίκος Μελέτης

Τις «κουμπάρες» παίζει ξανά η Άγκυρα στα ελληνοτουρκικά και ενόψει διερευνητικών επαφών θεωρώντας – όχι αδικαιολόγητα – ότι έχει εξασφαλίσει την ανοχή ισχυρών παικτών στην Ευρώπη, που σπεύδουν να προεξοφλήσουν ως μείζον γεγονός την επανάληψη των διερευνητικών επαφών προκειμένου να αποφύγουν να σταθούν Ενώπιος Ενωπίω με το «Τουρκικό Ζήτημα».

Χθες και αφού είχε προηγηθεί η τηλεφωνική επικοινωνία Ερντογάν -Κόντε και οι «ύμνοι» για την στρατηγική σχέση της Ε.Ε. με την Τουρκία  από τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέντρο Σάντσεζ στην έναρξη της ετήσιας συνάντησής των Ισπανών πρεσβευτών, έφθασε στην Άγκυρα ο Γερμανός ΥΠΕΞ Χ. Μάας σε μια προσπάθεια  άσκησης ισορροπιών  που όμως μπήκε  τελικά στα καλούπια που είχε «πάρει» ο κ. Τσαβούσογλου.

Η Τουρκία πλέον μετά και τις χθεσινές δηλώσεις Τσαβούσογλου ενώπιον του αμήχανου  Γερμανού υπουργού, γνωρίζοντας ότι όχι μόνο οι υποστηρικτές της αλλά και άλλοι παράγοντες έχουν αποδεχθεί το επιχείρημα ότι οι διερευνητικές επαφές είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα και συνεπώς δεν πρέπει να διαταραχθεί το κλίμα  αρχίζει να προετοιμάζει το έδαφος  για ένα από τα γνωστά της παιγνίδια:  είτε εκβιαστικά η Ελλάδα θα πιεστεί να καθίσει σε ένα τραπέζι διαπραγματεύσεων που το «μενού» θα σερβίρεται από την Άγκυρα, είτε θα υπάρξει αδιέξοδο  το οποίο θα χρεωθεί η … «αδιάλλακτη» Ελλάδα.

Η ανάδειξή των διερευνητικών ως μείζονος σημασίας εξέλιξη αποσκοπεί ακριβώς στο να μεταφέρει την πίεση στην Ελλάδα η οποία θα δυσκολεύεται κάθε φορά να εξηγήσει  ότι δεν είναι  δυνατόν  να αποδεχτεί συζήτηση και διαπραγμάτευση επί κυριαρχικών δικαιωμάτων της αλλά και της ίδιας της κυριαρχίας της  και ότι οι Διερευνητικές επαφές πρέπει αποκλειστικά και μόνο να επικεντρωθούν στην οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μεταξύ των δυο χωρών.

Ο  κ. Τσαβούσογλου  ενώπιον του Γερμανού  ΥΠΕΞ   απαρίθμησε τα θέματα που πρέπει  να βρεθούν στο τραπέζι των διερευνητικών: χωρικά ύδατα, εναέριος χώρος, θαλάσσιες αρμοδιότητες. Ενώ φρόντισε να φέρει στην επικαιρότητα ως πηγές έντασης στην περιοχή, την  «στρατιωτικοποίηση»  των νησιών και την πραγματοποίηση στρατιωτικών ασκήσεων των ελληνικών δυνάμεων στο Αιγαίο.

Και ο Γερμανός Υπουργός απλώς έσπευσε να δηλώσει «ευτυχής» επειδή όπως είπε  «αφήνοντας πίσω τις δύσκολες ημέρες και τις διενέξεις  αρχίζουμε  το φετινό έτος, με τις διερευνητικές επαφές. Δεν μιλώ μόνο εκ μέρους της Γερμανικής κυβέρνησης αλλά και εξ ονόματος πολλών συναδέλφων μου στην ΕΕ. Όλοι δέχτηκαν θετικά αυτό το πρώτο βήμα για μια διπλωματική λύση…». Η δήλωση αυτή του κ. Μάας δείχνει είτε ότι αγνοεί παντελώς το θέμα είτε ότι απλώς αποδέχεται  και νομιμοποιεί τους τουρκικούς ελιγμούς.

Εξάλλου ο κ. Τσαβούσογου απροκάλυπτα κάρφωσε τους Γερμανούς και όσους εταίρους φρόντισαν ώστε να πέσει στα μαλακά η Άγκυρα στην Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου  λέγοντας ότι οι συναντήσεις και η  διπλωματική αντεπίθεση τη ς Τουρκίας προς την Ευρώπη  δεν έχει σχέση με τον φόβο των κυρώσεων.

«Δεν αρχίσαμε τις επαφές επειδή φοβόμαστε τις κυρώσεις. Αντιθέτως, ανταποκριθήκαμε θετικά επειδή  πήραμε ένα θετικό μήνυμα από την Σύνοδο Κορυφής τον Δεκέμβριο..» είπε ο κ. Τσαβούσογλου ενώ επικαλούμενος τον κ.Μάας τόνισε ότι η Τουρκία ήταν πάντοτε έτοιμη για διαπραγμάτευση άνευ όρων σε αντίθεση με την Ελλάδα που… προβάλει συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις.

Και ο Γερμανός ΥΠΕΞ Χ. Μάας απαντώντας στην ίδια ερώτηση έσπευσε να «σκοτώσει» την προοπτική επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Έχουμε αγγίξει πολλά θέματα, πρόσφυγες, οικονομία, πανδημίες… Θέλουμε να είμαστε σε εποικοδομητικό διάλογο και είπα ότι δείξαμε ότι ήμασταν έτοιμοι να πραγματοποιήσουμε αυτές τις συνομιλίες. Στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας αντί Μέτρων, η πραγματοποίηση συμφωνημένων βημάτων και μια εποικοδομητική συνεργασία θα ήταν αμοιβαία επωφελής».

Υπό αυτές τις συνθήκες είναι  προφανές ότι η Τουρκία  θα επιδιώξει εκ του ασφαλούς και με την κάλυψη των «άλαλων» ευρωπαίων  να τορπιλίσει τις διερευνητικές επαφές οι οποίες έτσι θα εξελιχθούν σε μια προσπάθεια όχι ανταλλαγής απόψεων και θέσεων αλλά σε αγώνα για το blame game ώστε θεωρητικά η Άγκυρα να αποσυνδέσει πλήρως τα ευρωτουρκικά  με τις  προκλήσεις εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου και την παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων των δυο κρατών μελών.

Η αποστολή των Π. Αποστολίδη  και Αλ.Κουγιού μάλλον θα αποδειχθεί ιδιαιτέρα απλή την επομένη Δευτέρα όταν στις 10.00 π.μ. θα συναντηθούν με την τουρκική  αντιπροσωπεία στο ξενοδοχείο Swissotel  στο Μπεσίκτας πάνω από τον Βόσπορο. Δεν θα έχουν παρά να συζητήσουν και  καταγράψουν αυτά τα θέματα που η Τουρκία θεωρεί ότι πρέπει να βρεθούν στην ατζέντα τους και συγχρόνως  να παραδώσουν στην τουρκική πλευρά  την πρόταση της Αθήνας για το πως θα πρέπει να συνεχισθούν  οι συνομιλίες και σε ποιο σημείο να επικεντρωθούν. Δικαιολογημένα η ελληνική αποστολή έχει κλείσει εισιτήρια επιστροφής για την ίδια ημέρα, καθώς μια τέτοια συζήτηση, συνοδευόμενη και με την αναγκαία ανασκόπηση του τελευταίου γύρου των διερευνητικών δεν μπορεί να κρατήσει και πολλές ώρες.

liberal.gr

Ελλάδα και Τουρκία στο «τούνελ» των διερευνητικών επαφών

0

Επανεκκίνηση των συνομιλιών στις 25 Ιανουαρίου στην Κωνσταντινούπολη σε ένα περιβάλλον πιο «εύφλεκτο» από το παρελθόν – Τα πρόσωπα της διαπραγμάτευσης, οι δύο σχολές σκέψης και τα αγκάθια των χωρικών υδάτων και της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών

Η επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, με την πραγματοποίηση του 61ου γύρου στις 25 Ιανουαρίου στην Κωνσταντινούπολη, θα δοκιμάσει έντονα όχι μόνο τις διμερείς σχέσεις αλλά και τις αντοχές του ελληνικού πολιτικού συστήματος.

Για πρώτη φορά μετά την αρχική έναρξή τους, το 2002, οι διερευνητικές επαφές έχουν σφόδρα πολιτικοποιηθεί και η έκβασή τους θα βρίσκεται συνεχώς υπό το μικροσκόπιο. Αυτό που παραδέχονται όλοι όσοι γνωρίζουν τα μυστικά τους είναι ότι η διεξαγωγή των συνομιλιών θα πραγματοποιηθεί σε ένα περιβάλλον πολύ πιο «εύφλεκτο» σε σχέση με το παρελθόν, με μια Τουρκία ριζικά διαφορετική ως προς την ένταση των διεκδικήσεών της και με ένα διεθνές περιβάλλον πολύ λιγότερο ικανό να παρέμβει αποφασιστικά.

Σε αυτό το πλαίσιο, η φιλοδοξία για μια συνάντηση σε ανώτατο επίπεδο των Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μοιάζει πολύ πρόωρη χωρίς να υπάρξει διατηρήσιμη αποκλιμάκωση και πρόοδος, ώστε να είναι και χρήσιμη.

Το παρασκήνιο μιας ανακοίνωσης

Η δυστοκία που παρουσιάστηκε στην ανακοίνωση μιας ημερομηνίας είναι ενδεικτική της δυσκολίας των προσεχών συνομιλιών. Σε αυτό το επίπεδο άλλωστε μετρούν τα πάντα. Παρά τη σύγχυση που δημιουργήθηκε το μεσημέρι της περασμένης Δευτέρας όταν ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωνε ότι επίκειται η πρόσκληση προς την Αθήνα, η ελληνική κυβέρνηση ήταν απολύτως ενήμερη. Είχε προηγηθεί, όπως «Το Βήμα» πληροφορείται, σύντομη τηλεφωνική επικοινωνία του Ιμπραχίμ Καλίν με την επικεφαλής του Διπλωματικού Γραφείου του έλληνα πρωθυπουργού, την πρέσβη Ελένη Σουρανή, με πρωτοβουλία του εκπροσώπου της τουρκικής Προεδρίας και εξ απορρήτων συμβούλου του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην οποία μετέφερε το μήνυμα ότι η πρόσκληση θα έλθει στις 11 Ιανουαρίου διά της διπλωματικής οδού.

Αυτό όντως έγινε, όπως «Το Βήμα» αποκάλυψε, από τον πολύπειρο τούρκο πρεσβευτή στην Αθήνα Μπουράκ Οζουγκεργκίν που επικοινώνησε το απόγευμα της Δευτέρας με τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών Θεμιστοκλή Δεμίρη.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΝΤΟΥ πρ. ΔΙΟΙΚΗΤΗ ΤΗΣ ΕΥΠ ΠΑΥΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗ--ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSIΟ Παύλος Αποστολίδης

Η τουρκική ομάδα διαπραγμάτευσης

Εμπειροι παρατηρητές στην Αθήνα δίνουν επίσης μεγάλη έμφαση στη σύνθεση της τουρκικής διαπραγματευτικής ομάδας με την οποία θα συνομιλήσει, από ελληνικής πλευράς, ο πρέσβης ε.τ. Παύλος Αποστολίδης, πλαισιωμένος από τον πρέσβη Αλέξανδρο Κουγιού (έχει διατελέσει στο παρελθόν πρεσβευτής στην Αγκυρα και επικεφαλής της αρμόδιας Διεύθυνσης Α4 Τουρκίας) και την Ιφιγένεια Καναρά, που εργάζεται στο γραφείο του κ. Δεμίρη.

Ο μόνιμος υφυπουργός του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ περιγράφεται ως μειλίχιος και όχι βαθύς γνώστης των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά τα «κλειδιά» μάλλον θα κρατούν τα άλλα δύο μέλη της ομάδας. Πρόκειται κατ’ αρχήν για τον Τσαγκαπτάι Ερτζιγες, τον θεωρούμενο «γκουρού» των θαλασσίων οριοθετήσεων που σήμερα κατέχει τη θέση του γενικού διευθυντή Διμερών Πολιτικών, Αεροναυτιλιακών και Συνοριακών Υποθέσεων στο τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, καθώς και τον άμεσα υφιστάμενό του Μπαρίς Καλκαβάν. Η συμμετοχή τους δεν είναι διόλου τυχαία.

Ο κ. Ερτζιγες έχει διατελέσει επί χρόνια πρακτικογράφος των διερευνητικών επαφών, ενώ έχει υπηρετήσει παλαιότερα, όπως και ο κ. Καλκαβάν πιο πρόσφατα, στην τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα. Σε ελληνικούς διπλωματικούς κύκλους ο κ. Καλκαβάν, που θεωρείται άριστος γνώστης των τεχνικών θεμάτων και έχει λάβει μέρος και σε συναντήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), έχει τη φήμη του «ιέρακος».

Η διαδικασία και οι δύο σχολές σκέψης

Ολες οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 1974 και μετά αναγνωρίζουν ότι αν υπάρχει ένα ζήτημα που η Αθήνα επιθυμεί να λύσει με την Αγκυρα ενώπιον της διεθνούς δικαιοσύνης, αυτό αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και, πιο πρόσφατα, της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Η τουρκική πλευρά έχει βεβαίως διατυμπανίσει με συνέπεια ότι προτιμά την επίλυση αυτού του ζητήματος καθώς και όσων ακόμη η ίδια επιμένει να θέτει, μονομερώς, μέσω διμερών πολιτικών διαβουλεύσεων. Δεν υπάρχει επίσης η παραμικρή αμφιβολία ότι ο μύχιος φόβος της Αγκυρας, ιδιαίτερα στο Αιγαίο Πέλαγος, είναι οι συνέπειες από μια επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων, και δη στα 12 ναυτικά μίλια. Παράλληλα, ύστερα και από όσα συνέβησαν το καλοκαίρι, μοιάζει αναπόφευκτο οι διερευνητικές επαφές να μην περιοριστούν στο κυρίως Αιγαίο (Aegean proper), όπως κάποτε επέμενε η Αγκυρα, αλλά να συμπεριλάβουν και την Ανατολική Μεσόγειο. Η «νέα γεωγραφία» των συνομιλιών δεν θα μπορέσει φυσικά να μη λάβει υπόψη της δύο στοιχεία: το έκνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά και την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης.

Από συνομιλίες με ανθρώπους που έχουν διαχρονικά χειριστεί τις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκύπτει ότι δύο είναι οι σχολές σκέψης για την προσέγγιση των συνομιλιών με την Τουρκία.

Η πρώτη θεωρεί ότι από τη στιγμή που υπάρχει μια διαφορά προς οριοθέτηση, τότε η μόνη λύση είναι αυτή να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο (στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης – ΔΔΧ, σε διαιτησία ή και αλλού, εφόσον συντρέχουν οι συνθήκες). Με την Τουρκία να έχει «φορτώσει» την ατζέντα με κάθε λογής θέματα και ιδιαίτερα με αυτό του εύρους της αιγιαλίτιδας ζώνης, καθώς επίσης της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών αλλά και της θεωρίας των «γκρίζων ζωνών», δεν θα μπορούσε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο αυτά τα θέματα να τεθούν στην κρίση της διεθνούς δικαιοσύνης εφόσον οι δύο πλευρές αποφάσιζαν, με ένα συνυποσχετικό, να παραπέμψουν την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, π.χ. στο ΔΔΧ.

Η δεύτερη σχολή σκέψης επισημαίνει ότι οι διερευνητικές επαφές («τέκνο» της κρίσης των Ιμίων) αποτελούν ένα πεδίο στο οποίο μπορούν να συζητηθούν ζητήματα προκριματικά μιας προσφυγής για να μην επιβαρύνουν την επίσημη διαπραγμάτευση για το συνυποσχετικό. Αυτή η τακτική των προκαταρκτικών συνομιλιών είχε ακολουθηθεί και την περίοδο 1976-1980, επιβοηθούμενη ως έναν βαθμό από το μορατόριουμ του Πρακτικού της Βέρνης (τη συζήτηση περί μιας «νέας Βέρνης» περιέγραψε πρόσφατα «Το Βήμα»). Το δίλημμα είναι ξεκάθαρο. Θα πρέπει να είναι σαφές ότι αν μια προσφυγή οδηγηθεί στο ΔΔΧ με ανοιχτό το ζήτημα των «γκρίζων ζωνών», τότε το Δικαστήριο θα χρειαστεί ίσως να κρίνει το καθεστώς κυριαρχίας ελληνικών βραχονησίδων ή και νησιών που θα θελήσει να χρησιμοποιήσει ως βάση για την οριοθετική χάραξη.

Τα χωρικά ύδατα και η αποστρατιωτικοποίηση

Υπάρχουν δύο σημεία γύρω από τα οποία επικεντρώνεται εσχάτως η συζήτηση περί διερευνητικών επαφών. Κατ’ αρχάς, η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων και η πιθανή προτέρα συνεννόηση με την Τουρκία αποτελούν «κόκκινο πανί» κυρίως για τους εν Ελλάδι υποστηρικτές της «σκληρής γραμμής», εφόσον πρόκειται για μονομερές δικαίωμα. Στο παρελθόν έχουν συζητηθεί άπειρα σενάρια περί επιλεκτικής επέκτασης με παράλληλη ευθυγράμμιση του εναέριου χώρου. Η τελευταία τουρκική θέση, ήδη από το 2010, μιλούσε για ελληνικά χωρικά ύδατα 12 ν.μ. στην ηπειρωτική χώρα και 6 ν.μ. σε όλα τα νησιά και κρίνοντας από την πρόσφατη τουρκική πρακτική η θέση αυτή δεν έχει αλλάξει. Η μέθοδος οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας θα είναι κρίσιμη στο σημείο αυτό.

Ισως το πιο ανησυχητικό σημείο σε σχέση με τη νέα εποχή των διερευνητικών επαφών είναι η εμμονική επανάληψη εκ μέρους της Αγκυρας του ζητήματος της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου αλλά και των Δωδεκανήσων. Η Τουρκία συνδέει την αποστρατιωτικοποίηση με την ελληνική κυριαρχία στα νησιά, ισχυριζόμενη, καιροσκοπικά, ότι εφόσον η Ελλάδα δεν τηρεί δεσμεύσεις της, τότε η κυριαρχία της επί των νησιών καθίσταται αμφισβητήσιμη. Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφείς τις θέσεις της τόσο διμερώς όσο και σε σχετικά fora (π.χ. στον ΟΑΣΕ) στα οποία η Αγκυρα ήγειρε το ζήτημα του Βορείου Αιγαίου, ενώ σε ό,τι αφορά τα Δωδεκάνησα και την Ανατολική Μεσόγειο το πρόσφατο κείμενο της νομικής συμβούλου παρά τω Πρωθυπουργώ για θέματα Διεθνούς Δικαίου Μάνιας Τελαλιάν στην επιθεώρηση «Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική» παρουσιάζει πλήρως την ελληνική επιχειρηματολογία.

Το ΝΑΤΟ επιδιώκει διεύρυνση του μηχανισμού απεμπλοκής

Την προσεχή εβδομάδα, στις Βρυξέλλες, ο αντιπρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ θα έχει συνάντηση με τους μόνιμους στρατιωτικούς αντιπροσώπους Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο της προσπάθειας που επιμένει να καταβάλλει η Συμμαχία ώστε να διευρύνει το περιεχόμενο του «μηχανισμού απεμπλοκής» που πρόσφατα υιοθετήθηκε και αφορά απλώς την εγκατάσταση μιας απευθείας τηλεφωνικής γραμμής με τη διαμεσολάβηση του SACEUR. Οπως πληροφορείται όμως «Το Βήμα», ο Γενικός Γραμματέας Γενς Στόλτενμπεργκ πιέζει με διάφορους τρόπους να διευρυνθεί ο μηχανισμός και καταβλήθηκε προσπάθεια να πραγματοποιηθεί επίσκεψη νατοϊκού αξιωματούχου σε Αθήνα και Αγκυρα για σχετικές συζητήσεις – χωρίς, όπως φαίνεται, επιτυχία. Δεν αποκλείεται πάντως ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας να επιδιώξει συνάντηση με τον κ. Στόλτενμπεργκ όταν θα βρεθεί στις 25 Ιανουαρίου – ανήμερα των διερευνητικών επαφών – στις Βρυξέλλες για τη συνάντηση με τους ομολόγους του της ΕΕ.

Το Μεταναστευτικό και η Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας

Μόνο τυχαίο δεν πρέπει να χαρακτηριστεί το πρόσφατο αίτημα της Αθήνας προς την Κομισιόν, τον Frontex και την Τουρκία για την επιστροφή 1.450 αλλοδαπών στη γειτονική χώρα στο πλαίσιο της Δήλωσης του Μαρτίου 2016 για το Προσφυγικό. Η Τουρκία έχει σταματήσει να δέχεται επιστροφές από τις 15 Μαρτίου 2020 λόγω της πανδημίας. Ωστόσο – και με δεδομένο ότι ο ίδιος ο κ. Ερντογάν έχει αναγάγει την επικαιροποίηση της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας ως μείζον ζήτημα μιας θετικής ατζέντας στις ευρωτουρκικές σχέσεις – η Αθήνα αναμένει απτές αποδείξεις σχετικά με την ειλικρίνεια της πρόσφατης τουρκικής «επίθεσης φιλίας».

in.gr

Το μεγάλο παιχνίδι Ερντογάν: Οι πράκτορες και οι απαγωγές στα Βαλκάνια

0

euro2day.gr

  • των Valerie Hopkins (Τίρανα) και Laura Pitel (Άγκυρα)

Μια σειρά απαγωγών Τούρκων πολιτών -φερόμενων ως γκιουλενιστών- από χώρες που εξαρτώνται από την Άγκυρα, προκαλεί έντονη ανησυχία. Η ισχυροποίηση των μυστικών υπηρεσιών μετά την απόπειρα πραξικοπήματος και η «συναλλακτική διπλωματία».

Πριν από περίπου ένα χρόνο, ο Τούρκος πολίτης Harun Celik απελευθερώθηκε από φυλακή της Αλβανίας και μεταφέρθηκε στο αεροδρόμιο. Λίγες ώρες αργότερα ξαναβρέθηκε στην Τουρκία, με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης να καυχώνται πως επέστρεψε μετά από επιχείρηση των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Ο κ. Celik, ένας δάσκαλος, συνελήφθη από τις αλβανικές αρχές τον Ιούλιο του 2019, διότι προσπάθησε να εισέλθει στη χώρα με πλαστή βίζα. Αλλά στην Τουρκία καταζητούνταν για τον φερόμενο ρόλο του ως ανώτερου παράγοντα του σκιώδους κινήματος Gulen, που κατηγορείται πως ενορχήστρωσε τη βίαιη απόπειρα πραξικοπήματος τον Ιούλιο του 2016.

Το μυστήριο ταξίδι του -που θυμίζει τις εξαιρετικά αμφιλεγόμενες κατ’ εξαίρεση παραδόσεις που έκανε η CIA μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου- είναι το τελευταίο σε μια σειρά περιστατικών έκδοσης Τούρκων πολιτών από τα Βαλκάνια και άλλες χώρες που εξαρτώνται από την Άγκυρα για οικονομική, πολιτική ή ανθρωπιστική στήριξη.

Αποτελεί μέρος της επιθετικής και ορισμένες φορές αδιάλλακτης εξωτερικής πολιτικής του προέδρου Recep Tayyip Erdogan, που έχει ισχυροποιήσει τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες και έχει προκαλέσει συναγερμό στους παραδοσιακούς δυτικούς συμμάχους της χώρας. Η Τουρκία και άλλες απολυταρχικές δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα, θεωρούν στρατηγικής σημασίας τα Βαλκάνια, λόγω της εγγύτητας της περιοχής με την ΕΕ.

Η Τουρκία εμπλέκεται σε τουλάχιστον 60 «παραδόσεις» από 17 χώρες τα τελευταία τριάμισι χρόνια, σύμφωνα με την αμερικανική ομάδα παρακολούθησης της δημοκρατίας Freedom House. Ο ορισμός «παραδόσεις» περιλαμβάνει τόσο τις απαγωγές που πραγματοποιούν τουρκικές μυστικές υπηρεσίες όσο και τις απελάσεις που πραγματοποιούνται χωρίς να έχει ακολουθηθεί η νόμιμη διαδικασία. Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Τουρκίας δήλωσε το 2019 πως 107 φερόμενοι ως γκιουλενιστές επέστρεψαν στην Τουρκία από το εξωτερικό.

«Η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια περισσότερες παράνομες επιστροφές από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο», σύμφωνα με τον Nate Schenkkan, διευθυντή στρατηγικής έρευνας της ομάδας. «Δεν θα σταματήσει ποτέ, όχι όσο είναι στην εξουσία ο Erdogan… αυτή είναι μια τόσο υψηλή προτεραιότητα γι’ αυτούς, που θα θυσιάσουν άλλους στόχους εξωτερικής πολιτικής».

Ενώ η κυβέρνηση της Αλβανίας δημοσίως αρνήθηκε πως έχει οποιαδήποτε εμπλοκή στην απομάκρυνση του κ. Celik, ωστόσο αρκετοί νυν και πρώην αξιωματούχοι από τα Βαλκάνια δήλωσαν στους Financial Times πως δέχονταν «συνεχείς» πιέσεις από την Τουρκία να συμμορφωθούν με την επιχείρηση καταστολής φερόμενων ως συνωμοτών της απόπειρας πραξικοπήματος, διαφορετικά θα υπήρχαν συνέπειες. Η Τουρκία είναι μεγάλος εμπορικός εταίρος και εμπλέκεται σε μεγάλο βαθμό σε σημαντικά έργα υποδομών σε όλα τα Βαλκάνια, όπου έχει χρηματοδοτήσει την κατασκευή ορισμένων εκ των μεγαλύτερων τζαμιών της περιοχής.

«Η Τουρκία επέλεξε τα Βαλκάνια ως πεδίο μάχης στον πόλεμο κατά του κινήματος Gulen», δήλωσε η Asli Aydintasbas του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων. «Η περιοχή είναι συμβολικά πολύ σημαντική», δεδομένου ότι μεγάλο μέρος της διοικούνταν από την Κωνσταντινούπολη κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας», όπως είπε. «Αλλά επίσης την επέλεξε επειδή μπορεί».

Υπάρχει ευρεία διακομματική συναίνεση στην Τουρκία πως πίσω από την ανταρσία της 15ης Ιουλίου 2016, που είχε ως αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 251 άνθρωποι, βρίσκονταν ακόλουθοι του Fethullah Gulen, ενός εξόριστου 79χρονου κληρικού. Ο κ. Gulen, που ζει εξόριστος στα βουνά της Πενσιλβανίας, αρνείται πως διέταξε το πραξικόπημα.

Αλλά η Άγκυρα έχει δυσκολευτεί να πείσει τους διεθνείς εταίρους -πολλοί από τους οποίους επικρίνουν έντονα την καταστολή που ξεκίνησε μετά το πραξικόπημα, στο πλαίσιο της οποίας συνελήφθησαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι και τουλάχιστον 130.000 έχασαν τη δουλειά τους- να βοηθήσουν στην εκδίωξη φερόμενων ως γκιουλενιστών. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δικαστήριο του Λονδίνου απέρριψε αίτημα της Τουρκίας για έκδοση ενός εξόριστου μεγιστάνα επιχειρηματία. Οι ΗΠΑ, επικαλούμενες την έλλειψη αποδείξεων, είναι απρόθυμες να αρχίσουν τη διαδικασία έκδοσης του ίδιου του κ. Gulen.

Για ορισμένα κράτη, ωστόσο, ήταν πιο δύσκολο να αντισταθούν στο «μακρύ χέρι» των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, της γνωστής MIT.

Στην περίπτωση του κ. Celik, το περιστατικό ήρθε μετά από πολυετείς διπλωματικές πιέσεις στα Τίρανα να παραδώσουν φερόμενους ως γκιουλενιστές και να κλείσουν ή να αλλάξουν την ιδιοκτησία σχολείων και πανεπιστημίων που διοικούνται από γκιουλενιστές.

Ένας πρώην ανώτερος Αλβανός αξιωματούχος δήλωσε στους FT πως η Άγκυρα είχε στείλει κατάλογο με εκατοντάδες ονόματα φερόμενων ως υποστηρικτών του κ. Gulen, που ήλπιζε πως θα επιστρέφονταν στην Τουρκία.

Αλβανός κυβερνητικός αξιωματούχος δήλωσε πως ενώ τα Τίρανα έχουν προσπαθήσει να αντισταθούν στις τουρκικές απαιτήσεις, ο χρονισμός της απομάκρυνσης του κ. Celik φαίνεται να συνδέεται με μια τουρκική υπόσχεση για βοήθεια ύψους εκατομμυρίων δολαρίων, μετά τον καταστροφικό σεισμό του Νοεμβρίου του 2019 στην Αλβανία. «Πρόκειται για συναλλακτική διπλωματία», ανέφερε ο αξιωματούχος. Η τουρκική κυβέρνηση δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό επί της κατηγορίας αυτής. Τον Μάρτιο, πέντε ανώτεροι αξιωματούχοι του ΟΗΕ έστειλαν επιστολή στην κυβέρνηση της Αλβανίας, με την οποία εξέφραζαν ανησυχία για την απέλαση του κ. Celik.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός Edi Rama, που την περασμένη εβδομάδα πραγματοποίησε διήμερη επίσκεψη στην Άγκυρα, απέρριψε την κατακραυγή που προκάλεσε η έκδοση του κ. Celik. «Δεν δεχθήκαμε καμία πίεση από την Τουρκία και αυτή η έκδοση έχει πολιτικοποιηθεί πέραν κάθε φαντασίας από αυτούς που θέλουν να πολεμήσουν την Τουρκία», δήλωσε σε συνέντευξή του στους Financial Times το περασμένο έτος. Αλλά δεν εξήγησε πώς και γιατί ο κ. Celik απελευθερώθηκε από μια κρατική φυλακή και κατέληξε σε μια πτήση της Air Albania με προορισμό την Κωνσταντινούπολη.

Μιλώντας κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του κ. Rama την περασμένη εβδομάδα, ο κ. Erdogan είπε πως οι δυο χώρες έχουν την ίδια άποψη ως προς την απειλή που συνιστούν οι γκιουλενιστές.

Άλλα κράτη των Βαλκανίων έχουν επίσης βρεθεί μπλεγμένα στις επιπτώσεις του αποτυχημένου πραξικοπήματος. Το 2018, ο τότε πρωθυπουργός του Κοσόβου Ramush Haradinaj απέλυσε αξιωματούχους μετά την απαγωγή έξι Τούρκων πολιτών και τη μεταφορά τους στην Τουρκία, στο πλαίσιο επιχείρησης που κατά τον κ. Erdogan διενεργήθηκε από την MIT «σε συντονισμό με τις υπηρεσίες πληροφοριών του Κοσόβου». Ο κ. Haradinaj είπε πως η επιχείρηση έγινε εν αγνοία του.

Η Τουρκία είναι ένας από τους κορυφαίους τρεις επενδυτές στο Κόσοβο, με το βασικό αεροδρόμιο του Κοσόβου και την εταιρεία ηλεκτρισμού του να είναι τουρκικής ιδιοκτησίας. Σε έκθεση που δημοσιοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο, το Συμβούλιο του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα δήλωσε πως η υπηρεσία πληροφοριών του Κοσόβου «ουσιαστικά απήγαγε» τους έξι άνδρες και ανέφερε την υπόθεση σε ειδικό εισηγητή του ΟΗΕ, προκειμένου να διερευνηθεί περαιτέρω το ζήτημα.

Επίσης το 2018, η Μολδαβία παρέδωσε επτά Τούρκους που δίδασκαν σε ιδιωτικά σχολεία που σχετίζονταν με το κίνημα Gulen. Δυο μήνες αργότερα, οι δυο χώρες υπέγραψαν συμφωνία για ενίσχυση του εμπορίου και ενέκριναν την ύψους 10 εκατ. ευρώ ανακαίνιση του προεδρικού μεγάρου στο Κισινάου. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάσισε αργότερα πως οι απελάσεις παραβίαζαν τα ανθρώπινα δικαιώματά τους.

Αυτού του είδους οι αποφάσεις δεν σημαίνουν και πολλά για την Άγκυρα, σύμφωνα με τον κ. Schenkkan. «Το μήνυμα είναι πως η Τουρκία φτιάχνει τους δικούς της κανόνες και πως θα χαράξει τον δικό της χώρο σύμφωνα με τις δικές της προτιμήσεις, ασχέτως του τι μπορεί να λένε οι διεθνείς κανόνες ή νόμοι -όπως κάνουν και οι μεγάλες δυνάμεις», είπε.

Εν τω μεταξύ, ο κ. Celik έχει περάσει τους τελευταίους 12 μήνες σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στη Σηλυβρία, δυτικά της Κωνσταντινούπολης. Στις αρχές Δεκεμβρίου, ο 42χρονος καταδικάστηκε ως μέλος τρομοκρατικής οργάνωσης και του επιβλήθηκε ποινή οκταετούς κάθειρξης.

«Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης είπαν πως ‘τον πακετάρισαν’ και τον επέστρεψαν στην Τουρκία», είπε μέλος της οικογένειάς του, που ζήτησε να μην κατονομαστεί. «Ο άνθρωπος δεν είναι ένα δώρο που μπορεί να δίνει μια χώρα στην άλλη».

Το άρθρο αυτό είναι το τρίτο του αφιερώματος των Financial Times για τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες της Τουρκίας. Δείτε τα δύο προηγούμενα εδώ και εδώ.

© The Financial Times Limited 2021. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation