Αρχική Blog Σελίδα 232

Το Ισραήλ συζητά το κλείσιμο του προξενείου του στην Κωνσταντινούπολη

0

Το Ισραήλ εξετάζει το ενδεχόμενο να κλείσει το προξενείο του στην Κωνσταντινούπολη λόγω της επιδεινούμενης διπλωματικής κρίσης με την Τουρκία.

Εάν γίνει ένα τέτοιο βήμα, η ισραηλινή πρεσβεία στην Άγκυρα θα παραμείνει η μόνη επίσημη διπλωματική αντιπροσωπεία του Ισραήλ στην Τουρκία.

Η είδηση ​​εμφανίστηκε για πρώτη φορά στον ισραηλινό τύπο, στην ιστοσελίδα Ynet Global.

Η έκθεση ανέφερε ότι οι Ισραηλινοί διπλωμάτες που έχουν τοποθετηθεί στην Τουρκία βρίσκονται επί του παρόντος στη Βουλγαρία, ενώ το τοπικό προσωπικό συνεχίζει να εργάζεται ηλεκτρονικά από το σπίτι.

Υπάρχει συζήτηση, αλλά δεν υπάρχει απόφαση.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι, μιλώντας στο BBC Türkçe, επιβεβαίωσαν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις σχετικά με το κλείσιμο του προξενείου, αλλά δήλωσαν ότι δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση.

Η ίδια πηγή σημείωσε ότι μεταξύ όσων συζητούσαν, ορισμένοι υποστήριξαν ότι αυτά τα άδεια κτίρια αντιπροσωπεύουν ένα σημαντικό κόστος.

Ωστόσο, ορισμένοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι εάν το προξενείο στην Κωνσταντινούπολη κλείσει, μπορεί να είναι δύσκολο να ανοίξει ξανά στο μέλλον.

Η ισραηλινή πρεσβεία στην Άγκυρα θα παραμείνει ανοιχτή. Ωστόσο, η πρεσβεία ουσιαστικά δεν έχει προσωπικό από τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Οι διπλωμάτες στο προξενείο, το οποίο βρίσκεται σε μια από τις επιχειρηματικές περιοχές της Κωνσταντινούπολης, αποσύρθηκαν επίσης. Έκτοτε, μόνο Τούρκοι υπάλληλοι εργάζονται τόσο στην πρεσβεία όσο και στο προξενείο.

Μια επίθεση με πυροβολισμούς έλαβε χώρα κοντά στο κτίριο του προξενείου στην Κωνσταντινούπολη στις 7 Απριλίου. Οι αρχές κατηγόρησαν για το περιστατικό μια «τρομοκρατική οργάνωση που εκμεταλλεύεται τη θρησκεία», χωρίς να δώσουν λεπτομέρειες.

Ο πρέσβης της Τουρκίας στο Τελ Αβίβ είχε ανακληθεί.

Η Τουρκία εκπροσωπείται στο Ισραήλ σε επίπεδο επιτετραμμένου αντί πρέσβη. Ο πρέσβης της Τουρκίας στο Τελ Αβίβ ανακλήθηκε μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.

Από την έναρξη των επιθέσεων του Ισραήλ στη Γάζα, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ασκεί έντονη κριτική στην ισραηλινή κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Ο Ερντογάν είχε προηγουμένως συγκρίνει τον Νετανιάχου με τον Χίτλερ και τον είχε κατηγορήσει ότι διέπραξε «γενοκτονία».

Η Τουρκία ανακοίνωσε ότι διέκοψε εντελώς το εμπόριο με το Ισραήλ. Η Άγκυρα αναφέρει ότι από τις 2 Μαΐου 2024, οι εισαγωγές και οι εξαγωγές με το Ισραήλ έχουν σταματήσει εντελώς και δεν έχουν διενεργηθεί τελωνειακές διαδικασίες για κανένα αγαθό κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Η τουρκική κυβέρνηση τονίζει ότι η μόνη εξαίρεση είναι το εμπόριο με τα κατεχόμενα από το Ισραήλ παλαιστινιακά εδάφη.

Η Τουρκία έγινε η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Ισραήλ το 1949.

Οι δύο χώρες ομαλοποίησαν τις σχέσεις τους το 2016, μετά την επιδείνωσή τους μετά την επιδρομή Ισραηλινών στρατιωτών το 2010 στο πλοίο Mavi Marmara, το οποίο μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα σε διεθνή ύδατα, σκοτώνοντας εννέα ακτιβιστές, οκτώ εκ των οποίων ήταν Τούρκοι πολίτες.

Το ισραηλινό ναυτικό είχε επίσης σταματήσει τον Παγκόσμιο Στόλο Sumud, ο οποίος απέπλευσε από τη Μαρμαρίς στις 15 Μαΐου για να παραδώσει βοήθεια στη Γάζα.

 Αυτός ο στολίσκος ήταν ο τρίτος που επιχείρησε να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό της Γάζας από το Ισραήλ και να παραδώσει βοήθεια, αλλά, τελικά,  αποκλείστηκε από το Ισραήλ.

—

Echedoros.blog

Ο Ζελένσκι προσκλήθηκε στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα

0

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι προσκλήθηκε να παραστεί στην ετήσια σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο, επιβεβαίωσε ο Γενικός Γραμματέας της συμμαχίας Μαρκ Ρούτε.

«Τον έχω ήδη προσκαλέσει. Θα είναι εκεί», δήλωσε ο Ρούτε σε συνέντευξη Τύπου μετά από συνάντηση υπουργών Εξωτερικών στη Σουηδία.

Η πρόσκληση του Ζελένσκι ήταν σε περιορισμένη μορφή στη συνάντηση του περασμένου έτους στη Χάγη, κατόπιν αιτήματος της κυβέρνησης Τραμπ.

Δεν είναι σαφές σε πόσες από τις ιδιωτικές συνεδρίες στη σύνοδο κορυφής θα παραστεί ο Ζελένσκι φέτος.

Πέρυσι, ο Λευκός Οίκος πίεσε να μειωθεί η έμφαση στον πόλεμο στην Ουκρανία, αντίθετα η Ουάσινγκτον ζήτησε από τους συμμάχους να δεσμευτούν να δαπανήσουν το 5% του ΑΕΠ για την άμυνα ως κεντρικό αποτέλεσμα κατά τη διάρκεια των δύο ημερών.

Ήταν σε έντονη αντίθεση με τη σύνοδο κορυφής του 2024 στην Ουάσινγκτον, όπου υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν ο Ζελένσκι ήταν τιμώμενος προσκεκλημένος και οι σύμμαχοι διαβεβαίωσαν το Κίεβο ότι βρισκόταν σε μια «άφθαρτη πορεία» προς την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Τέτοιες υποσχέσεις δεν αποτελούν πλέον μέρος της συζήτησης υπό τον Τραμπ, υπενθυμίζει το Euronews.
Η συνάντηση στη Σουηδία αυτή την εβδομάδα θεωρήθηκε ως ένα ζωτικό προσωρινό κενό πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών στην Άγκυρα.

Μαζί με τους συναδέλφους του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επανέλαβε τη συνεχιζόμενη ενόχληση του Λευκού Οίκου για το γεγονός ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ δεν έχουν συμμετάσχει με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στον πόλεμο του Ιράν.

Μιλώντας μαζί με τον Ρούτε στο περιθώριο της συνάντησης, άφησε να εννοηθεί ότι ο Τραμπ θα εκφράσει προσωπικά την «απογοήτευσή» του σε επίπεδο ηγετών όταν τους δει.

Ο Τραμπ έχει επιτεθεί επανειλημμένα σε συμμάχους του ΝΑΤΟ από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, όταν τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αιφνιδιαστικές επιθέσεις εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Οι Σύμμαχοι δεν συμβουλεύτηκαν ούτε ενημερώθηκαν για τη στρατιωτική στρατηγική ή τους στόχους του πολέμου, και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες ένιωθαν ότι δεν ήταν υποχρεωμένες να γίνουν μέρος της σύγκρουσης.

Echedoros.blog

“Σεισμός” από τις αποκαλύψεις Τουρκάλας δημοσιογράφου για 400.000 πολίτες με Ελληνικές ρίζες στην Τουρκία: “Δεν είναι κρυπτο-Έλληνες αλλά βίαια Ισλαμοποιημένοι Έλληνες” – Το ιστορικό τραύμα, οι εξισλαμισμοί, το ταμπού της Άγκυρας και η σκοτεινή σκιά πίσω από τον διαχρονικό ανθελληνισμό από το 1923

0

Έντονες αντιδράσεις και νέο κύκλο συζητήσεων άνοιξαν οι δημόσιες τοποθετήσεις Τουρκάλας δημοσιογράφου σχετικά με τις πληθυσμιακές ομάδες ελληνικής καταγωγής που εξακολουθούν να ζουν στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι ο όρος «κρυπτο-Έλληνες» δεν αποδίδει την πραγματική ιστορική διάσταση του ζητήματος.

Η δημοσιογράφος Ο. Μπουλούτ, μέσα από ανάρτησή της, τόνισε ότι ο ακριβέστερος χαρακτηρισμός είναι «ισλαμοποιημένοι Έλληνες», εξηγώντας πως πρόκειται για απογόνους ελληνικών πληθυσμών που εξισλαμίστηκαν βίαια κατά την οθωμανική περίοδο και στη συνέχεια αφομοιώθηκαν, χωρίς οι περισσότεροι να γνωρίζουν σήμερα την πραγματική τους καταγωγή.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, πολλοί άνθρωποι στην Τουρκία έχουν ελληνικές ρίζες ή ελληνικό γενετικό υπόβαθρο, ωστόσο δεν μπορούν να χαρακτηριστούν «κρυπτο-Έλληνες», αφού στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διατήρησαν συνειδητά την ελληνική ταυτότητα ή την ορθόδοξη πίστη τους, αλλά μεγάλωσαν μέσα σε ένα πλήρως εξισλαμισμένο περιβάλλον.

Παράλληλα, κάλεσε όσους συζητούν δημόσια το θέμα να δείχνουν μεγαλύτερο σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους αυτούς και στην ιστορική τους διαδρομή, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια βαθιά τραυματική και ευαίσθητη πραγματικότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφορές έγιναν και στις ελληνόφωνες κοινότητες του Πόντου, οι οποίες θεωρούνται απόγονοι εξισλαμισμένων ελληνικών πληθυσμών. Σύμφωνα με τον καθηγητή Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, Νίκος Μιχαηλίδης, οι άνθρωποι αυτοί ενδέχεται να ξεπερνούν τις 400.000 και ζουν διάσπαρτοι σε πολλές περιοχές της Τουρκίας, ακόμη και κοντά στα σύνορα με το Ιράν.

Οι ιστορικές αναφορές συνδέουν το φαινόμενο με τους μαζικούς εξισλαμισμούς της ύστερης Οθωμανικής περιόδου, αλλά και με τις δραματικές εξελίξεις της εποχής των Νεότουρκων και της Μικρασιατικής Καταστροφής. Σε πολλές περιπτώσεις, οικογένειες εξαναγκάζονταν να αλλάξουν θρήσκευμα για να αποφύγουν διώξεις, βαριά φορολογία, κοινωνικό αποκλεισμό ή ακόμη και βίαιη εκτόπιση.

Μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης και την ανταλλαγή πληθυσμών το 1923, αρκετοί εξισλαμισμένοι ελληνικοί πληθυσμοί παρέμειναν στην Τουρκία, έχοντας πλέον ενσωματωθεί στη μουσουλμανική κοινωνία. Οι απόγονοί τους αποτελούν μέχρι σήμερα ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο και σχεδόν απαγορευμένο θέμα για την τουρκική κοινωνία και πολιτική ζωή.

Αναφορές στο ζήτημα έχει κάνει και η Μαρία Ευθυμίου, η οποία έχει εξηγήσει ότι η Οθωμανική Αυτοκρατορία λειτουργούσε ως θεοκρατικό κράτος, όπου η θρησκευτική ταυτότητα καθόριζε την κοινωνική θέση και τα δικαιώματα των πολιτών. Όπως έχει επισημάνει, αρκετοί Έλληνες οδηγήθηκαν στον εξισλαμισμό είτε λόγω πιέσεων είτε για λόγους επιβίωσης και κοινωνικής ανέλιξης.

Σε πολλές περιπτώσεις, ο εξισλαμισμός ήταν μόνο εξωτερικός, με αρκετές οικογένειες να διατηρούν μυστικά χριστιανικές παραδόσεις, γλώσσα και έθιμα, δημιουργώντας το φαινόμενο των Κρυπτοχριστιανών, ιδιαίτερα στον Πόντο και σε απομονωμένες περιοχές της Μικράς Ασίας.

Το θέμα εξακολουθεί μέχρι σήμερα να θεωρείται εξαιρετικά ευαίσθητο στην Τουρκία, όχι μόνο για πληθυσμούς ελληνικής καταγωγής, αλλά και για Αρμένιους, Ασσύριους και άλλες κοινότητες που βίωσαν ιστορικές πιέσεις, διώξεις και βίαιη αφομοίωση κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα.

“Σεισμός” από τις αποκαλύψεις Τουρκάλας δημοσιογράφου για 400.000 πολίτες με Ελληνικές ρίζες στην Τουρκία: “Δεν είναι κρυπτο-Έλληνες αλλά βίαια Ισλαμοποιημένοι Έλληνες” – Το ιστορικό τραύμα, οι εξισλαμισμοί, το ταμπού της Άγκυρας και η σκοτεινή σκιά πίσω από τον διαχρονικό ανθελληνισμό από το 1923

Ωμή παραδοχή Τραμπ: «Πήραμε τόσο πολύ πετρέλαιο από την Βενεζουέλα που “βγάλαμε” 25 φορές πάνω από το κόστος του πολέμου με το Ιράν» (Βίντεο)

0

Επίδειξη πολιτικού κυνισμού ενώπιον των υποστηρικτών του έκανε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, συνδέοντας ευθέως το οικονομικό όφελος των ΗΠΑ από τα πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας με το κόστος της πολεμικής εμπλοκής απέναντι στο Ιράν.

Ωμή παραδοχή Τραμπ: «Πήραμε τόσο πολύ πετρέλαιο από την Βενεζουέλα που “βγάλαμε” 25 φορές πάνω από το κόστος του πολέμου με το Ιράν»

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις τεράστιες δαπάνες που συνεπάγεται μία στρατιωτική αναμέτρηση στη Μέση Ανατολή, ο Ν. Τραμπ υποστήριξε πως τα κέρδη που αποκόμισαν οι Ηνωμένες Πολιτείες από την εκμετάλλευση του πετρελαίου της Βενεζουέλας όχι μόνο αντιστάθμισαν το κόστος, αλλά το ξεπέρασαν κατά πολύ.

«Έχουμε βγάλει τόσο πολύ πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, που έχουμε πληρώσει το κόστος του πολέμου περίπου 25 φορές» είπε χαρακτηριστικά.Η συγκεκριμένη αναφορά θεωρείται από πολλούς ως μία έμμεση αλλά σαφής παραδοχή των γεωοικονομικών κινήτρων που βρίσκονταν πίσω από την αμερικανική στρατηγική στη Βενεζουέλα και τις συνεχείς παρεμβάσεις για πολιτική ανατροπή στο Καράκας.

Ωμή παραδοχή Τραμπ: «Πήραμε τόσο πολύ πετρέλαιο από την Βενεζουέλα που “βγάλαμε” 25 φορές πάνω από το κόστος του πολέμου με το Ιράν»

Εφόσον οι εκτιμήσεις για το κόστος της σύγκρουσης με το Ιράν ανέρχονται περίπου στα 30 δισεκατομμύρια δολάρια, τότε — με βάση τα λεγόμενα του Αμερικανού προέδρου — τα συνολικά οφέλη από τον έλεγχο και την αξιοποίηση των πετρελαϊκών πόρων της Βενεζουέλας θα μπορούσαν να προσεγγίζουν τα 750 δισεκατομμύρια δολάρια.


https://europost.gr/omi-paradochi-tramp-pirame-toso-poly-petrelaio-apo-tin-venezoyela-poy-vgalame-25-fores-pano-apo-to-kostos-toy-polemoy-me-to-iran/

Οι απειλές της Τουρκίας προβληματίζουν την ExxonMobil και την υποχρεώνουν να αποσυρθεί από τις γεωτρήσεις για υδρογονάνθρακες Δυτικά της Κρήτης – Το γεγονός αυτό αποτελεί την αρχή για την υπαναχώρηση του πετρελαϊκού κολοσσού έναντι της συμφωνίας με το Ελληνικό Δημόσιο και για έρευνες Νότια της Κρήτης στο Λιβυκό Πέλαγος; – Ποιές εγγυήσεις έχει ο Πρωθυπουργός ότι δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο;

1

Ιδιαίτερη ανησυχία έχει προκαλέσει στην Ελληνική κοινή γνώμη η αιφνιδιαστική ανακοίνωση της ExxonMobil ότι αποσύρει το ενδιαφέρον της για γεωτρήσεις στο θαλάσσιο οικόπεδο Δυτικά της Κρήτης και ότι θα επικεντρώσει το ενδιαφέρον της στις γεωτρήσεις στο Ιόνιο Πέλαγος και στην επέκτασή τους Δυτικά και Νοτιο-Δυτικά της Πελοποννήσου.

Διασταυρωμένες πληροφορίες του europost.gr επιμένουν πως η απόφαση αυτή του πετρελαϊκού κολοσσού οφείλεται στον έντονο προβληματισμό για τις προκλητικές κινήσεις της Τουρκίας σε όλο το Λιβυκό Πέλαγος , Δυτικά και Νότια της Κρήτης.

Οι ίδιοι κύκλοι ανησυχούν πως η απόσυρση αυτή της ExxonMobil δεν αποκλείεται να έχει και συνέχεια , με την υπαναχώρησή της από τη Συμφωνία για τη διενέργεια γεωτρήσεων και Νότια της Κρήτης, όπου ορισμένα από τα θαλάσσια οικόπεδα που της έχουν παραχωρηθεί συμπίπτουν με περιοχές που δεσμεύονται από το παράνομο Τουρκο-Λιβυκό Μνημόνιο.

“Ελπίζουμε να μην εξελιχθούν τα πράγματα έτσι”, υπογραμμίζουν οι ίδιοι διπλωματικοί κύκλοι, κρούοντας ωστόσο τον κώδωνα του κινδύνου προς την Ελληνική Κυβέρνηση.

*Μέλος της Συντακτικής Ομάδος  του europost.gr

Οι απειλές της Τουρκίας προβληματίζουν την ExxonMobil και την υποχρεώνουν να αποσυρθεί από τις γεωτρήσεις για υδρογονάνθρακες Δυτικά της Κρήτης – Το γεγονός αυτό αποτελεί την αρχή για την υπαναχώρηση του πετρελαϊκού κολοσσού έναντι της συμφωνίας με το Ελληνικό Δημόσιο και για έρευνες Νότια της Κρήτης στο Λιβυκό Πέλαγος; – Ποιές εγγυήσεις έχει ο Πρωθυπουργός ότι δεν θα συμβεί κάτι τέτοιο;

«Βόμβα» Κοβέσι: Επιστολή-φωτιά στην Κομισιόν για την λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα!

3

Τι καταγγέλλει η Ευρωπαία Εισαγγελέας

Επιστολή-φωτιά προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με σφοδρή κριτική για τις πρόσφατες νομοθετικές τροποποιήσεις από τη Βουλή με αποφάσεις «που έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) στην Ελλάδα» έστειλε η Λάουρα Κοβέσι .

Πρόκειται για την εσπευσμένη αλλαγή στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για τους βουλευτές και το «μπλόκο» του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου στην ανανέωση της θητείας των 3 Ελλήνων Ευρωεισαγγελέων.

Η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας αναφέρει στην επιστολή της στην Κομισιόν ότι

«η βεβιασμένη τροποποίηση του Ελληνικού Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, η οποία θεσπίζει ειδική διαδικασία για κακουργήματα που διαπράττονται από βουλευτές, έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ικανότητα της EPPO να διερευνά και να ασκεί δίωξη αποτελεσματικά για αδικήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της στην Ελλάδα.

Επιπλέον, η πρόσφατη άρνηση του Ελληνικού Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου να αναγνωρίσει την πλήρη ισχύ της απόφασης που έλαβε το Σώμα της ΕΕΔΠ στις 12 Νοεμβρίου 2025, για την ανανέωση της θητείας τριών Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων για 5 έτη, έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ανεξαρτησία της ΕΕΔΠ στην Ελλάδα».

«Ως εκ τούτου, ο Ευρωπαίος Εισαγγελέας» όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση της ευρωπαϊκής Εισαγγελίας «ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με αυτές τις εξελίξεις, οι οποίες δημιουργούν σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη συμμόρφωση των ελληνικών αρχών με την υποχρέωση ειλικρινούς συνεργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της ΣΕΕ.

Η Εισαγγελία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) είναι η ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι αρμόδια για τη διερεύνηση, τη δίωξη και την παραπομπή σε δίκη εγκλημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.»

Δήλωση σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις που επηρεάζουν την αποτελεσματική και ανεξάρτητη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) στην Ελλάδα

«(Λουξεμβούργο, 22 Μαΐου 2026) – Σήμερα, η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας απέστειλε επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με την Αιτιολογική Σκέψη 16 του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/2092 της 16ης Δεκεμβρίου 2020 σχετικά με ένα γενικό καθεστώς αιρεσιμότητας για την προστασία του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Κανονισμός για την Αιρεσιμότητα), επισημαίνοντας πρόσφατες νομοθετικές τροποποιήσεις και αποφάσεις με δυσμενείς επιπτώσεις στην ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) στην Ελλάδα.

Η εσπευσμένη τροποποίηση του ελληνικού Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, η οποία θεσπίζει μια ειδική διαδικασία για κακουργήματα που διαπράττονται από βουλευτές, έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ικανότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να διερευνά και να διώκει αποτελεσματικά αδικήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της στην Ελλάδα.

Επιπλέον, η πρόσφατη άρνηση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου της Ελλάδας να αναγνωρίσει την πλήρη ισχύ της απόφασης που έλαβε το Σώμα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στις 12 Νοεμβρίου 2025 για την ανανέωση της θητείας τριών Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων για 5 έτη, έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα.

Ως εκ τούτου, η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας ενημέρωσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις εξελίξεις αυτές, οι οποίες εγείρουν σοβαρές αμφιβολίες ως προς τη συμμόρφωση των ελληνικών αρχών με την υποχρέωσή τους για ειλικρινή συνεργασία βάσει του Άρθρου 4 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ).

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) είναι η ανεξάρτητη δημόσια εισαγγελία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι αρμόδια για τη διερεύνηση, τη δίωξη και την παραπομπή στη δικαιοσύνη εγκλημάτων κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.»

Η επιστολή Κοβέσι έρχεται στον απόηχο των δύο επιστολών που απέστειλε πρόσφατα στον Γιώργο Φλωρίδη, στις οποίες διατυπώνει τις απόψεις τις σε σχέση με διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας, αλλά και των δηλώσεων του Έλληνα υπουργού σύμφωνα με τις οποίες η επιτάχυνση της εκδίκασης υποθέσεων που αφορούν πολιτικά πρόσωπα δεν θίγει το πλαίσιο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και ότι η νομοτεχνική βελτίωση που κατατέθηκε καθιστά σαφές ότι «στις υποθέσεις της ευρωπαϊκής εισαγγελίας δεν θίγεται τίποτα απολύτως…».

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/provocateur/vomva-kovesi-kata-athinas-epistoli-fotia-stin-komision-me-kataggelies-gia-ti-leitourgia-tis-eyropaikis-eisaggelias/

«Με τα λεφτά των άλλων»: Athens Defence Summit – Η «αρπαχτή» του 1,5 εκατ. ευρώ από τα χρήματα των φορολογουμένων

0

Σουλατσαδόροι, σπεκουλαδόροι και παρακρατικοί κάνουν «πάρτι» με τα λεφτά του Δημοσίου

Η αρπαγή δημοσίου χρήματος εκατομμυρίων ευρώ από παρασιτικές ομάδες σουλατσαδόρων, ήταν το τελικό αποτέλεσμα στο λεγόμενο «European Defence Summit» (20-21/05), που διοργανώθηκε από άτομα που μπερδεύουν την Εθνική Άμυνα, με… την άμυνα σε ποδόσφαιρο και μπάσκετ!

 

Οι Έλληνες φορολογούμενοι μέσω των χρεοκοπημένων ΕΑΒ και τα ΕΑΣ, κυριολεκτικά τους «χρύσωσαν».

Συνολικά 1,5 εκατ. ευρώ έδωσαν σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΓΕΜΗ στην εταιρεία «European Defence Summit ΙΚΕ» και στους

  • Γιώργος Καραμανλή (γιος του εκδότη Νίκου Καραμανλή) κατέχει το 37% και είναι ο διαχειριστής της εταιρείας
  • Φίλιππο-Λάμπρο Αβραμόπουλο (γιο του βουλευτή και πρώην υπουργού της ΝΔ, Δημήτρη Αβραμόπουλου) κατέχει το 31,5%.

Τα υπόλοιπα μερίδια μοιράζονται σε πρόσωπα με στενές διασυνδέσεις στο κυβερνητικό οικοσύστημα, όπως ο Βασίλειος Γαβαλάς, με προϋπηρεσία σε think tanks (Δίκτυο, Ίδρυμα Καραμανλή) και στενές σχέσεις με κυβερνητικά στελέχη.

Η εταιρεία λειτουργεί ουσιαστικά από τις εγκαταστάσεις του Ν.Καραμανλή στη Συγγρού, ενώ χρησιμοποιεί ακόμα και email του λογιστηρίου του ([email protected]).

Άτομα που αντιπροσωπεύουν το απόλυτο ΤΙΠΟΤΑ στον χώρο της Άμυνας.

Με ίσως μοναδική σχέση με τον χώρο του Φίλιππου-Λάμπρος Αβραμόπουλο: Είναι υιός του βουλευτή Δ.Αβραμόπουλου που είχε διατελέσει υπουργός Εθνικής Άμυνας το… 2013-2014!

Κατ’αντιστοιχία η «Στρατηγική», το defencenet.gr και η «Αμυντική Βίβλος» με ιστορία 32 ετών στον χώρο της άμυνας και με σχεδόν μισό αιώνα των βασικών στελεχών τους στο αντικείμενο (και έχοντας αναλάβει σημαντικές θέσεις ευθύνης στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας), θα έπρεπε να… αναλάβουν το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και την διοίκηση των τεσσάρων Γενικών Επιτελείων!

Και μην αμφιβάλετε ότι θα τα κατάφερναν πολύ καλύτερα από τος νυν ηγεσίες, πολιτικές και στρατιωτικές.

Και σε αυτούς τους άσχετους με την Άμυνα, ανθρώπους (Γιώργο Καραμανλή, Φίλιππο-Λάμπρο Αβραμόπουλο κλπ.) δύο πτωχευμένες κρατικές  εταιρείες η ΕΑΒ και τα ΕΑΣ, που έχουν να παρουσιάσουν κερδοφορία από… την εποχή του μακαρίτη του Ε.Αβέρωφ,  έδωσαν 1,5 εκατ. ευρώ για να μαζέψουν κάπου 15-20 ανθρώπους και να μιλάνε για ότι τους… κατέβει του καθενός και σίγουρα όχι για την εθνική άμυνα και ασφάλεια.

Συγκριτικά, πέρσι στην DEFEA 2025, «Στρατηγική», defencenet.gr και «Αμυντική Βίβλος», διοργάνωσαν το πρώτο “Drones Forum 2025”, την πρώτη εκδήλωση που έγινε στην Ελλάδα για τα drones, (όταν στις Ένοπλες Δυνάμεις αγνοούσαν ακόμα και τον χειρισμό FPV).

Παρά το γεγονός ότι κόστισε αρκετές χιλιάδες ευρώ και μεταδόθηκε απ’ευθείας από τα Μέσα του Ομίλου, δεν ζητήθηκε ούτε ένα ευρώ χορηγία, όχι από τις κρατικές, αλλά ούτε από τις ιδιωτικές εταιρείες.

Γιατί στόχος ήταν να ακουστεί ένα ηχηρό «καμπανάκι» ότι ο πόλεμος είχε αλλάξει και οι Ένοπλες Δυνάμεις ΔΕΝ ήταν έτοιμες για αυτό το νέο είδος πολέμου.

Και έγινε μια ολοκληρωμένη και σε βάθος συζήτηση επί δύο ολόκληρες ημέρες με συμμετοχή του ΓΕΕΘΑ, της βιομηχανίας και αξιωματικούς ε.α. που γνωρίζουν το αντικείμενο και υπήρξαν συμπεράσματα που χρησιμοποιήθηκαν εν συνεχεία στον σχεδιασμό των Επιτελείων.

«Στρατηγική», defencenet.gr και «Αμυντική Βίβλος» έχουν οργανώσει πολλά συνέδρια στις παρελθούσες δεκαετίες χωρίς να πάρουν ούτε ένα ευρώ από το δημόσιο!

Γιατί θέλουμε να είμαστε εντελώς ανεξάρτητοι, ειδικά σε θέματα που αφορούν την Άμυνα της χώρας.

Tα ΕΑΣ και η ΕΑΒ που δεν δίνουν ούτε καν διαφημίσεις των 5.000 € γιατί «έχουν οικονομική στενότητα» τώρα ξαφνικά έσπρωξαν 1,5 εκατ. σε μια εκδήλωση η οποία πρακτικά επρόκειτο περί «αρπαχτής» υπό την κάλυψη κυβερνητικών στελεχών και με σπονσοράρισμα από το υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Για, δε, τα ΕΑΣ που επανεμφανίστηκαν σε συνέδριο, ακόμα μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει ποια είναι η ομάδα των Τσέχων που τα διοικεί, πώς βρέθηκαν εκεί, τι παραγωγή και για ποιος την κάνουν, ποια είναι η ιστορία τους και αν τελικά πρόκειται για «ξέπλυμα μαύρου χρήματος». Γιατί δικό τους χρήμα δεν έχουν βάλει.

Για την ΕΑΒ, τι να πούμε; Πόσα χρωστάει; Πόσα προγράμματα δεν έχει παραδώσει; Πόσα λεφτά έχουν πληρώσει οι Έλληνες φορολογούμενοι στην «μαύρη τρύπα» της; 

Και όμως, μέσα σε τρεις και μήνες, η νεοσύστατη ΙΚΕ κατάφερε να διαχειριστεί χορηγίες που ξεπερνούν το 1,5 εκατομμύριο ευρώ!

Πώς;

Το Athens Defence Summit δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Είναι η κορυφή του παγόβουνου ενός συστήματος όπου:

  • Κρατικό χρήμα και χορηγίες κατευθύνονται συστηματικά σε «ημέτερους»
  • Μιντιακοί όμιλοι με ανύπαρκτης κυκλοφορίας Μέσα εκδίδουν τα διαβάζει μια «στενή παρέα». Όταν μόνο το pronews.gr έχει πάνω από 7 εκατ. μοναδικούς αναγνώστες ανά μήνα, μαζί με τις πλατφόρμες που μεταδίδουν τις παραγωγές του
  • Ανύπαρκτοι που υποδύονται τους «κάποιους», με… φρουρές αστυνομικών λόγω διασυνδέσεων στα αμαρτωλά κυβερνητικά κυκλώματα 

Αλλά μέχρις εδώ…

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/provocateur/me-ta-lefta-ton-allon-athens-defence-summit-i-arpaxti-tou-15-ekat-eyro-apo-ta-xrimata-ton-forologoumenon/

Συγκλονιστικά πλάνα: Δείτε την στιγμή που αμερικανικό F-16 χτυπά ΑΤΙΑ στο Μίσιγκαν το 2023(βίντεο)

0

Στο βίντεο φαίνεται το αντικείμενο να εκρήγνυται κατά τη σύγκρουση, με θραύσματα να εκτοξεύονται προς όλες τις κατευθύνσεις

Συγκλονιστικά πλάνα έρχονται στο «φως» της δημοσιότητας, ως μια σειρά των αποκαλύψεων που προχωρά το Πεντάγωνο για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής.

Σύμφωνα με την Daily Mail, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έδωσε στη δημοσιότητα νέο «κύμα» αποχαρακτηρισμένων αρχείων για UFO, στα οποία περιλαμβάνεται βίντεο που δεν είχε παρουσιαστεί ξανά.

Σε αυτό φέρεται να δείχνει αμερικανικό μαχητικό F-16 να καταρρίπτει ΑΤΙΑ πάνω από τη λίμνη Χιούρον στο Μίσιγκαν.

Το υλικό – σύμφωνα με το Πεντάγωνο- καταγράφει τη στιγμή που το αεροσκάφος ανοίγει πυρ εναντίον ενός μικρού αντικειμένου με «στρογγυλό ή διαμαντένιο σχήμα» και «οδοντωτή ουρά».

Δείτε το βίντεο

Οι υπέρυθρες κάμερες κατέγραψαν την πρόσκρουση και την έκρηξη, με το αντικείμενο να διαλύεται σε θραύσματα που εκτοξεύονται προς όλες τις κατευθύνσεις.

Στην επίσημη περιγραφή, οι αρμόδιες Αρχές αναφέρουν ότι επρόκειτο για κινητική αλληλεπίδραση υψηλής ενέργειας, πιθανότατα από χρήση πυραύλου ή άλλου οπλικού συστήματος.

Το αντικείμενο κατακερματίστηκε σε πολλαπλά κομμάτια μετά την πρόσκρουση, σύμφωνα με την έκθεση του Πενταγώνου.

Σημειώνεται ότι το περιστατικό καταγράφηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2023 πάνω από τη λίμνη Χιούρον στο Μίσιγκαν και δημοσιοποιήθηκε τώρα στο πλαίσιο αποχαρακτηρισμένων αρχείων του Πενταγώνου το οποίο προκάλεσε διεθνές ενδιαφέρον για τα UFO και τις προσπάθειες κατανόησης των δράσεών τους.

Λάμπρος Τζούμης: Η Άγκυρα προετοιμάζεται για το Αιγαίο και εμείς κρυβόμαστε πίσω από τη «Λευκή Χώρα»

2
του Λάμπρου Τζούμη, Αντιστρατήγου ε.α.
Σε φωτογραφία που δημοσίευσε το τουρκικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων «Anadolu» από τη στρατιωτική άσκηση «EFES-26», διακρίνονται Τούρκοι πιλότοι στην Αεροπορική Βάση Μπαντίρμα να μελετούν τους χάρτες της άσκησης, ενώ στην οθόνη πίσω τους απεικονίζεται η Λήμνος.
Η εικόνα αυτή δεν προκαλεί έκπληξη. Αντίθετα, επιβεβαιώνει όσα η Τουρκία δείχνει εδώ και χρόνια, τόσο μέσω των στρατιωτικών της ασκήσεων όσο και μέσω της συνολικής στρατηγικής της στο Αιγαίο. Είναι επίσης πολύ πιθανό η συγκεκριμένη φωτογραφία να δόθηκε σκόπιμα στη δημοσιότητα στο πλαίσιο των ψυχολογικών επιχειρήσεων που συστηματικά εφαρμόζει η Άγκυρα απέναντι στην Ελλάδα. Η Τουρκία αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις ψυχολογικές επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τες ως εργαλείο προβολής ισχύος, επηρεασμού αντιλήψεων και δημιουργίας κλίματος πίεσης, με στόχο την προώθηση των πολιτικών και στρατιωτικών της επιδιώξεων.
Κάθε χρόνο η Τουρκία σχεδιάζει και εκτελεί τις ασκήσεις «EFES», οι οποίες περιλαμβάνουν διακλαδικές αμφίβιες επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας, με προσομοίωση κατάληψης νησιού αρχιπελαγικής χώρας, δηλαδή στην πράξη ελληνικού νησιού. Οι ασκήσεις αυτές διεξάγονται από την 4η Τουρκική Στρατιά, γνωστή ως «Στρατιά Αιγαίου», έναν σχηματισμό με καθαρό επιθετικό προσανατολισμό προς το Αιγαίο. Η συγκρότηση της «Διακλαδικής Δύναμης Ειδικής Αποστολής», η ενίσχυσή της με αεροπορικά και ναυτικά μέσα και η εκπαίδευση σε αποβατικές, αεροκίνητες και αεραποβατικές επιχειρήσεις δεν αφήνουν ιδιαίτερα περιθώρια παρερμηνειών ως προς τον χαρακτήρα και την αποστολή της.
Η Τουρκία, λοιπόν, δεν κρύβει τις επιδιώξεις της. Αντίθετα, τις προβάλλει δημόσια, εντάσσοντας ακόμη και ελληνικά νησιά στο επιχειρησιακό της κάδρο. Το παράδοξο είναι ότι την ώρα που η Άγκυρα εμφανίζει χωρίς περιστροφές τις στρατιωτικές της προετοιμασίες, στην Ελλάδα εξακολουθούμε πολλές φορές να συμπεριφερόμαστε σαν να φοβόμαστε ακόμη και τις λέξεις. Σε ασκήσεις αποφεύγουμε μέχρι και να αναφέρουμε το όνομα της Τουρκίας, χρησιμοποιώντας τον όρο «Λευκή Χώρα», λες και η αποφυγή της ονομασίας θα κατευνάσει την τουρκική επιθετικότητα.
Δυστυχώς, η πραγματικότητα δεν αλλάζει. Η Τουρκία σχεδιάζει, εκπαιδεύεται και προετοιμάζεται με βάση συγκεκριμένους στόχους. Και ενώ η Άγκυρα προβάλλει ανοιχτά τις διεκδικήσεις και τις στρατιωτικές της προθέσεις στο Αιγαίο, στην ελληνική πλευρά εξακολουθεί να επικρατεί μια αντίληψη κατευνασμού, που φτάνει στο σημείο να αποφεύγει ακόμη και την ονομαστική αναφορά στην Τουρκία.

Γ. Μαγκριώτης: Στο Πεκίνο αποκαλύφθηκε το όριο της αλαζονείας του Τραμπ

0
OLYMPUS DIGITAL CAMERA

του Γιάννη Μαγκριώτη, πρώην Υφυπουργού Εξωτερικών

Τα πρώτα αβίαστα συμπεράσματα, μετά την συνάντηση Τραμπ και Σι Τζι Πινκ, αποκαλύπτουν την νέα ισορροπία μεταξύ ΗΠΑ-Κίνας.

Ο πρόεδρος της Κίνας, απέδειξε ότι η χώρα του έχει στρατηγική βάθους, σε χρόνο και χώρο, μιλάει και συμπεριφέρεται ως εκπρόσωπος υπερδύναμης. Ο Τράμπ και οι σημερινές ΗΠΑ, σκέφτονται το βραχυχρόνιο συμφέρον, πρωτίστως του ιδίου και των μεγάλων επιχειρήσεων των ΗΠΑ. Η αναφορά του προέδρου της Κίνας,  από την αρχή της συνάντησης, στην «Παγίδα του Θουκυδίδη», είναι αποκαλυπτική.

Ο Σι του μιλούσε για τις μεγάλες γωπολιτικές και οικονομικές ανατροπές και την ανάγκη μακροχρόνιας δέσμευσης για την συνεργασία των δυο υπερδυνάμεων, για το καλό των δύο χωρών και του κόσμου συνολικά και ο Τραμπ του μιλούσε για τα όμορφα τριαντάφυλλα της Κίνας, την σόγια και το υγροποιημένο φυσικό αέριο των ψηφοφόρων του στις νότιες Πολιτείες. Ο Σι του μιλούσε για την ευαισθησία και τις επιλογές του για την Ταιβάν και ο Τραμπ, του απαντούσε ότι θα το σκεφτεί, θέτοντας σε  αμφιβολία το σύστημα ασφάλειας της περιοχής. Για το Ιράν και τα στενά του Ορμούζ, που δεν θα τα συζητούσε ο Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο, γιατί έχει στο «τσεπάκι» του το θέμα, όπως δήλωσε πριν αναχωρήσει από την Ουάσιγκτον, όχι μόνο το συζήτησε, αλλά με παρακλήσεις και επαίνους, προσπάθησε να πάρει κάποια δεσμευτική συμφωνία, εισέπραξε όμως ουσιαστικά, την πάγια απάντηση της Κίνας.

Τα αιτήματα του Τράμπ, όσον αφορά τις εισαγωγές σόγιας και υγροποιημένου φυσικού αερίου, που καίγεται ο Τραμπ, μπροστά στις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές του Νοέμβρη, πιθανόν θα απαντηθούν τον Σεπτέμβριο, στην νέα συνάντηση, στην Ουάσιγκτον

Ο Τραμπ έφυγε από το Πεκίνο, χωρίς να μπορεί να αυτοεπαινεθεί για ακόμη μια επιτυχία. Αντιθέτως, κατέγραψε μια μεγάλη ήττα, αναγνώρισε ουσιαστικά, ότι η Κίνα είναι υπερδύναμη, ανάλογη των ΗΠΑ και, ο Πρόεδρός της ισοϋψής συνομιλητής του. Και, όσο για το Ιράν, κατάλαβε ότι είναι στρατηγικός εταίρος της Κίνας στην Κεντρική Ασία και την ευρύτερη περιοχή. Αυτή η νέα πραγματικότητα αποτυπώνει ουσιαστικά τις μεγάλες γεωπολιτικές και γεωοικονομικές ανατροπές, που προκάλεσαν και προκαλούν με επιταχυνόμενους ρυθμούς, ο νέος καταμερισμός οικονομικής ισχύος της παγκοσμιοποίησης, οι νέες τεχνολογίες και η καθολική ανάδυση της Κίνας. Και αυτή η νέα πραγματικότητα θα καθορίσει αναγκαστικά και τις επιλογές του, στον χρόνο της προεδρικής του θητείας που του μένει, αν ξεπεράσει το σκόπελο του Νοέμβρη.

Στην «παγίδα του Θουκυδίδη», δεν ξέρω, αν θα προλάβει να πέσει, στην παγίδα του Νετανιάχου και της δικής του αλαζονείας, σίγουρα έχει πέσει.

Οι πόλεμοι που έχουν θρησκευτικό-πολιτιστικό υπόβαθρο, σπάνια τελειώνουν με ειρήνη. Έχουμε προσωρινές εκεχειρίες, συνεχείς αναθερμάνσεις, μεγάλες καταστροφές και πολλά θύματα, είτε είναι εντός συνόρων είτε εκτός.

Με το Ιράν, δεν πρόκειται να υπάρξει συμφωνία, ούτε Συνθηκολόγηση, γιατί:

  1. Οι ΗΠΑ, δεν μπορούν να αλλάξουν το καθεστώς και το Ιράν έχει ανθεκτική οικονομία, μετά από δεκαετίες εμπάργκο και αποκλεισμών, με ανάπτυξη εσωτερικής αυτάρκειας αγαθών για τα αναγκαία και, υπόγειες εμπορικές ανταλλαγές με Κίνα, Ρωσία, Ιράκ και μερικές φορές και με Τουρκία και Πακιστάν.
  2. Το Ιράν έχει αναπτύξει κουλτούρα αντίστασης στην Δύση, με θρησκευτικό υπόβαθρο πού ενισχύει την συνοχή και την κινητοποίηση, ακόμη και των διαφωνούντων με το καθεστώς.

    3. Διατηρεί, έστω και αποδυναμωμένους, τους περιφερειακούς δορυφόρους του, ικανούς όμως να απασχολούν το Ισραήλ.

    Η κρίσιμη παράμετρος είναι: Πόσο κόστος και ποιο κόστος μπορεί να αντέξει η κάθε πλευρά.
    Το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει κάθε κόστος, ο Τραμπ ευάλωτος και παγιδευμένος, με ορίζοντα τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοέμβρη, ήδη έχει περάσει το όριο.

    Για τις ΗΠΑ, είναι ορατό το φάσμα μιας μεγαλύτερης παγίδας από το Ιράκ και το Αφγανιστάν.

    Ο Τράμπ, όπως και ο Πούτιν με την εισβολή στην Ουκρανία, πίστευε ότι σε λίγες ημέρες θα υποτάξει το Ιράν και θα ορίσει τους όρους της συνθηκολόγησης, για να είναι το τρόπαιο που θα του δώσουν την εκλογική νίκη.

    Όμως, στην Μέση Ανατολή, οι πόλεμοι σπάνια τελειώνουν με βάση τα σχέδια αυτών που τους ξεκινούν.

Ο Τράμπ κατήργησε την συμφωνία Ομπάμα-Ευρωπαϊκών χωρών-Ρωσίας με το Ιράν, για έλεγχο στο πυρηνικό του πρόγραμμα, επέτρεψε ουσιαστικά το Ιράν να επιχειρήσει να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.
Το Ιράν έχει το αποτέλεσμα των τριών συναντήσεων του Τράμπ με τον Κιμ Ιλ Σουνκ και ξέρει ότι αν αποκτήσει πυρηνικά οι ΗΠΑ δεν θα μπορούν πλέον να το απειλούν.
Η πολιτική Τράμπ, με την υπονόμευση κάθε αξιοπιστίας του διεθνούς δικαίου, νομιμοποιεί ουσιαστικά, πολλές μεσαίου μεγέθους και ισχύος χώρες, όπως το Ιράν, να επιχειρήσουν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα για να εξασφαλίσουν την ασφάλειά τους και φυσικά να δημιουργήσουν τις δικές τους περιφερειακές ζώνες επιρροής.

Τέλος, η συνεχιζόμενη επίθεση Τράμπ στην οικονομία και την ασφάλεια της ΕΕ, την υποχρεώνουν να πάρει γρήγορα και σημαντικές αποφάσεις, πείθοντας τις κοινωνίες των χωρών μελών της για την αναγκαιότητά τους. Οι ΗΠΑ και μετά τον Τράμπ, όπως και πριν από αυτόν, θα συνεχίσει να προωθεί τις νέες επιλογές της, με τον ένα ή άλλο τρόπο.
Η Τουρκία θα επιδιώκει την γεωστρατηγική αναβάθμιση σε μεσαία δύναμη, με σαφή περιφερειακή επιρροή.
Αυτή θα είναι σε βορρά και νότο, σε Ανατολή έχει Δύση, σίγουρα στις δύο από τις τέσσερις κατευθύνσεις θα πέφτει πάνω στην Ελλάδα την Κύπρο.
Η Ελλάδα με τις δικές της δυνάμεις πρωτίστως και τις διαφοροποιημένες συμμαχίες, θα μπορεί και μέχρι πότε, να ακυρώνει τις πιέσεις, δηλαδή τις αναθεωρητικές επιλογές της Τουρκίας;
Ακόμη πιο έντονο είναι το ερώτημα για την Κύπρο.
Πόσο ισχυρός θα είναι ο ευρωπαϊκός πυλώνας της ασφάλειάς μας;
Οι ΗΠΑ για αρκετά χρόνια θα χρειάζονται την Ελλάδα σαν προχωρημένο προγεφύρωμα στην περιοχή. Όμως μπορεί η Τουρκία να είναι πιο αναγκαία και αυτό να μην εξισορροπείται όπως γίνεται σήμερα.
Η πολιτική της κυβέρνησης και η ουσιαστική αφωνία των κομμάτων της προοδευτικής αντιπολίτευσης, εντείνουν το αίσθημα ανασφάλειας των πολιτών, τους αφήνουν ευάλωτους στην επιρροή από ακροδεξιές και ακροαριστερές φωνές, μέσα και έξω από την χώρα, που έχουν κοινό παρονομαστή, την υπονόμευση της δημοκρατίας και των διεθνών επιλογών της, δηλαδή, την συμμετοχή της στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ, με αυξημένη την ευρωπαϊκή ταυτότητά του.

 

 

Russia Today για Αιγαίο: Υπάρχει μια φλεγόμενη θάλασσα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ

0

RT.com
21 Μαΐου 2026, 01:38 GMT+11

Καθώς η Αθήνα και η Άγκυρα συγκρούονται για τις θαλάσσιες διεκδικήσεις, παλιές διαφορές για νησιά και νέοι χάρτες απειλούν να μετατρέψουν το Αιγαίο σε εστία ανάφλεξης μέσα στη Συμμαχία.

Στα μέσα Μαΐου 2026, η διαμάχη ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία πέρασε ξανά από τη διπλωματία στον πιο επικίνδυνο κόσμο των χαρτών, των νόμων και των στρατιωτικών προειδοποιήσεων.

Τούρκοι αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι συνεχίζεται η επεξεργασία νέου νόμου για τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας, ενώ Έλληνες αξιωματούχοι αντιμετώπισαν αμέσως την πρωτοβουλία ως προσπάθεια της Άγκυρας να προσδώσει νομική μορφή στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Το μήνυμα της Αθήνας ήταν ότι μια μονομερής τουρκική κίνηση που αφορά θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο θα απορριφθεί ως νομικά άνευ αντικειμένου και πολιτικά προκλητική. Η Τουρκία, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι δεν επιτίθεται σε κανέναν, αλλά προστατεύει τα θαλάσσια δικαιώματά της και οργανώνει την κρατική της πολιτική στις γύρω θάλασσες.

Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», Mavi Vatan στα τουρκικά, οικοδομείται πάνω σε μια απλή αλλά συναισθηματικά ισχυρή ιδέα: η Τουρκία δεν πρέπει να αντιλαμβάνεται την κυριαρχία της μόνο μέσα από τα χερσαία της σύνορα, διότι και οι θάλασσες που την περιβάλλουν αποτελούν μέρος της ασφάλειας, της οικονομίας και του περιφερειακού της μέλλοντος. Το Αιγαίο, η Μαύρη Θάλασσα και η Ανατολική Μεσόγειος είναι γεμάτες εμπόριο, ναυτική κίνηση, υποθαλάσσιες υποδομές και γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Αν η Άγκυρα δεν υπερασπιστεί εκεί τα συμφέροντά της, υποστηρικτές του δόγματος λένε ότι άλλοι δρώντες θα σχεδιάσουν τους χάρτες αντί γι’ αυτήν.

Η συζήτηση περνά στη νομοθεσία

Η έννοια της «Γαλάζιας Πατρίδας» προέκυψε μέσα από τουρκικούς ναυτικούς και στρατηγικούς κύκλους, ενώ ως πνευματικοί της αρχιτέκτονες αναφέρονται συνήθως ο απόστρατος ναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ και ο απόστρατος υποναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί. Ο Γκιουρντενίζ συνδέεται ευρέως με τη γέννηση και τη διάδοση του όρου Mavi Vatan στα μέσα της δεκαετίας του 2000, ενώ ο Γιαϊτζί συνέβαλε στη μετατροπή της ιδέας σε πιο συγκεκριμένο γεωπολιτικό και νομικό δόγμα.

Ο Γκιουρντενίζ έδωσε στην έννοια την ευρύτερη στρατηγική της γλώσσα, μετατρέποντας τη θάλασσα σε κεντρικό στοιχείο της τουρκικής γεωπολιτικής φαντασίας. Ο Γιαϊτζί, με τη σειρά του, εργάστηκε ώστε αυτή η φαντασία να αποκτήσει πιο τεχνική και χαρτογραφική μορφή. Συνέδεσε τις θαλάσσιες ζώνες, τις υφαλοκρηπίδες, τις διαφορές γύρω από τα νησιά και την Ανατολική Μεσόγειο σε μία ενιαία στρατηγική εικόνα. Κατά μία έννοια, η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι απάντηση σε ένα βαθύ τουρκικό άγχος ότι η χώρα απομακρύνεται από τις θάλασσες που την περιβάλλουν.

Αυτή η προέλευση εξηγεί επίσης γιατί το δόγμα δεν μπορεί να περιοριστεί στην προσωπική εξωτερική πολιτική του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η «Γαλάζια Πατρίδα» προήλθε από μια παράδοση που έβλεπε το μέλλον της Τουρκίας ως εξαρτημένο από τη μετατροπή της σε σοβαρή ναυτική δύναμη. Αργότερα απορροφήθηκε από την πολιτική και έγινε μέρος ενός ευρύτερου εθνικού αφηγήματος. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους επιβίωσε μέσα από διαφορετικές τακτικές φάσεις της τουρκικής πολιτικής. Δεν απευθύνεται μόνο σε ισλαμιστές, εθνικιστές ή αξιωματικούς του ναυτικού, αλλά σε ένα ευρύτερο αίσθημα μέσα στην Τουρκία ότι η χώρα έχει περιοριστεί από μια περιφερειακή τάξη πραγμάτων σχεδιασμένη από άλλους.

Για την Ελλάδα, ωστόσο, το δόγμα αυτό ακούγεται πολύ λιγότερο αμυντικό. Η Αθήνα βλέπει τη «Γαλάζια Πατρίδα» ως προσπάθεια αμφισβήτησης της νομικής τάξης του Αιγαίου, περιορισμού των θαλάσσιων δικαιωμάτων των ελληνικών νησιών και επανανοίγματος ζητημάτων που η Ελλάδα θεωρεί ότι έχουν διευθετηθεί από διεθνείς συνθήκες. Ο φόβος δεν είναι μόνο ότι η Άγκυρα θέλει περισσότερη επιρροή στη θάλασσα, αλλά ότι η Τουρκία σταδιακά κανονικοποιεί την ιδέα πως ορισμένα τμήματα του Αιγαίου είναι νομικά ασαφή και, επομένως, ανοιχτά σε πιέσεις.

Εδώ ακριβώς γίνεται τόσο ευαίσθητη η αντιπαράθεση για τις 152 μικρές νήσους, νησίδες και βραχονησίδες. Στον τουρκικό εθνικιστικό και στρατηγικό λόγο, οι σχηματισμοί αυτοί συχνά περιγράφονται ως εδάφη των οποίων το καθεστώς δεν καθορίστηκε με σαφήνεια από διεθνείς συμφωνίες. Η Ελλάδα απορρίπτει αυτό το επιχείρημα και επιμένει ότι η κυριαρχία των νησιών της δεν τίθεται υπό συζήτηση.

Η μνήμη της κρίσης των Ιμίων / Καρντάκ του 1996 εξακολουθεί να βαραίνει και τις δύο χώρες. Εκείνη η αντιπαράθεση ξεκίνησε γύρω από μικρές ακατοίκητες νησίδες, αλλά παραλίγο να οδηγήσει την Ελλάδα και την Τουρκία σε ανοιχτή σύγκρουση. Στο Αιγαίο, η κλιμάκωση μπορεί να αρχίσει από ένα περιπολικό σκάφος, ένα ελικόπτερο, ένα αλιευτικό, μια τηλεοπτική μετάδοση ή μια εθνικιστική ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όταν η γεωγραφία είναι στενή και τα πολιτικά νεύρα εκτεθειμένα, η κλιμάκωση μπορεί να κινηθεί ταχύτερα από τη διπλωματία.

Η σημερινή κατάσταση είναι ιδιαίτερα εύθραυστη, διότι η διαφορά μετακινείται από τη ρητορική στη νομοθεσία. Μια ομιλία μπορεί να διορθωθεί και μια στρατιωτική άσκηση μπορεί να τελειώσει, αλλά ένας νόμος έχει διαφορετικό πολιτικό βάρος. Αν η Άγκυρα κωδικοποιήσει τη «Γαλάζια Πατρίδα», αυτό δεν θα αλλάξει αυτομάτως το διεθνές δίκαιο, μπορεί όμως να αλλάξει την τουρκική πολιτική. Θα καθιστούσε δυσκολότερους τους μελλοντικούς συμβιβασμούς και θα επέτρεπε στις εθνικιστικές δυνάμεις να κατηγορούν οποιαδήποτε κυβέρνηση ότι εγκαταλείπει δικαιώματα που έχουν ήδη γραφτεί στον νόμο.

Όταν κανείς δεν κοιτάζει

Η δυνατότητα του ζητήματος να εξελιχθεί σε σημείο ανάφλεξης ενισχύεται από τη χρονική συγκυρία. Το Αιγαίο δεν βρίσκεται πλέον μέσα σε ένα σταθερό διεθνές περιβάλλον, όπου οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να παγώνουν τοπικές συγκρούσεις και να επαναφέρουν τους συμμάχους σε προβλέψιμα κανάλια. Η παγκόσμια τάξη περνά μια σκληρή μεταμόρφωση, όπου ο πόλεμος γύρω από το Ιράν έχει μετατρέψει την ευρύτερη Μέση Ανατολή σε ζώνη διαρκούς στρατιωτικής και οικονομικής νευρικότητας. Η σύγκρουση αυτή και η επακόλουθη κρίση στη ναυσιπλοΐα έδειξαν ότι ο θαλάσσιος χώρος έχει γίνει ξανά μία από τις βασικές αρτηρίες του πολέμου.

Αυτή η ευρύτερη κρίση αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα και η Αθήνα βλέπουν την ίδια θάλασσα. Όταν η περιοχή είναι ήρεμη, η Ελλάδα και η Τουρκία μπορούν να κρατούν τις διαφορές τους μέσα στον διπλωματικό χώρο και στα κανάλια του ΝΑΤΟ. Όταν όμως τα Στενά του Ορμούζ δείχνουν πόσο γρήγορα οι θαλάσσιες οδοί μπορούν να μετατραπούν σε πεδία μάχης, κάθε παράκτιο κράτος αρχίζει να σκέφτεται με όρους στρατηγικού βάθους. Η Τουρκία βλέπει αυτό το χάος ως ακόμη ένα επιχείρημα υπέρ της «Γαλάζιας Πατρίδας». Η Ελλάδα το βλέπει ως έναν ακόμη λόγο να μην επιτρέψει την εμφάνιση «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο.

Υπάρχει επίσης ο παράγοντας Τραμπ. Ως το σημαντικότερο μέλος του ΝΑΤΟ, θα περίμενε κανείς από την Ουάσιγκτον να λειτουργήσει ως διαχειριστής της σύγκρουσης μεταξύ συμμάχων. Αυτή τη στιγμή όμως είναι πλήρως απασχολημένη με τον πόλεμο στο Ιράν και τις εσωτερικές πιέσεις που τον συνοδεύουν. Μια πιθανή κλιμάκωση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία είναι απίθανο να έχει αξιόπιστη αμερικανική διαμεσολάβηση.

Για την Άγκυρα, αυτό μπορεί να μοιάζει με παράθυρο ευκαιρίας για να επισημοποιήσει τη «Γαλάζια Πατρίδα» και να προωθήσει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της. Για την Αθήνα, είναι μια απειλητική στιγμή, κατά την οποία η πολιτική ομπρέλα ασφαλείας του ΝΑΤΟ φαίνεται να κλονίζεται.

Ένας πόλεμος στο Αιγαίο δεν είναι αναγκαστικά προ των πυλών, αλλά ο μηχανισμός που θα μπορούσε να τον πυροδοτήσει έχει γίνει ευκολότερο να ενεργοποιηθεί. Ένα νομοσχέδιο στην Άγκυρα, μια ελληνική στρατιωτική δήλωση, μια περιπολία κοντά σε αμφισβητούμενη βραχονησίδα, μια εκστρατεία στα μέσα ενημέρωσης περί «κατεχόμενων νησιών» ή ένα ναυτικό επεισόδιο που άλλοτε ίσως θα μπορούσε να περιοριστεί — οποιοδήποτε από αυτά, αν εκδηλωθεί σε έναν κόσμο όπου όλοι είναι ήδη οπλισμένοι και σε κατάσταση νευρικότητας, μπορεί εύκολα να κάνει μια τοπική διαφορά να πάψει να είναι τοπική.

Ο γόρδιος δεσμός του Αιγαίου

Η Τουρκία πιστεύει ότι έχει λόγους να είναι ανυποχώρητη. Από την οπτική της Άγκυρας, η Ελλάδα χρησιμοποιεί τα νησιά της, πολλά από τα οποία βρίσκονται πολύ κοντά στις τουρκικές ακτές, για να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες που θα άφηναν στην Τουρκία περιορισμένο χώρο στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Τούρκοι αξιωματούχοι και αναλυτές συχνά υποστηρίζουν ότι μια μεγάλη ηπειρωτική ακτογραμμή δεν μπορεί να «παγιδεύεται» από μικρά νησιά που βρίσκονται ακριβώς απέναντί της. Παρουσιάζουν τη «Γαλάζια Πατρίδα» όχι ως επέκταση, αλλά ως αντίσταση σε αυτό που θεωρούν άδικη περιφερειακή τάξη.

Η Ελλάδα βλέπει το ίδιο επιχείρημα ως αναθεωρητισμό. Για την Αθήνα, τα νησιά είναι κατοικημένες κοινότητες, στρατιωτικές θέσεις, ιστορικοί χώροι και κυρίαρχο έδαφος. Αν η Ελλάδα αποδεχθεί ότι το καθεστώς τους ή η θαλάσσια επήρειά τους μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση υπό πίεση, πολλοί Έλληνες φοβούνται ότι ολόκληρη η τάξη πραγμάτων στο Αιγαίο θα μπορούσε να αρχίσει να ξηλώνεται.

Κάθε πλευρά έχει χτίσει τη δική της αφήγηση γύρω από αυτή τη διαφορά — και καθεμία βλέπει τον εαυτό της σε αμυντική θέση και την άλλη πλευρά ως απειλή. Τούρκοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα θέλει να εγκλωβίσει τη χώρα τους κατά μήκος των ακτών της Ανατολίας, ενώ Έλληνες αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η Τουρκία θέλει να αναθεωρήσει σύνορα και συνθήκες μέσω πίεσης.

Η κλιμάκωση ως η μόνη επιλογή;

Το περιβάλλον των μέσων ενημέρωσης ρίχνει ακόμη περισσότερο λάδι στη φωτιά. Ενώ τα φιλοκυβερνητικά μέσα στην Τουρκία συνήθως τηρούν κάποια αυτοσυγκράτηση, τα εθνικιστικά κανάλια και οι λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συχνά δεν κάνουν το ίδιο. Μιλούν για «κλεμμένα νησιά», «κατοχή» και «ταπείνωση». Ελληνικά μέσα ενημέρωσης και πολιτικές φωνές συχνά απαντούν με την ίδια συναισθηματική ένταση, προειδοποιώντας ότι η Άγκυρα προετοιμάζει άμεση αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας.

Το ΝΑΤΟ δεν μπορεί εύκολα να λύσει αυτό το πρόβλημα, παρότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία είναι μέλη της Συμμαχίας. Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ μειώνει την πιθανότητα ενός πολέμου πλήρους κλίμακας, αλλά δεν εξαφανίζει τη διαφορά. Το ΝΑΤΟ μπορεί να καλέσει σε αυτοσυγκράτηση, να παρέχει στρατιωτικούς διαύλους επικοινωνίας και να βοηθήσει στην αποφυγή ατυχημάτων, αλλά δεν μπορεί να αποφανθεί για την κυριαρχία νησιών. Η Συμμαχία θέλει ενότητα, αλλά δεν μπορεί να κάνει πολλά απέναντι σε μια παλαιά αντιπαλότητα ανάμεσα σε δύο μέλη της.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιρροή, αλλά όχι τέτοια που θα μπορούσε να οδηγήσει σε διευθέτηση — επειδή η Ελλάδα και η Κύπρος είναι μέλη της, ενώ η Τουρκία δεν είναι. Στην πραγματικότητα, η Τουρκία είναι επί μακρόν υποψήφια προς ένταξη χώρα και συχνά αισθάνεται πικρία επειδή άλλα κράτη προσπέρασαν τη «σειρά» της ένταξης· δεκαπέντε χώρες έχουν ενταχθεί από τότε που η Άγκυρα υπέβαλε αίτηση να γίνει μέλος της Ένωσης.

Έτσι, για την Τουρκία, οι Βρυξέλλες αποτελούν μέρος του διπλωματικού περιβάλλοντος, αλλά βρίσκονται στην πλευρά των Ελλήνων και των Κυπρίων και δεν λειτουργούν ως ουδέτερος κριτής. Η Αθήνα και η Λευκωσία αναμένουν ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Η Άγκυρα, όμως, συχνά βλέπει τις δηλώσεις της ΕΕ ως ελληνικές και κυπριακές θέσεις διατυπωμένες σε ευρωπαϊκή γλώσσα.

Και καθώς το περιθώριο της διπλωματίας στενεύει, η Ελλάδα και η Τουρκία συνεχίζουν να μιλούν για διαφορετικά πράγματα, με αποτέλεσμα να μη φτάνουν πουθενά. Η Αθήνα θέλει η συζήτηση να επικεντρώνεται κυρίως στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, ενώ η Άγκυρα επιμένει σε μια ευρύτερη ατζέντα που περιλαμβάνει τον εναέριο χώρο, τα χωρικά ύδατα, την αποστρατιωτικοποίηση και το καθεστώς ορισμένων σχηματισμών στο Αιγαίο. Δεν διαφωνούν απλώς ως προς την απάντηση· δεν μπορούν καν να φτάσουν στο σημείο να την επεξεργαστούν, διότι διαφωνούν εξαρχής για το ποιο είναι το ίδιο το ερώτημα. Με αυτή την προϋπόθεση, κάθε διαπραγμάτευση κινδυνεύει να μετατραπεί σε ακόμη μία παράσταση διαφωνίας.

Αργά ή γρήγορα, η Αθήνα και η Άγκυρα θα πρέπει να αντιμετωπίσουν σοβαρά το θαλάσσιο ζήτημα, απλώς και μόνο λόγω της αμετάβλητης γεωγραφίας. Το Αιγαίο δεν μπορεί να παραμένει για πάντα υπό καθεστώς κρίσης. Οι δύο πλευρές θα πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα σε μια δύσκολη διπλωματική διαδικασία και σε ένα μέλλον όπου κάθε μικρό επεισόδιο θα κινδυνεύει να γίνει η σπίθα μιας σύγκρουσης.

Προς το παρόν, η περιοχή ζει σε συνθήκες ελεγχόμενης κλιμάκωσης. Καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται να επιθυμεί πόλεμο, όμως και οι δύο κάνουν κινήσεις που μειώνουν την ευελιξία και αυξάνουν την καχυποψία. Αυτή είναι η πιο επικίνδυνη μορφή ηρεμίας: εκεί όπου οι κυβερνήσεις μπορούν να λένε ότι όλα βρίσκονται υπό έλεγχο, ενώ ο πολιτικός χώρος για αποκλιμάκωση συρρικνώνεται μέρα με τη μέρα, ώσπου η σύγκρουση να εμφανίζεται ως η μόνη δυνατή εξέλιξη.

Το ναυτικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» έχει γίνει δήλωση για τη θέση της Τουρκίας στην περιοχή και για την άρνησή της να αποδεχθεί αυτό που θεωρεί θαλάσσιο περιορισμό. Η ελληνική αντίσταση σε αυτό αποτελεί, με τη σειρά της, υπεράσπιση ενός εθνικού χάρτη, μιας ιστορικής μνήμης και μιας κρατικής ταυτότητας οικοδομημένης γύρω από τα νησιά του Αιγαίου. Στον πυρήνα της, αυτή η διαφορά αφορά την εθνική αξιοπρέπεια — και αυτό ακριβώς την καθιστά τόσο επικίνδυνη.

bignewsnetwork.com

Η Τουρκία πρέπει να διευθετήσει τη διαφορά της «Γαλάζιας Πατρίδας» με την Ελλάδα και να σημειώσει πρόοδο με την ΕΕ

Murat Yetkin Journalist-Writer

Το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» βρίσκεται πλέον στην κορυφή της ατζέντας της Ελλάδας. Στην πραγματικότητα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επίσης επίγνωση της κατάστασης, όμως η εσωτερική πολιτική στην Ελλάδα εξακολουθεί να είναι δομημένη γύρω από το αφήγημα της «απειλής από την Τουρκία». Η φωτογραφία τραβήχτηκε κατά τη συνάντηση της Άγκυρας στις 11 Φεβρουαρίου 2026.

Τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται έντονη διπλωματική κινητικότητα στην τουρκική εξωτερική πολιτική, τόσο στο δυτικό μέτωπο —δηλαδή στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση— όσο και στο ανατολικό μέτωπο, το οποίο διαμορφώνεται από τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και το Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο, η τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ήρθε αμέσως μετά τις συναντήσεις του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στο Ηνωμένο Βασίλειο τον περασμένο μήνα και στη Γερμανία νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.

Ο χρόνος αυτών των επαφών δίνει επίσης ένα σημαντικό πλαίσιο, καθώς πραγματοποιήθηκαν ενόψει της σημερινής συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στη Σουηδία, όπου θα συζητηθεί η ατζέντα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7–8 Ιουλίου. Οι συνομιλίες αυτές συνδέονται αναμφίβολα με ευρύτερα ζητήματα παγκόσμιας ασφάλειας, τα οποία συζητούνται σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας. Μέσα σε αυτή τη «μεγάλη εικόνα», έχει αναδυθεί και μια νέα συζήτηση ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία γύρω από το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Αναζωπυρώθηκε η συζήτηση για τη «Γαλάζια Πατρίδα»

Η διαφορά με την Ελλάδα γύρω από την έννοια της «Γαλάζιας Πατρίδας» αναζωπυρώθηκε στις 12 Μαΐου, όταν ο Μουσταφά Μπασκαρά, επικεφαλής του Κέντρου Έρευνας Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, παρουσίασε δημοσίως σε συνέντευξη Τύπου πρόταση για «Νόμο περί Θαλάσσιων Περιοχών Δικαιοδοσίας».

Η συμμετοχή του Τσαγρί Ερχάν, αντιπροέδρου του Συμβουλίου Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της Προεδρίας και ήδη γνωστού για την εμπλοκή του σε εργασίες πάνω στο ζήτημα αυτό την τελευταία δεκαετία, ερμηνεύθηκε ως ένδειξη πολιτικής στήριξης. Αν και το πλήρες κείμενο του σχεδίου νόμου —το οποίο φέρεται να έχει εκπονηθεί με τη συμβολή ειδικών από το υπουργείο Εξωτερικών και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας— δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, οι χάρτες και τα επιχειρήματα σχετικά με την κυριότητα διαφόρων νησιών έχουν ήδη προκαλέσει έντονη συζήτηση τόσο στην τουρκική όσο και στην ελληνική πολιτική και στα μέσα ενημέρωσης.

Στην Τουρκία, η συζήτηση έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τη βοήθεια της αρχικής στήριξης από το CHP. Το σχέδιο νόμου αναμένεται να κατατεθεί στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας μετά την εννεαήμερη αργία του Κουρμπάν Μπαϊράμ.

Το ερώτημα «γιατί τώρα;» και το Ισραήλ

Όταν φτάσαμε στην Αθήνα στις 17 Μαΐου για τις συναντήσεις του Τουρκοελληνικού Φόρουμ, του οποίου είμαι μέλος, έγινε αμέσως σαφές ότι το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» κυριαρχούσε στην ατζέντα. Τόσο οι αξιωματούχοι του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών όσο και οι συμμετέχοντες στις συζητήσεις μας τις επόμενες δύο ημέρες έθεταν επανειλημμένα το ίδιο ερώτημα: «Γιατί τώρα;»

Ένα ακόμη επαναλαμβανόμενο ερώτημα ήταν: «Δεν είχαμε συμφωνήσει να σταματήσουμε να αιφνιδιάζουμε ο ένας τον άλλον;» Σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα ανέμενε από την Άγκυρα να διαβουλευθεί με την Ελλάδα πριν παρουσιάσει το σχέδιο νόμου για τις Θαλάσσιες Περιοχές Δικαιοδοσίας. Η απάντηση της Άγκυρας —«Εσείς μας συμβουλευθήκατε όταν στρατιωτικοποιούσατε τα νησιά του Αιγαίου κατά παράβαση της Συνθήκης της Λωζάννης;»— συνάντησε την ελληνική απάντηση: «Αυτό είναι διαφορετικό ζήτημα».

Η Αθήνα πιστεύει επίσης ότι οι λεπτομέρειες που εμφανίστηκαν στον Τύπο, ιδίως στο Bloomberg, διέρρευσαν από την τουρκική κυβέρνηση. Οι Έλληνες αξιωματούχοι φαίνεται να μην είναι διατεθειμένοι να αναγνωρίσουν την αυξανόμενη κινητικότητα πάνω στα πολιτικά ρήγματα της περιοχής. Μεταξύ αυτών των εξελίξεων είναι και η διευρυνόμενη συμμαχία της Ελλάδας με το Ισραήλ —με τη συμμετοχή και της ελληνοκυπριακής πλευράς— σε μια περίοδο κατά την οποία το Ισραήλ κατηγορείται ότι επιχειρεί να διαγράψει τους Παλαιστινίους από τον χάρτη.

Οι Τούρκοι αξιωματούχοι, από την πλευρά τους, προσπαθούν να εξηγήσουν στους ψηφοφόρους του AKP ότι «η κυβέρνηση δεν κάθεται με σταυρωμένα χέρια», επιμένοντας ταυτόχρονα ότι οι κινήσεις αυτές «δεν στρέφονται κατά της Τουρκίας».

Παρανοήσεις και πραγματικότητα

Ο ισραηλινός παράγοντας ασφαλώς δεν είναι το κύριο ζήτημα. Το πιο θεμελιώδες σημείο είναι ότι η Τουρκία εξακολουθεί να μη διαθέτει ένα ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που να ορίζει τις θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας της, παρά τις πολυάριθμες εξελίξεις από το 1982.

Ο νομικός Γιουτζέλ Ατζέρ, ο οποίος διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία της πρότασης νόμου και είναι και ο ίδιος μέλος του Τουρκοελληνικού Φόρουμ, συγκαταλέγεται σε εκείνους που γνωρίζουν το πλήρες κείμενο. Σύμφωνα με τον Ατζέρ:

Ούτε ο τίτλος ούτε το κείμενο του σχεδίου νόμου περιέχουν τη φράση «Γαλάζια Πατρίδα».

Το σχέδιο νόμου δεν περιέχει χάρτες.

Οι «γκρίζες ζώνες», δηλαδή οι περιοχές αμφισβητούμενης κυριαρχίας, δεν περιλαμβάνονται. Η πρόταση δεν αφορά διεκδικήσεις κυριαρχίας, αλλά λειτουργεί ως νόμος-πλαίσιο.

Αναφορές όπως «152 νησιά» ή παρόμοιοι αριθμητικοί ισχυρισμοί δεν εμφανίζονται στο σχέδιο. Δεν πρόκειται για κείμενο που ορίζει περιοχές κυριαρχίας.

Οι Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες εμπίπτουν στο πεδίο του σχεδίου νόμου.

Στην πραγματικότητα, η πρόταση δεν εισάγει κάτι θεμελιωδώς νέο, αλλά επιδιώκει να κωδικοποιήσει και να επισημοποιήσει την υπάρχουσα κατάσταση.

Μια άλλη ανησυχία στην Αθήνα είναι ότι το σχέδιο νόμου θα παραχωρούσε στον Πρόεδρο πρόσθετες αρμοδιότητες σε ζητήματα που σχετίζονται με το δίκαιο της θάλασσας. Ωστόσο, με βάση το ισχύον Σύνταγμα, όλη η εκτελεστική εξουσία ανήκει ήδη στον Πρόεδρο.

Χρονική συγκυρία και ΝΑΤΟ

Η Αθήνα μπορεί να επιδιώξει είτε να μπλοκάρει πλήρως τον νόμο είτε τουλάχιστον να τον καθυστερήσει αρκετά, ώστε να πιέσει την Άγκυρα για αναθεωρήσεις μέσω της επιρροής των ΗΠΑ και της ΕΕ. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Ελλάδα ίσως προτιμά το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» να παγώσει ουσιαστικά μέχρι τις ελληνικές εκλογές του επόμενου έτους.

Το διαπραγματευτικό χαρτί της Άγκυρας στο ζήτημα αυτό φαίνεται να είναι η επικείμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Με τη στήριξη του CHP ήδη εξασφαλισμένη, η κυβέρνηση μπορεί να επιδιώξει να περάσει τη νομοθεσία με ισχυρή κοινοβουλευτική υποστήριξη πριν από τη Σύνοδο, ακολουθώντας τη λογική της τουρκικής παροιμίας: «χτύπα το σίδερο όσο είναι ζεστό». Από την οπτική της Άγκυρας, αυτό φαίνεται να είναι μια ορθολογική επιλογή.

Σε ό,τι αφορά το ΝΑΤΟ, η πολιτική ενεργητικής ουδετερότητας της Τουρκίας —πρώτα στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και στη συνέχεια στην αντιπαράθεση ΗΠΑ/Ισραήλ-Ιράν— φαίνεται να έχει ενισχύσει τον ολοένα και πιο «ευρωπαϊκό» προσανατολισμό του ΝΑΤΟ, παρά τις προσπάθειες του άξονα Γαλλίας-Ελλάδας να τον περιορίσει. Αν ζητήματα όπως η Μέση Ανατολή, η Μαύρη Θάλασσα και η αμυντική βιομηχανία παραμείνουν ψηλά στην ατζέντα του ΝΑΤΟ, η θέση της Τουρκίας θα μπορούσε να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο.

Το ΝΑΤΟ ως δρόμος προς την ΕΕ;

Αν ο Ερντογάν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ ως ευκαιρία για να υπερβεί αυτές τις διαφορές και να επιδιώξει στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση —και αν αυτό είναι κάτι περισσότερο από έναν τακτικό ελιγμό— τότε θα πρόκειται για ορθή στρατηγική. Ωστόσο, ο στόχος αυτός δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω γεωπολιτικών πλεονεκτημάτων ή στρατιωτικοβιομηχανικής ισχύος. Είναι αναγκαία δύο βήματα εκδημοκρατισμού, τα οποία θα συνέβαλαν και στην εσωτερική ειρήνη της Τουρκίας:

Πρώτον, η εξεύρεση πολιτικής λύσης στο Κουρδικό ζήτημα υπό τη στέγη του Κοινοβουλίου, μέσω του αφοπλισμού του PKK, ώστε να διασφαλιστεί η επιτυχία της διαδικασίας για μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία».

Δεύτερον, η εφαρμογή των αποφάσεων του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, παράλληλα με μια δικαστική μεταρρύθμιση που θα τερματίσει την αντίληψη ότι η Δικαιοσύνη χρησιμοποιείται εναντίον της αντιπολίτευσης.

Αν η συζήτηση για τη «Γαλάζια Πατρίδα» ενισχύσει τελικά την πολιτική διατήρησης «ήρεμων νερών» με την Ελλάδα, τότε, παρά τις σημερινές σκληρές ανταλλαγές, θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να ωφελήσει και τις δύο χώρες.

Ο Μητσοτάκης αντιλαμβάνεται, αλλά…

Στην πραγματικότητα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται να έχει επίγνωση αυτής της πραγματικότητας. Η απόφασή του —μέσα στη διαμάχη για τη «Γαλάζια Πατρίδα»— να αποσύρει δύο συστοιχίες πυραύλων Patriot από τα νησιά που είχαν βρεθεί στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μπορεί να ιδωθεί ως ένδειξη αυτής της επίγνωσης.

Ωστόσο, η εσωτερική πολιτική στην Ελλάδα εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό δομημένη πάνω στο αφήγημα της «απειλής από την Τουρκία», κάτι που συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για πραγματικά πιο ήρεμες σχέσεις.

Πρέπει να προστεθεί και ένα τελευταίο σημείο: απ’ όσο μπορώ να παρατηρήσω, η ελληνική κοινή γνώμη δεν στηρίζει την πολιτική συμμαχίας της κυβέρνησής της με το Ισραήλ. Οι συμπάθειες της κοινωνίας βρίσκονται με τον παλαιστινιακό λαό που δέχεται επίθεση. Οι επιθετικές πολιτικές της ισραηλινής κυβέρνησης κινδυνεύουν να δηλητηριάσουν όχι μόνο τις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία, αλλά ενδεχομένως και τις ευρύτερες περιφερειακές σχέσεις της μακροπρόθεσμα.

Murat Yetkin  Journalist-Writer

yetkinreport.com

Η Κούβα στο περιθώριο

0

Le Monde Diplomatique

Πέμπτη, 21 Μαΐου 2026

«Μπορούμε να παράγουμε μόνοι μας τα τρόφιμα και τον υλικό πλούτο που χρειαζόμαστε»

Την Τετάρτη οι ΗΠΑ εξέδωσαν ποινικό κατηγορητήριο κατά του πρώην προέδρου της Κούβας Ραούλ Κάστρο, κατηγορώντας τον για συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία Αμερικανών υπηκόων, για φόνο και για καταστροφή αεροσκαφών. Η υπόθεση αφορά ένα περιστατικό του 1996, κατά το οποίο δύο αμερικανικά αεροσκάφη καταρρίφθηκαν από τον κουβανικό στρατό πάνω από τα Στενά της Φλόριντα.

Το κατηγορητήριο ακολούθησε ομιλία προς τον κουβανικό λαό του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, η οποία  εκφωνήθηκε στα ισπανικά. «Ο πρόεδρος Τραμπ προσφέρει έναν νέο δρόμο ανάμεσα στις ΗΠΑ και μια νέα Κούβα», είπε, αποδίδοντας στις κουβανικές αρχές τις διακοπές ρεύματος και τις ελλείψεις τροφίμων στο νησί.

Όπως έγραφε ο Κριστόφ Βεντούρα στο τεύχος μας του Μαρτίου, η πολιτική διαδρομή του Ρούμπιο «έχει σε μεγάλο βαθμό καθοδηγηθεί από την επιθυμία αλλαγής καθεστώτος στη χώρα την οποία εγκατέλειψαν οι γονείς του πριν από την επανάσταση».

Ο Βεντούρα περιέγραφε λεπτομερώς πώς οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ αλλά και υπό τον Μπάιντεν, απέκοψαν την πρόσβαση της Κούβας στην ενέργεια, αποκαλύπτοντας την εξωτερική της εξάρτηση. Στο ιστολόγιό μας, η Τζόι Γκόρντον έγραψε για τον τιμωρητικό χαρακτήρα και την έκταση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Κούβας.

Ποιος είναι ο στόχος των ΗΠΑ, ρωτά ο Βεντούρα; «Είναι ο στόχος να απομακρυνθεί ο πρόεδρος Ντίας-Κανέλ, να τεθεί η Κούβα υπό αμερικανική κηδεμονία, όπως έχει συμβεί στη Βενεζουέλα με την κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκες, και στη συνέχεια να μετατραπεί το νησί σε μια νέα Φλόριντα, με ριβιέρες, πολυτελή ξενοδοχεία και γήπεδα γκολφ;»

Πριν από μια δεκαετία, η ύφεση της έντασης επί Ομπάμα, βασισμένη στην εισροή δολαρίων, δεν απέδωσε για τον κουβανικό λαό. Τώρα οι ΗΠΑ έχουν στραγγαλίσει τη ροή βενεζουελανικού πετρελαίου, αποκαλύπτοντας το πραγματικό μέγεθος της εξωτερικής εξάρτησης της Κούβας.

του Κριστόφ Βεντούρα

Σε συνέντευξή του στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Φιντέλ Κάστρο, ο οποίος ηγήθηκε της Κούβας από το 1959 έως το 2006, θυμόταν ότι το 1991, όταν «η Σοβιετική Ένωση και το σοσιαλιστικό στρατόπεδο εξαφανίστηκαν… [η Κούβα] δέχθηκε ένα συντριπτικό πλήγμα… Από τη μια μέρα στην άλλη, αυτή η μεγάλη δύναμη κατέρρευσε και μας άφησε έξω στο κρύο, ολομόναχους· χάσαμε όλες τις αγορές μας για τη ζάχαρη, σταματήσαμε να λαμβάνουμε τρόφιμα, καύσιμα, ακόμη και ξύλα για να θάβουμε τους νεκρούς μας. Από τη μια μέρα στην άλλη, βρεθήκαμε χωρίς καύσιμα, χωρίς πρώτες ύλες, χωρίς τρόφιμα, χωρίς σαπούνι, χωρίς τίποτε». Ό,τι λίγο παρήγε τότε η Κούβα —κυρίως ζάχαρη, καπνό και εσπεριδοειδή— αποστελλόταν στη Σοβιετική Ένωση και σε άλλες σοσιαλιστικές χώρες.

Τον Μάρτιο του 2016, όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα πραγματοποίησε την ιστορική του επίσκεψη στο νησί, μία από τις βασικές πιέσεις που ασκούνταν στην Κούβα φαινόταν να χαλαρώνει. Κανένας Αμερικανός πρόεδρος δεν είχε περπατήσει στη Μαλεκόν της Αβάνας από την εποχή του Κάλβιν Κούλιτζ, το 1928. Από τα τέλη όμως του 2014, η Αβάνα και η Ουάσιγκτον είχαν εμπλακεί σε μια πρωτοφανή διαδικασία εξομάλυνσης των σχέσεων, υπό την καθοδήγηση, από κουβανικής πλευράς, του τότε προέδρου Ραούλ Κάστρο, νεότερου αδελφού του Φιντέλ.

Το 2015 οι δύο αντίπαλοι άνοιξαν ξανά τις πρεσβείες τους στις πρωτεύουσές τους, 54 χρόνια μετά τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων, τον Ιανουάριο του 1961. Η διακοπή αυτή είχε γίνει έναν χρόνο πριν από την επιβολή του εμπάργκο στην Κούβα —«αποκλεισμός», σύμφωνα με την ορολογία της Αβάνας— τον Φεβρουάριο του 1962, το οποίο εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα.

Ο Ομπάμα πίστευε ότι η πολιτική του αποκλεισμού, που είχε εγκαινιαστεί από τον Τζον Φ. Κένεντι και διατηρήθηκε, με περιοδικές χαλαρώσεις και αυστηροποιήσεις, από τους οκτώ προέδρους που τον διαδέχθηκαν, είχε αποτύχει. Χαλάρωσε τις κυρώσεις κατά της χώρας, γεγονός που οδήγησε σε επέκταση του τουρισμού και ενθάρρυνε την εισροή ξένου συναλλάγματος και αμερικανικών εξαγωγών.

Εκείνη την περίοδο, η «επικαιροποίηση του κουβανικού σοσιαλιστικού μοντέλου οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης», την οποία είχε σχεδιάσει ο Ραούλ Κάστρο, στηριζόταν ουσιαστικά σε τρεις βάσεις. Η έμφαση της Κούβας στον τουρισμό —τόσο πολυτελείας όσο και μαζικό—, η ελεγχόμενη είσοδος διεθνούς κεφαλαίου για την τόνωση της ανάπτυξης και της τοπικής οικονομίας, καθώς και μια σημαντική εισροή δολαρίων, με στόχο τη σταδιακή επίτευξη ισοτιμίας μεταξύ του κουβανικού πέσο και του δολαρίου, προορίζονταν να διασφαλίσουν το μέλλον της επανάστασης, μειώνοντας μια δεύτερη βασική πίεση.

Η στροφή αυτή συνοδεύτηκε από ένα σταδιακό άνοιγμα της οικονομίας, που επέτρεψε την ανάπτυξη της τοπικής βιοτεχνικής παραγωγής και μικρών ιδιωτικών επιχειρήσεων. Οι κουβανικές ιατρικές υπηρεσίες συνέχισαν επίσης να εξάγονται σε αρκετές χώρες, όπως συνέβαινε στη Βενεζουέλα ήδη από τη δεκαετία του 2000, προσφέροντας στην Αβάνα έναν τρόπο πληρωμής των ενεργειακών της εισαγωγών. Το Καράκας εκείνη την εποχή κάλυπτε σχεδόν όλες τις ανάγκες της Κούβας σε πετρέλαιο και είχε γίνει ο βασικός εμπορικός της εταίρος, αντιπροσωπεύοντας το 45% του εξωτερικού της εμπορίου, ποσοστό αντίστοιχο με το 20% του ΑΕΠ της το 2014.

Μετά την επίσκεψη Ομπάμα —η οποία επικρίθηκε τόσο από τους αντιπάλους του όσο και από την ίδια του την παράταξη— οι κουβανικές αρχές άρχισαν να πιστεύουν ότι μια νέα εποχή επιτέλους ανέτελλε. Ωστόσο, η «επικαιροποίηση του σοσιαλιστικού μοντέλου» εξακολουθούσε να μην προβλέπει κανέναν μετασχηματισμό της παραγωγικής δομής της χώρας, ώστε να μπορεί να καλύψει τις βασικές της ανάγκες σε ενέργεια, τρόφιμα, βιομηχανικό εξοπλισμό και άλλα. Όλα αυτά θα έρχονταν από το ξένο συνάλλαγμα που θα εξασφαλιζόταν μέσω της νέας στρατηγικής.

Ο Φιντέλ Κάστρο απευθύνθηκε στον Αμερικανό πρόεδρο λίγες ημέρες μετά την αναχώρησή του, με επιστολή που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα του Κομμουνιστικού Κόμματος Κούβας, Granma. Ο Ομπάμα είχε επιλέξει να μην τον συναντήσει κατά την επίσκεψή του. Ο Κάστρο, όμως, απευθυνόταν εμμέσως και στην κυβέρνηση που ηγείτο ο ίδιος του ο αδελφός του. Στην επιστολή, με τίτλο «Αδελφέ Ομπάμα», εξέφραζε σκεπτικισμό για την εκκολαπτόμενη προσέγγιση με την Ουάσιγκτον και αμφισβητούσε την οικονομική στρατηγική της χώρας.

«Δεν χρειαζόμαστε την αυτοκρατορία»

Ο Κάστρο, ο οποίος πέθανε λίγους μήνες αργότερα, στις 25 Νοεμβρίου 2016, εξέφραζε την πεποίθησή του ότι «είμαστε ικανοί να παράγουμε τα τρόφιμα και τον υλικό πλούτο που χρειαζόμαστε με τις προσπάθειες και την ευφυΐα του λαού μας. Δεν χρειαζόμαστε η αυτοκρατορία να μας δώσει τίποτε».

Εξέφραζε επίσης επιφυλάξεις απέναντι στην ιδέα να γίνει ο τουρισμός η κινητήρια δύναμη για τον μετασχηματισμό της εθνικής οικονομίας. Μια δραστηριότητα που συνίσταται στο να επιτρέπεις στους ξένους «να βλέπουν τις ομορφιές των τοπίων μας και να γεύονται εκλεκτές λιχουδιές από τις θάλασσές μας» δεν άξιζε, έγραφε ο Κάστρο, «καμία προσοχή», εκτός αν απέφερε «δισεκατομμύρια δολάρια» στη χώρα.

Ο Κάστρο έκανε αυτά τα σχόλια περίπου είκοσι χρόνια μετά την περίοδο της εθνικής κρίσης της Κούβας, γνωστής ως Ειδική Περίοδος σε Καιρό Ειρήνης. Η χώρα εξακολουθούσε να εισάγει το μεγαλύτερο μέρος όσων κατανάλωνε —το 80% των τροφίμων της, καθώς και την ενέργεια και τον εξοπλισμό της— και συνέχιζε να εξάγει το περιορισμένο φάσμα προϊόντων που παρήγε: ζάχαρη, καπνό, εσπεριδοειδή και ορυκτά.

Ωστόσο, μέχρι το 2016, πέρα από τις ιατρικές υπηρεσίες που παρείχε στη Βενεζουέλα και σε λίγες ακόμη χώρες, οι βασικοί εξαγωγικοί της προορισμοί ήταν η Κίνα και η Ισπανία. Σήμερα, δέκα χρόνια αργότερα, η οικονομική της εξάρτηση παραμένει εμφανής.

Στην πραγματικότητα, τίποτε δεν εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί μετά την αποτυχημένη απόπειρα εξομάλυνσης. Καθώς προετοιμαζόταν να προωθήσει την προσέγγιση με την Αβάνα, ο Ομπάμα εγκαινίαζε ταυτόχρονα, το 2015, την εποχή των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας, σε μια προσπάθεια να σιγήσει τους επικριτές που αντιτάσσονταν στην πολιτική του έναντι της Κούβας. Έτσι, η εξομάλυνση των σχέσεων με την Αβάνα βρισκόταν στο τραπέζι, αλλά υπό τον όρο μιας σκληρής γραμμής απέναντι σε έναν άλλο, ισχυρότερο αντίπαλο: τη Βενεζουέλα.

Η Κούβα εξακολουθεί να έχει μία από τις πιο κρατικά ελεγχόμενες οικονομίες του πρώην σοσιαλιστικού κόσμου. Το κράτος εξακολουθεί να απασχολεί τα δύο τρίτα του εργατικού δυναμικού.

Οι κυρώσεις έγιναν θανατηφόρες από το 2019, επί προεδρίας Τραμπ. Η ήδη βυθισμένη σε κρίση οικονομία της Βενεζουέλας κατέρρευσε, καθώς η Ουάσιγκτον απέκλεισε την πρόσβαση της χώρας στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Οι επιπτώσεις έγιναν αισθητές και στην Αβάνα.

Από έναν μέσο όρο 100.000 βαρελιών την ημέρα στα καλά χρόνια, οι παραδόσεις βενεζουελανικού πετρελαίου μειώνονταν σταθερά: σε 32.000-35.000 βαρέλια το 2024, σε 26.000-27.000 το 2025 — και στη συνέχεια στο μηδέν από τον Ιανουάριο του 2026, όταν το Καράκας τέθηκε ουσιαστικά υπό την κηδεμονία της Ουάσιγκτον.

Από την κουβανική πλευρά, οι μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε ο Ραούλ Κάστρο εφαρμόστηκαν αποσπασματικά και δημιούργησαν πολλαπλές στρεβλώσεις, όπως πληθωρισμό και την εμφάνιση κοινωνικών ανισοτήτων που μέχρι τότε ήταν άγνωστες.

Άνδρας ανακτά ένα στρώμα από έναν κάδο απορριμμάτων σε έναν δρόμο στην Αβάνα στις 7 Ιανουαρίου 2026. Οι Κουβανοί, κουρασμένοι από χρόνια οικονομικής κρίσης, ελλείψεις βασικών προμηθειών και τακτικές διακοπές ρεύματος, φοβούνται ότι η επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, έναν αριστερό ιδεολογικό σύμμαχο και κύριο προμηθευτή πετρελαίου της, θα κάνει τη ζωή ακόμα πιο δύσκολη. (Φωτογραφία από Yamil LAGE / AFP μέσω Getty Images)

Σε οικονομικούς όρους, η τελευταία δεκαετία υπενθύμισε με σκληρό τρόπο στην Κούβα τα όρια που έχει, για μια μη καπιταλιστική και εξαρτημένη χώρα, μια στρατηγική ανάκαμψης βασισμένη στη βαθύτερη ένταξη στον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό — στους βασικούς του τομείς και στις νομισματικές και χρηματοπιστωτικές του ροές. Η Κούβα εξακολουθεί, επιπλέον, να διαθέτει μία από τις πιο κρατικά ελεγχόμενες οικονομίες του πρώην σοσιαλιστικού κόσμου. Επί έξι δεκαετίες, ένας εξαιρετικά αυστηρός κεντρικός σχεδιασμός ρυθμίζει σχεδόν το σύνολο της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας, από τη γεωργία έως την κομμωτική και από την υποδηματοποιία έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τα δημόσια έργα. Το κράτος εξακολουθεί να απασχολεί τα δύο τρίτα του εργατικού δυναμικού.

Πολιτικά, η πρώτη εκλογική νίκη του Τραμπ το 2016 διέψευσε τις ελπίδες και έβαλε απότομα τέλος στο σχέδιο εξομάλυνσης. Κατά την πρώτη του θητεία, επέβαλε 243 καταναγκαστικά μέτρα στην Αβάνα, όλα με στόχο να στραγγαλίσουν τον τουρισμό, τις ξένες επενδύσεις και τα εμβάσματα της κουβανικής διασποράς, η πλειονότητα της οποίας ζει στη Φλόριντα — 1,8 εκατομμύρια από τα 2,5 εκατομμύρια Κουβανοαμερικανών. Το 2021 ο Τραμπ επανέφερε το νησί στον αμερικανικό κατάλογο των κρατών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία, ενώ η δημοκρατική κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν διατήρησε σε μεγάλο βαθμό αυτό το πλαίσιο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον έφθασε το 2020 η πανδημία του Covid, πλήττοντας μια χώρα που ήδη παραπατούσε.

Έτσι ξεκίνησε η αλληλουχία γεγονότων που οδήγησε στη σημερινή κρίση — μια κρίση που δείχνει ότι η Κούβα εξακολουθεί να μην έχει επιτύχει οικονομική κυριαρχία. Επί δεκαετίες, ειδικοί και ακτιβιστές διαφωνούσαν για το αν αυτό οφείλεται κυρίως στο εμπάργκο ή στις πολιτικές και την ιδεολογία της κυβέρνησης. Σήμερα, τέτοιες συζητήσεις μοιάζουν δευτερεύουσες: η Κούβα, κοντά στο σημείο θραύσης, έχει εισέλθει σε νέα φάση.

Το νησί είναι «ολομόναχο», για να χρησιμοποιήσουμε τη διατύπωση του Φιντέλ Κάστρο. Η Κίνα και η Ρωσία δεν φαίνονται σε θέση να παρέμβουν — ούτε δείχνουν επείγουσα διάθεση να το κάνουν — απέναντι στην αδιάκοπη εχθρότητα του προέδρου Τραμπ και του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του οποίου η πολιτική διαδρομή καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από την επιθυμία αλλαγής καθεστώτος στη χώρα που οι γονείς του εγκατέλειψαν πριν από την επανάσταση.

Η Βενεζουέλα έχει βγει από την εικόνα. Σε μια προσπάθεια να ικανοποιήσει την Ουάσιγκτον, η Γουατεμάλα ανακοίνωσε τον Φεβρουάριο του 2026 ότι τερματίζει τη συμμετοχή της σε ένα πρόγραμμα που επί χρόνια έφερνε Κουβανούς γιατρούς στη χώρα. Υπό πίεση, η Νικαράγουα —παλαιός σύμμαχος της Αβάνας— κατάργησε την απαλλαγή από θεώρηση εισόδου που είχε παραχωρήσει στους Κουβανούς πολίτες οι οποίοι διέρχονταν από το έδαφός της καθ’ οδόν προς τις ΗΠΑ.

Τα τελευταία μέτρα του Λευκού Οίκου, ιδίως η απειλή τιμωρητικών δασμών εναντίον οποιασδήποτε χώρας προμηθεύει πετρέλαιο στην Κούβα, λειτουργούν παραλυτικά. Ενώ τη δεκαετία του 1990 η Κούβα μπορούσε να υπολογίζει στη στήριξη της Αλγερίας, της Αγκόλας και ορισμένων χωρών της Λατινικής Αμερικής, κάτι τέτοιο μοιάζει απίθανο σήμερα, εκτός αν η Ουάσιγκτον το επιτρέψει ξανά στο πλαίσιο μιας μελλοντικής «διαπραγμάτευσης» με την κυβέρνηση του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ.

Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον της Κούβας, αλλά το πιθανό πλαίσιο οποιωνδήποτε συνομιλιών είναι ήδη σαφές. Η Αβάνα θα μπορούσε να επιχειρήσει να διατηρήσει το πολιτικό της σύστημα, υποχωρώντας όμως στις οικονομικές απαιτήσεις των ΗΠΑ. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει άνοιγμα της χώρας στα εκατομμύρια δολάρια που είναι έτοιμα να εισρεύσουν από τη Φλόριντα, όπου εύποροι Κουβανοαμερικανοί επενδυτές περιμένουν ανυπόμονα.

Μια τέτοια πορεία θα ήταν δύσκολο να διατηρηθεί. Θα μπορούσε να προκαλέσει εσωτερικές διαιρέσεις, εάν ορισμένοι μέσα στον κρατικό μηχανισμό της Κούβας ήταν διατεθειμένοι να κάνουν βαθύτερες πολιτικές παραχωρήσεις προς την Ουάσιγκτον — απελευθέρωση κρατουμένων, νομιμοποίηση οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ίσως τελικά και τοπικών αντιπολιτευτικών ομάδων. Μια τέτοια προοπτική θα συναντούσε την αντίσταση άλλων, ιδίως στις ένοπλες δυνάμεις.

Και τι ισχύει για την Ουάσιγκτον; Είναι ο στόχος η απομάκρυνση του προέδρου Ντίας-Κανέλ, η υπαγωγή της Κούβας σε αμερικανική κηδεμονία, όπως συνέβη στη Βενεζουέλα με την κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκες, και στη συνέχεια η μετατροπή του νησιού σε μια νέα Φλόριντα, με ριβιέρες, πολυτελή ξενοδοχεία και γήπεδα γκολφ; Πριν από λίγους μήνες, αυτό το σενάριο θα έμοιαζε υπερβολικό· τώρα όλα φαίνονται πιθανά.

Κριστόφ Βεντούρα

Ο Κριστόφ Βεντούρα είναι δημοσιογράφος.

Le Monde Diplomatique