Αρχική Blog Σελίδα 2204

Turkey: NATO’s Pro-Russian, Taliban-Friendly Ally

0

Το ευρώ και η Τραπεζική Ενωση σε αναζήτηση πολιτικής ηγεσίας στη Γερμανία

0

Του Μιχάλη Ψύλου

REUTERS / HANNIBAL HANSCHKE

Δεν είναι μόνο οι Γερμανοί και οι Ευρωπαίοι, πολίτες που αναμένουν με αγωνία την έκβαση των Γερμανικών εκλογών ,την προσεχή Κυριακή. Είναι και το ίδιο το …ευρώ!  «Οι εκλογές στην πρώτη οικονομία της ευρωζώνης θα επηρεάσουν το ευρωπαϊκό νόμισμα», γράφει η Handelsblatt και εξηγεί: «Η ανάκαμψη, η λιτότητα, ο ενδεχόμενος ριζοσπαστισμός, τα σενάρια των κυβερνητικών συνασπισμών, που θα προκύψουν μετά τις εκλογές, δίνουν τη δυνατότητα για μια μεγάλη γκάμα οικονομικών πολιτικών, που δεν αποκλείεται να οδηγήσουν τη νομισματική καρδιά της Ευρώπης σε μια ζώνη αναταράξεων, καθώς και το ευρώ αναζητά πολιτική ηγεσία».

Σύμφωνα με την Vanda Research, «η έλλειψη σαφούς πλειοψηφίας, κάτι συνώνυμο με την πολιτική στασιμότητα και οι πιθανοί συμβιβασμοί, θα είχαν ως αποτέλεσμα την πτώση του ευρώ 1% έναντι του δολαρίου. Αντίθετα, η εξασφάλιση απόλυτης πλειοψηφίας των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) και των Πρασίνων, θα ενίσχυε το ευρώ κατά 1%» . Η Handelsblatt εξηγεί ότι ένας τέτοιος κυβερνητικός συνασπισμός θα είχε πλήρη ευχέρεια να εφαρμόσει μια φορολογική πολιτική ευνοϊκή για την ανάπτυξη (αύξηση των δημοσίων δαπανών, αύξηση του κατώτατου μισθού κ.λπ.).

Αντίθετα, ο Φρίντριχ Μερτς, ηγετικό στέλεχος των Χριστιανοδημοκρατών, προειδοποιεί με άρθρο του στο περιοδικό Focus, ότι «οι εκλογές θα καθορίσουν την τύχη του ευρώ, γιατί οι χώρες του Νότου ελπίζουν ότι  η Γερμανία με κυβέρνηση Σολτς, θα χαλαρώσει τους κανόνες του χρέους. «Αν η Γερμανία στραφεί λοιπόν προς το στρατόπεδο των κρατών -οφειλετών, θα  τεθεί σε δοκιμασία η ευρωζώνη και θα υπάρξει μια αποσταθεροποίηση του νομίσματός μας», υποστηρίζει ο Μερτς.

Αγωνία σε Βρυξέλλες και Φρανκφούρτη

Είναι σαφές ότι στις Βρυξέλλες και στην Φρανκφούρτη ,Κομισιόν και ΕΚΤ, περιμένουν με αγωνία την έκβαση των εκλογών. Από τον νέο καγκελάριο, περιμένουν πολύ περισσότερα και κυρίως λύσεις για τα μεγάλα θέματα στην Ευρώπη. Οπως και οι Ευρωπαίοι επενδυτές, καθώς η Γερμανία είναι η μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το ένα πέμπτο του συνολικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος του μπλοκ και έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στη σταθεροποίηση μιας σειράς οικονομικές κρίσεις.

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν βέβαια την πρωτιά στον σοσιαλδημοκράτη υποψήφιο Ολαφ Σολτς, αλλά τίποτα δεν είναι σίγουρο με τους αναποφάσιστους στο 30%. Πολλοί αναλυτές  ανησυχούν ότι οι διαπραγματεύσεις για τη συγκρότηση του νέου κυβερνητικού συνασπισμού στο Βερολίνο θα συνεχιστούν για μήνες. Τη στιγμή μάλιστα, που «υπάρχουν πολλές προκλήσεις», λέει ο επί δεκαετίες υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ, Τζιμ Κλός ,ο οποίος γνωρίζει την ευρωπαϊκή δομή εξουσίας όσο κανείς άλλος. «Η  εφαρμογή του προγράμματος βοήθειας για τον κορονοϊό, η  μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η κατανομή των βαρών στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, η συμφωνία για τη μεταναστευτική πολιτική και επίσης το ανοιχτό ερώτημα πώς η ΕΕ αντιλαμβάνεται τον ρόλο της ως ένας «παγκόσμιος παίκτης». “Η φωνή της Γερμανίας θα μετρήσει σε όλους αυτούς τους τομείς”, λέει ο Κλος.

Αλλά και στον Eurotower ,στην Φρανκφούρτη, παρά τη σαφή ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ,δεν περνά απαρατήρητη η εκλογική μάχη στη Γερμανία. Το μέτωπο του πληθωρισμού και οι επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στις αποφάσεις της ΕΚΤ, το ΡΕΡΡ-το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων λόγω της πανδημίας, που εκπνέει τον προσεχή Μάρτιο, η αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας .Ο Τομ Νάταλ, ανταποκριτής του Economist στο Βερολίνο, θεωρεί ότι υπάρχουν πολλά στον ευρωπαϊκό κατάλογο υποχρεώσεων για τη νέα κυβέρνηση. “Θα υπάρξουν ευρωπαϊκές προκλήσεις και τεστ  για τη Γερμανία», λέει ο Νάταλ . Βλέπει μάλιστα την αλλαγή των κανόνων του χρέους ως το πρώτο κρίσιμο τεστ για τη νέα κυβέρνηση , «είτε το θέλει η Γερμανία, είτε όχι». Όποιος διαδεχθεί τη Μέρκελ, εξηγεί επίσης ο βρετανός δημοσιογράφος ,θα πρέπει να ακολουθήσει διαφορετική πορεία στην πολιτική έναντι της Κίνας: «Υπάρχει ισχυρή πίεση για αλλαγή προς μια πολιτική που βλέπει την Κίνα όχι μόνο ως πελάτη γερμανικών προϊόντων, αλλά και ως αντίπαλο», προσθέτει.

Τραπεζική Ενωση

Η εναρμόνιση των ευρωπαϊκών τραπεζικών κανόνων και η ενοποίηση του τομέα για να γίνει πιο ανταγωνιστικός σε παγκόσμιο επίπεδο θεωρείται αναγκαία προϋπόθεση για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος. Η Γερμανία έχει από καιρό αντιταχθεί στην ευρωπαϊκή τραπεζική ένωση και ο τελευταίος γύρος συνομιλιών τον περασμένο Ιούνιο απέτυχε ξανά. «Η Γερμανία έχει θέσει μέχρι στιγμής τους όρους και τα περισσότερα προβλήματα στο τραπέζι», κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για την τραπεζική ένωση, παρόλο που έχει δηλώσει ότι θέλει να ολοκληρώσει το έργο, λέει ο Μπάουβε Τοκάρσκι , ανώτερος συνεργάτης στο τμήμα έρευνας για την ΕΕ στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Μελετών και Ασφαλείας (SWP). Στο επίκεντρο της αντίθεσης της Γερμανίας στην τραπεζική ένωση μέχρι τώρα, είναι το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Ασφάλισης Καταθέσεων, ή EDIS,που έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί σε περίπτωση πτωχεύσεων εθνικών τραπεζών.  Ο Ολαφ Σολτς δεν συμμερίζεται τη σκεπτικιστική στάση σχετικά με το EDIS και από το 2019 αγωνίζεται για την προώθηση της διαδικασίας. Όπως λέει η Ρεμπέκα Κρίστι του ινστιτούτου Μπρίγκελ , «είναι ο υποψήφιος που βλέπει πιο ευνοϊκά την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης». Αν ο Σολτς σχηματίσει κυβέρνηση με τους Πράσινους , η υπόθεση θα προωθηθεί. Αλλά, αν μετάσχουν και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες(FDP) και αναλάβουν μάλιστα και το υπουργείο Οικονομικών, «πρέπει να ξεχάσουμε τη μεγάλη πρόοδο στο ζήτημα της τραπεζικής ένωσης», λέει ο Τοκάρσκι.

Η ΕΕ χρειάζεται ισχυρές τράπεζες

Σε κάθε περίπτωση όμως, «ο Γερμανός Καγκελάριος έχει πάντα μεγάλο ειδικό βάρος”, λέει ο Τζιμ Κλος ,που ως Γενικός Γραμματέας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μπορούσε να παρατηρήσει πώς κινήθηκαν οι Γερμανοί Καγκελάριοι στην ευρωπαϊκή σκηνή. Ο Σολτς ως καγκελάριος θα μπορεί να δώσει ώθηση στη συζήτηση για την τραπεζική ένωση , καθώς το γερμανικό τραπεζικό σύστημα, αγωνίζεται να παραμείνει ανταγωνιστικό στην παγκόσμια αγορά . Οι προσπάθειες του Σολτς ως υπουργού Οικονομικών τα τελευταία δύο χρόνια για την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης θεωρήθηκε άλλωστε, ως απάντηση στη μειούμενη σημασία των γερμανικών τραπεζών στις παγκόσμιες αγορές, ιδίως των δύο μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων -της Deutsche Bank και της Commerzbank.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Κρίστιαν Σβινγκ ,Διευθύνων Σύμβουλος της Deutsche Bank, ζήτησε μεγαλύτερη ολοκλήρωση της τραπεζικής αγοράς στην ΕΕ. «Πρέπει τελικά να επωφεληθούμε από τις οικονομίες κλίμακας στην Ευρώπη» , δήλωσε ο Σβινγκ, προσθέτοντας ότι η Γηραιά ήπειρος χρειάζεται μεγάλες και ισχυρές τράπεζες, διαφορετικά θα εξαρτηθεί υπερβολικά από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των ΗΠΑ. Σημείωσε μάλιστα με έμφαση ότι η κεφαλαιοποίηση της  JPMorgan Chase & Co και της Bank of America είναι ίση με εκείνη των 18 μεγαλύτερων ευρωπαϊκών τραπεζών, μαζί .

Φυσικά ,και οι πολιτικοί της ΕΕ γνωρίζουν τον αντίκτυπο του κατακερματισμού της αγοράς στις εγχώριες τράπεζες. Αλλά,δεν θα είναι εύκολο να βρεθεί κοινό έδαφος για τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται, εκτιμά η Ρεμπέκα Κρίστι.

Το ερώτημα είναι επίσης  ,αν η τραπεζική ένωση θα είναι στην ατζέντα του ίδιου του Σολτς, αν εκλεγεί καγκελάριος. Πιο πιεστικά εθνικά και ευρωπαϊκά ζητήματα θα μπορούσαν να εμποδίσουν τη συζήτηση. Πολλά θα εξαρτηθούν βέβαια, όχι μόνο από το αποτέλεσμα της Κυριακής στη Γερμανία, αλλά και από την έκβαση των εκλογών το 2022 στη Γαλλία και το 2023 στην Ιταλία. Ως εκ τούτου, ακόμη και με ισχυρή υποστήριξη από τη Γερμανία, η τραπεζική ένωση είναι πιθανό να πάρει πολλά ακόμη χρόνια για να ολοκληρωθεί.

naftemporiki.gr

ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΗΓΗΘΕΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΜΕΡΚΕΛ; Πρόεδροι και πρωθυπουργοί κάνουν τζόκεϊ για τη δουλειά.

0
German Chancellor Angela Merkel takes off her face mask as she prepares to lead the last cabinet meeting of the German government ahead of the national elections at the chancellery in Berlin, on September 22, 2021. - German national elections will be held on Sunday, September 26, 2021. (Photo by Markus Schreiber / POOL / AFP) (Photo by MARKUS SCHREIBER/POOL/AFP via Getty Images)

The Washington Post

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ βγάζει τη μάσκα προσώπου καθώς ετοιμάζεται να ηγηθεί της τελευταίας συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου της γερμανικής κυβέρνησης ενόψει των εθνικών εκλογών στην καγκελαρία στο Βερολίνο, στις 22 Σεπτεμβρίου 2021. – Οι εθνικές εκλογές της Γερμανίας θα διεξαχθούν την Κυριακή, 26 Σεπτεμβρίου, 2021. (Φωτογραφία από τον Markus Schreiber / POOL / AFP) (Φωτογραφία από MARKUS SCHREIBER / POOL / AFP μέσω Getty Images). 

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ-Καθώς η Γερμανία ετοιμάζεται να εκλέξει τον/την επόμενο/η καγκελάριό της την Κυριακή, η Ευρώπη ετοιμάζεται για μια σημαντική ανακατάταξη της ανεπίσημης ιεραρχίας των ηγετών της ηπείρου.

Σχεδόν 16 χρόνια στο τιμόνι της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης, η Άνγκελα Μέρκελ έγινε η, εκ των πραγμάτων, εκπρόσωπος στην παγκόσμια σκηνή και η βασική μεσίτρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω αμέτρητων διαπραγματεύσεων, αργά το βράδυ, και μιας σειράς κρίσεων.

Η Γερμανία θα συνεχίσει να ασκεί τεράστια επιρροή. Ωστόσο, η εμπειρία και η φήμη της Μέρκελ της αποδίδουν τέτοια εκτίμηση ώστε κανένας από τους πιθανούς διαδόχους της, ως καγκελάριος, δεν θα μπορούσε να ελπίζει να της αντιπαραβληθεί σύντομα. Και έτσι η αποχώρησή της θα δημιουργήσει ένα άνοιγμα – για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία – σε άλλους ηγέτες να επιβεβαιώσουν τον εαυτό τους και το όραμά τους για την Ευρώπη.

Μερικά φαβορί εμφανίστηκαν στον διαγωνισμό. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, επικεφαλής της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, “παίζει” χρόνια να γίνει ο επόμενος ηγέτης της Ευρώπης. Ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι, γνωστός για την σωτηρία του ευρώ ενώ ήταν πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, διαθέτει επίσης αρκετά από τα απαραίτητα διαπιστευτήρια.

Αλλά οι αναλυτές, οι πολιτικοί και οι διπλωμάτες τείνουν να συμφωνήσουν ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι ικανός να γεμίσει τα ράφια της Μέρκελ. Αντ ‘αυτού, λένε, (σσ. η διαδοχή στην ηγεσία της ευρώπης) πιθανότατα θα περιλαμβάνει μια παρέα πρωθυπουργών – πιθανώς όλοι άντρες.

«Η έξοδος της Μέρκελ δημιουργεί πρόβλημα με την ηγεσία, μια τρύπα στην καρδιά της Ευρώπης», δήλωσε ο Giovanni Orsina, διευθυντής της Σχολής Κυβέρνησης του Πανεπιστημίου Luiss Guido Carli στη Ρώμη. «Είτε ο/η νέα καγκελάριος καλύπτει αυτό το κενό, είτε πρέπει να σκεφτούμε μια συλλογική σύγκλιση».

Θα υπάρξει μια σημαντική αλλαγή στην ισορροπία δυνάμεων, δήλωσε ένας ανώτερος διπλωμάτης της Ε.Ε. και άλλοι Ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να αναδυθούν.

«Αυτό δεν μπορεί να γίνει μόνο από έναν. Πρέπει να γίνει από  ομάδα », είπε, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσει την ευαίσθητη πολιτική κατάσταση.

Η Μέρκελ δεν αναμένεται να αποχωρήσει από τα καθήκοντά της αμέσως μετά τις εκλογές. Τα αποτελέσματα είναι πιθανόν να είναι τέτοια ώστε οι συνομιλίες για τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του έτους – ή και μετά. Η Μέρκελ θα παραμείνει ως υπηρεσιακή μέχρι να σχηματιστεί μια νέα κυβέρνηση

Και μετά? Όποιος μπει στη δουλειά – οι υποψήφιότητες περιλαμβάνουν τον Armin Laschet, τον Olaf Scholz και την Annalena Baerbock – θα χρειαζόταν χρόνος για να εγκατασταθεί και να εδραιωθεί, προτού προσελκύσει το είδος της προσοχής που έχει η Merkel στην Ευρώπη και διεθνώς.

«Οποιοσδήποτε Γερμανός καγκελάριος θα κινηθεί σε μια ισχυρή θέση», δήλωσε η Ντανιέλα Σβάρτσερ, εκτελεστική διευθύντρια για την Ευρώπη και την Ευρασία στα Ιδρύματα Ανοιχτής Κοινωνίας. «Οποιοσδήποτε επόμενος Γερμανός καγκελάριος θα φέρει κάποια εμπειρία απο το ίδιο το βάρος της χώρας στο τραπέζι, αλλά το προσωπικό βάρος δεν θα είναι το ίδιο».

Αν η Βρετανία ήταν ακόμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κάποια δύναμη θα μπορούσε να μετατοπιστεί στη Μάγχη. Αλλά σε έναν κόσμο μετά το Brexit, το Λονδίνο δεν μπορεί να περιμένει να μιλήσει εξ ονόματος της ηπείρου.

Έτσι, πολλά κεφάλια στρέφονται προς το Παρίσι.

 

Η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συναντιούνται για δείπνο εργασίας στο Παλάτι των Ηλύσιων Πεδίων στο Παρίσι στις 16 Σεπτεμβρίου (Ludovic Marin/AFP/Getty Images)

«Οι γερμανικές εκλογές θεωρούνται στη Γαλλία ως ευκαιρία για επανεκκίνηση, όποιος εκλεγεί θα έχει μικρότερο ανάστημα από τον Μακρόν και κατά συνέπεια η επιρροή της Γαλλίας στην Ευρώπη θα αυξηθεί», δήλωσε ο Νίκολας Ντάνγκαν, ανώτερος συνεργάτης στο Ατλαντικό Συμβούλιο.

Ο Μακρόν προετοιμάζεται γι αυτήν τη στιγμή. Έχει επανειλημμένα προσπαθήσει να δώσει έμφαση στην εμπειρία του στην εξωτερική πολιτική, σε αντίθεση με τους Γερμανούς υποψηφίους καγκελάριους, οι οποίοι πέρασαν τις περισσότερες από τις τηλεοπτικές τους συζητήσεις μαλώνοντας για την εσωτερική πολιτική.

Ο Μακρόν έχει επίσης περάσει χρόνια σκιαγραφώντας το όραμά του για την Ευρώπη.

Το 2017, μετά από άλλες γερμανικές εκλογές, πραγματοποίησε μια σαρωτική ομιλία στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, υποστηρίζοντας ότι η καλύτερη απάντηση στους ανερχόμενους εθνικιστές ήταν να αναγνωρίσουν τις αδυναμίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης -είναι «πολύ αδύναμη, πολύ αργή, πολύ αναποτελεσματική» – και στη συνέχεια να εργαστούμε για να γίνει ισχυρότερη και πιο ενωμένη.

Έχει επαναλάβει το θέμα πολλές φορές. Αλλά οι προτάσεις του – να ενσωματώσει την ευρωπαϊκή άμυνα, να μεταρρυθμίσει τη ζώνη του ευρώ, να αναπτύξει μια κοινή πολιτική ασύλου και να επιβάλει νέο φόρο στους γίγαντες της τεχνολογίας των ΗΠΑ – δεν έχουν υιοθετηθεί με ενθουσιασμό.

Ο Γάλλος πρόεδρος χρησιμοποιεί το τελευταίο διάστημα τη χαοτική αποχώρηση από το Αφγανιστάν και μια αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Μπάιντεν για μια συμφωνία για πυρηνικά υποβρύχια, για να επαναλάβει μια έκκληση για ευρωπαϊκή «στρατηγική ανεξαρτησία». Άλλοι ηγέτες της Ε.Ε. είπαν ότι στέκονται στο πλευρό της Γαλλίας στο θέμα των υποβρυχίων και είναι εξίσου απογοητευμένοι για το Αφγανιστάν. Ακόμα, η ιδέα να αποκτήσει η ΕΕ στρατό απέχει πολύ από το να γίνει πραγματικότητα.

Η εντολή του Μακρόν ως ηγέτη σε ολόκληρη την Ευρώπη μπορεί να εξαρτηθεί εν μέρει από την πρόοδο που θα σημειώσει όταν η Γαλλία αναλάβει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Ιανουάριο-καθώς και από την εμφάνιση του στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας τον Απρίλιο. Η κύρια ανταγωνίστριά του, η ακροδεξιά ηγέτης Μαρίν Λεπέν, έχει μια ριζικά διαφορετική άποψη για το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

«Στην ερώτηση ποιος θα πάρει τον σημαντικό ρόλο, γνωρίζετε ήδη την απάντηση: Θα είναι ο Μακρόν», δήλωσε ένας διπλωμάτης της Ε.Ε., μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας για να προσφέρει μια ειλικρινή αξιολόγηση. “Η επόμενη ερώτηση είναι: Θα διατηρήσει τον ρόλο;”

Ο καθοριστικός παράγοντας, είπε ο διπλωμάτης, μπορεί να είναι εάν ο Μακρόν μπορεί να μάθει να συμβιβάζεται.

«Ο Μακρόν έχει τα εργαλεία και την ευκαιρία να καλύψει προς το παρόν αυτό το κενό», είπε ο διπλωμάτης. «Αλλά θα μείνει εκεί σε αυτή τη θέση μόνο αν καταφέρει να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ αυτού και του τρόπου με τον οποίο δρά, και στην ανατολή και στον βορρά και οπουδήποτε αλλού. Αυτός ήταν ο τρόπος της Μέρκελ ».

Ωστόσο, οι επικριτές της Μέρκελ θεωρούν αυτόν τον τρόπο δράσης, ενίοτε, εναντίον της. Λένε ότι καθυστέρησε τις αποφάσεις στο επίπεδο της ΕΕ σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί η συναίνεση και να αποφευχθούν οι συγκρούσεις – και ενώ έκανε αυτό διαβρώνονταν οι δημοκρατικοί κανόνες σε χώρες όπως η Ουγγαρία και η Πολωνία. Για την προσέγγισή της αυτή της δόθηκε το ρήμα: «Merkeln»,  “είμαι αναποφάσιστος, περιμένω τον κατάλληλο χρόνο”

“Κατά την διάρκεια της εποχής της Μέρκελ, κάποιος προσπαθούσε πάντα να χειριστεί και να λύσει τα πράγματα μεταξύ των 27, συχνά αναβάλλοντας μέχρι την τελευταία στιγμή τις απαιτούμενες λύσεις για την Ευρώπη, λόγω της πεποίθησης της Μέρκελ ότι τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να επιτευχθούν μόνο με τη στάση “όλοι μαζί”, δήλωσε ο Sandro Gozi, ένας βετεράνος Ιταλός πολιτικός που εκπροσωπεί τώρα τη Γαλλία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως μέρος της κεντρώας λίστας του Μακρόν «Αναγέννηση».

«Πιστεύω ότι ο Μακρόν και ο Ντράγκι μπορούν να κάνουν τη διαφορά εδώ», είπε ο Γκόζι.

 

Ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι, αριστερά, και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν περπατούν μαζί πριν από ένα δείπνο στη Μασσαλία της Γαλλίας, στις 2 Σεπτεμβρίου. (Ludovic Marin/AP)

Ο Γάλλος πρόεδρος και ο Ιταλός πρωθυπουργός χαρακτηρίστηκαν από το Politico ως το «νέο ζευγάρι εξουσίας» της Ευρώπης τον Ιούλιο, εν μέσω αναφορών για μια δι-αλπική στενή σχέση. Οι δύο άνδρες, με διαφορά ηλικίας 30 χρόνων, είναι και οι δύο πρώην επενδυτές τραπεζίτες και μακροχρόνιοι υποστηρικτές της Ε.Ε. και έχουν παρόμοιους στόχους για το μπλοκ των 27 χωρών, ειδικά για τις δημοσιονομικές πολιτικές, όπου και οι δύο ευνοούν την περαιτέρω οικονομική ολοκλήρωση.

“Πιστεύω ότι σε αυτή τη νέα φάση, η ηγεσία θα μπορούσε να είναι συλλογική”, δήλωσε ο Gozi. «Βλέπω τον Μακρόν και τον Ντράγκι ως πρωταγωνιστές αυτού».

Στην αρχή, η ηγεσία τους στην Ευρώπη θα ήταν «δίποδη», είπε ο Γκόζι, αλλά τελικά θα συμπεριλάβει το νέο Γερμανό καγκελάριο.

Πράγματι, πολλοί παρατηρητές αναμένουν ότι ο Μακρόν θα χρειαζόταν ισχυρή γερμανική συνεργασία για να εκτελέσει τα πιο φιλόδοξα σχέδιά του. Αλλά ο Γκόζι είπε ότι το αποτέλεσμα θα ήταν “λιγότερο Merkel-ian”-με ταχύτερη δράση και λιγότερη προσοχή.

Ο Ντράγκι έχει θέσει τον εαυτό του να αναλάβει μεγαλύτερο ηγετικό ρόλο, λένε οι παρατηρητές. Ήταν μια εξέχουσα φωνή στην αντίδραση της Ευρώπης στην αποχώρηση από το Αφγανιστάν, πιέζοντας για έκτακτη σύνοδο κορυφής της G-20, επικρίνοντας την ανοργάνωτη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την αποδοχή προσφύγων και μίλησε με τον Πρόεδρο Μπάιντεν κατά τις προσπάθειες εκκένωσης. Τον Μάρτιο, ο Ντράγκι έγινε πρωτοσέλιδο όταν μπλόκαρε την εξαγωγή μιας δόσης εμβολίων για τον κορωνοϊό AstraZeneca από την Ευρωπαϊκή Ένωση εν μέσω έλλειψης εντός του μπλοκ. Και μιλάει για αξιοποίηση σχεδόν 235 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην ΕΕ.  για την υλοποίηση μιας «εποχικής» ανάκαμψης απο την πανδημία.

Αλλά η δική του επιρροή μπορεί να περιορίζεται από το μέγεθος και την επιρροή της χώρας του.

«Το πρόβλημα στην ιστορία δεν είναι μόνο το ποιος είσαι, αλλά το είδος του αυτοκινήτου που οδηγείς», δήλωσε η Orsina, από το Πανεπιστήμιο Luiss Guido Carli. “Μερικά πράγματα μπορείτε να τα κάνετε μόνο εάν είστε Γερμανία, διαφορετικά είναι πολύ πιο δύσκολο, ανεξάρτητα από την προσωπικότητα του ηγέτη.”

Ορισμένοι άλλοι ηγέτες θα διαγκωνιστούν για έναν πιο σημαντικό ρόλο, όπως ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσες και ο ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε. Και οι δύο έχουν ένα προφανές χαρακτηριστικό με τους ομολόγους τους στη Γαλλία και την Ιταλία: Είναι άντρες.

Μετά την αποχώρηση της Μέρκελ, το Συμβούλιο συνεδριάζει με τον κίνδυνο να χαρακτηριστεί λέσχη γηραλέων αγοριών, δήλωσε η Schwarzer της Open Society.

“Υπάρχει ένα συγκεκριμένο στοιχείο να έχουμε μια γυναίκα ηγέτη στο τραπέζι – η ισορροπία θα αλλάξει και από αυτή την άποψη, και αυτό κάνει τη διαφορά στη δυναμική της ομάδας”, είπε. «Όχι μόνο αυτό που συμβαίνει στην αίθουσα, αλλά η πρόσληψη της πολιτικής».

Ορισμένοι Ευρωπαίοι είναι βέβαιο ότι θα χαιρετίσουν την έξοδο της Μέρκελ ως μια ευκαιρία για πιθανή αναδιάταξη και πιο ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η εποχή της Μέρκελ «οδήγησε σε μια Ευρώπη που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Γερμανία και τις επιλογές της Γερμανίας», δήλωσε η Ρόζα Μπάλφουρ, διευθύντρια του Carnegie Europe. «Η βαρύτητα της εξουσίας μετατοπίστηκε στο Βερολίνο και δεν ήταν όλα για το καλό της υπόλοιπης Ευρώπης. Εάν υπάρχει μια μικρή αλλαγή στην ισορροπία δυνάμεων, η οποία ευνοεί μια ευρύτερη πρωτοποριακή ομάδα, από ευρωπαϊκή σκοπιά θα μπορούσε να υπάρξει όφελος από αυτό ».

Οι επικριτές υποστηρίζουν, για παράδειγμα, ότι η απάντηση της Γερμανίας στην κρίση χρέους της ευρωζώνης και η πίεση για μέτρα λιτότητας προκάλεσαν βαθιά και διαρκή ζημιά στην Ελλάδα και την Ιταλία, είπε η Μπάλφουρ.

Ωστόσο, η υποστήριξη της Μέρκελ παραμένει ισχυρή σε ολόκληρη την ήπειρο – ένας ακόμη δείκτης για το πόσο δύσκολο θα είναι να αντικατασταθεί. Μια πρόσφατη έρευνα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων ζήτησε από τους κατοίκους 12 κρατών της Ε.Ε. ποιόν θα ψήφιζαν σε υποθετικές εκλογές για πρόεδρο της Ευρώπης, Μέρκελ ή Μακρόν.

Η Μέρκελ έλαβε περισσότερη υποστήριξη σε κάθε χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας.

Ο Noack γράφει από το Παρίσι

Ο Πιτρέλι από τη Ρώμη.

Reis Thebault

Ο Reis Thebault είναι δημοσιογράφος που καλύπτει εθνικές και έκτακτες ειδήσεις. Έχει εργαστεί στα τοπικά γραφεία του Boston Globe και του Columbus Dispatch. Εντάχθηκε στην The Washington Post τον Ιούνιο του 2018.

Rick Noack

Ο Rick Noack είναι ανταποκριτής που εδρεύει στο Παρίσι και καλύπτει τη Γαλλία για την Washington Post. Προηγουμένως, ήταν δημοσιογράφος εξωτερικών υποθέσεων της The Post με έδρα το Βερολίνο. Εργάστηκε επίσης για την The Post από την Ουάσιγκτον, τη Βρετανία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία.

Stefano Pitrelli

Ο Stefano Pitrelli είναι δημοσιογράφος στο γραφείο της Ρώμης για την Washington Post.

The Washington Post

O Ρ.Τ.Ερντογάν στήριξε το Πακιστάν στον ΟΗΕ – H Ινδία απάντησε με μήνυμα υπέρ της Κύπρου

0

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε στον ΟΗΕ την στήριξή του προς το Πακιστάν και η Ινδία  απάντησε με ισχυρό μήνυμα στήριξης στην Κύπρο.

Ειδικότερα, ο Τούρκος Πρόεδρος έθιξε και πάλι το ζήτημα του Κασμίρ κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, με αποτέλεσμα η  Ινδία  να «ανταποδώσει το χτύπημα» καλώντας Τουρκία να σεβαστεί τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την Κύπρο.

 

«Διατηρούμε τη στάση μας υπέρ της επίλυσης του τρέχοντος προβλήματος στο Κασμίρ για 74 χρόνια μέσω διαλόγου μεταξύ των μερών και στο πλαίσιο των σχετικών ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών», είπε ο Ερντογάν. Πέρυσι, επίσης, είχε κάνει αναφορά στο Κασμίρ στην προ-ηχογραφημένη ομιλία του στην Γενική Συνέλευση.

Λίγες ώρες μετά τις παρατηρήσεις του Ερντογάν, ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Τζαϊσάνκαρ συναντήθηκε με τον Κύπριο ομόλογό του Νίκο Χριστοδουλίδη και τόνισε την ανάγκη η Τουρκία να σεβαστεί και να τηρήσει τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Κύπρο. «Εργαζόμαστε για να προωθήσουμε τους οικονομικούς μας δεσμούς. Εκτιμούμε τις περιφερειακές του γνώσεις. Είναι σημαντικό να τηρούνται από όλους οι σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Κύπρο», έγραψε ο Υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Τζαϊσάνκαρ στο Twitter μετά τη συνάντηση.

 

 

Η συγκεκριμένη διπλωματική απάντηση της Ινδίας δεν πέρασε απαρατήρητη από τον ξένο Τύπο και τα Ινδικά ΜΜΕ που ανέδειξαν το θέμα.

«Ενώ η Τουρκία σήκωσε το σφυρί του Κασμίρ για να χτυπήσει την Ινδία, η Ινδία το συνέτριψε με το ρόπαλο της Κύπρου» ήταν ένα χαρακτηριστικό σχόλιο.

 

 

Μέτωπο Ερντογάν και με την Κίνα…

Ο Ερντογάν, στην ομιλία του, αναφέρθηκε επίσης στους μουσουλμάνους Ουιγούρους της Κίνας στο Σιντζιάνγκ και στη Ροχίνγκια της Μιανμάρ. «Στο πλαίσιο της εδαφικής ακεραιότητας της Κίνας, πιστεύουμε ότι πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες σχετικά με την προστασία των βασικών δικαιωμάτων των μουσουλμάνων Τούρκων Ουιγούρων», είπε.

Yπενθυμίζεται ότι και το 2019 είχε προκύψει παρόμοιο ζήτημα  με αορμή ήταν την ομιλία Ερντογάν στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ όπου αναφέρθηκε στο Κασμίρ. Ως αντίδραση ο  Πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι συναντήθηκε στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ  με τον Πρωθυπουργό της Αρμενίας αλλά και με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη με τον ινδικό Τύπο να ερμηνεύει κίνηση αυτή ως ένα άμεσο μήνυμα προς τον Ερντογάν  πως  αν συνεχίσει να μιλάει για το Κασμίρ, η Ινδία θα συνταχθεί με τους  εχθρούς της Τουρκίας.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/toyrkia/1019565_o-rterntogan-stirixe-pakistan-ston-oie-apantise-i-india-me-minyma

Crise des sous-marins : la sortie de crise « prendra du temps », prévient Le Drian

0

Le ministre français des Affaires étrangères s’est entretenu en toute discrétion ce jeudi avec son homologue américain, Antony Blinken.

Κώστας Λάμπος: Η Ευρώπη στη δίνη της κρίσης Μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

0

 του Κώστα Λάμπου

Η Δύση των γενοκτονιών και της λεηλασίας του πλανήτη

Οι παταγώδεις ταπεινωτικές ήττες της αποικιοκρατίας, του ιμπεριαλισμού και της παγκοσμιοποίησης θρυμμάτισαν τα όνειρα της Δύσης, όπως αυτή διαχρονικά εκφράστηκε μέσω της αποικιοκρατικής Αγγλίας και των μεγάλων χωρών της Ευρώπης και του ιμπεριαλισμού των Ενωμένων Πολιτειών Αμερικής, να καθυποτάξουν στο διηνεκές την Αφρική, την Λατινική Αμερική και την Ασία. Τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα και οι κοινωνικές επαναστάσεις άλλαξαν, σε μεγάλο βαθμό, τον τρόπο σκέψεις τόσο των υπηκόων των αποικιών, όσο και των εργαζόμενων κοινωνιών των καπιταλιστικών μητροπόλεων και τον έστρεψαν προς την κατεύθυνση για μια κοινωνία της ισότητας και για μια ανθρωπότητα της αμοιβαίας συνεργασίας χωρίς φονικές ανισότητες, σφαγές, γενοκτονίες, λεηλασίες, καταστροφικούς πολέμους και λοιπές βαρβαρότητες.

Βέβαια το κεφάλαιο και τα συνεργαζόμενα με αυτό σκοταδιστικά και εξουσιαστικά ιερατεία αρνούνται να δεχτούν ότι μπορεί να υπάρξουν αυτοδιευθυνόμενες κοινωνίας και αμοιβαία συνεργαζόμενη ανθρωπότητα χωρίς τη δική τους εξουσία και γι’ αυτό προγραμματίζουν προς τρεις κατευθύνσεις:

  • Η μια είναι να περιορίσουν τον μεταξύ τους ανταγωνισμό και γι’ αυτό συμπτύσσονται σε ‘αμυντικούς μηχανισμούς’ που λειτουργούν ως επιθετικές συμμορίες που λεηλατούν τον πλούτο του πλανήτη και καταστρέφουν οικονομίες, κοινωνίες και πολιτισμούς.
  • Η άλλη είναι να καταστρέψουν συθέμελα κάθε υφιστάμενο, ή ακόμα και δυνητικά ενδεχόμενο, ανταγωνιστή καθώς επίσης και κάθε ανυπότακτη στα ηγεμονικά τους σχέδια χώρα.
  • Η τρίτη αποσκοπεί στο να αποπροσανατολίσουν τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, επειδή μόνο αυτές μπορούν, εξελισσόμενες σταθερά από το πρότυπο του μονοδιάστατου υπηκόου στον σύγχρονο πολυδιάστατο άνθρωπο, να μετακινηθούν, ενωτικά και συντονισμένα, από αντικείμενο του κεφαλαίου στο υποκείμενο της ιστορίας, που θα οδηγήσει τις επιμέρους κοινωνίες και την ανθρωπότητα συνολικά στην μετακαπιταλιστική περίοδο της ιστορίας, σε έναν καλύτερο κόσμο.

Το γεωπολιτικό μοντέλο ισχύος που κυριάρχησε τους τελευταίους αιώνες έστελνε ιεροκήρυκες, εμπόρους και στρατούς από τις καπιταλιστικές μητροπόλεις του Βορά και της Δύσης και έφερνε σ’ αυτές μέσω της λεηλασίας, των γενοκτονιών και των άδικων όρων εμπορίου πλούτο από τον Νότο και την Ανατολή. Αυτή η κυριαρχία του Βορά και της Δύσης πάνω στον Νότο και στην Ανατολή μπήκε τις τελευταίες δεκαετίες και κύρια μετά ‘το ειρηνικό πισωγύρισμα’ του κρατικοκαπιταλιστικού σοβιετικού μπλοκ στον επιχειρηματικό καπιταλισμό, στον καπιταλισμό της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής’, σε μια βαθιά δομική παρακμιακή και διαλυτική κρίση. Η υποτιθέμενη δημοκρατική καπιταλιστική Δύση για να αντιμετωπίσει την παρακμή της στράφηκε με την πολιτική Νίξον-Κίσινγκερ και του Γερμανού Φραντς Γιόζεφ Στράους ‘προς Ανατολάς’ και ιδιαίτερα προς την ‘μεγάλη αγορά’, την Κίνα του Μάο. Το αποτέλεσμα ήταν η ‘δημοκρατική’ Δύση να αφυπνίσει καπιταλιστικά την δεσποτική Ανατολή, με κατάληξη η Ανατολή να αμφισβητεί την πρωτοκαθεδρία της Δύσης, με προφανή στόχο την διάλυση του παλιού κακού και αρρωστημένου καπιταλιστικού κόσμου και την αντικατάστασή του με έναν άλλον δεσποτικό κρατικό καπιταλισμό.

Όλες οι εξελίξεις που συντελούνται αυτή την περίοδο στον πλανήτη μας δείχνουν πως στα επόμενα δέκα-δεκαπέντε χρόνια το κέντρο εξουσίας θα έχει μετακινηθεί προς Ανατολή, αφού η πλειοψηφία των χωρών που, ως G7, αποφασίζουν, ερήμην των άλλων χωρών του πλανήτη, για τη ζωή και το μέλλον του 99% της ανθρωπότητας θα είναι χώρες της Ανατολής, (όπως Κίνα, Ινδία, Ινδονησία, Ρωσία, Βραζιλία), προκαλεί πανικό στα σημερινά αφεντικά του πλανήτη, (ΗΠΑ, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία), γεγονός που καθιστά την σύγκρουση Δύσης- Ανατολής αναπόφευκτη. Το ζητούμενο όμως παραμένει, αυτή η καταστροφική σύγκρουση μεταξύ ηγεμονικών χωρών και κεφαλαίων να μην συνεπιφέρει την οριστική καταστροφή της γήινης βιόσφαιρας που θα σήμαινε και το τέλος της ζωής πάνω στον μοναδικό μέχρι τώρα φιλόξενο γαλάζιο πλανήτη, την μοναδική κοινή πατρίδα όλων μας.

Αυτή η κρίση αποσύνθεσης του μοντέλου της παγκόσμιας κυριαρχίας πυροδοτεί όλο και οξύτερα, όλο και γονιμότερα την παλιά συζήτηση για την αναγκαιότητα της υπέρβασης του καπιταλισμού όλων των πιθανών και απίθανων εκδοχών του και την οργάνωση των κοινωνιών και της ανθρωπότητας συνολικά πάνω στη βάση του διαχρονικού οράματος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού για έναν κόσμο της κοινωνικής ισότητας. Επειδή, όμως, η λογική των αιώνων, των λαών και των αγόνων διδάσκει ότι χωρίς κοινωνική ισότητα δεν μπορεί να υπάρξει ούτε καθολική ευημερία, ούτε δικαιοσύνη, ούτε δημοκρατία, ούτε πραγματική ελευθερία, ούτε οικουμενική ειρήνη, γι’ αυτό είναι ανώφελο να ασχολούμαστε με σκοταδιστικούς μύθους και εξουσιαστικές ιδεολογίες που μας αποπροσανατολίζουν με οικονομετρικά μοντέλα έμμισθων υπαλλήλων οικονομισιολόγων και με διάφορα μαντζούνια των πολιτικών υπαλλήλων του κεφαλαίου, που τα λένε και ‘μεταρρυθμίσεις’, με τα οποία ο μανιακός, απάνθρωπος και καταστροφικός καπιταλισμός θα γίνει τάχα καλύτερος με την εναλλαγή των αστικών πολιτικών κομμάτων στην δοτή πολιτική εξουσία, τα οποία στο σύνολό τους μας παραπλανούν καθιστώντας μας δούλους ΄θεών΄, πολιτικοθρησκευτικών συμμοριών, εξουσιαστικών ιδεολογιών επίδοξων ηγεμόνων και άπληστων αφεντάδων.

Στο βαθμό που οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και ιδιαίτερα αυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατανοούν τον δικό τους ιστορικό ρόλο, στον ίδιο βαθμό θα ακυρώνεται ο θανάσιμος ανταγωνισμός μεταξύ του δεσποτικού ασιατικού κρατικομονοπωλιακού και του αμερικανοκαθοδηγούμενου δυτικού καπιταλισμού. Μορφή αυτού του ανταγωνισμού αποτελεί η καινοφανής, αν και σχετικά παλιά, εθνοφυλετική αγγλοσαξονική λυκοσυμμαχία με το ακρωνύμιο AUKUS (Australia, United Kingdom, United States Of America) με σκοπό την αναχαίτιση της ραγδαία και παγκόσμια επεκτεινόμενης Κίνας, που έβαλε πλώρη για την παγκόσμια ηγεμονία.

Η απόφαση των τριών χωρών που συμπτύχθηκαν στη συμμαχία AUKUS αποκαλύπτει, ότι:

  • Οι Ενωμένες Πολιτείες Αμερικής, που μέχρι τώρα αποφάσιζαν για όλα και για όλους μόνες, βρίσκονται σε αδυναμία να διατηρήσουν την παγκόσμια ηγεμονία, και πολύ περισσότερο να πραγματοποιήσουν την με πόλεμο κατάληψη της Ανατολής, την κατά Μπρεζίνσκι ‘Διευρυμένη Δύση’ (extended West). Το γεγονός μάλιστα πως σύμφωνα με τις προβλέψεις η Κίνα μέχρι το 2029 θα έχει εκτοπίσει τις ΕΠΑ από την πρώτη και η Ινδία από την δεύτερη θέση στην παγκόσμια κατάταξη των οικονομιών, προκαλεί πανικό στο αμερικανικό κατεστημένο, το οποίο όσα δεν κατάφερε με τον ακραίο ‘ρεπουμπλικανό’ Τραμπ τα θέτει σε εφαρμογή με το γνωστό παλιό γεράκι, τον χειραγωγίσημο ‘δημοκρατικό’ Μπάϊντεν, με την ελπίδα ότι έτσι θα σωθούν.
  • Το Ενωμένο Βασίλειο, που αποτελούσε την Πέμπτη Φάλαγγα των ΕΠΑ στην Ε.Ε. για να φρενάρει την ολοκλήρωσή της και προγραμματισμένα αποχώρησε έγκαιρα από αυτήν με το ταπεινωτικό Brexit, προφανώς με την υπόσχεση γερού μεριδίου λείας από την προγραμματισμένη λεηλασία της Ανατολής και την ψευδαίσθηση ανάκτησης της παλιάς χαμένης δόξας της κοσμοκράτειρας.
  • Η Αυστραλία, χώρα, χωρίς κανένα σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια ιεραρχία του καπιταλισμού, κύρια ως μεγάλη πλησιέστερη στρατιωτική βάση κατά της Κίνας, εντάχθηκε στην λυκοσυμμαχία υπό τον φόβο της κινεζοποίησής της.

Αποκαλύπτει επίσης ότι:

Η Δύση αποσυντίθεται ως ιδεολογικοπολιτική συμμαχία και η Ευρωπαϊκή Ένωση, που, για λόγους γεωπολιτικούς, και στρατηγικών συμφερόντων ήταν απρόθυμη να συμμετάσχει σε κάποια εχθρική στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Ρωσίας και της Κίνας και γι’ αυτό έμεινε έξω από την AUKUS, τρεκλίζει με ορατό τον κίνδυνο να διασπαστεί ή και να διαλυθεί αν τα καθεστώτα των ‘πορτοκαλί επαναστάσεων’ τραβήξουν προς τη δύναμη που τα δημιούργησε.

Αντίθετα η AUKUS οδηγεί την Ανατολή σε συσπείρωση και κύρια έφερε την Κίνα, με τον μεγαλύτερο στρατό στον πλανήτη, και τη Ρωσία, με το τεράστιο πυρηνικό οπλοστάσιο πλανητικής εμβέλειας, πιο κοντά την μία στην άλλη, γεγονός που αν δεν λειτουργήσει, ως ισορροπία του τρόμου, αποτρεπτικά για τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, θα καταλήξει στον τέταρτο, μόνο που αυτός, όπως μας πρόβλεψε ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, θα γίνει με ρόπαλα.

Πολλοί αντιμετωπίζουν την κατάσταση με απαισιοδοξία, αγνοώντας πως κάθε κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε ευκαιρία για τις δυνάμεις εκείνες που έχουν λόγους και συμφέρον να εμποδίσουν την καταστροφική σύγκρουση, να παραμερίσουν την καπιταλιστική παρακμή και βαρβαρότητα και να χαράξουν πορεία προς έναν καλύτερο κόσμο.

Η Δύση του Πολιτισμού και ο ιστορικός ρόλος της σύγχρονης Ευρώπης

Ο πανάρχαιος ελληνικός μύθος της αρπαγής της Ευρώπης μας λέει πως στην σύγκρουση μεταξύ Ανατολής και Δύσης υπάρχει λύση. Ας ξαναθυμηθούμε τον ξεχασμένο μύθο, που είναι μύθος ότι, τόση ακρίβεια και επικαιρότητα ης συγκεκριμένης ιστορίας, αποτελεί μύθο.

Στην ελληνική μυθολογία, το όνομα Ευρώπη, κατά την επικρατέστερη ερμηνεία, σημαίνει την γυναίκα με ‘τας εὐρεῖς ὦπας’, δηλαδή με ‘τα μεγάλα μάτια’[1], που σημαίνει την έξυπνη γυναίκα, χώρα ή ήπειρο. Σύμφωνα με τον μύθο η Ευρώπη ήταν η πανέμορφη πριγκίπισσα της Φοινίκης[2], την οποία ο γοητευμένος ‘πατέρας των θεών και των ανθρώπων’, Δίας την άρπαξε, εμφανιζόμενος μπροστά της με τη μορφή ενός πανέμορφου λευκού ταύρου με χρυσά κέρατα. Ο μεταμορφωμένος σε ταύρο Δίας πλησίασε την Ευρώπη, στα ολάνθιστα λιβάδια που έπαιζε με τις φίλες της και ξάπλωσε στα πόδια της, οπότε αυτή μπήκε στον πειρασμό και κάθισε στην ράχη του. Ο ταύρος, τότε, πετάχτηκε επάνω και καλπάζοντας προς την θάλασσα, πέταξε προς τις ακτές της Κρήτης, όπου και αποκαλύφθηκε στην Ευρώπη ποιος ήταν. Μαζί της απέκτησε τρεις γιούς των Μίνωα, τον Ραδάμανθυ και τον Σαρπηδόνα. Όταν ο Δίας εγκατέλειψε την Ευρώπη για να γυρίσει στην σύζυγό του, την Ήρα[3] και στα ‘θεϊκά του καθήκοντα’ στον Όλυμπο, η Ευρώπη πήρε για δεύτερο σύζυγό της το βασιλιά της Κρήτης Αστερίωνα, που υιοθέτησε και τα παιδιά που αυτή είχε αποκτήσει με το Δία.

Μετά το θάνατο του βασιλιά Αστερίωνα, το θρόνο της Κρήτης πήρε ο μεγαλύτερος από τους θετούς γιους του, ο γιός του Δία και της Ευρώπης Μίνωας, ο οποίος έγινε ο πρώτος μεγάλος Έλληνας θαλασσοκράτορας και κατακτητής πολλών περιοχών μεταξύ των οποίων και τα διάφορα βασίλεια της Αττικής, τα οποία πλήρωναν φόρο υποτέλειας στην θαλασσοκράτειρα Κρήτη, σχέση που συμβολίστηκε με τον μύθο του ανθρωποφάγου Μινώταυρου. Όταν η πριγκίπισσα Ευρώπη πέθανε για να την τιμήσει ο Δίας έδωσε στην ήπειρο στην οποία ανήκε η Κρήτη και ο Όλυμπος, το όνομά της. Στο μεταξύ ο Θησέας[4], ο βασιλιάς της Αθήνας σκότωσε τον Μινώταυρο, με την βοήθεια της κόρης του Μίνωα, της Αριάδνης και απελευθέρωσε την Αττική, γεγονός που τον έκανε τόσο σεβαστό, όπως μας πληροφορεί ο Πλούταρχος[5], ώστε να πείσει τους ηγέτες των γενών της Αττικής να διαλύσουν τις παλιές κοινωνικές δομές και να συνενωθούν όλοι μαζί σε έναν ενιαίο λαό και σε μια πόλη, τας Αθήνας, που χάρη στην ενότητά τους μεγαλούργησαν.

Οι μύθοι δεν ερμηνεύονται εύκολα γιατί είναι κωδικοποιημένοι και γεμάτοι συμβολισμούς και γι’ αυτό επιδέχονται πολλές αναγνώσεις και επιπόλαιες ερμηνείες. Όμως με την Γνώση, την Α-λήθεια, την Λογική και την επιμονή μπορεί κανείς να τους ‘ανοίξει’, να τους ξεκλειδώσει. Εκτιμώ πως το κλειδί για την ερμηνεία του συγκεκριμένου μύθου, βρίσκεται στο σημείο που θέλει την Ευρώπη, το προηγούμενο βράδυ, πριν από την αρπαγή της, να είδε ένα εφιαλτικό όνειρο, σύμφωνα με το οποίο δυό ξένες και άγνωστες γυναίκες, η ‘Ανατολή’ και η ‘Δύση’ να μαλώνουν για το ποια θα την πάρει υπό την προστασία της. Πολλοί αναζητούν στο μύθο κάτι το ‘θεϊκό’, άλλοι βλέπουν σε αυτόν ένα ρομαντικό, ταυτόχρονα και σουρεαλιστικό ειδύλλιο και άλλοι φαντάζονται μια πατριαρχικού τύπου ερωτική ιστορία με γάμο με το ζόρι, όπου ο ΄σύζυγος φορτώνει την σύζυγο με τρία παιδιά, με την εγκατάλειψη ως κατάληξη.

Εκτιμώ ότι ο μύθος αυτός αποκαλύπτει μια μεγάλη και διαχρονική γεωπολιτική πραγματικότητα που έχει να κάνει με τις σχέσεις μεταξύ Ανατολής και Δύσης τόσο μεταξύ τους όσο και με τις σχέσεις της καθεμίας με την Ευρώπη. Εκφράζει, δηλαδή, κοινωνικά ζητήματα, σχέσεις και αντιθέσεις μεταξύ των τμημάτων, των περιοχών, των ηπείρων και των λαών εκείνης της περιόδου, κάτι που φαίνεται να μην άλλαξε από τότε και να ισχύει ακόμα και σήμερα. Η εξέλιξη του μύθου δείχνει ότι η Ευρώπη η ίδια επέλεξε, δια του ονείρου της αρπαγής της από τον Δία, τον μυθικό γενάρχη των Ελλήνων, να μην ανήκει ούτε στην Ανατολή, ούτε και στη Δύση, αλλά να είναι ανεξάρτητη, γεγονός που δείχνει ότι δεν πρόκειται για ακούσια αρπαγή, αλλά για απελευθέρωση, την οποία προφανώς ήθελε και είχε σχεδιάσει η ίδια η Ευρώπη με το όραμα της προηγούμενης νύχτας. Αν μάλιστα αναλογιστούμε ότι η προϊστορική και η αρχαία Ελλάδα αποίκισε σχεδόν ολόκληρο τον μεσογειακό κόσμο, φυσικά και την Φοινίκη, τότε μπορούμε να υποθέσουμε ότι η Ευρώπη συμβολίζει και τον πλούτο της περιοχής που θα μεταφερθεί στην Κρήτη και στην υπόλοιπη νησιώτικη και ηπειρωτική Ελλάδα, το μόνο γνωστό κομμάτι της μέχρι τότε ανώνυμης ηπείρου για εκείνη την χρονική περίοδο. Το συμπέρασμα λοιπόν από αυτήν την τόσο ενδιαφέρουσα ιστορία, που κρύβει ο μύθος της Ευρώπης, είναι ότι η Ευρώπη επέλεξε η ίδια να είναι ουδέτερη και ο ρόλος της Ελλάδας, ως κοσμοαντίληψη, ως φιλοσοφία ζωής, ως ‘κράτος του Δήμου’, ως ανεξάρτητη πνευματική δύναμη και ως ανθρωποκεντρικός πολιτισμός, για την επίτευξή της ουδετερότητας της Ευρώπης, υπήρξε καθοριστικός.

Από τότε και μέχρι σήμερα η ιστορία της Ευρώπης είναι ιστορία αγώνων να μείνει ουδέτερη, χωρίς ωστόσο να τα καταφέρνει πάντα, με αποτέλεσμα να γίνεται λεία πότε της Ανατολής και πότε της μακρινής και αφηρημένης Δύσης. Όταν όμως καταφέρνει να είναι ουδέτερη εξουδετερώνει κάθε απειλή μέσω της προόδου και του πολιτισμού και οδηγεί Ανατολή και Δύση, Βορά και Νότο, αργά αλλά σταθερά, στο επόμενο σκαλί της εξέλιξης. Μια προσεκτικότερη ανάλυση του μύθου αποκαλύπτει την σημαντική συμβολή της γεωγραφίας και της γεωπολιτικής στην διαμόρφωση του ρόλου και της ιστορίας των χωρών, των λαών και των ηπείρων, που σε τελική ανάλυση παραπέμπουν στις δυνάμεις διαμόρφωσης των επιμέρους και των συλλογικών ταυτοτήτων τους.

Σήμερα η ασφυκτική εξάρτηση της Ευρώπης από την μητρόπολη της Δύσης, η οποία μέσω της χειραγώγησης της Ευρώπης απειλεί και την ανεξαρτησία της Ανατολής, η Ευρώπη κινδυνεύει, ενώ ανεξάρτητη θα μπορούσε να προσφέρει μεγάλες υπηρεσίες προόδου και ειρήνευσης σε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Αλλά γι’ αυτό χρειάζεται να αποβάλλει όλα τα ξένα στοιχεία, που αιχμαλωτίζουν και αλλοιώνουν την ταυτότητά της, και να γονιμοποιήσει την σύγχρονη ιστορία με τις αρχές της άμεσης αθηναϊκής δημοκρατίας και του δυναμικά εξελισσόμενου διαχρονικού κοινωνικού ευρωπαϊκού ουμανισμού, προκειμένου να αποκτήσει την δική της αυθεντική ταυτότητα, την ευρωπαϊκή ταυτότητα.

Οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού στο τιμόνι της ιστορίας

Για την απόκτηση της ευρωπαϊκής ταυτότητας, στην συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, πρέπει να μπουν δυναμικά στο προσκήνιο οι ευρωπαϊκές δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και με τον ενωτικό αγώνα τους:

  • Να ηττηθεί ηθικά, πνευματικά, πολιτικά, οργανωτικά και επιχειρησιακά ο καπιταλισμός ως αμερικανισμός[6], νεογερμανισμός[7], κιναζισμός[8] κ.λπ., κ.λπ.
  • Να ξαναβάλουν την Ευρώπη στην πρωτοπορία των δυνάμεων που θα καταστήσουν δυνατό το επόμενο βήμα προόδου της ιστορίας προς έναν καλύτερο κόσμο[9], προς τον κόσμο της κοινωνικής ισότητας και του αταξικού ουμανισμού[10], γεγονός που σταδιακά
  • θα αφυπνίσει όλους τους λαούς του πλανήτη με αποτέλεσμα την ματαίωση όλων των σχεδίων για παγκόσμιες ηγεμονίες και τελικά
  • θα καταστήσει εφικτό το τέλος του καπιταλισμού, την θέσμιση και εφαρμογή της άμεσης δημοκρατίας με περιεχόμενό της την αταξική κοινωνία[11] και συνεπώς την σωτηρία του πλανήτη και του ανθρώπινου πολιτισμού.

Όλα αυτά προϋποθέτουν ότι οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού:

  • Θα φροντίσουν άμεσα να καλύψουν την αχίλλειο πτέρνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που σχετίζεται με την έλλειψη ορυκτών καυσίμων ως ενεργειακών πηγών, έλλειψη που την καθιστά υποχείριο τόσο της νεοτσαρικής Ρωσίας, όσο και κύρια των Ενωμένων Πολιτειών Αμερικής που ελέγχουν τα ορυκτά καύσιμα της Μέσης Ανατολής και τα δίκτυα μεταφοράς τους, πραγματικότητα που περιορίζει δραστικά τους βαθμούς ανεξαρτησίας και ελευθερίας των ευρωπαϊκών χωρών και της Ε.Ε. συνολικά. Οι σύγχρονες επιστήμες και τεχνολογίες έχουν, με την ολοκληρωμένη αξιοποίηση των Ανανεώσιμων και Ανεξάντλητων Πηγών Ενέργειας που παράγουν φτηνή, άφθονη, ασφαλή και αποκεντρωμένη υδρογονοενέργεια[12], λύσει το ενεργειακό πρόβλημα και μάλιστα προς την κατεύθυνση της αχρήστευσης των συγκεντρωτικών ενεργειακών συστημάτων που γέννησαν και κρατούν ακόμα ζωντανό τον καπιταλισμό. Η οικονομία του υδρογόνου[13] σε συνδυασμό με την ψηφιακή οικονομία αποτελούν τη δύναμη των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, για να ανοίξουν τον δρόμο προς την κοινωνική απελευθέρωση, την ενότητα και την συνεργασία των ανθρώπων και των κοινωνιών στα πλαίσια ενός καλύτερου κόσμου.
  • Θα πιέζουν τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προχωρήσουν άμεσα σε αλλαγή του παραγωγικού, διανεμητικού και καταναλωτικού οικονομικού μοντέλου και προς πολιτικές οικονομικής σύγκλισης των χωρών μελών της, στην εμβάθυνση των πολιτικών διεργασιών με κατεύθυνση την ολοκλήρωση των διαδικασιών για τις Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης γεγονός που προϋποθέτει το σπάσιμο της εξάρτησής της από τον αμερικανισμό και τον ΝΑΤΟϊσμό και την συγκρότηση κοινής ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας, «Στρατηγική Αυτονομία» τη λένε όσοι κατανοούν πως χωρίς αυτήν δεν μπορεί να υπάρξει ευρωπαϊκή ταυτότητα, προϋπόθεση, εκ των ων ουκ άνευ, για την διατήρηση της ευρωπαϊκής οντότητας, της ενότητας και της ουδετερότητάς της.
  • Να πάρουν, ως αποφασιστική πλειοψηφία με ειρηνικό και αμεσοδημοκρατικό τρόπο, στα χέρια τους όλες τις νομοθετικές, πολιτικές τις επιχειρησιακές εξουσίες που θα διαμορφώσουν την νέα φιλοσοφία, την αρχιτεκτονική δομή, το προοδευτικό όραμα για τον παγκόσμιο ειρηνικό ρόλο και συνεπώς για το μέλλον της Νέας Ευρώπης σε έναν ειρηνικό καινούργιο κόσμο.

Να καταστρέψουμε την αφύσικη καπιταλιστική ανισότητα 1%>99%

Αυτή η χαοτική και ιδιαίτερα επικίνδυνη πραγματικότητα είναι η μοναδική ευκαιρία για την Ευρώπη, για την Ελλάδα και την ανθρωπότητα που πρέπει να γίνει ΕΔΩ, ΤΩΡΑ και ΠΑΝΤΟΥ πραγματικότητα. Γι’ αυτό οφείλουμε όλοι να αποστασιοποιηθούμε από θεωρητικές φλυαρίες, σκοταδιστικά κηρύγματα[14] και εξουσιαστικές ιδεολογίες που αποπροσανατολιστικά αναφέρονται σε λεπτομέρειες επι των συμπτωμάτων της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και να ασχοληθούμε σοβαρά χωρίς φόβο και προκαταλήψεις στην κύρια αιτία αυτής της καταστροφικής πορείας, που δεν είναι άλλη από την ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής[15] που οδήγησε την ανθρωπότητα από την μια μεριά το 1% που εξουσιάζει, λεηλατεί την Φύση και απαξιώνει τα πάντα και από την άλλη το 99% που δεν ορίζει το μέλλον του και τη ζωή του. Η λύση αυτής της εξίσωσης προϋποθέτει την ανατροπή και την καταστροφή αυτής της αφύσικης ανισότητας 1%>99%, κι’ αυτό προϋποθέτει την αμεσοδημοκρατική κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και την αυτοδιεύθυνση των κοινωνιών και συνολικά της ανθρωπότητας, στα πλαίσια ενός αταξικού οικουμενικού Ουμανισμού.

____________________

https://www.blogger.com/blog/post/edit/5909381204985884097/723267917289500673,

[1] Μπαμπινιώτης Γεώργιος, Ετυμολογικό Λεξικό τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Β ΄έκδοση). Αθήνα: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ, 2011.

[2] Φοινίκη, πρόκειται για την χώρα που βρίσκονταν στα παράλια της Συρίας, του Λιβάνου και της Παλαιστίνης και όχι για την ομώνυμη πόλη Φοινίκη που βρίσκονταν κοντά στην σημερινή πόλη της Νότιας Αλβανίας Άγιοι Σαράντα.

[3] Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, η Ήρα, κόρη του Κρόνου και της Ρέας αδελφή του Δία και από τους δύο γονείς, ήταν η επίσημη σύζυγος του Δία, ο οποίος σε βάθος χρόνου, βέβαια, είχε παντρευτεί άλλες οκτώ θεές και δεκαπέντε θνητές, μεταξύ των οποίων και η Ευρώπη, με άγνωστο αριθμό ερωμένων.

[4] «Η πρώτη προσπάθεια, ανάμεσα στους Αθηναίους, να ανατρέψουν την γενοκρατική οργάνωση και να εγκαθιδρύσουν ένα νέο σύστημα διακυβέρνησης, ανήκει στον Θησέα. […]. Αυτός τους έπεισε να γκρεμίσουν τα βουλευτήρια και τα δικαστήρια των πόλεών τους και να συνδεθούν με την Αθήνα, με σύνδεσμο το βουλευτήριο και το Πρυτανείο, στα οποία όλοι ανήκαν εξ’ ίσου ως ένας λαός», Levis Henry Morgan, Η αρχαία Κοινωνία…, ό. π., σελ. 270-271, καθώς επίσης και Πλούταρχος, Βίος Θησέως, Κεφάλαιο 24, παράγραφος 2, 3 και 4.

[5] «Περιερχόμενος λοιπόν τους δήμους και τα γένη, επροσπάθει να πείσει αυτούς και οι μεν ιδιώται και οι πένητες εδέχοντο ταχέως την πρόσκλησιν εις δε τους δυνατούς επρότεινε πολίτευμα άνευ βασιλέως και δημοκρατίαν έχουσαν αυτόν μόνον αρχηγόν εις τον πόλεμον και νομοφύλακα, αφίνουσαν δ’ εις πάντας τους άλλους πλήρη ισότητα. Καταργήσας λοιπόν τα πρυτανεία, τα βουλευτήρια και τας αρχάς εκάστου δήμου και συστήσας ένα κοινόν πρυτανείον και βουλευτήριον όλων και ονόμασε την πόλιν Αθήνας. […] Και θέλων να αυξήσει περισσότερον την πόλιν προσεκάλεσε όλους εις αυτήν να ζουν ισόνομοι. Δεν άφησεν όμως την δημοκρατίαν να γίνει άτακτος και ανάμεικτος εξ’ όλου του πλήθους και άνευ διακρίσεως, αλλά πρώτος εχώρισε εις τους Ευπατρίδας, του Γεωργούς και τους Τεχνίτας», Πλούταρχος, Βίοι παράλληλοι, (Μετάφραση Α. Ρ. Ραγκαβή), Έκδόσεις ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΚΟΡΟΜΗΛΑ, Αθήνα1864, τόμος 1ος, σελ. 34-35 (ΚΔ-ΚΕ).

[6] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[7] Βλέπε σχετικά, Λάμπος Κώστας, Νεογερμανισμός. Ο νέος εφιάλτης της Ευρώπης; Πολίτες, τεύχος 35/Φεβρουάριος 2012 και 36/Μάρτιος 2012 και Lampos Kostas, Neogermanismus: Der neue Alptraum Europas? in: http://lefthumanism.blogspot.com/2012

[8] Λάμπος Κώστας, Κιναζισμός. Το ανώτατο στάδιο του πλιάτσικοκαπιταλισμού ή το πισωγύρισμα στο κατώτατο στάδιο του πολιτισμού; Πολίτες, τεύχος 21/Δεκέμβρης 2010.

[9] Βλέπε σχετικά τον συλλογικό τόμο, Ένας καλύτερος κόσμος είναι εφικτός. Να θεμελιώσουμε τον πολιτισμό της κοινωνικής ισότητας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2020.

[10] Lampos Kostas, Social in/Equality and classless Humanism, Ontime Books, London 2021.

[11] Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον ουμανισμό., ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

[12] Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο; Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, ΝΗΣΙΔΕΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2013.

[13] Βλέπε αναλυτικά και διεξοδικά στο: Rifkin Jeremy, οικονομία του υδρογόνου. Η δημιουργία του παγκόσμιου ενεργειακού ιστού και η ανακατανομή της εξουσίας στη Γη, ΛΙΒΑΝΗΣ, Αθήνα 2003.

[14] Λάμπος Κώστας, Θεός και Κεφάλαιο, Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015.

[15] Λάμπος Κώστας, Η γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα βίας, εξουσίας, ανισότητας, εγκληματικότητας, σκοταδισμού και ανηθικότητας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ 4

0
Τα μεγάλα πανεπιστήμια που παράγουν τα διοικητικά, επιχειρηματικά και πολιτισμικά στελέχη της ανθρωπότητας έχουν συνειδητοποιήσει πως η υπερβολκή εξειδίκευση- η οπoία χρειάζεται- δημιουργεί ανθρώπους που δεν έχουν επαφή με την κοινωνία. Και η απουσία αυτής της επαφής περνά και στα προϊόντα που παράγουν. Κάτι εξαιρετικά ασύμφορο. Ίσως και επικίνδυνο αν πρόκειται για ερευνητές ευαίσθητων τομέων.
Γι αυτό και έχουν φροντίσει στα προγράμματα σπουδών, ακόμη, και των πιο εξειδικευμένων κλάδων να εισάγουν κάποια μαθήματα κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών. Αυτά για τα οποία πολλοί αναρωτιούνται γιατί.
Με κάποιο τρόπο το φαινόμενο το αντιμετωπίζουμε και με τις σύγχρονες κυβερνήσεις. Νέοι άνθρωποι, επομένως, χωρίς την απαραίτητη πείρα της ζωής βιάζονται να τα αποκτήσουν όλα και γρήγορα. Ακόμη και την κατοχή της κυβερνητικής εξουσίας.
Έτσι, βλέπουμε κυβερνήσεις, μικρής, ηλικιακά σύνθεσης, ακόμη, και του επικεφαλής και με τεχνοκρατική εξειδίκευση να αγνοούν την βαθιά σημασία και τον τρόπο λειτουργίας εθνικών και διεθνών θεσμών.
Την άγνοια αυτή που κατέχει και την ελληνική κυβέρνηση ανέδειξε με τις δηλώσεις του ο Ευάγγελος Βενιζέλος σχολιάζοντας την ελλαδική και κυπριακή κυβερνητική θέση για την παρουσία του Αμερικής Ελπιδοφόρου στα εγκαίνεια του τουρκικού κέντρου στη Νέα Υόρκη. Οι δηλώσεις Βενιζέλου είναι δημοσιευμένες εδώ www.anixneuseis.gr. Τις διαστάσεις που δίνει είναι αμφίβολο αν υπήρξε κάποιος στην κυβέρνηση να τις σκεφθεί.
Τέλος, ένας άνθρωπος των επιχειρήσεων και, μάλιστα, των ηλεκτρονικών, ο Δημήτρης Λακασάς, έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο “Ανθρωπος 4”. Το βιβλίο πηγαίνει καλά κυκλοφοριακά, παρουσιάσθηκε προχθές με εξαιρετική επιτυχία και έχει μεγάλο ενδιαφέρον για το θέμα που θίγει. Είναι η 4η επανάσταση του ανθρωπου, η επανάσταση της ψηφιακής εποχής.
Το δίλημμα της επανάστασης αυτής είναι αν θα αφεθεί ελεύθερη και όπου οδηγήσει, ακόμη και σε αυτονομημένη τεχνητή νοημοσύνη (άποψη που έχει υποστηρικτές) ή αν θα λειτουργήσει προς όφελος του ανθρώπου.
Ο κ. Λακασάς είναι αισιόδοξος. Μάλλον, κάνει την ευχή να λειτουργήσει προς όφελος του ανθρώπου. Δεν είναι, όμως, σίγουρο πως έτσι θα εξελιχθούν τα πράγματα.
Υπάρχουν δυνάμεις που επιθυμούν μια αντικατάσταση του ανθρώπου απο τα ρομπότ;
Μπορεί να τεθεί φραγμός στην έρευνα προς όφελος του ανθρώπου;
Αποτελεί ένας φραγμός στην έρευνα (το σημείο όπου οι εξελίξεις γίνονται ανεξέλεγκτες) όφελος για τον άνθρωπο;
Μπήκαμε, ήδη, σ αυτήν τη νέα εποχή και στην Ελλάδα ο δημόσιος λόγος είναι πολύ περιορισμένος.
Στην εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου ειπώθηκε απο τους ομιλητές ότι η Ελλάδα είναι ουραγός στην Ε.Ε. σε θέματα ψηφιοποίησης (αναφέρθηκε, χαρακτηριστικά, πως βρίκεται προ τελευταια, μόλις πάνω απο τη Βουλγαρία).
Στη χώρα, λοιπόν, όπου πολίτες και πολιτικοί αναλωνόμαστε σε μεγάλα λόγια είμαστε τελευταίοι σε πολλά που δεν θα έπρεπε.
Ας κάνουμε ένα κλικ. Ήρθε η ώρα.
Π.Σαββίδης

Who will lead Europe after Merkel? Presidents and prime ministers jockey for the job.

0
German Chancellor Angela Merkel takes off her face mask as she prepares to lead the last cabinet meeting of the German government ahead of the national elections at the chancellery in Berlin, on September 22, 2021. - German national elections will be held on Sunday, September 26, 2021. (Photo by Markus Schreiber / POOL / AFP) (Photo by MARKUS SCHREIBER/POOL/AFP via Getty Images)
By 

BRUSSELS — As Germany prepares to elect its next chancellor Sunday, Europe is readying itself for a major shake-up of the unofficial hierarchy of continental leaders.

In nearly 16 years at the helm of Europe’s largest economy, Angela Merkel became the de facto representative on the world stage and the European Union’s chief power broker through countless late-night negotiations and a string of crises.

Germany will continue to wield immense influence. However, Merkel’s experience and reputation give her clout that none of her potential successors as chancellor could hope to match anytime soon. And so her departure will create an opening — for the first time in more than a decade — for other leaders to assert themselves and their vision for Europe.

A few favorites have emerged in the competition. French President Emmanuel Macron, head of the European Union’s second-biggest economy, has been jockeying for years to be the next leader of Europe. Italian Prime Minister Mario Draghi, best known for saving the euro while president of the European Central Bank, also has several of the necessary credentials.

But analysts, politicians and diplomats tend to agree that no one person is capable of filling Merkel’s loafers. Instead, they say, it will probably involve a coterie of premiers — probably all of them men.

“Merkel’s exit creates a problem with leadership, a hole at the heart of Europe,” said Giovanni Orsina, director of Luiss Guido Carli University’s School of Government in Rome. “Either the new chancellor fills that void, or we need to conceive of a collective convergence.”

There will be a marked shift in the balance of power, said a senior E.U. diplomat, and other European leaders will have to step up.

“This cannot only be done by one. It has to be done by the group,” he said, speaking on the condition of anonymity to discuss the sensitive political situation.

Merkel isn’t expected to leave office immediately after the election. The results are likely to be messy, and coalition talks could go through the end of the year — or beyond. Merkel would stay on as a caretaker until a new government is formed

And then? Whoever steps into the job — the candidates include Armin Laschet, Olaf Scholz and Annalena Baerbock — would need time to settle in, and to establish themselves, before they could expect to command the sort of attention that Merkel has in Europe and internationally.

“Any German chancellor will move into a powerful position,” said Daniela Schwarzer, executive director for Europe and Eurasia at the Open Society Foundations. “Any next German chancellor will bring some experience and bring the same weight of the country to the table, but the personal weight will not be the same.”

If Britain were still in the European Union, some of the power might shift across the English Channel. But in a post-Brexit world, London cannot expect to speak on behalf of the continent.

So, many heads are turning toward Paris.

German Chancellor Angela Merkel and French President Emmanuel Macron meet for a working dinner at the Élysée Palace in Paris on Sept. 16. (Ludovic Marin/AFP/Getty Images)

“The German elections are being seen in France as an opportunity for a reset, where whoever comes in will have less stature than Macron does and whereby France’s influence in Europe would be increased,” said Nicholas Dungan, a senior fellow at the Atlantic Council.

Macron has been preparing for this moment. He has repeatedly sought to emphasize his foreign policy experience, drawing a contrast with the German chancellor candidates, who spent most of their televised debates bickering about domestic politics.

Macron also has spent years outlining his vision for Europe.

In 2017, after another German election, he delivered a sweeping speech at Sorbonne University, arguing that the best response to ascendant nationalists was to acknowledge the European Union’s shortcomings — it is “too weak, too slow, too inefficient” — and then to work to make it stronger and more united.

He has reprised the theme many times. But his proposals — to integrate European defense, reform the euro zone, develop a common asylum policy and impose a new tax on U.S. tech giants — have not been enthusiastically embraced.

The French president has lately been using the chaotic Afghanistan withdrawal, and a fight with the Biden administration over a nuclear submarine deal, to reiterate a call for European “strategic independence.” Other E.U. leaders have said they stand with France in the submarine spat, and they are equally frustrated about Afghanistan. Still, the idea of an E.U. military is far from becoming a reality.

Macron’s mandate as Europe-wide leader may depend in part on how much progress he makes when France takes over the Council of the European Union’s rotating six-month presidency in January — as well as on his showing in France’s presidential election in April. His main competitor, far-right leader Marine Le Pen, has a radically different view of the European project.

“To the question who will take the mantle, you already know the answer: It will be Macron,” an E.U. diplomat said, speaking on the condition of anonymity to offer a candid assessment. “The next question is: Will he retain the mantle?”

The determining factor, the diplomat said, may be whether Macron can learn to compromise.

“Macron has the tools and the chance to, for now, fill that void,” the diplomat said. “But he will only stay there in that position if he manages to bridge the gap between him and his way of doing things, and the east and the north and everybody else. That was Merkel’s way.”

Merkel’s critics, however, sometimes hold that against her. They say she delayed decisions at the E.U. level in an effort to preserve consensus and avoid conflict — and while doing so allowed for the erosion of democratic norms in countries such as Hungary and Poland. Her approach even earned its own verb: “Merkeln,” meaning to dither or bide one’s time.

“During the Merkel era, one always tried to handle and solve things among the 27, often postponing until the very last minute the required solutions for Europe, because of Merkel’s conviction that results could only be yielded by standing together,” said Sandro Gozi, a veteran Italian politician who now represents France in the European Parliament as part of Macron’s centrist “Renaissance” list.

“I believe Macron and Draghi can make all the difference here,” Gozi said.

Italian Prime Minister Mario Draghi, left, and French President Emmanuel Macron walk together before a dinner in Marseille, France, on Sept. 2. (Ludovic Marin/AP)

The French president and Italian prime minister were dubbed Europe’s “new power couple” by Politico in July, amid reports of a transalpine bromance. The two men, separated in age by 30 years, are both former investment bankers and longtime E.U. boosters, and have similar goals for the 27-nation bloc, especially on fiscal policies, where both favor further financial integration.

“I believe that in this new phase, leadership could be collective,” Gozi said. “I see Macron and Draghi as protagonists of that.”

At first, their leadership of Europe would be “two-legged,” Gozi said, but it would eventually include the new German chancellor. Indeed, many observers expect Macron would need strong German partnership to execute the most ambitious of his plans. But Gozi said the result would be “less Merkel-ian” — with faster action and less caution.

Draghi has been positioning himself to take on a greater leadership role, observers say. He was a prominent voice in Europe’s reaction to the Afghanistan withdrawal, pushing for an emergency summit of the G-20, criticizing the European Union’s disorganized stance on accepting refugees, and calling President Biden during the evacuation efforts. In March, Draghi made headlines when he blocked the export of a batch of AstraZeneca coronavirus vaccine doses from the European Union amid a shortage inside the bloc. And he has been talking of using nearly $235 billion in E.U. money to enact an “epochal” pandemic recovery.

But his own sway may be limited by the size and influence of his country.

“The problem across history is not only who you are but the kind of car you’re driving,” said Orsina, of Luiss Guido Carli University. “Some things you can only do if you’re Germany, otherwise it’s that much harder, regardless of the leader’s personality.”

A number of other leaders will be elbowing for a more important role, including Spanish Prime Minister Pedro Sánchez and Dutch Prime Minister Mark Rutte. Both share one obvious trait with their counterparts in France and Italy: They’re men.

After Merkel’s departure, council summits risk taking on the feel of an old boys’ club, said Open Society’s Schwarzer.

“There’s a certain element of having a female leader at the table — the balance will shift in that regard, as well, and that does make a difference in group dynamics,” she said. “Not only what happens in the room but the reception of politics.”

Some Europeans are sure to welcome Merkel’s egress as a chance for potential realignment and more substantive reforms to the European Union.

The Merkel era “has led to a Europe that is highly dependent on Germany and Germany’s choices,” said Rosa Balfour, the director of Carnegie Europe. “The gravity of power has shifted to Berlin, and it hasn’t been all for the good of the rest of Europe. If there’s a slight change in the balance of power, tipped in the favor of a broader pioneering group, from a European perspective there could be benefit in that.”

Critics argue, for instance, that Germany’s response to the euro-zone debt crisis and its push for austerity measures did deep and lasting damage to Greece and Italy, Balfour said.

Still, Merkel’s support remains strong across the continent — yet another indicator of how difficult she will be to replace. A recent survey by the European Council on Foreign Relations asked residents in 12 E.U. nations who they would vote for in a hypothetical election for president of Europe, Merkel or Macron.

Merkel received more support in every country, including France.

Noack reported from Paris and Pitrelli from Rome.

Reis Thebault is a reporter covering national and breaking news. He has worked on the local desks of the Boston Globe and the Columbus Dispatch. He joined The Washington Post in June 2018.Twitter

Rick Noack is a Paris-based correspondent covering France for The Washington Post. Previously, he was a foreign affairs reporter for The Post based in Berlin. He also worked for The Post from Washington, Britain, Australia and New Zealand.Twitter

Stefano Pitrelli is a reporter in the Rome bureau for The Washington Post.

Μυωπική η αντίδραση κατά του Ελπιδοφόρου. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος για την παρουσία του Αμερικής Ελπιδοφόρου στα εγκαίνια του τουρκικού κέντρου στη Ν. Υόρκη

0

Η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, με την οποία διατυπώνει την ενόχληση της Κυβέρνησης και εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για την παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αμερικής στα εγκαίνια του τουρκικού κέντρου στη Ν. Υόρκη, είναι βαθιά ανιστόρητη και δείχνει πλήρη απουσία αίσθησης για το καθεστώς του Οικουμενικού Πατριαρχείου και το θεσμικό πλαίσιο των σχέσεων του με την Ελληνική Δημοκρατία.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι θεσμός του διεθνούς δημοσίου δικαίου και ως τέτοιον το αναγνωρίζει το ελληνικό Σύνταγμα στα άρθρα 3 και 105. Ως τέτοιο θεσμό το αντιμετωπίζουν διεθνείς οργανισμοί και κράτη που απονέμουν τις αντίστοιχες τιμές στο πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο εδρεύει όμως στην Τουρκία, είναι εμπερίστατο και έχει κρίσιμη πρακτική σημασία για τη λειτουργία του ο τρόπος με τον οποίο το αντιλαμβάνεται και το μεταχειρίζεται η τουρκική έννομη τάξη. Η Αγία Σοφία, η Μονή της Χώρας, η Χάλκη, δεν έχει καταστεί εφικτό να προστατευθούν πρακτικά στο επίπεδο της διεθνούς έννομης τάξης.

Η δημόσια πολιτική επίκριση του Οικουμενικού Πατριαρχείου από την ελληνική κυβέρνηση γιατί αυτό έχει, για λόγους προστασίας της εκκλησιολογικής του θέσης και της θρησκευτικής του ελευθερίας, την εκ των πραγμάτων υποχρέωση να επιδιώκει σχέσεις αλληλοσεβασμού με τις τουρκικές αρχές, είναι μυωπική. Όσο μυωπική είναι και η άρνηση της ελληνικής κυβέρνησης να απαντήσει στις συστηματικές και σφοδρές πολιτικές επιθέσεις που εξαπολύει η ρωσική κυβέρνηση στο υψηλότερο επίπεδο κατά του Πατριαρχείου και του Οικουμενικού Πατριάρχη προσωπικά για τη χορήγηση του ουκρανικού Αυτοκεφάλου. Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής είναι ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου και τον εκπροσωπεί στις ΗΠΑ ως έξαρχος. Ενεργεί προφανώς σε συνεννόηση με τον Πατριάρχη στο πλαίσιο της επώδυνης και θυσιαστικής σοφίας του Φαναρίου.

Αντί για εύκολες και «δημοφιλείς» αντιτουρκικές βολές με «μπάλα» το Οικουμενικό Πατριαρχείο, θα ήταν προτιμότερο η ελληνική αλλά και η κυπριακή κυβέρνηση να αναδείξουν τα εκκρεμή προβλήματα που ανέδειξε και η δήλωση του εκπροσώπου του Πατριαρχείου στην τελετή της Ν. Υόρκης, παρόντος του ΓΓ του ΟΗΕ. –

fosfanariou.gr

Πῶς ἡ πανδημία ἀλλάζει τά ἐπιστημονικά πρότυπα

1

Γιάννης Π.Α. Ιωαννίδης

Βασικοὶ κανόνες, ὅπως ἡ ὀργανωμένη κριτικὴ καὶ ἡ οὐδετερότητα, παρακάμπτονται, γιὰ νὰ τροφοδοτηθεῖ ἕνας πολιτικὸς πόλεμος ποὺ δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὴν ἐπιστημονικὴ μεθοδολογία.

Σημείωμα τοῦ μεταφραστῆ*

Ὁ ἐπιδημιολόγος καὶ εἰδικὸς ἐπιστήμονας στὴν πολιτικῆς τῆς ὑγείας κ. Γιάννης Ἱωαννίδης, ἔγινε ἀρνητικὰ διάσημος στὴ διάρκεια τοῦ 2020 καὶ πολεμήθηκε ὅσο λίγοι, διότι τόλμησε κατὰ τὴν πανδημία τοῦ Covid-19 νὰ συνεχίσει νὰ ἐργάζεται γιὰ τὴν προώθηση τῆς ἐγκυρότητας καὶ τῆς ἀλήθειας στὸν ἐπιστημονικὸ χῶρο. Πάντοτε μετριοπαθής, στὸ ἄρθρο αὐτό μᾶς δείχνει πολὺ καθαρά τὰ στρεβλὰ μονοπάτια ποὺ ἡ ἐπιστήμη περπάτησε, μεγεθύνοντας τὰ ἤδη ὑπάρχοντα προβλήματα ποὺ ὑπῆρχαν στὸ χῶρο τῆς ἔρευνας καὶ πιὸ συγκεκριμένα τῆς ἰατρικῆς, τὰ ὁποῖα μὲ τὴν πανδημία βγῆκαν ἐκτὸς ἐλέγχου. Κάποιες ἀπὸ τὶς ἀναφορὲς ποὺ κάνει ἀφοροῦν περισσότερο στὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες, οἱ συνέπειες εἶναι ὅμως παγκόσμιες.

Ἡ σκέψη τοῦ συγκεκριμένου ἄρθρου ἔχει ἀναπτυχθεῖ βασιζόμενη στοὺς τέσσερις κανόνες τοῦ Robert K. Merton¹, ὁ ὁποῖος θεωρεῖται ὁ ἱδρυτὴς τῆς κοινωνιολογίας τῶν ἐπιστημῶν. Ἡ δυσκολία στὴ μεταφορά τους στὰ ἑλληνικά, ὁδήγησε στὴν ἀνάγκη τοῦ μικροῦ αὐτοῦ εἰσαγωγικοῦ σημειώματος. Στὴν ἀγγλικὴ ὁρολογία ἀναφέρονται ὥς: communalism, universalism, disinterestedness, καὶ organized skepticism. Τὸ περιεχόμενο τῶν ἐννοιῶν αὐτῶν παραμένει ἀνοιχτό καὶ ἀποτελεῖ ἕνα διαρκὲς ζητούμενο στὸ χῶρο τῶν ἐπιστημῶν καὶ ὄχι μόνον. Ὥς communalism, νοεῖται τὸ κοινοτικὸ πνεῦμα ποὺ προϋποθέτει τὴν ἐλεύθερη κυκλοφορία καὶ ἀνταλλαγὴ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐρευνῶν, μεταξὺ τῶν ἐπιστημόνων. Ἐπιλέξαμε τὴν χρήση «ἐπιστημονικὸς κοινοτισμός». Ἐπίσης ἀναφέρεται καὶ ὡς κοινοτικό πνεῦμα ἢ σκέτα κοινοτισμός. Γιὰ τὸν ὅρο universalism, ἐπιλέχθηκε ἡ «οἰκουμενικότητα». Αὐτὴ ἡ ἀναγκαῖα (ὅπως καὶ οἱ ὑπόλοιπες) προϋπόθεση γιὰ τὴν ἐπιστήμη, θεωρεῖ ἰσόκυρη τὴν ἐπιστημονικὴ γνώση καὶ ἔρευνα, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴ γεωγραφική, φυλετικὴ ἢ κοινωνικὴ προέλευση τοῦ ἐρευνητή. Ὅλοι οἱ ἐπιστήμονες ἔχουν τὸ ἴδιο δικαίωμα στὴν ἔρευνα. Γιὰ τὴν ἀπόδοση τοῦ ὅρου disinterestedness, ἐπιλέξαμε τὴν «οὐδετερότητα». Ὁ Robert K. Merton θεώρησε ἀπαραίτητη τὴν οὐδετερότητα, ὡς ἀπουσία ἰδιοτέλειας καὶ προσωπικοῦ κέρδους ποὺ θὰ μποροῦσε πιθανῶς νὰ παρεμποδίσει τὴν ἀντικειμενικότητα τῆς ἐπιστημονικῆς ἔρευνας. Τέλος, γιὰ τὴν ἀπόδοση τοῦ ὅρου organized skepticism καταλήξαμε στὴν πιὸ ἀμφίρροπη ἴσως ἐπιλογὴ μας. Θελήσαμε νὰ ἀποφύγουμε νὰ ὁδηγηθεῖ ἡ σκέψη τοῦ ἀναγνώστη στὴν μᾶλλον διαφορετικὴ χροιὰ ποὺ ἔχει στὰ ἑλληνικὰ ἡ λέξη σκεπτικισμός. Ἐδῶ, πρόκειται σαφῶς γιὰ τὴν κριτικὴ σκέψη, ποὺ ἀποτελεῖ ἐκ τῶν ὤν οὐκ ἄνευ προϋπόθεση, στὴν ἔρευνα καὶ τὴν πορεία τῶν ἐπιστημῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα στὴν ἐπιστήμη δὲν θεωρεῖται ποτὲ τελειωμένο. Κάθε ἐπιστήμονας καλεῖται νὰ κρίνει τὴν ἔρευνα καὶ τὰ ἀποτελέσματα ποὺ προηγήθηκαν καὶ παρουσιάζονται δημοσίως. Ἀποφασίστηκε νὰ ἀποδοθεῖ ὡς «ὀργανωμένη κριτική» (κάπου καὶ ὡς θεμελιωμένη κριτική). Πιστεύουμε ὅτι μὲ αὐτὲς τὶς ἐπιλογὲς μπορεῖ ὁ ἀναγνώστης νὰ ἀκολουθήσει καλύτερα τὶς σκέψεις ποὺ διατυπώνονται στὸ ἄρθρο. Ζητοῦμε τὴν κατανόηση γιὰ τὶς ἀτέλειες.

________________________

Στὸ παρελθόν εὐχήθηκα πολλὲς φορὲς νὰ ἐρχόταν μιὰ μέρα ποὺ θὰ εἶχαν ὅλοι πάθος καὶ ἐνθουσιασμὸ μὲ τὴν ἐπιστημονικὴ ἔρευνα. Θὰ ἔπρεπε ὅμως νὰ ἤμουν πιὸ προσεκτικός σὲ αὐτὸ ποὺ εὐχόμουν. Ἡ κρίση ποὺ προκλήθηκε ἀπό τὴ θανατηφόρα πανδημία του COVID-19 καὶ ἡ ἴδια ἡ ἀντιμετώπιση τῆς ἀρχικῆς κρίσης, προκάλεσαν σὲ δισεκατομμύρια ἀνθρώπους παγκοσμίως, ἕνα τεράστιο ἐνδιαφέρον καὶ ἕναν ὑπερβολικὸ ἐνθουσιασμὸ γιὰ τὴν ἐπιστήμη. Οἱ ἀποφάσεις ποὺ πάρθηκαν στὸ ὄνομα τῆς ἐπιστήμης ἔγιναν κριτήριο γιὰ τὴ ζωή, τὸ θάνατο καὶ γιὰ θεμελιώδεις ἐλευθερίες. Τὰ πιὸ σημαντικὰ πράγματα ἐπηρεάστηκαν ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη, ἀπὸ ἐπιστήμονες ποὺ ἑρμηνεύουν τὴν ἐπιστήμη καὶ ἀπό αὐτοὺς ποὺ ἐπέβαλλαν μέτρα με βάση τις δικές τους ἑρμηνεῖες γιὰ τὴν ἐπιστήμη, στὸ πλαίσιο ἑνὸς πολιτικοῦ πολέμου.

Τὸ πρόβλημα μὲ τὴν ξαφνικὴ αὐτὴ μαζική ἐνασχόληση μὲ τὴν ἐπιστήμη εἶναι ὅτι οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων τῶν περισσότερων ἀνθρώπων στὴ Δύση, δὲν εἶχαν καμμία σοβαρὴ σχέση μὲ τοὺς βασικοὺς κανόνες τῆς ἐπιστημονικῆς μεθόδου. Οἱ κανόνες του Μέρτον, τῆς κοινότητας, της οἰκουμενικότητας, τῆς οὐδετερότητας καὶ τῆς ὀργανωμένης κριτικῆς, δυστυχῶς δὲν κυριάρχησαν ποτὲ στὴν ἐκπαίδευση, στὰ ΜΜΕ ἢ ἀκόμη καὶ στὰ μουσεῖα ἐπιστημῶν, ἢ στὰ τηλεοπτικά ντοκυμαντέρ μὲ ἐπιστημονικά θέματα.

Πρὶν ἀπὸ τὴν πανδημία, ἡ ἐλεύθερη ἀνταλλαγὴ δεδομένων, πρωτοκόλλων καὶ ἀνακαλύψεων, ἦταν ἤδη περιορισμένη, θέτοντας σε κίνδυνο τὸ κοινοτικό πνεῦμα στὸ ὁποῖο βασίζεται ἡ ἐπιστημονικὴ μέθοδος. Ὑπῆρχε ἤδη ἡ διαδεδομένη ἀντίληψη πὼς ἀνεχόμαστε ὅτι ἡ ἐπιστήμη δὲν ἦταν οἰκουμενική, ἀλλά ἀποτελοῦσε τὸ βασίλειο μιᾶς ὁλοένα καὶ πιὸ ἱεραρχικῆς ἐλίτ, μιᾶς μειονότητας ἐμπειρογνωμόνων. Τεράστια οἰκονομικὰ καὶ ἄλλου τύπου συμφέροντα καὶ διαμάχες, ἤκμασαν στὰ πέριξ τῆς ἐπιστήμης -ἐνῶ ὁ κανόνας τῆς οὐδετερότητας, παραμελήθηκε ἐντελῶς.

Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ὀργανωμένη κριτική, δὲν τὰ πῆγε πολύ καλά στὰ ἀκαδημαϊκά ἱδρύματα. Ἀκόμα καὶ τὰ καλύτερα περιοδικὰ μὲ κριτικὴ ἀξιολόγηση ἀπό ὁμότιμους ἐπιστήμονες (peer-reviewed), παρουσίαζαν συχνά ἀποτελέσματα μὲ κατευθυνόμενα καὶ προκατειλημμένα συμπεράσματα. Ἡ διάδοση τῶν ἐπιστημονικῶν ἀνακαλύψεων στὸ εὐρὺ κοινὸ καὶ τὰ ΜΜΕ, ἐπικεντρώθηκε κυρίως στὸ τὶ θὰ μποροῦσε νὰ προβληθεῖ μὲ ὑπερβολή, ὡς συμπέρασμα μέσα ἀπὸ τὴν ἔρευνα, παρά στὴν αὐστηρότητα τῶν μεθόδων της καὶ στὴν ἐγγενῆ ἀβεβαιότητα τῶν ἀποτελεσμάτων.

Παρ᾽ ὅλα αὐτά, παρά την κυνική συνειδητοποίηση ὅτι οἱ μεθοδολογικοὶ κανόνες τῆς ἐπιστήμης παρακάμφθηκαν (ἢ ἴσως ἐξ᾽αἰτίας αὐτῆς τῆς συνειδητοποίησης), οἱ φωνές ποὺ ἀγωνίζονταν γιὰ περισσότερο ἐπιστημονικὸ κοινοτισμό, οἰκουμενικότητα, οὐδετερότητα καὶ ὀργανωμένη κριτική, εἶχαν πολλαπλασιαστεῖ μεταξὺ τῶν ἐπιστημονικῶν κύκλων πρὶν ἀπό τὴν πανδημία. Οἱ μεταρρυθμιστὲς θεωροῦνταν συχνὰ ὅτι κατέχουν κάποιο εἶδος ἠθικῆς ἀνωτερότητας, παρά τὸ γεγονὸς ὅτι ἀποτελοῦσαν μειοψηφία σὲ ὑψηλὲς διοικητικὲς θέσεις. Ἡ κρίση στὶς μεθόδους ἀναπαραγωγῆς ἀποτελεσμάτων (reproducibility) σε πολλοὺς ἐπιστημονικοὺς τομεῖς, ἀπὸ τὴ βιοϊατρικὴ ἕως τὴν ψυχολογία, εἶχε προκαλέσει τὴν ἀναζήτηση νέων προσώπων καὶ τὴν προσπάθεια γιὰ ἐνίσχυση τῆς διαφάνειας, συμπεριλαμβανομένης της ἀνταλλαγῆς βασικῶν δεδομένων, πρωτοκόλλων καὶ κώδικα. Οἱ ἀνισότητες μέσα στὴν ἀκαδημία ἀναγνωρίζονταν ὅλο καὶ περισσότερο μὲ ἐκκλήσεις γιὰ ἀντιμετώπισή τους, ἐνῶ πολλοί ἔγιναν δεκτικοὶ στὰ καλέσματα γιὰ μεταρρύθμιση.

Οἱ εἰδικοὶ γνώμης (opinion based experts) -ἐνῶ ἐξακολουθοῦσαν νὰ κυριαρχοῦν σὲ ἐπιτροπὲς μὲ ἐπιρροή, ἐπαγγελματικὲς ὁμάδες, μεγάλα συνέδρια, φορεῖς χρηματοδότησης καὶ ἄλλα κομβικὰ σημεῖα συστημικῆς ἐξουσίας- ἀμφισβητήθηκαν συχνὰ ἀπὸ τὴν κριτικὴ ποὺ βασίζεται στὴ μέθοδο τῆς ἀπόδειξης. Ὑπῆρξαν προσπάθειες ὥστε ἡ σύγκρουση συμφερόντων νὰ γίνει περισσότερο διαφανῆς καὶ νὰ ἐλαχιστοποιηθοῦν οἱ ἐπιπτώσεις τους, ἀκόμη καὶ ἂν οἱ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς κυρίαρχους ἐπιστήμονες παρέμεναν συγκρουόμενοι -εἰδικά στὴν ἰατρική. Μία ἀκμάζουσα κοινότητα ἐπιστημόνων ἐπικεντρώθηκε στὴν αὐστηρὴ μέθοδο, τὴ διερεύνηση τῶν προκατειλημμένων συμπερασμάτων (bias) καὶ τὴν ἐλαχιστοποίηση τῶν ἐπιπτώσεών τους. Στὸ πεδίο τῆς μετα-έρευνας, δηλαδή τῆς ἔρευνας πάνω στὴν ἔρευνα, αὐτὸ εἶχε γίνει εὐρέως σεβαστό. Θὰ μποροῦσε λοιπὸν κάποιος νὰ ἐλπίζει ὅτι ἡ πανδημικὴ κρίση θὰ μποροῦσε νὰ ἔχει προωθήσει τὴν ἀλλαγή. Πράγματι, ἡ ἀλλαγή συνέβη -ἀλλά μᾶλλον πρὸς τὸ χειρότερο.

῾Η ἔλλειψη ἐπιστημονικοῦ κοινοτικοῦ πνεύματος κατὰ τὴ διάρκεια τῆς πανδημίας τροφοδότησε σκάνδαλα καὶ θεωρίες συνωμοσίας, τὰ ὁποῖα στὴ συνέχεια ἀντιμετωπίστηκαν ὡς γεγονὸς στὸ ὄνομα τῆς ἐπιστήμης, ἀπὸ μεγάλο μέρος τοῦ δημοφιλοῦς τύπου καὶ τῶν μέσων κοινωνικῆς δικτύωσης. Ἡ ἀνάκληση ἑνὸς ἐξαιρετικά προβεβλημένου ἄρθρου γιὰ τὴν ὑδροξυχλωροκίνη ἀπὸ τὸ “The Lancet” εἶναι ἕνα ἐκπληκτικὸ παράδειγμα: ῾Η ἀπουσία κοινῆς χρήσης καὶ πρόσβασης (στμ. ἀπουσία κοινοτισμοῦ) ἐπέτρεψε σὲ ἕνα κορυφαῖο ἰατρικό περιοδικὸ νὰ δημοσιεύσει ἕνα ἄρθρο στὸ ὁποῖο 671 νοσοκομεῖα φέρεται νὰ συνέβαλαν μὲ δεδομένα ποὺ δὲν ὑπῆρχαν καὶ κανεὶς δὲν πρόσεξε πρὶν τὴ δημοσίευση ὅτι πρόκειται γιὰ ἕνα κατασκευασμένο ἄρθρο (στμ. Ἡ συγκεκριμένη παραπλανητικὴ δημοσίευση ὑποστήριζε ὅτι ἡ ὑδροξυχλωροκίνη δὲ βοηθᾶ στὴν θεραπεία τοῦ Covid-19 καὶ μπορεῖ νὰ προκαλέσει τὸ θάνατο. Τὸ περιοδικὸ ἀναγκάστηκε νὰ ἀνακαλέσει τὴ δημοσίευση καὶ νὰ ζητήσει συγνώμη. Τέσσερις ἡμέρες νωρίτερα εἶχε προηγηθεῖ ἡ δημόσια ἀναφορὰ τῆς ὑδροξυχλωροκίνης ἀπὸ τὸν τότε πρόεδρο τῶν ΗΠΑ²). Ἕνα ἄλλο κορυφαῖο ἰατρικό περιοδικό, το New England Journal of Medicine, κατάφερε νὰ δημοσιεύσει ἕνα παρόμοιο ἄρθρο. Πολλοὶ ἐπιστήμονες συνεχίζουν νὰ ἀναφέρονται σὲ αὐτό, ἀκόμη καὶ πολύ μετά την ἀπόσυρσή του.

῾Η πιὸ ἔντονη δημόσια ἐπιστημονική συζήτηση τοῦ παρόντος -τὸ ἂν ὁ ἰός COVID-19 ἦταν προϊόν φυσικῆς ἐξέλιξης ἢ ἐργαστηριακό ἀτύχημα- θὰ μποροῦσε νὰ διευθετηθεῖ εὔκολα μὲ μία ἐλάχιστη ἐπίδειξη κοινοτισμοῦ (στὸ ἀρχικὸ λεξιλόγιο τοῦ Μέρτον ἀναφέρεται ἡ λέξη «κομμουνισμός»³) ἐκ μέρους τῆς Κίνας: Τὸ ἄνοιγμα τῶν ἐργαστηριακῶν βιβλίων τοῦ ἰνστιτούτου ἰολογίας τῆς Wuhan θὰ εἶχε ἁπαλύνει ἀμέσως τὶς ἀνησυχίες. Χωρίς ἕνα τέτοιο ἄνοιγμα γιὰ τὸ τὶ εἴδους πειράματα ἔγιναν, οἱ θεωρίες διαρροῆς ἀπὸ τὸ ἐργαστήριο παραμένουν δελεαστικὰ ἀξιόπιστες.

Προσωπικά, δὲν θέλω ἀκόμη νὰ ἀποδεχθῶ τὴ θεωρία ἐργαστηριακῆς διαρροῆς ὥς τὴν κυρίαρχη ἐξήγηση. Αὐτὸ θὰ ἦταν ἕνα σημαντικό πλῆγμα στὴν ἐπιστημονική ἔρευνα. Ὡστόσο, ἐάν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ πλήρης κοινὴ χρήση τῶν δεδομένων, ἀκόμη καὶ γιὰ ἕνα ἐρώτημα ποὺ σχετίζεται μὲ τοὺς θανάτους ἑκατομμυρίων καὶ τὰ δεινὰ δισεκατομμυρίων ἀνθρώπων, ποιὰ ἐλπίδα ὑπάρχει γιὰ ἐπιστημονικὴ διαφάνεια καὶ γιὰ τὴν ἀνάπτυξη μιᾶς κουλτούρα κοινῆς χρήσης τῶν δεδομένων; Ὅποια καὶ ἂν εἶναι ἡ προέλευση τοῦ ἰοῦ, ἡ ἄρνηση νὰ τηρηθοῦν οἱ προηγουμένως ἀποδεκτοὶ κανόνες ἔχει κάνει τεράστια ζημιά.

῾Η πανδημία ὁδήγησε ὡς ἐν μιᾷ νυκτί, σὲ μία τρομακτικὴ νέα μορφὴ ἐπιστημονικῆς οἰκουμενικότητας. Ὅλοι ἀσχολήθηκαν ἐπιστημονικὰ μὲ τὸν COVID-19 ἢ τὸν σχολίασαν. Μέχρι τὸν Αὔγουστο τοῦ 2021, δημοσιεύθηκαν 330.000 ἐπιστημονικές ἐργασίες γιὰ τὸν COVID-19, στὶς ὁποῖες συμμετεῖχαν περίπου ἕνα ἑκατομμύριο διαφορετικοὶ ἐπιστήμονες. Μία ἀνάλυση ἔδειξε ὅτι ἐπιστήμονες ἀπὸ κάθε ἕναν ἀπό τοὺς 174 κλάδους ποὺ περιλαμβάνουν αὐτό ποὺ γνωρίζουμε ὥς ἐπιστήμη, ἔχουν δημοσιεύσει γιὰ τὸν COVID-19. Μέχρι τὸ τέλος τοῦ 2020, μόνο οἱ μηχανικοὶ τῆς βιομηχανίας αὐτοκινήτων δὲν εἶχαν ὡς ἐπιστήμονες δημοσιεύσει γιὰ τὸν COVID-19. Στὶς ἀρχὲς τοῦ 2021, οἱ ἐπιστήμονες καὶ αὐτοῦ τοῦ τομέα εἶχαν ἐπίσης δημοσιεύσει τὴ γνώμη τους.

Ἐκ πρώτης ὄψεως, πρόκειται γιὰ μία ἄνευ προηγουμένου κινητοποίηση διεπιστημονικῶν ταλέντων. Ὡστόσο, τὸ μεγαλύτερο μέρος αὐτῆς τῆς ἐργασίας ἦταν χαμηλῆς ποιότητας, συχνά λανθασμένο καὶ κάποιες φορὲς ἐξαιρετικὰ παραπλανητικό. Πολλοὶ ἄνθρωποι χωρὶς συγκεκριμένη τεχνικὴ ἐξειδίκευση ἔγιναν εἰδικοὶ μέσα σὲ μιὰ μέρα, θέλοντας μὲ ἐνσυναίσθηση νὰ σώσουν τὸν κόσμο. Καθώς αὐτοί οἱ ψευδο-εἰδικοὶ πολλαπλασιάζονταν, οἱ τεκμηριωμένες προσεγγίσεις -ὅπως τυχαιοποιημένες δοκιμὲς καὶ συλλογὴ ἀκριβέστερων, μὴ προκατειλημμένων δεδομένων (unbiased)- συχνά ἀπορρίπτονταν ὡς ἀκατάλληλες, πολύ ἀργὲς καὶ ἐπιβλαβεῖς. Πλήρης περιφρόνηση πρὸς τὴν ἀξιόπιστη ἔρευνα καὶ μελέτη.

Πολλοὶ σπουδαῖοι ἐπιστήμονες ἐργάστηκαν πάνω στὸν COVID-19 καὶ θαυμάζω τὴ δουλειά τους. ῾Η συμβολή τους μᾶς δίδαξε πολλά. Νοιώθω μεγάλη εὐγνωμοσύνη γιὰ τοὺς πολλοὺς, ἐξαιρετικὰ ταλαντούχους καὶ καλὰ ἐκπαιδευμένους νέους ἐρευνητές, ποὺ ἀναζωογονοῦν τὸ γηρᾶσκον ἐπιστημονικὸ ἐργατικὸ δυναμικό μας. Ὡστόσο, μαζὶ μὲ τοὺς χιλιάδες κατηρτισμένους ἐπιστήμονες, ξεφύτρωσαν πρόσφατα εἰδικοὶ ἐμπειρογνώμονες μὲ ἀμφισβητούμενα, ἄσχετα ἢ καὶ ἀνύπαρκτα διαπιστευτήρια, οἱ ὁποῖοι παρουσίασαν ἀμφισβητούμενα, ἄσχετα ἢ καὶ ἀνύπαρκτα δεδομένα.

Τὰ κυριότερα μέσα ἐνημέρωσης καὶ τὰ κοινωνικὰ δίκτυα συμμετεῖχαν στὴν κατασκευὴ τοῦ νέου αὐτοῦ εἴδους ἐμπειρογνωμόνων. Κάποιος ποὺ μπορεῖ νὰ μὴν ἦταν ἐπιδημιολόγος ἢ εἰδικός στὴν πολιτικὴ τῆς ὑγείας, μποροῦσε ξαφνικὰ νὰ ἀναφερθεῖ ὡς ἐπιδημιολόγος ἢ εἰδικός σε θέματα πολιτικῆς τῆς ὑγείας, ἀπό δημοσιογράφους ποὺ συχνὰ γνώριζαν ἐλάχιστα γιὰ αὐτοὺς τοὺς τομεῖς ἀλλά «ἤξεραν» πάντοτε ποιὲς ἀπόψεις ἦταν σωστές. Ἀντιστρόφως, μερικοὶ ἀπὸ τοὺς καλύτερους ἐπιδημιολόγους καὶ εἰδικοὺς τῆς πολιτικῆς τῆς ὑγείας στὶς Ἡνωμένες Πολιτεῖες, χαρακτηρίστηκαν ὡς ἀνίδεοι καὶ ἐπικίνδυνοι, ἀπὸ δημοσιογράφους ποὺ πίστευαν ὅτι εἶναι κατάλληλοι νὰ διαιτητεύσουν συνοπτικὰ στὶς διαφορὲς τῶν ἐπιστημονικῶν ἀπόψεων, χωρὶς νὰ κατανοοῦν τὴ μεθοδολογία ἢ τὰ ἐπίμαχα δεδομένα.

῾Η οὐδετερότητα ὑπέστη σοβαρὸ πλῆγμα. Στὸ παρελθόν, τὰ ἀντιμαχόμενα συμφέροντα προσπαθοῦσαν κατὰ κύριο λόγο νὰ κρύψουν τὴν ἀτζέντα τους. Κατὰ τὰ διάρκεια ὅμως τῆς πανδημίας, οἱ ἴδιες αὐτὲς συγκρουόμενες πλευρὲς ἀνέβηκαν στὸ βάθρο τῶν ἡρώων. Γιὰ παράδειγμα, οἱ μεγάλες φαρμακευτικὲς ἑταιρεῖες ἔχουν σαφῶς παράγει χρήσιμα φάρμακα ἢ ἐμβόλια καὶ ἔχουν πραγματοποιήσει παρεμβάσεις ποὺ ἔσωσαν ζωές. Ἂν καὶ, ἦταν ἐπίσης γνωστὸ ὅτι τὸ κέρδος ἦταν καὶ εἶναι τὸ κύριο κίνητρό τους. Ἡ καπνοβιομηχανία εἶναι γνωστὸ ὅτι σκοτώνει πολλά ἑκατομμύρια ἀνθρώπους κάθε χρόνο, ἐνῶ συνεχίζει τὴν παραπλάνηση προωθῶντας παλιά καὶ νέα, ἐξίσου ἐπιβλαβῆ προϊόντα. Ὡστόσο, κατὰ τὴ διάρκεια τῆς πανδημίας, τὸ νὰ ζητοῦνται καλύτερα στοιχεῖα σχετικά μὲ τὴν ἀποτελεσματικότητα καὶ τὰ ἀνεπιθύμητα περιστατικὰ, θεωροῦνταν συχνά ἀπαράδεκτο. Αὐτὴ ἡ ἀπορριπτικὴ καὶ αὐταρχικὴ προσέγγιση «γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τῆς ἐπιστήμης», δυστυχῶς μπορεῖ νὰ ἐνίσχυσε τὴ διστακτικότητα γιὰ τὸν ἐμβολιασμὸ καὶ τὸ κίνημα κατὰ τῶν ἐμβολίων, ἐξαλείφοντας μιὰ μοναδικὴ εὐκαιρία ποὺ δημιουργήθηκε ἀπὸ τὴν πραγματικὰ ταχεῖα ἀνάπτυξη τῶν ἐμβολίων γιὰ τὸν COVID-19. Ἀκόμη καὶ ἡ καπνοβιομηχανία ἀναβάθμισε τὴ φήμη της: ἡ Philip Morris δώρισε ἀναπνευστῆρες γιὰ νὰ προωθήσει τὸ προφίλ τῆς ἑταιρικῆς εὐθύνης καὶ νὰ σωθοῦν κάποιες ζωές, ἂν καὶ ἕνα μικρὸ ποσοστὸ ἀπὸ αὐτὲς τὶς ζωὲς κινδύνευσε ἕως θανάτου ἀπό τὸν COVID-19, ἀκριβῶς λόγῳ τῶν ὑποκείμενων ἀσθενειῶν ποὺ προκλήθηκαν ἀπὸ τὰ προϊόντα καπνοῦ.

Ἄλλες ὁμάδες συμφερόντων -συνήθως συγκρουόμενων- ἔγιναν οἱ νέες ρυθμιστικές ἀρχές τῆς κοινωνίας ἀντὶ νὰ εἶναι οἱ ἴδιες ποὺ ὑπόκεινται σὲ ρυθμιστικὸ ἔλεγχο. Οἱ μεγάλες ἑταιρεῖες τῆς τεχνολογίας, κατὰ τὴ διάρκεια τῶν lockdown κέρδισαν τρισεκατομμύρια δολλάρια σὲ σωρευτικὴ ἀξία ἀπὸ τὸν εἰκονικὸ μετασχηματισμὸ τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς. Ταυτόχρονα ἀνέπτυξαν ἰσχυρὰ συστήματα λογοκρισίας ποὺ διέστρεψαν τὶς πληροφορίες ποὺ ἦταν διαθέσιμες στὶς πλατφόρμες τῶν χρηστῶν. Σύμβουλοι κυβερνήσεων καὶ ἑταιρειῶν κέρδισαν ἑκατομμύρια δολλάρια, σημαντικὲς θέσεις, δύναμη καὶ δημόσιο ἔπαινο. Ἐνῶ ἀνεξάρτητοι ἐπιστήμονες ποὺ ἐργάστηκαν χωρὶς ἀμοιβὴ καὶ τόλμησαν νὰ ἀμφισβητήσουν τὶς κυρίαρχες ἀφηγήσεις, κατηγορήθηκαν ὡς ἀντιφατικοί. Ἡ θεμελιωμένη κριτικὴ θεωρήθηκε ἀπειλή στὴ δημόσια ὑγεία. Ὑπῆρξε σύγκρουση μεταξύ δύο σχολῶν σκέψης. Μιᾶς αὐταρχικῆς πολιτικῆς γιὰ τὴ δημόσια ὑγεία, καὶ τῆς ἐπιστήμης. Καὶ ἔχασε ἡ ἐπιστήμη.

῾Η εἰλικρινής, συνεχής ἀμφισβήτηση καὶ ἡ ἐξερεύνηση ἐναλλακτικῶν διαδρομῶν εἶναι ἀπαραίτητοι παράγοντες στὴν ἐπιστήμη. Στὴν αὐταρχικὴ (σὲ ἀντίθεση μὲ τὴ συμμετοχική) ἐκδοχὴ τῆς δημόσιας ὑγείας, αὐτές οἱ δραστηριότητες θεωρήθηκαν προδοσία καὶ ἐγκατάλειψη τῆς «μάχης». ῾Η κυρίαρχη ἀφήγηση ἦταν ὅτι «εἴμαστε σὲ πόλεμο». Ὅταν εἴμαστε σὲ πόλεμο, ὅλοι πρέπει νὰ ἀκολουθοῦν τὶς διαταγές. Ἐὰν μία διμοιρία διαταχθεῖ νὰ πάει δεξιὰ καὶ μερικοὶ στρατιῶτες ἐξερευνήσουν ἑλιγμοὺς πρὸς τὰ ἀριστερά, πυροβολοῦνται ὡς λιποτάκτες. Ἡ ἐπιστημονικὴ κριτικὴ ἔπρεπε νὰ πυροβοληθεῖ, χωρίς ἐρωτήσεις. Οἱ διαταγὲς ἦταν σαφεῖς.

Ποιὸς ἔδωσε αὐτές τὶς ἐντολές; Ποιὸς ἀποφάσισε ὅτι ἡ γνώμη του, ἡ τεχνογνωσία καὶ ἡ ἄποψή του πρέπει νὰ εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς; Δὲν ἦταν ἕνα μόνο ἄτομο, οὔτε κάποιος τρελός στρατηγός ἢ ἕνας ἀπεχθὴς πολιτικός ἢ ἕνας δικτάτορας, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπῆρξε τεράστια πολιτικὴ παρέμβαση στὴν ἐπιστήμη. Ἤμασταν ὅλοι μαζί, μία συσσωρευμένη μᾶζα χωρὶς ὄνομα καὶ χωρὶς πρόσωπο: ἕνα χάος καὶ ἕνα σύμπλεγμα ἀπό μισοβρασμένα ἀτελῆ στοιχεῖα. Ἔξαλλα κομματικὰ μέσα ἐνημέρωσης ποὺ προωθοῦν τὴ δημοσιογραφία τοῦ ἀλεξίπτωτου καὶ τὴ χοντροκομμένη παρουσίαση τῶν εἰδήσεων. Ὁ πολλαπλασιασμός ψευδώνυμων ἢ ἐπώνυμων προσώπων στὰ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης, ποὺ ὁδήγησε ἀκόμη καὶ σοβαροὺς ἐπιστήμονες στὸ νὰ γίνουν ἀσυγκράτητοι, εἰκονικὰ ἄβαταρ τοῦ ἑαυτοῦ τους, ξερνῶντας τεράστιες ποσότητες ἀφέλειας καὶ ἀνοησίας. Ἡ ἐλλιπῶς ἐλεγχόμενη βιομηχανία, οἱ ἑταιρεῖες τεχνολογίας μὲ τὸν παρανοϊκό τους ἐγκέφαλο, καὶ ἡ δύναμη τοῦ μάρκετινγκ. Καὶ ἁπλοί ἄνθρωποι ποὺ πλήττονται ἀπὸ τὴν παρατεταμένη κρίση. Κολυμπῶντας ὅλοι σὲ ἕνα μεῖγμα καλῶν προθέσεων, ἐξαιρετικῆς σκέψης καὶ θαυμαστῶν ἐπιστημονικῶν ἐπιτυχιῶν. Ἀλλὰ καὶ συγκρούσεων, πολιτικῆς πόλωσης, φόβου, πανικοῦ, μίσους, διχασμοῦ, ψευδῶν εἰδήσεων, λογοκρισίας, ἀνισότητας, ρατσισμοῦ καὶ χρόνιας ὀξείας κοινωνικῆς δυσλειτουργίας.

Οἱ ἔντονες ἀλλὰ ὑγιεῖς ἐπιστημονικὲς συζητήσεις εἶναι εὐπρόσδεκτες. Οἱ σοβαρὴ κριτικὴ εἶναι ὁ μεγαλύτερος εὐεργέτης μας. Ὁ John Tukey εἶπε κάποτε ὅτι τὸ συλλογικό ὄνομα κάποιας συγκεκριμένης ὁμάδας ἐπιστημόνων, εἶναι ἡ διαμάχη. Τὸ ἴδιο ἰσχύει γιὰ πολλοὺς ἐπιστήμονες. Ἀλλὰ τὸ «εἴμαστε σὲ πόλεμο» μᾶς ὁδήγησε ἕνα βῆμα πιὸ πέρα: Αὐτός εἶναι ἕνας βρώμικος πόλεμος, χωρίς ἀξιοπρέπεια. Οἱ ἀντίπαλοι ἀπειλήθηκαν, κακοποιήθηκαν, ἐκφοβίστηκαν καὶ ταπεινώθηκαν μέσα ἀπὸ δημόσιες ἐκστρατεῖες λογοκρισίας (cancel culture campains) στὰ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης, ἔγιναν περίγελος στὰ κεντρικὰ μέσα ἐνημέρωσης καὶ φιγοῦρες σὲ μπὲστ σέλερ ποὺ γράφτηκαν ἀπό ζηλωτές. Οἱ δηλώσεις τους διαστρεβλώθηκαν, παρουσιάστηκαν ὥς γραφικοὶ καὶ γελοιοποιήθηκαν. Οἱ σελίδες τῆς Wikipedia βανδαλίστηκαν. Ἡ φήμη κάποιων ἐπιστημόνων συνετρίβη μὲ σύστημα καὶ καταστράφηκε. Πολλοί λαμπροί ἐπιστήμονες κατὰ τὰ διάρκεια τῆς πανδημίας κακοποιήθηκαν καὶ δέχτηκαν ἀπειλές, μὲ στόχο τὴν ἀτομικὴ καὶ οἰκογενειακή τους ἐξαθλίωση.

Ἡ ἀνώνυμη καὶ ψευδώνυμη κακοποίηση ἔχει ἀνατριχιαστικὸ ἀποτέλεσμα. Εἶναι ὅμως χειρότερο, ὅταν οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἀσκοῦν τὴν κακοποίηση εἶναι ἐπώνυμοι καὶ χαίρουν δημόσιας ἐκτίμησης. Οἱ μόνες δυνατὲς ἀπαντήσεις στὸ φανατισμὸ καὶ τὴν ὑποκρισία εἶναι ἡ καλοσύνη, ἡ εὐγένεια, ἡ ἐνσυναίσθηση καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια. Ὡστόσο, ὁ ἀποκλεισμός τῆς προσωπικῆς ἐπικοινωνίας, ἡ εἰκονικὴ διαβίωση καὶ τὰ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης ἐν μέσῳ κοινωνικῆς ἀπομόνωσης, εἶναι κακοί φορεῖς αὐτῶν τῶν ἀρετῶν.

Ἡ πολιτικὴ εἶχε ἐπιζήμια ἐπιρροὴ στὴν ἐπιστήμη κατὰ τὴν πανδημία. Ὁτιδήποτε εἶπε ἢ ἔγραψε ἕνας ἀπολιτικὸς ἐπιστήμονας, ἔγινε ἕνα πιθανὸ ὅπλο γιὰ τὴν πολιτικὴ ἀτζέντα. Ἡ σύνδεση τῶν παρεμβάσεων στὴ δημόσια ὑγεία -ὅπως οἱ μάσκες καὶ τὰ ἐμβόλια- μὲ μία παράταξη, πολιτικὴ ἢ ἄλλου τύπου, ἱκανοποιεῖ ὅσους εἶναι ἀφοσιωμένοι στὴ συγκεκριμένη παράταξη, ἀλλά ἐξοργίζει τὴν ἀντίπαλη παράταξη. Αὐτή ἡ διαδικασία ὑπονομεύει τὴν εὐρύτερη ἀποδοχὴ ποὺ ἀπαιτεῖται γιὰ νὰ εἶναι ἀποτελεσματικές τέτοιες παρεμβάσεις. Ἡ πολιτικὴ ντυμένη ὡς δημόσια ὑγεία, δὲν τραυμάτισε ἁπλῶς τὴν ἐπιστήμη. Κατέστρεψε ἐπίσης τὴ συμμετοχική δημόσια ὑγεία, στὴν ὁποῖα οἱ ἄνθρωποι ἐξουσιοδοτοῦνται, παρά ὑποχρεώνονται καὶ ταπεινώνονται.

Ἕνας ἐπιστήμονας δὲν μπορεῖ καὶ δὲν πρέπει νὰ προσπαθήσει νὰ ἀλλάξει τὰ δεδομένα καὶ τὰ συμπεράσματά του μὲ βάση τὸ τρέχον δόγμα πολιτικῶν κομμάτων ἢ τὴν τάση ποὺ ἐπικρατεῖ στὰ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης. Σὲ ἕνα περιβάλλον ὅπου οἱ παραδοσιακοὶ πολιτικοὶ διαχωρισμοὶ μεταξὺ ἀριστερᾶς καὶ δεξιᾶς δὲν φαίνεται πλέον νὰ ἔχουν πολὺ νόημα, τὰ δεδομένα, οἱ προτάσεις καὶ οἱ ἑρμηνεῖες, ἀποσπῶνται ἀπὸ τὸ πλαίσιο ποὺ εἰπώθηκαν καὶ γίνονται ὅπλο. Ὁ ἴδιος ἀπολιτικὸς ἐπιστήμονας θὰ μποροῦσε νὰ δεχθεῖ ἐπίθεση ἀπὸ ἀριστεροὺς σχολιαστές σὲ μία περίπτωση καὶ ἀπὸ δεξιοὺς σχολιαστὲς σὲ κάποια ἄλλη. Πολλοὶ ἐξαιρετικοὶ ἐπιστήμονες ἀναγκάστηκαν νὰ σωπάσουν μέσα σὲ αὐτὸ τὸ χάος. Ἡ αὐτολογοκρισία αὐτή, ἦταν μιὰ μεγάλη ἀπώλεια γιὰ τὴν ἐπιστημονικὴ ἔρευνα καὶ τὴν προσπάθεια γιὰ τὴ δημόσια ὑγεία. Οἱ πολλοί καλοπροαίρετοι ἐπιστήμονες ποὺ κακοποιήθηκαν, κηλιδώθηκαν καὶ ἀπειλήθηκαν κατὰ τὴ διάρκεια τῆς πανδημίας, εἶναι οἱ προσωπικοί μου προσωπικοὶ ἥρωες. Τοὺς σέβομαι ὅλους καὶ πονάω γιὰ αὐτὸ ποὺ πέρασαν, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ ἂν οἱ ἐπιστημονικές τους θέσεις συμφωνοῦσαν ἢ διαφωνοῦσαν μὲ τὶς δικές μου. Συμπάσχω καὶ ἔχω αἰσθήματα ἀγάπης, ἀκόμη περισσότερο γιὰ ἐκείνους τῶν ὁποίων οἱ θέσεις διαφωνοῦν μὲ τὴ δική μου.

Δὲν ὑπῆρχε ἀπολύτως καμία συνωμοσία ἢ προσχεδιασμός πίσω ἀπὸ αὐτὴ τὴν ὑπερβολικὰ φορτισμένη ἐξέλιξη. Ἁπλῶς, σὲ περιόδους κρίσης, οἱ ἰσχυροὶ εὐδοκιμοῦν καὶ οἱ ἀδύναμοι μειονεκτοῦν περισσότερο. Ἐν μέσῳ πανδημικῆς σύγχυσης, οἱ ἰσχυροὶ καὶ τὰ συγκρουόμενα συμφέροντα ἔγιναν πιὸ ἰσχυροὶ καὶ οἱ συγκρούσεις τους μεγαλύτερες. Ἐνῶ ἑκατομμύρια ἄτομα σὲ μειονεκτικὴ θέση πέθαναν καὶ δισεκατομμύρια ὑπέφεραν.

Φοβᾶμαι ὅτι ἡ ἐπιστήμη καὶ οἱ κανόνες της μοιράστηκαν τὴν τύχη τῶν μειονεκτούντων. Εἶναι κρίμα, γιατὶ ἡ ἐπιστήμη μπορεῖ ἀκόμα νὰ μᾶς βοηθήσει ὡς σύνολο. Ἥ ἐπιστήμη παραμένει τὸ καλύτερο πρᾶγμα ποὺ μπορεῖ νὰ συμβεῖ στοὺς ἀνθρώπους, μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι μπορεῖ νὰ μᾶς ἀνέχεται καὶ νὰ τὴν ἀνεχόμαστε.

Σημειώσεις

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_K._Merton

  1. https://www.abc.net.au/news/2020-06-05/hydroxychloroquine-study-the-lancet-peer-review-coronavirus/12324118

  2. Πολλοὶ ἐπιστήμονες ἐπιλέγουν συνήθως τὴν λέξη comunalism γιὰ νὰ ἀποφύγουν τὴν πολιτικὴ χροιὰ τῆς λέξης communism (κομμουνισμὸς), ποὺ εἶχε χρησιμοποιήσει ἀρχικά ὁ Μόρτον.

*Μετάφραση από το αγγλικό κείμενο 9/2/2021: Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος

antifono.gr

Η ΕΚΧΩΡΗΣΗ ΜΕΣΩ ΔΙΟΛΙΣΘΗΣΗΣ

2
του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ
Η παρακμιακή πολιτική της Αθήνας οδηγεί την Ελλάδα σε μια ήττα ιστορικών διαστάσεων.
Για να μην φανεί το μέγεθός της και υπάρξουν επιπτώσεις στο πολιτικό σύστημα, επιλέχθηκε η οδός της διολίσθησης.
Το κακό ξεκινά απο τον μεγάλο, σε ηλικία, όταν ζούσε, Καραμανλή με το πρακτικό της Βέρνης (1976). Ελλάδα και Τουρκία συμφωνούν να μην κάνουν έρευνες σε περιοχές που η Τουρκία αμφισβητεί. Πρόκειται για περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
-Συνεχίζεται με το Νταβός, επι Ανδρέα Παπανδρέου, την επομένη της , υποτίθεται, ελληνικής νίκης σε εκείνην την αντιπαράθεση του 1987 που έφερε στα πρόθυρα στρατιωτικής ρήξης Ελλάδα και Τουρκία. Η Ελλάδα, μας είπαν, κέρδισε εκείνο το βράδυ διότι το τουρκικό πλοίο δεν θα παραβίαζε την ελληνική υφαλοκρηπίδα αλλά η κυβέρνηση οδηγήθηκε στο Νταβός όπου για πρώτη φορά η Τουρκία έθεσε το σύνολο των ε/τ , κατ αυτήν, διαφορών.
-Ακολουθεί η περίοδος Σημίτη όπου οι διολισθήσεις πήραν τη μορφή κανόνων. Ίμια (απώλεια εδάφους. Σε σοβαρές χώρες τέτοιες απώλειες τιμωρούνται με εξωβελσμό), Μαδρίτη (αναγνώριση ζωτικών συμφερόντων της Τουρκίας, Ελσίνκι (αναγνώριση θαλάσσιων συνοριακών διαφορών, εγκατάλειψη της πολιτικής ενίσχυσης των Ε.Δ. προς όφελος της διπλωματίας κα).
Αυτά και άλλα είναι η βάση των σύγχρονων διολισθήσεων που στις μέρες μας παίρνουν ακραίες μορφές.
-Αποχαρακτηρισμός, ως ποινικού αδικήματος, της αλιείας απο τουρκικά πλοία στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Το σκεπτικό, προφανώς, θα ήταν να υποβαθμιστεί το αδίκημα για να μην απασχολεί την Αθήνα ένα, ακόμη, πρόβλημα.
Αποφασιστική διεκδίκηση, απο πλευράς, Τουρκίας της Γαλάζιας Πατρίδας ανοικτά της Κρήτης. Αναγνωρίζουν στο νησί μόνο χωρικά ύδατα με τους κυβερνώντες να κάνουν, απλώς, διαβήματα. Η περίπτωση παρενόχλησης του ερευνητικού πλοίου δείχνει ότι η Ελλάδα δεν υφίσταται ως ανεξάρτητη, κυρίαρχη οντότητα.
-Αδυναμία αντιμετώπισης του τουρκικού casus belli.
-Εγκατάλειψη του ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου. Ο Ράμα ασχημονεί επι των Ελλήνων βορειοηπειρωτών και η Αθήνα χαζεύει αμήχανα. Σε αντίθεση, και σε σύγκριση με το Κόσοβο και την υποστήριξη που παρέχουν η σερβική κυβέρνηση και οι Σέρβοι πολίτες στους ομοεθνείς τους.
-Παντελής εγκατάλειψη της Κύπρου.
-Εγκατάλειψη των δικαιωμάτων του Πατριαρχείου αλλά απαίτηση να τηρεί σκληρή στάση.
Η κίνηση του Ελπιδοφόρου να συμμετάσχει στην τουρκική εκδήλωση στις ΗΠΑ ήταν απαράδεκτη λόγω της συμμετοχής του κατοχικού ηγέτη. Διαφορετικά, στον Ερντογάν το Πατριαρχείο και οι ομογενείς της Κωνσταντινούπολης βρήκαν υποστήριξη στα αιτήματά τους. Στα περισσότερα, όχι σε όλα, για να είμαστε ακριβείς. Και ό,τι πέτυχαν, το πέτυχαν μόνοι η με την καλή θέληση τους Ερντογάν. Ρωτήστε τους να σας πούν.
-Ενώ η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση ύπαρξης της χώρας, η επιλογή φρεγατών καθυστερεί απαράδεκτα επικίνδυνα, χρονικά. Η δικαιολογία περί γραφειοκρατίας είναι μη αποδεκτή. Να αλλάξουν τις γραφειοκρατικές διαδικασίες.
-Η Ελλάδα δεν ξέρει τι θέλει. Καθυστερεί, εξίσου, επικίνδυνα η διαμόρφωση ενός εθνικού δόγματος και των θεσμών που θα το υποστηρίξουν.
Ένα φοβικό σύνδρομο έχει καταλάβει μια πολιτική ηγεσία ανέτοιμη να αντιμετωπίσει σκληρές καταστάσεις.
Ενώ η χώρα είναι γνωστό ότι απο τη μεταπολίτευση αντιμετωπίζει ρευστές καταστάσεις με την Τουρκία, οι πολιτικοί ηγέτες της, ιδιαιτέρως, απο τον Σημίτη και εδώ αγνοούν στοιχειώδη περί σκληρής ισχύος. Είναι εντελώς απροετοίμαστοι ενώ είναι βέβαιον ότι επι της θητείας των ως πρωθυπουργών μιας μορφής σοβαρή κρίση θα αντιμετωπίσουν. Ένα σχολείο υποψηφίων πρωθυπουργών που θα εκπαιδεύονται στην αντιμετώπιση κρίσεων είναι απαραίτητο.
Η φοβική αντίληψη έχει περάσει και στην κοινωνία η οποία σε οποιαδήποτε επισήμανση των διολισθήσεων, επαναλαμβάνει το ρεφρέν: τι θέλετε, να κάνουμε πόλεμο με την Τουρκία, για έναν βράχο, για τα πετρέλαια που θα τα εκμεταλλευτούν οι ξένοι, για τα ψάρια;
Ίσως, ακόμη και για την διεκδίκηση, απο πλευράς Τουρκίας, του Παρθενώνα κάτι θα έχουν να πουν.
Η διολίσθηση είναι επικίνδυνη. Έχει φθάσει σε επικίνδυνο σημείο. Και το σύστημα, γενικότερα, όχι μόνο το πολιτικό έχει αποφασίσει να την αποδεχθεί.
Προσωπικά, έχω πάψει εδώ και καιρό να αναφέρομαι στην ‘εννοια της πατρίδας. Δεν συγκινεί, πλέον, παρά ελάχιστους. Την θεωρούν αναχρονισμό. Υπάρχει, όμως, μια κρατική υπόσταση, τα δικαιώματα της οποίας βοηθούν στην επιβίωση ενός λαού (ούτε για έθνος μιλάω, πια). Η απεμπόληση αυτών των δικαιωμάτων θα δημιουργήσει σοβαρό υπαρξιακό πρόβλημα σ αυτήν την κρατική υπόσταση και στον λαό που εγκαταβιεί.
Αυτό θα έχει επιπτώσεις σε όλους μας. Δεν ενοχλεί ούτε αυτό;
Π.Σαβ

Η Νέα Βάση στην Κρήτη θα μπορούσε να οδηγήσει την Τουρκία και την Ελλάδα σε πόλεμο

0

του Λορέντζο Βίτα  

Οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας αποτελούνται συνήθως από στιγμές έντασης, ακολουθούμενες από περιόδους λίγο -πολύ εμφανούς ηρεμίας.

Ένα συνεχές σκαμπανέβασμα, όπως αυτό της θάλασσας που χωρίζει τις δύο ακτές του Αιγαίου, και κορυφώνεται κάθε φορά που η Αθήνα και η Άγκυρα μετακινούν τα πλοία τους για αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου ή απλά για να δείξουν τους μυς τους.

Αυτό συμβαίνει τώρα, όταν μετά από αρκετούς μήνες «ειρήνης» και οι δύο χώρες βρίσκονται και πάλι σε πολεμική ετοιμότητα.

Οι λόγοι είναι πολλοί και δεν καθορίζονται μόνο από τις κινήσεις ενός συγκεκριμένου πλοίου.

Τα επεισόδια έχουν γίνει τόσο πολλά σε αριθμό, που οι χρόνοι που επαναλαμβάνονται γίνονται μέρος ενός μεγαλύτερου ψηφιδωτού, στο οποίο είναι δύσκολο να βρεθεί το μόνο γεγονός που μπορεί να προκαλέσει τις επόμενες εντάσεις. Οτιδήποτε μπορεί να είναι η πρωταρχική αιτία της κρίσης που θα ακολουθήσει.

Και όλα γίνονται αντικείμενο προπαγάνδας.

Αυτή τη φορά το “casus belli” (αιτία πολέμου) αντιπροσωπεύεται από τα σήματα “Navtex” που εκδίδονται τόσο από την Αθήνα όσο και από την Άγκυρα.

Αυτές είναι οι προειδοποιήσεις στον τομέα της πλοήγησης ανακοινώνουν την ανάπτυξη επιχειρήσεων σε μια συγκεκριμένη περιοχή.

Εδώ και αρκετό καιρό, και οι δύο γειτονικές χώρες έχουν διεξάγει έναν πραγματικό πόλεμο μέσω των “Navtex”, όπου οι στόλοι ασχολούνται με δραστηριότητες έρευνας και άσκησης στις θαλάσσιες εκτάσεις, δίπλα σε άλλες. Αυτήν τη φορά τις εντάσεις προκαλεί το πλοίο “Nautical Geo”, που χρησιμοποιήθηκε από την Ελλάδα για να σχεδιάσει τον βυθό σε έναν τομέα που η Τουρκία θεωρεί μέρος της υφαλοκρηπίδας της ( σημ. βάση ενός παράνομου μνημονίου με τη Λιβύη).

Σύμφωνα με τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, το τουρκικό ναυτικό εμπόδισε το «Nautical Geo» να επιχειρήσει σε αυτά τα νερά. Η Άγκυρα απάντησε λέγοντας ότι το ελληνικό πλοίο “παραβίασε τα τουρκικά χωρικά ύδατα, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις”, αναγκάζοντας τον τουρκικό στόλο να λάβει “αντίμετρα”.

Οι πηγές κάνουν λόγο για στιγμές υψηλής έντασης, τόσο που το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό παρενέβη προς υποστήριξη του πλοίου που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες, οι Κύπριοι και εν μέρει το Ισραήλ.

Ένα τουρκικό πλοίο μάλιστα χτύπησε το Nautical Geo ανατολικά της νήσου Κρήτης, ενώ το τελευταίο μελετούσε την πιθανή διαδρομή του αγωγού Eastmed.

Και αυτό το επεισόδιο, ακολουθούμενο από μια ‘αλλη «Navtex» που ξεκίνησε η Τουρκία, ανάγκασε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να διαμαρτυρηθεί κατά των τουρκικών αρχών.

Σε αυτό προστέθηκαν οι διαμαρτυρίες για το ψάρεμα Τούρκων ψαράδων, σε περιοχές που θεωρούνται μέρος της ελληνικής κυριαρχίας.

Αλλά αυτές οι εντάσεις κρύβουν ένα βαθύτερο νόημα.

Κυρίως τη στιγμή που συμβαίνουν. Αυτή τη φορά η πρόκληση της Navtex ήρθε καθώς μια συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών της Μεσογείου, σε μορφή Eumed-9Me, σίγουρα ελάχιστα εκτιμημένη από την Τουρκία, και όπου οι Κύπριοι και οι Έλληνες πρωθυπουργοί καταδίκασαν τις τουρκικές δραστηριότητες στην ανατολική Μεσόγειο.

Και είναι σαφές ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήθελε να στείλει ένα διπλό μήνυμα. Αφενός, αυτή η κίνηση δείχνει την ανάγκη να συμμετάσχει η Τουρκία σε όλα όσα σχετίζονται με την Ανατολική Μεσόγειο. Και από την άλλη  η συχνή επιθυμία να αποδυναμωθεί η εικόνα του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ανστασιάδη κατά τη διάρκεια της ευρωμεσογειακής συνόδου κορυφής, την οποία οι δύο ηγέτες της Αθήνας και της Λευκωσίας, ήθελαν να χρησιμοποιήσουν για να καταδικάσουν τις δραστηριότητες της Άγκυρας.

Όσον αφορά το πρώτο, η Τουρκία έχει ξεκαθαρίσει εδώ και αρκετό καιρό ότι θέλει να συμμετάσχει στον διάλογο για το φυσικό αέριο του Λεβάντε και στην υποδομή που συνδέει τις τρεις ηπείρους και διέρχεται από τα νερά της ανατολικής Μεσογείου.

Η Κατεχόμενη Κύπρος αντιπροσωπεύει έναν σημαντικό μηχανισμό στην τρέχουσα στρατηγική της Τουρκίας, καθώς η Άγκυρα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει την ιδέα του δημοκρατικού δικαίου στο βόρειο τμήμα του νησιού ως καταλύτη για τα τουρκικά συμφέροντα στην περιοχή.

Αλλά ο Ερντογάν ήθελε να επιβεβαιώσει αυτήν την τουρκική παρουσία, ακόμη και μέσω του μνημονίου συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, τη χρήση του τουρκικού στόλου ή επιβεβαιώνοντας συνεχώς τη σημασία της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Το κύριο πρόβλημα της Τουρκίας είναι ότι αποκλείεται από έργα που θεωρούνται απαραίτητα για τις χώρες της περιοχής.

Και η γραμμή του δεν αλλάζει.

Η σύγκρουση γίνεται κάτι παραπάνω από σαφής ακόμη και σε διπλωματικό επίπεδο.

Και οι δύο χώρες αποτελούν μέρος του ΝΑΤΟ, αλλά υπό τη σιωπή της Συμμαχίας, Ελλάδα και Τουρκία κινούνται σε διαφορετικές γραμμές και με διαφορετικούς συνομιλητές.

Η Ελλάδα έχει επίσης δείξει με το «Eumed9» ότι θέλει να είναι μια χώρα στην περιοχή, της οποίας την ασφάλεια εγγυάται το ΝΑΤΟ και η ΕΕ.

Αυτό επιβεβαιώνεται από τις ειδήσεις που αναφέρθηκαν τις τελευταίες ημέρες για την ενίσχυση της ελληνικής βάσης στη Σούδα, στο νησί της Κρήτης, στο πλαίσιο της έναρξης εφαρμογής της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η εικόνα μιας Ελλάδας που ταιριάζει απόλυτα με τις ΗΠΑ – με τις οποίες έχει συμφωνήσει για τη χρήση άλλων βάσεων – είναι ένα μήνυμα που στέλνει η Αθήνα απευθείας στην Άγκυρα.

Και αν οι Τούρκοι εθνικιστές βλέπουν αυτή την αλλαγή στην προσέγγιση της Αθήνας ως επιβεβαίωση της ανάγκης να θεωρηθεί το ελληνικό έδαφος ένα είδος αντιτουρκικής τάφρου στη Μεσόγειο, για τον Ερντογάν υπάρχει το πρόβλημα να μην έχει την πολυτέλεια να θεωρείται εχθρός.

Ένας φόβος στον οποίο ο Τούρκος ηγέτης απαντά οργανώνοντας ένα ταξίδι στη Ρωσία, όπου θα συναντηθεί με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Αυτή η συνάντηση εξυπηρετεί τους δύο εν λόγω ηγέτες για να βαθμονομήσουν την κοινή τους στρατηγική, αλλά και να δώσουν ένα μήνυμα στον Τζο Μπάιντεν για τη σημασία των τουρκο-ρωσικών σχέσεων.

Πρόκειται για διπλωματικά παιχνίδια σε επίπεδο μεγάλων δυνάμεων, τα οποία προστίθενται σε περιφερειακό επίπεδο.

Η Ελλάδα βασίζεται στη δύναμη αποκλεισμού του Ισραήλ, της Κύπρου, της Αιγύπτου και των Εμιράτων.

Η Άγκυρα προσπαθεί να σπάσει τον άξονα μεταξύ Αθήνας και Καΐρου και για αυτό χρησιμοποιεί τη Λιβύη ως βάση αλλά και ως μοχλό στις διαπραγματεύσεις: ως «οθόνη» για τα συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και ως ασπίδα κατά της Βόρειας Αφρικής και έναντι της Ευρώπης.

Ακόμη και για τους προαναφερθέντες λόγους, η προσέγγιση της Άγκυρας με τη Μόσχα θα μπορούσε να είναι ένα σήμα νέων προειδοποιήσεων κατά του ΝΑΤΟ. Όπως και το τουρκικό διπλωματικό δίκτυο στα Βαλκάνια, το οποίο κατάφερε να καταλάβει τη Σερβία, μια χώρα που κάποτε θεωρούνταν ένας σκληρός εχθρός της Τουρκίας.

Οι πηγές του «InsideOver»  λένε ότι από αυτή την άποψη δεν φαίνεται ότι η σύγκρουση μεταξύ Γαλλίας και Ηνωμένων Πολιτειών για το AUKUS είχε πραγματικό αντίκτυπο: ότι, δηλαδή, και οι δύο δυνάμεις εμφανίζονται στην ίδια γραμμή μπροστά από το Αιγαίο και το Λεβάντε.

Πρόκειται για μια διαφορετική περίπτωση της Ιταλίας, η οποία μαζί με τη Γερμανία φαίνεται να θέλουν να διατηρήσει μια πιο ουδέτερη στάση.

Διάφορες ανάγκες, οι οποίες επιβεβαιώνουν πώς το παιχνίδι στη Μεσόγειο αποτελεί έναν ολοένα και πιο σύνθετο κίνδυνο, κατά τον οποίο η ευθυγράμμιση των πλευρών δεν φαίνεται πλέον τόσο σαφής όσο φαίνεται με την πρώτη ματιά.

it.insideover.com,  “Il Giornale”

 © Βαλκανικό Περισκόπιο