Αρχική Blog Σελίδα 2312

Η ΕΕ πήγε στην ΄Αγκυρα για να παίξει το παιγνίδι του Ερντογάν

Από
anixneuseis
-
0

Του Μιχάλη Ψύλου

Θα πρέπει να το παραδεχτούμε! Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ξέρει από …μπάλα. Αλλά κυρίως να στήνει το παιγνίδι. Δεν πίστευαν στα μάτια τους φθάνοντας χθες στην Αγκυρα η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ,Σαρλ Μισέλ, όταν οι διπλωμάτες που τους συνόδευαν τους έδειξαν τα πρωτοσέλιδα των τουρκικών εφημερίδων: «Συνταξιούχοι χουντικοί» έγραφε η Yeni Safak. Για μια «κακόβουλη απόπειρα» έκανε λόγο η Milliyet. Οι Ναύαρχοι βυθίστηκαν» σημείωνε η Korkusuz. «Στόχος οι θεσμοί της Τουρκίας», έγραφε η Dirilis Postasi . «Προφανής απειλή για το Σύνταγμα» τόνιζε η Yeni Birlik και σχεδόν όλες οι υπόλοιπες στοχοποιούσαν το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό κόμμα (CHP) της αξιωματικής αντιπολίτευσης. «Το CHP στο επίκεντρο» της απόπειρας πραξικοπήματος, υποστήριζε με «ξύλινα γράμματα» η Turkiye. «Το ίδιο το CHP στο επίκεντρο» ήταν ο τίτλος της Yeni Akit και της Takvim. Λες και το ήξερε ο Ερντογάν όταν δήλωνε μια ημέρα πριν :«Θα το δείτε σύντομα στα μέσα ενημέρωσης. Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του θέματος ».

Δεν είναι τυχαίο μάλιστα ότι αμέσως μετά υποβλήθηκαν μηνύσεις εναντίον των ναυάρχων από 910 ενώσεις, 408 ίδρύματα ,27 πανεπιστήμια, 114 επιμελητήρια, 550 συνδικάτα, 46 ομοσπονδίες σε 81 επαρχίες της χώρας.

Το σκηνικό είχε στηθεί! Εστω και άκομψα. Το καθεστώς Ερντογάν υποδεχόταν την ηγεσία της ΕΕ ως …θύμα κάποιων επίδοξων πραξικοπηματιών- των 104 απόστρατων ναυάρχων .Που τι ζήτησαν; Να μην ακυρωθεί η Συνθήκη του Μοντρέ του1936 ,που καθορίζει το καθεστώς ναυσιπλοίας από και προς τη Μαύρη Θάλασσα, μέσω του Βοσπόρου.

« Οι ναύαρχοι σχεδίαζαν πραξικόπημα μέσα στη νύχτα» δήλωνε σε τηλεοπτική του συνέντευξη ο σκληροπυρηνικός υπουργός Εσωτερικών, Σουλεϊμάν Σοϊλού την ώρα που το αεροσκάφος της ΕΕ προσγειωνόταν στο αεροδρόμιο της Αγκυρας. «Το γεγονός ότι η κοινή ανακοίνωση των ναυάρχων δόθηκε στη δημοσιότητα τα μεσάνυχτα, δείχνει πραξικόπημα», κραύγαζε ο Σοϊλού ,που προαλείφεται για διάδοχος του Ερντογάν. «Το CHP -το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ,βρίσκεται πίσω από την απόπειρα» πρόσθεσε μάλιστα ο υπουργός Εσωτερικών, ομολογώντας ουσιαστικά ότι η κυβέρνηση Ερντογάν είχε «γράψει» και τα πρωτοσέλιδα των περισσότερων φιλο-κυβερνητικών εφημερίδων.

Ο Σοϊλού φάνηκε μάλιστα να μην αποκλείει ακόμη και το ενδεχόμενο να κινηθούν διαδικασίες εναντίον της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την κατηγορία ότι ενορχήστρωσε το …πραξικόπημα. «Δεν μπορεί να υπάρξει πραξικόπημα χωρίς κάποιο πολιτικό κέντρο που να κατευθύνει την επιχείρηση. Το κέντρο πολιτικής επιχείρησης του πραξικοπήματος του 1960 (κατά του Αντνάν Μεντερές) ήταν το CHP. Η ερμηνεία μιας τέτοιας εικόνας απαιτεί ευθύνη από εμάς και πρέπει να μεταφέρουμε τα γεγονότα στους πολίτες μας» είπε χαρακτηριστικά ο Σοϊλού.

Η γερμανική Suddeutsche Zeitung εκτιμά πάντως ότι «εκτός από την ανεπιθύμητη κριτική εναντίον της κυβέρνησης ,ο λόγος για τη σκληρή πολιτική καταστολής του Ερντογάν είναι ότι πιθανώς θέλει να εκκαθαρίσει τις ένοπλες δυνάμεις και από τους τελευταίους Κεμαλιστές, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Οι ένοπλες δυνάμεις ήταν ο προμαχώνας των Κεμαλιστών και των κοσμικών, που επικαλούνται την ιδεολογία του ιδρυτή του κράτους Κεμάλ Ατατούρκ και απορρίπτουν την ισλαμιστική πολιτική του Ερντογάν» υπενθυμίζει η SZ..

Ο πρώην δικαστής του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ECHR), Ερζά Τουρμέν διερωτάται μάλιστα τι κακό έκαναν οι απόστρατοι ναύαρχοι πέρα από το να εκφράσουν ελεύθερα την άποψή τους. «Δυστυχώς στην Τουρκία ,όπως και στις περισσότερες χώρες που παραβιάζουν την ελευθερία έκφρασης , οι διώξεις έχουν γίνει εργαλείο που χρησιμοποιείται για την τιμωρία των αντιφρονούντων»… «Ζούμε μια αυτοκρατορία φόβου» λέει ο πρώην Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Κωνσταντινούπολης Τουργκούτ Καζάν, εκφράζοντας την αντίθεσή του στις διώξεις των ναυάρχων. «Το Σύνταγμα λέει ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει τις σκέψεις και τις απόψεις του ατομικά ή συλλογικά»

«Κοροϊδία στους Τούρκους δημοκράτες»

Μέσα σε αυτό το ψυχροπολεμικό και υστερικό κλίμα ,η φον ντερ Λάιεν και ο Σαρλ Μισέλ συναντήθηκαν με τον Τούρκο Πρόεδρο στο Λευκό Παλάτι της Αγκυρας. Ο Ερντογάν φρόντισε να τους ενημερώσει για το «πραξικόπημα» και να καταστήσει σαφές βέβαια ότι η «δημοκρατία» θα νικήσει. Σε αυτό το τέλεια στημένο σκηνικό, οι δύο αξιωματούχοι της ΕΕ είναι ζήτημα αν σκέφτηκαν να ψελλίσουν κάτι για τις ωμές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των πολιτικών ελευθεριών στην Τουρκία. Για την απόσυρση της χώρας από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την προστασία των γυναικών από τη βία. Ή για τις φυλακίσεις βουλευτών ,τις διώξεις δημοσιογράφων ή την απόπειρα να τεθεί εκτός νόμου το φιλο-Κουρδικό HDP-το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στην Τουρκία. Η φον ντερ Λάιεν επαίνεσε μετά τη συνάντηση τον Ερντογάν δηλώνοντας ότι «η Τουρκία έδειξε πραγματικά ότι θέλει να δημιουργήσει ξανά με την ΕΕ μια σχέση με εποικοδομητικό τρόπο. Ηρθαμε να δώσουμε ώθηση στις σχέσεις μας με την Τουρκία. Συζητήσαμε τη συνεργασία σε τομείς που θα προσφέρουν οφέλη και στις δύο πλευρές» τόνισε η Πρόεδρος της Κομισιόν. Στο ίδιο πνεύμα, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, τόνισε την αξία της «οικονομικής συνεργασίας της ΕΕ με την Τουρκία» και πρόσθεσε ότι «το στρατηγικό συμφέρον της ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο συνδέεται με την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Τουρκία».
Ο βουλευτής των Πρασίνων Τζεμ Οζντεμίρ επέκρινε έντονα την επίσκεψη στην Αγκυρα. «Το γεγονός ότι οι ηγέτες της ΕΕ συναντούν τώρα τον Ερντογάν για να του κάνουν “δώρα” αποτελεί αυτο-υπονόμευση των Βρυξελλών και κοροϊδία για όλους τους δημοκράτες στην Τουρκία», έγραψε ο Οζντεμίρ στο twitter
Η γερμανική εφημερίδα Tagesspiegel είχε ζητήσει μάλιστα να ματαιωθεί η επίσκεψη των δύο ευρωπαίων αξιωματούχων στην Αγκυρα.

«Η Πρόεδρος της Επιτροπής της ΕΕ Ουρσούλα φον ντερ Λάιεν και ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ θα πρέπει να ακυρώσουν την επίσκεψή τους στην Τουρκία. Γιατί όταν αξιολογούν τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εν μέσω μιας νέας κλιμάκωσης της καταστολής, δείχνουν ότι δεν μετράνε πλέον για την Ευρώπη το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι η ΕΕ βλέπει μόνο τη συνεργασία του Ερντογάν στην προσφυγική κρίση και στη διαμάχη στην ανατολική Μεσόγειο» έγραφε η γερμανική εφημερίδα την παραμονή της επίσκεψης. Τόνιζε μάλιστα η Tagesspiegel ότι «η ακύρωση της επίσκεψης θα έστελνε μήνυμα στον Τούρκο πρόεδρο ότι πρέπει να τηρήσει τους δημοκρατικούς κανόνες του παιχνιδιού εάν θέλει μια θετική σχέση με την Ευρώπη». Δυστυχώς όμως!

«Η ΕΕ ανέχεται τις παραβιάσεις της δημοκρατίας στην Τουρκία επειδή δεν θέλει να εξοργίσει τον Ερντογάν. Οι αυθαίρετες συλλήψεις αντιπάλων της κυβέρνησης στην Τουρκία έχουν αγνοηθεί εδώ και πολύ καιρό. Η αντιπολίτευση και η κοινωνία των πολιτών αισθάνονται εγκαταλειμμένες από την Ευρώπη». Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Human Rights Watch είναι σαφής στην αξιολόγησή της και τονίζει: «Όσο πιο πολύ πιεσμένος είναι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τόσο πιο ήρεμη θα είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση» Και για αυτό «πρέπει επειγόντως να επανεξετάσει η ΕΕ την προσέγγισή της και να συνδέσει την ορατή πρόοδο σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων με την έναρξη των συνομιλιών για μια τελωνειακή ένωση» προσθέτει η ανθρωπιστική οργάνωση . «Μια θετική ατζέντα που παραβιάζει τις αξίες της ΕΕ δεν είναι θετική» τονίζει και ο βουλευτής και καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ,Μιτάτ Σανκάρ, ο οποίος είναι και συμπρόεδρος του HDP ,που απειλείται να τεθεί εκτός νόμου.

«Η ΕΕ, η οποία ορίζεται ως δημοκρατική κοινότητα αξιών, αποδέχεται ότι μια υποψήφια χώρα όπως η Τουρκία περιφρονεί αυτές τις αξίες» σημειώνει με έκδηλη οργή η γερμανική Tagesspiegel, σχολιάζοντας πικρόχολα ότι «ο Ερντογάν μπορεί να αισθάνεται ενθουσιασμένος για την πορεία του. Ο ίδιος προκάλεσε τις εντάσεις στην ανατολική Μεσόγειο – και τώρα η ΕΕ θέλει να τον ανταμείψει με εμπορικές διευκολύνσεις, αν σταματήσει να το κάνει. Αυτή η πολιτική της ΕΕ δεν είναι μόνο υποκριτική, αλλά και αντιπαραγωγική. Ο Ερντογάν δεν θα επιτρέψει στον εαυτό του να ανακουφιστεί μόνο με μερικές παραχωρήσεις» σημειώνει η Tagesspiegel.

Αγκαλιά με τον Ερντογάν

Στο ίδιο μήκος κύματος, το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (DPA) προειδοποιεί ότι την ώρα που «η πολιτική πορεία της Τουρκίας προκαλεί μεγάλη ανησυχία και όχι μόνο στη Γερμανία, οι κορυφαίοι εκπρόσωποι της ΕΕ μετέβησαν στην Αγκυρα για να διερευνήσουν τις δυνατότητες για ευρύτερη συνεργασία… Θέλουν να αναδείξουν τις δυνατότητες επέκτασης των σχέσεων με την Τουρκία – αν και η χώρα έχει να επιδείξει πρόσφατα κατάφωρες παραβιάσεις στο κράτος δικαίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ελευθερία έκφρασης. Η επίσκεψη των ηγετών της ΕΕ στον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι μια διπλωματική πράξη. Μπορεί να πετύχει η αγκαλιά με τον Ερντογάν;»

Μπορεί η Τουρκία να εμφανίστηκε κάπως πρόθυμη να σταματήσει τις προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά απλώς κάνει προσωρινά την … την «πάπια», όπως λέει ο λαός μας. Με την τουρκική οικονομία να βυθίζεται ,τη φτώχεια και την ανεργία να αυξάνονται, το τελευταίο πράγμα που θα ήθελε ο Ερντογάν θα ήταν βέβαια η επιβολή σοβαρών ευρωπαϊκών κυρώσεων. Σε μια περίοδο μάλιστα που εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών για να μην μεγαλώσει κι άλλο η λαϊκή δυσαρέσκεια. Δυστυχώς, το Βερολίνο και η ηγεσία της ΕΕ , όχι μόνο αρνούνται να εγκαταλείψουν τον Ερντογάν ,αλλά τον ενισχύουν κιόλας με κάθε μέσο, καθώς φοβούνται την ενδεχόμενη αλλαγή εξουσίας στην Αγκυρα.

«Μπορούμε να ελπίζουμε ότι η ΕΕ θα δει τη διαφορά μέσω του διαλόγου;» είναι το ερώτημα που θέτει το Γερμανικό Πρακτορείο. « Οι παρατηρητές είναι σκεπτικοί σχετικά με αυτό» είναι η απάντηση που δίνει. «Η ΕΕ κατέστησε σαφές ότι δεν είναι πλέον η εσωτερική πολιτική κατάσταση που καθοδηγεί τη δράση της έναντι της Τουρκίας, αλλά η εξωτερική πολιτική», λέει ο Γκίντερ Ζέφερτ , επικεφαλής του Κέντρου Εφαρμοσμένων Τουρκικών Σπουδών (CATS) στο Βερολίνο και προσθέτει: «Επομένως, δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον Ερντογάν να είναι διακριτικός με την ΕΕ.»

“Δημοκρατία”

Τι συμβαίνει στο παλάτι της Ιορδανίας;

Από
anixneuseis
-
0

Αποκωδικοποιώντας τον γρίφο της παλατιανής σύγκρουσης στην Ιορδανία

Του Κώστα Ράπτη

Η επιτυχία έχει πολλούς πατεράδες, ενώ η αποτυχία μένει συνήθως ορφανή. Ισχύει και για τα πραξικοπήματα.

Βέβαια μένει αναπάντητο το ερώτημα αν ήταν όντως σχεδιαζόμενο πραξικόπημα, και όχι λ.χ. μια παλατιανή διαμάχη με στόχο την εκτόνωση της λαϊκής δυσαρέσκειας, αυτή που οδήγησε το περασμένο Σάββατο στο να συλληφθούν 16 πρόσωπα και να τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό ο 41χρονος πρίγκηπας Χάμζα μπιν Χουσεΐν, ετεροθαλής αδελφός και μέχρι το 2004 διάδοχος του βασιλέα Αμπντουλάχ. Στους συλληφθέντες συμπεριλαμβάνονται οι Μπάσεμ Αουντάλα, πρώην υπουργός Οικονομικών και τα τελευταία χρόνια σύνδεσμος με την αυλή της Σαουδικής Αραβίας, και Σαρίφ Χασάν μπιν Ζάιντ, μακρινός συγγενής της βασιλικής οικογένειας.

Την Κυριακή ο υπουργός Εξωτερικών του βασιλείου Αϊμάν Σαφάντι, σε δηλώσεις του προς τον Τύπο, έκανε λόγο για “δραστηριότητες και κινήσεις που έφτασαν να απειλούν ευθέως την ασφάλεια και σταθερότητα της χώρας”, προσθέτοντας ότι ο Χάμζα μπιν Χουσεϊν βρισκόταν σε επαφή με “αντιπολιτευόμενους στο εξωτερικό” και “ξένες δυνάμεις” και ότι αλλοδαπός υπήκοος (που αργότερα διευκρινίστηκε ότι ήταν Ισραηλινός) πρότεινε στη σύζυγο του πρίγκιπα την αεροπορική μεταφορά της οικογένειάς της εκτός συνόρων.

Ο ίδιος ο πρίγκιπας Χάμζα οργάνωσε την άμυνά του με τη διαρροή δύο βιντεοσκοημένων μηνυμάτων. Αφενός δημοσιοποίησε την ηχογράφηση της συνομιλίας που είχε το Σάββατο με τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, ταξίαρχο Γιούσεφ Χουνέιτι, τη στιγμή που αυτός του ανακοίνωνε ότι τίθεται σε κατ’ οίκον περιορισμό. Σε αυτήν, ο Χουνέιτι αποφεύγει να απαντήσει στο ερώτημα αν ενεργεί κατόπιν εντολών του βασιλιά, ενώ οι κατηγορίες που απευθύνει στον Χάμζα περιορίζονται στις κοινωνικές επαφές του με αρχηγούς φυλών οι οποίοι εκφράζονται επικριτικά για την κυβέρνηση.

Επιπλέον, ποζάροντας κάτω από το πορτρέτο του πατέρα του, βασιλέα Χουσεϊν, με τον οποίο έχει μεγάλη ομοιότητα, ο πρίγκηπας Χάμζα δηλώνει ότι κανείς δεν θα τον εμποδίσει να επικοινωνήσει με τον λαό του και ότι δεν είναι αυτός υπεύθυνος για την διαφθορά και την κακοδιοίκηση που – διαρκώς επιδεινούμενη – μαστίζει τη χώρα τα τελευταία 15-20 χρόνια.

Παράλληλα, η μητέρα του πρίγκιπα, η γεννημένη στις ΗΠΑ βασίλισσα Νουρ αλ Χουσεΐν, με μήνυμά της στο Twitter εξέφρασε την ελπίδα να δικαιωθούν τα “αθώα θύματα της άθλιας συκοφαντίας”.

Αλλαγή κλίματος

Μέχρι τη Δευτέρα το κλίμα έδειχνε να έχει αλλάξει, καθώς ο Χάμζα εξέδωσε ανακοίνωση νομιμοφροσύνης, ενώ γινόταν γνωστό ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο βασιλιάς Αμπντουλάχ συμφωνούσαν να μείνει η επίλυση των διαφορών τους εντός του οίκου των Χασεμιτών, με τη μεσολάβηση του θείου τους, Χασάν μπιν Ταλάλ. Ο πρίγκιπας Χασάν υπήρξε επί πολλά έτη διάδοχος του αδελφού του, βασιλέα Χουσεΐν, ωστόσο ο τελευταίος λίγο πριν υποκύψει στον καρκίνο το 1999 μετέφερε τη διαδοχή στον υιό του Αμπντουλάχ, κατά τον ίδιο τρόπο που πέντε χρόνια αργότερα ο τελευταίος θα παραγκώνιζε τον δικό του αδελφό Χάμζα, υπέρ του γιου του, Χουσεΐν μπιν Αμπντουλάχ.

Η κατάσταση στο εσωτερικό της Ιορδανίας δικαιολογεί τους φόβους περί αποσταθεροποίησης. Η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την γενναιοδωρία των συμμάχων της στη Δύση και τον Περσικό Κόλπο, ενώ το χρέος ανέρχεται στο 100% του ΑΕΠ. Η προβληματική διαχείριση της πανδημίας του κορονοϊού έχει εντείνει την λαϊκή δυσαρέσκεια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις αποδοκιμασίες που δέχτηκε ο βασιλιάς όταν επισκέφθηκε το νοσοκομείο της παλαιάς πρωτεύουσας Σαλτ, όπου έξι ασθενείς έχασαν τη ζωή τους λόγω ελλείψεων σε φιάλες οξυγόνου. Ο πρίγκιπας Χάμζα, αντιθέτως, διατηρεί τη δημοφιλία του.

Ωστόσο, οτιδήποτε συμβαίνει στην Ιορδανία έχει ενδιαφέρον πρωτίστως γεωπολιτικό, καθώς πρόκειται για μια παράδοξη νησίδα σταθερότητας, η οποία επηρεάζει την ασφάλεια της Συρίας και του Ιράκ, ενώ λειτουργεί και ως οιονεί μεσολαβητής ανάμεσα στον αραβικό κόσμο και το Ισραήλ, βάσει της ιστορικής συμφωνίας αλληλοαναγνώρισης που υπέγραψαν οι δύο χώρες το 1994.

Σημειώνεται ότι η χασεμιτική δυναστεία που εγκαθιδρύθηκε στην εξουσία από τους Βρετανούς διατηρεί τα δικαιώματά της επί των μουσουλμανικών και χριστιανικών ιερών τόπων της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, την οποία διοικούσε, όπως και όλη την Δυτική Όχθη του Ιορδάνη, μέχρι τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, ενώ υπήρξε το ορμητήριο της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης μέχρι την σύγκρουσή της με τον βασιλέα Χουσεϊν κατά τον “Μαύρο Σεπτέμβρη” του 1970.

Το 70% των Ιορδανών είναι παλαιστινιακής καταγωγής, συμπεριλαμβανομένης της βασίλισσας Ράνια και διαβιούν σε συνθήκες ενσωμάτωσης πολύ καλύτερες από αυτές των Παλαιστινίων προσφύγων σε άλλες αραβικές χώρες.

“Καρδιά” της Μέσης Ανατολής

Το γεγονός ότι σχεδόν όλες οι χώρες της περιοχής, από το δίδυμο Τουρκίας-Κατάρ μέχρι την Σαουδική Αραβία, έσπευσαν να εκφράσουν την αλληλεγγύη τους στον βασιλιά Αμπντουλάχ δείχνει τις ανησυχίες τους ότι ενδεχομένως επιχειρείται κάποιο ευρύτερο αποσταθεροποιητικό παιχνίδι, ενώ υποψίες γεννά η σιωπή των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Όλα αυτά βρίσκουν τα κατάλληλα συμφραζόμενά τους αν συνυπολογίσουμε ότι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (που έχουν ήδη κατηγορηθεί από την Τουρκία για συνδρομή στο αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016) εδρεύει ο Μοχάμαντ Νταχλάν, άλλοτε επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Παλαιστινιακής Αρχής (και συνομιλητής της CIA και της Μοσάντ), ο οποίος διατηρεί δεσμούς και με το εσωτερικό της Ιορδανίας. Ότι επίσης τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συμπορεύονται πλέον στενά με το Ισραήλ στην προώθηση των “Συμφωνιών του Αβραάμ”, οι οποίες ενταφιάζουν την “λύση δύο κρατών” στο παλαιστινιακό ζήτημα, ενώ αντίθετα η Σαουδική Αραβία κινείται πιο επιφυλακτικά, υπεραμυνόμενη του σχεδίου του τότε διαδόχου της, Αμπντουλάχ, που κατατέθηκε το 2002.

Ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν προσπαθεί με δηλώσεις της το τελευταίο διάστημα να επανεξισορροπήσει την αμερικανική στάση μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, μετά την πλήρως φιλοϊσραηλινή στροφή επί Τραμπ, αλλά και να διαπραγματευτεί με την Τεχεράνη, με αποτέλεσμα να έχει θορυβηθεί ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος επείγεται να δημιουργήσει τετελεσμένα στην περιοχή. Ότι ο Νετανιάχου εξαρτάται για τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησής του, μετά τις τελευταίες εκλογές, από το κόμμα της αραβοϊσραηλινής μειονότητας που επηρεάζεται από την Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία αποτελεί και την κυριότερη αντιπολιτευτική δύναμη εντός Ιορδανίας.

Και ότι, τέλος, το όνειρο της ισραηλινής Δεξιάς είναι η πλασματική επίλυση του μεσανατολικού ζητήματος μέσω της αναγόρευσης της Ιορδανίας σε παλαιστινιακό κράτος (που θα έχει και την ευθύνη των μη εβραϊκών πληθυσμών της πρακτικά προσαρτημένης στο Ισραήλ Δυτικής Όχθης), σχέδιο στο οποίο ο βασιλιάς Αμπντουλάχ αποτελεί πλέον εμπόδιο, εξ ού και η επιδείνωση των σχέσεών του το τελευταίο διάστημα με τον Νετανιάχου.

capital.gr

Ο εγκλωβισμός του πλοίου στη Διώρυγα του Σουέζ ήταν σημαδιακός

Από
anixneuseis
-
0
Γράφει ο Marc Levinson The New York Times

Οι μεγάλων αποστάσεων εφοδιαστικές αλυσίδες κρύβουν κινδύνους, οι οποίοι μπορεί να οδηγήσουν σε άλλο επίπεδο το παγκόσμιο εμπόριο.

Η προσάραξη στις 23 Μαρτίου του γιγαντιαίου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Ever Given (το οποίο απεγκλωβίστηκε την προηγούμενη εβδομάδα) στη Διώρυγα του Σουέζ, μπορούσε να εξελιχθεί άσχημα για την παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, στα κεντρικά γραφεία των παγκόσμιων ναυτιλιακών εταιρειών εμπορευματοκιβωτίων, ανοίγουν σαμπάνιες. Οι εταιρείες διανύουν την καλύτερη χρονιά τους, τουλάχιστον από το 2008: τα πλοία είναι γεμάτα, οι ναύλοι κυμαίνονται στα ύψη και τα κέρδη τους, που ήταν περιορισμένα τα τελευταία χρόνια, αυξάνονται.

Το φιάσκο με το Ever Given θα ωφελήσει περαιτέρω τον κλάδο, ανεβάζοντας τους ναύλους ακόμη υψηλότερα, καθώς οι καθυστερήσεις και οι παρακάμψεις των πλοίων μειώνουν τον αριθμό των δρομολογίων που μπορούν να πραγματοποιήσουν τα πλοία μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.

Ωστόσο, τα καλά νέα για τις ναυτιλιακές εταιρείες μπορεί να είναι πρόσκαιρα: όταν θα υποχωρήσει η εκρηκτική αύξηση που σημείωσαν οι κινεζικές εξαγωγές λόγω της συμπιεσμένης ζήτησης από την πανδημία, το εμπόριο αγαθών που διακινείται μέσω πλοίων εκτιμάται ότι θα είναι αναιμικό τα επόμενα χρόνια. Πολλές από τις εταιρείες που διακινούν αυτά τα αγαθά αναγνωρίζουν ολοένα και περισσότερο ότι έχουν κάνει λάθος υπολογισμούς: οι εφοδιαστικές αλυσίδες μεγάλων αποστάσεων που έχουν σηματοδοτήσει την παγκοσμιοποίηση από τη δεκαετία του 1980, κρύβουν κινδύνους, όπως μαρτυρά και το συμβάν στη Διώρυγα του Σουέζ.

Κάποτε, η μεταποίηση ήταν προνόμιο των πλούσιων χωρών• οι φτωχότερες χώρες προμήθευαν με πρώτες ύλες τα εργοστάσια των πλούσιων χωρών και στη συνέχεια αγόραζαν τις εξαγωγές τους.

Αλλά από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, οι φθηνότεροι ναύλοι, το εξαλειφόμενο κόστος επικοινωνίας και η διείσδυση της πληροφορικής ανέτρεψαν αυτό το σκηνικό. Παραγωγοί και έμποροι λιανικής υιοθέτησαν νέες στρατηγικές – χτίζοντας αλυσίδες εφοδιασμού που εκτείνονταν σε διάφορες χώρες.

Τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων κατέστησαν δυνατή τη διακίνηση από τη μία χώρα στην άλλη με χαμηλό κόστος, ενώ η τεχνολογία, που επιταχύνθηκε χάρη στο διαδίκτυο, επέτρεψε στους υπευθύνους να επιβλέπουν τις αλυσίδες εφοδιασμού τους από πολύ μακριά.

Δύο παράγοντες οδήγησαν σε αυτήν την αναδιανομή στη βιομηχανία. Ο πρώτος ήταν οι μισθοί: Το μισθολογικό χάσμα των εργαζομένων στην Κίνα ή στο Μεξικό σε σχέση με τη Δυτική Ευρώπη, την Ιαπωνία ή τη Βόρεια Αμερική ήταν τόσο μεγάλο που ακόμη και αν οι χαμηλόμισθοι εργάτες ήταν λιγότερο παραγωγικοί ανά ώρα εργασίας, η παραγωγή στη Σαγκάη έναντι του Σεντ Λιούις ήταν συμφέρουσα οικονομικά. Ο δεύτερος παράγοντας ήταν οι οικονομίες κλίμακος. Ένα εργοστάσιο που εξήγαγε σε όλο τον κόσμο, μπορούσε να εξειδικευθεί σε μια μικρή γκάμα προϊόντων και στην παραγωγή του σε τεράστιες ποσότητες, μειώνοντας το κόστος παραγωγής.

Οι ξένες επενδύσεις κάποτε ήταν άμεσα συνδεδεμένες με τις εξαγωγές και τις εισαγωγές. Αλλά με την ανάθεση δραστηριοτήτων σε τρίτους (outsourcing), η εταιρεία που βρισκόταν στην κορυφή της εφοδιαστικής αλυσίδας -συνήθως, η φίρμα του τελικού προϊόντος- δεν χρειαζόταν πλέον να κάνει μεγάλες επενδύσεις στις χώρες όπου ήθελε να παράγονται τα εξαρτήματα ή τα τελικά προϊόντα της. Μπορούσε να δημιουργήσει φθηνές αλυσίδες εφοδιασμού, συνάπτοντας συνεργασίας με τρίτους για την παραγωγή, αντί να δεσμεύει τα κεφάλαια των μετόχων της σε εγκαταστάσεις και εξοπλισμούς.

Η παγκοσμιοποίηση, η οποία αναμφισβήτητα χρονολογείται από την άνοδο του βιομηχανικού καπιταλισμού γύρω στο 1830, δεν είχε ποτέ άλλοτε αυτήν την εικόνα. Τα στελέχη των πολυεθνικών εταιρειών ενέδωσαν στη δυνατότητα εξοικονόμησης χρήματος που προσέφερε η μετατόπιση της παραγωγής στο εξωτερικό. Τα εργοστάσια σε Ευρώπη, Ιαπωνία, Καναδά και ΗΠΑ έκλεισαν. Αρχής γενομένης από το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1980 και για τις επόμενες δύο δεκαετίες, το εμπόριο μεταποιημένων προϊόντων αναπτύχθηκε με διπλάσιο ρυθμό από αυτόν της παγκόσμιας οικονομίας. Ενώ αγνοήθηκαν οι κίνδυνοι που απορρέουν από τον αριθμό των εταιρειών που συμμετέχουν στην παραγωγή και την παράδοση ενός προϊόντος, όπως και η πιθανή απώλεια εσόδων στην περίπτωση που η αλυσίδα εφοδιασμού αποτύχει να παραδώσει το αγαθό εγκαίρως.

Τα διάφορα περιστατικά που έχουν συμβεί κατά καιρούς -από το κλείσιμο των συνόρων ΗΠΑ-Καναδά μετά την 11η Σεπτεμβρίου έως τα πρόσφατα lockdowns λόγω της πανδημίας του κορονοϊού- καταδεικνύουν ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού μεγάλων αποστάσεων είναι πιο εύθραυστες από ό,τι είχε φανταστεί κανείς. Για πολλές εταιρείες, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι οδυνηρές, ακόμη και μοιραίες.

Και οι επιχειρηματικοί κίνδυνοι δεν περιορίζονται στη διακοπή των αλυσίδων εφοδιασμού. Η φήμη πασίγνωστων εταιρειών έχει αμαυρωθεί από σκάνδαλα που σχετίζονται με τις συνθήκες εργασίας ή τις περιβαλλοντικές πρακτικές εταιρειών που βρίσκονται πολύ χαμηλά στην αλυσίδα εφοδιασμού τους.

Εν τω μεταξύ, τα υπερμεγέθη πλοία εμπορευματοκιβωτίων, όπως το Ever Given, που έχουν εισαχθεί στον παγκόσμιο στόλο τα τελευταία χρόνια, έχουν κάνει τις μεγάλες αλυσίδες αξίας ακόμη πιο προβληματικές, καθώς είναι πιο “δυσκίνητα”. Η πολυπλοκότητα της φόρτωσης και της εκφόρτωσής τους συχνά οδηγεί σε καθυστερήσεις.

Με άλλα λόγια, το εμπόριο μεγάλων αποστάσεων είναι πιο αργό και λιγότερο αξιόπιστο από ό,τι πριν από δύο δεκαετίες. Αυτό εξηγεί γιατί οι εξαγωγές βιομηχανοποιημένων αγαθών αντιπροσωπεύουν μικρότερο ποσοστό της παγκόσμιας οικονομικής παραγωγής από ό,τι το 2008. Εάν ληφθούν υπόψη αυτοί οι κίνδυνοι, είναι κατανοητό ότι η παραγωγή σε απομακρυσμένα μέρη με χαμηλούς μισθούς δεν είναι πάντα συμφέρουσα.

Ωστόσο, οι διακηρύξεις περί θανάτου της παγκοσμιοποίησης δεν είναι βάσιμες. Απλώς, το είδος της παγκοσμιοποίησης όπου οι προηγμένες οικονομίες παράγουν αγαθά σε περιοχές με χαμηλότερους μισθούς, έχει φτάσει στο ζενίθ του. Και αντικαθίσταται ταχέως από ένα νέο είδος παγκοσμιοποίησης, όπου η εργοστασιακή παραγωγή και οι ξένες επενδύσεις μετρούν λιγότερο από τη ροή υπηρεσιών και ιδεών.

Οι έρευνες και η τεχνολογία που διανέμουν όλο και περισσότερο οι εταιρείες σε πολλές χώρες, προκειμένου να επωφεληθούν από τα τοπικά ταλέντα και να διαμορφώσουν προϊόντα με βάση στις τοπικές προτιμήσεις, είναι μέρος αυτής της ροής.

Το διασυνοριακό εμπόριο άλλων υπηρεσιών -όπου εξαιρούνται οι υπηρεσίες μεταφοράς, ταξιδιών και αγαθών- σημείωσε άνοδο περίπου 8% σε ετήσια βάση τις δύο πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, με ρυθμό κατά 33% χαμηλότερο σε σχέση με το εμπόριο των μεταποιημένων προϊόντων. Το ποσοστό αυτό όμως δεν περιλαμβάνει την αύξηση της σε μεγάλο βαθμό μη μετρήσιμης διασυνοριακής ροής δεδομένων εντός εταιρικών δικτύων.

Στο επόμενο στάδιο της παγκοσμιοποίησης, λοιπόν, τα πλοία εμπορευματοκιβωτίων δεν θα είναι πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.

*  O Marc Levinson είναι οικονομολόγος, ιστορικός και συγγραφέας. Έχει γράψει τα βιβλία “Το κιβώτιο: Πώς το κοντέινερ έκανε τον κόσμο μικρότερο και την παγκόσμια οικονομία μεγαλύτερη” και το πιο πρόσφατο “Έξω από το κουτί: Πώς η παγκοσμιοποίηση άλλαξε από τη  μετακίνηση στοιχείων στη διάδοση ιδεών”

capital.gr

Ο «αναθεωρητής» Ερντογάν και το λεωφορείο με σπασμένα τα φρένα

Από
anixneuseis
-
0

  Κώστας Βενιζέλος   

Η Τουρκία σε συναγερμό, σε μια νέα κρίση. Το δικτατορικό καθεστώς του Ερντογάν, προχώρησε σε συλλήψεις αποστράτων ναυάρχων, τους οποίους κατηγορεί ως υπόπτους για συνωμοσία εναντίον της κρατικής ασφάλειας και της συνταγματικής τάξης της Τουρκίας. Κι αυτό επειδή εξέφρασαν διαφωνία με τον Ερντογάν. Τον κάλεσαν με κοινό τους κείμενο να μην αποσυρθεί από τη Συνθήκη του Μοντρέ. Ανάμεσα στους συλληφθέντες και ο «πατέρας» της «Γαλάζιας Πατρίδας», Τζεμ Γκιούρντενιζ, γεγονός που επιβεβαιώνει πως χρησιμοποιεί τους συνεργάτες του της πρώτης γραμμής και στη συνέχεια επιχειρεί να τους εξουδετερώσει. Όπως τον Νταβούτογλου, πάλαι ποτέ θεωρητικό της ιμπεριαλιστικής Τουρκίας.

Μια ανακοίνωση –των απόστρατων– οδήγησε το καθεστώς να κάνει λόγο για συνωμοσία του στρατού για την ανατροπή της κυβέρνησης. Θα χρησιμοποιήσει αυτή την εξέλιξη για να προχωρήσει στους σχεδιασμούς του. Γιατί θέλει να αποχωρήσει από τη Συνθήκη του Μοντρέ; Γιατί θέλει να κατασκευάσει τη Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης; Όλα έχουν σχέση με την αναθεωρητική του στρατηγική, αλλά και τον έλεγχο της Μαύρης Θάλασσας. Η αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης και η απόσυρση από τη Συνθήκη του Μοντρέ, παραπέμπει στο 2023 και στις θεμελιώδεις αλλαγές που θέλει να επιφέρει στο τουρκικό κράτος. Θέλει να ανατρέψει το σημερινό κράτος.

Η αντίδραση του καθεστώτος Ερντογάν ήταν αναμενόμενη. Είναι σαφές πως δεν αποδέχεται την αμφισβήτηση και παρουσιάζεται αποφασισμένος να εξουδετερώσει κάθε πιθανόν εμπόδιο στα σχέδια του. Ο Τούρκος ηγέτης προωθεί αναθεωρητική στρατηγική. Πρόκειται για μια στρατηγική, που συνδέεται με την πρόθεση της Άγκυρας να «επικαιροποιήσει» τη Συνθήκη της Λωζάνης. Το είπε δημόσια, τον Δεκέμβριο του 2017, όταν επισκέφθηκε την Αθήνα ( συνέντευξη στον Αλέξη Παπαχελά). Τότε επιχειρήθηκε από «καλοθελητές», ενίοτε και θαυμαστές του, να ερμηνεύσουν αλλιώς τη δήλωση εκείνη. Δεν χρειάζεται «μεταφραστές», ούτε και ειδικούς για θέματα ερμηνείας. Αυτά που λέγει δεν μπορούν να τύχουν άλλης ερμηνείας. Ούτε και θέλει τούτο ο δικτάτορας.

Τα χρονικά περιθώρια για τον Ερντογάν στενεύουν. Θέλει μέχρι το 2023 να πετύχει το όραμα του. Όταν θα γιορτάζονται τα 100 χρόνια από τη δημιουργία του τουρκικού κράτους, θέλει να είναι όλα έτοιμα. Να γίνει πραγματικότητα η επέκταση εδαφικά της Τουρκίας το 2023. Να αυξήσει την επιρροή της κατοχικής δύναμης διεθνώς. Την ίδια ώρα, είναι πλέον σαφές πως για το 2023 θα γίνει η μεγάλη στροφή διά του τέλους του κεμαλισμού και την έναρξη μιας νέας εποχής, δικής του. Το εγχείρημα δεν είναι εύκολο καθώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σαφώς και μειώνει την επιρροή του στο εσωτερικό. Αυτό τον καθιστά πιο επιθετικό, πιο σκληρό και το καθεστώς πιο φασιστικό.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες και τα δεδομένα, στις 27-29 Απριλίου, θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη η άτυπη Πενταμερή Διάσκεψη στο Κυπριακό. Όλα όσα τεκταίνονται στην Τουρκία επηρεάζουν το Κυπριακό. Και λόγω των εσωτερικών εξελίξεων, αλλά και των κινήσεων της κατοχικής δύναμης, στην ευρύτερη περιοχή. Τα στραβά μάτια δεν μπορούν να γίνονται όταν συμβαίνουν στην Τουρκία αυτές οι κινήσεις. Με τα όσα προωθούνται στα κατεχόμενα. Για πρώτη φορά φαίνεται πως τίθεται το θέμα της προσάρτησης. Προετοιμάζονται για το ακραίο αυτό σενάριο εάν δεν γίνουν αποδεκτοί οι όροι της Άγκυρας.

Στην άτυπη Πενταμερή για να μην συρθούμε στα μεγαλεπήβολα σχέδια του Ερντογάν, πρέπει να υπάρξει προετοιμασία, που μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει γίνει. Σε τέτοιες συναντήσεις, δεν υπάρχουν έτοιμες συνταγές, επαναλαμβανόμενες προτάσεις. Η Τουρκία έχει αλλάξει την τακτική της και αναβαθμίσει τις αξιώσεις της. Την ίδια ώρα, εισέρχεται σε μια μεγάλη κρίση με το θηρίο όσο στριμώχνεται τόσο πολύ να αντιδρά. Και ανεξέλεγκτα. Δεν θα «ηρεμήσουν» τον Ερντογάν οι τρίτοι με δικές μας παραχωρήσεις, όπως ακούστηκε να λέγεται.

ΣΗΜ: Έφυγε από το ζωή ο Σωκράτης Χάσικος. Και όσοι βρέθηκαν απέναντι του, σε ό,τι αφορά τις απόψεις, του αναγνωρίζουν ότι ήταν ντόμπρος και τα έλεγε έξω από τα δόντια. Καλό του ταξίδι. 

Φιλελεύθερος

Πως Αίγυπτος και Τουρκία αναζωογονούν την σχέση τους.

Από
anixneuseis
-
0

Η Τουρκία και η Αίγυπτος μιλούν εδώ και πολύν καιρό στο παρασκήνιο για να συμφωνήσουν στους πιο καυτούς φακέλους. Η ανάλυση του Alessandro Scipione για το InsideOver

Η Τουρκία του «Προέδρου-Σουλτάνου» Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απλώνει το χέρι στην Αίγυπτο του «Στρατηγού Φαραώ» Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι και προσπαθεί να αλλάξει την ισορροπία ενός γεωπολιτικού χώρου ζωτικής σημασίας για την Ιταλία: τη λεγόμενη διευρυμένη Μεσόγειο. Εδώ και αρκετό καιρό η Άγκυρα και το Κάιρο μιλούν πίσω από τα παρασκήνια για να συμφωνήσουν για τους πιο καυτούς φακέλους: από τον πόλεμο στη Λιβύη έως την εκμετάλλευση πόρων φυσικού αερίου στον πυθμένα του Mare Nostrum, από την ασφάλεια κατά μήκος των διαδρομών της Ερυθράς Θάλασσας έως το μεγαλο-φράγμα που η Αιθιοπία χτίζει στο Νείλο.

Στις 11 Μαρτίου, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, το «περιστέρι» που χρησιμοποιεί ο Ερντογάν για να μειώσει τις εντάσεις που δημιουργεί ο ίδιος στο εξωτερικό για εσωτερικούς λόγους – μείωση της υποστήριξης στο εσωτερικό και ανάγκη να αποσπάσει την κοινή γνώμη από την οικονομική κρίση – ανακοινώνει την επανάληψη των σχέσεων με την Αίγυπτο, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της ασφάλειας και των πληροφοριών. Στις 14 Μαρτίου, ο Αιγύπτιος συνάδελφός του Σαμέχ Σούκρι επιβεβαίωσε στο κοινοβούλιο ότι το Κάιρο είναι πρόθυμο για “πραγματική αλλαγή” στην πολιτική έναντι της Τουρκίας, ενώ ζητά από την Άγκυρα συγκεκριμένα βήματα προς τα εμπρός και να στείλει μηνύματα εγκατάλειψης της πολιτικής του παρελθόντος.

Τα δέκα αιτήματα της Αιγύπτου

Όπως ανέφερε το Πρακτορείο Nova, η Αίγυπτος έχει θέσει ανεπίσημα δέκα προϋποθέσεις στην Τουρκία για να ομαλοποιήσει τις σχέσεις που διακόπηκαν το 2013.

Ορισμένα αιτήματα ακούγονται σκόπιμα προκλητικά, όπως η απαίτηση επίτευξης συμφωνίας με την Ελλάδα και την Κύπρο είναι, ειλικρινά, μη ρεαλιστική. Ωστόσο, άλλα ζητήματα, όπως το τέλος της αντι-αιγυπτιακής προπαγάνδας των μέσων ενημέρωσης και η απόσυρση μισθοφόρων από τη Λιβύη, φαίνονται πιο ρεαλιστικά και συμβατά με ορισμένα πρόσφατα γεγονότα, όπως η αποχώρηση ορισμένων δημοσιογράφων από την Κωνσταντινούπολη και μια ομάδα μισθοφόρων από τη Λιβύη. Τα δέκα αιτήματα, που δημοσιεύτηκαν στο Facebook από τον διευθυντή της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Al Watan, είναι τα εξής:

-οποιαδήποτε συμφωνία για τη θαλάσσια οριοθέτηση πρέπει να σέβεται το διεθνές δίκαιο: η αναφορά αφορά την επιβλητική συμφωνία μεταξύ της Άγκυρας και της Τρίπολης σχετικά με την οριοθέτηση των αντίστοιχων αποκλειστικών οικονομικών ζωνών τους στην Ανατολική Μεσόγειο ·

-οι επαφές θα παραμείνουν αποκλειστικά σε επίπεδο ασφάλειας έως ότου το Κάιρο βεβαιωθεί ότι η Τουρκία συμμορφώνεται με τις γενικές αρχές, με ιδιαίτερη αναφορά στη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας ·

-οποιαδήποτε τουρκο-αιγυπτιακή συμφωνία για την εκμετάλλευση υπεράκτιων πόρων πρέπει να ακολουθεί συμφωνία της Άγκυρας με τους ευρωπαίους συμμάχους και, ιδίως, με την Ελλάδα και την Κύπρο ·

-απόσυρση μισθοφόρων από τη Λιβύη ·

-απόσυρση μισθοφόρων από τη Συρία και συμφωνία με το Ιράκ για μη επέμβαση στα εδάφη του Ιρακινού Κουρδιστάν ·

-συμπερίληψη στις διαπραγματεύσεις Σαουδάραβων και Εμιρατών και επίσημη συγνώμη για τα φερόμενα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από την Τουρκία κατά των κρατών του Κόλπου τα τελευταία χρόνια ·

-δέσμευση της Τουρκίας να μην παρέμβει ποτέ στις υποθέσεις των αραβικών κρατών ·

-αποκλεισμός όλων των μέσων της Μουσουλμανικής Αδελφότητας που επιτίθενται στην Αίγυπτο και στα κράτη του Κόλπου και διακοπή των πολιτικών δραστηριοτήτων της Αδελφότητας ·

-Το πράσινο φως της Τουρκίας για τις δραστηριότητες της Ιντερπόλ για τη σύλληψη φυγάδων που είναι παρόντες στη χώρα.

-Υποχρέωση της Τουρκίας να συμμορφωθεί με όλους αυτούς τους όρους, προτού κληθεί να συμμετάσχει στο Φόρουμ για την Ανατολική Μεσόγειο.

Ο ενεργειακός αγώνας

Το Φόρουμ Αερίου Ανατολικής Μεσογείου (East Meditteranean  Gas Forum (EMGF)) είναι ένας διεθνής οργανισμός που στοχεύει στην εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου και ο οποίος κατατάσσει την Ιταλία μεταξύ των ιδρυτικών χωρών. Στην πραγματικότητα, είναι μια εναλλακτική λύση για τον TurkStream, τον ρωσοτουρκικό αγωγό (πρώην Turkish Stream)) κληρονόμο του South Stream που έπρεπε να φτάσει στην Ιταλία. Το επίκεντρο του EMFG είναι η Αίγυπτος και η Αίγυπτος είναι ταυτόχρονα η ψυχή του EMFG. Όχι μόνο επειδή η γενική γραμματεία του οργανισμού εδρεύει στο Κάιρο. Στην πραγματικότητα, ολόκληρη η πρωτοβουλία περιστρέφεται γύρω από τους σταθμούς επαναεριοποίησης στις αιγυπτιακές ακτές, ακολουθώντας την ιδέα ότι η Αίγυπτος μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος για το εμπόριο ενέργειας στην Ευρώπη. Όμως, τα πρόσφατα σημάδια χαλάρωσης με την Τουρκία θα μπορούσαν τουλάχιστον να τροποποιήσουν εν μέρει αυτό το σχέδιο.

Στα τέλη Φεβρουαρίου, η Αίγυπτος δημοσίευσε το χάρτη ενός διαγωνισμού για εξερεύνηση υπεράκτιων υδρογονανθράκων που περιλάμβανε ένα μπλοκ εξερεύνησης ανατολικά του 28ου παραλλήλου: μια βοήθεια για την Τουρκία και μια αναστάτωση για την Ελλάδα, επειδή αυτή η λωρίδα της θάλασσας περιλαμβάνει επίσης την αμφισβητούμενη περιοχή (Catelrosso) Καστελόριζο. Μετά τις διαμαρτυρίες της Αθήνας, το Κάιρο άλλαξε τότε τον χάρτη, αλλά το μοτίβο των Αιγυπτίων εξακολουθεί να ακολουθεί τα περιγράμματα του τουρκικού «Mavi Vatan» (η αποκλειστική οικονομική ζώνη που θα περιλαμβάνει τμήματα της θάλασσας της Κύπρου και της Ελλάδας), ακόμη και χωρίς να το αναγνωρίσουν.

Γιατί; Όπως γράφει ο Marco Florian στο Cybernaua.it, η Αίγυπτος μπορεί να ενδιαφέρεται να πουλήσει Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο στην Τουρκία.

«Η Αίγυπτος διαθέτει στην πραγματικότητα τις μόνες δύο μονάδες υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Άγκυρα έχει τη μεγαλύτερη ικανότητα επαναεριοποίησης στην περιοχή και σημαντικές υποδομές (αγωγούς) τόσο για την εγχώρια όσο και για την ευρωπαϊκή αγορά. Εν ολίγοις, μια συμφωνία δισεκατομμυρίων. Αξίζει επίσης να θυμηθούμε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να είναι η τρίτη εξαγωγική αγορά για την Αίγυπτο (πρώτα η Ιταλία) και ότι, μαζί με την πρόσφατη απόψυξη των σχέσεων μεταξύ Αιγύπτου και Κατάρ, είναι ένα ακόμη θετικό στοιχείο για λιγότερο τεταμένες σχέσεις μεταξύ Καΐρου και Άγκυρας “.

Η επανένωση του σουνητικού Ισλάμ

Μετά από προσεκτικότερη εξέταση, η προσέγγιση Τουρκίας-Αιγύπτου αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης και πιο πρόσφατης γεωπολιτικής αναδιάταξης.

Η εγκατάσταση της νέας διοίκησης με επικεφαλής τον Τζο Μπάιντεν επιτάχυνε τη δυναμική που έχει ήδη ξεκινήσει τους τελευταίους μήνες, δηλαδή την ανασύνθεση του ρήγματος στο σουνιτικό Ισλάμ: από τη μια πλευρά η Τουρκία και το Κατάρ, υποστηρικτές της κυριαρχίας της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στο Μαρόκο, στην Τυνησία και στο δυτικό τμήμα της Λιβύης · Από την άλλη πλευρά, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αίγυπτος και οι μικροί σύμμαχοι, όπως το Μπαχρέιν και η Κυρηναϊκή του στρατηγού Khalifa Haftar. Τα σημάδια αυτής της προσέγγισης είναι πολυάριθμα και πολύ προφανή:

Τον Ιανουάριο στην Αλ Ουλά, οι Σαουδάραβες και οι σύμμαχοί τους τερματίζουν το εμπάργκο κατά του Κατάρ.

Τον Φεβρουάριο, ο Εμίρης της Ντόχα, Τάμιν μπιν Χαμάντ αλ Τάνι, στέκεται αλληλέγγυος με τον κληρονόμο του Σαουδαραβικού θρόνου, Μωχάμεντ μπιν Σαλμάν, μετά από μια έκθεση πληροφοριών των ΗΠΑ για τη δολοφονία του Τζαμάλ Κασόγκι.

Τον Μάρτιο, μια νέα κυβέρνηση εθνικής ενότητας εγκαθίσταται επίσημα στη Λιβύη μετά από ομόφωνη απόφαση από το κοινοβούλιο του Torbuk.

Η επανένωση πιθανώς ήταν το αποτέλεσμα του φόβου ότι ο Μπάιντεν θα μπορούσε να ξαναρχίσει διάλογο με το Ιράν, σε μια προσπάθεια να σταματήσει το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου της Τεχεράνης και να πετύχει την επανένταξη της Δημοκρατίας των Αγιατολάχ στη διεθνή κοινότητα. Μια τάση που αντιστοιχεί με ένα πάγωμα των αναγεννηθέντων σχέσεων μεταξύ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ισραήλ. Δεν διέφυγε τους πιο προσεκτικούς παρατηρητές, στην πραγματικότητα, ότι στις 17 Μαρτίου το Αμπού Ντάμπι απέρριψε – για τέταρτη συνεχόμενη φορά – την απόπειρα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου να επισκεφθεί την αραβική χώρα.

Η γεωπολιτική σκακιέρα, επομένως, βρίσκεται σε πλήρη «αναπροσαρμογή» μετά τον Τραμπ και η Τουρκία μετακινεί τα πιόνια της σε ένα τεταρτημόριο όπου η Ιταλία έχει επίσης έντονα συμφέροντα.

Μετάφραση: Ανιχνεύσεις

startmag.it

Κ. Υφαντής: «Προνουντσιαμέντα» και γεωπολιτικά οράματα

Από
anixneuseis
-
0

Ο Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε πως με παρόμοιες ανακοινώσεις και απειλές, όπως αυτή των απόστρατων ναυάρχων, είχαν γίνει τα στρατιωτικά πραξικοπήματα του 1960, του 1971 και του 1980 και υπενθύμισε πως η απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 απέτυχε λόγω της αντίστασης του τουρκικού λαού (φωτ. TURKISH PRESIDENCY VIA A.P., POOL).
ΚΩΣΤΑΣ ΥΦΑΝΤΗΣ*

Η διακήρυξη των απόστρατων ανώτατων αξιωματικών του τουρκικού πολεμικού ναυτικού με την οποία ανοιχτά εκφράζουν την ανησυχία τους για την «τύχη» της Συνθήκης του Μοντρέ και παράλληλα κατηγορούν το καθεστώς Ερντογάν για ισλαμοποίηση των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων είναι το τελευταίο σε μια σειρά επεισοδίων που αποκαλύπτουν ότι η κατάσταση στην Τουρκία ίσως δεν απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί οριακή. Το κράτος δικαίου βρίσκεται σε αποδρομή. Η νομισματική και οικονομική αστάθεια υποσκάπτει την ευημερία της μεγάλης μερίδας των Τούρκων πολιτών. Στο διπλωματικό πεδίο, η Αγκυρα εξαντλεί με γοργούς ρυθμούς την εμπιστοσύνη και καλή πίστη φίλων και συμμάχων, ενώ σε στρατηγικό επίπεδο οι ανταγωνιστές της συσπειρώνονται σε μια προσπάθεια ανάσχεσης των νεοθωμανικών φιλοδοξιών του προέδρου Ερντογάν.

Η σύλληψη των δέκα (πρώτων;) απόστρατων ναυάρχων δεν είναι παρά το προανάκρουσμα ενός νέου κύματος εκκαθαρίσεων με τη βοήθεια μιας δικαιοσύνης που μετά την τελευταία συνταγματική αναθεώρηση ελέγχεται πλήρως από τον πρόεδρο. Υπό το πρίσμα της κατάστασης ανασφάλειας που έχει καταλάβει το καθεστώς μετά το 2016 και που το κάνει ολοένα και περισσότερο να μοιάζει με τα μετασοβιετικά κεντροασιατικά καθεστώτα που τόσο ελκύουν τον πρόεδρο Ερντογάν, η κίνηση των «104» είναι ένα δώρο. Επιτρέπει στον πρόεδρο να πολώσει ακόμη περισσότερο την πολιτική κατάσταση ελπίζοντας ότι έτσι θα συσπειρώσει την εκλογική του βάση και θα σταθεροποιήσει τη φυλλορροούσα δημοφιλία του. Φέρνει σε δύσκολη θέση την αντιπολίτευση, η οποία αν και συμφωνεί με την ουσία του περιεχομένου της διακήρυξης δεν μπορεί παρά να απορρίψει το ιδιότυπο αυτό «προνουντσιαμέντο». Δίνει την ευκαιρία στον Ρ. Τ. Ερντογάν να προχωρήσει σε νέες μαζικές διώξεις και συλλήψεις σε όλα τα πεδία της δημόσιας σφαίρας τρομοκρατώντας αντιπάλους και απονομιμοποιώντας την κριτική που δέχεται για την αντιδημοκρατική διολίσθηση της Τουρκίας. Το χαρτί της ασφάλειας και των εχθρών εντός και εκτός των τειχών θα κυριαρχήσει και πάλι σε μια δημόσια σφαίρα της οποίας ο έλεγχος είχε αρχίσει να παρουσιάζει ρήγματα τον τελευταίο καιρό.

Πέρα όμως από το τι σημαίνει και τις όποιες προβλέψεις για το τι ενδεχομένως θα προκαλέσει στο εσωτερικό της γείτονος, υπάρχει ένα πραγματικό ζήτημα που μπορεί να αλλάξει δεδομένα δεκαετιών στην περιοχή. Το φαραωνικό κανάλι που απελπισμένα θέλει να προωθήσει ο πρόεδρος Ερντογάν θεωρεί ότι θα του επιφέρει πολλαπλά οφέλη. Πρώτον, θα φέρει μεγάλα έσοδα από τα τέλη διέλευσης. Αυτά τα έσοδα μπορούν να εγγυηθούν τη χρηματοδότηση και υλοποίηση του έργου. Δεν μπορεί να υπάρξει χρηματοδότηση του τουρκικού «Σουέζ» χωρίς εγγυημένα έσοδα. Αλλά για να είναι ρεαλιστική αυτή η προοπτική πρέπει η Τουρκία να απεγκλωβιστεί από την πρόβλεψη του καθεστώτος ελεύθερης ναυσιπλοΐας που επιβάλλει η Συνθήκη του Μοντρέ του 1936. Σήμερα δεκάδες χιλιάδες εμπορικά πλοία περνούν ελεύθερα και δωρεάν.

Ομως, η αναθεώρηση της Συνθήκης του Μοντρέ συνδέεται και με τη φιλοδοξία για πλήρη γεωπολιτικό έλεγχο της επικοινωνίας μεταξύ Μαύρης Θάλασσας, Καυκάσου και Κεντρικής Ασίας και Μεσογείου. Η Αγκυρα υπό τον Ρ. Τ. Ερντογάν θεωρεί ότι ο πλήρης και χωρίς κανέναν περιορισμό έλεγχος των Στενών θα τη φέρει σε θέση ισχύος στη διαπραγμάτευσή της με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τη Ρωσία. Στο μυαλό του προέδρου, αυτός ο έλεγχος θα καταστήσει την Τουρκία όχι απλώς ισότιμο συνομιλητή, αλλά έναν γεωπολιτικό παράγοντα με τεράστια αυτονομία. Η Ρωσία θα κάνει ό,τι μπορεί για να εξασφαλίσει ότι οι ΗΠΑ και η Δύση δεν θα έχουν στρατιωτική πρόσβαση σε μια περιοχή που από τον Κριμαϊκό Πόλεμο αποτελεί πρόβλημα για τη ρωσική ασφάλεια. Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη θα πρέπει να ετοιμάζονται να «αγοράσουν» πολύ ακριβά την πρόσβαση στην περιοχή.

Γιατί όμως αντέδρασαν οι απόστρατοι ναύαρχοι; Εδώ πρέπει να επισημανθεί ότι θα ήταν αφέλεια να πιστέψει κανείς ότι αυτή η ομάδα, και όποιοι άλλοι, εκφράζουν την παραδοσιακή Κεμαλική κληρονομιά. Εκπροσωπούν μια αντιδυτική και εθνικιστική αντίληψη που αναπτύχθηκε υπό την εικοσαετή κηδεμονία του προέδρου Ερντογάν. Η κοσμοθεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας» που συνδέεται με την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης είναι κρίσιμο στοιχείο της στρατηγικής τους κουλτούρας, αλλά καταλαβαίνουν ότι η αναθεώρηση της Συνθήκης του Μοντρέ θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στην Τουρκία, τέτοια και τόσα που θα υποσκάψουν τη θέση της και θα υπονομεύσουν τις φιλοδοξίες της. Γι’ αυτούς το τρόπαιο είναι η αναθεώρηση της Λωζάννης και όχι του Μοντρέ. Την πρώτη η Τουρκία θεωρεί ότι μπορεί να την επιβάλει στην Ελλάδα. Η εμμονή στην τελευταία θα απομονώσει ακόμη περισσότερο την Αγκυρα και θα της στερήσει και τα τελευταία αποθέματα αξιοπιστίας. Το ζήτημα τώρα ξεκινάει. Ο Τούρκος πρόεδρος θα ήθελε να είναι αυτός που θα εγκαινιάσει το κανάλι (που πιθανότατα θα φέρει το όνομά του) και θα διαμορφώσει τις νέες ισορροπίες με την Τουρκία στο κέντρο. Χωρίς τη σαφή προοπτική της αναθεώρησης του Μοντρέ, το όραμά του πολύ δύσκολα θα υλοποιηθεί.

* Ο κ. Κώστας Υφαντής είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ερευνητικός εταίρος του ΙΔΙΣ.

“Καθημερινή”

Ο Έλληνας πρωθυπουργός στη Λιβύη

Από
anixneuseis
-
0

Φωτ.: Γρ. Τύπου Πρωθυπουργού/Δημήτρης Παπαμήτσος

Το σκηνικό στη Λιβύη έχει αλλάξει. Βρίσκεται σε εξέλιξη μια προσπάθεια εξομάλυνσης στο εσωτερικό και αποκατάστασης σχέσεων στο εξωτερικό.

Η Ελλάδα ως γειτονική χώρα έχει κάθε λόγο να ενδιαφέρεται, και δικαιούται να έχει λόγο.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός μεταβαίνει την Τρίτη στην Τρίπολη, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών, με στόχο την επανεκκίνηση των σχέσεων με τη Λιβύη. Πρώτο βήμα, συμβολικό και ουσιαστικό, η επαναλειτουργία της ελληνικής Πρεσβείας στην Τρίπολη, που σε συνδυασμό με την επανασύσταση του γενικού προξενείου στη Βεγγάζη, θα διευκολύνει την υλοποίηση της προσέγγισης και στο πλαίσιο αυτό της ανάπτυξης της διμερούς συνεργασίας, κυρίως στην ενέργεια, αλλά και στις κατασκευές και σε άλλους τομείς.

Προφανώς, η Ελλάδα στηρίζει τη νέα λιβυκή κυβέρνηση και προσβλέπει σε σχέσεις καλής γειτονίας. Στις διεθνείς σχέσεις χρειάζεται ρεαλισμός. Οταν κάνεις λάθη, οφείλεις να τα αναγνωρίζεις γρήγορα και να προβαίνεις σε διορθωτικές κινήσεις.

Υπό αυτό το πρίσμα, η μάλλον βιαστική απόφαση απέλασης του Λίβυου πρέσβη και νυν μεταβατικού προέδρου της χώρας, Μοχάμαντ αλ Μένφι, μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου, και η υπερβολική ταύτιση με τον στρατάρχη Χάφταρ, δεν πρέπει να αποτελέσουν εμπόδιο στην οικοδόμηση μιας νέας, εκατέρωθεν επωφελούς, σχέσης μεταξύ των δυο γειτονικών χωρών.

Και, φυσικά, το νόμισμα έχει δυο όψεις. Δεν μπορεί η Αθήνα να αγνοήσει το γεγονός ότι η προηγούμενη κυβέρνηση, του Φαγέζ αλ Σάρατζ, ήταν σε πλήρη σύμπλευση με τον Ταγίπ Ερντογάν και οι ενέργειές της δεν υπήρξαν φιλικές προς την Ελλάδα. Αλλά τώρα και οι δυο πλευρές πρέπει να κοιτάξουν στο μέλλον.

Η τουρκική επιρροή δεν έχει εκλείψει, όπως επιβεβαίωσαν οι πρόσφατες επισκέψεις στην Άγκυρα των μεταβατικών πρόεδρου και πρωθυπουργού της χώρας.

Σε αυτό το δύσκολο περιβάλλον, στρατηγικός στόχος για την Ελλάδα, όχι εύκολα υλοποιήσιμος, παραμένει ο τερματισμός του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, όπως φυσικά και η αποχώρηση ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων από τη χώρα.

Το τελευταίο ζήτησαν και οι υπουργοί Εξωτερικών τριών ευρωπαϊκών χωρών – Γερμανίας, Γαλλίας και Ιταλίας – σε πρόσφατη επίσκεψή τους στην Τρίπολη, οι οποίοι, ωστόσο, δεν ασχολήθηκαν με το θέμα που απασχολεί την Ελλάδα, το μνημόνιο Σάρατζ – Ερντογάν.

Όπως και στη διεθνή διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη, οι μεγάλοι της ΕΕ άφησαν την Ελλάδα «εκτός». Κατανοητά τα εμπορικά συμφέροντα κάποιων σημαντικών χωρών, αλλά η γεωγραφία εκ των πραγμάτων καθιστά την Ελλάδα χώρα που ενδιαφέρεται άμεσα για τις εξελίξεις στη Λιβύη, ενώ η επιθετική παραβίαση από την Τουρκία των κυριαρχικών δικαιωμάτων μιας χώρας-μέλους της Ενωσης δεν είναι δυνατόν να αφήνει αδιάφορους τους εταίρους της.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα επιθυμεί σχέσεις καλής γειτονίας με τη Λιβύη, οι οποίες προφανώς θα πρέπει να στηρίζονται στο διεθνές δίκαιο. Μια τέτοια θετική εξέλιξη όχι μόνο θα διευκολύνει την οικοδόμηση της διμερούς συνεργασίας, αλλά και θα επιτρέψει στην Ελλάδα να χρησιμοποιήσει τον ρόλο της ως ισότιμο μέλος της ΕΕ για να διευκολύνει την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων της Ένωσης με την Τρίπολη.

Καθώς οι έχοντες την εξουσία στην Τρίπολη «ζυγίζουν» όλες τις παραμέτρους αυτής της σύνθετης εξίσωσης θα διαπιστώσουν ότι δεν υπηρετεί τα συμφέροντα της χώρας τους η απομάκρυνση από την Ελλάδα.

Σε αυτό το πλαίσιο θα ήταν χρήσιμο να αποφύγουν την ενεργοποίηση του παράνομου μνημονίου Σάρατζ – Ερντογάν, αλλά και να εξετάσουν την προοπτική επανεκκίνησης του διαλόγου με τη Αθήνα για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας – Λιβύης, ο οποίος είχε διακοπεί πριν μια δεκαετία.

Ο ρόλος της μεταβατικής κυβέρνησης της Λιβύης είναι συγκεκριμένος. Είναι προφανές ότι δεν δύναται να λάβει καθοριστικές αποφάσεις. Ωστόσο, η σημερινή επίσκεψη προσφέρει μια ευκαιρία για μια νέα αρχή και τη βελτίωση του κλίματος με ένα σημαντικό Ευρωπαίο γείτονα και δυνητικά χρήσιμο εταίρο.

“Καθημερινή”

Το Παλάτι της Αγκυρας και το βαθύ κράτος

Από
anixneuseis
-
0

Τα μηνύματα που έρχονται στην Αθήνα από την Αγκυρα θα έπρεπε να είναι καθησυχαστικά. Η Τουρκία κάνει λόγο για την ανάγκη να υπάρξει μια περίοδος ηρεμίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ζητάει να πέσουν οι τόνοι. Αφήνει παράλληλα να εννοηθεί ότι υπάρχουν «λογικές» λύσεις για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, που δεν απέχουν πολύ από αυτές που είχαν συζητηθεί στο παρελθόν με διαφορετικές ελληνικές κυβερνήσεις.

Τα παρασκηνιακά αυτά μηνύματα, όμως, που φθάνουν εδώ μέσω πολλών καναλιών, δεν συνάδουν πάντα με τη ρητορική και ορισμένες ενέργειες της τουρκικής πλευράς. Και δεν μιλάμε για κινήσεις που μπορεί να επιβάλλει η συνήθεια της ρουτίνας και οι οποίες υπερμεγεθύνονται ενίοτε από εμάς. Αλλά για νέες απειλές και συμβολικές ενέργειες, που δεν συμβαδίζουν με μια στρατηγική αποκλιμάκωσης.

Το Προεδρικό Παλάτι στην Αγκυρα μοιάζει όλο και περισσότερο με Παλάτι περασμένων αιώνων. Δεν είναι πια ο Ερντογάν και μόνον ο Ερντογάν που αποφασίζει. Υπάρχουν σύμβουλοι, μέλη της οικογένειας, αυλικοί που διαγκωνίζονται, οι δελφίνοι που βλέπουν με όρεξη την επόμενη ημέρα, το βαθύ κράτος που διεκδικεί πάλι ρόλο. Ελληνες και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν διαπιστώσει ότι σε κρίσιμες στιγμές οι Τούρκοι αξιωματούχοι σε θέσεις-κλειδιά όχι απλώς δεν συμφωνούν μεταξύ τους, αλλά βάζουν και τρικλοποδιές ο ένας στον άλλον. Το Παλάτι διαβάζεται πια δύσκολα και όσοι το γνώριζαν καλά στο παρελθόν δεν βγάζουν άκρη.

Η εξίσωση γίνεται πιο περίπλοκη, γιατί στο εσωτερικό της Τουρκίας επικρατεί αβεβαιότητα και μεγάλη αστάθεια. Η οικονομία έχει μπει σε βαθιά κρίση και οι τελευταίοι χειρισμοί του Ερντογάν δεν έχουν ειρμό, αντιθέτως δείχνουν σπασμωδικότητα. Το πρόβλημα παραμένει ασφαλώς ότι ο ίδιος, και το τεράστιο νέο κατεστημένο που έχει δημιουργήσει, δεν έχει στρατηγική εξόδου. Δεν είναι κάτι απλό να χάσει τις επόμενες εκλογές. Τα μίση και τα πάθη που έχουν συσσωρευθεί είναι ασύλληπτα.

Η Αθήνα καλά κάνει και κρατάει τους διαύλους ανοικτούς και μιλάει με την Αγκυρα. Χρειαζόμαστε τον χρόνο και την –προσωρινή έστω– νηνεμία.
Αυτό δεν σημαίνει πως τα πράγματα θα εξελιχθούν ομαλά. Το σκηνικό της αστάθειας στην Αγκυρα ευνοεί τυχοδιωκτισμούς, αυτενέργειες, ακόμη και προβοκάτσιες από την πλευρά Τούρκων αξιωματούχων σε όλα τα επίπεδα.

Οταν πριν από πολλά χρόνια ένας Ελληνας πρωθυπουργός επισκέφθηκε την Αγκυρα, δέχθηκε την προηγουμένη ένα τηλεφώνημα από τον Ερντογάν. «Θέλω να σε διαβεβαιώσω», του είπε, «ότι έχω μιλήσει με τον ΓΕΕΘΑ μου, τον αρχηγό του Ναυτικού, τον αρχηγό της Αεροπορίας και τον διοικητή της ΜΙΤ, και μπορώ να διασφαλίσω απολύτως ότι δεν θα συμβεί τίποτα που μπορεί να σε φέρει σε δύσκολη θέση ή να επισκιάσει την επίσκεψή σου όσο θα βρίσκεσαι εδώ, αλλά και αμέσως μετά».

Σήμερα ο Ερντογάν μάλλον αποκλείεται να έκανε το ίδιο τηλεφώνημα σε αντίστοιχη περίσταση. Το παράδοξο είναι, όμως, ότι τότε φοβόταν ότι δεν ήλεγχε το βαθύ κράτος διότι δεν ήταν «δικό του», σήμερα θεωρεί ότι είναι «δικό του», αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι το ελέγχει πλήρως.

“Καθημερινή”

Ο Κολοκοτρώνης και ο σφακιανιστής

Από
anixneuseis
-
0

Τι θα ψήφιζε ο Κολοκοτρώνης σήμερα, ποιους θα μετρούσε σαν Νενέκους και θα τους κυνηγούσε; Κι ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, που μας πήρε μισόν αιώνα να τον συγκαταλέξουμε στους ήρωές μας, σε ποιο κόμμα θα στρατευόταν, το φιλοαγγλικό, το φιλογαλλικό ή το φιλορωσικό, για να βρει αναδρομικά το δίκιο του; Κι ο Καραϊσκάκης, ποιους θα περιλάβαινε με την αχάλινη γλώσσα του, κι από ποιο μετερίζι, του φέισμπουκ ή του τουίτερ; Κι ο Λυκούργος Λογοθέτης, θα ερχόταν άραγε στην Αθήνα να πολιτευτεί, και με ποιους, ή θα έμενε στη Σάμο;

Τέτοιου είδους ερωτήματα διασώζουν ελάχιστο νόημα, που κείται εκτός Ιστορίας. Στην περιοχή της μεταφυσικής. Αντίθετα, οι κατεσπευσμένες απαντήσεις του τύπου «μα και φυσικά θα ήταν δικός μας», «τι λέτε, κύριε, όχι απλώς θα ψήφιζε εμάς αλλά θα ήταν και υποψήφιός μας», δεν διαθέτουν το παραμικρό νόημα, όσα ψευτοεπιχειρήματα και αν επιστρατεύουν. Οι άνθρωποι ωστόσο δεν θα πάψουν ποτέ να τεμαχίζουν αναδρομικά την Ιστορία. Να κρατούν για λογαριασμό τους το καλό ή το μεγάλο κομμάτι, περίπου σαν τον Οβελίξ, και ν’ αφήνουν στους αντιπάλους τους το χαλασμένο ή το λίγο. Και όσο πιο ανιστόρητοι είναι τόσο πιο βέβαιοι εμφανίζονται για το δίκαιον της μοιρασιάς.

Τον Κολοκοτρώνη ειδικά δεν λέμε να τον αφήσουμε σε ησυχία. Η άδικη δίκη του μοιάζει πρόσφορη για κάθε εκ των υστέρων χρήση, για κάθε υστερόβουλη κατάχρηση μάλλον. Αίφνης η καταδίκη της Χρυσής Αυγής έπεισε τον μεν Νίκο Μιχαλολιάκο να δηλώσει Κολοκοτρώνης, τον δε Ηλία Κασιδιάρη να αυτοχαρακτηριστεί και Κολοκοτρώνης και Θεμιστοκλής. Της ντροπής.

Ο Παύλος Πολάκης τράβηξε από άλλη πλευρά τη φουστανέλα του Γέρου του Μοριά, αλλά και του Μακρυγιάννη. Φαινομενικά, για να τους σύρει στην κομματική του περιοχή. Στην πραγματικότητα, για να εμφανιστεί ο ίδιος σαν μοναδικός γνήσιος κληρονόμος τους. Λες και αρκεί, ας πούμε, να βωμολοχείς για να γίνεις Καραϊσκάκης.

Δεν έχει το ακαταλόγιστο ο κ. Πολάκης. Το ελεύθερο έχει. Από τον αρχηγό του. Τον Αλέξη Τσίπρα. Το ελεύθερο να μιλάει και να γράφει δίχως να χρειάζεται να βουτάει τη γλώσσα του ή το πληκτρολόγιό του στα φαιά του κύτταρα. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έχει προσφέρει κατ’ αποκλειστικότητα στον εκ Σφακίων βουλευτή το δικαίωμα να χρησιμοποιεί την καταγωγή του σαν άλλοθι: «ο αψύς Σφακιανός» κτλ. Ο ίδιος ο κ. Πολάκης όμως προτίμησε να μετατρέψει την καταγωγή του σε ιδεολογία και επάγγελμα. Δεν είναι πια απλώς ένας Σφακιανός. Είναι σφακιανιστής. Και βεβαίως ένας πολακιστής.

“Καθημερινή”

Η κατασκευή της νέας Διώρυγας της Κωνσταντινούπολης – Απόφαση βόμβα που ενδέχεται να επηρεάσει ανεπανόρθωτα τις ρωσοτουρκικές σχέσεις

Από
anixneuseis
-
0

[iEpikaira: Παλαιότερο αλλά πολύ επίκαιρο άρθρο. Δημοσιεύτηκε στις 08/01/20]
Άποψη των έργων της νέας διώρυγας Kanal Istanbul.
Κωνσταντίνος Αποστόλου-Κατσαρός
Εν μέσω του ορυμαγδού των εξελίξεων στην Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος Ερντογάν επέλεξε -όχι τυχαία- το βράδυ της Κυριακής 5 Ιανουαρίου 2020 να δώσει συνέντευξη στο CNN Türk διατυμπανίζοντας απροκάλυπτα με το γνωστό πλέον νεοθωμανικό του ύφος ότι «η Συνθήκη του Μοντρέ μαζί με τα Στενά είναι ιστορία». Οι δηλώσεις αυτές έρχονται ως συνέχεια στα όσα ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2019 μαζί με κυβερνητικούς αξιωματούχους, για την έναρξη των διαδικασιών σχετικά με τη διάνοιξη της διώρυγας της Κωνσταντινούπολης, πυροδοτώντας νέο κύκλο αντιδράσεων.
Αυτή τη φορά όμως οι σχεδιασμοί του νεοσουλτάνου φαίνονται να θίγουν ευθέως την κατά τα άλλα σύμμαχό του Ρωσία, και ως εκ τούτου, το συγκεκριμένο έργο αναμένεται να δημιουργήσει αλυσιδωτές γεωπολιτικές αντιδράσεις που δεν θα περιοριστούν στη στενή γεωγραφική περιοχή του, αλλά θα επαναπροσδιορίσουν τους πολύπλοκους και εύθραυστους συσχετισμούς δυνάμεων στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα.
Ο λόγος έγκειται στο γεγονός ότι η νέα διώρυγα θα παρακάμπτει τα Στενά του Βοσπόρου και συνεπώς δεν θα υπόκειται στους περιορισμούς της Συνθήκης του Μοντρέ, όπως άλλωστε ξεκαθάρισε ο Τούρκος Πρόεδρος, καθότι θα ενώνει ύδατα της χωρικής θάλασσας του ιδίου κράτους. Και λόγω του ότι δεν θα θεωρείται διεθνής, η Τουρκία θα την ελέγχει κατά το δοκούν καταστρατηγώντας και αίροντας τοιουτοτρόπως τους περιορισμούς που θέτει η Συνθήκη του Μοντρέ.
Με απλά λόγια, η Τουρκία θα μπορεί να ελέγχει την είσοδο και έξοδο του Εύξεινου Πόντου και επομένως να επηρεάζει την ασφάλεια αλλά και την οικονομία των παρευξείνιων χωρών και δη της Ρωσίας όπως θα εξηγηθεί παρακάτω. Υπενθυμίζεται ότι ένα μεγάλο μέρος του ρωσικού αργού πετρελαίου μεταφέρεται μέσω των Στενών (περί τα 2,6 εκατ. αργού και προϊόντων που προέρχονται από Ρωσία και Καζακστάν μεταφέρονται μέσω των Στενών στις διεθνείς αγορές), γεγονός με ιδιαίτερη γεωοικονομική βαρύτητα.
Η τουρκική κυβέρνηση βέβαια προφασίζεται ότι με τη νέα διώρυγα διευκολύνει και αποσυμφορεί την επικίνδυνη διέλευση από το Βόσπορο, συμβάλλοντας στην πρόληψη ναυτικών ατυχημάτων. Τα Στενά του Βοσπόρου θεωρούνται ένα από τα επικίνδυνα ναυτικά περάσματα με τον αριθμό των πλοίων που τα διέρχονται ετησίως να είναι σχεδόν τετραπλάσιος από τη διώρυγα του Παναμά και τριπλάσιος από τη διώρυγα του Σουέζ.
Μάλιστα, ο ίδιος ο Τούρκος Πρόεδρος υπενθύμισε με νόημα, ότι το 1979 το MT Independenta, ένα ρουμανικό πετρελαιοφόρο συγκρούστηκε με ελληνικό φορτηγό πλοίο στη νότια είσοδο του Βοσπόρου και εξερράγη. Σχεδόν όλα τα μέλη του πληρώματος του βυτιοφόρου βρήκαν τραγικό θάνατο και το ναυάγιο καιγόταν για εβδο προκαλώντας βαριά ρύπανση.
Τι θα κερδίσει η Τουρκία
Ταυτόχρονα βέβαια δεν είναι διόλου ασήμαντα και τα οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν από τη διώρυγα. Ο Ερντογάν σε παλαιότερες δηλώσεις του είπε σχετικά: «Στα Στενά με τη συνθήκη του Μοντρέ δεν έχουμε κανένα δικαίωμα και τα πλοία περνούν όπως θέλουν. Δηλαδή χρησιμοποιούν τα Στενά και δεν κερδίζουμε τίποτα. Όμως με το ‘Kanal Istanbul’ θα δημιουργηθούν δικαιώματα όπως συμβαίνει και στη διώρυγα του Σουέζ. Θα το προχωρήσουμε το σχέδιο αυτό». Σε άλλη συνέντευξή στο CNN Türk ανέφερε ότι «Το Kanal Istanbul είναι στρατηγικό σχέδιο της Τουρκίας».
Η διώρυγα που θα συνδέει τον Εύξεινο Πόντο με την Προποντίδα, θα μετατρέψει την ευρωπαϊκή πλευρά της Κωνσταντινούπολης σε νησί. Τα έργα συνολικού κόστους 10 δισ. δολαρίων προβλέπουν τη διάνοιξη περίπου 43 χιλιομέτρων σε πλάτος 150 μ. και βάθος 25 μ. και θα ολοκληρωθούν το 2025. Η νέα διώρυγα θα επιτρέπει τη διέλευση 85.000 πλοίων ετησίως (ακόμη και δεξαμενόπλοιων χωρητικότητας 300.000 τόνων τύπου VLCC), νούμερα κατά πολύ μεγαλύτερα από τη δυναμικότητα των Στενών του Βοσπόρου (55.000 πλοία ετησίως).
Οι πρώτες αντιδράσεις
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και του νέου Δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, είναι σφοδρές –ήδη ξεκίνησε συλλογή υπογραφών ενώ συζητείται ακόμη και η διεξαγωγή δημοψηφίσματος– και αφορούν στις ενστάσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων που διατυπώνουν ανησυχίες για τις σοβαρές οικολογικές επιπτώσεις του έργου. Η διώρυγα πιθανολογείται ότι θα μειώσει το οξυγόνο της θαλάσσιας περιοχής του Μαρμαρά ενώ θα αυξήσει το υδρόθειο δημιουργώντας έντονη δυσοσμία.
Ταυτόχρονα, μηχανικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το αποτέλεσμα ενός πιθανού σεισμού μεγάλης κλίμακας στη διώρυγα και κατ’ επέκταση στην ασφάλεια των 3 εκατ. κατοίκων που υπολογίζεται ότι θα κατοικήσουν στις περιοχές εκατέρωθέν της. Παράλληλα, αρχαιολόγοι εκφράζουν φόβους ότι θα προκληθεί καταστροφή σε ανεκτίμητης αξίας αρχαιολογικούς χώρους.
Άλλες φωνές πάλι, επισημαίνουν ότι η απόσχιση της περιοχής μεταξύ της διώρυγας και του Βοσπόρου -όπου δημιουργείται το τεχνητό νησί- από τη Θράκη, δημιουργεί μεγάλους επιχειρησιακούς κινδύνους σε πιθανή ελληνοτουρκική διένεξη. Επομένως, δικαιολογημένα η τουρκική αντιπολίτευση θεωρεί ότι η διώρυγα έχει άλλους σκοπούς που ο Ερντογάν σκοπίμως αποκρύπτει.
Σε αυτό το σημείο ας αναφερθεί ότι η οικογένεια του Εμίρη του Κατάρ και πλείστοι άλλοι Καταριανοί επενδυτές ήδη αγοράζουν σωρηδόν οικόπεδα γύρω από την περιοχή της διώρυγας, όπου θα ανοικοδομηθεί εκ βάθρων μια νέα Κωνσταντινούπολη με πολυτελείς κατοικίες, εμπορικά κέντρα, μαρίνες, κέντρα εστίασης, ξενοδοχεία κλπ. Κάποιοι μάλιστα συνδέουν αυτή την “ιδιότυπη” Καταριανή επένδυση με τη χρηματοδότηση του ίδιου του έργου της διάνοιξης της διώρυγας.
Ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί
Ρώσοι αναλυτές εκτιμούν ότι το σχέδιο είναι αμερικανοκινούμενο ώστε το ΝΑΤΟ να δρομολογήσει την παράκαμψη των Στενών του Βοσπόρου για να αναπτύσσει χωρίς κανένα περιορισμό, πολεμικά πλοία οιασδήποτε κλάσης και εκτοπίσματος, ακόμη και υποβρύχια, στον Εύξεινο Πόντο. Πρόκειται όμως για εκτίμηση που δεν συνάδει βέβαια με τις ιδιαίτερα τεταμένες αμερικανοτουρκικές σχέσεις επί του παρόντος.
Χωρίς βέβαια να αποκλείεται το ενδεχόμενο η Τουρκία να εργαλειοποιήσει την διώρυγα χρησιμοποιώντας την ως ισχυρό μοχλό πίεσης και συνδιαλλαγής με τις ΗΠΑ αλλά και την Ρωσία. Ακόμη και η απειλή της κατασκευής της, δύναται να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό έρεισμα.
Διευκρινίζεται ότι η Συνθήκη του Μοντρέ (20 Ιουλίου 1936) που ρυθμίζει τη διέλευση από τα Στενά των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου, θέτει περιορισμούς ως προς τα πολεμικά πλοία, ενώ επιτρέπει την ελεύθερη διέλευση των εμπορικών πλοίων σε περίοδο ειρήνης και πολέμου. Όσον αφορά τα πολεμικά πλοία, τα κράτη χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: Στα παρευξείνια (Ρωσία, Τουρκία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ουκρανία και Γεωργία) και σε αυτά που είναι εκτός Εύξεινου Πόντου. Για τα παρευξείνια κράτη, η διέλευση οποιουδήποτε πολεμικού πλοίου μέσω των στενών είναι ελεύθερη, αλλά με προηγούμενη κοινοποίηση στην Τουρκία οκτώ ημερών πριν τη διέλευση.

Αναλλοίωτο καθεστώς
Η παραμονή των πολεμικών πλοίων που δεν ανήκουν σε παρευξείνιες χώρες είναι περιορισμένη σε κλάση και εκτόπισμα. Συγκεκριμένα, επιτρέπονται πολεμικά πλοία μικρότερων κλάσεων και περιορισμένου οπλισμού, ενώ το εκτόπισμά τους δεν μπορεί να υπερβεί τους 30.000 τόνους και η παραμονή τους μπορεί να διαρκέσει έως και τρεις εβδομάδες (ήτοι 21 ημέρες), αφού προηγηθεί κοινοποίηση σχετικού αιτήματος στην Τουρκία δεκαπέντε (15) ημέρες πριν τη διέλευσή τους.
Όσον αφορά στα υποβρύχια, μόνο τα παρευξείνια κράτη έχουν το δικαίωμα διέλευσης με σκοπό να αφιχθούν στις βάσεις τους τα υποβρύχια που κατασκευάσθηκαν ή αγοράσθηκαν εκτός του Εύξεινου Πόντου ή που βρισκόταν για επισκευή σε ναυπηγεία εκτός του Εύξεινου Πόντου. Τέλος, η Τουρκία διατηρεί το δικαίωμα να κλείσει τα Στενά, εάν και εφόσον θεωρεί ότι απειλείται η ασφάλειά της.
Το καθεστώς αυτό έχει διατηρηθεί αμετάβλητο από την υπογραφή της Συνθήκης και εντεύθεν, ενώ δεν παραβιάστηκε ούτε και κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκτός από δύο σχετικά πρόσφατα περιστατικά που οφείλονταν σε τεχνικές βλάβες νατοϊκών πολεμικών πλοίων τα οποία παρέμειναν για περισσότερο από 21 ημέρες εντός του Εύξεινου Πόντου.
Από το 1994 η Τουρκία εφαρμόζει επιπλέον και το «Ναυτιλιακό Κώδικα Κυκλοφορίας για τα Τουρκικά Στενά» που επιτυγχάνει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία του περιβάλλοντος χωρίς να παραβιάζεται η αρχή της ελεύθερης διέλευσης του Μοντρέ.
Εύλογα λοιπόν τίθεται το ερώτημα, «Είναι μόνο οικονομικοί και ναυτικής ασφαλείας οι λόγοι για τους οποίους ξαφνικά ο Ρ.Τ. Ερντογάν προωθεί την κατασκευή της νέας διώρυγας στήνοντας έμμεσα τις συνθήκες καταστρατήγησης της Συνθήκης του Μοντρέ, η οποία υφίσταται για τόσες δεκαετίες χωρίς παρεκτροπές και ασυμφωνίες από το συμβαλλόμενα κράτη;».

Ποιος εμπιστεύεται τον Ερντογάν;
Υπάρχει, άραγε, κάποιος ο οποίος θα εμπιστευόταν τυφλά τον Ερντογάν ή ακόμη και τους μελλοντικούς διαδόχους της τουρκικής προεδρίας; Γιατί η κατάργηση της Συνθήκης του Μοντρέ θα δημιουργούσε τεράστια ζητήματα ασφάλειας για τις παρευξείνιες χώρες εάν επιτραπεί η απεριόριστη διέλευση πολεμικών πλοίων στον Εύξεινο Πόντο. Στην περίπτωση της Ρωσίας δε, η άνευ όρων συναίνεση στη διάνοιξη της διώρυγας, θα ισοδυναμούσε με την εθελούσια παράδοση των κλειδιών της πίσω αυλής της χώρας στην Τουρκία.
Η σημασία των στενών αναδεικνύεται από ένα ακόμη μεγαλύτερης σημασίας ζήτημα. Σε περίπτωση κάποιας διένεξης -στρατιωτικής ή μη- είναι εύκολο τα Στενά να καταστούν μη προσπελάσιμα με τη στοχευμένη βύθιση πλοίων μεγάλου εκτοπίσματος ή με τον κρημνισμό γεφυρών από οποιονδήποτε, ακόμη και από την ίδια την Τουρκία! Είναι πρόδηλο λοιπόν ότι εν τοιαύτη περιπτώσει, η νέα διώρυγα -η οποία υποθέτουμε ότι θα διαθέτει και την κατάλληλη αμυντική θωράκιση-, θα αναδειχθεί ως αποκλειστική δίοδος από και προς τον Εύξεινο Πόντο.
Υπάρχουν βέβαια και άλλα σενάρια τα οποία δεν είναι διόλου απίθανα. Για παράδειγμα, η πιθανότητα η Τουρκία να επικαλεστεί λόγους ναυτικής ασφάλειας -όπως ήδη κάνει-, ή περιβαλλοντικούς ή άλλους λόγους και να απαιτήσει τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης -δικαίωμα που κατέχει- για τον καθορισμό μιας νέας συνθήκης εφόσον η νέα διώρυγα ολοκληρωθεί. Και είναι προφανές ότι η όποια αναδιαπραγμάτευση για το καθεστώς της ναυσιπλοΐας και της διέλευσης με την Τουρκία θα ήταν ιδιαίτερα δυσμενής.

Ανεπανόρθωτο ρήγμα στις ρωσοτουρκικές σχέσεις
Συμπερασματικά, εκτιμούμε ότι το νέο αυτό εγχείρημα του Ερντογάν, το οποίο δέχεται δριμεία κριτική από την τουρκική αντιπολίτευση, είναι ικανό από μόνο του να δημιουργήσει ανεπανόρθωτο ρήγμα στις σχέσεις του με την Ρωσία. Σε σημείο που να χρειαστεί να ληφθούν μέτρα πέραν της διπλωματικής οδού από την Ρωσία, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος της αλλαγής του status quo των Στενών.
Η στάση του Ερντογάν έναντι της ρωσικής αντίδρασης, η οποία αναμένεται να είναι έντονη -ακόμη κι αν οι διαβουλεύσεις γίνουν παρασκηνιακά-, θα καθορίσει και το μέτρο της αποδυνάμωσης της ρωσοτουρκικής συνεργασίας, όπως αυτή διαμορφώνεται επί του παρόντος στο μέτωπο της Συρίας, στην Ευρασία, στα εξοπλιστικά προγράμματα, και αλλού.
Εν κατακλείδι, η πιθανή κατάργηση ή έστω η αναθεώρηση της Συνθήκης του Μοντρέ, που συμμετείχε και η Ελλάδα, είναι ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο και αποσταθεροποιητικό σενάριο, το οποίο δύναται να ανατρέψει εκ νέου τους συσχετισμούς δυνάμεων στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα –στο οποίο η Τουρκία επιδιώκει να αναλάβει επικυρίαρχο ρόλο,– δημιουργώντας αλυσιδωτές γεωπολιτικές αντιδράσεις με εν δυνάμει παγκόσμιες προεκτάσεις.
Ο τουρκικός μαξιμαλισμός δίνει την εντύπωση ότι οδηγείται προς το απονενοημένο με την καλλιέργεια αντιπαλότητας με την Ρωσία, διαλύοντας την εύθραυστη ισορροπία που διατηρούσε μεταξύ Δύσης και Ευρασίας. Ο Ελληνισμός δε, φαίνεται να βγαίνει ευνοημένος από μια τέτοια εξέλιξη, διότι παύει να αποτελεί το μοναδικό αντιστάθμισμα στην τουρκική επεκτατικότητα.

[iEpikaira: Παρακολουθήστε το σχετικό αφιέρωμα του TRT για τα Στενά και την νέα διώρυγα:

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Συνθήκη του Μοντρέ αφορά εκτός τα Στενά του Βοσπόρου, και τα Στενά των Δαρδανελίων. Επομένως τα πολεμικά πλοία τρίτων χωρών που δεν βρέχονται από τον Εύξεινο Πόντο, ακόμη και αν δεν διέρχονται από τα στενά του Βοσπόρου, θα συνεχίσουν να συμμορφώνονται με τους κανόνες της Συνθήκης στα Δαρδανέλια. Ο διάλογος όμως για την κατάργηση της Συνθήκης του Μοντρέ, παρότι ξεκινά για τα Στενά του Βοσπόρου, αργά ή γρήγορα θα επηρεάσει και τα Δαρδανέλια. Βήμα βήμα αλλάζει το status quo, γι’ αυτό και ο Ερντογάν έθεσε ήδη θέμα κατάργησης της Συνθήκης με την παραπάνω δήλωση: «η Συνθήκη του Μοντρέ μαζί με τα Στενά είναι ιστορία».

Οι αντιδράσεις της Ρωσίας εκτιμάται ότι αρχικά θα είναι υπό την μορφή ήπιας δήλωσης δυσαρέσκειας κάποιου κυβερνητικού αξιωματούχου. Ταυτόχρονα όμως θα ξεκινήσουν έντονες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, όπως η τακτική του Βλ. Πούτιν το συνηθίζει, και όταν/αν περιέλθουν σε τέλμα, τότε θα γίνουν ευρύτερα γνωστές. Διαδικασία που θα επηρεαστεί και από όλους τους άλλους παράγοντες που συσφίγγουν την ρωσοτουρκική συνεργασία.]

Πηγή: Κωνσταντίνος Αποστόλου-Κατσαρός slpress.gr δημοσιεύτηκε υπό τον τίτλο “Η νέα Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης στέλνει τη Συνθήκη του Μοντρέ στις καλένδες”

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

Ισοβιότητα και δια βίου ασυλία εξασφάλισε ο Πούτιν

Από
anixneuseis
-
0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]  www.kalkis.eu

Αυτά προκύπτουν από την υπογραφή του Νόμου που του επιτρέπει να πραγματοποιήσει δυο ακόμη θητείες, ξεπερνώντας ακόμα και τον Ιωσήφ Στάλιν, όπως δημοσίευσε ο ηλεκτρονικός Le Monde και το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων στις 5-4-2021 με τίτλο : «Ο Βλαντιμίρ Πούτιν υπέγραψε το νόμο που του επιτρέπει να παραμείνει επικεφαλής της Ρωσίας έως το 2036» (Vladimir Poutine signe la loi l’autorisant rester à la tête de la Russie jusqu’en 2036).

Πράγματι, ο Βλαντιμίρ Πούτιν, που βρίσκεται στην εξουσία της Ρωσίας από το 2000, έπρεπε να παραιτηθεί στο τέλος της τρέχουσας θητείας του το 2024. Ο Νόμος αυτός όμως του επιτρέπει να εκτίσει δύο ακόμη θητείες.

Ο Ρώσος πρόεδρος δείχνει για άλλη μια φορά την αποφασιστικότητά του να μην εγκαταλείψει την εξουσία. Ο Βλαντιμίρ Πουτίν, 68 ετών σήμερα, υπέγραψε τη Δευτέρα, 5 Απριλίου 2021, τον Νόμο που του επιτρέπει να διεκδικήσει δύο νέες προεδρικές θητείες, χωρίς πολιτικό αντίπαλο φυσικά. Μια πράξη που ανοίγει το δρόμο για τη διατήρησή του στο Κρεμλίνο έως το 2036. Αυτός ο Νόμος, που δημοσιεύθηκε στον επίσημο ρωσικό ιστότοπο, εγκρίθηκε οριστικά από το Κοινοβούλιο τον Μάρτιο, μετά από ένα συνταγματικό δημοψήφισμα παρωδία  που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2020.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν όφειλε να παραιτηθεί στο τέλος της τρέχουσας θητείας του το 2024, όπως προείπαμε, επειδή ο προηγούμενος ρωσικός νόμος δεν επέτρεπε σε έναν πρόεδρο να πραγματοποιήσει περισσότερες από δύο συνεχόμενες θητείες. Ωστόσο, σύμφωνα με το κείμενο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, «αυτός ο περιορισμός δεν ισχύει για όσους κατείχαν τη θέση του αρχηγού κράτους πριν από την έναρξη ισχύος των τροποποιήσεων του Συντάγματος», που εγκρίθηκαν με δημοψήφισμα το 2020. Ο,τι βολεύει δηλαδή στον Κύριο Πρόεδρο, αλλοίμονο !

Δια βίου ασυλία

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ο Πούτιν έχει φτάσει το όριο των δύο θητειών. Το 2008, ανέλαβε τη θέση του πρωθυπουργού και άφησε επικεφαλής του Κρεμλίνου στον πρώην πρωθυπουργό, Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Μετά από αυτό το τετραετές διάλειμμα, επανεξελέγη πρόεδρος το 2012.

Η πρόσφατη συνταγματική αναθεώρηση  εισάγει επίσης στο Σύνταγμα συντηρητικές αρχές που είναι αγαπητές στον Πούτιν –, όπως :

@ πίστη στον Θεό,

@ γάμος που προορίζεται για ετεροφυλόφιλους μόνο,

@ πατριωτική εκπαίδευση,

@ καθώς και την δια βίου ασυλία, εγγυημένη για τους Ρώσους προέδρους. Όχι δηλαδή να σύρονται στα δικαστήρια, όπως ο Νικολά Σαρκοζύ, για παλιά ανομήματά τους.

Ο αντίπαλος Alexei Navalny, που βρίσκεται τώρα στη φυλακή, χαρακτήρισε το δημοψήφισμα «τεράστιο ψέμα» και η ΜΚΟ Golos, η οποία ειδικεύεται στην παρακολούθηση εκλογών, κατήγγειλε μια «άνευ προηγουμένου» επίθεση κατά της κυριαρχίας του ρωσικού λαού.Η σχετική «ψηφοφορία» που εκτυλίχθηκε σε μια εβδομάδα με πρόσχημα την πανδημία Covid-19 δεν άφηνε καμία αμφίβολα για μια νίκη του ΝΑΙ στο 77,92% και μια συμμετοχή στο 65%, σύμφωνα με τα  επίσημα στοιχεία.

 

Come Turchia ed Egitto si stanno riannusando

Από
anixneuseis
-
0
di 

Da tempo Turchia ed Egitto si parlano dietro le quinte per mettersi d’accordo sui dossier più scottanti. L’analisi di Alessandro Scipione per InsideOver

La Turchia del “presidente-sultano” Recep Tayyip Erdogan tende la mano all’Egitto del “generale-faraone” Abdel Fatah Al Sisi e prova a cambiare gli equilibri di uno spazio geopolitico vitale per l’Italia: il cosiddetto Mediterraneo allargato. Da tempo Ankara e il Cairo si parlano dietro le quinte per mettersi d’accordo sui dossier più scottanti: dalla guerra in Libia allo sfruttamento delle risorse di gas sui fondali del Mare Nostrum, dalla sicurezza lungo le rotte del Mar Rosso fino alla maxi-diga che l’Etiopia sta costruendo sul Nilo.

L’11 marzo, il ministro degli Affari Esteri turco, Mevlut Cavusoglu, la “colomba” usata da Erdogan per stemperare le tensioni che lui stesso crea all’estero per motivi interni – calo di consensi in patria e necessità di distrarre l’opinione pubblica dalla crisi economica -, annuncia la ripresa delle relazioni con l’Egitto, anche nel campo della sicurezza e dell’intelligence. Il 14 marzo, il collega egiziano Sameh Shoukry conferma in parlamento che il Cairo è disposto a “un cambiamento reale” nella politica nei confronti della Turchia, pur chiedendo ad Ankara dei passi avanti concreti e di inviare segnali di rottura rispetto al passato.

LE DIECI RICHIESTE DELL’EGITTO

Come riportato dall’Agenzia Nova, l’Egitto avrebbe informalmente posto dieci condizioni alla Turchia per normalizzare le relazioni interrotte nel 2013. Alcune richieste suonano come volutamente provocatorie, la pretesa di arrivare a un accordo con Grecia e Cipro è francamente irrealistica. Ma altre istanze, come la fine della propaganda mediatica anti-egiziana e il ritiro dei mercenari dalla Libia, sembrano più realistiche e coerenti con alcuni recenti accadimenti, come la partenza di alcuni giornalisti da Istanbul e di un gruppo di mercenari dalla Libia. Le dieci richieste, pubblicate su Facebook dal direttore del quotidiano filo-governativo Al Watan, sono le seguenti:

  • qualsiasi accordo sulla demarcazione marittima deve rispettare il diritto internazionale: il riferimento è al pretenzioso accordo tra Ankara e Tripoli sulla delimitazione delle rispettive Zone economiche esclusive nel Mediterraneo Orientale;
  • le comunicazioni resteranno esclusivamente al livello di sicurezza finché Il Cairo non sarà certo della conformità turca ai principi generali, con particolare riferimento al finanziamento del terrorismo;
  • qualsiasi accordo turco-egiziano sullo sfruttamento delle risorse offshore deve seguire un accordo di Ankara con gli alleati europei, e, in particolare, con Grecia e Cipro;
  • ritiro dei mercenari dalla Libia;
  • ritiro dei mercenari dalla Siria e accordo con l’Iraq per non intervenire nei territori del Kurdistan iracheno;
  • inclusione nei negoziati di sauditi ed emiratini e scuse ufficiali per i presunti crimini perpetrati negli ultimi anni dalla Turchia contro gli Stati del Golfo;
  • impegno della Turchia a non intervenire mai negli affari degli Stati arabi;
  • blocco di tutti i media dei Fratelli musulmani che attaccano l’Egitto e gli Stati del Golfo e stop alle attività politiche della Fratellanza;
  • via libera della Turchia alle attività dell’Interpol per arrestare ricercati presenti nel Paese;
  • obbligo per la Turchia di rispettare tutte queste condizioni prima di essere invitata a partecipare all’East Mediterranean Gas Forum.

LA PARTITA DELL’ENERGIA

L’East Mediterranean Gas forum (Emgf) è un’organizzazione internazionale tesa a sfruttare le risorse energetiche del Mestierante Orientale e che annovera l’Italia tra i Paesi fondatori. Di fatto, si tratta di una alternativa al TurkStream, il gasdotto russo-turco (già Turkish Stream) erede del South Stream che doveva arrivare in Italia. Il fulcro dell’Emfg è l’Egitto e l’Egitto è al tempo stesso l’anima dell’Emfg. Non solo perché il segretariato generale dell’organizzazione ha sede al Cairo. L’intera iniziativa ruota infatti attorno agli impianti di rigassificazione sulla costa egiziana, seguendo l’idea che l’Egitto possa fungere da hub per il commercio di energia verso l’Europa. Ma i recenti segnali di distensione verso la Turchia potrebbero modificare almeno in parte questo disegno.

A fine febbraio, l’Egitto ha pubblicato la mappa di una gara d’appalto per la ricerca di idrocarburi offshore che includeva un blocco esplorativo a est del 28esimo parallelo: un assist alla Turchia e uno smacco per la Grecia, perché questa fascia di mare coinvolge anche la zona contesa di (Catelrosso) Kastellorizo. Dopo le proteste di Atene, Il Cairo ha poi modificato la mappa, ma lo schema degli egiziani segue comunque i contorni della “Mavi Vatan” turca (la mega Zona economica esclusiva che includerebbe porzioni di mare di Cipro e Grecia), pur senza riconoscerla.

Perché? Come scrive Marco Florian su Cybernaua.it, l’Egitto potrebbe essere interessato a vendere Gnl alla Turchia.

“L’Egitto possiede infatti gli unici due impianti Gnl del Mediterraneo Orientale, mentre Ankara possiede la maggior capacità di rigassificazione della regione, ed importanti infrastrutture (pipelines) sia per il mercato interno che per quello europeo. Un affare miliardario insomma. Vale anche la pena di ricordare che la Turchia è comunque il terzo mercato export per l’Egitto (Italia prima) e che questo, insieme al recente disgelo fra Egitto e Qatar, è un viatico ulteriore a rapporti meno tesi fra il Cairo ed Ankara”.

SI RICOMPATTA L’ISLAM SUNNITA

L’avvicinamento Turchia-Egitto rientra, a ben vedere, in un più ampio e recente riassetto geopolitico.

L’insediamento della nuova amministrazione guidata da Joe Biden ha accelerato dinamica già in atto da ultimi mesi, ovvero la ricomposizione della frattura all’interno dell’Islam sunnita: da una parte Turchia e Qatar, sostenitori della Fratellanza musulmana al governo in Marocco, in Tunisia e nella parte occidentale della Libia; dall’altra Arabia Saudita, Emirati Arabi Uniti, Egitto ed alleati minori come il Bahrein e la Cirenaica del generale Khalifa Haftar. I segnali di questo riavvicinamento sono numerosi e fin troppi evidenti:

  • a gennaio ad Al Ula, sauditi e alleati pongono fine all’embargo nei confronti del Qatar;
  • a febbraio l’emiro di Doha, Tamin bin Hamad al Thani, solidarizza con l’erede al trono saudita, Mohammed bin Salman, dopo rapporto dell’intelligence Usa sull’omicidio di Jamal Khashoggi.
  • a marzo, si insedia ufficialmente in Libia un nuovo Governo di unità nazionale dopo la fiducia unanime dal parlamento di Torbuk;

Un ricompattamento probabilmente figlio del timore che Biden possa rilanciare il dialogo con l’Iran, nel tentativo di fermare il programma di arricchimento dell’uranio di Teheran ed arrivare alla reintegrazione della Repubblica degli Ayatollah nella comunità internazionale. Una tendenza che corrisponde con un raffreddamento delle neonate relazioni tra Emirati Arabi Uniti e Israele. Non è sfuggito agli osservatori più attenti, infatti, che il 17 marzo Abu Dhabi abbia respinto – per la quarta volta di fila – il tentativo del premier israeliano Benjamin Netanyahu di recarsi in visita nel Paese arabo.

Lo scacchiere geopolitico, dunque, è in pieno “riassestamento” post-Trump e la Turchia sta muovendo i suoi pedoni in un quadrante dove anche l’Italia ha forti interessi.

startmag.it/

1...2,3112,3122,313...3,038Σελίδα 2,312 από 3,038