Αρχική Blog Σελίδα 223

Ιλίρ Μέτα: Η μυστική διπλωματία Ράμα για την ΑΟΖ με την Ελλάδα και η παραπληροφόρηση του Δένδια

Από
pcuser
-
0

Ο πρώην πρόεδρος της Αλβανίας Ιλίρ Μέτα εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά του Έντι Ράμα για τους χειρισμούς στο θέμα της ΑΟΖ με την Ελλάδα, κάνοντας λόγο για έλλειψη διαφάνειας, παρασκηνιακές συμφωνίες και λανθασμένη ενημέρωση του Νίκου Δένδια σχετικά με την παραπομπή της υπόθεσης στη Χάγη.

Με μια ματιά
  • Ο Ιλίρ Μέτα κατηγορεί τον Έντι Ράμα ότι μπλόκαρε προσωπικά τη συμφωνία ΑΟΖ Ελλάδας Αλβανίας του 2018 και στη συνέχεια προώθησε τη λύση της Χάγης χωρίς πλήρη θεσμική διαφάνεια.
  • Ο πρώην πρόεδρος της Αλβανίας υποστηρίζει ότι ουδέποτε έλαβε επίσημο αίτημα εξουσιοδότησης από τον Ράμα για παραπομπή της υπόθεσης στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
  • Ο Μέτα αφήνει αιχμές ότι ο Νίκος Δένδιας είχε λανθασμένη ενημέρωση σχετικά με τη στάση της αλβανικής Προεδρίας στο θέμα της ΑΟΖ και των διαπραγματεύσεων.
  • Στη συνέντευξη ο Ιλίρ Μέτα δηλώνει ότι οι σχέσεις του με την Ελλάδα ήταν πάντοτε θετικές και απορρίπτει ότι η διαφάνεια στις διαπραγματεύσεις μπορεί να βλάψει τις ελληνοαλβανικές σχέσεις.

Ο πρώην πρόεδρος της Αλβανίας, Ιλίρ Μέτα, ο οποίος παραμένει προφυλακισμένος και κάνει λόγο για πολιτική δίωξη, επανήλθε με νέες αιχμές κατά του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα σχετικά με τη συμφωνία για την ΑΟΖ και τις θαλάσσιες ζώνες με την Ελλάδα. Σε συνέντευξη του στο SYRI.net, με αφορμή και την πρόσφατη επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια στα Τίρανα, ο πρώην πρόεδρος της Αλβανίας κατηγόρησε τον Ράμα για έλλειψη διαφάνειας, παρασκηνιακές κινήσεις και χειρισμούς που, όπως υποστηρίζει, έγιναν χωρίς θεσμική νομιμοποίηση.

Ο Μέτα αναφέρθηκε εκτενώς στις διαπραγματεύσεις του 2018 μεταξύ των τότε υπουργών Εξωτερικών Ντιτμίρ Μπουσάτι και Νίκου Κοτζιά, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε ουσιαστική πρόοδος πριν οι συνομιλίες οδηγηθούν σε αδιέξοδο. Παράλληλα, άφησε αιχμές ότι ο Νίκος Δένδιας είχε λάβει λανθασμένη ενημέρωση από την αλβανική πλευρά για την υπόθεση της Χάγης, ενώ υπενθύμισε πως ήταν ο μόνος Αλβανός πρόεδρος που ανέλαβε την πολιτική ευθύνη να δώσει αλβανική υπηκοότητα στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο.

Η πλήρης συνέντευξη:

Ερώτηση: Κύριε Μέτα, μετά την επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Άμυνας κ. Δένδια, επαναφέρατε τις ευθύνες του πρωθυπουργού Ράμα όχι μόνο για το μπλοκάρισμα της λύσης στο ζήτημα της θάλασσας το 2018, αλλά και επειδή λειτούργησε ως εκπρόσωπος των ελληνικών συμφερόντων με τη δήλωση της 20ής Οκτωβρίου 2020 για παραπομπή της υπόθεσης στη Χάγη.

Ιλίρ Μέτα: Για τόσο σημαντικά ζητήματα είμαι υποχρεωμένος να μιλώ και να ενεργώ με κρατική ευθύνη και όχι με πολιτικά ή προσωπικά κριτήρια, ακόμη και εδώ όπου βρίσκομαι.

Θέλω να τονίσω ότι το ζήτημα της θάλασσας δεν είναι ούτε όπως οι εκλογές στη Χιμάρα, που επαναλαμβάνονται κάθε τέσσερα χρόνια, ούτε όπως οι υποθέσεις περιουσιών στη Γυαλί ή στη Χιμάρα, οι οποίες μπορούν να επανεξεταστούν στο μέλλον.

rama-meta-vouli.jpg

Είναι σοκαριστικό να ακούει κανείς στις τηλεοπτικές εμφανίσεις του πρωθυπουργού Ράμα για το θέμα της θάλασσας δηλώσεις που δείχνουν, στην καλύτερη περίπτωση, πλήρη κρατική ανευθυνότητα. Αντί να μιλά ως πρωθυπουργός της Αλβανίας, μιλά σαν δικηγόρος της άλλης πλευράς.

Το μπλοκάρισμα της συμφωνίας για τη θάλασσα το 2018 έχει μόνο ένα όνομα και έναν υπεύθυνο: τον Έντι Ράμα. Κανένας εσωτερικός παράγοντας δεν μπορούσε να την μπλοκάρει, αφού όλοι αποδέχθηκαν την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο κινητοποιήθηκε μετά την προσφυγή του Ράμα και του Σοσιαλιστικού Κόμματος κατά της συμφωνίας που είχαν υπογράψει το 2009 η κ. Μπακογιάννη και ο κ. Μπάσα.

Επίσης, το 2018 κανένας τρίτος παράγοντας – και εδώ θέλω να είμαι ξεκάθαρος – ούτε η Τουρκία είχε συμφέρον να μπλοκάρει τη συμφωνία, καθώς τα δικά της συμφέροντα δεν επηρεάζονταν, όπως συνέβαινε το 2009.

Είναι γνωστό ότι στις 13 Μαρτίου 2018, ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, υπέγραψα την εξουσιοδότηση υπ’ αριθμόν 733 στις 19 Μαρτίου 2019 για τον υπουργό Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων, ώστε να δοθεί πλήρης εξουσιοδότηση στην αλβανική διαπραγματευτική ομάδα, σύμφωνα με τα κριτήρια της προεδρικής εξουσιοδότησης που βασίζονταν στην απόφαση υπ’ αριθμόν 15 της 15ης Απριλίου 2010 του Συνταγματικού Δικαστηρίου.

Κατά την περίοδο Απριλίου – Ιουνίου 2018 πραγματοποιήθηκαν, σύμφωνα με όσα είχα ενημερωθεί, τρεις επίσημοι γύροι διαπραγματεύσεων.

Την ίδια στιγμή γνώριζα ότι υπήρχαν ορισμένα προβλήματα που δεν διαχειριζόταν σωστά η διαπραγματευτική ομάδα, η οποία ενώ αρχικά είχε προχωρήσει πολύ καλά, στη συνέχεια συνάντησε δυσκολίες από την ελληνική πλευρά, που αντιλαμβανόταν ότι έχανε έδαφος στις διαπραγματεύσεις, μέχρι που ζήτησε να συνεχιστούν σε πολιτικό επίπεδο για τα άλυτα ζητήματα.

Στις 31 Μαΐου ενημερώθηκα επίσημα μέσω επιστολής, υπογεγραμμένης στις 30 Μαΐου από το πιο έμπειρο μέλος της διαπραγματευτικής μας ομάδας, η οποία απευθυνόταν στον Πρόεδρο, τον Πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών. Σε αυτήν εξέφραζε επιφυλάξεις για την πορεία των διαπραγματεύσεων της 14ης και 15ης Μαΐου και ειδικά για τις βεβιασμένες αντιδράσεις του επικεφαλής της ομάδας μας, ο οποίος για κρίσιμα ζητήματα που έθετε η ελληνική πλευρά δεν ζητούσε χρόνο για διαβούλευση ούτε με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας ούτε καν με τον υπουργό Εξωτερικών, όπως έκανε η ελληνική πλευρά σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Αργότερα ενημερώθηκα ότι ασκήθηκαν τεράστιες πιέσεις σε αυτό το αξιότιμο μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας, έναν κορυφαίο γνώστη του διεθνούς δικαίου, επειδή είχε ενημερώσει και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Υπό αυτές τις συνθήκες αναγκάστηκα να συναντηθώ με τον πρωθυπουργό Ράμα στις 13 Ιουνίου 2018 στην Προεδρία.

Του ξεκαθάρισα ότι οι διαπραγματευτές δεν μπορούσαν να υπερβούν τις αρμοδιότητές τους όπως αυτές καθορίζονταν από την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Ήμουν πεπεισμένος ότι η ελληνική πλευρά δεν ήταν υποχρεωμένη να τηρεί αυστηρά την απόφαση του δικού μας Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ παράλληλα ζητούσε τα άλυτα ζητήματα να επιλυθούν στη βάση πολιτικής βούλησης. Για αυτό του ζήτησα να αναλάβει ο ίδιος την ηγεσία των διαπραγματεύσεων ώστε να μη χαθεί η ευκαιρία που υπήρχε, αφού έναν χρόνο αργότερα θα διεξάγονταν οι βουλευτικές εκλογές στην Ελλάδα, όπου αναμενόταν η νίκη της Νέας Δημοκρατίας.

Τον διαβεβαίωσα για την πλήρη στήριξή μου στην όσο το δυνατόν πιο ευνοϊκή επίλυση του ζητήματος, καθώς είχε γίνει πολύ καλή δουλειά μέχρι τότε από τους διαπραγματευτές μας.

Η πολιτική εμπλοκή του ήταν αναγκαία, καθώς ήταν όχι μόνο επικεφαλής της κυβέρνησης αλλά και της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, αφού σε κάθε περίπτωση η συμφωνία θα έπρεπε να εγκριθεί από τη Βουλή.

Συμφώνησε πλήρως με το σκεπτικό μου, όμως επί μήνες δεν υπέβαλε αίτημα για εξουσιοδότηση.

Έτσι αναγκάστηκα, με επίσημο έγγραφο που πρωτοκολλήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2018 με αριθμό 327/9, να του ζητήσω εκ νέου να συνεχίσει ο ίδιος τις διαπραγματεύσεις, όπως είχαμε συμφωνήσει στις 13 Ιουνίου 2018.

Και σε αυτό το αίτημα, καμία αντίδραση.

avramopoulos meta

Στις 5 Οκτωβρίου 2018 δέχθηκα σε επίσημη συνάντηση τον κ. Δημήτρη Αβραμόπουλο, τότε επίτροπο Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και προσωπικό μου φίλο από την εποχή που ήταν δήμαρχος Αθηναίων και εγώ πρωθυπουργός.

Στο τέλος της συνάντησης με ρώτησε γιατί μπλόκαρα τις διαπραγματεύσεις για τη θάλασσα με την Ελλάδα, αφού δεν έπρεπε να χαθεί αυτή η ευκαιρία.

Όταν όμως άκουσε τις εξηγήσεις μου, εξεπλάγη από το πόσο λανθασμένα είχε ενημερωθεί.

Του ζήτησα να διαβεβαιώσει τον πρωθυπουργό Τσίπρα και την ελληνική κυβέρνηση για τη βούλησή μου να ολοκληρωθεί η συμφωνία το συντομότερο δυνατό.

Οι θεσμικές προσπάθειές μου συνεχίστηκαν μέχρι και το έγγραφο υπ’ αριθμόν 327/11 της 20ής Νοεμβρίου 2018, με το οποίο ζητούσα απευθείας από τον πρωθυπουργό Ράμα να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις και να υποβάλει αίτημα για να αναλάβει την ολοκλήρωσή τους.

Καμία αντίδραση, ακόμη και όταν στη συνέχεια έγινε και υπουργός Εξωτερικών.

Η μεγαλύτερη έκπληξη ήταν η δήλωσή του στις 20 Οκτωβρίου 2020 μαζί με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών κ. Δένδια, ότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να παραπέμψουν την υπόθεση στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Η δήλωση αυτή ήταν σοκαριστική, διότι δεν επρόκειτο για διακυβερνητική αλλά για διακρατική συμφωνία τεράστιας σημασίας.

Όχι μόνο το Σύνταγμα, αλλά και η ειδική απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου καθορίζουν ξεκάθαρα τις ευθύνες κάθε θεσμού της αλβανικής πλευράς σε μια τέτοια συμφωνία, συμπεριλαμβανομένων του Κοινοβουλίου, του Προέδρου, του Υπουργικού Συμβουλίου, του υπουργού Εξωτερικών και της διαπραγματευτικής ομάδας.

dendias rama tirana 2020

Με ποιον είχε διαβουλευθεί λοιπόν από την αλβανική πλευρά για να παρουσιάσει το θέμα ως τετελεσμένο; Με βάση ποια συνταγματική, νομική ή διοικητική πράξη;

Επίσης, με ποιον είχε διαβουλευθεί όταν χαιρέτισε δημόσια την επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια που ανακοίνωσε η ελληνική πλευρά; Τι κέρδιζε η Αλβανία από αυτό;

Την ίδια στιγμή, όσοι γνωρίζαμε το παρασκήνιο ήμασταν ενημερωμένοι ότι η νέα ελληνική κυβέρνηση ήθελε να μηδενίσει τις επίσημες διαπραγματεύσεις του 2018 και ήταν εκείνη που ενδιαφερόταν να πάει η υπόθεση στη Χάγη.

Δεν ήταν η κυβέρνηση Ράμα που είχε ζητήσει την προεδρική εξουσιοδότηση για τις διαπραγματεύσεις με αίτημα πρωτοκολλημένο στις 13 Φεβρουαρίου 2018; Γιατί έπρεπε να ακυρωθεί όλη η δουλειά που είχε γίνει και οι συμφωνίες που είχαν επιτευχθεί; Τι κέρδιζε η Αλβανία;

«Το κερασάκι στην τούρτα» ήταν η δήλωση του υπουργού Δένδια στις 23 Μαΐου 2022, όταν είπε: «Συμφωνήσαμε να παραπέμψουμε το ζήτημά μας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Αυτό δεν έχει συμβεί ακόμη επειδή ο Πρόεδρος δεν έχει δώσει τη σχετική εξουσιοδότηση στον πρωθυπουργό. Όπως φαίνεται, η Αλβανία θα εκλέξει νέο Πρόεδρο μέσα στους επόμενους 2-3 μήνες. Άρα τότε θα είναι εφικτό».

Η δήλωση αυτή αποδεικνύει όχι μόνο ότι ο κ. Δένδιας ήταν κακώς ενημερωμένος, αφού μέχρι τις 24 Ιουλίου 2022 δεν είχε φτάσει ποτέ αίτημα εξουσιοδότησης από τον πρωθυπουργό Ράμα για το ζήτημα της θάλασσας, αλλά και ότι η δήλωση του Ράμα στις 20 Οκτωβρίου 2020 περί συμφωνίας για τη Χάγη ήταν αντισυνταγματική και ανεύθυνη, αφού ακόμη και για την παραπομπή στη Χάγη απαιτούνταν η εξουσιοδότηση του Προέδρου της Δημοκρατίας και όχι απλώς μια προκαταρκτική συνεννόηση με αυτόν και το Κοινοβούλιο.

Με λίγα λόγια, μπορούμε να πούμε ότι από το σύνθημα του Ράμα το 2013 «μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες», περάσαμε στο «μηδενική διαφάνεια» για το θέμα της θάλασσας.

Ούτε καν οι εισηγήσεις της “Omnis Strategy” για το θέμα της θάλασσας και τις συνέπειες μιας προσφυγής στη Χάγη, για τις οποίες πληρώθηκαν 3 εκατομμύρια ευρώ, δεν δημοσιοποιούνται.

Ερώτηση: Δηλαδή κατηγορείτε τον πρωθυπουργό ότι παραπλάνησε τον κ. Δένδια, λέγοντάς του ότι σας είχε στείλει αίτημα εξουσιοδότησης αλλά εσείς το μπλοκάρατε;

Ιλίρ Μέτα: Αυτό το λέτε δικαιολογημένα εσείς. Εγώ, πάντως, για να διευκολύνω τον κ. Ράμα, μπορώ να πω ότι ίσως έστειλε «κατά λάθος» το αίτημα εξουσιοδότησης στην Προεδρία της Ελλάδας και του το επέστρεψαν ως αναρμόδιο, αφού εγώ αποχώρησα από την Προεδρία στις 22 Ιουλίου 2022.

Ερώτηση: Μήπως αυτές οι τοποθετήσεις σας επηρεάζουν αρνητικά τόσο το συγκεκριμένο ζήτημα όσο και τις σχέσεις με την Ελλάδα;

Ιλίρ Μέτα: Η ειλικρίνεια, η εντιμότητα και η διαφάνεια δεν μπορούν ποτέ να βλάψουν τις σχέσεις και τη συνεργασία μεταξύ δύο χωρών.

Οι σχέσεις μου όχι μόνο με την Ελλάδα αλλά και με όλους τους γείτονες ήταν πάντοτε πολύ εποικοδομητικές και θετικές.

ilir meta anastasios

Μην ξεχνάτε ότι από τους επτά Προέδρους, συμπεριλαμβανομένου και του αείμνηστου Ραμίζ Αλία, κανείς δεν ανέλαβε την ευθύνη να δώσει αλβανική υπηκοότητα στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο Γιαννουλάτο.

Είμαι βέβαιος ότι πέρα από τις δημόσιες επιθέσεις που θα δέχονταν, τους βάραινε και το ερώτημα μήπως αυτό χρησιμοποιούνταν αργότερα ώστε και ο διάδοχός του να είναι Έλληνας και όχι Αλβανός.

Όμως εγώ ανέλαβα αυτή την ευθύνη, παρά αυτή τη θεμιτή ανησυχία, και ο χρόνος απέδειξε ότι ήταν μια πολύ σωστή, ακόμη και καθυστερημένη, απόφαση.

Όταν ανέλαβα αυτή την ευθύνη, το έκανα προσωπικά, γιατί ήταν αποκλειστική αρμοδιότητα του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Αντίθετα, ο Έντι Ράμα ζητά απεριόριστη εξουσία και μόνο προνόμια, αλλά ποτέ δεν αναλαμβάνει ευθύνη — πάντα φταίνε οι άλλοι.

Όσο για τα «επιτεύγματά» του με τους γείτονες, δεν χρειάζεται να αναλύσουμε μόνο τις αλλοπρόσαλλες συμπεριφορές απέναντι στην Ελλάδα. Αρκούν τα σκάνδαλα στις σχέσεις με το Κόσοβο ή το σχέδιο των «Ανοιχτών Βαλκανίων» και οι συζητήσεις περί αλλαγής συνόρων.

Άρα, από τα «μηδενικά προβλήματα», περάσαμε στη μηδενική διαφάνεια και στη μηδενική ευθύνη.

Ιλίρ Μέτα: Η μυστική διπλωματία Ράμα για την ΑΟΖ με την Ελλάδα και η παραπληροφόρηση του Δένδια

1453: Η Άλωση χωρίς μοιρολατρία

Από
anixneuseis
-
1

Ο Anthony Kaldellis ξαναδιαβάζει την πτώση της Κωνσταντινούπολης ως στρατιωτικό αγώνα, πολιτική τραγωδία και τέλος ενός κόσμου

Το βιβλίο 1453: The Conquest and Tragedy of Constantinople του Anthony Kaldellis επιχειρεί κάτι πιο φιλόδοξο από μια ακόμη αφήγηση της Άλωσης. Δεν αντιμετωπίζει την 29η Μαΐου 1453 ως προκαθορισμένο τέλος μιας ήδη νεκρής αυτοκρατορίας, αλλά ως κορύφωση μιας αμφίρροπης πολιορκίας, στην οποία οι υπερασπιστές της Κωνσταντινούπολης είχαν πραγματικές πιθανότητες να αντέξουν. Ο βασικός άξονας του βιβλίου είναι ακριβώς αυτός: η Άλωση δεν ήταν αναπόφευκτη. Ήταν αποτέλεσμα στρατηγικής, επιμονής, τεχνολογικής καινοτομίας, λαθών, συγκυριών και τελικής κατάρρευσης σε ένα κρίσιμο σημείο των τειχών.

Ο Kaldellis απορρίπτει τη συνήθη τηλεολογική αφήγηση, σύμφωνα με την οποία το «Βυζάντιο» είχε ήδη τελειώσει και η κατάκτηση από τον Μωάμεθ Β΄ ήταν απλώς η επισημοποίηση μιας ιστορικής πραγματικότητας. Αντίθετα, παρουσιάζει την ύστερη Κωνσταντινούπολη ως έναν κόσμο σε παρακμή, αλλά όχι ως έναν κόσμο χωρίς ζωή. Η Πόλη είχε χάσει σχεδόν όλες τις επαρχίες της, είχε περιορισμένο πληθυσμό, ελάχιστα οικονομικά μέσα και βρισκόταν μέσα σε μια οθωμανική θάλασσα. Παρ’ όλα αυτά, παρέμενε κέντρο εμπορίου, μνήμης, Ορθοδοξίας, ελληνικής παιδείας και διεθνούς διασύνδεσης.

Η επιμονή του συγγραφέα στην ονομασία των κατοίκων ως Ρωμαίων είναι κομβική. Δεν πρόκειται για λεπτομέρεια ορολογίας, αλλά για ερμηνευτική επιλογή. Οι άνθρωποι που υπερασπίστηκαν την Κωνσταντινούπολη δεν αντιλαμβάνονταν τον εαυτό τους ως απομεινάρια ενός «βυζαντινού» παρελθόντος, αλλά ως Ρωμαίους της Ανατολής, ελληνόφωνους και ορθόδοξους, φορείς μιας πολιτικής και πολιτισμικής συνέχειας που δεν είχε παραιτηθεί από το δικαίωμα ύπαρξης. Ο Kaldellis τονίζει ότι ο όρος «Βυζάντιο» είναι μεταγενέστερος και συχνά παραπλανητικός, διότι συσκοτίζει την αυτοσυνειδησία αυτής της κοινωνίας.

Μια Πόλη ερειπωμένη, αλλά όχι νεκρή

Το πρώτο μεγάλο επίτευγμα του βιβλίου είναι ότι ξαναδίνει στην Κωνσταντινούπολη του 1453 την πολυπλοκότητά της. Η Πόλη δεν ήταν απλώς ένας τόπος θρήνου που περίμενε το τέλος του. Ήταν μια πρωτεύουσα με τεράστια μνημεία, με την Αγία Σοφία ως κορυφαίο σύμβολο, με λιμάνι παγκόσμιας σημασίας στον Κεράτιο, με εμπορικές συνοικίες, με Βενετούς και Γενουάτες, με προσκυνητές, λόγιους, εμπόρους, διπλωμάτες και κατασκόπους. Ταυτόχρονα, όμως, ήταν και μια πόλη με κενά, καλλιεργήσιμες εκτάσεις μέσα στα τείχη, ερειπωμένα ανάκτορα και πληθυσμό πολύ μικρότερο από εκείνον των αιώνων ακμής.

Αυτή η διπλή εικόνα —δόξα και φθορά, κίνηση και εγκατάλειψη— είναι καθοριστική. Ο Kaldellis δεν ωραιοποιεί την κατάσταση των τελευταίων Ρωμαίων. Η Κωνσταντινούπολη ήταν φτωχή, πολιτικά απομονωμένη, δημογραφικά συρρικνωμένη και στρατιωτικά ευάλωτη. Ωστόσο, δεν ήταν άδεια από νόημα. Οι κάτοικοί της είχαν λόγους να πολεμήσουν. Η αντίσταση δεν ήταν πράξη αυτοκτονικού ρομαντισμού, αλλά υπολογισμένη επιλογή μιας κοινωνίας που πίστευε ότι η ελευθερία και η κυριαρχία της μπορούσαν ακόμη να σωθούν.

Ρωμαίοι, Τούρκοι και Ιταλοί

Το βιβλίο δείχνει ότι το 1453 δεν ήταν απλώς μια αναμέτρηση «Χριστιανών» και «Μουσουλμάνων». Ήταν μια πολυεπίπεδη σύγκρουση όπου εμπλέκονταν Ρωμαίοι, Οθωμανοί, Βενετοί, Γενουάτες, παπικοί απεσταλμένοι, έμποροι, μισθοφόροι και τοπικές ελίτ. Οι Ιταλοί δεν ήταν ενιαίο στρατόπεδο· οι Βενετοί και οι Γενουάτες είχαν διαφορετικά συμφέροντα, ενώ η Γαλατά/Πέρα προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ουδετερότητα, τη μυστική βοήθεια προς την Πόλη και την ανάγκη επιβίωσης απέναντι στον Μωάμεθ.

Κεντρικό ζήτημα είναι και η Ένωση των Εκκλησιών. Για τον Κωνσταντίνο ΙΑ΄ Παλαιολόγο, η αποδοχή της Ένωσης ήταν ουσιαστικά το τελευταίο διπλωματικό χαρτί για την εξασφάλιση δυτικής βοήθειας. Για μεγάλο μέρος όμως της ορθόδοξης κοινωνίας της Κωνσταντινούπολης, η Ένωση με τη Ρώμη ήταν πνευματική υποχώρηση. Η διαμάχη δεν εξαφανίστηκε ούτε μπροστά στον οθωμανικό κίνδυνο. Ο Kaldellis τη χειρίζεται όχι ως απλή «διχόνοια», αλλά ως βαθύτερη κρίση πολιτικής και θρησκευτικής νομιμοποίησης.

Ο ίδιος ο Κωνσταντίνος ΙΑ΄ παρουσιάζεται ως ηγεμόνας σχεδόν αδύνατης αποστολής. Ανέλαβε την εξουσία το 1449, χωρίς ουσιαστική επικράτεια, χωρίς επαρκείς πόρους, χωρίς διάδοχο και μέσα σε μια Εκκλησία διχασμένη. Παρ’ όλα αυτά, ο Kaldellis υπογραμμίζει ότι η νομιμότητά του δεν αμφισβητούνταν ουσιαστικά από τους υπηκόους του. Ήταν ο βασιλεύς των Ρωμαίων, ακόμη κι αν δεν είχε τη δύναμη των προκατόχων του.

Η έναρξη του πολέμου

Η πολιορκία δεν ξεκίνησε αιφνιδιαστικά την άνοιξη του 1453. Ο Μωάμεθ Β΄ προετοίμασε συστηματικά την επίθεση. Η κατασκευή του Ρούμελι Χισάρ το 1452, στο ευρωπαϊκό άκρο του Βοσπόρου, ήταν στρατηγική κίνηση ελέγχου των θαλάσσιων δρόμων, ιδίως προς τον Εύξεινο Πόντο, απ’ όπου εξαρτιόταν και η τροφοδοσία της Πόλης. Η πράξη αυτή έδειχνε ότι ο σουλτάνος δεν ήθελε απλώς να απειλήσει την Κωνσταντινούπολη, αλλά να τη στραγγαλίσει.

Η ρήξη ολοκληρώθηκε όταν ο Μωάμεθ εκτέλεσε απεσταλμένους του Κωνσταντίνου και έστειλε δυνάμεις να λεηλατήσουν την ύπαιθρο γύρω από την Πόλη. Ο Κωνσταντίνος, από την πλευρά του, συγκέντρωσε σιτηρά μέσα στα τείχη και έκλεισε τις πύλες. Από εκείνο το σημείο και μετά, η διπλωματία είχε εξαντληθεί. Ο πόλεμος είχε αρχίσει.

Η στρατηγική των αμυνομένων

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του βιβλίου είναι η αποκατάσταση της στρατηγικής ευφυΐας των υπερασπιστών. Ο Kaldellis επιμένει ότι οι αμυνόμενοι δεν πολέμησαν τυφλά. Κατάλαβαν πού θα χτυπούσε ο Μωάμεθ: στο Μεσοτείχιον, το ευάλωτο τμήμα των Θεοδοσιανών τειχών στην κοιλάδα του Λύκου, όπου το έδαφος και η μορφή των οχυρώσεων επέτρεπαν πιο αποτελεσματική χρήση του πυροβολικού.

Οι υπερασπιστές γνώριζαν τα μειονεκτήματά τους: λίγοι άνδρες, περιορισμένοι πόροι, αδυναμία μαζικής αντεπίθεσης. Γι’ αυτό επένδυσαν σε άμυνα βάθους, νυχτερινές επισκευές, πρόχειρα οδοφράγματα, αξιοποίηση των τειχών και συγκέντρωση των καλύτερων δυνάμεων στα κρίσιμα σημεία. Ο ρόλος του Γενουάτη Ιωάννη Ιουστινιάνη Λόγγου ήταν καθοριστικός, επειδή διέθετε πολεμική εμπειρία, βαριά οπλισμένους άνδρες και ικανότητα οργάνωσης στο πιο πιεσμένο τμήμα της άμυνας.

Το σχέδιο του Μωάμεθ

Ο Μωάμεθ Β΄ παρουσιάζεται όχι ως ένας απλός βάρβαρος κατακτητής, αλλά ως επίμονος, ευρηματικός και τεχνολογικά τολμηρός ηγεμόνας. Το σχέδιό του στηριζόταν σε τρεις άξονες: συνεχή βομβαρδισμό των χερσαίων τειχών, πίεση από τον στόλο στον Κεράτιο και στον Βόσπορο, και εξάντληση των λιγοστών αμυνομένων μέσα από παράλληλες απειλές. Ο χρόνος, όμως, δεν λειτουργούσε μόνο υπέρ του. Όσο η πολιορκία συνεχιζόταν, τόσο αυξανόταν ο κίνδυνος δυτικής επέμβασης ή εσωτερικής αμφισβήτησης της εκστρατείας.

Το πυροβολικό ήταν ο πυρήνας της οθωμανικής καινοτομίας. Ο Kaldellis δείχνει πως τα μεγάλα κανόνια του Μωάμεθ δεν ήταν απλώς τεχνικό θαύμα, αλλά και ψυχολογικό όπλο. Ταυτόχρονα, όμως, επισημαίνει τα όριά τους: χαμηλή ταχύτητα βολής, αστάθεια, ανάγκη τεράστιας επιμελητείας και δυσκολία άμεσης αξιοποίησης των ρηγμάτων που άνοιγαν στα τείχη. Η μάχη, επομένως, δεν κρίθηκε μόνο από την τεχνολογία, αλλά από τον αγώνα ανάμεσα στην καταστροφή και την επισκευή.

Η πολιορκία ως αδιέξοδο

Καθώς η πολιορκία προχωρούσε, ο Μωάμεθ έδειχνε διαρκώς προσαρμοστικότητα. Η μεταφορά οθωμανικών πλοίων διά ξηράς γύρω από την Πέρα και η είσοδός τους στον Κεράτιο ήταν εντυπωσιακή επιχείρηση, αλλά ο Kaldellis αμφισβητεί την κοινή εικόνα ότι υπήρξε αιφνιδιασμός που ανέτρεψε αμέσως την κατάσταση. Το έργο πιθανότατα προετοιμαζόταν σε κοινή θέα και, παρά το ψυχολογικό του βάρος, δεν έσπασε την άμυνα.

Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται σε όλη την πολιορκία. Κάθε φορά που ο Μωάμεθ επιχειρούσε έναν νέο ελιγμό —βομβαρδισμό, ναυτική πίεση, μεταφορά πλοίων, επιθέσεις σε άλλα σημεία— οι αμυνόμενοι προσαρμόζονταν. Η πολιορκία κατέληγε ξανά και ξανά σε αδιέξοδο. Ο σουλτάνος είχε τη δύναμη, αλλά όχι ακόμη τη νίκη. Οι υπερασπιστές είχαν λίγους άνδρες, αλλά κρατούσαν το κρίσιμο πλεονέκτημα των τειχών.

Αυτή είναι ίσως η πιο ανατρεπτική ιδέα του βιβλίου: για μεγάλο μέρος της πολιορκίας, το πρόβλημα δεν ήταν πώς θα επιβίωνε η Κωνσταντινούπολη, αλλά πώς θα κατάφερνε ο Μωάμεθ να αποφύγει την αποτυχία. Η Πόλη δεν κατέρρεε αυτόματα. Αν η πολιορκία παρατεινόταν, αν έφθανε δυτική βοήθεια, αν οι αμυνόμενοι άντεχαν λίγο ακόμη, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι διαφορετικό.

Η τελική επίθεση

Η τελική επίθεση της 29ης Μαΐου ήταν η μεγάλη απόπειρα του Μωάμεθ να λύσει με μία αποφασιστική κίνηση το στρατηγικό αδιέξοδο. Ο Kaldellis περιγράφει την επίθεση ως κλιμακωτή: πρώτα αναλώσιμες και άτακτες δυνάμεις, έπειτα κατώτερης ποιότητας στρατεύματα, και τελικά οι γενίτσαροι, όταν οι αμυνόμενοι είχαν πλέον εξαντληθεί. Το πεδίο της μάχης στο Μεσοτείχιον γέμισε καπνό, βλήματα, βέλη, σπασμένα τείχη και σώματα.

Η κρίσιμη στιγμή ήρθε με την κατάρρευση της άμυνας γύρω από τον Ιουστινιάνη. Η αποχώρησή του μετά τον τραυματισμό του φαίνεται ότι έπληξε καίρια το ηθικό και την οργάνωση των αμυνομένων. Από εκεί και πέρα, η πίεση έγινε ανεξέλεγκτη. Ο Kaldellis είναι προσεκτικός απέναντι στους θρύλους, ιδίως στην περίφημη ιστορία της Κερκόπορτας. Αντί να αποδεχθεί την εύκολη εξήγηση μιας «ξεχασμένης πόρτας», τονίζει ότι οι πηγές είναι ασαφείς, αντιφατικές και τοπογραφικά προβληματικές. Η Πόλη δεν χάθηκε επειδή κάποιος άφησε απλώς μια πύλη ανοιχτή· χάθηκε επειδή ένα κατεστραμμένο αμυντικό σύστημα λύγισε σε συνθήκες ακραίας πίεσης.

Η τύχη του Κωνσταντίνου ΙΑ΄ γίνεται έτσι μέρος της ευρύτερης τραγωδίας. Ο τελευταίος βασιλεύς δεν παρουσιάζεται ως μυθικό πρόσωπο έξω από την ιστορία, αλλά ως ηγέτης που έμεινε στη θέση του έως το τέλος. Για τον Kaldellis, ο Μωάμεθ κέρδισε τη δόξα της κατάκτησης, αλλά ο Κωνσταντίνος κέρδισε την τιμή της αντίστασης.

Κατάκτηση και δουλεία

Το βιβλίο είναι ιδιαίτερα ισχυρό στο κεφάλαιο για την επόμενη ημέρα της Άλωσης. Ο Kaldellis επιμένει ότι η Κωνσταντινούπολη δεν «πέρασε» απλώς από τη μία αυτοκρατορική εξουσία στην άλλη. Την ημέρα της Άλωσης, η Πόλη λεηλατήθηκε, οι κάτοικοί της συγκεντρώθηκαν, αιχμαλωτίστηκαν και οδηγήθηκαν σε δουλεία. Η Κωνσταντινούπολη, για πρώτη φορά στην ιστορία της, άδειασε από τους κατοίκους της.

Αυτό είναι το στοιχείο που δίνει στο βιβλίο τον δεύτερο όρο του τίτλου του: τραγωδία. Η Άλωση ήταν θρίαμβος για τον Μωάμεθ, αλλά για τους Ρωμαίους της Πόλης ήταν κοινωνική εξόντωση. Η λεηλασία δεν κράτησε τρεις πλήρεις ημέρες, όπως επέτρεπε η παράδοση, αλλά ολοκληρώθηκε με εντυπωσιακή ταχύτητα. Μέχρι το βράδυ, η Κωνσταντινούπολη είχε γίνει σχεδόν πόλη-φάντασμα.

Ο Μωάμεθ δεν κατέλαβε μια ζωντανή πρωτεύουσα έτοιμη να λειτουργήσει ως οθωμανικό κέντρο. Κατέλαβε ένα άδειο κέλυφος, το οποίο έπρεπε να επανακατοικηθεί, να αναδιοργανωθεί και να ενταχθεί σταδιακά στο νέο αυτοκρατορικό σχέδιο. Η μετάβαση από τη Νέα Ρώμη στην οθωμανική Κωνσταντινούπολη δεν ήταν στιγμιαία συνέχεια, αλλά βίαιη τομή.

Η κληρονομιά του 1453

Στο τελευταίο μέρος, ο Kaldellis εξετάζει τη σημασία του 1453 για την ευρωπαϊκή και οθωμανική ιστορία. Η Άλωση έχει συχνά χρησιμοποιηθεί ως ορόσημο ανάμεσα στον Μεσαίωνα και τη νεότερη εποχή. Ο συγγραφέας δεν απορρίπτει πλήρως αυτή τη συμβολική λειτουργία, αλλά την απογυμνώνει από απλουστεύσεις. Το 1453 σήμανε την ωρίμανση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την ανάδυση μιας νέας στρατιωτικής εποχής με επίκεντρο την πυρίτιδα, αλλά και την εγκατάσταση μιας μεγάλης μουσουλμανικής δύναμης στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Παράλληλα, η Άλωση δεν «τελείωσε» απλώς την ιδέα της σταυροφορίας. Αντίθετα, ο Kaldellis δείχνει ότι η πτώση της Κωνσταντινούπολης αναζωπύρωσε σταυροφορικές ρητορικές, φόβους και πολιτικά σχέδια στη Δύση. Η απειλή ότι οι Οθωμανοί θα μπορούσαν να προχωρήσουν μέχρι τη Ρώμη ενίσχυσε μια νέα γεωπολιτική φαντασία, όπου η Ευρώπη έβλεπε πλέον τον εαυτό της σε άμυνα απέναντι σε μια ανερχόμενη αυτοκρατορική δύναμη.

Γιατί έχει σημασία το βιβλίο

Η συμβολή του Kaldellis είναι ότι ξαναφέρνει το 1453 από τον χώρο του μύθου στον χώρο της ιστορίας, χωρίς να αφαιρεί από το γεγονός το τραγικό του βάρος. Δεν γράφει μια εθνική ελεγεία ούτε μια οθωμανική επική αφήγηση. Γράφει μια στρατιωτική, πολιτική και ανθρώπινη ιστορία, στην οποία η Άλωση είναι ταυτόχρονα κατάκτηση και καταστροφή.

Το βιβλίο είναι σημαντικό διότι υποχρεώνει τον αναγνώστη να εγκαταλείψει δύο εύκολες βεβαιότητες. Η πρώτη είναι ότι η Κωνσταντινούπολη ήταν ήδη νεκρή. Δεν ήταν. Ήταν πληγωμένη, αποδυναμωμένη, φτωχή, αλλά εξακολουθούσε να είναι φορέας πολιτισμού, μνήμης και πολιτικής αυτοσυνειδησίας. Η δεύτερη είναι ότι ο Μωάμεθ απλώς πήρε κάτι που ήταν καταδικασμένο να πέσει. Δεν το πήρε εύκολα. Αναγκάστηκε να επινοήσει, να επιμείνει, να ρισκάρει και να φτάσει στα όρια της πολιορκητικής του μηχανής.

Έτσι, το 1453 δεν εμφανίζεται ως μοιραίο τέλος, αλλά ως ανοιχτή ιστορική στιγμή. Η Κωνσταντινούπολη μπορούσε να πέσει —και έπεσε— αλλά μπορούσε και να είχε αντέξει. Αυτή η αίσθηση ενδεχομενικότητας κάνει την τραγωδία βαθύτερη. Διότι η Άλωση δεν ήταν απλώς το τελευταίο κεφάλαιο μιας παρακμής. Ήταν η βίαιη διακοπή ενός κόσμου που, παρά την εξάντλησή του, εξακολουθούσε να πιστεύει ότι είχε δικαίωμα να υπάρχει.

Χάρτης του μήνα: το Σουδάν, στο επίκεντρο των περιφερειακών διακυβευμάτων

Από
anixneuseis
-
0

 

Δημοσιεύθηκε από το Institut FMES
Στις 29 Μαΐου 2026 

Από τον Απρίλιο του 2023, το Σουδάν συγκλονίζεται από έναν πόλεμο μεταξύ των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων, υπό τον στρατηγό Αλ-Μπουρχάν, και των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης, υπό τον στρατηγό Χεμέτι. Ενώ η διεθνής προσοχή παραμένει στραμμένη στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή, αυτή η ξεχασμένη σύγκρουση, της οποίας οι ανθρώπινες απώλειες είναι εξαιρετικά δύσκολο να εκτιμηθούν, προκαλεί ανθρωπιστική καταστροφή μεγάλης κλίμακας: από τα 47 εκατομμύρια Σουδανούς, οι μισοί έχουν ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας.

Η σύγκρουση αυτή έχει τις ρίζες της στην προσωπική αντιπαλότητα δύο στρατηγών, οι οποίοι αρχικά ένωσαν τις δυνάμεις τους για να ανατρέψουν τη δημοκρατική διαδικασία το 2021, πριν στραφούν ο ένας εναντίον του άλλου για την αποκλειστική κατάκτηση της εξουσίας, εργαλειοποιώντας βαθιές εθνοτικές και πολιτισμικές εντάσεις. Το Σουδάν είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χρυσού στην Αφρική, με κοιτάσματα συγκεντρωμένα στο Νταρφούρ, στο Κορντοφάν και στο βόρειο τμήμα της χώρας. Η χώρα διαθέτει επίσης πετρελαϊκά αποθέματα και ένα στρατηγικό δίκτυο αγωγών πετρελαίου, το οποίο διασχίζει τη χώρα έως το Νότιο Σουδάν. Τέλος, ο Νείλος καθιστά το Σουδάν αναπόφευκτο παράγοντα στις υδρολογικές ισορροπίες ολόκληρης της περιοχής.

Ύστερα από τρία χρόνια πολέμου, σε στρατιωτικό επίπεδο, οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης απέκτησαν σταδιακά τον έλεγχο του Νταρφούρ, καταλαμβάνοντας στα τέλη Νοεμβρίου 2025 την Ελ Φάσερ, την τελευταία μεγάλη πόλη της περιοχής που βρισκόταν ακόμη στα χέρια της κυβέρνησης, ενώ οι κυβερνητικές δυνάμεις αντιστέκονται στην Ελ Ομπέιντ και έχουν ανακαταλάβει την πόλη Καντούγκλι.

Αυτό όμως που διαφοροποιεί βαθιά τη συγκεκριμένη σύγκρουση είναι ο βαθμός διεθνοποίησής της. Και οι δύο πλευρές λαμβάνουν πολλαπλές μορφές στήριξης, καθιστώντας το Σουδάν πεδίο αντιπαράθεσης δι’ αντιπροσώπων ανάμεσα σε δυνάμεις με αποκλίνοντα συμφέροντα. Ο Αλ-Μπουρχάν, επικεφαλής των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων, στηρίζεται σε ένα μπλοκ που έχει διαμορφωθεί γύρω από την Αίγυπτο, η οποία μοιράζεται με το Σουδάν ένα στρατηγικό σύνορο και φοβάται πάνω απ’ όλα την αστάθεια στη νότια πύλη της. Η Τουρκία προμηθεύει τις σουδανικές ένοπλες δυνάμεις με drones και πυραύλους, ενώ το Κατάρ παρέχει πολιτική στήριξη και παραδόσεις όπλων. Η Σαουδική Αραβία, η οποία για μεγάλο διάστημα διαμεσολαβούσε στη σύγκρουση μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, φαίνεται να απομακρύνεται σταδιακά από την ουδετερότητά της, όπως δείχνει η επίσκεψη του Αλ-Μπουρχάν στη Τζέντα τον Απρίλιο του 2026. Το Ιράν στηρίζει επίσης τον σουδανικό στρατό, ιδίως μέσω παραδόσεων drones, γεγονός που ενισχύει ένα ετερογενές σύνολο συμμαχιών γύρω από τις Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις, με εμφανείς συγγένειες προς μια ισλαμιστική ιδεολογία, με αξιοσημείωτη εξαίρεση την Αίγυπτο.

Απέναντι, οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης επωφελούνται από καθοριστική στρατιωτική βοήθεια που προέρχεται από ένα άλλο μπλοκ δυνάμεων. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν τον πιο ενεργό υποστηρικτή τους. Το Άμπου Ντάμπι φέρεται να χρηματοδοτεί δομές εκπαίδευσης στην Αιθιοπία και να οργανώνει παραδόσεις οχημάτων μάχης, συστημάτων πυροβολικού και στρατιωτικού εξοπλισμού, που μεταφέρονται από τη δυτική Αιθιοπία, σύμφωνα με αποκαλύψεις του Al Jazeera και του Reuters στα τέλη του 2025 και στις αρχές του 2026. Τα Εμιράτα αποκομίζουν επίσης άμεσο οικονομικό όφελος από τη σύγκρουση, εισάγοντας σουδανικό χρυσό αξίας άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων το 2024.¹

Η Ρωσία φέρεται να προμηθεύει τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης με όπλα και καύσιμα μέσω των συνόρων της Λιβύης, ενώ παράλληλα συνεχίζει να διαπραγματεύεται την πρόσβαση στο Πορτ Σουδάν με το κυβερνητικό στρατόπεδο. Οι λιβυκές δυνάμεις του στρατάρχη Χαφτάρ φέρονται επίσης να παρέχουν στήριξη στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης. Επιπλέον, η φερόμενη ανακάλυψη, τον Ιούλιο του 2025, ενός στρατοπέδου των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης στην καρδιά της λιβυκής ερήμου υποδηλώνει την ύπαρξη δομημένων διασυνοριακών δικτύων επιμελητείας. Η Αιθιοπία αναδεικνύεται σταδιακά σε σημαντική λογιστική πλατφόρμα για τον στρατηγό Χεμέτι. Τέλος, το Τσαντ, αν και επισήμως ουδέτερο, διατηρεί μια αμφίσημη σχέση με τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης. Η Ντζαμένα κατηγορείται από το Χαρτούμ ότι λειτουργεί ως διάδρομος για τη διαμετακόμιση εμιρατινών όπλων προς τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης.²

Από την πλευρά της, η Ουάσινγκτον, η οποία επί μακρόν συγχρηματοδοτούσε/συντόνιζε τις διαπραγματεύσεις της Τζέντα μαζί με τη Σαουδική Αραβία, αρνείται να εμπλακεί περισσότερο στην επίλυση της σύγκρουσης. Τα διπλωματικά της μέσα έχουν διαβρωθεί μέσα από τις αλλεπάλληλες αποτυχίες διαμεσολάβησης, ενώ η αμερικανική διοίκηση δεν έκανε το βήμα προς την επιβολή κυρώσεων αρκετά αποτρεπτικών απέναντι στους εξωτερικούς υποστηρικτές των εμπόλεμων πλευρών, ιδίως στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Η Κίνα, ιστορικά ο πρώτος εμπορικός εταίρος του Σουδάν, επιλέγει από την πλευρά της, όπως και αλλού, μια υπολογισμένη σιωπή. Προστατεύοντας τα πετρελαϊκά της συμφέροντα στη χώρα, ιδίως στο Νότιο Σουδάν, του οποίου οι αγωγοί πετρελαίου διέρχονται από το σουδανικό έδαφος, το Πεκίνο αποφεύγει κάθε ξεκάθαρη τοποθέτηση, προκρίνοντας τη διατήρηση της οικονομικής του πρόσβασης ανεξάρτητα από το ποιο στρατόπεδο θα επικρατήσει. Η ανακάλυψη στρατιωτικού υλικού κινεζικής προέλευσης στο Νταρφούρ και στο Χαρτούμ, πιθανότατα μεταφερμένου μέσω των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αποκαλύπτει την ύπαρξη έμμεσων αλυσίδων μεταφοράς, οι οποίες σχετικοποιούν την ουδετερότητα που επισήμως επικαλείται το Πεκίνο.

Ο πόλεμος εξαπλώνεται επίσης με συγκεκριμένο τρόπο στις γειτονικές χώρες. Μεταξύ Δεκεμβρίου 2025 και Μαρτίου 2026, οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης έπληξαν με drones τη συνοριακή πόλη Τινέ του Τσαντ, αφού είχαν προηγουμένως πάρει τον έλεγχό της από τη σουδανική πλευρά τον Φεβρουάριο του 2026. Οι μαζικές προσφυγικές ροές εντείνουν ακόμη περισσότερο αυτή την αποσταθεροποίηση, με 2,6 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν διαφύγει προς το Τσαντ, 1,4 εκατομμύρια προς την Αίγυπτο και εκατοντάδες χιλιάδες άλλους να έχουν κατανεμηθεί μεταξύ Ουγκάντας, Νοτίου Σουδάν, Αιθιοπίας και Ερυθραίας, αποδυναμώνοντας γειτονικά κράτη που είναι ήδη ευάλωτα.

Απέναντι σε αυτή τη σύγκρουση, η οποία συντηρείται από εξωτερική υποστήριξη, οι πολλαπλές προσπάθειες διεθνούς διαμεσολάβησης —είτε σαουδαραβικές, είτε αφρικανικές, είτε γαλλικές— έχουν όλες αποτύχει, θύματα των αντιφατικών συμφερόντων των εμπλεκόμενων δυνάμεων. Το Σουδάν έχει έτσι μετατραπεί σε μια χώρα θυσιασμένη στις περιφερειακές και διεθνείς γεωπολιτικές αντιπαλότητες. Οι πολυμερείς θεσμοί παραμένουν, από την πλευρά τους, ανήμποροι θεατές. Πρόκειται για μια —πολύ σκοτεινή— απεικόνιση του νέου κόσμου που διαμορφώνεται.

FMES

Η Ελλάδα μοιάζει με την Κωνσταντινούπολη λίγο πριν την Άλωση

Από
anixneuseis
-
4

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης δεν άρχισε την αυγή της 29ης Μαΐου 1453. Άρχισε πολύ νωρίτερα, όταν το κράτος έπαψε να λειτουργεί ως κοινή υπόθεση και έγινε μηχανισμός αυλής, φατριών, συμφερόντων και επιβίωσης. Τα τείχη έπεσαν στο τέλος. Πριν από αυτά είχαν πέσει η συνοχή, η εμπιστοσύνη, η άμυνα, η περιφέρεια, η ηθική τάξη της κοινωνίας.

Αυτό είναι το βυζαντινό μάθημα που ενοχλεί. Διότι δεν μιλά μόνο για το παρελθόν. Μιλά για κάθε κοινωνία που νομίζει ότι μπορεί να επιβιώσει με διαφθορά, υπερσυγκεντρωτισμό, εκμαυλισμό των ελίτ, εγκατάλειψη της περιφέρειας και καθεστωτική αυταρέσκεια.

Η Κωνσταντινούπολη υπήρξε για αιώνες το κέντρο της Ρωμανίας. Όπως επισημαίνει η Αρβελέρ, η Πόλη έγινε η πραγματική πρωτεύουσα με τη σημερινή έννοια του όρου, διότι όποιος κατείχε την Κωνσταντινούπολη ήταν κύριος όλης της αυτοκρατορίας. Εκεί βρισκόταν η αυλή, ο θρόνος, η διοίκηση, η Εκκλησία, το σύμβολο και η νομιμοποίηση.

Αυτή η «κωνσταντινοπολίτικη πόλωση» υπήρξε πηγή μεγαλείου όσο το κράτος είχε περιφέρεια, στρατό, οικονομία, επαρχίες, ακρίτες, παραγωγική βάση και αυτοπεποίθηση. Έγινε όμως παγίδα όταν η αυτοκρατορία συρρικνώθηκε και όλα άρχισαν να υπάρχουν μόνο γύρω από το κέντρο.

Ο Ράνσιμαν, στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης 1453, δεν περιγράφει μια αυτοκρατορία που ηττήθηκε αιφνιδίως. Περιγράφει μια «dying empire», μια ετοιμοθάνατη αυτοκρατορία, εξαντλημένη από εμφύλιες συγκρούσεις, δυναστικές διαμάχες, οικονομική αποσύνθεση, εξωτερικές πιέσεις και αδυναμία να κινητοποιήσει τις δυνάμεις της. Η Πόλη διατηρούσε ακόμη την αίγλη της, αλλά το σώμα της αυτοκρατορίας είχε ήδη αδειάσει. Το ίδιο δείχνει και η δομή του βιβλίου του: πριν φτάσει στην πολιορκία, εξετάζει την παρακμή της αυτοκρατορίας, την άνοδο του σουλτανάτου, το πρόβλημα της δυτικής βοήθειας και την προετοιμασία της πολιορκίας.

Η παρακμή δεν ήταν μόνο στρατιωτική. Ήταν ηθική και κοινωνική. Όταν το κράτος αδιαφορεί για τους συνοριακούς πληθυσμούς, όταν τους θυμάται μόνο για φόρους, όταν ο στρατός εγκαταλείπεται, όταν το ακριτικό σύστημα καταρρέει, όταν η πρωτεύουσα είναι απορροφημένη από αυλικές ραδιουργίες, τότε ο εχθρός δεν χρειάζεται να κατακτήσει πρώτα το κέντρο. Έχει ήδη κερδίσει την περιφέρεια. Στην περίοδο της παρακμής, το βυζαντινό κράτος βρισκόταν σε άθλια οικονομική κατάσταση, οι συνοριακοί πληθυσμοί είχαν εγκαταλειφθεί, ο στρατός ήταν παραμελημένος και η Κωνσταντινούπολη ήταν απασχολημένη με εμφύλιες διενέξεις και διαδοχές.

Δεν πέφτει ένα κράτος μόνο επειδή απέναντί του εμφανίζεται ισχυρός εχθρός. Πέφτει όταν οι άρχουσες ομάδες του δεν πιστεύουν πια σε τίποτε πέρα από τη διάσωση των προνομίων τους. Όταν η αριστοκρατία, η διοίκηση και οι πνευματικές τάξεις δεν υπηρετούν την κοινή υπόθεση, αλλά διαπραγματεύονται την επιβίωσή τους. Όταν ο πατριωτισμός γίνεται ρητορεία και η πραγματική συμπεριφορά είναι ατομική διαφυγή. Όταν οι αξίες υπάρχουν στις τελετές, αλλά όχι στις πράξεις.

Η Κωνσταντινούπολη του 1453 δεν ήταν μόνο μια πόλη περικυκλωμένη από τους Οθωμανούς. Ήταν μια πόλη περικυκλωμένη από τις δικές της αδυναμίες. Από τη μνήμη του 1204. Από τη δυσπιστία προς τη Δύση. Από τη σύγκρουση ενωτικών και ανθενωτικών. Από την αδυναμία της να ζητήσει βοήθεια χωρίς να νιώσει ότι παραδίδει την ψυχή της. Η Δύση, άλλωστε, δεν ήταν αθώα. Η Αρβελέρ υπενθυμίζει ότι η Τέταρτη Σταυροφορία δεν πήγε στην Ιερουσαλήμ αλλά στη χριστιανική Κωνσταντινούπολη, η οποία το 1204 κάηκε, βιάστηκε και λεηλατήθηκε από χριστιανούς. Από εκεί και μετά το διαζύγιο των δύο κόσμων έγινε σχεδόν τελεσίδικο.

Το μάθημα, όμως, δεν είναι να αναζητούμε μόνο εξωτερικούς ενόχους. Το εύκολο είναι να πούμε ότι φταίνε οι Φράγκοι, οι Τούρκοι, οι ξένοι, οι συνθήκες. Το δύσκολο είναι να δούμε τι είχε ήδη σαπίσει μέσα. Και αυτό μας φέρνει στο σήμερα.

Η Ελλάδα δεν είναι Βυζάντιο του 1453. Δεν πολιορκείται από κανόνια έξω από τα τείχη της Αθήνας. Όμως τα κράτη στον 21ο αιώνα δεν καταρρέουν μόνο με πολιορκίες. Καταρρέουν με άλλους τρόπους: δημογραφικά, θεσμικά, οικονομικά, εκπαιδευτικά, παραγωγικά, γεωπολιτικά. Χάνουν την κυριαρχία τους όχι πάντα με στρατιωτική ήττα, αλλά με εξάρτηση. Χάνουν την κοινωνική τους συνοχή όχι πάντα με εμφύλιο, αλλά με δυσπιστία, αδικία, εγκατάλειψη και περιφρόνηση των πολιτών.

Η Ελλάδα έχει σήμερα ένα επικίνδυνο χαρακτηριστικό που θυμίζει τη λογική της ύστερης Κωνσταντινούπολης: τον υπερσυγκεντρωτισμό. Η Αθήνα δεν είναι απλώς πρωτεύουσα. Είναι σχεδόν το κράτος. Εκεί βρίσκονται τα υπουργεία, τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, οι κεντρικοί μηχανισμοί, οι αποφάσεις, οι μεγάλες εργολαβίες, τα ισχυρά δίκτυα επιρροής. Η Αττική συγκεντρώνει πάνω από το ένα τρίτο του πληθυσμού της χώρας, σύμφωνα με την απογραφή του 2021, γεγονός που δείχνει πόσο ασύμμετρη είναι η χωρική οργάνωση του ελληνικού κράτους.

Απέναντι σε αυτό το κέντρο, η περιφέρεια συχνά μοιάζει με χώρο προς διαχείριση, όχι με ισότιμο κορμό του έθνους. Η Θράκη, τα νησιά, η Ήπειρος, η Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Δυτική Ελλάδα, η Πελοπόννησος αντιμετωπίζονται πολλές φορές ως διοικητικές υποσημειώσεις. Θυμούνται την περιφέρεια όταν υπάρχουν εκλογές, φυσικές καταστροφές, μεταναστευτικές πιέσεις ή εθνικές εντάσεις. Την υπόλοιπη περίοδο, η παραγωγή, οι νέοι, τα πανεπιστήμια, οι υποδομές, η υγεία, η ασφάλεια και η τοπική οικονομία αφήνονται να μαραζώνουν.

Αυτός ο υπερσυγκεντρωτισμός δεν είναι τεχνικό πρόβλημα. Είναι βαθιά πολιτικό. Όταν όλα περνούν από ένα κέντρο, το κέντρο γίνεται λάφυρο. Όταν το κράτος ταυτίζεται με την κυβέρνηση και η κυβέρνηση με το επιτελείο της, τότε οι θεσμοί αδυνατίζουν. Όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται από κλειστούς κύκλους, τότε η κοινωνία παύει να συμμετέχει και αρχίζει να υποψιάζεται. Όταν οι πόροι μοιράζονται με όρους προσβάσεων, τότε η περιφέρεια δεν αναπτύσσεται· εξαρτάται.

Εδώ εμφανίζεται η διαφθορά ως δομικό φαινόμενο. Όχι μόνο ως φακελάκι ή παράνομη συναλλαγή. Διαφθορά είναι και η μετατροπή του κράτους σε εργαλείο ημετέρων. Είναι η διανομή δημόσιων πόρων χωρίς εθνικό σχέδιο. Είναι η ενημέρωση που γίνεται ασπίδα της εξουσίας. Είναι η Δικαιοσύνη που καθυστερεί. Είναι η διοίκηση που φοβάται τον πολιτικό προϊστάμενο περισσότερο από τον νόμο. Είναι η κοινωνία που μαθαίνει ότι τίποτε δεν γίνεται χωρίς «μέσον». Η εικόνα της Ελλάδας στους διεθνείς δείκτες διαφθοράς δεν επιτρέπει αυταρέσκεια:

ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International βαθμολογεί τις χώρες από το 0 έως το 100 και η Ελλάδα κινείται γύρω από τη μέση της κλίμακας, με βαθμολογία 50 και κατάταξη 56η στην τελευταία καταγραφή της οργάνωσης.

Η καθεστωτική λογική είναι ακόμη πιο επικίνδυνη από τη διαφθορά. Διότι η διαφθορά μπορεί να είναι διάχυτη, αλλά η καθεστωτική λογική είναι οργανωμένη. Σημαίνει ότι η εξουσία δεν σκέφτεται πια τον εαυτό της ως προσωρινή εντολή, αλλά ως ιδιοκτησία. Δεν φοβάται την κριτική, την περιφρονεί. Δεν συνομιλεί με την κοινωνία, τη χειραγωγεί. Δεν λογοδοτεί, επικοινωνεί. Δεν διορθώνει, συγκαλύπτει. Έτσι παράγεται ο εκμαυλισμός: οι πολίτες γίνονται πελάτες, οι θεσμοί εργαλεία, οι ελίτ συνένοχες και η αλήθεια ενοχλητική.

Η ύστερη Κωνσταντινούπολη είχε τείχη, αλλά δεν είχε πια επαρκή ενδοχώρα. Είχε σύμβολα, αλλά όχι δύναμη. Είχε μνήμη μεγαλείου, αλλά όχι μηχανισμό αναγέννησης. Αυτός είναι ο πραγματικός κίνδυνος και για τη σημερινή Ελλάδα: να μείνει με σύμβολα χωρίς περιεχόμενο. Με σημαίες χωρίς παραγωγή. Με εθνική ρητορική χωρίς δημογραφία. Με ευρωπαϊκή ταυτότητα χωρίς θεσμούς ευρωπαϊκού επιπέδου. Με πρωτεύουσα που απορροφά και περιφέρεια που αδειάζει.

Το βυζαντινό μάθημα, λοιπόν, δεν είναι μοιρολατρικό. Δεν λέει ότι η πτώση είναι αναπόφευκτη. Λέει το αντίθετο: ότι η πτώση προετοιμάζεται όταν οι κοινωνίες αρνούνται να δουν την πραγματικότητα. Όταν οι ηγεσίες πιστεύουν ότι μπορούν να σώζονται επικοινωνιακά. Όταν οι άρχουσες τάξεις ενδιαφέρονται μόνο για τα προνόμιά τους. Όταν η περιφέρεια εγκαταλείπεται. Όταν οι πολίτες χάνουν την πίστη τους στους θεσμούς. Όταν η ηθική γίνεται πολυτέλεια.

Η Άλωση αρχίζει πάντα πριν από την Άλωση. Αρχίζει όταν η κοινωνία αποδέχεται το ψέμα ως κανονικότητα. Όταν η διαφθορά γίνεται τρόπος ζωής. Όταν η εξουσία συγχέει το κράτος με το γραφείο της. Όταν η πρωτεύουσα καταπίνει τη χώρα. Όταν η περιφέρεια παύει να αισθάνεται ότι ανήκει σε κοινό εθνικό σχέδιο.

Αν υπάρχει ένα σημερινό συμπέρασμα από την Κωνσταντινούπολη του 1453, είναι αυτό: κανένα τείχος, κανένας σύμμαχος, καμία επικοινωνιακή τεχνική και καμία ιστορική μνήμη δεν σώζει ένα κράτος που έχει παραλύσει εσωτερικά.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να φοβηθεί την ιστορία. Χρειάζεται να τη διαβάσει. Και να καταλάβει ότι το ερώτημα δεν είναι αν έχουμε εχθρούς. Έχουμε. Το ερώτημα είναι αν έχουμε κράτος, κοινωνία, θεσμούς, παιδεία, περιφέρεια και ηθική αντοχή ικανά να τους αντιμετωπίσουν. Διότι οι πόλεις πέφτουν όταν πρώτα έχουν αδειάσει από μέσα. Και οι χώρες κινδυνεύουν όταν η πρωτεύουσά τους παύει να είναι κέντρο συντονισμού και γίνεται μηχανισμός απορρόφησης της ίδιας της χώρας.

 

Η «καταιγίδα» του Πόλαρντ: γιατί το Ισραήλ αρχίζει να βλέπει την Τουρκία ως επόμενο στρατηγικό αντίπαλο

Από
anixneuseis
-
0

Ο Τζόναθαν Τζέι Πόλαρντ (Jonathan Jay Pollard), είναι ένας πρώην Αμερικανός αναλυτής πληροφοριών που φυλακίστηκε επειδή κατασκόπευε για το Ισραήλ και σήμερα λειτουργεί ως σκληρός ισραηλινός εθνικιστής σχολιαστής.

«Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για τον επόμενο πόλεμο, που πιθανότατα θα είναι εναντίον της Τουρκίας και της Αιγύπτου. Η καταιγίδα έρχεται» δήλωσε ο Πόλαρντ σε βιντεοσυνέντευξή του στο Arutz Sheva / Israel National News.

 

Το περιεχόμενο μπορεί να συνοψιστεί έτσι:

Ο Πόλαρντ εμφανίζεται απογοητευμένος από το ισραηλινό πολιτικό σύστημα και εξηγεί ότι εγκατέλειψε την υποψηφιότητά του για την Κνεσέτ επειδή, όπως ισχυρίζεται, δέχθηκε μαζικές απειλές κατά της ζωής του. Παράλληλα λέει ότι έξω από το κομματικό σύστημα νιώθει πιο ελεύθερος, επειδή δεν δεσμεύεται από την «κομματική πειθαρχία».

Το κεντρικό του επιχείρημα είναι ότι το Ισραήλ έχει μετατραπεί σε «αμερικανικό βοηθητικό εξάρτημα» και δεν λειτουργεί ως πλήρως ανεξάρτητο κράτος. Ζητά μια πολιτική τύπου “Israel First”, δηλαδή στρατηγική αυτονόμηση από την Ουάσιγκτον, ανεξάρτητη στρατιωτική ισχύ και αποφάσεις που δεν θα υπαγορεύονται από την αμερικανική πίεση. Επικρίνει τις ισραηλινές κυβερνήσεις ότι υποχωρούν υπερβολικά στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.

Το πιο εκρηκτικό σημείο είναι η αναφορά του στην Τουρκία και την Αίγυπτο. Σύμφωνα με την απόδοση του Türkiye Today, ο Πόλαρντ λέει ότι το Ισραήλ πρέπει να προετοιμαστεί για τον επόμενο πόλεμο, ο οποίος «πιθανότατα» θα είναι εναντίον της Τουρκίας και της Αιγύπτου, προσθέτοντας τη φράση: «Η καταιγίδα έρχεται». Επίσης λέει ότι δεν είναι βέβαιος πως η σύγκρουση με την Τουρκία θα είναι τόσο εύκολη όσο, κατά τη δική του ανάγνωση, η σύγκρουση με το Ιράν.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά του στη Συρία. Ο Πόλαρντ προειδοποιεί ότι το Ισραήλ δεν πρέπει να επιτρέψει σε μια τουρκόφιλη ή τουρκικά υποστηριζόμενη μεταβατική κυβέρνηση στη Συρία να ανακτήσει τον νότο της χώρας, διότι αυτό —κατά τη δική του αντίληψη— θα έφερνε την Τουρκία απευθείας στα σύνορα του Ισραήλ.

Άλλο μεγάλο θέμα της συνέντευξης είναι ο φόβος του για τον αντισημιτισμό στη Δύση. Υποστηρίζει ότι οι Εβραίοι της διασποράς δεν αντιλαμβάνονται το μέγεθος του κινδύνου και παρουσιάζει την εγκατάσταση στο Ισραήλ ως αναπόφευκτη και αναγκαία επιλογή.

Ο Πόλαρντ δεν κάνει μια απλή πρόβλεψη πολέμου. Διατυπώνει ένα συνολικό δόγμα στρατηγικής αποκοπής του Ισραήλ από την αμερικανική κηδεμονία, πλήρους στρατιωτικής αυτονόμησης και προετοιμασίας για ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση, στην οποία βλέπει την Τουρκία —και δευτερευόντως την Αίγυπτο— ως επόμενους μεγάλους αντιπάλους. 

Η παρέμβαση Πόλαρντ δεν πρέπει να διαβαστεί ως επίσημη ισραηλινή προαναγγελία πολέμου, αλλά ως σύμπτωμα μιας βαθύτερης στρατηγικής ανησυχίας στο ισραηλινό εθνικιστικό περιβάλλον: ότι μετά το Ιράν, η Τουρκία αναδύεται ως ο κεντρικός γεωπολιτικός ανταγωνιστής του Ισραήλ στη Συρία, στην Ανατολική Μεσόγειο και στη νέα αρχιτεκτονική ισχύος της περιοχής.

Δημήτρης Παπανδρέου στο «Μανιφέστο»: Η ιστορία δυστυχώς δεν διδάσκει, οι άνθρωποι ξεχνούν

Από
anixneuseis
-
0

φωτογραφία αρθρογράφου
Παναγιώτης Μίχος

ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ

Ο πρέσβης Δημήτρης Παπανδρέου μιλάει στο «Μανιφέστο» για το τελευταίο βιβλίο του, την «Ιστορική πραγματεία περί του Νέου Ελληνισμού».

Προαναγγέλλει τα δύο επόμενα προς έκδοση πονήματά του και μας περιγράφει τον ρόλο που έπαιξε η ιστορία στη διπλωματική διαδρομή του.

Η πλειονότητα των διπλωματών στο υπουργείο Εξωτερικών είναι νομικοί ή νομομαθείς. Η στενά νομικίστικη προσέγγιση ορισμένων οδήγησε συναδέλφους τους –με διαφορετικό ακαδημαϊκό υπόβαθρο– σε σχόλια πως κάποια στιγμή «θα πρέπει να απαγορευτούν οι νομικοί στο μαγαζί».

Αρκετοί διπλωμάτες όταν αποκτήσουν τον τίτλο του πρέσβη επί τιμή, δηλαδή όταν συνταξιοδοτηθούν, γράφουν βιβλία, κυρίως βιωματικού χαρακτήρα, για τη διαδρομή τους στην υπηρεσία. Πώς θα σας φαινόταν αν υπήρχε εν ενεργεία διπλωμάτης που έχει εκδώσει επτά βιβλία, έχει στα «σκαριά» ακόμα δύο και δεν είναι νομικός;

Οι παροικούντες το υπουργείο Εξωτερικών γνωρίζουν ότι υπάρχει. Είναι ο πρέσβης Δημήτρης Παπανδρέου, το έβδομο βιβλίο του οποίου, η «Ιστορική πραγματεία περί του Νέου Ελληνισμού» (Εναλλακτικές εκδόσεις), κυκλοφόρησε προσφάτως.

Με ρίζες από το Αγρίνιο, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πάτρα· σπούδασε Φιλοσοφία και Ιστορία σε Αθήνα και Παρίσι αντίστοιχα, αποκτώντας ειδίκευση στη Βυζαντινή και τη Νεότερη Ευρωπαϊκή Ιστορία. Εργάζεται στο υπουργείο Εξωτερικών από το 1995 και έχει υπηρετήσει μεταξύ άλλων σε Συρία, Βόρεια Μακεδονία, Ουκρανία και ως πρέσβης στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.

Τι πραγματεύεται το τελευταίο βιβλίο του; «Με βασάνιζε η απουσία –στον ελληνικό χώρο– μιας σύγχρονης μελέτης που να εξιστορεί την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού. Το βιβλίο μου εστιάζεται προς αυτήν ακριβώς την κατεύθυνση», υπογραμμίζει στη συνέντευξή του στο «Μανιφέστο» ο κ. Παπανδρέου, λέγοντας ότι γι’ αυτό το ανάγνωσμα καλύπτει την περίοδο από τον τέταρτο αιώνα μ.Χ. μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1860 με την ρύθμιση του Επτανησιακού και τη μεγάλη Κρητική Επανάσταση του 1866- 1869.

Ο πρέσβης εκτιμά ότι το 1821 ήταν η τελευταία ευκαιρία του γένους για ανεξαρτησία. «Δεν θα είχαμε άλλη. Ή αν θα είχαμε, τα σύνορά μας θα ήταν ενδεχομένως κάπου πιο νότια», συμπληρώνει.

Καίτοι ιστορικό, το βιβλίο του διαπνέεται από ένα συνεχές γιατί. «Δεν θέλω τον αναγνώστη να ικανοποιείται από αυτά που διαβάζει. Τον θέλω να προβληματίζεται, να διερωτάται, να μιλάει μαζί μου. Να γίνεται ιστορικός μαζί με τον ιστορικό. Να διαφωνεί και να καταθέτει τη δική του άποψη. Γι’ αυτό το έγραψα αυτό το βιβλίο», εξηγεί.

Η ιστορία κατά το κοινώς λεχθέν είναι σχολείο και όχι φυλακή. Αλλά πόσο διδάσκει; Και βοηθά στην αποφυγή των λαθών του παρελθόντος; Ιδιαίτερα σε ένα αβέβαιο παρόν όπως το τρέχον και ένα μέλλον εντελώς απρόβλεπτο.

«Η ιστορία δεν διδάσκει. Δυστυχώς. Θα έπρεπε, αλλά δεν διδάσκει. Αντίθετα, όταν παρέρχεται ικανός ιστορικός χρόνος από τραγικά γεγονότα και περνάμε μέσα από μια περίοδο νηνεμίας, οι άνθρωποι ξεχνούν. Τότε ο πόλεμος και η σύγκρουση είναι πιο πιθανές από ποτέ», τονίζει, χρησιμοποιώντας το παράδειγμα του 1815: από το συνέδριο της Βιέννης και την τελική ήττα του Ναπολέοντα μέχρι το 1914, οπότε ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος.

Μάλιστα, το ένα από τα δύο βιβλία του που αναμένεται να κυκλοφορήσουν το επόμενο διάστημα αφορά το 1914. Το έτερο τιτλοφορείται «Αναλύοντας την Ιστορία» και περιλαμβάνει ζητήματα φιλοσοφικής και θεωρητικής προσέγγισης στο αντικειμένό τους. Μέσα απ’ αυτήν τη φιλοσοφική προσέγγιση της ιστορίας διατυπώνει και μια πιο προσωπική ιδέα για την Ελληνική Επανάσταση και συγκεκριμένα το Μεσολόγγι.

«Το Μεσολόγγι τολμώ να το κατηγοριοποιήσω στο δίκτυο των πόλεων που έζησαν την τραγωδία. Χιροσίμα, Μεσολόγγι, Γκουέρνικα, Βηρυτός, Σεράγεβο. Όλες αυτές οι πόλεις είναι συγγενείς μεταξύ τους. Το Μεσολόγγι ανήκει σε αυτό το άτυπο ‘‘δίκτυο’’. Δεν ξέρω αν έχει συσταθεί, αν υπάρχει κάτι τέτοιο. Αλλά θα το πρότεινα μέσα από την εφημερίδα σας», λέει.

Σε ό,τι τον αφορά, ο κ. Παπανδρέου δεν έχει καμία αμφιβολία για το πόσο η ιστορική γνώση τον βοήθησε στη διάρκεια της διπλωματικής διαδρομής του. «Έχω βρεθεί και έχω υπηρετήσει σε μέρη που με παρότρυναν να γράψω την ιστορία. Γι’ αυτό έγραψα για τη Συρία, για τη Μέση Ανατολή», λέει.

«Είναι λάθος», συνεχίζει, «να παραγνωρίζουμε την ιστορία. Σε άλλες χώρες με μεγάλες διπλωματικές υπηρεσίες η ιστορική γνώση είναι εφόδιο του διπλωμάτη στη δουλειά του. Δεν μπορείς να κρίνεις τους γύρω λαούς αν δεν ξέρεις τη δική τους ιστορία. Πολλές φορές στην Ελλάδα διαπράττουμε το λάθος να κρίνουμε τα πράγματα με βάση το τι πιστεύουμε εμείς».

Και προχωρά τη σκέψη του. «Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που συνδυάζω τις δύο ιδιότητες. Και του διπλωμάτη και του ιστορικού. Η μία συμπληρώνει και βοηθά την άλλη, δεν συγκρούονται. Μπορούν να συνυπάρξουν άνετα», «Αλλά πρώτα απ’ όλα», προσθέτει, «πρέπει να έχουμε στον νου μας ότι ως διπλωμάτες υπηρετούμε την πατρίδα μας. Και οφείλουμε να θυσιαζόμαστε γι’ αυτήν. Η πατρίδα δεν έχει καμιά υποχρέωση απέναντί μας, για να το πω και λίγο φιλοσοφικά».

Ο κ. Παπανδρέου αφυπηρετεί από το υπουργείο Εξωτερικών σε λίγα χρόνια. Οι Πατρινοί φίλοι του τον προτρέπουν να εμπλακεί είτε στην πολιτική είτε στην αυτοδιοικητική κονίστρα. Ο ίδιος προς ώρας δεν φαίνεται να ενθουσιάζεται. Εστιάζει στη δουλειά του και κυρίως την οικογένειά του, με επίκεντρο τον τρίχρονο γιο του, Δημοσθένη.

tomanifesto.gr

Ρωσική επίθεση σε τουρκικό πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα

Από
pcuser
-
0

Το Ουκρανικό Ναυτικό ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι ένα ρωσικό drone επιτέθηκε σε τουρκικό φορτηγό πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα, προκαλώντας πυρκαγιά που τραυμάτισε δύο μέλη του πληρώματός του.

Το ναυτικό έγραψε στην εφαρμογή Telegram: Κατά τη διάρκεια της νύχτας ο εχθρός χρησιμοποίησε ένα UAV για να επιτεθεί στο πλοίο ξηρού φορτίου ANT, το οποίο έπλεε από ένα από τα λιμάνια της περιοχής της Οδησσού προς την Τουρκία με φορτίο υπό σημαία Βανουάτου (η πλοιοκτήτρια χώρα είναι η Τουρκία).

Ως αποτέλεσμα του χτυπήματος στην υπερκατασκευή του πλοίου, ξέσπασε πυρκαγιά.
Χάρη στις συντονισμένες και επαγγελματικές ενέργειες των μονάδων της Υπηρεσίας Ναυτικής Έρευνας και Διάσωσης και των Ναυτικών Δυνάμεων των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, η πυρκαγιά σβήστηκε γρήγορα.

Δύο τραυματισμένα μέλη του πληρώματος εκκενώθηκαν άμεσα με σκάφη του Ναυτικού των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας και μεταφέρθηκαν σε ιατρική μονάδα.

Echedoros.blog

«Παχαίνουν» τα «κοράκια» των funds με τις σάρκες των Ελλήνων: Διαχειρίζονται 91,5δις. με κέρδη 560εκατ. τον χρόνο!

Από
pcuser
-
0

«Οι χρυσές δουλειές των servicers»

Μεγάλα κέρδη με περιθώρια που ζαλίζουν – σπάνε τα ταμεία οι big 3. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, το Δεκέμβριο του 2025 η συνολική αξία των υπό διαχείριση ανοιγμάτων των διαχειριστών πιστώσεων ανήλθε σε 91,5 δις € – παρουσιάζοντας αύξηση κατά 4,1 δις €, σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2024».

Κυριολεκτικά θησαυρίζουν οι εισπρακτικές, τα κοράκια δηλαδή, με τα σπίτια των Ελλήνων – προφανώς επίσης τα funds και όλο το «κύκλωμα», με τις ευχές της κυβέρνησης και της ΤτΕ που δήθεν ελέγχει την αγορά.

Τέτοια κέρδη δεν έχουν επιτύχει πουθενά αλλού παρά μόνο στην Ελλάδα που οι Πολίτες της είναι εντελώς απροστάτευτοι από τους νόμους και τους θεσμούς.

Παραδόξως εδώ, ο Γ. Στουρνάρας κατά την ακρόαση του στη Βουλή, αναφέρθηκε σε μείωση στα 72 δις €, λέγοντας επί λέξει τα εξής: «Το σύνολο των κόκκινων δανείων, σας είπα πριν, ήταν 100 δισεκατομμύρια το 2018, είναι 72 δισεκατομμύρια σήμερα». Δεν γνώριζε και επιτρέπεται να λέει ένα τόσο μεγάλο ψέμα στη Βουλή, αν και δεν ήταν το μοναδικό;

Ντρέπεται κανείς πάντως, διαπιστώνοντας όλα αυτά που συμβαίνουν στη χώρα μας, η οποία ληστεύεται από τους πάντες – ακόμη χειρότερα, με τα «λάφυρα» της ληστείας να διαφεύγουν στο εξωτερικό!

Μία «αιμορραγία» κεφαλαίων χωρίς σταματημό – αφού ο αφελληνισμός των περιουσιακών μας στοιχείων είναι μοναδικός στα ιστορικά χρονικά.

https://www.pronews.gr/oikonomia/elliniki-oikonomia/paxainoun-ta-korakia-ton-funds-me-tis-sarkes-ton-ellinon-diaxeirizontai-915dis-me-kerdi-560ekat-ton-xrono/

Σε φιάσκο εξελίσσεται το «Predator των δρόμων»: Μόλις το 7% των παραβάσεων είναι έγκυρες!

Από
pcuser
-
0

Θεόφραστος Ανδρεόπουλος 

Οδηγός τιμωρήθηκε για χρήση κινητού ενώ απλώς έξυνε το κεφάλι του!

Το μεγάλο project των «έξυπνων» καμερών Τεχνητής Νοημοσύνης για τον ΚΟΚ, που η κυβέρνηση παρουσίαζε ως επανάσταση στην οδική ασφάλεια, κινδυνεύει να καταλήξει σε ένα από τα μεγαλύτερα φιάσκα της ψηφιακής διακυβέρνησης αφού μόλις το 7% των παραβάσεων που έχουν καταγραφεί μπορούν να θεωρηθούν έγκυρες και να στοιχειοθετηθεί το πρόστιμο.

Οι κάμερες που έχουν ήδη εγκατασταθεί ή δοκιμαστεί παρουσιάζουν εντυπωσιακά χαμηλή αξιοπιστία.

Το 93% των παραβάσεων απορρίπτεται λόγω τεχνικών λαθών, κακής αναγνώρισης πινακίδων, ελλιπών δεδομένων ή δικαστικών αμφισβητήσεων.

Ειδικότερα από τις περίπου 13.000 κλήσεις που βεβαιώθηκαν από τις αρχές Απριλίου μέχρι τα μέσα Μαΐου, ελέγχθηκαν οι 5.500.

Από αυτές, μόνο οι 400 (δηλαδή το 7%) ήταν πραγματικές παραβάσεις. Οι υπόλοιπες ακυρώθηκαν ή απορρίφθηκαν λόγω λαθών της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Οι κάμερες έχουν κάνει εντυπωσιακά λάθη, όπως:Πρόστιμο 150 ευρώ σε οδηγό επειδή η κάμερα «είδε» συνοδηγό χωρίς ζώνη. Στην πραγματικότητα ήταν συσκευή ατμίσματος.

Οδηγός που τιμωρήθηκε για χρήση κινητού, ενώ απλώς έξυνε το κεφάλι του.

Πολλαπλά περιστατικά όπου η AI μπερδεύτηκε με ρούχα, αντικείμενα ή φυσιολογικές κινήσεις οδηγών.

Το κόστος του εγχειρήματος είχε ήδη προκαλέσει σάλο: περίπου 88.000 ευρώ ανά κάμερα (συμπεριλαμβανομένης εγκατάστασης, συντήρησης και λογισμικού).

Τώρα προστίθεται και η απόλυτη αναποτελεσματικότητα του συστήματος. Με άλλα λόγια, οι πολίτες κινδυνεύουν να πληρώσουν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για ένα σύστημα που αποτυγχάνει να κάνει ακόμα και τη βασική του δουλειά.

Ο αρχικός διαγωνισμός των 88 εκατομμυρίων ευρώ για 1.000 κάμερες ακυρώθηκε μετά από προσφυγές εταιρειών, αλλά η κυβέρνηση φέρεται να προετοιμάζει νέο διαγωνισμό, χωρίς να έχει λυθεί το βασικό πρόβλημα της αξιοπιστίας.

Να προσθέσουμε και μία παράμετρο την οποία δεν έχει θίξει κανείς.

Αν είναι για κάθε κλήση του «Predator των δρόμων» να πρέπει να ελεγχθεί από άνθρωπο αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει επίσης να αναλωθούν χωρίς λόγο εκατομμύρια ανθρωποώρες!

Ποια η διαφορά τότε μεταξύ του πριν και του μετά της χρήσης καμερών ΑΙ; Και τι παραπάνω επιτυγχάνεται; Το μόνο που σίγουρα επιτυγχάνεται είναι η μαζική επιτήρηση.

Πίσω από την αποτυχία στην καταγραφή τροχαίων παραβάσεων κρύβεται κάτι πολύ πιο ανησυχητικό. Οι συγκεκριμένες AI κάμερες δεν είναι απλές «φωτογραφικές μηχανές».

Έχουν τη δυνατότητα να:

Καταγράφουν εικόνα και ήχο σε πραγματικό χρόνο
Αναγνωρίζουν πρόσωπα οδηγών και επιβατών
Αποθηκεύουν δεδομένα για μεγάλο χρονικό διάστημα
Διασταυρώνουν πληροφορίες με άλλες βάσεις δεδομένων

Με λίγα λόγια, ακόμα κι αν αποτυγχάνουν να κόψουν πρόστιμα για υπερβολική ταχύτητα, μπορούν να λειτουργήσουν άψογα ως εργαλείο μαζικής και νόμιμης παρακολούθησης των πολιτών.

Κάθε συνομιλία μέσα στο αυτοκίνητο (με ανοιχτό παράθυρο), κάθε διαδρομή, κάθε συμπεριφορά μπορεί να καταγραφεί και να χρησιμοποιηθεί «όποτε κρίνουν σκόπιμο και εύλογο» οι αρμόδιες Αρχές.

Αν το σύστημα δεν μπορεί να κάνει σωστά τη δουλειά για την οποία υποτίθεται ότι αγοράστηκε (την οδική ασφάλεια), τότε γιατί προχωράμε σε τέτοιες δαπάνες; Μήπως ο πραγματικός στόχος δεν ήταν ποτέ η μείωση των ατυχημάτων, αλλά η δημιουργία ενός παντοδύναμου δικτύου επιτήρησης;

Το «Predator των δρόμων» κινδυνεύει να μείνει στην ιστορία όχι ως εργαλείο ασφάλειας, αλλά ως ένα ακόμα ακριβό και αναποτελεσματικό project που απειλεί τις ελευθερίες των πολιτών, ενώ την ίδια στιγμή αποτυγχάνει ακόμα και στους βασικούς του στόχους.

Εννοείται φυσικά πως για να το επιβάλουν, θα ξεκινήσει η γνωστή παραφιλολογία σύμφωνα με την οποία «όσοι δεν έχουν τίποτα να κρύψουν δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν».

Το γνωστό γελοιωδέστατο επιχείρημα για να πειστεί το «πρόβατο» να παραμείνει έτσι.

Αν ίσχυε αυτό οι τοίχοι στα σπίτια θα ήταν γυάλινοι και δεν θα υπήρχαν παραθυρόφυλλα και κουρτίνες. 

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/se-fiasko-ekselissetai-to-predator-ton-dromon-molis-to-7-ton-paravaseon-einai-egkyres/

Καρυστιανού προς τους μαθητές των Πανελλαδικών: «Η αξία σας δεν χωρά σε ένα αποτέλεσμα»

Από
pcuser
-
0
«Η συνέχεια της ιστορίας σας δεν έχει γραφτεί ακόμη και εσείς κρατάτε την πένα», αναφέρει μεταξύ άλλων στο μήνυμά της.

Μήνυμα προς τους μαθητές που συμμετέχουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις έστειλε η Μαρία Καρυστιανού, μιλώντας για την αγωνία, την πίεση αλλά και τη δύναμη που κρύβει κάθε νέος άνθρωπος μέσα του.

Σε ανάρτησή της, η Μαρία Καρυστιανού περιγράφει το γνώριμο «σφίξιμο» και την αγωνία που επιστρέφουν κάθε χρόνο τέτοια εποχή, σημειώνοντας πως κάποιες στιγμές «το σώμα τις θυμάται» και «η ψυχή δεν τις ξεχνά ποτέ».

Απευθυνόμενη στους υποψηφίους, τους καλεί να μην φοβηθούν την πίεση της επιτυχίας και να μην επιτρέψουν στην αγωνία να τους λυγίσει.

«Η ζωή που ανοίγεται μπροστά σας θα έχει προκλήσεις, δοκιμασίες, στιγμές δύσκολες αλλά και όμορφες ευκαιρίες», αναφέρει, τονίζοντας πως κάθε μάχη αφήνει το δικό της μοναδικό αποτύπωμα και πως ακόμη και οι δύσκολες στιγμές χαρίζουν εμπειρία και δύναμη.

Η Μαρία Καρυστιανού επισημαίνει επίσης ότι η αξία ενός ανθρώπου δεν καθορίζεται από ένα εξεταστικό αποτέλεσμα.

«Αν το αποτέλεσμα δεν είναι ακριβώς αυτό που ονειρευτήκατε, μην χάσετε την πίστη σας. Μην πιστέψετε στιγμή πως η αξία σας χωρά μόνο σε ένα αποτέλεσμα», γράφει χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, στέλνει μήνυμα αισιοδοξίας στους νέους ανθρώπους, τονίζοντας ότι η ζωή βρίσκει πάντα τρόπους να ανοίγει νέους δρόμους και πως τα όνειρα μπορεί να αλλάζουν μορφή χωρίς να χάνουν την αξία τους.

Κλείνοντας, εύχεται στους μαθητές να ανακαλύψουν το δικό τους μονοπάτι προς την ευτυχία και την προσωπική δικαίωση, καλώντας τους να είναι ήδη περήφανοι για τον αγώνα, τον κόπο και το σθένος που έδειξαν μέχρι σήμερα.

«Η συνέχεια της ιστορίας σας δεν έχει γραφτεί ακόμη και εσείς κρατάτε την πένα», σημειώνει στο τέλος του μηνύματός της, ευχόμενη καλή επιτυχία σε όλους τους υποψηφίους.

https://www.ieidiseis.gr/politiki/779799/karystianoy-pros-toys-mathites-ton-panelladikon-i-axia-sas-den-chora-se-ena-apotelesma/

Μαζικές αφίξεις μεταναστών σε Κρήτη και Γαύδο – 610 μέσα σε μια μέρα

Από
pcuser
-
3

Σε έξαρση βρίσκονται οι μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές σε Κρήτη και Γαύδο.

Τουλάχιστον 610 πρόσφυγες και μετανάστες που επέβαιναν σε λέμβους έφτασαν στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης και της Γαύδου  από τα ξημερώματα της Πέμπτης, σε δέκα διαφορετικές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Σύμφωνα με το Λιμενικό, στις επιχειρήσεις συμμετείχαν πλωτά σκάφη του Λιμενικού, με τη συνδρομή εναέριων μέσων και σκάφους της δύναμης FRONTEX, καθώς και παραπλεόντων πλοίων σε ορισμένες περιπτώσεις.

Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες μεταφέρθηκαν σταδιακά με ασφάλεια σε λιμένες της Σούδας, της Ιεράπετρας, των Καλών Λιμένων, της Αγίας Γαλήνης και της Γαύδου, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες καταγραφής και ταυτοποίησης από τις αρμόδιες αρχές.

Οι συνεχείς αφίξεις μεταναστευτικών ροών τις τελευταίες ώρες έχουν θέσει σε αυξημένη επιφυλακή τις λιμενικές αρχές της Κρήτης.

https://www.ieidiseis.gr/ellada/779975/pano-apo-600-metanasteytikes-afixeis-stin-kriti/

ΗΠΑ και Ιράν σε τροχιά συμφωνίας για τη Μέση Ανατολή με το βλέμμα στον Τραμπ

Από
pcuser
-
0
President Donald Trump speaks to reporters as he walks to board Marine One on the South Lawn of the White House, Friday, May 8, 2026, in Washington. (AP Photo/Jose Luis Magana)
Σε μια κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, με το προσχέδιο να προβλέπει 60ήμερη εκεχειρία.

Ένα κρίσιμο βήμα για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή φαίνεται να πραγματοποιείται, καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη φέρονται να έχουν διαμορφώσει το βασικό περίγραμμα μιας συμφωνίας ειρήνευσης. Έπειτα από τέσσερις μήνες αιματηρών συγκρούσεων, πηγές από την αμερικανική πρωτεύουσα ανέφεραν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι έχει βρεθεί κοινό έδαφος, ωστόσο η τελική έγκριση εκκρεμεί από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Στον αντίποδα, το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο του Ιράν, Tasnim, επικαλούμενο μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας της χώρας, διέψευσε κατηγορηματικά αυτές τις αναφορές. «Αυτό είναι ψευδές», υπογράμμισε χαρακτηριστικά η εν λόγω πηγή, προσθέτοντας πως «το κείμενο δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη».

Παράλληλα, στο έτερο κρίσιμο μέτωπο, αυτό του Λιβάνου, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις διεύρυναν την «περιοχή επιχειρήσεων» τους, συνεχίζοντας τα φονικά χτυπήματα. Αυτό καταγράφεται παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη θεωρεί τον τερματισμό των μαχών με την προσκείμενη σε αυτήν Χεζμπολάχ ως αναγκαία συνθήκη για να κλειστεί οποιοσδήποτε συμβιβασμός.

Η ένοπλη σύρραξη που πυροδοτήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου, κατόπιν της αμερικανοϊσραηλινής δράσης κατά του Ιράν, έχει αφήσει πίσω της χιλιάδες νεκρούς. Ταυτόχρονα, προκάλεσε ισχυρούς τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία, ωθώντας ανοδικά τις τιμές του πετρελαίου, κυρίως λόγω του de facto αποκλεισμού του στενού του Ορμούζ από την ιρανική πλευρά, μιας κομβικής αρτηρίας για το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων.

Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων

Σε μια περίοδο που εντείνονταν οι φόβοι για κατάρρευση των επαφών, κυβερνητικές πηγές των ΗΠΑ ανέφεραν στο AFP ότι το προσχέδιο με το Ιράν προβλέπει παράταση της εκεχειρίας για εξήντα ημέρες, με εφαρμογή από την 8η Απριλίου, αν και απαιτείται η συγκατάθεση του προέδρου Τραμπ. Η εξέλιξη αυτή σημειώθηκε στον απόηχο των πιο σοβαρών στρατιωτικών αντιποίνων μεταξύ των δύο πλευρών, τη νύχτα της Τετάρτης, από την ημέρα που κηρύχθηκε ανακωχή.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios που μετέδωσε αρχικά την είδηση, το συγκεκριμένο «μνημόνιο κατανόησης» δεν κλείνει το θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν –το οποίο θα συζητηθεί εντός των 60 ημερών– αλλά θα εμπεριέχει ρητή δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου.

Την ύπαρξη βημάτων προς τα εμπρός επιβεβαίωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ακόμη έτοιμος να υπογράψει. «Διαπραγματευόμαστε ορισμένες διατυπώσεις. Έχουμε κάνει πολλή πρόοδο», δήλωσε μιλώντας σε δημοσιογράφους στην βάση Άντριους. «Ελπίζουμε ότι θα συνεχίσουμε να προχωράμε και ότι ο πρόεδρος θα είναι σε θέση να εγκρίνει τη συμφωνία, αλλά φυσικά, αυτό μένει να εξακριβωθεί», συμπλήρωσε.

Η υποδοχή αυτών των ειδήσεων από τις αγορές ήταν σχετικά ψύχραιμη, με τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια να περιορίζουν τις απώλειες, τη Γουόλ Στριτ να καταγράφει νέα ρεκόρ και τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν ουσιαστικά αμετάβλητες. Ο αναλυτής της CMC Markets, Αντρέας Λίπκοου, ανέφερε χαρακτηριστικά: «πόσες φορές φάνηκε να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής συμβιβασμός και πόσες ξεγελάστηκαν οι επενδυτές; Μόνο όταν στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών θα δούμε νέες τοποθετήσεις».

Όσον αφορά το στενό του Ορμούζ, το Axios, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους, σημειώνει ότι η συμφωνία εξασφαλίζει «απρόσκοπτη» πρόσβαση. Ως αντάλλαγμα, θα τερματιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να εξάγει ξανά νόμιμα το πετρέλαιό της στις διεθνείς αγορές, μέσω αναστολής των κυρώσεων.

Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε πως δεν πρόκειται να ανεχθεί «καμιά απόπειρα να επιβληθεί σύστημα διοδίων», απειλώντας ευθέως το Ομάν εάν το σουλτανάτο συνεργαστεί με το Ιράν για τον έλεγχο της περιοχής. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε χθες νέες κυρώσεις με στόχο να στερήσει από την Τεχεράνη τους πόρους από τις πετρελαϊκές πωλήσεις.

Τα σημεία τριβής παραμένουν, καθώς, πέρα από το γενικευμένο τέλος των εχθροπραξιών, το Ιράν αξιώνει την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων που βρίσκονται παγωμένα στο εξωτερικό. Επίσης, δεν αποδέχεται την απομάκρυνση του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα, την ώρα που ο πρόεδρος Τραμπ απαιτεί την καταστροφή του.

Εκατέρωθεν πυρά

Το προηγούμενο διάστημα, οι καταγγελίες για παραβιάσεις της εκεχειρίας ήταν συνεχείς. Τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν τέσσερα drones, καθώς κρίθηκε πως «ήγειραν απειλή στο στενό του Ορμούζ». Παράλληλα, χτύπησαν «σταθμό ελέγχου στο έδαφος στην Μπαντάρ Αμπάς», ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος να εξαπολυθεί «πέμπτο», σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανταπέδωσαν, ανακοινώνοντας πως στοχοποίησαν αμερικανική βάση. Αν και δεν διευκρινίστηκε ποια ακριβώς, οι ένοπλες δυνάμεις του Κουβέιτ και των ΗΠΑ ανέφεραν πλήγματα στο έδαφος του εμιράτου του Κόλπου, τα οποία αποδίδονται στο Ιράν.

Μέσα σε αυτό το τεταμένο κλίμα, οι κάτοικοι της Τεχεράνης δεν κρύβουν την απόγνωσή τους. Η 62χρονη Ματάμπ, κομμώτρια στην ιρανική πρωτεύουσα, εξέφρασε την ανακούφισή της που η κόρη της κατάφερε να φύγει από τη χώρα, τονίζοντας πως «εδώ ζούμε κόλαση». Ωστόσο, εξέφρασε τη βαθιά της θλίψη για τον γιο της, η ζωή του οποίου περνάει «από μέρα σε μέρα», δίχως προοπτική.

Στον Λίβανο, ο τραγικός απολογισμός συνεχίζεται με τουλάχιστον 17 νεκρούς από ισραηλινούς βομβαρδισμούς στα νότια της χώρας και στα περίχωρα της Βηρυτού. Ο στρατός του Ισραήλ επιβεβαίωσε την επέκταση για την «περιοχή επιχειρήσεων» εναντίον της Χεζμπολάχ. Η ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ στον Λίβανο (UNIFIL) καταδίκασε τη νέα αυτή «κλιμάκωση», δεδομένου ότι η κατάπαυση του πυρός είχε τεθεί θεωρητικά σε ισχύ από τις 17 Απριλίου.

Αυτές οι εξελίξεις έλαβαν χώρα μία ημέρα πριν από τις στρατιωτικές επαφές Λιβάνου και Ισραήλ στην Ουάσιγκτον και λίγα 24ωρα πριν από τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των κυβερνήσεων στην αμερικανική πρωτεύουσα στις 2 και 3 Ιουνίου.

https://www.ieidiseis.gr/kosmos/780111/ipa-kai-iran-se-trochia-symfonias-gia-ti-mesi-anatoli-me-to-vlemma-ston-tramp/

1...222223224...3,032Σελίδα 223 από 3,032