Που αποσκοπεί ο Erdogan με την «παράκαμψη» της συνθήκης του Montreaux για Δαρδανέλια και Βόσπορο; – Η επίθεση στους απόστρατους
Ουδείς γνωρίζει τι μπορεί να μεθοδεύσει η τουρκική κυβέρνηση ώστε να εξωθήσει τα πλοία να προτιμούν το νέο πέρασμα που θα κατασκευάσει στα Στενά
Και αυτό διότι αυτή η επιστολή αντιμετωπίστηκε από την τουρκική κυβέρνηση ως κίνηση που παραπέμπει σε πραξικόπημα, ενώ είχε προηγηθεί πριν από μερικές εβδομάδες και δήλωση 126 συνταξιούχων διπλωματών, που ζητούσαν να μην αλλάξει το καθεστώς των Στενών.
Το ισχύει σήμερα για τα Στενά
Το διεθνές νομικό καθεστώς που διέπει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά, έχει αλλάξει πάμπολλες φορές τα τελευταία διακόσια χρόνια.
Μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, μια πρώτη απόπειρα να τακτοποιηθεί το θέμα έγινε με τη συνθήκη των Σεβρών, που ποτέ δεν εφαρμόστηκε.
Το ζήτημα ξαναμπήκε στη συνθήκη της Λοζάννης (Ιούλιος 1923).
Εκεί, ορίστηκε πως Δαρδανέλια και Βόσπορος έπρεπε να αποστρατιωτικοποιηθούν (εκτός από τη θάλασσα του Μαρμαρά), όπως αποστρατιωτικοποιημένα έπρεπε να είναι και τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος (και Λήμνος και Σαμοθράκη από την ελληνική πλευρά).
Η διέλευση των πλοίων θα ήταν ελεύθερη, ενώ μια Διεθνής Επιτροπή για τη Ναυσιπλοΐα στα Στενά θα επιτηρούσε την τήρηση των συμφωνιών.
Η Συνθήκη του Montreux
Η Συνθήκη του Montreux ή Συνθήκη για το καθεστώς των Στενών, η οποία εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα, με ορισμένες τροποποιήσεις, υπογράφηκε το 1936, παραχωρεί τον έλεγχο των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων στην Τουρκία και ρυθμίζει την στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή.
Η σύμβαση παραχωρεί στη Τουρκία τον πλήρη έλεγχο των Στενών και εγγυάται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα από τα μη στρατιωτικά πλοία σε καιρό ειρήνης.
Οι όροι της σύμβασης αποτέλεσαν πηγή διαμάχης για χρόνια, κυρίως όσον αφορά τη διέλευση πολεμικών σκαφών της Σοβιετικής Ένωσης από τα Στενά στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Συμβατότητα με UNCLOS
Όταν τέθηκε σε ισχύ η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) το Νοέμβριο του 1994, ζητήθηκε στα πλαίσια εφαρμογής της η επαναδιατύπωση της Συνθήκης του Μοντρέ, ώστε να είναι συμβατή με το καθεστώς που διέπει τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Ωστόσο, η μακροχρόνια άρνηση της Τουρκίας να υπογράψει την UNCLOS σημαίνει ότι η Συνθήκη του Montreux, παραμένει σε ισχύ χωρίς περαιτέρω τροποποιήσεις.
Η νέα διώρυγα που οραματίζεται ο Erdogan
Ο Erdogan οραματίζεται την κατασκευή μιας νέας μεγάλης διώρυγας που θα λειτουργεί παράλληλα με την υπάρχουσα στα Στενά.
Με το Istanbul Canal, ο Erdogan θα επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που θα το χρησιμοποιούν.
Ωστόσο, δεν απαντά στα εύλογα ερωτήματα, τα οποία πέραν των περιβαλλοντικών ανησυχιών, είναι εάν και κατά πόσο τα εμπορικά πλοία θα προτιμούν το νέο πέρασμα εάν έχει τέλη διέλευσης, ενώ μπορούν να περάσουν δωρεάν και ελεύθερα από τα Στενά.
Βέβαια, η κυβέρνηση Erdogan επιμένει να υποστηρίζει ότι το Κανάλι θα δημιουργήσει μεγάλα έσοδα, μέρος των οποίων θα διατεθεί για την προστασία του Βοσπόρου.
Αναιρείται το καθεστώς;
Το βασικότερο ερώτημα είναι τι θα γίνει με το καθεστώς των Στενών.
Και ο λόγος είναι ότι με μια ερμηνεία η ίδια η δημιουργία νέου περάσματος, που δεν προβλέπεται από τη Συνθήκη των Στενών, ούτως ή άλλως ισοδυναμεί με μια εκ των πραγμάτων αναίρεση της συνθήκης.
Επιπλέον, ουδείς γνωρίζει τι μπορεί να μεθοδεύσει η τουρκική κυβέρνηση ώστε να εξωθήσει τα πλοία να προτιμούν το νέο πέρασμα.
Ουσιαστικά ο φόβος είναι πως η Τουρκία, ανοίγοντας το παράλληλο κανάλι, θα μπορεί να εκβιάζει τη διεθνή κοινότητα ότι θα κλείσει τα Δαρδανέλια και το Βόσπορο στη διεθνή ναυσιπλοΐα, διοχετεύοντας τη στη νέα, αποκλειστικά ελεγχόμενη από την Άγκυρα διαδρομή.
Ίσως με μεγάλα τέλη για τη διάσχιση της, ίσως με περιορισμούς για τα φορτία που θα διακινούνται, ίσως με περιορισμό του πλού πολεμικών πλοίων.
Οι εσωτερικές αντιδράσεις
Το ζήτημα του νέου καναλιού μήκους 45 χιλιομέτρων επανήλθε τις τελευταίες ημέρες στο προσκήνιο, καθώς η ξαφνική παρέμβαση 103 αποστράτων ναυάρχων ελήφθηκε από τον ίδιο τον Τούρκο πρόεδρο ως απειλή ενός νέου πραξικοπήματος.
Η επιστολή, που υπογράφουν οι απόστρατοι ανώτατοι αξιωματικοί του ναυτικού έχει προκαλέσει τρικυμία στο τουρκικό στράτευμα, καθώς οι κατηγορίες απευθύνονται προσωπικά στον Τούρκο πρόεδρο καταγγέλλοντας μια σειρά ενεργειών του που στοχεύουν στην απόλυτη «ισλαμοποίηση» των ενόπλων Δυνάμεων και την απομάκρυνση οποιουσδήποτε δεν ασπάζεται αυτή τη φιλοσοφία.
Οι ναύαρχοι εξηγούν πως η συγκεκριμένη συνθήκη αποτελεί κεντρικό στοιχείο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, αναβαθμίζει το διεθνές της κύρος και επέτρεψε στη χώρα να αποφύγει πολεμική εμπλοκή στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Άρα -καταλήγουν- οι ναύαρχοι, είναι κρίσιμο να διαφυλαχθεί η ακεραιότητα της καθώς αποτελεί και θετικό για την Τουρκία συμπλήρωμα της Συνθήκης της Λοζάνης.
www.bankingnews.gr/infognomonpolitcs.gr
Monde στις 5-4-2021με τίτλο : «Βουλγαρία: Ο πρωθυπουργός Μποϊκο Μπορίσοφ, που ήρθε πρώτος στις βουλευτικές εκλογές, θα δυσκολευτεί να σχηματίσει έναν συνασπισμό» (Bulgarie : le premier ministre, Boïko Borissov, arrivé en tête des législatives, aura du mal à former une coalition). Ο συντηρητικός ηγέτης, ο οποίος έλαβε περίπου το 25% των ψήφων, οφείλει να αντιμετωπίσει μια εκπληκτική επίδοση από τα κόμματα διαμαρτυρίας κατά της διαφθοράς.
πρώτος στις βουλευτικές εκλογές που έγιναν την Κυριακή 4 Απριλίου 2021 στη Βουλγαρία. Όντας στην εξουσία σχεδόν συνεχώς από το 2009 σε αυτήν τη χώρα των 7.000.000 κατοίκων, ο Μπορίσοφ, 61 ετών, φέρεται να έλαβε περίπου το 25% των ψήφων, δηλαδή να είναι πολύ μπροστά από τους μακροχρόνιους αντιπάλους του (του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος), το οποίο κατέρρευσε στο 14,9% των ψήφων και ήρθε στην τρίτη θέση, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Ινστιτούτου Gallup, βάσει των πρώτων καταμετρημένων ψήφων.
συνασπισμό απέναντι σε ένα διάσπαρτο πολιτικό τοπίο, όσο ποτέ άλλοτε. Διαφορετικές πολιτικές ομάδες, που κυριαρχούσαν στο βαθύ κύμα του θυμού κατά της διαφθοράς και που εκφράστηκε στους δρόμους τους τελευταίους μήνες, πέτυχαν μια εκπληκτική εκλογική επίδοση, ξεκινώντας με τον τραγουδιστή και τηλεοπτικό αστέρα Stanislav Trifonov, ο οποίος ήρθε δεύτερος με 19% των ψήφων. Η προσέλευση στην κάλπη ήταν υψηλότερη από την αναμενόμενη, παρόλο ότι οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν στη μέση του τρίτου κύματος της πανδημίας.
εκλογολόγων, στην πραγματικότητα, απέχει πολύ από την πλειοψηφία και θα δυσκολευτεί να βρει συμμάχους σε κόμματα που έχουν ως επί το πλείστον διαβεβαιώσει ότι θα αρνηθούν να κυβερνήσουν μαζί του. Ο μόνος επιζών του ακροδεξιού συνασπισμού στον οποίο στηρίζεται από το 2017, το Εθνικό Κίνημα της Βουλγαρίας (VMRO) δεν έχει καν εξασφαλίσει το όριο του 4% των ψήφων για μπει στο Κοινοβούλιο και έτσι δεν θα είναι σε θέση να σχηματίσουν μαζί έναν συνασπισμό. Αντίθετα, τρία κόμματα που καταγγέλλουν τη διαφθορά με διάφορους τρόπους, σε μια χώρα που βρίσκεται στην τελευταία θέση της ευρωπαϊκής κατάταξης σε αυτόν τον τομέα, θα κάνουν την είσοδό τους στο Κοινοβούλιο.
υπουργό Δικαιοσύνης Hristo Ivanov, που απέκλεισε να συγκυβερνήσει με τον Μπορίσοφ, του οποίου κατήγγειλε την «τεράστια μηχανή προπαγάνδας» και «τη χειραγώγηση της δικαιοσύνης». Τέλος, ένα άλλο κόμμα κατά της διαφθοράς προς τα αριστερά, το οποίο εξέλεξε δύο από τους ηγέτες των διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς του καλοκαιριού του 2020 και που έλαβε το 4,5% των ψήφων. Μαζί, αυτοί οι τρεις σχηματισμοί συγκεντρώνουν ένα πιθανό σύνολο σχεδόν 100 εδρών, το οποίο τερματίζει τον διπολισμό μεταξύ του GERB και του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (BSP) που κυριάρχησε στο πολιτικό τοπίο της χώρας από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2007, αλλά τίποτα δεν εγγυάται ότι θα είναι σε θέση να συμφωνήσουν για να έχουν βαρύτητα στις βουλγαρικές εξελίξεις.
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
του Δημήτρη Μακροδημόπουλου
Θεοφάνης Μαλκίδης
