Μια έκθεση για τη σεξουαλική κακοποίηση στην Καθολική Εκκλησία στη Γαλλία καταδεικνύει ότι από το 1950 216.000 ανήλικοι φέρεται να έχουν κακοποιηθεί από κληρικούς. Οι ειδικοί ζητούν μεταρρυθμίσεις.
Οι περίπου 200 σελίδες μαρτυριών των θυμάτων μοιάζουν με εφιάλτη. «Ο πατέρας με τράβηξε στη σκηνή του και μετά την έκλεισε», γράφει ένα από τα θύματα, το οποίο δεν κατονομάζεται στην έκθεση. «Με φίλησε στο στόμα, με τη γλώσσα του. Ήταν αηδιαστικό. Με χάιδεψε. Πάγωσα. Μου έμαθε λόγια και πράξεις που δεν ήξερα, αυνανισμός. Είπα στον εαυτό μου ότι πρέπει να τον σέβομαι, είναι ιερέας. Και οι γονείς μου τον εκτιμούσαν τόσο πολύ».
Χιλιάδες παιδιά θύματα σεξουαλικής κακοποίησης διηγούνταν τις ιστορίες τους επί δύο χρόνια στην Επιτροπή Ciase, η οποία εκτιμά ότι μεταξύ 1950 και 2020, περίπου 330.000 παιδιά σε όλη τη χώρα υπήρξαν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης στην εκκλησία. Σε 216.000 περιπτώσεις οι δράστες ήταν κληρικοί, σε χιλιάδες άλλες περιπτώσεις ήταν λαϊκοί, μέλη της Εκκλησίας. Στην έκθεση των 2000 σελίδων, η επιτροπή κάνει 45 προτάσεις για το πώς θα μπορούσε να αποτραπεί κάτι τέτοιο στο μέλλον.
Η Επιτροπή Ciase συστάθηκε το 2018 από τους συλλογικούς φορείς της Γαλλικής Καθολικής Εκκλησίας. «Αγωνιζόμαστε ενεργά εναντίον της σεξουαλικής κακοποίησης στις εκκλησίες μας από το 2000, αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό», δηλώνει ο Ολιβιέ Λεμπόρν, Eπίσκοπος Βορείου Αράς και αντιπρόεδρος της συνόδου των Επισκόπων CEF.
Μια πλήρως ανεξάρτητη επιτροπή
Ολιβιέ Λεμπόρν, Eπίσκοπος Βορείου Αράς και αντιπρόεδρος της συνόδου των Επισκόπων CEF
Είναι σημαντικό ότι η επιτροπή, σε αντίθεση με άλλες χώρες όπως η Γερμανία, είναι εντελώς ανεξάρτητη από την εκκλησία. «Μας βάραινε εμάς τους Καθολικούς ότι η μελλοντική μας αξιοπιστία εξαρτάται από την αυτονομία αυτού του έργου», πρόσθεσε ο Λεμπόρν.
Το γεγονός ότι η επιτροπή ήταν εντελώς ανεξάρτητη επιβεβαιώνεται και από τον δικηγόρο Ζαν Μαρί Μπουργκουμπούρου, πρόεδρο της κρατικής Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και μέλος της επιτροπής Ciase. Στα 22 μέλη περιλαμβάνονται επίσης κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, ιστορικοί και ανθρωπολόγοι. Εκπρόσωποι της Εκκλησίας δεν ήταν παρόντες, ώστε να προστατέψουν οποιαδήποτε συμφέροντα. Επίσης δεν συμπεριελήφθησαν θύματα κακοποίησης. Το αν κάποιος ήταν Καθολικός ή όχι δεν είχε σημασία. Εκτός αυτού ο διαχωρισμός κράτους και εκκλησίας είναι δεδομένος στη Γαλλία.
Η έκθεση κάνει λόγο για ένα «συστημικό» πρόβλημα. Για πολύν καιρό, τα θύματα κακοποίησης αντιμετωπίζονταν με πλήρη αδιαφορία ή ακόμη και σκληρότητα. Πολλά πράγματα είχαν συγκαλυφθεί και διαψευστεί. Μόνο από το 2000 και πιθανότατα από το 2016 έχουν ληφθεί μέτρα για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση τέτοιων επιθέσεων, ωστόσο ανεπαρκώς.
Αποκέντρωση της εκκλησίας και μεταρρύθμιση του εκκλησιαστικού δικαίου
Ο πρόεδρος της ανεξάρτητης επιτροπής Ciase Ζαν-Μαρκ Σοβ
Οι ειδικοί της επιτροπής επικρίνουν την έντονα συγκεντρωτική δομή εξουσίας της Καθολικής Εκκλησίας. Οι ιερείς βρίσκονται σχεδόν στο απυρόβλητο και έτσι μπαίνουν στον πειρασμό να κάνουν κατάχρηση αυτής της εξουσίας.
Θα πρέπει να υπάρξουν μεταρρυθμίσεις σχετικά με την εκπαίδευση των κληρικών, να γίνει περισσότερη συζήτηση για τα σκάνδαλα κακοποίησης, αλλά και οι υποψήφιοι ιερείς θα έπρεπε επίσης να ελέγχονται ψυχολογικά, σύμφωνα με την έκθεση. Επιπλέον, θα πρέπει να καταργηθεί η αγαμία των ιερέων και να μεταρρυθμιστεί το εκκλησιαστικό δίκαιο. Ακόμη το απόρρητο της εξομολόγησης δεν πρέπει να ισχύει, όταν κάποιος ομολογεί σεξουαλική κακοποίηση.
Οι περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης θα πρέπει να ερευνώνται λεπτομερώς και τα θύματα θα πρέπει να αποζημιώνονται, χρησιμοποιώντας τους πόρους της εκκλησίας και των δραστών. Από τους δράστες, οι οποίοι υπολογίζονται σε περίπου 3.000, πολύ λίγοι είναι ακόμα ζωντανοί.
Ο δικηγόρος Μπουργκουμπούρου, ο ίδιος πιστός καθολικός, είναι ωστόσο πεπεισμένος ότι η Εκκλησία μακροπρόθεσμα θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Μπορεί όχι από τη μια ημέρα στην άλλη, αλλά θα γίνει κάποτε, πιστεύει.
Η Gazprom κατηγορείται ότι κλιμακώνει την ενεργειακή κρίση για να διασφαλίσει πράσινο φως για τον North Stream 2. H Mόσχα έχει ωστόσο κι έναν άλλο στρατηγικό στόχο.
Η Ρωσία επιθυμεί διακαώς την έναρξη λειτουργίας του North Stream 2
Εδώ και μερικούς μήνες η Μόσχα στέλνει ένα σαφές μήνυμα στις ευρωπαϊκές χώρες: Κλείστε μακροπρόθεσμα συμβόλαια με την Gazprom, όπως κάνατε παλαιότερα, και δεν θα ανησυχείτε πια ούτε για ρεύμα, ούτε για αέριο. Το ρωσικό μήνυμα ήρθε εν μέσω της πρωτοφανούς ενεργειακής κρίσης στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το τελευταίο διάστημα η τιμή φυσικού αερίου πολλαπλασιάστηκε. Στις αρχές Οκτωβρίου είχε μάλιστα δεκαπλασιαστεί σε σχέση με την μέση τιμή του 2020. Σε εποχές χαμηλού κόστους οι δυτικοευρωπαϊκοί πάροχοι θα είχαν προμηθευτεί φυσικό αέριο στην spot χονδρεμπορική αγορά φυσικού αερίου σε βραχυπρόθεσμα χαμηλές τιμές.
Ειδικοί της Δύσης, μέσα ενημέρωσης και πολιτικοί εικάζουν ότι η Gazprom προκάλεσε τις ενεργειακές ελλείψεις στην Ευρώπη για να εντείνει τις πιέσεις σε Γερμανία και Ευρώπη, έτσι ώστε να δρομολογήσουν το ταχύτερο την χορήγηση άδειας στον αγωγό North Stream 2, ο οποίος συνδέει Ρωσία και Γερμανία μέσω Βαλτικής Θάλασσας. Ζητούμενο για το Κρεμλίνο είναι και οι δύο παράλληλοi αγωγοί του North Stream 2 να τεθούν σε λειτουργία, για την οποία απαιτείται ωστόσο χορήγηση εξαίρεσης από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Στην Ρωσική Εβδομάδα Ενέργειας την περασμένη Τετάρτη ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν υπογράμμισε την σημασία έναρξης της πλήρους λειτουργίας του διπλού αγωγού το συντομότερο.
H έλλειψη φυσικού αερίου έχει πολλά αίτια
Η Ρωσία εκμεταλλεύεται την θέση της στην ευρωπαϊκή αγορά
Στο μεταξύ όμως, και ιδίως μετά την εμφάνιση του ρώσου προέδρου στην Ρωσική Εβδομάδα Ενέργειας, κυριαρχεί η αίσθηση ότι η Μόσχα έχει θέσει και ένα δεύτερο στρατηγικό στόχο. Σε αυτό συνηγορεί η εμμονή υψηλόβαθμων ρώσων εκπροσώπων, επίσημων ρωσικών ΜΜΕ, καθώς και ανεπίσημων πολλαπλασιαστών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υπέρ της παλαιότερης πρακτικής των μακροπρόθεσμων συμβολαίων με την Gazprom, αλλά και η προτροπή προς τις ευρωπαϊκές χώρες να γυρίσουν την πλάτη στις χονδρεμπορικές χρηματιστηριακές αγορές φυσικού αερίου spot.
Οι ελλείψεις φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν διάφορα αίτια, πιστεύουν οι περισσότεροι ειδικοί. Μεταξύ άλλων αναφέρουν τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου μετά τον κρύο περσινό χειμώνα, τον εφοδιασμό με υγρό αέριο ασιατικών χωρών, οι οποίες πληρώνουν υψηλότερες τιμές από τους Ευρωπαίους, η αύξηση χρήσης αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος λόγω της πολύμηνης νηνεμίας, καθώς και οι χρονοβόρες επισκευές στους νορβηγικούς αγωγούς.
Γιατί όμως η Ρωσία, η οποία διασφαλίζει το 40% των ευρωπαϊκών εισαγωγών σε φυσικό αέριο, δεν ανταποκρίθηκε στις υποχρεώσεις που απορρέουν από την κυρίαρχη θέση της στην αγορά; Η Gazprom θα μπορούσε να αυξήσει την προσφορά στις ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές ανταποκρινόμενη στην αυξανόμενη ζήτηση και να διασφαλίσει υψηλά κέρδη.
H Gazprom επιζητεί την μακροχρόνια εδραίωση
Στο 75% τα γερμανικά αποθέματα φυσικού αερίου
Ο ρώσος ειδικός σε ενεργειακά ζητήματα και επικριτής του Κρεμλίνου Μιχαήλ Κρουτίτσιν δηλώνει σχετικά σε συνέντευξή του στην εφημερίδα της Μόσχας Nowaja Gazeta: «Αντί να εκμεταλλευθεί την εκτόξευση τιμών και να διασφαλίσει επιπλέον κέρδη στις αγορές spot, ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός ανακοίνωσε ότι το τελευταίο τρίμηνο του 2022 δεν θα διαθέσει επιπλέον ποσότητες φυσικού αερίου σε spot χρηματιστηριακές αγορές».
Αυτές οι 11 διακοινοτικές «συνομιλίες» για 44 χρόνια αποτελούν, ίσως την μεγαλύτερη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΑΤΗ εις βάρος του λαού και των δικαίων της Κύπρου
γράφει η Φανούλα Αργυρού*
Στις 10 Οκτωβρίου 2021 ο αγαπητός συνάδελφος Λάζαρος Μαύρος έγραψε στη «Σημερινή» το άρθρο «Διακοινοτικές: Απελπισία και απόγνωση…» για να τονίσει ότι με τον μονόδρομο των διακοινοτικών συνομιλιών από το 1977 τα πράγματα έχουν φθάσει στην άκρη του βαράθρου. Με τον «Μονόδρομο των διακοινοτικών» και αφού χόρτασαν με το δικό μας δώσε-δώσε οι κατακτητές τώρα λένε «τέρμα οι δια-κοινοτικές, μόνο δια-κρατικές, ισότιμο και εξίσου νόμιμο διεθνώς το κατεχόμενο μέρος με την διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία!»
Από το 1977 έως και το 2021. Συνολικής διάρκειας 44 ετών».
Αυτές οι 11 «συνομιλίες» όμως για 44 χρόνια αποτελούν, ίσως την μεγαλύτερη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΑΤΗ εις βάρος του λαού και των δικαίων μας. Η οποία ξεκίνησε, από την 1η συνάντηση Μακαρίου/Ντενκτάς στις 12 Φεβρουαρίου 1977 στην Λευκωσία, προεδρεύοντος του τότε ΓΓ του ΟΗΕ Αυστριακού Κούλτ Βάλτχαιμ. Στα πρακτικά, λοιπόν, της συνάντησης, που κράτησαν τα Ηνωμένα Έθνη, περιλαμβάνονταν και «4 κατευθυντήριες γραμμές» αποτέλεσμα συνεννόησης μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου και του Ραούφ Ντενκτάς Τ/κ ηγέτη ως «οδηγίες προς τους διαπραγματευτές για επανέναρξη του δια-κοινοτικού διαλόγου».
Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΡΕΤΑΝΟ ΥΠΑΤΟ ΑΡΜΟΣΤΗ
ΈγραψεοτότεΎπατοςΑρμοστήςτηςΒρετανίας στην Λευκωσία στις 14 Φεβρουαρίου 1977, ενημερώνοντας το Φόρειν ΄Οφις:
« … The agreed instructions to the negotiators had been worked out painstakingly and word by word – Waldheim clearly considered this the major achievement of the meeting… No document had been signed, but the minutes of the meeting, taken by the UN, included the points on the basis of which the negotiators would work. It had been agreed in principle that Cyprus would be federal, unitary, bicommunal, independent and non-aligned…».(Από το άρθρο της γράφουσας στη «Σημερινή» 16 Οκτωβρίου 2015, «Φάντασμα οι Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου»).
(Ελεύθερη μετάφραση: «… Οι οδηγίες που συμφωνήθηκαν για τους διαπραγματευτές ετοιμάστηκαν με κόπο λέξη προς λέξη – ο Βάλτχαιμ ξεκάθαρα το θεωρεί το κύριο επίτευγμα της συνάντησης… Δεν υπογράφτηκε κανένα έγγραφο, όμως τα πρακτικά της συνεδρίας, που κράτησαν τα ΗΕ, περιέλαβαν τα σημεία της βάσης πάνω στην οποία θα εργαστούν οι διαπραγματευτές. Συμφωνήθηκε ως αρχή ότι η Κύπρος θα είναι ομόσπονδη, ενωμένη, δικοινοτική, ανεξάρτητη και αδέσμευτη…».
Εκπληκτικό το γεγονός ότι στην δημοσιογραφική τους διάσκεψη 13.2.1977 (Βάλτχαιμ. Μακάριος και Ντενκτάς) σύμφωνα με την έκθεση του Αρμοστού, και ο ίδιος ο Μακάριος ανέφερε ότι δεν υπογράφτηκε κανένα έγγραφο αλλά οι 4 κατευθυντήριες γραμμές περιελήφθησαν στα πρακτικά που κράτησαν τα ΗΕ!
Και όμως, οι «4 κατευθυντήριες οδηγίες» από προϊόν συνεννοήσεως στα πρακτικά, ενσυνείδητα μετατράπηκαν σταδιακά και έντεχνα από τους υποστηρικτές της βρετανο-τουρκικής διαιρετικής και διαλυτικής για την ΚΔ, Δι-κοινοτικής, Δι-ζωνικής Ομοσπονδίας, Βρετανούς, δικοί μας, και ΗΕ, σε ανύπαρκτη «Συμφωνία Κορυφής» φάντασμα! Στην συνέχεια έκαναν το ίδιο με τα 10 σημεία της συνάντησης Προέδρου Σπύρου Κυπριανού/Ντενκτάς που επίσης δεν ήταν «Συμφωνία Κορυφής», αλλά δεύτερη συνεννόηση μεταξύ Προέδρου Κυπριανού και Τ/κ ηγέτη Ρ. Ντενκτάς ΚΑΙ κρατήθηκαν και πάλιν στα πρακτικά του ΟΗΕπροεδρεύοντος του ιδίου ΓΓ Κούλτ Βάλτχαιμ.
«διζωνική»
Ο δε λόγος που η λέξη «διζωνική», (την οποία ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος είχε δεχθεί από το 1975 αλλά το απέκρυψε από το λαό), δεν αναφέρθηκε στις «4 κατευθυντήριες» γραμμές ήταν γιατί ο Μακάριος το ζήτησε από τον Ντενκτάς για να του «διδόταν καιρός να προετοιμάσει το λαό». Αυτό το μάθαμε τελικά χρόνια αργότερα από το Αρχείο του ΟΗΕ.
Η αποδοχή της ΔΔΟ από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και η ετοιμασία «διζωνικού χάρτη» επιβεβαιώθηκε και από πρακτικά συνεδρίας του «Εθνικού Συμβουλίου». Ο Τάσος Παπαδόπουλος τον έδωσε στους Τούρκους στην Βιέννη 31 Μαρτίου 1977.
Η απάτη με την παραπλάνηση, παραπληροφόρηση και μεταμόρφωση των κατευθυντηρίων γραμμών 1977 και 1979 σε «Συμφωνίες», τελικά βοήθησε τους Βρετανούς, επί προεδρίας Γ. Βασιλείου να περάσουν το διαβόητο ψήφισμα του Σ.Α 649/90.
Η «Δέσμη Ιδεών» με τα ορνιθοσκαλίσματα Τ. Παπαδόπουλου και Μεχμέτ Αλί Ταλάχ (Πηγή – Αρχείο ΟΗΕ)
Στο οποίο για πρώτη φορά εμφανίστηκε η λέξη διζωνική. Με ύπουλο και παραπλανητικό τρόπο. Εφόσον η αναφορά του σε «inlinewiththeir1977 and1979 highlevelagreements”υπονοούσε καθαρά ότι α) οι κατευθυντήριες περιείχαν τη λέξη διζωνική και β) ότι ήσαν «υψηλού επιπέδου συμφωνίες». Ενώ δεν ήσαν καθόλου τέτοιες είτε με κεφαλαία είτε όχι.
Πάνω σ΄αυτή την ΑΠΑΤΗ και το 649/90 οι Βρετανοί προώθησαν τις δικές των συνομόσπονδες ιδέες ως «Ιδέες Γκάλι» (ΓΓ του ΟΗΕ Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι αντικαταστάτη του Βάλτχαιμ) και το απότοκό τους έκτρωμα «Σχέδιο Ανάν» (ΓΓ Κόφι Ανάν αντικαταστάτη του Γκάλι) για να το απορρίψει ο Ελληνισμός στο νησί στις 24.4.2004.
Ο λαός με την ψήφο του στο δημοψήφισμα είχε, και ήταν γενικά αποδεκτό αυτό ακόμα και από την «Διεθνή Ομάδα Κρίσεων» (“InternationalCrisisGroup”), απορρίψει και την ΔΔΟ. Το Λονδίνο ήταν έντονα ενοχλημένο με την απόρριψη, αλλά ο μ. Τάσος Παπαδόπουλος πριν πεθάνει, και πέραν της επιστολής του προς τον ΓΓ 7 Ιουνίου 2004 διαβεβαιώνοντας τον ότι εκείνος και ο «λαός του» δεν απέρριψαν την ΔΔΟ, την επανέφερε με την «Δέσμη Αρχών» στην συνάντησή του με τον Τ/κ ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ στις 8ηςΙουλίου 2006. Το ίδιο έκανε και ο μ. Δημήτρης Χριστόφιας στην συνάντησή του με τον Ταλάτ στις 23 Μαΐου 2008 και την «Κοινή Δήλωσή» τους που έλεγε « Επαναβεβαίωσαν την δέσμευσή τους σε μια ΔΔΟ με πολιτική ισότητα όπως καθορίζεται στη ψηφίσματα του Σ.Α… αυτός ο συνεταιρισμός….»
Σημειώνω εδώ ότι το μόνο έγγραφο που βρήκα μέσω του Αρχείου του ΟΗΕ που φέρει, όχι υπογραφή αλλά δύο ορνιθοσκαλίσματα «μονογραφής» είναι η «Δέσμη Αρχών» από τους Τ. Παπαδόπουλο και τον Μ. Αλί Ταλάτ.
Και το επιστέγασμα της ΑΠΑΤΗΣ μέχρι τώρα: H «Κοινή Διακήρυξη Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη/Τ/κ Ντερβίς Έρογλου 11 Φεβρουαρίου 2014. Η 3η παράγραφος, παραπλανητικά γράφει: «Η διευθέτηση θα βασίζεται σε δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου…»
Έτσι η μεγάλη ΑΠΑΤΗ εις βάρος του Ελληνισμού στην Κύπρο, με παραπλάνηση ( ανύπαρκτες «Συμφωνίες») απόκρυψη (απαράδεκτες υποχωρήσεις από τον Μακάριο δίχως την έγκριση του λαού) και παραπληροφόρηση, ακόμα συνεχίζεται. Από το 2015 έχουμε πρώτοι στην «Σημερινή» ξεσκεπάσει αυτή την διαχρονική ΑΠΑΤΗ.
«κατευθυντήριες γραμμές» – guidelines (με μικρό g)
Εν κατακλείδι, δεν υπήρξαν είτε «Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου» είτε «Χαμηλού Επιπέδου», ήταν και παραμένει ένα ψεύδος, μια μεγάλη απάτη από όλους εκείνους, ξένους και δικούς μας, που ανήγαγαν ασύδοτα, αλλά συνειδητά μια συνεννόηση σε πρακτικά σε «Συμφωνία» με κεφαλαίο «Σ» και την έκαναν και «Υψηλού Επιπέδου», για να δίνουν άλλοθι στις έκτοτε και μέχρι ΣΗΜΕΡΑ μειοδοτικές παραχωρήσεις και υποχωρήσεις, προς εξυπηρέτηση των τουρκικών συμφερόντων καθοδηγούμενοι από το Λονδίνο. Με την ενοχή και ανοχή του εκάστοτε Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ…
Οι κατευθυντήριες γραμμές 1977 Μακαρίου/Ντενκτάς ούτε λαϊκή εντολή είχαν ούτε διαχρονική ισχύ, έτσι και όσες ακολούθησαν. Είτε δέσμες αρχών είτε κοινά ανακοινωθέντα είτε λεγόμενες κοινές διακηρύξεις, και που εμφανίστηκαν μετά το δημοψήφισμα της 24.4.2004 δεν δεσμεύουν τον λαό, όλες στηρίζονται σε παραπλανητική βάση δίχως λαϊκή εντολή. Περιφρονώντας και την μοναδική ετυμηγορία του λαού στο δημοψήφισμα.
Τα σχετικά αποσπάσματα από την αναφορά του Υπ. Αρμοστή προς το Φόρειν Όφις 14.2.1977
Πέραν του εντύπου του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών της Κυπριακής Δημοκρατίας (Μαρτίου 1977), που δημοσίευσα στο άρθρο μου στις 31 Αυγούστου 2015, το οποίο αναφερόταν σε «κατευθυντήριες γραμμές»,
Πέραν του ότι και ο Μακάριος στις 13.2.1977 δήλωσε δημόσια ότι δεν υπογράφτηκε κανένα έγγραφο, και οι 4 κατευθυντήριες πέρασαν στα πρακτικά της συνάντησης ως οδηγίες προς τους διαπραγματευτές,
πέραν των τουρκοκυπριακών προτάσεων της 13ης Απριλίου 1978, στις οποίες σε δέκα ξεχωριστές περιπτώσεις η αναφορά είναι σε κατευθυντήριες γραμμές με μικρό «g» (guidelines),
πέραν της έκθεσης του ΓΓ του 1978, και πέραν των αναφορών στη Βουλή των Λόρδων της 8ης Μαρτίου 1978 (σε «κατευθυντήριες γραμμές»),
την αδιάσειστη αλήθεια την χρωστούμε στον Βρετανό ΄Υπατο Αρμοστή DonaldMcDonaldGordon! Απεβίωσε το 1985. Αιωνία του Μνήμη.
Ο Αλβανός Πρωθυπουργός Έντι Ράμα μιλά ανοικτά για την προοπτική ενώσεως της Αλβανίας με το Κόσσοβο. Η Μεγάλη Αλβανία, γνωστή και ως “Φυσική Αλβανία” είναι μέσα στα άμεσα σχέδια των ηγεσιών της Αλβανίας και του Κοσσόβου. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι αρκετά και μας αφορούν:
Πώς μας ζητεί η κυβέρνηση των Τιράνων να αναγνωρίσουμε το Κόσσοβο ως ανεξάρτητο κράτος, όταν σχεδιάζει να το απορροφήσει; Η Αθήνα μέχρι σήμερα δεν έχει προβεί σε αναγνώριση, όπως και η Ισπανία, η Ρουμανία, η Κύπρος κ.ά. Γιατί να βιαστούμε; Ας περιμένουμε τις εξελίξεις. Άλλωστε εκκρεμεί και η διεθνής ρύθμιση της τύχης των Σέρβων που κατοικούν στον βόρειο θύλακα της Μητρόβιτσας.
Ποια θα είναι η συνέπεια μιας τέτοιας ενώσεως για το προβληματικό κράτος των Σκοπίων; Οι Αλβανοί εκεί αποτελούν το 30% του πληθυσμού και αναμένοντας τα αποτελέσματα της πολύ πρόσφατης απογραφής δεν λησμονούν τις αποσχιστικές τάσεις και την ένοπλη εξέγερση του 2001. Αν δουν τα αδέλφια τους να ενώνονται σε μία Μεγάλη Αλβανία ποιος μας βεβαιώνει ότι δεν θα παρασυρθούν και οι Αλβανοί των Σκοπίων; Άρα οι βόρειοι γείτονες που πλαστογραφούν την Ιστορία της Μακεδονίας κινδυνεύουν να διαλυθούν. Οι δυτικές περιοχές να ενταχθούν στην ένωση Αλβανίας-Κοσσόβου και οι ανατολικές ή θα επιβιώσουν δύσκολα ή θα αποτελέσουν αντικείμενο του ενδιαφέροντος της Σερβίας και της Βουλγαρίας.
Πόσο εύκολα θα επιβιώσει η Ελληνική Εθνική Μειονότητα στη Βόρειο Ήπειρο και στην υπόλοιπη αλβανική επικράτεια; Η ιδεολογία του Ράμα και η Μεγάλη Αλβανία θα προκαλέσουν πολλά προβλήματα στα ήδη καταπατημένα δικαιώματα των ομοεθνών μας. Η παλινωδία με το πόρισμα για τον φόνο του Κωνσταντίνου Κατσίφα και η καθυστέρηση επί τρία χρόνια της αποκαλύψεως των πραγματικών γεγονότων μαρτυρεί του λόγου το ασφαλές.
Η Ελλάς υποχρεούται και δικαιούται να λάβει όλα τα νόμιμα και δημοκρατικά μέτρα για την προστασία του Ελληνισμού της Αλβανίας. Προτείνω:
Να ενημερώσουμε την Αλβανία ότι, αν συνεχισθεί η παραβίαση των ελευθεριών των ελληνικής καταγωγής πολιτών της, θα απαιτήσουμε την εφαρμογή μιας ευρείας διοικητικής, αστυνομικής και εκπαιδευτικής αυτοδιοικήσεως των Ελλήνων, χωρίς βεβαίως να αμφισβητείται η εδαφική ακεραιότητα της Αλβανίας. Δεν είναι λογικό η Αλβανία να διεκδικεί τα πάντα και οι υπόλοιποι να αρκούνται σε φιλικές υποδείξεις. Μία στιβαρή ελληνική στάση θα βοηθήσει τη σταθερότητα στα Βαλκάνια.
Να ζητήσουμε εγγυήσεις και από την Αλβανία και από την Ευρ. Ένωση για την ασφαλή, αντικειμενική και χωρίς πλαστογραφίες απογραφή του πληθυσμού που θα γίνει το επόμενο έτος. Να αισθάνεται ασφαλής ο κάθε πολίτης να δηλώσει την εθνική καταγωγή του και το θρήσκευμά του. Η απογραφή προβλέπει την προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος, αλλά οι Ορθόδοξοι Έλληνες πρέπει το δηλώσουν και να ζητήσουν να καταγραφούν σωστά τα δεδομένα. Η διεθνής κοινότητα μπορεί καλύτερα να προστατεύσει μία υπαρκτή μειονὀτητα όταν γνωρίζει επακριβώς τα αριθμητικά μεγέθη.
Να προσεγγίσουμε ακόμη περισσότερο τους Βλαχόφωνους Έλληνες και να τους βοηθήσουμε να αποκρούσουν τις πιεστικές προπαγανδιστικές προσπάθειες διαφόρων βαλκανικών χωρών. Οι Βλάχοι της Βορείου Ηπείρου ανέδειξαν τη Μοσχόπολη ως πνευματικό κέντρο του Ελληνισμού επί Τουρκοκρατίας.
Δεν αδικούμε κανένα, αλλά ταυτοχρόνως δεν επιτρέπουμε να μας αδικούν.
α. Καθώς έχουμε εισέλθει στο τελευταίο τρίμηνο της διακοσιοστής επετείου του ΄21, είναι βέβαιον πως θα ενταθούν οι «ταριχευτικές επεμβάσεις» στο (πολύ ενοχλητικό!) ανεξαρτησιακό και αξιακό, γενικότερα, «γονιδίωμά» του.
Με προέχουσα, πάντοτε,την εθνική αποταυτοποίηση, στη συστημική τροχιά της νεο/ταξικής ευρω/προσαρμοστικότη-τητας. Όπως αυτή επικαλύπτεται με περίσσειαν ιδεολογημα-τικής χρυσόσκονης από μετανεωτερικό συμφυρμό: «νεο/φιλε-λεύθερου κοσμοπολιτισμού» και «μεταφυσικού διεθνισμού».
β. Κι αυτό, γιατί το ’21, ως «πλάτανος με βαθύ ρίζωμα» (Σαράντος Καργάκος) στην ελληνική διαχρονία, ως «πύρωμα ψυχής» (Κωστής Παλαμάς) και ως «πύρινο άνθος και ακατάλυτος καημός της Ρωμιοσύνης» (Χρ. Μαλεβίτσης), είναι ο μέγαςεθνο/αναγεννητικός σταθμός μας. Που δένει με αξιακούς αρμούς τον νεότερο με τον προαιώνιο Ελληνισμό.
Όχι εθνο/γενετικός σταθμός, όπως τον θέλει η επιστημονικοφανής «αλχημεία» του ιστορικού αναθεωρητισμού, αλλά εθνο/αναγεννητικός , με στέρεη τη θεμελίωσή του στην ελληνική αιωνιότητα. Όπως αυτή προκύπτει και ορίζεται απ΄την πολύ σύνθετη ιστορική συνέχεια του έθνους μας . Επιβεβαιούμενη και όχι αναιρούμενη ακόμη κι απ΄τη μείζονα «ασυνεχή συνέχεια» της δύσκολης μετάβασης απ΄την αρχαία ελληνική θρησκεία στον Χριστιανισμό. ΄Οπου, η Ορθοδοξία, με διασταλτική ερμηνεία, είναι η … ελληνοποιημένη του εκδοχή.
γ. Με τη «συνέχεια» να υποτάσσει την «ασυνέχεια» στο ελληνικό αξιακό βίωμα ζωής . Όπως το βρίσκουμε στην πολιτιστική φιλοσοφία του λαού μας (παραδοσιακό πολιτιστικό πρότυπο και ελληνικός/ταυτοτικός τρόπος του υπάρχειν), με την εσώτερη βαθιά ενότητά της και την ανεκτί-μητη αντοχή της στη μεγάλη χρονική διάρκεια.
Καθώς, η βαθιά ενότητα, συνυφαινόμενη με την ιστορικο/πολιτιστική σ υ ν έ χ ε ι α, είναι η αξιακή μήτρα της εθνο/ταυτοτικής μας υπόστασης . Στην οποία κυοφορήθηκε το ΄21 με την καθοριστική για το μέλλον μας εθνο/αναγεννητική του δυναμική. Όπως , συνακολούθως, είναι και η βάση της ιδιοπρόσωπης αυτονομίας μας στην Ευρώπη και στον κόσμο. Της παρομοίως αρνούμενης και αντιμαχόμενης: τόσο τον ομφαλοσκοπικό απομονωτισμό όσο και την εθνο/μηδενιστική «ενσωμάτωσή» μας στην «Ευρώπη» ( να γίνουμε…Ευρωπαίοι!)
δ. Τούτων δοθέντων, θα αναδείξω ως επιμύθιο, κατ΄ ανάγκην σηματοδοτικά, τις τρεις κύριες διαστάσεις του αληθινού χαρακτήρα του ΄21. Αυτές που υποσκάπτει κατά σύστημα ο νεο/ιστορικός αναθεωρητισμός, επιχειρώντας να αναπροσδιορίσει το ταυτοτικό μας πολιτιστικό «κύτταρο».
Με πρώτη διάσταση τηνεθνική, να σημαίνει πως: Το
’21 είναι Επανάσταση έθνους, του αρχέγονου ελληνικού έθνους, που δημιουργεί κράτος, το Νέο ελληνικό Κράτος, με συλλογικό υποκείμενο όλον τον ελληνικό λαό κι όχι μια τάξη ή κοινωνικά του στρώματα. Προπαντός όχι, όπως θέλει το εθνο/γενετικό ιδεολόγημα, επανάσταση που δημιουργεί κράτος και … έθνος. Κατά αναμηρυκαστική μεταφορά στα καθ΄ημάς αγγλο-σαξονικής κοπής σχηματικών λογικών, που «αγνοούν»» την πραγματικότητα των ιστορικών λαών, σαν τον ελληνικό και όχι μόνο. Με τα υπαρκτά αστικά και κοινωνικά γνωρίσματα της Εθνικής μας Επανάστασης να μη δικαιολο-γούν, παρά με σκόπιμη υποκατάσταση του όλου απ΄το μέρος, οπότε και με παραϊστορική «ανάγνωση», τη μονοσήμαντη θεώρησή της ως καθαρά αστικής ή κοινωνικής επανάστασης. Με τη θέση επ΄αυτού του Σβορώνου, που βλέπει «όλο το έθνος στον κοινό αγώνα για την ανεξαρτησία» (Επιθεώρηση Τέχνης, τεύχος 23-24 , 1956), να είναι επιστημονικά αλλά και ευρύτερα οδηγητική. Καθώς, όπως δείχνουν και νεότερες τοποθετήσεις , πέραν των παλαιότερων (Σκληρού, Κορδάτου, Ζεύγου), το ΄21 εξακολουθεί, παραδόξως, να «ταλαιπωρείται» ακόμη, μαζί με τις νεο/ιστορικές , και από απλοϊκές «αριστερές … παραναγνώσεις».
Με δεύτερη διάσταση την ενδογενή να σημαίνει πως:
Οι βαθύτερες ρίζες του ΄21 βρίσκονται στην «αξιακή ψυχή» του Ελληνισμού. Καθώς, όπως δείχνει και το δημώδες θρηνητικό άσμα: «Σώπασε , κυρά-Δέσποινα , και μη πολυδακρύζεις/ Πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι δικά μας θάναι», ο Ελληνισμός δεν αποδέχτηκε την ιστορική μοίρα της υποδούλωσής του. Με την αντίσταση να αρχίζει την επομένη της Αλώσεως και να επιβεβαιώνεται με πολυαίμακτα κινήματα, ως τη μεγάλη Εθνεγερσία του ΄21. Που ακόμα κι όταν ήταν ξενοκίνητα, δεν έπαυαν να είναι Κινήματα βαθύτατου ελληνικού καημού. Οπότε και κρίκοι μιας ιερής αλυσίδας, που κράτησε το έθνος όρθιο, με μεγάλες θυσίες, στα τετρακόσια χρόνια της δουλείας του. Κι είναι προκλητικά ανίερη ιστορική λαθροχειρία η αποσύνδεση του ΄21 απ΄τους ματωμένους αυτούς κρίκους των Προεπαναστατικών Κινημάτων. Όπως κι απ΄την επαναστατική ιδεολογική «ζύμη» των κλέφτικων τραγουδιών και την αξιακή βάση της πολιτιστικής παράδοσης του λαού μας. Που τόσο έξοχα αναλύει (και) σε μια απ΄τις τελευταίες μελέτες του ο Νεοελληνιστής καθηγητής Ερατοσθένης Καψωμένος (Τετράδια, τεύχος, 76-78, 2021). Αλλά, ο τονισμός της ενδογενούς διάστασης του ΄21 , με δεδομένο πως ο Ελληνισμός, ως μεγάλη πολιτιστική δύναμη, «διαλέγεται» αενάως με όλο τον κόσμο, ιδιαιτέρως μάλιστα με την Ευρώπη (Δύση), καθόλου δεν σημαίνει πως αγνοούνται οι υπαρκτές και σημαντικές εξωγενείς επιδράσεις στο επαναστατικό «γίγνεσθαι». Που, όμως, κι όταν είναι πρόδηλα έντονες, όπως απ΄ τον Διαφωτισμό και τη Γαλλική Επανάσταση, δεν παύουν να είναι υποβοηθητικές και ωθητικές. Όχι , δηλαδή, «ιδρυτικές», όχι «γεννητορικές», όπως με επιστημονικοφανή παραναγνωστική σκοπιμότητα θέλουν οι κήρυκες του νεο/ιστορικού αναθεωρητισμού. Κι έχει δίκιο ο Σ. Καργάκος, όταν γράφει: « Οι ΄Ελληνες επαναστάτες του ΄21 δεν ήσαν τέκνα του Μαρά, ούτε πρόδρομοι του Λένιν και του Τρότσκυ. Έκαναν τη δική τους επανάσταση».(Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, εκδ. ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΩΝ και τώρα Gutenberg).
Με τρίτη, τέλος, διάσταση τη διαρκή, να σημαίνει πως:
Η Επανάσταση του ΄21 δεν χωράει στον «ιστορικό χρόνο» απ΄τον Μάρτιο του ΄21 ως το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830). Καθώς δεν μπορούμε να την αποσυνδέσουμε: Αφενός απ΄τα μεγάλα της «Πριν» , όπως τα συνθέτουν οι προαναφερθέντες κρίκοι της ιερής αλυσίδας των Προεπαναστατικών Κινημάτων, με ανυπότακτα κάστρα του Ελληνισμού τη Χιμάρα, το Σούλι, τη Μάνη και τα Σφακιά. Αφετέρου απ΄τα μεγάλα της «Μετά», με κορυφαία : το μεγαλειώδες ΄12-’13 της εφικτής εθνικής μας ολοκλήρωσης στα σημερινά μας όρια και το διπλό ΄Επος του ’40 και της Εθνι-κής Αντίστασης. Με τον απόηχό της να φτάνει ακόμα και στον ηρωικό Αντιαποικιακό Αγώνα της Κύπρου (Πέτρος Παπαπολυ-βίου, Τετράδια, τ.76-78,2021). Με την «ανολοκλήρωτη» έκβασή της (ιστορική, σε κάθε περίπτωση, εθνο/αναγεννητική αφετηρία, ακόμα και … έτσι!, όπως μάλιστα, την έχουν επιβαρύνει και κατοπινά μελανά εθνικά στίγματα, με τελευταίο την εκ της Χρεοκοπίας του ’10 μετανεωτερική ευρω/δυτική Επικυριαρχία στον Τόπο μας), να αναδεικνύει σε διαρκές και μέγα το ανεξαρτησιακό αίτημα και χρέος. Οπότε και σε αμείλικτο κριτήριο του εθνικού μας ήθους και της εθνικής μας αξιοπρέπειας.
ε. Κι είναι η συναρτημένη απ΄το διαρκές και μέγα ανεξαρτησιακό αίτημα και χρέος, το ανεξαρτησιακό και αξιακό γενικότερα «γονιδίωμά» του, όπως έχω προαναφέρει, ζώσα λειτουργία του ΄21, την οποία και προσπαθούν να απονευρώσουν με επιστημονικοφανείς «αποδομήσεις» και αντίστοιχης λογικής «γκλαμουράτες» εκδηλώσεις, επίσημες και ημιεπίσημες. ΄Ετσι που, αποπυροδοτώντας τα φλογερά του μηνύματα, να το κλείσουν , ουδετεροποιημένο και … ακίνδυνο, στα μουσεία της Ιστορίας.
΄Οπου , παρακάμπτοντας Παπαρρηγόπουλους , Βακαλόπου-λους και Σβορώνους, όπως και τους «πνευματικούς νομοθέ-τες» του Νεότερου Ελληνισμού, απ΄ τον Ρήγα, τον Σολωμό και τον Κάλβο ως τον Παλαμά , τον Σικελιανό, τον Καβάφη, τον Σεφέρη, τον Ελύτη και τον Ρίτσο, αλλά και εκμεταλλευόμενοι υπερβολές, απλοϊκότητες και αφέλειες … δοξαστικών ιστορήσεων της Εθνεγερσίας μας : Πρώτον, αντιπαραθέτουν στον νοσηρό ελληνοκεντρισμό, απ΄τον οποίο, πέραν της μεταφυσικής ελληνολατρίας, δεν λείπουν ο φαιός αντιπαραθετικός εθνο/κεντρισμός και ο τοξικός «εθνο/φυλετισμός», τον νοσηρό αντι/ελληνοκεντρισμό της νεο/ταξικής α-τοπίας. Με παν τι το ελληνικό και εθνικό να είναι ύποπτο εθνικίζουσας και εθνο/φυλετικής απόκλισης. Δεύτερον, διατεινόμενοι πως αποϊδεολογικοποιούν την Ιστορία, με πρόσχημα υπαρκτούς «εθνικούς ανορθολογι-σμούς» , οδηγούνται στην πιο ακραία ιδεολογικοποίησή της , που είναι η νεο/ταξική.
Όπως αυτή παράγεται από υβριδικές προσμείξεις προϊόντων «αριστερής» και «δεξιάς» υποκουλτούρας, παραγόμενων στις πολύ σκοτεινές μετα/νεωτερικές μήτρες του ομιχλώδους κόσμου μας. Τρίτον, τέλος, με φανερή την … προτίμησή τους στους πρώτους διδάξαντες την «Ευρω/υποτέλεια» και με ακόμη πιο φανερή τη σκοπιμότητα τού να αναδειχτεί η κατ’ αυτούς δοτή Ανεξαρτησία μας: Αφενός, επιδίδονται σε συστηματική, επιστημονικοφανή και αληθοφανή, υπόσκαψη και απαξίωση της μνήμης μεγάλων μορφών της Εθνεγερσίας μας, όπως, μεταξύ άλλων , ο Καποδίστριας και ο Κολοκο-τρώνης. Αφετέρου, βλέποντας μόνο τις «μαύρες τρύπες» του ’21, – τα «Μεσολόγγια» ήταν … φαντασιώσεις !-, περίπου βλέπουν και το ίδιο σαν «μαύρη τρύπα». Απ΄την οποία μας … έβγαλαν οι «Προστάτιδες Δυνάμεις» και προπαντός η φιλεύσπλαχνη Αγγλία, «χαρίζοντάς» μας την Ανεξαρτησία μας! Ποια Προεπαναστατικά Κινήματα; Ποια Εθνεγερσία; Ποιος πολυαίμακτος Αγώνας; Ξενόφερτη (δανεική) η Επανάστασή μας – Ξενόφερτη (δοτή) η Ανεξαρτησία μας!
στ. Οπότε, πώς να μη σκεφτείς , με αφόρητη μελαγχολία, το «μαύρο νήμα» που συνδέει την «Πράξη Υποταγής» του 1825 («Το ελληνικό έθνος , δυνάμει της παρούσης πράξεως, θέτει εκουσίως την ιεράν παρακαταθήκην της εαυτού ελευθερίας, εθνικής ανεξαρτησίας και πολιτικής υπάρξεως υπό την μοναδικήν υπεράσπισιν της Μεγάλης Βρετανίας») και τη «Μνημονιακή Υποτέλεια» των καιρών μας; Αλλά και τους «εμπνευστές» της με τους σημερινούς τους επιγόνους; Αυτούς που έβαλαν, φαρδιά-πλατιά, τις υπογραφές τους στα «Τρία Μνημόνια», «δικής» μας, κατ’ απαίτηση των Επικυρίαρχων, ιδιοκτησίας! Όπως, επίσης, πώς μπορείς να μη σκεφτείς ότι η «ευρω/δυτική επικυριαρχία» στη χώρα μας, μετά τη Χρεοκοπία του ’10, είναι παντελώς ασύμβατη, μαζί και όλες οι μορφές νεο/ραγιαδισμού , με το φλογερό ανεξαρτησιακό πνεύματου ’21 και τη βαθιά εθνο/ταυτοτική αξιακή σηματοδότησήτου; Που, πολύ δικαιολογημένα, είναι ο … βραχνάς τόσο των περισπούδαστων της ευρω/μεταπρατικής οργανικής μας διανόησης όσο και των εύκαμπτων διαχειρι-στών της ευρω/προσαρτηματικής «πολιτικής τάξης» μας.
– Κι αυτό, όχι μόνο γιατί το «πνεύμα» και η «σηματοδότηση»του ’21 τους «δικάζει» και τους εκθέτει στη συνείδηση του λαού μας, αλλά , κατά κύριο λόγο, γιατί, με τις βαθιές του ρίζες στη μεγάλη ακολουθία των αιώνων ιστορίας και πολιτισμού του Ελληνισμού,είναι η ψυχή του Τόπου μας, που δεν μπορούν, ό,τι κι αν κάνουν, να την …αλλάξουν!-
Υ.γ. ΄Ομως, ακόμα και σε τούτη την πολύ «άδεια εποχή», δεν λείπουν οι σοβαροί πνευματικοί άνθρωποι, οι σοβαροί δημιουργοί, που ακολουθούν τα «βήματα» των μεγάλων «πνευματικών νομοθετών» του Τόπου μας!
Αναφέρομαι σε αυτό υπό την επήρεια της επίσκεψής μου στην ΄Εκθεση πορτρέτων Αγωνιστών του ΄21, Μουσείο Μπενάκη, στην Πειραιώς, του ζωγράφου Γιάννη Ψυχοπαίδη. Ενός ξεχωριστού δημιουργού, που εναρμονίζει την καλλιτεχνική δωρεά με την ήρεμη στοχαστικότητα της πνευματικής του καλλιέργειας.
Όπως ανασαίνει κανείς το άρωμα της εναρμόνισης, αναδιδόμενο απ΄τη ζωγραφική και χαρακτική αισθητική μαγεία της καλλιτεχνικής του «γλώσσας»: Που είναι ένας μοναδικός ύμνος στην αγιοσύνη των ηρωϊκών μορφών του ΄21 ( ακόμα και …αφανών, όχι τυχαία, ανάμεσά τους!).
Με πολύ ιδιαίτερο χώρο στη θεσπέσια μορφή του λόρδου Βύρωνα, αλλά και με καίριο υπομνηματισμό με ιστορικές φράσεις των πρωταγωνιστών της Εθνεγερσίας μας.
– Όπου, «μορφές» και «υπομνηματισμός», με την έντονη σηματοδότηση των μηνυμάτων του ΄21, εμβαπτίζουν μυσταγωγικά τον επισκέπτη στα αξιακά άχραντά του!-
Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας μιλάει στην «Κ» για τη νέα Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας
«Αμφότερες οι συμφωνίες (Ελλάδας – ΗΠΑ και Ελλάδας – Γαλλίας) δεν στρέφονται κατά οιουδήποτε τρίτου, πόσο μάλλον της Τουρκίας, εκτός αν η Τουρκία προσλαμβάνει τον εαυτό της ως επιτιθέμενο». Φωτ. Ν. ΚΟΜΙΝΗΣ
Τις λεπτομέρειες και το παρασκήνιο από την υπογραφή της νέας Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) ανάμεσα σε Ελλάδα και ΗΠΑ αποκαλύπτει στην πρώτη συνέντευξη μετά την επιστροφή του από την Ουάσιγκτον ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας. Οι αναφορές σε κυριαρχικά δικαιώματα, λέει ο κ. Δένδιας, δείχνουν κοινή αντίληψη της πραγματικότητας με τις ΗΠΑ. Ενώ αποκαλύπτει ότι η Σκύρος μπήκε στο τραπέζι των συζητήσεων από την Ουάσιγκτον, σημειώνοντας, παράλληλα, ότι υπάρχει πλέον σαφές ενδεχόμενο χρήσης νησιών τα επόμενα χρόνια.
– Μόλις την Πέμπτη υπογράψατε τη νέα Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) ανάμεσα στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ. Τι νέο κομίζει στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις;
– Η συμφωνία αυτή αναβαθμίζει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ σε ένα νέο επίπεδο. Ενα επίπεδο στο οποίο δεν είχαν βρεθεί ποτέ στο παρελθόν. Οι σχέσεις αυτές είχαν περάσει από διάφορες φάσεις μέχρι τη δεκαετία του ’90, όταν και υπογράφηκε η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας. Οι σχέσεις αυτές δεν έχουν απλώς διευρυνθεί. Εχουν βελτιωθεί κατά τρόπο εντυπωσιακό, χωρίς προηγούμενο, και έχουν πλέον αποκτήσει στρατηγικό χαρακτήρα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επένδυσε στην προσπάθεια αυτή. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι και οι δύο τροποποιήσεις της συμφωνίας έγιναν από την παρούσα κυβέρνηση. Ούτε είναι προϊόν σύμπτωσης ότι οι δύο από τους συνολικά τρεις γύρους του στρατηγικού διαλόγου έλαβαν χώρα την τελευταία διετία. Μάλιστα θα είχε πραγματοποιηθεί και άλλος εάν δεν είχε παρεμβληθεί η πανδημία.
– Η πολυετής ανανέωση σε τι ακριβώς εξυπηρετεί τα ελληνικά συμφέροντα;
– Η πενταετής ανανέωση έχει θετικό πολιτικό και αμυντικό αντίκτυπο για την Ελλάδα. Πρώτον, οι ΗΠΑ, τη στιγμή που έχουν το βλέμμα στραμμένο στην Ασία και αποχωρούν από το Αφγανιστάν και το Ιράκ, δεσμεύονται να σταθμεύουν και να αναπτύσσουν δυνάμεις τους στο ελληνικό έδαφος, για τουλάχιστον την επόμενη πενταετία και πιθανότατα για πολύ μακρύτερο χρονικό διάστημα. Η παρουσία αυτή θωρακίζει περαιτέρω τη χώρα μας από εξωτερικές απειλές. Αν μια χώρα σχεδιάζει το «απονενοημένο διάβημα», να μας επιτεθεί, θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη της ότι σταθμεύουν αμερικανικά στρατεύματα στη χώρα μας. Να σας υπενθυμίσω ότι μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές ασκήσεις των ΗΠΑ στην Ευρώπη φέτος έλαβε χώρα στη Θράκη τον περασμένο Μάιο. Να σας υπενθυμίσω, επίσης, ότι άλλες ευρωπαϊκές αλλά και ασιατικές χώρες είναι διατεθειμένες να πληρώσουν προκειμένου να σταθμεύσουν αμερικανικές δυνάμεις στο έδαφός τους.
Δεύτερον, η πενταετία σημαίνει ότι δεσμεύεται τόσο η παρούσα αμερικανική κυβέρνηση όσο και η επόμενη, ανεξαρτήτως της προσέγγισης που αυτή θα έχει στην εξωτερική πολιτική. Αρα παρέχει ένα πλαίσιο σταθερότητας τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για εμάς. Τρίτον, προκειμένου να πραγματοποιηθεί μια επένδυση και να αποδώσει, ο επενδυτής επιθυμεί να υπάρχει προοπτική σε βάθος χρόνου. Η πενταετής αρχική διάρκεια θα επιτρέψει τη δέσμευση των σχετικών κονδυλίων και την έγκρισή τους από το Κογκρέσο για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων στις επιλεγμένες τοποθεσίες, κάτι που βέβαια δεν επέτρεπε η ετήσια ανανέωση. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα χρησιμοποιούνται και από τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις. Αρα οι επενδύσεις που θα γίνουν ωφελούν κατά βάση την ελληνική πλευρά.
– Για ποιο λόγο επιμηκύνθηκε τόσο πολύ, ασυνήθιστα σε σύγκριση με το παρελθόν, η διαπραγμάτευση για το περιεχόμενο;
– Η διαπραγμάτευση, η οποία διεξήχθη από ελληνικής πλευράς σε αγαστή συνεργασία με τον υπουργό Εθνικής Αμύνης κ. Νίκο Παναγιωτόπουλο, άρχισε το 2020, δηλαδή με την προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση. Οπως γνωρίζετε, η εκλογή νέου προέδρου και η τοποθέτηση νέων στελεχών σε καίριες θέσεις σε υπουργεία όπως Εξωτερικών και Αμυνας παίρνει χρόνο, με αποτέλεσμα να υπάρχει μια αρκετά μακρά μεταβατική περίοδος κατά την οποία είναι δύσκολο να ληφθούν αποφάσεις. Στην προκειμένη περίπτωση, για καθαρά εσωτερικούς λόγους των ΗΠΑ, καθυστέρησε ιδιαίτερα η τοποθέτηση «ανθρώπων-κλειδιών» στα δύο υπουργεία που είχαν την επίβλεψη των διαπραγματεύσεων. Αναπόφευκτα υπήρξε μια έλλειψη ευελιξίας που δεν διευκόλυνε τη διαπραγμάτευση, παρά τη θετική βούληση και των δύο πλευρών για μια κατάληξη των διαπραγματεύσεων σε σύντομο χρονικό διάστημα.
– Γιατί οι Αμερικανοί τελικά δίστασαν να προχωρήσουν στη στάθμευση σε κάποια νησιωτική περιοχή, όπως η Σκύρος, ενώ αρχικά υπήρχε πιο θετική στάση;
– Στις διαπραγματεύσεις τίποτα δεν έχει συμφωνηθεί εάν δεν συμφωνηθούν όλα. Η αμερικανική πλευρά ήρθε στη διαπραγμάτευση με μια αρχική πρόταση, η οποία περιελάμβανε και άλλες τοποθεσίες, μαζί και τη Σκύρο. Επιτρέψτε μου να διευκρινίσω ότι η ελληνική πλευρά δεν υπέβαλε πρόταση για τη Σκύρο. Πάντως, δεν είναι πρωτοφανές σε μια διαπραγμάτευση μια πλευρά να ζητάει κάτι και μετά να το αποσύρει. Αλλά δεν θα μπω σε θεωρίες συνωμοσίας. Οπως ότι «οι Αμερικανοί φοβήθηκαν την αντίδραση της Τουρκίας». Αν η τουρκική αντίδραση ήταν τόσο σημαντική, δεν θα είχαν επιλέξει στρατόπεδο στην Αλεξανδρούπολη, λίγα χιλιόμετρα από τον Εβρο, ούτε τον ναύσταθμο στη Σούδα, σε ένα νησί στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου. Η συμφωνία επιτρέπει την επιλογή και άλλων τοποθεσιών στο μέλλον. Αρα η παρούσα επιλογή δεν είναι κατ’ ανάγκην τελική. Εξάλλου, η επιστολή του Αμερικανού ομολόγου μου αναφέρεται ρητά στο ενδεχόμενο οι αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιούν ελληνικά νησιά, για εκπαίδευση ή επιχειρήσεις.
– Στις επαφές που είχατε τις προηγούμενες ημέρες στην Ουάσιγκτον, τι συμπεράσματα βγάλατε για την ελληνοαμερικανική σχέση;
– Θα μου επιτρέψετε να κάνω ένα βήμα πίσω. Το βασικό συμπέρασμα από τις επαφές μου ήταν ότι η πρώτη προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής σήμερα είναι η περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού και έπεται η Μέση Ανατολή. Στη σειρά ενδιαφέροντος η Ευρώπη ακολουθεί. Στο πλαίσιο αυτό, είναι εξαιρετικά θετικό για τα εθνικά μας συμφέροντα ότι οι ΗΠΑ αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη χώρα μας. Βλέπουν την Ελλάδα ως μια χώρα που μπορεί να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων και στην ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Επίσης μας αντιμετωπίζουν ως γέφυρα μεταξύ της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου με την Ευρώπη. Οι ιδιαίτερα αγαστές σχέσεις που έχουμε αναπτύξει τα τελευταία χρόνια με το Ισραήλ και τις σημαντικότερες αραβικές χώρες παίζουν καθοριστικό ρόλο. Και βεβαίως για τους λόγους αυτούς, στην επιστολή του Αμερικανού ΥΠΕΞ υπάρχει αναφορά στην προστασία της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας. Γίνεται ειδική μνεία, για πρώτη φορά, στην ανάγκη σεβασμού των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, το οποίο αναγνωρίζεται ως εθιμικό δίκαιο που δεσμεύει όλα τα κράτη. Η αναφορά αυτή αποτελεί σημαντική επιτυχία για τη χώρα μας. Αποδεικνύει ότι οι δύο χώρες έχουν κοινή ανάγνωση της πραγματικότητας.
– Θεωρείτε ότι υπάρχει κάποιου είδους μεταστροφή στη στάση της Ουάσιγκτον έναντι της Αγκυρας;
– Το Κογκρέσο, και ιδιαίτερα η Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας υπό την προεδρία του γερουσιαστή Μενέντεζ, έχει πάρει σαφή θέση όσον αφορά την Τουρκία και ιδιαίτερα τη διολίσθησή της προς μια αντιδημοκρατική και αντιδυτική κατεύθυνση, η οποία δεν συμβαδίζει με τη βούληση μεγάλου μέρους της τουρκικής κοινωνίας. Να υπενθυμίσω τον νόμο για την Ανατολική Μεσόγειο του 2019, καθώς και το νομοσχέδιο για την αμυντική και διακοινοβουλευτική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ, το οποίο, σημειωτέον, αφορά ως επί το πλείστον τη χώρα μας. Το νομοσχέδιο αυτό περιλαμβάνει σημαντικές διατάξεις, όπως μεταξύ άλλων τη σαφή ενίσχυση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας, τη δυνατότητα πώλησης των F-35 στην Ελλάδα, αλλά και την ενίσχυση της συνεργασίας 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ). Συγκρατώ, επίσης, τα ιδιαίτερα εγκωμιαστικά σχόλια του Αμερικανού ομολόγου μου, ο οποίος αναφέρθηκε στον «ηγετικό ρόλο της Ελλάδας» στην περιοχή.
Από την άλλη πλευρά υπάρχουν υπηρεσιακά στελέχη της «Administration» που διακατέχονται ακόμα από μια περισσότερο συντηρητική προσέγγιση, η οποία έχει ως πρωταρχικό στόχο «να μην απολεσθεί η Τουρκία» για τη Δύση, έχοντας στον νου τη μετά Ερντογάν εποχή. Η προσέγγιση αυτή είναι μάλλον ξεπερασμένη. Η Τουρκία αγοράζει μη νατοϊκά όπλα τελευταίας τεχνολογίας, κατασκευάζει μη δυτικό πυρηνικό αντιδραστήρα και έχει βρει ένα modus vivendi με μη συμμαχικές δυνάμεις στη Συρία και τη Λιβύη. Η σημερινή Τουρκία δεν έχει καμία σχέση με τη χώρα που ήταν πριν από δύο δεκαετίες και ακόμα περισσότερο με τη χώρα που εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ το 1952. Αυτό μένει να το αφομοιώσει η γραφειοκρατία στην Ουάσιγκτον και στο ΝΑΤΟ. Και βεβαίως, μαζί με φίλους και συμμάχους μας, καταβάλλουμε προσπάθειες προς την κατεύθυνση αυτή.
– Πώς συγκρίνονται οι εγγυήσεις που παρέχονται διά της επιστολής Μπλίνκεν με την ελληνογαλλική Αμυντική Συμφωνία που η Βουλή επικύρωσε προ ημερών;
– Οι Αμερικανοί έχουν μια παροιμία που ταιριάζει στη συγκεκριμένη περίπτωση: δεν συγκρίνεις μήλα με αχλάδια. Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε δύο πολύ σημαντικά, διπλωματικά και αμυντικά «όπλα». Βεβαίως, η επιστολή του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μπλίνκεν είναι μια μονομερής αμερικανική πολιτική δέσμευση, ενώ η ελληνογαλλική συμφωνία είναι ένα νομικά δεσμευτικό κείμενο. Αλλά το κείμενο που περιλαμβάνεται στην επιστολή του Αμερικανού ΥΠΕΞ υπάρχει και στο κείμενο της αναθεωρημένης Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, που είναι και αυτό νομικά δεσμευτικό κείμενο. Πρέπει να λάβουμε υπόψη όλες τις παραμέτρους. Οι ΗΠΑ δεν έχουν συνάψει καμία διμερή συμφωνία αμοιβαίας συνδρομής με ευρωπαϊκή χώρα. Οι μόνες σχετικές συμφωνίες που έχουν συνάψει είναι με την Ιαπωνία και την Κορέα, αμφότερες στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Και να προσθέσω, η αμερικανική δέσμευση προς την Ελλάδα μπορεί να θεωρηθεί βάσιμα ότι είναι ισχυρότερη της δέσμευσης που ανέλαβαν οι ΗΠΑ προς την Αυστραλία την ίδια εποχή.
Η μόνη σχετική δέσμευση που έχουν αναλάβει οι ΗΠΑ στην Ευρώπη είναι το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, και αυτό έγινε το μακρινό 1949. Εντούτοις, ακόμα και η δέσμευση αυτή δεν περιέχει έναν αυτοματισμό, όπως για παράδειγμα το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Γαλλία έχει υπογράψει ανάλογη ρήτρα μόνο με μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα, τη Γερμανία, και αυτό το 2019. Υπό μία έννοια, έστω και με διαφορετικό τρόπο, η μία Συμφωνία συμπληρώνει την άλλη στην κατεύθυνση της εμπέδωσης της ασφάλειας και της σταθερότητας της χώρας μας, καθώς και της ευρύτερης περιοχής. Και βεβαίως, αμφότερες οι Συμφωνίες δεν στρέφονται κατά οιουδήποτε τρίτου, πόσο μάλλον της Τουρκίας, εκτός αν η Τουρκία προσλαμβάνει τον εαυτό της ως επιτιθέμενο.
– Πώς αντιμετωπίζει η Αθήνα την προσπάθεια της Αγκυρας να ομαλοποιήσει τις σχέσεις της με Αίγυπτο, Ισραήλ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα;
– Η Τουρκία με την επεκτατική, νεο-οθωμανική και ισλαμo-κεντρική πολιτική της έχει καταφέρει να αποξενωθεί από το σύνολο των κρατών της άμεσης γειτονίας της. Αυτό είναι πραγματικό επίτευγμα που πρέπει να διδάσκεται: πώς μπορεί μια χώρα να καταστρέψει μέσα σε λίγα χρόνια τις σχέσεις που έχτιζε επί δεκαετίες. Παρά τις όψιμες κινήσεις της, το μήνυμα που λαμβάνουμε από όλες τις κατευθύνσεις είναι σαφές. Οσο η Τουρκία δεν αλλάξει συμπεριφορά, δηλαδή πάψει να είναι ο ταραχοποιός της Μεσογείου, να απειλεί με πόλεμο, να κατέχει παράνομα ξένα εδάφη, να στέλνει στρατό και μισθοφόρους σε χώρες της περιοχής, και να αποτελεί καταφύγιο και σύμμαχο ακραίων ισλαμιστικών κινημάτων και οργανώσεων, όπως οι μουσουλμάνοι αδελφοί και η Χαμάς, τα περιθώρια βελτίωσης των σχέσεων με τις χώρες που αναφέρατε είναι περιορισμένα.
Αλλά να προσθέσω κάτι σημαντικό: Η Ελλάδα δεν επιθυμεί να περικυκλώσει ή να αποκλείσει την Τουρκία από περιφερειακά σχήματα συνεργασίας. Η Ελλάδα θεωρεί ότι η συμμετοχή στα σχήματα αυτά είναι προς το συμφέρον της τουρκικής κοινωνίας και θα προσβλέπουμε σε μια τέτοια προοπτική, βεβαίως εφόσον η Τουρκία εκπληρώσει τους όρους και τις προϋποθέσεις συμμετοχής στα σχήματα αυτά. Εχουμε πει επανειλημμένως ότι εφόσον η Τουρκία σεβαστεί το διεθνές δίκαιο, σταματήσει να απειλεί με πόλεμο και να παραβιάζει βασικές διατάξεις του Χάρτη του ΟΗΕ, τότε η συνεργασία μαζί της θα είναι ευπρόσδεκτη. Τόσο διμερώς όσο και σε περιφερειακό πλαίσιο.
Ουδέν ζήτημα ηγεσίας υπάρχει στη Νέα Δημοκρατία και ούτε πρόκειται
– Τις επόμενες ημέρες θα πραγματοποιήσετε ένα μπαράζ επισκέψεων. Η Ελλάδα κάνει εσχάτως ένα άνοιγμα στη Λιβύη, αλλά και στο σύνολο της περιοχής Βόρειας Αφρικής – Μέσης Ανατολής. Τι περιμένουμε από αυτό;
– Οντως, υπάρχει ένα πρόγραμμα πυκνών επαφών. Αύριο θα συμμετάσχω στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο. Στο περιθώριό του, κατόπιν πρωτοβουλίας της Ελλάδας, διοργανώνεται πρωινό εργασίας με τη Λίβυα υπουργό Εξωτερικών, την οποία είχα υποδεχθεί στην Αθήνα πριν από λίγες εβδομάδες. Την Τετάρτη θα μεταβώ στο Ομάν, μια από τις λίγες χώρες της περιοχής που δεν έχω επισκεφθεί ακόμα και η οποία δια-δραματίζει σημαντικό περιφερειακό ρόλο, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Την Πέμπτη θα βρίσκομαι στην Τρίπολη της Λιβύης, προσκεκλημένος από την ομόλογό μου κ. Ελ-Μανγκούς, προκειμένου να συμμετάσχω στη Διάσκεψη για τη Λιβύη. Να υπενθυμίσω με την ευκαιρία αυτή ότι στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η Ελλάδα συμμετείχε στην Υπουργική Διάσκεψη για τη Λιβύη που διοργάνωσαν οι ΥΠΕΞ Γαλλίας, Γερμανίας και Ιταλίας. Και έπεται συνέχεια.
– Προ ολίγων ημερών, μια παρέμβασή σας στη Βουλή και η μετέπειτα διαγραφή του Κωνσταντίνου Μπογδάνου από την Κ.Ο. της Ν.Δ. αναζωπύρωσε κάποια σενάρια. Κάποιοι σας περιγράφουν ως μελλοντικό δελφίνο. Ενδιαφέρεστε για τη θέση του προέδρου της Ν.Δ.;
– Αντιμετωπίζω κάθε φορά με συγκαταβατικό χαμόγελο τα σχετικά σενάρια, τα οποία εκπορεύονται από συγκεκριμένη κατεύθυνση και για εξαιρετικά προφανείς λόγους, ακόμη και στους πολιτικά αδαείς. Οσον αφορά το ζήτημα του κ. Μπογδάνου, γνωρίζετε πολύ καλά τι είχε προηγηθεί, με αφορμή άλλο περιστατικό, και ποια προειδοποίηση είχε υπάρξει από πλευράς κυβέρνησης, χωρίς καμία δική μου εμπλοκή. Αυτό που είπα στη Βουλή εκτιμώ ότι θα το έλεγε οποιοσδήποτε άλλος υπουργός ήταν στην αίθουσα της Ολομέλειας. Απλώς έτυχε να εκπροσωπώ την κυβέρνηση εγώ. Για λογαριασμό της κυβέρνησης μίλησα. Οσον αφορά την ερώτησή σας, ουδέν ζήτημα ηγεσίας υπάρχει στη Νέα Δημοκρατία και ούτε πρόκειται να υπάρξει. Οποιος αφήνει να εννοηθεί το αντίθετο απλώς «προβοκάρει», για να χρησιμοποιήσω μια προσφιλή έκφραση της Αριστεράς.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη εφαρμόζει ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα το οποίο τυγχάνει της αποδοχής του ελληνικού λαού. Επίσης, προφανώς δεν υπάρχει διάσταση απόψεων στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Ολα αυτά που επιτεύχθηκαν, οι αλλεπάλληλες συμφωνίες με άλλες χώρες, η διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων στην πράξη, η διεύρυνση των συμμαχιών μας, η ενεργός παρουσία μας στις διεθνείς εξελίξεις, είναι επιτεύγματα της κυβέρνησης Μητσοτάκη, και την εντολή του πρωθυπουργού που με επέλεξε εκτελώ. Αν υφίσταται κάπου προσδοκία κρίσης στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, λυπάμαι αλλά πρόκειται για «ευσεβείς πόθους» που δεν πρόκειται να ευοδωθούν. Προσωπικά αυτό που με ενδιαφέρει είναι να επιτελώ με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα καθήκοντά μου ως υπουργός Εξωτερικών.
– Πρόκειται για σενάρια που επανέρχονται και με άλλες αφορμές περί του αν ήσασταν πάντα σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό, όπως, για παράδειγμα, τον περασμένο Απρίλιο στις δηλώσεις που πραγματοποιήσατε στην Αγκυρα. Ισχύουν αυτά;
– Το θέμα αυτό έχει διευκρινιστεί από την πρώτη στιγμή. Εξυπακούεται ότι κάθε φορά που εκπροσωπώ τη χώρα, όπως συνέβη και στη συγκεκριμένη περίπτωση, με την επίσκεψη στην Αγκυρα, βρίσκομαι σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό.
Οι πορείες και οι διαδηλώσεις είναι αναπόσπαστο κομμάτι της δημοκρατίας, ασχέτως αν στον τόπο μας το παρακάνουμε. Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος το έθεσε το ζήτημα στην πραγματική διάσταση του “Είμαστε λαός της υπερβολής”.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ενώ όσοι διαδηλώνουν έχουν αιτήματα που ζητούν ικανοποίηση, δίκαια ή καθ’ υπέρβασιν, άλλοι θα το κρίνουν, και ζητούν την συμπαράσταση του κοινού, συγχρόνως με τις ενέργειές τους βλάπτουν και ζημιώνουν εκείνους των οποίων ζητούν την συμπαράσταση. Αν αυτό δεν είναι κάτι αντιφατικό και οξύμωρο τότε ποιο μπορεί να είναι;
Για να γίνει κάποιος συμπαθής, πρέπει με τις ενέργειές του να κερδίσει την συμπάθειά του και όχι την αντιπάθειά του. Ναι μεν οι πορείες και οι διαδηλώσεις, αλλά και κάθε ελεύθερη έκφραση, είναι κομμάτι αναπόσπαστο στη λειτουργία της δημοκρατίας, όμως πρέπει να απευθύνονται στους αποδέκτες των αιτημάτων. Γι’ αυτό και είναι δύσκολο οι διαδηλωτές να κερδίσουν τη συμπάθεια και τη συμπαράσταση του κοινού, όταν κάθε τόσο αναστατώνουν την αγορά.
Αυτό το ουσιαστικό στοιχείο, ουδέποτε το έλαβαν υπόψη τους. Το ζητούμενο είναι αν πραγματικά θέλουν να κερδίσουν τη συμπάθεια του κοινού ή μόνο να εντυπωσιάσουν με τον παλμό και τον όγκο τους.
*Ο Στράτος Σιμιτζής είναι Δημοσιογράφος και Συγγραφέας. Από τα βιβλιοπωλεία διατίθεται η νέα συλλογή διηγημάτων του με τίτλο: “Η αρχόντισσα του κάμπου”. Εκδόσεις “Μέθεξις”.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντιλαμβάνεται ότι ο χρόνος της φυσικής και πολιτικής επιβίωσης του έχει πολύ μικρύνει.
Βλέπει ότι έχει σοβαρό πρόβλημα υγείας, βλέπει να βουλιάζει η τουρκική οικονομία, βλέπει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν τον αντιπαθεί, βλέπει την αντιπολίτευση να μεγαλώνει, βλέπει οι δήμαρχοι Άγκυρας και Κωνσταντινούπολης να τον αμφισβητούν, βλέπει ότι είναι ώρα να προετοιμάσει το έδαφος ακόμα και φυγής από την Τουρκία.
Έτσι χρειάζεται μια διέξοδο από όλα αυτά τα βάσανα και αντιλαμβάνεται ότι μια μοναδική λύση που του προσφέρεται είναι να παραβιάσει ταυτόχρονα τις ΑΟΖ της Ελλάδας και της Κύπρου, ώστε να δοκιμάσει όχι μόνο την Ελληνογαλλική Αμυντική Συμφωνία αλλά και την ακόμα πιο πρόσφατη Ελληνοαμερικανική, πενταετούς μάλιστα διάρκειας, αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ.
«Σε ότι αφορά την Τουρκία, έχουμε πληροφορηθεί ότι η οργή του Ερντογάν έχει φτάσει στην Ουάσιγκτον. Παρακαλεί για μία συνάντηση με τον πρόεδρο Μπάιντεν στη Ρώμη ή στη Σκωτία για να του εξηγήσει -όπως λέει- τι πρέπει να γίνει για να βελτιωθούν οι τουρκοαμερικανικές σχέσεις. Ψάχνει για παζάρι για να επιλέξει τη Μόσχα ή την Ουάσιγκτον.»
Πολύ φοβούμαι ότι η Αθήνα δεν θα διαβάσει σωστά τις κινήσεις του Ερντογάν νομίζοντας ότι η εμφάνιση του Ορούτς Ρέις είναι «μια από τα ίδια» κίνηση θέλοντας να δοκιμάσει, για άλλη μια φορά, τα αντανακλαστικά της πατρίδας μας, αλλά αυτό θα είναι ένα τραγικό λάθος. Όλα δείχνουν μια σοβαρή παραβίαση της ελληνικής ΑΟΖ στο τρίγωνο Καστελλόριζο-Κρήτη-Κύπρο.
Γιατί η κυβέρνηση Μητσοτάκη πιστεύει ότι η Τουρκία δεν θα κάνει τίποτα εις βάρος μας μέχρι το 2025; Δηλαδή η Τουρκία θα συνειδητοποιήσει, καθυστερημένα, ότι έχασε το τραίνο, όταν δει πάνοπλη την Αθήνα την περίοδο 2025-2026;
Όπως φαίνεται από τον επόμενο χάρτη, οι Τούρκοι θα στείλουν γεωτρύπανο βόρεια της οριοθετημένης γραμμής ABCDE μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου (Συμφωνία για ΑΟΖ της 6ης Αυγούστου 2020) παριστάνοντας ότι βρίσκονται εντός της παρανόμως οριοθετημένης ΑΟΖ τους με την Λιβύη.
Συγκριτικός Χάρτης Συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης και Ελλάδας-Αιγύπτου
Πηγή: Syrigos, A., Atlas of Greek-Turkish relations, Kathimerini (publications), Athens, Dec. 2020, p. 88
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, μεταξύ άλλων σημειώνει:
«Οι περιοχές στις τρέχουσες δραστηριότητες έρευνας και γεώτρησης καθορίζονται σύμφωνα με τις επιστημονικές, τεχνικές απαιτήσεις και ανάγκες, σύμφωνα με την υφαλοκρηπίδα μας (Εικόνα-1) της οποίας τα σύνορα κοινοποιήθηκαν στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020 και καθορίστηκε και από τη Συμφωνία Υφαλοκρηπίδας που υπογράψαμε με την ‘’ΤΔΒΚ’’ 2011.»
Αυτός είναι ο χάρτης που χρησιμοποιεί το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας:
Πηγή: Μανώλης Κωστίδης, Άγκυρα: Συνεχίζουμε κανονικά στη Γαλάζια Πατρίδα, λέει το υπ. Άμυνας (χάρτες), Καθημερινή, 12-10-2021
Η Τουρκία, για πολλά χρόνια στέλνει ερευνητικά πλοία και γεωτρύπανα παραβιάζοντας την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό δεν έχει συμβεί πουθενά αλλού στον πλανήτη Γη. Ούτε η Κίνα έχει στείλει γεωτρύπανο στις ΑΟΖ των γειτονικών παράκτιων κρατών. Κανένα κράτος δεν θα αποδεχόταν μια τέτοια παραβίαση. Απλώς θα έστελνε ένα πολεμικό πλοίο να βυθίσει το γεωτρύπανο.
Η Ελληνοαμερικανική Αμυντική Συμφωνία της 14ης Οκτωβρίου 2021
Η πιο σημαντική παράγραφος της Ελληνοαμερικανικής συμφωνίας είναι η τελευταία:
«Εκτιμούμε ιδιαίτερα τη σταθερή δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης για διάλογο με τους γείτονές της και την προσήλωσή της στην επίλυση των διαφορών ειρηνικά μέσω διπλωματίας και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Είναι η μακροχρόνια πεποίθησή μας ότι η ανάπτυξη των πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να προωθήσει τη συνεργασία και να προσφέρει τα θεμέλια για διαρκή ενεργειακή ασφάλεια και οικονομική ευημερία σε ολόκληρη την περιοχή σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Πιστεύουμε επίσης ακράδαντα στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, καθώς και των κυριαρχικών δικαιωμάτων και δικαιοδοσίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Η κυβέρνηση Μπάιντεν δεσμεύεται να διασφαλίσει τη σταθερότητα και την ευημερία σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο.»
Η Ελληνογαλλική Αμυντική Συμφωνία υπερτερεί της Ελληνοαμερικανικής, αλλά ο Άντονι Μπλίνκεν έγραψε την επιστολή στον Κυριάκο Μητσοτάκη έχοντας στο μυαλό του, αναμφίβολα, την συμφωνία Μητσοτάκη-Μακρόν.
Έτσι, το γεγονός και μόνο ότι αναφέρεται για πρώτη φορά στα «κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας» είναι πολύ σημαντικό και κρίσιμο, κάτι που ως γνωστόν δεν περιλαμβάνεται στην ελληνογαλλική συμφωνία. Βέβαια αυτό θα το διαπιστώσουμε κάποια στιγμή στην πράξη, όταν έρθει η ώρα να αναφωνήσουμε «Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα».
Το άλλο σημείο αυτής της παραγράφου, που πέρασε απαρατήρητο, έχει σχέση με την πάγια τακτική της Αμερικής να αναφέρεται σε συνεκμετάλλευση ή συνδιαχείριση στην Ανατολική Μεσόγειο:
«Είναι η μακροχρόνια πεποίθησή μας ότι η ανάπτυξη των πόρων στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να προωθήσει τη συνεργασία και να προσφέρει τα θεμέλια για διαρκή ενεργειακή ασφάλεια και οικονομική ευημερία σε ολόκληρη την περιοχή σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.»
Έχω την εντύπωση ότι αυτό το σημείο δεν το πρόσεξε ούτε η ελληνική πλευρά.
Αν και οι ΗΠΑ δεν έχουν επικυρώσει την Σύμβαση του ΟΗΕ για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι ο αμερικανικός παράγοντας αναγνωρίζει ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί μέρος του εθιμικού δικαίου, είναι δεσμευτικό για όλες τις χώρες και διέπει την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Αυτό σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα στερούνται αξιοπιστίας αν καταδικάζουν τις παραβιάσεις του Δίκαιου της Θάλασσας από τους Κινέζους και αγνοούν τις παρόμοιες τουρκικές παραβιάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πάντως, παρακολουθείστε την συνέντευξη του Μπλίνκεν με τους υπουργούς Εξωτερικών του Ισραήλ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, την ίδια ημέρα που συνομίλησε με τον Νίκο Δένδια, και θα καταλάβετε που δίνουν περισσότερο βάρος οι ΗΠΑ στην περιοχή μας.
Όλες αυτές οι εξελίξεις δείχνουν ξεκάθαρα ότι για πρώτη φορά, μετά από δεκαετίες, οι ενέργειες μας έχουν στριμώξει τον Ερντογάν και το τουρκικό κατεστημένο, Όλα αυτά, σε συνδυασμό με τα τεράστια προβλήματα της Τουρκίας, σημαίνουν ότι πρέπει να προετοιμαστούμε για μια φθινοπωρινή κρίση, μπροστά στην οποία η κρίση των Ιμίων θα φαίνεται παιχνιδάκι.
Όπως έγραψε ο στρατηγικός αναλυτής Αλέξανδρος Δρίβας:
«Στόχος τώρα πρέπει να είναι η βοήθεια και στήριξη της Κύπρου ώστε να κάνουμε τον Ελληνισμό έναν χώρο που θα φέρνει τους πάντες ως συνεργάτες και θα θυμίζει σε εχθρούς πως δεν φύγαμε από τη σκλαβιά και το σκοτάδι για να γίνουμε βιλαέτι τους. Το κλειδί της γεωπολιτικής αναβάθμισης της Ελλάδας ήταν το Ισραήλ το οποίο μας άνοιξε πόρτες στις ΗΠΑ.»
Η Ανακήρυξη της Ελληνικής ΑΟΖ
Συνεχίζεται μια παραφιλολογία γιατί πρέπει σύντομα η Ελλάδα να ανακηρύξει ΑΟΖ. Ελάχιστοι (βλέπε Άγγελος Συρίγος) αντιλαμβάνονται ότι η Ελλάδα έχει ήδη ανακηρύξει ΑΟΖ. Η Ελλάδα το έπραξε πρώτα με την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία και μετά με την οριοθέτηση με την Αίγυπτο.
Κλασσικά παραδείγματα είναι του Ισραήλ και της Βενεζουέλας που οριοθέτησαν ΑΟΖ με τα γειτονικά τους κράτη και δεν υπάρχει κανείς στον κόσμο που να αμφισβητεί ότι τα δύο αυτά κράτη δεν διαθέτουν ΑΟΖ.
Ακόμη και οι Κύπριοι κάνουν το ίδιο λάθος. Η εφημερίδα «Φιλελεύθερος» στο κύριό του θέμα με τίτλο «Ανισοζύγιο και αμφισβήτηση», γράφει ότι η Τουρκία προωθεί μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ, στηριζόμενη στην ισχύ του πολεμικού της ναυτικού. (Η ανακήρυξη ΑΟΖ είναι μια μονομερής πράξη).
Βέβαια, το ίδιο λάθος κάνουν και οι ίδιοι οι Τούρκοι εξετάζοντας την ανακήρυξη ΑΟΖ στην Μεσόγειο, ενώ την έχουν ήδη ανακηρύξει στη Μαύρη Θάλασσα με τον Νόμο 86/11264 που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως στις 17 Δεκεμβρίου 1986. Το Δίκαιο της Θάλασσας δεν προβλέπει τμηματική ανακήρυξη ΑΟΖ.
Les syndicats de journalistes dénoncent des risques de sanctions abusives pour les journalistes reconnus coupables de publication de « fausses informations ».
A Athènes, le 10 avril 2021. LOUISA GOULIAMAKI / AFP
En Grèce, les journalistes reconnus coupables de diffuser « de fausses informations susceptibles de susciter l’inquiétude ou la crainte du public ou de saper sa confiance dans l’économie nationale, la capacité de défense du pays ou la santé publique » pourraient bientôt être sanctionnés par des amendes et même des peines d’emprisonnement d’au moins six mois. L’éditeur ou le propriétaire du média responsable serait également passible de peines de prison et de sanctions financières.
Le ministère grec de la justice a présenté cet amendement dans le cadre de la réforme du code civil qui doit être voté dans les prochains jours au Parlement. Mais le texte suscite l’indignation des syndicats des journalistes grecs et européens, qui appellent le gouvernement à le retirer. L’Union des rédacteurs grecs (Esiea) souligne que «l’amendement ne contient pas de définition claire des fausses informations. La façon dont le terme est défini est ambiguë, et pourrait permettre de sanctionner de manière abusive les journalistes ». Le mécanisme européen de surveillance des violations de la liberté de la presse en Europe, le Media Freedom Rapid Response (MFRR), estime de son côté que « les sanctions prévues par le projet de loi porteraient atteinte à la liberté de la presse et aurait un effet néfaste à un moment où le journalisme indépendant est déjà sous pression en Grèce ».
« Les journalistes grecs sont déjà fréquemment menacés de poursuites abusives et de peines de prison pour diffamation pénale, expliquePavol Szalai,responsable du bureau UE-Balkans de Reporters sans frontières (RSF). Cet amendement ne ferait qu’augmenter le risque que les journalistes soient poursuivis et emprisonnés. »
« Le 4e plus mauvais pays de l’UE pour la liberté de la presse »
Pendant la pandémie, des tentatives similaires de criminaliser la diffusion de « fake news » ont été tentées en Roumanie et en Bulgarie, mais les projets de loi ont été abandonnés après de vives critiques des institutions européennes. Le seul pays à être allé jusqu’au bout est la Hongrie. « A l’heure actuelle, la Grèce est le 4e plus maivais pays de l’Union européenne dans le classement mondial sur la liberté de la presse de RSF, derrière Malte, la Hongrie et la Bulgarie. Elle a perdu cinq places depuis l’année dernière », rappelle Pavol Szalai.
Il y a six mois, le journaliste de la chaîne de télévision Star, Giorgos Karaivaz, qui effectuait des reportages sur la mafia et le crime organisé à Athènes, a été abattu devant son domicile en plein jour. RSF a appelé les autorités grecques à tout mettre en œuvre pour résoudre l’affaire rapidement, ne voyant pas l’enquête aboutir. « Lorsque le journaliste Peter R. de Vries a été assassiné aux Pays-Bas, les auteurs présumés ont été appréhendés le jour même et le gouvernement a rapidement pris de nouvelles mesures pour protéger la liberté de la presse. Cela n’a pas été le cas en Grèce », déplore Pavol Szalai.
En février, la chaîne de télévision publique ERT avait reçu l’ordre du cabinet du premier ministre de ne pas diffuser de vidéo montrant que le premier ministre ne respectait pas les règles de distanciation sociale lors d’une visite sur une île. Plus récemment c’est un reportage sur les nouveaux camps « fermés » sur les îles grecques qui a été édulcoré, selon RSF. Pour Pavol Szalai, « comme en Hongrie ou en Serbie, les autorités grecques ont voulu se servir de la crise du coronavirus pour tenter de contrôler l’activité journalistique ».
Μια σε βάθος ανάλυση ενός θέματος που θα απασχολήσει την κυβέρνηση, τις Ένοπλες Δυνάμεις και την ελληνική κοινωνία στο άμεσο μέλλον.
Το Μάλι και ο Νίγηρας, είναι από τις πάμφτωχες χώρες του Τρίτου Κόσμου. Στις 195 χώρες, που αριθμούσε το περασμένο έτος τούτος ο πλανήτης, οι δύο αυτές χώρες καταλάμβαναν τις τελευταίες θέσεις.
Αυτό είναι παράδοξο ! Πώς μπορεί να βρίσκονται, κυριολεκτικά σε πλήρη ένδεια, χώρες πλούσιες σε Χρυσό και σε Ουράνιο, όπως ο Νίγηρας και το Μάλι ?
Ο ποταμός Νίγηρας
Όπως φαίνεται, η οικονομική ζωή και των δύο χωρών, εξαρτάται από την γεωργία στον εύφορο νότο. Δηλαδή από το τμήμα τους νότια του ποταμού Νίγηρα που διατρέχει και τις δύο αυτές χώρες. Ούτε όμως το υπόλοιπο τμήμα τους προς το βορρά, που καταλήγει σε έρημο, μπορείς να το θεωρήσεις αξιοκαταφρόνητο, γιατί εκεί η γη τους είναι πλούσια σε φυσικούς πόρους και πρώτες ύλες δυσεύρετων μεταλλευμάτων, που εντοπίζονται στις περιοχές ανάμεσα στα μεταξύ τους σύνορα. Εκεί, κυριαρχεί το Ουράνιο.
Το άλλο κοινό που έχουν και τα δύο αυτά κράτη είναι ότι, υπήρξαν Γαλλικές Αποικίες.
Ειδικότερα, από το 1900 έως το 1960, το Μάλι ήταν ενταγμένο στο Γαλλικό Σουδάν.
Διαδρομή ποταμού Νίγηρα
Ο δε Νίγηρας από τα 1900 έως και τα 1958, αποτελούσε τον Γαλλικό Νίγηρα.
Εδώ και πολλά χρόνια. κοντά στα Δυτικά σύνορα του Νίγηρα και τα Ανατολικά σύνορα του Μάλι, είχε εγκατασταθεί η Γαλλική Εταιρεία Areva S.A., που ήταν ένας γαλλικός πολυεθνικός όμιλος-κολοσσός, που ειδικεύονταν στην πυρηνική και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κι είχε έδρα της το Παρίσι.
Κύριο αντικείμενο της εν λόγω εταιρείας, στις περιοχές Μάλι και Νίγηρα, ήταν η εξόρυξη μεταλλευμάτων πλούσιων σε Ουράνιο .
Μετά την πετρελαϊκή κρίση του 1973, που εκτόξευσε την τιμή του πετρελαίου στα ύψη, η Γαλλία, έξυπνα σκεπτόμενη άρχισε να προσανατολίζεται προς εναλλακτική λύση για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της. Η εναλλακτική λύση δεν άργησε να βρεθεί. Ήρθε με την κατασκευή έως το 1988, των 56 αρχικά πυρηνικών αντιδραστήρων, που στην συνέχεια έγιναν 59. Όλοι τους χρησιμοποιούν ισότοπα του Ουρανίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, με την αντίδραση της πυρηνικής σχάσης.
Η παραγωγή καλύπτει σχεδόν το 80% των αναγκών της χώρας για ηλεκτρική ενέργειας, ενώ έχει καταστήσει την Γαλλία τον μεγαλύτερο καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο. Για την παραγωγή αυτή, η Γαλλία χρησιμοποιεί περίπου 10.500 τόνους Ουρανίου κάθε χρόνο Τουλάχιστον ένα ποσοστό της τάξης του 35% με 40% περίπου του αναγκαίου για την Γαλλία Ουρανίου, προέρχεται από το ορυχεία του Νίγηρα, ο οποίος συγκριτικά με το Μάλι, αλλά και όλους τους υπόλοιπους , θεωρείται ως ο κύριος προμηθευτής σε Ουράνιο της Γαλλίας. Ωστόσο και στο Μάλι, που φημίζεται ιδίως για τα κοιτάσματα χρυσού που διαθέτει, η Areva S.A. εξερευνούσε το κοίτασμα Ουρανίου Saraya East, 80 χιλιόμετρα από τη Φαλέα κι ένα ακόμα στο Γκάο, όπου το δυναμικό της περιοχής σε Ουράνιο, εκτιμάται περίπου σε 5.200 τόνους.
Χάρτης των επαρχιών του Μάλι
Άλλοι προμηθευτές της Γαλλίας σε Ουράνιο είναι ο Καναδάς , η Αυστραλία, το Καζακστάν και η Ρωσία. Από αυτές τις χώρες, σε γενικές γραμμές, συγκεντρώνεται περίπου το 50% του Ουρανίου που χρειάζεται στην Γαλλία για να λειτουργούν τα πυρηνικά της εργοστάσια και να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Το άλλο περίπου 45-50% προέρχεται από το Σαχέλ και πρωτίστως από τον Νίγηρα.
Η Areva S.A ανήκε κατά πλειοψηφία στο γαλλικό κράτος, μέσω της Γαλλικής Επιτροπής Εναλλακτικών Πηγών Ενέργειας και Ατομικής Ενέργειας (54,37%), της Banque Publique d’Investissement (3,32%) και του Agence des Participations de l’État (28,83%) καθώς και της Riclectricité de France , στην οποία η γαλλική κυβέρνηση έχει το πλειοψηφικό πακέτο ιδιοκτησίας, η οποία κατείχε το 2,24% της Areva S.A.
Ο δεύτερος μεγάλος μέτοχος της Areva S.A., ήταν η Επενδυτική Αρχή του Κουβέιτ. που κατείχε ένα ποσοστό 4,82% των μετοχών της. Η δε εταιρεία ήταν εισηγμένη στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο Euronext .
Το 2016 αποφασίστηκε η αναδιάρθρωση της Areva κι ύστερα από αυτήν προέκυψε το 2017 , η Orano S.A.
H διάδοχος της Areva S.A., δηλαδή η Orano S.A., ασχολείται με την εξόρυξη, την μετατροπή και τον εμπλουτισμό Ουρανίου, την ανακύκλωση αναλωμένων καυσίμων, την πυρηνική υλικοτεχνική υποστήριξη, τη διάλυση και τη μηχανική του πυρηνικού κύκλου. Είναι κι αυτή μια πολυεθνική εταιρεία. Συμμετοχή με ποσοστό της τάξης του 5% η κάθε μία, στην νέα εταιρεία απέκτησαν το 2018 οι Ιαπωνικές Japan Nuclear Fuel Limited και Mitsubishi Heavy Industries.
Από τον Αύγουστο του 2019, η Orano S.A. είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός Ουρανίου στον κόσμο με μερίδιο 11% στην παγκόσμια παραγωγή του. Αυτή η εταιρεία πλέον εκμεταλλεύεται τα κοιτάσματα Ουρανίου του Νίγηρα, του Μάλι, του Καναδά και του Καζακστάν.
Οι εργασίες μετατροπής κι εμπλουτισμού του Ουρανίου, που εξορύσσει η εταιρεία πραγματοποιούνται στις περιοχές Malvési και Tricastin της Γαλλίας.
Είσοδος γραφείων Orano SA
Όπως αντιλαμβάνεται ο μέσος και κοινός νους, τα ορυχεία σε Μάλι και κυρίως στον Νίγηρα, από όπου προέρχεται η μεγάλη παραγωγή του Ουρανίου, είναι ζωτικής σημασίας για τα γαλλικά συμφέροντα, κάτι που όπως θα δούμε παρακάτω ομολογείται κι από την ίδια την Γαλλία.
*
Τουαρέγκ, η Φυλή της Ερήμου
Το κακό είναι ότι στις περιοχές που εντοπίζεται το Ουράνιο, κατοικεί μια φυλή που λέγεται Τουαρέγκ. Η φυλή αυτή είναι διαμοιρασμένη ανάμεσα στο Μάλι και στον Νίγηρα. Βασικά δεν γνωρίζει καν από σύνορα. Για τους Τουαρέγκ πατρίδα τους είναι η αχανής έρημος. Αλλά όχι μόνο αυτό , η φυλή, διεκδικεί και την αυτονομία της κι αυτή η αιτία τους έδωσε γρήγορα το προσωνύμιο «αντάρτες». Επιπλέον, οι πολίτες του Μάλι, πολλοί από αυτούς της φυλής των Τουαρέγκ, ίδρυσαν ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 2000 κοινοτικές οργανώσεις στις περιοχές εξόρυξης Ουρανίου, όπως η Falea, διαμαρτυρόμενες για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και την εκροή των φυσικών πόρων των περιοχών τους στους ξένους.
Η Κοιλάδα Τίμια στα Όρη Ααΐρ
Σύμφωνα με τον Dr Jeremy Keenan, του SOAS, University of London: «Το 2004, ο Πρόεδρος Τάντζα του Μάλι, προσπάθησε να προκαλέσει τους Τουαρέγκ σε ενέργειες που θα μπορούσαν να τους απεικονίσουν στους Αμερικανούς ως «πρώην αντάρτες, που στρέφονται στην τρομοκρατία». Μάλιστα, σύμφωνα με τις περιγραφές του ίδιου, σε μια ενορχηστρωμένη προσπάθεια, συνελήφθη στην συνέχεια, με την κατηγορία της δολοφονίας, ο τότε αρχηγός των Τουαρέγκ, που είχε υπογράψει για λογαριασμό τους το 1995 την Συμφωνία Ειρήνης κι υπήρξε κατόπιν υπουργός της κυβέρνησης του Μάλι. Όμως αργότερα, μετά από 13 μήνες από την σύλληψη του αυτή, αφέθηκε ελεύθερος χωρίς κατηγορία. Στο ενδιάμεσο διάστημα όμως, με το πρόσχημα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, το Μάλι έστειλε 150 στρατιώτες να λάβουν ειδική εκπαίδευση στις ΗΠΑ, ώστε να δραστηριοποιηθούν στην συνέχεια στα βουνά της περιοχής Aïr, που θεωρείται το προπύργιο των Τουαρέγκ.
Έκτοτε οι Τουαρέγκ, ζούσαν υπό καθεστώς καταπίεσης και διώξεων και γρήγορα κόλλησε δίπλα στο όνομά τους και η μομφή των «τρομοκρατών».
*
Στις 22 Μαρτίου του 2012 εκδηλώθηκε πραξικόπημα στο Μάλι. Οι πραξικοπηματίες διαμαρτύρονταν για τον απαράδεκτο τρόπο που συμπεριφέρονταν η κυβέρνηση στους Τουαρέγκ. Όταν πια ανέλαβαν την εξουσία έκλεισαν τα σύνορα της χώρας, επιτρέποντας μόνον την είσοδο σε οργανώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας.
Το πραξικόπημα αυτό έδωσε την ευκαιρία στους αντάρτες Τουαρέγκ να καταλάβουν τρεις πόλεις στο Βόρειο Μάλι, τις Κιντάλ, Γκάο και Τομπουκτού και να κηρύξουν την ανεξαρτησία του Αζαγουάντ, μίας περιοχής που περιλαμβάνει τις τρεις περιφέρειες του Βορείου Μάλι. Αυτές ακριβώς δηλαδή, που βρίσκονται τα κοιτάσματα Ουρανίου της χώρας κι οι οποίες συνορεύουν εξ ανατολών με τον Νίγηρα, όπου υπάρχουν τα ακόμα μεγαλύτερα κοιτάσματα Ουρανίου, που εκμεταλλευόταν η πρώην Areva SA,νυν Orano SA κι όπου επίσης κατοικούν Τουαρέγκ.
Βέβαια, πρέπει να σημειωθεί ότι, ύστερα από τις κινήσεις των Τουαρέγκ το 2004, που συμμετείχαν στις κοινωνικές ομάδες δράσης, που είχαν συγκροτηθεί, με σκοπό να εκδιώξουν τους ξένους, που εκμεταλλεύονται τον φυσικό πλούτο των περιοχών τους και καθώς οι περισσότεροι από αυτούς είναι μουσουλμάνοι, δόθηκε η ευκαιρία και τα κατάλληλα περιθώρια, ώστε ήδη στο μεσοδιάστημα και μέχρι την εκδήλωση του πραξικοπήματος του 2012, να τρυπώσουν ανάμεσά τους και να αναπτύξουν, χαμηλού επιπέδου ως τότε , δράση μέλη της ισλαμικής οργάνωσης Άνσαρ Ντιν, οι οποίοι θεωρούνται προσκείμενοι και καθοδηγούμενοι από την Αλ Κάιντα.
Αυτή ειδικά η συνθήκη με την εμπλοκή της Αλ Κάιντα, διευκόλυνε εξαιρετικά ορισμένους….
*
Έτσι η Γαλλία, που το 2003 στο πλαίσιο του «Παγκόσμιου Πολέμου κατά της Τρομοκρατίας», που είχαν ξεκινήσει οι ΗΠΑ, εμφανίστηκε εντελώς αδιάφορη για την τρομοκρατία κι αρνήθηκε κατηγορηματικά να συμμετάσχει στις επιχειρήσεις του Ιράκ, μόλις δέκα χρόνια αργότερα, τώρα, που κηρύσσονταν η ανεξαρτησία του Αζαγουάντ, ευαισθητοποιήθηκε κι αποφάσιζε πλέον να αλλάξει την στάση της απέναντι στην τρομοκρατία !
Στις 25.1.2013 Γαλλικά ΜΜΕ , όπως το France 24, βροντοφώναζαν στα άρθρα τους και καθιστούσαν προς πάσα κατεύθυνση σαφές πως: «Οι γαλλικές ειδικές δυνάμεις «προστατεύουν» τα ορυχεία ουρανίου του Νίγηρα»….
Για την ιστορία το εν λόγω άρθρο έγραφε : « Η Γαλλία θα στείλει ειδικές δυνάμεις για την προστασία των ορυχείων Ουρανίου του πυρηνικού κολοσσού Areva στο Νίγηρα, σύμφωνα και με άλλα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, εν μέσω αυξημένης απειλής ασφάλειας, μετά από επίθεση, τα στρατεύματα μας θα δράσουν υπό τη γαλλική καθοδήγηση για την απομάκρυνση των ισλαμιστών ανταρτών από το γειτονικό Μάλι……………………..…….Σύμφωνα με την εβδομαδιαία Le Point , ο Γάλλος υπουργός Άμυνας Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν έδωσε το πράσινο φως για μια ελίτ ομάδα από τις ένοπλες δυνάμεις της Γαλλίας ώστε να ενισχύσει την τοπική ασφάλεια στους δύο χώρους της εταιρείας στο Νίγηρα, πρώην γαλλική αποικία.
Η κίνηση έρχεται εν μέσω αυξημένης απειλής ασφάλειας μετά από επίθεση της Γαλλίας, με σκοπό την απομάκρυνση των ισλαμιστών αυτονομιστών από το Βόρειο Μάλι και μετά τη θανατηφόρα κρίση ομήρων στην εγκατάσταση αερίου στην Amenas της Αλγερίας, στην οποία οι μαχητές δήλωσαν πως προχώρησαν ως εκδίκηση για τη γαλλική στρατιωτική επέμβαση.
Η απόφαση για την ανάπτυξη στρατευμάτων, ωστόσο, ελήφθη νωρίτερα τον Ιανουάριο, μετά από μια κακή επιχείρηση διάσωσης ενός αιχμάλωτου πράκτορα των γαλλικών πληροφοριών Ντένις Αλέξ στη νότια Σομαλία , σύμφωνα με το Le Point. Ο Άλεξ κρατήθηκε όμηρος από μαχητές εκεί από το 2009.
Είναι η πρώτη φορά που αποστέλλονται κυβερνητικά στρατεύματα στο εξωτερικό για την προστασία μιας εγκατάστασης που ανήκει σε ιδιωτική γαλλική εταιρεία, σύμφωνα με το Le Point, αν και οι Γάλλοι πεζοναύτες έχουν ήδη αναπτυχθεί σε φορτηγά πλοία που ταξιδεύουν στα πειρατικά μολυσμένα νερά του Ινδικού Ωκεανού και του Κόλπου της Γουινέας.
Ουράνιο στην βασική του μορφή 9292 U
Το ουράνιο του Νίγηρα είναι ένα στρατηγικό γαλλικό περιουσιακό στοιχείο….».
Παρόλο όμως. που ο άτυχος Ντενίς Άλεξ, κρατούνταν αιχμάλωτος, από το 2009 μάλιστα, στην εκ διαμέτρου αντίθετη πλευρά της Αφρικής, από αυτήν που θα επιχειρούσαν τα γαλλικά στρατεύματα, δηλαδή την ανατολική της πλευρά, όπου βρίσκεται η Σομαλία, στην Γαλλία μόλις το 2013, αποφάσισαν να κινητοποιηθούν για να «σώσουν» τον όμηρο. Κι αυτό συνέβη όταν πια, μετά το πραξικόπημα που έλαβε χώρα το 2012 στην δυτική πλευρά της Αφρικής δηλαδή στο Μάλι, οι Τουαρέγκ κατέλαβαν τις βόρειες περιοχές της χώρας και κήρυξαν την ανεξαρτησία τους. Η ανεξαρτησία αυτή, κατά πως φαίνεται, ήταν που έδωσε την αναγκαία ώθηση σε κάποιους στην Γαλλία, που οσμισθέντες τον επερχόμενο κίνδυνο, άρχισαν για πρώτη φορά να ανησυχούν σοβαρά πώς το αυτονομιστικό κίνημα των Τουαρέγκ, ύστερα από την αυτονόμηση των εδαφών του Βόρειου Μάλι που διακήρυξε, πιθανό στόχο του να είχε την συνέχιση της αυτονομιστικής του πορεία, προχωρώντας πλέον προς τον δυτικό Νίγηρα, όπου στο βόρειο τμήμα αυτής της χώρας, όπως ήδη είπαμε, κατοικούν επίσης Τουαρέγκ κι όπου βρίσκονται τα πολύτιμα Γαλλικά ορυχεία εξόρυξης, σε μεγάλες ποσότητες, του εξίσου πολύτιμου για την οικονομία της Γαλλίας, Ουρανίου.
Έτσι καταλήξαμε τα Γαλλικά στρατεύματα να προετοιμάζονται να επιχειρήσουν στο Δυτικό Σαχέλ με την πρόφαση της γαλλικής ευαισθησίας για τον όμηρο που ωστόσο κρατούνταν αιχμάλωτος στο Ανατολικό Σαχέλ.
Ο αρχηγός της στρατιωτικής χούντας του Μάλι, Αμαντού Χαγιά Σανόγκο, ανακοινώνει τη συμφωνία αποχώρησης από την εξουσία
Όσο για τον δυστυχή Γάλλο όμηρο, Αλέξ Ντενίς, δεν πήγαν καλά τα πράγματα για αυτόν. Μόλις ξεκίνησαν την εισβολή στο Μάλι τα Γαλλικά στρατεύματα, ήδη από την 17.1.2013 τον εκτέλεσε η σομαλική τρομοκρατική ομάδα al Shabaab, που τον κρατούσε ως τότε για 4 χρόνια όμηρο. Τα ίδια τα γεγονότα απέδειξαν ότι η ζωή ενός ανθρώπου είναι πολύ λίγη για να συγκριθεί μπροστά σε κάποια γραμμάρια Ουρανίου…
*
Ας επανέλθουμε όμως στο Μάλι….
Λίγο πριν τις πιο πάνω δημοσιεύσεις στο France24, τον Ιανουάριου του 2013, είχαν μεσολαβήσει κάποιες άλλες εξελίξεις στην χώρα… Αυτές, ως επί τω πλείστον, ακολούθησαν χρονικά κι έπονταν του πραξικοπήματος της 22ας Μαρτίου 2012, που έδωσε τα περιθώρια στους Τουαρέγκ να κηρύξουν την ανεξαρτησία του Αζαγουάντ, δηλαδή όλου του Βόρειου Μάλι.
Ο Επικεφαλής του Πραξικοπήματος ονόματι Αμαντού Χαγιά Σανόγκο , υπέγραψε την συμφωνία ECOWAS.
Η συμφωνία υπογραφόταν την ίδια ακριβώς ημέρα, δηλαδή στις 6 Απριλίου 2012, που το Αζαγουάντ κήρυττε την ανεξαρτησία του.
Η συμφωνία προέβλεπε άρση του εμπάργκο κι αμνηστία στους πραξικοπηματίες εφόσον παρέδιδαν την εξουσία.
Ο Αμαντού Χαγιά Σανόγκο, ο αρχηγός δηλαδή του πραξικοπήματος, δύο ημέρες αργότερα στις 8 Απριλίου του 2019, παραιτούνταν από Πρόεδρος της χώρας και στις 19 Απριλίου 2012 αυτοεξορίστηκε. Εγκατέλειψε μόνος του κι οικειοθελώς το Μάλι περνώντας στην γειτονική Σενεγάλη.
Από ότι υποδηλώνουν βάσιμα τα ίδια τα γεγονότα, το πραξικόπημα, που στην ουσία διήρκησε λιγότερα από 1 μήνα, έγινε με σκοπό να δώσει στους καταπιεσμένους Τουαρέγκ την δυνατότητα να αυτονομηθούν, επικαλούμενοι πλέον ανεξαρτησία του Αζαγουάντ….
Στις 20 Αυγούστου πια του 2012, σχηματίστηκε προσωρινή-μεταβατική κυβέρνηση, για όσο από το Μάλι είχε απομείνει μέχρι τούδε ως επικράτεια. Μετά από μια αναγκαία προεκλογική περίοδο, τον Σεπτέμβριο του 2013 οι εκλογές που μεσολάβησαν ανέδειξαν ως νέο Πρόεδρο της Χώρας τον πρώην, από το 1994 έως το 2000, πρωθυπουργό της χώρας , Ιμπραΐμ Μπουμπακάρ Κεϊτά.
Ο τελευταίος στις 12 Αυγούστου 2018 επανεξελέγη στον δεύτερο γύρο των Προεδρικών εκλογών που διεξήχθηκαν στο Μάλι, με ποσοστό 67,17% έναντι 32,83% του αντιπάλου του.
Αλλά του Ιμπραΐμ Μπουμπακάρ Κεϊτά. δεν του έμελλε να ολοκληρώσει την 2η θητεία του. Αυτό γιατί τον Αύγουστο του 2020 εκδηλώθηκε εκ νέου πραξικόπημα στην χώρα, που τον εκδίωξε από την εξουσία . Στην συνέχεια δε, μέσα στους επόμενους εννέα μήνες, δηλαδή έως τον Μάϊο του 2021 εκδηλώθηκε και δεύτερο πραξικόπημα.
Ο Συντ/χης Ασιμί Γκοϊτά, ανέλαβε από τον Μάϊο 2021 μέχρι σήμερα τον έλεγχο του Μάλι
Συγκεκριμένα , ο συνταγματάρχης Ασιμί Γκοϊτά, που είχε οριστεί αντιπρόεδρος με το πρώτο πραξικόπημα του Αυγούστου 2020, στο δεύτερο πραξικόπημα του Μαϊου 2021 έριξε τον έως τότε χουντικό Πρόεδρο κι αυτοδιορίστηκε πλέον ως Πρόεδρος του Μάλι.
Ο Ασιμί Γκοϊτά, μέσα σε μια χώρα που την μαστίζει πλέον η ένοπλη βία και το τζιχαντιστικό χάος, για το οποίο γίνεται αναφορά αργότερα, υπόσχεται να μεταρρυθμίσει το Μάλι και να το οδηγήσει στα ασφαλή νερά μιας εκλογικής διαδικασίας. για την ανάδειξη του επόμενου νέου Προέδρου του.
Σύμφωνα με το διεθνές think tank International Crisis Group, με έδρα τις Βρυξέλλες : «…Για να αξιοποιήσουν στο έπακρο αυτήν την μετάβαση, οι πολιτικές δυνάμεις μπορούν ακόμη να ξεκινήσουν εκλογικές μεταρρυθμίσεις, να ολοκληρώσουν αυτήν την περίοδο, με διαφανείς εκλογές, να φέρουν κοντά φορείς της πολιτικής και της κοινωνίας των πολιτών και να ξεκινήσουν εθνικές διαβουλεύσεις σχετικά με τον εντοπισμό και την υπέρβαση των παραγόντων μπλοκαρίσματος….» . Ωστόσο, πέρα από τα ευχολόγια, σύμφωνα με το ίδιο think tank : «…..οι διεθνείς εταίροι, που συνεχίζουν να προτιμούν την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και όχι την υποστήριξη των μεταρρυθμίσεων στη διακυβέρνηση, έχουν δείξει τα όρια της δράσης τους.».
Από ότι ήδη διαφαίνεται. από το παραπάνω σχόλιο του International Crisis Group, από το μακρινό εκείνο δημοσίευμα του France24 που προανήγγειλε τον Ιανουάριο του 2013 την προστασία, από τις Γαλλικές δυνάμεις, των ορυχείων Ουρανίου στον Νίγηρα και την σχεδιαζόμενη επέμβαση τους στο Μάλι μέχρι και τον φετινό Μάϊο, οπότε εξελίχθηκε το πρόσφατο στρατιωτικό πραξικόπημα, πολλά είχαν πλέον αλλάξει…
Αλλά καλύτερα ας δούμε τι έγινε όταν τα στρατεύματα της Γαλλίας, στάλθηκαν να προστατεύσουν τα πολύτιμα ορυχεία εξόρυξης Ουρανίου. που εκμεταλλευόταν η Γαλλική ιδιωτική εταιρεία Areva S.A. και τώρα πια η διάδοχος της Orano S.A. Ειδικότερα, ας εξετάσουμε, στα βασικά τους σημεία, τα επιμέρους γεγονότα, που μεσολάβησαν από την χρονική στιγμή που τα Γαλλικά στρατεύματα έλαβαν την εντολή να επέμβουν στις περιοχές του Μάλι, όπου οι Τουαρέγκ είχαν διακηρύξει από τον Απρίλιο του 2012 την ανεξαρτησία του Αζαγουάντ, δηλαδή του Βόρειου τμήματος της χώρας…
Καταρχάς, η Γαλλική κυβέρνηση, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι εν λόγω στρατιωτικές της επιχειρήσεις, απέσυρε ήδη από το 2012 τα Γαλλικά στρατεύματα που είχε στείλει στο Αφγανιστάν να συνδράμουν τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ, μεταφέροντας πλέον τις στρατιωτικές της δυνάμεις στο Μάλι.
Γαλλικά στρατεύματα του Δυτικού Σαχέλ, ανέλαβαν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Μάλι
Αυτές μόλις μετακόμισαν στον Νίγηρα, όπως ήταν ήδη προγραμματισμένο, πολύ σύντομα προχώρησαν κι εισήλθαν στο διπλανό Βόρειο Μάλι με τις ευλογίες μάλιστα και την έγκριση του ΟΗΕ, που ύστερα από τις επιστάμενες προσπάθειες της, έδωσε στην Γαλλία ήδη από τον Δεκέμβριο 2012 την σχετική έγκριση.
Η έγκριση αυτή δόθηκε από τον ΟΗΕ, ύστερα κι από σχετικό αίτημα της προηγούμενης και «φιλικής» προς τα Γαλλικά συμφέροντα, κυβέρνησης της Μπαμόκο, που έδρευε στην ομώνυμη πρωτεύουσα του Μάλι. Την κυβέρνηση αυτή όμως, κατόπιν πρόλαβε να την ανατρέψει το πραξικόπημα του Μαρτίου 2012 , με επικεφαλής του τον Αμαντού Χαγιά Σανόγκο, που στην συνέχεια, όπως ειπώθηκε παραπάνω, αυτοεξορίστηκε στην Σενεγάλη…
Μάλιστα, η εν λόγω κυβέρνηση, είχε ήδη πριν το πραξικόπημα του Απριλίου 2012, προλάβει να υπογράψει Συνθήκη Αμυντικής Συνεργασίας με την Γαλλία κι αυτό, σε κάθε περίπτωση έδινε στην Γαλλία το δικαίωμα να επέμβει με τις στρατιωτικές της δυνάμεις στο Μάλι. Ποιος ξέρει, ίσως αυτή η αμυντική συνθήκη και τα όσα προοιώνιζε για το Μάλι, να ήταν και η αιτία που οδήγησε στο πραξικόπημα του 2012…
Ωστόσο. η ύφεση στην οικονομία της, που αντιμετώπιζε η Γαλλία την συγκεκριμένη ειδικά χρονική περίοδο, ως συνέπεια της διεθνούς οικονομικής κρίσης που είχε ξεσπάσει ήδη από το 2008, δεν της επέτρεπε να συντηρήσει μόνη της πολυέξοδες και δαπανηρές στρατιωτικές επιχειρήσεις . Αυτός, ήταν ο βασικός λόγος, σύμφωνα με την Γερμανική εφημερίδα Deutsche Welle,, που οδήγησε την Γαλλία, ήδη από τα τέλη του 2012, να προστρέξει σε βοήθεια του ΟΗΕ, ζητώντας να αποσταλούν ειρηνευτικές δυνάμεις του Οργανισμού στο Μάλι.
*
Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) σε πρόσφατη Αναφορά της στις 21 Σεπτέμβριου 2021, περιγράφεται η κατάσταση που έχει πλέον σήμερα διαμορφωθεί, μετά από εκείνη την είσοδο του 2013 των Γαλλικών στρατευμάτων στο Μάλι, ως ακολούθως :
«Οι περιοχές του Σαχέλ φιλοξενούν από το 2012 περίπου 61.348 πρόσφυγες από το Μάλι. Αυτοί, ζουν κυρίως, στις περιοχές Αγιόρου, Αμπάλα, Οουλάμ και σε αρκετά χωριά στην περιοχή Ταχούα, μετά το κλείσιμο της Δομής Φιλοξενίας Προσφύγων (Ιντικάνε) καθώς και στην πρωτεύουσα της Νιαμέι.
Το ραγδαία επιδεινούμενο πλαίσιο ασφάλειας έχει προκαλέσει αυξημένες εσωτερικές ροές εκτοπισμού με αυξανόμενο αριθμό κάθε μήνα. Μέχρι σήμερα, υπάρχουν περίπου 157.804 εκτοπισμένοι και στις δύο περιοχές.
Η παρουσία ένοπλων ομάδων πέρα από τα σύνορα έχει προκαλέσει τον αναγκαστικό εκτοπισμό περισσότερων από 11.423 πολιτών από την Μπουρκίνα Φάσο προς τον Νίγηρα.»
*
Όλα αυτά συνέβησαν διότι, όπως αναφέρεται στο προαναφερθέν άρθρο της DW, που δημοσιεύτηκε στις 16.1.2013, με τον τίτλο «Τα συμφέροντα πίσω από την παρέμβαση της Γαλλίας στο Μάλι» , ενώ η Εταιρεία Απειλούμενων Λαών (STP), επί ματαίω, ήδη από το 2013 ,καλούσε την Γαλλία να παρουσιάσει ένα ρεαλιστικό σχέδιο για την επίτευξη των στόχων της, επιμένοντας ο εκπρόσωπός της Ulrich Delius πως: «Εξάλλου, οι Ισλαμιστές θα χρησιμοποιήσουν την παλιά τους στρατηγική και θα αποσυρθούν γρήγορα προκειμένου να ανασυνταχθούν με την προστασία των βουνών και των σπηλαίων», εντούτοις η κυβέρνηση του τότε Γάλλου Προέδρου Φρανσουά Ολάντ, αγνοούσε τις προτροπές κι αρνούνταν τις προειδοποιήσεις, επιμένοντας εμφατικά πως τα συμφέροντα ασφάλειας της Γαλλίας, την επιτάσσουν στην απόφασή της να επέμβει, ώστε το Παρίσι να δράσει νωρίς για να αποτρέψει τους αντάρτες στη Δυτική Αφρική να αποτελέσουν κίνδυνο για την Ευρώπη.
Τα ίδια τα γεγονότα απέδειξαν πέραν πάσης αμφιβολίας την αναποτελεσματικότητα της Γαλλίας να επιτύχει τους μεγαλεπήβολους στόχους που είχε θέσει.
Η επέμβαση των Γαλλικών στρατευμάτων στο Μάλι, με το πρόσχημα να μην τεθούν σε κίνδυνο τα Ευρωπαϊκά συμφέροντα, ακροβατούσε απλώς στο λεπτό νήμα μιας αυτοεκπληρούμενης προφητείας κι εντέλει έγινε η αιτία που προκάλεσε τα όσα δεινά η τότε Γαλλική κυβέρνηση θεωρητικώς ισχυρίζονταν πως προσπαθούσε να αποτρέψει.
ΤΤζιχαντιστές του ISGS, που προσέλκυσε ο πόλεμος, που δρούν υπό το πρόσχημα της προστασίας των μουσουλμανικού θρησκεύματος πληθυσμών του Σαχέλ
Κατά πως εξελίχθηκαν έως πρότινως τα πράγματα, ύστερα από την είσοδο στο Μάλι των Γαλλικών στρατευμάτων και μαζί τους των ειρηνευτικών δυνάμεων, που η Γαλλία πέτυχε στα τέλη του 2012 να στείλει προς συνδρομή της ο ΟΗΕ, οι δράσεις των αντάρτικων ομάδων όχι μόνον δεν αποτράπηκαν, αλλά αντιθέτως επιτάθηκαν, αποχαλινώθηκαν κι αιμοδότησαν το εγχώριο και το αλλοδαπό τζιχαντιστικό κίνημα, το οποίο, όπως γνωρίζουμε όλοι, ζητάει σάρκα για να τραφεί !
Τώρα πλέον ολόκληρη η Ευρώπη, βρίσκεται προ εκβιαστικών διλημμάτων και καλείται να υποστεί τις συνέπειες ενός πολέμου που ενέσκηψε κάποτε για να προστατευτούν τα ιδιωτικά γαλλικά συμφέροντα της Areva SA και σήμερα της Orano SA.
Και για να προστατευτούν αυτά ειδικά τα συμφέροντα, ολόκληρη η Ευρώπη τελεί υπό την σοβαρή πλέον σήμερα ανησυχία πως βρίσκεται, αυτήν την φορά από τον Νότο της, ενώπιον ενός νέου κινδύνου προσφυγικών ροών, που προκάλεσε ο συγκεκριμένος πόλεμος .
Αν κι εδώ στην Ελλάδα, έχοντας να αντιμετωπίσουμε τις εξ ανατολών ροές, δύσκολα προβλέπετε να δούμε Malians στις περιοχές μας, εντούτοις κάποιες χώρες της κεντρικής και δυτικής Νότιας Ευρώπης, άρχισαν να βλέπουν δείγματα προσφύγων, που επιχειρούν να περάσουν τα σύνορα τους..
Μην ξεχνάμε ότι στο παρελθόν, η ανθρωπογεωγραφία της Ευρώπης άλλαξε πλείστες όσες φορές. εξαιτίας των μεταναστατευτικών μετακινήσεων διαφόρων λαών ( Μογγόλων, Ούνων, Αβάρων, Βίκινγκς κλπ), που κατάφεραν εντέλει να ξεριζώσουν συθέμελα άλλοτε κραταιές αυτοκρατορίες.
Φράγκοι, Σάξονες και γενικά τα Γερμανικά φύλα, που κατέβαιναν σωρηδόν από τον Σκανδιναβικό βορρά προς την υπόλοιπη Ευρώπη , μεταξύ 1ου και 5ου αιώνα μ.Χ., οδηγώντας σχεδόν στα όρια του εκμηδενισμού λαούς όπως οι Κέλτες ,ισοπέδωσαν κυριολεκτικά στο πέρασμα τους ολόκληρη την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, διαιρώντας την κι εξαφανίζοντας κυριολεκτικά από τον χάρτη, όλο το Δυτικό τμήμα της. Οι σύγχρονοι απόγονοι τους έχουν επίγνωση του κινδύνου
που φέρνουν μαζί τους ανάλογες μετατοπίσεις πληθυσμών…
Πρόσφυγες από το Μάλι σε δομές φιλοξενίας του UNHCR στον Νίγηρα
Ας ληφθεί υπόψιν ότι, το Μάλι αριθμεί 20,25 εκατομμύρια πληθυσμού, ο Νίγηρας 21,24 εκατομμύρια πληθυσμού, το Τσάντ 14,63 εκατομμύρια , η Μπορκίνα Φάσο 20,9 εκατομμύρια ψυχές και η Μαυριτανία άλλες 4,65 ψυχές. Δηλαδή όλο το Δυτικό Σαχέλ αριθμεί συνολικά περίπου 81,67 εκατομμύρια πληθυσμό.
Επομένως, οι επιθετικές πολιτικές για την διαφύλαξη των πολύτιμων γαλλικών ιδιωτικών κοιτασμάτων Ουρανίου κι η είσοδος αυτή των Γαλλικών στρατευμάτων, σε Μάλι και Νίγηρα, έγιναν τελικά η αιτία που έθεσε κάτω από χαώδεις καταστάσεις, απίστευτης βίας, 88,67 εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές, γιατί προσέλκυσε, τρομοκρατικές ισλαμικές φονταμενταλιστικές ομάδες, που προσερχόμενες από όλες πλέον τις κατευθύνσεις, ξεκίνησαν να μπαίνουν στο Δυτικό Σαχέλ. Μπαίνοντας δε, και βρίσκοντας οργωμένο πλέον το έδαφος, συσπείρωσαν γύρω τους μεγάλο τμήμα των πάμφτωχων κι εξαθλιωμένων αφρικανικών λαών, ξεκινώντας κατόπιν μια ανελέητη τζιχάντ που μετέτρεψε όλη την ευρύτερη περιοχή κι ειδικά το Δυτικό Σαχέλ σε πραγματικό κολαστήριο, που εκτοπίζει συνεχώς κι εκδιώκει σταθερά εκατοντάδες χιλιάδες απλών Μalians πολιτών, αλλά και Τουαρέγκ από τις εστίες τους, ενώ τώρα πλέον οδηγεί σε μετακίνηση όλων των πληθυσμών της ευρύτερης περιοχής.
Χιλιάδες άμαχοι, έχουν πέσει σε μια απίστευτη δίνη ενός φαύλου κύκλου και θύματα ενός πολέμου από εκείνους που δεν τελειώνουν ποτέ , μόνον ζητούν αίμα, σάρκα και νέα θύματα για να ικανοποιήσουν την δίψα τους κι εξωθούνται μακριά από τις περιοχές τους, λόγω των μαχών που διεξάγονταν καθημερινά, μεταξύ Γαλλικού στρατού και τζιχαντιστικών τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως ο ISGS -παρακλάδι του ISIS- ή η Μπόκο Χαράμ ή η Αλ Νούρσα που καθοδηγείται από την Αλ Κάϊντα και πολλών άλλων μικρότερων σαλαφιστικών υποομάδων ή μεμονωμένων μαχητών, που δρουν ανεξέλεγκτα στις περιοχές.
**********************
Μια σε βάθος ανάλυση ενός θέματος που θα απασχολήσει την κυβέρνηση, τις Ένοπλες Δυνάμεις και την ελληνική κοινωνία στο άμεσο μέλλον.
Ας πιάσουμε το κουβάρι από την αρχή ώστε να δούμε λεπτομερέστερα πώς εξελίχθηκαν εντέλει τα πράγματα και φτάσαμε στο συγκεκριμένο σημείο…
Στις 11 Ιανουαρίου 2013, η Γαλλία ξεκίνησε την επιχείρηση Serval, αναπτύσσοντας αρχικά 1.700 στρατιώτες, πολεμικά αεροσκάφη κι ελικόπτερα για να σταματήσει την πρόοδο προς τον Νότιο Μάλι, των τζιχαντιστικών ομάδων που έλεγχαν το βόρειο Μάλι.
Εδώ όμως αξίζει να σχολιάσουμε ότι οι ίδιοι οι Τουαρέγκ δεν είχαν πρόθεση να προωθηθούν ποτέ στο Νότιο Μάλι. Πιθανή πρόθεση τους ήταν να προελαύσουν στον Βόρειο Νίγηρα, όπου κατοικούσαν οι πληθυσμοί της φυλής τους και να ενωθούν με αυτούς. Όμως τα σχέδιά τους αυτά τους έφεραν αντιμέτωπους με τις προληπτικές κινήσεις της Γαλλίας για να προστατευτούν τα ορυχεία Ουρανίου της Areva S.A. που βρίσκονταν στις περιοχές αυτές κι όπου εξακολουθούν να βρίσκονται μέχρι σήμερα κάτω από την διοίκηση της Orano S.A. Άλλωστε και το πρακτορείο France24 για την προστασία αυτών των ορυχείων αναφερόταν στις 25.1.2013 , ομολογώντας ότι «Το ουράνιο του Νίγηρα είναι ένα στρατηγικό γαλλικό περιουσιακό στοιχείο» το οποίο κινδυνεύει από την αυτονόμηση των Τουαρέγκ στο Βόρειο Μάλι…
Εργάτες και τεχνίτες που επισκευάζουν μηχανήματα εξόρυξης στα ορυχεία Ουρανίου στον Νίγηρα που ανήκουν στην Γαλλική Orano S.A.
Η Εκπαιδευτική Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Μάλι (EUTM Mali), ξεκίνησε , ύστερα από τις γαλλικές πιέσεις, τον Φεβρουάριο του 2013, να συγκεντρώνει 620 στρατιώτες από τα έως τότε 28 ευρωπαϊκά κράτη μέλη. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις αυτές στάλθηκαν έχοντας ως αποστολή τους να εκπαιδεύσουν τον στρατό του Μάλι αλλά με την εντολή να μην συμμετέχουν σε μάχες.
Το πρόγραμμα τους περιλαμβάνει εκπαίδευση στον προγραμματισμό επιχειρήσεων, υλικοτεχνική υποστήριξη, στρατιωτική νοημοσύνη κι εκπαίδευση μάχης, η οποία πραγματοποιείται σε στρατόπεδο στο Κουλικόρο, 60 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της πρωτεύουσας του Μάλι, Μπαμάκο κι όπου κατοικοεδρεύουν μέχρι σήμερα.
Όσο συμβαίναν όλα τα παραπάνω , η Γαλλική επιχείρηση Serval , διέγραφε μεγάλη επιτυχία, αφού μόλις μέσα σε 3 μήνες κατάφερε να διαλύσει τις ολιγάριθμες ως τότε ομάδες Τουαρέγκ και την ολιγομελή ισλαμική οργάνωση Άνσαρ Ντιν, που μέχρι τότε ήταν η μόνη που τους υποστήριζε.
Στην συνέχεια όμως τον Αύγουστο του 2013., ίσως, η Γαλλία μεθυσμένη από την εύκολη νίκη της, ίσως και για πολλούς άλλους λόγους που ενδεχομένως να σχετίζονταν με τους φυσικούς πόρους της ευρύτερης περιοχής του Σαχέλ, αποφάσισε τελικά να αντικαταστήσει την επιχείρηση Serval με την επιχείρηση Barkhane.
Οχήματα Τρομοκρατικών Ομάδων στο Μάλι
Η νέα επιχείρηση αυτή Barkhane, συνιστούσε μία δύναμη 4.500 στρατιωτών, με αιχμή του δόρατος την λεγόμενη Task Force Sabre, που αποστολή της είχε να επεκταθεί πλέον σε όλο το Σαχέλ.
Σημειωτέον, η έκταση που καταλαμβάνουν όλες οι χώρες του Σαχέλ είναι ίση με αυτήν της Ευρώπης.
Τότε περίπου ήταν που ξεκίνησε το πραγματικό «τζιχαντιστικό πάρτι» !
Τον Νοέμβριο του 2015 , οι αρχηγοί των κρατών του Δυτικού Σαχέλ (Μάλι, Νίγηρα, Μπουρκίνα Φάσο, Τσαντ και Μαυριτανίας) επονομαζόμενοι κι ως G5- Sahel, παρακινούμενοι από την Γαλλία, για να ανασχέσουν τα κύματα των τζιχαντιστών τρομοκρατών, που έμπαιναν πλέον ανεξέλεγκτα και σωρηδόν στις περιοχές τους, αποφάσισαν να συγκροτήσουν με σκοπό την καταπολέμηση τους , μια κοινή στρατιωτική δύναμη.
Με αυτόν τον τρόπο , πέρα από τον ΟΗΕ, τώρα εισέρχονταν πλέον και τα κράτη του Δυτικού Σαχέλ στον πόλεμο. Ωστόσο, λόγο της άθλιας οικονομίας των 5 κρατών , ο στόχος δεν κατέστη εφικτός. Οι αποστολές τους ήταν ολιγάριθμες με στρατιωτικές δυνάμεις λιγότερες από 5.000 στρατιώτες, που δίχως επαρκή εκπαίδευση, ήταν αδύνατον να καταφέρουν να εξασφαλίσουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα..
Μάχες με τους Ισλαμιστές Τρομοκράτες στο Μάλι
Έως το 2017 η ασφάλεια στο Μάλι είχε επιδεινωθεί κατακόρυφα, οι δε δράσεις των τζιχαντιστών άρχισαν να επεκτείνονται στην Μπουρκίνα Φάσο και στον Νίγηρα.
Τα Γαλλικά στρατεύματα προσπαθούν να αναχαιτίσουν επιθέσεις τζιχαντιστικών ομάδων στο Μάλι
Τα δε έσοδα της Orano S.A. μετρούσαν ζημίες κι η εταιρεία παρέπεε. Τα Γαλλικά ΜΜΕ υποστήριζαν πώς τώρα που η εταιρεία είχε πιάσει πάτο, η μόνη της ελπίδα ήταν να εκτοξευτεί. Ωστόσο για το έτος 2016 οι ζημίες που έγραψε η ετιαρεία ήταν της τάξης των -239 εκατομμύριων Ευρώ και το επόμενο έτος 2017 αυξήθηκαν κι ανήλθαν σε -252 εκατομμύρια Ευρώ. Ο ισολογισμός της τα έτη αυτά ήταν κατά τα αντίστοιχα ποσά παθητικός και το πρόσιμο της ήταν αρνητικό. Αυτό που την διέσωσε, ήταν ότι το 2018 ανέλαβαν ένα συνολικό 10%, προχωρώντας σε αγορά μετοχικού κεφαλαίου , οι Ιαπωνικές εταιρείες και προχώρησαν στις αντίστοιχες τονωτικές ενέσεις..
Τα ειρηνευτικά στρατεύματα των Ηνωμένων Εθνών, της Αποστολής Σταθεροποίησης του ΟΗΕ στο Μάλι (γνωστό ως MINUSMA, το γαλλικό ακρωνύμιο του) από 6.000 που ξεκίνησαν την 1η Ιουλίου 2013 να αναπτύσσονται στην περιοχή, στα τέλη του 2018 αριθμούσαν 13.000 και σήμερα αριθμούν πάνω από 15.000 .
Στις 27 Μαρτίου 2020, οι κυβερνήσεις του Βελγίου, της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Μάλι, του Νίγηρα, των Κάτω Χωρών, της Νορβηγίας, της Πορτογαλίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου εξέδωσαν μια πολιτική δήλωση εκφράζοντας υποστήριξη για τη δημιουργία μιας ειδικής ομάδας .
Η υποστήριξη αυτή, που δεν είχε εκδηλωθεί από τα κράτη όλη την προηγούμενη 7ετία, τώρα πια ωθούνταν από προληπτικά αίτια και κάτω από την πίεση των διαρκώς επιτεινόμενων κινδύνων που προκαλούσαν τόσο για την ανθρωπογεωγραφία της Ευρώπης, όσο και για την δημόσια υγεία και τις οικονομίες των κρατών μελών της ΕΕ οι εμφανιζόμενες στα ευρωπαϊκά εδάφη προσφυγικές ροές που προκαλούσε ο εν λόγω πόλεμος, τον οποίο δεν κατάφερε όλα τα προηγούμενα χρόνια να διεκπεραιώσει μόνη της η Γαλλία..
Για αυτόν τον λόγο, οι δυνάμεις των πιο πάνω ευρωπαϊκών κρατών, εξαναγκάστηκαν πλέον κι ένωσαν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις υπό την διοίκηση της γαλλικής επιχείρησης Barkhane , με στόχο την αντιμετώπιση των τρομοκρατικών ομάδων στην περιοχή Λιπτάκο .
Η Λιπτάκο αποτελεί μια ιστορική περιοχή που βρίσκεται μεταξύ ανατολικού τμήματος της Μπουρκίνα Φάσο, νοτιοδυτικού Νίγηρα, ενώ καταλαμβάνει κι ένα τμήμα της το νοτιοανατολικό έως τις παρυφές του κεντρικού Μάλι .
Η περιοχή Λιπτάκο δεν συνδέεται με το Βόρειο Μάλι και τον Βόρειο Νίγηρα όπου εντοπίζεται η φυλή των Τουαρέγκ, η οποία θεωρήθηκε το 2012 ως ο βασικός κίνδυνος για τα Γαλλικά ζωτικής σημασίας ιδιωτικά συμφέροντα .
Τα ίδια τα γεγονότα απέδειξαν ότι η Λιπτάκο αποτελεί το σημερινό εκκολαπτήριο που λυμαίνονται και το ορμητήριο από όπου εδράζουν την δράση τους οι διάφορες εξτρεμιστικές σαλαφιστικές τρομοκρατικές ισλαμικές οργανώσεις που προσέλκυσε ο αρχικός πόλεμος που τις οδήγησε να μετακομίσουν από την Μέση Ανατολή στο Σαχέλ.
Η γεωγραφία, εντός των ορίων της Λιπτάκο, που εκτείνονται οι δράσεις των ευρωπαϊκών στρατιωτικών απόστολών , έχει από μόνη της την δική της σημειολογία.
Με πορτοκαλί κύκλο ορίζονται τα όρια της περιοχής Λιπτάκο που δρούν οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις
Σκοπός της Task Force Takuba είναι πλέον η ανάσχεση της τρομοκρατικής οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος στην Ευρύτερη Σαχάρα (ISGS)» , στην περιοχή Λιπτάκο. Ο ISGS στην ουσία είναι το παρακλάδι του ISIS στο Σαχέλ.
Η Takuba είναι μια μικτή δύναμη, που συγκροτείται, από 10 από τις 27 χώρες κρατών μελών της ΕΕ και των στρατιωτικών δυνάμεων του Δυτικού Σαχέλ, δηλαδή Μάλι, Νίγηρα, Μπουρκίνα Φασο, Τσάντ και Μαυριτανίας, (G5-Sahel).
Στην Task Force Takuba, εντάχθηκε και θα συμμετέχει σε δευτερεύοντα συμβουλευτικό ρόλο η Εκπαιδευτική Αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Μάλι (EUTM Mali) που δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριου του 2013 και που σήμερα αριθμεί πλέον λιγότερους από 600 άντρες που θα αναλάβουν την εκπαίδευση των στρατιωτικών δυνάμεων του Μάλι (FAMa) . Δεν αποκλείεται όμως αργότερα να ζητηθεί κι η συμμετοχή και της δύναμης αυτής στις μάχες.
Γαλλικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια μαχητικών επιχειρήσεων στο Γκάο
Πυρήνας των δυνάμεων της Takuba είναι οι Γαλλικές , οι Εσθονικές και οι Τσέχικες στρατιωτικές δυνάμεις.
Στις επιχειρησιακές δομές της Takuba βρίσκονται υπό διαδικασία ένταξης και Ιταλικά, Ρουμανικά και Ουγγρικά αποσπάσματα.
Οι Πρόεδροι Γερμανίας και Γαλλίας, Αγκελα Mέρκελ και Εμμανουέλ Μακρόν συζητούν για τις τελευταίες εξελίξεις στο Μάλι
Έως τουλάχιστον τις 20 Νοέμβριου του 2020 κατά τη διάρκεια μιας άτυπης συνάντησης των υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ,) η συμμετοχή της Ελλάδας, είχε αναγγελθεί ως μια ολιγομελής αποστολή εκ της Ειδικής Μονάδας των Ελλήνων Αλεξιπτωτιστών ( ΕΤΑ ).
*
Στις 13 Οκτωβρίου από την πλέον αξιόπιστη πένα του Στρατηγού κυρίου Μιχαήλ Δημητρίου Κωσταράκου, Επίτιμου Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, π.Πρόεδρου της Στρατιωτικής Επιτροπής της ΕΕ, συντάχθηκε άρθρο του με τον τίτλο «Ευρωπαίοι και Έλληνες στρατιωτικοί στο Μάλι. Για ποιο λόγο;», που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Ανιχνεύσεις και σε άλλα έντυπα μέσα, στο κείμενο του οποίου περιέχονταν η παρακάτω φράση-πληροφορία : «…Μια Γαλλική Δύναμη (που ενδεχομένως στο μέλλον να αντικατασταθεί από Έλληνες Καταδρομείς) αποτελεί την Δύναμη Προστασίας του Στρατοπέδου του ΚΔ». Συγχρόνως με το ίδιο άρθρο επιβεβαιώθηκε πως : «…η Γαλλία ανακοίνωσε ότι θα τερματίσει την Επχση Berkane το καλοκαίρι του 2022.»
*
Οι μεταναστευτικές ροές επιτείνουν την εξάπλωση της πανδημίας Convid-19
Αναμφίβολα η απόφαση στα τέλη του 2012 με αρχές του 2013, στρατιωτικής εμπλοκής της Γαλλίας στο Μάλι και στον Νίγηρα, ήταν μια πολυέξοδη διαδικασία , που εκκίνησε να διεξάγεται σε δύσκολες, για την ευρύτερη οικονομία, του πλανήτη εποχές, κόστισε σε ζωές κι άνοιξε έναν ατέρμονο κύκλο αίματος, καταλήγοντας να εμπλέξει στον πόλεμο αυτό τόσο εξτρεμιστικές τζιχαντιστικές ομάδες που μετακόμισαν από την Μέση Ανατολή στην Αφρική-Σαχέλ, όσο και κράτη μέλη της ΕΕ , το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και την Ρωσία, αλλά και την Τουρκία κι επιπλέον εξώθησε και τα 5 πάμπτωχα κράτη του Δυτικού Σαχέλ να συμμετάσχουν, ως αντιπρόσωποι, στον εν λόγω πόλεμο, λόγω της γενικότερης ένοπλης βίας και του χάους που επικράτησε στις περιοχές τους κι επέτεινε την πολιτική τους αστάθεια, αλλά και τον εκτοπισμό χιλιάδων πολιτών από τις εστίες τους που βρίσκονται στις εμπόλεμες ζώνες.
Σε άρθρο μόλις στις 21.8.2021 με τον τίτλο «Η Τουρκία στο Σαχέλ», το διεθνές think tank International Crisis Group έγραφε:
«Η Άγκυρα ενισχύει τους δεσμούς με τις πρωτεύουσες του Σαχέλ, χτίζοντας τζαμιά και νοσοκομεία και ανοίγοντας εξαγωγικές αγορές. Το αμυντικό του σύμφωνο με τη Νιαμέι οδήγησε τους αντιπάλους του να υποπτευθούν τις προθέσεις του. Η Τουρκία και άλλες εξωτερικές δυνάμεις πρέπει να κάνουν ό, τι μπορούν για να αποφύγουν τον περιττό πρόσθετο ανταγωνισμό στην περιοχή,…………………………………………………………………….
……….η στρατιωτικά βαριά γαλλική προσέγγιση στο Σαχέλ παραπαίει. Όπως έχει γράψει προηγουμένως η Ομάδα Κρίσεων , οι κοινοτικές δολοφονίες, η ισλαμιστική μαχητικότητα και η λαϊκή απογοήτευση από τις κυβερνήσεις που θεωρούνται ως άρρωστες εξοπλισμένες για να καταστείλουν τη βία και να προστατεύσουν τους πολίτες αυξάνονται. Οι επιθέσεις των τζιχαντιστών έχουν πενταπλασιαστεί από το 2016 και οι διακοινοτικές συγκρούσεις έχουν αυξηθεί. Τα τρία κεντρικά κράτη του Σαχέλ – το Μάλι, η Μπουρκίνα Φάσο και ο Νίγηρας – αγωνίζονται να κρατήσουν έδαφος, πόσο μάλλον να διεκδικήσουν την κρατική εξουσία, σε περιοχές που αμφισβητούνται από μαχητές. Εν τω μεταξύ, οι τζιχαντιστές εδραιώνονται, ενισχύουν τις αγροτικές εξεγέρσεις, αξιοποιούν τις τοπικές καταγγελίες για να στρατολογήσουν μαχητές και επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους. Η απογοήτευση από την αποτροπή της ανασφάλειας έχει προκαλέσει αντιγαλλικό συναίσθημα στις πρωτεύουσες του Σαχέλ. Μια μεγάλη ώθηση από την Τουρκία, η οποία έχει κακές σχέσεις με τη Γαλλία, να παρουσιαστεί ως εναλλακτικός εταίρος ασφαλείας θα μπορούσε να επιδεινώσει τις εντάσεις. Τον Νοέμβριο του 2020, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κατηγόρησε την Τουρκία ότι αποκόπτει τους δεσμούς της Γαλλίας στη Δυτική Αφρική παίζοντας με την «μετα-αποικιακή δυσαρέσκεια. (Ξεχωριστά, τον Ιούνιο του 2021, ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να μειώσει στο μισό τον αριθμό των 5.100 στρατευμάτων της Γαλλίας στο Σαχέλ έως το 2023.)………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Στην πραγματικότητα, οι επιδρομές της Τουρκίας στο Σαχέλ ήταν μέχρι τώρα κυρίως μια άσκηση προβολής ήπιας ισχύος. Οι δραστηριότητες της Άγκυρας στην περιοχή επικεντρώνονται κυρίως στην υποστήριξη της ανάπτυξης και την εμπορική δέσμευση. Είναι αλήθεια ότι έχει υπογράψει συμφωνία άμυνας με τη Niamey. Είναι επίσης γεγονός ότι στη Σομαλία, η τουρκική βοήθεια και οι επιχειρήσεις οδήγησαν στη συνέχεια σε περισσότερη στρατιωτική δέσμευση, αν και στο μεγαλύτερο μέρος της τουρκικής εμπλοκής υπήρξε εποικοδομητική και όχι σε σύγκρουση με τους δυτικούς στόχους. Τα κράτη του Σαχέλ και οι εξωτερικές δυνάμεις θα εξυπηρετούνταν καλύτερα αν εκμεταλλευτούν ό,τι καλύτερο έχει να προσφέρει η Τουρκία αντί να το αντιμετωπίσουν ως εγγενή απειλή – ειδικά όπως φαίνεται ο Μακρόν και ο Ερντογάν, οι οποίοι πραγματοποίησαν ιδιωτική συζήτηση στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο. να επιδιορθώνει τους δεσμούς…..»
Φωτογραφία από το σχετικό άρθρο του iRf.fr, όπως προκύπτει σε αυτόματη μετάφραση
Παρά τους προβληματισμούς για τον τρόπο που θα εξυπηρετούνταν καλύτερα τα προβλήματα του Σαχέλ , ώστε να έβρουν την τελική τους επίλυση, το πιο πάνω άρθρο του think tank , περιγράφει με τον πιο γλαφυρό κι αμείλικτο τρόπο μια πικρή αλήθεια.
Η Τουρκία έξυπνα συμπεριφερόμενη, προκειμένου να μην ελκύσει τις πολυάριθμες τζιχαντιστικές ομάδες να μεταφέρουν την τρομοκρατική τους δράση μέσα στα εδάφη της, επικεντρώνει τις προσπάθειες της να εμφανιστεί ως «ήπια δύναμη», αποφεύγοντας την εμφανή εμπλοκή της με στρατιωτικά μέσα εναντίον τους, που θα πόλωνε εις βάρος της τις καταστάσεις και θα την καθιστούσε πλέον εύκολο για αυτούς στόχο.
Αντιθέτως χρησιμοποιώντας την κοινή πίστη του ισλάμ, με τις έως τώρα κινήσεις της, αποβλέπει έντεχνα πώς θα εργαλειοποιήσει τους τζιχαντιστές που δρουν στην περιοχή προς όφελος της, με απώτερο σκοπό, να τους κατευθύνει εναντίον στόχων της δικής της επιλογής.
Εάν δεν τους ενθάρρυνε η ίδια να μετακομίσουν και να εισβάλλουν στο Σαχέλ, πράγμα πολύ πιθανό, τότε η άλλη εκδοχή είναι να εξοπλίζει υπογείως τους τρομοκράτες της ΙSGS , δηλαδή της οργάνωσης του ISIS, που δραστηριοποιείται στην ευρύτερη περιοχή της Σαχάρας- Σαχέλ. Η τακτική αυτή είναι εξαιρετικά προσφιλής στην Τουρκία. Κάτι ανάλογο άλλωστε έπραξε με τον ISIS από το 2011 στην Συρία και συνεχίζει να πράττει ακόμα σε Ιντλίμπ και Αφρίν, μέσω της Hay’at Tahrir al-Sham -της τοπικής, δηλαδή, μετεξέλιξη της, υποστηριζόμενης από την Αλ Κάιντα, τρομοκρατικής οργάνωσης της Αλ Νούσρα.
Κατά τον τρόπο αυτό και χρησιμοποιώντας τους ΙSGS ως εκπροσώπους της , που διεξάγουν, για λογαριασμό της στην περιοχή έναν αντιπροσωπευτικό πόλεμο, κυρίως κατά των Γάλλων, το τελικό έπαθλο αυτού του πολέμου καταλήγει να είναι η εκμετάλλευση, των πλούσιων φυσικών πόρων που κρύβει το έδαφος όλου του Σαχέλ , τα οποία θα περιέλθουν προς ίδιον όφελος του νικητή εκ των αντίπαλων πλευρών.…
Το δε International Radio France (iFr.fr) , λίγο νωρίτερα, στις 2.6.2021, σε άρθρο του με τον τίτλο «Οι εξαγωγές όπλων της Γαλλίας μειώθηκαν 41 % το 2020, οι Σαουδάραβες εξακολουθούν να είναι οι μεγαλύτεροι αγοραστές» ανέφερε ότι:
«Το 2020, οι παραγγελίες ήταν αξίας 4,9 δισ. Ευρώ, έναντι 8,3 δισ. Ευρώ το προηγούμενο έτος. Οι μεγαλύτεροι πελάτες ήταν η Σαουδική Αραβία (704 εκατομμύρια ευρώ), οι Ηνωμένες Πολιτείες (434 εκατομμύρια ευρώ) και το Μαρόκο (426 εκατομμύρια ευρώ)…………………………………………………………………………………………………………………..
Ωστόσο, το υπουργείο είπε ότι η μείωση των πωλήσεων “δεν αντικατοπτρίζει μια θεμελιώδη τάση” δεδομένης της πρόσφατης υπογραφής μεγάλων συμβάσεων πωλήσεων για μαχητικά αεροσκάφη Rafale στην Αίγυπτο (30 αεροσκάφη αξίας 4 δισ. Ευρώ), στην Ελλάδα (18 αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων 12 μεταχειρισμένων) και Κροατία (12 μεταχειρισμένα Rafales)……………………………………………………………………………………………………….
Η Ευρωπαϊκή ζώνη αντιπροσωπεύει τη μεγάλη αγορά όπλων της Γαλλίας για δεύτερο συνεχόμενο έτος με το 25 % των πωλήσεων (15 % για τις χώρες της ΕΕ και 10 % για άλλους Ευρωπαίους πελάτες) με το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελλάδα να είναι μεταξύ των έξι κορυφαίων πελατών της Γαλλίας.
Η ζώνη της Μέσης Ανατολής αντιπροσωπεύει το 24 % των παραγγελιών και η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού ένα άλλο 22 % ή “ένα ελαφρώς υψηλότερο μερίδιο από αυτό που παρατηρήθηκε τα τελευταία τρία χρόνια”. Η Αφρική αντιπροσωπεύει το 16 % των συνολικών παραγγελιών…..».
Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα παραπάνω συντάχθηκαν πριν ακόμα ακυρωθεί την 15η Σεπτεμβρίου 2021, λόγω AUKUS, η Γαλλο-Αυστριαλιανή συμφωνία για την πώληση των ντιζελοκίνητων υποβρυχίων. Η ακύρωση αυτή, μόνον για το φετινό έτος, πρόσθεσε επιπλέον ζημία της τάξης τουλάχιστον των 55,6 δισεκατομμυρίων Ευρώ στα ταμεία της Γαλλικής βιομηχανίας όπλων.
*
Η Αλγερία, είναι μια επίσης πρώην Γαλλική Αποικία της ζώνης του Μαγκρέμπ, που έγινε ανεξάρτητη χώρα μόλις το 1962. Στον Νότο της συνορεύει με το Μάλι και τον Νίγηρα. Αντιμετωπίζει μέρος των επιτεινόμενων πλέον προσφυγικών ροών, που εισέρχονται από τον νότο στα εδάφη της, ενώ συγχρόνως κατηγορείται ότι δεν κάνει όσα οφείλει για την επαναπροώθησή τους ή για την απαλοιφή της προώθησης τους προς βορρά .
Στην πρόσφατη διπλωματική διαφωνία της με την Γαλλία, που ξεκίνησε, αφορμής δοθείσης, λόγω προγενέστερων δηλώσεων στη γαλλική εφημερίδα Le Monde του νυν Γάλλου Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν , βάσει των οποίων υποστήριξε πως η Αλγερία έχει φτιάξει μια «επίσημη ιστορία» που «ξαναγραφεί εντελώς αλλιώς» τα χρόνια της Γαλλικής αποικιοκρατίας στην χώρα «χωρίς να βασίζεται σε ιστορικές αλήθειες», την Κυριακή, 3 Οκτωβρίου 2021 βαθαίνοντας ακόμα περισσότερο το μεταξύ τους ρήγμα, που εκδηλώθηκε αρχικά με την απόσυρση του Αλγερινού Πρέσβη από το Παρίσι με επιστροφή του στην Αλγερία για διαβουλεύσεις, απαγόρευσε τα γαλλικά στρατιωτικά αεροσκάφη να διέρχονται από τον εναέριο χώρο της.
Αυτό μάλιστα υποστηρίχθηκε ότι το έπραξε , χωρίς να ενημερώσει το Γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Τα δε Γαλλικά αεροσκάφη διέρχονταν τακτικά από τον εναέριο χώρο της Αλγερίας, ο οποίος τους είναι αναγκαίος για την γρήγορη μεταφορά στρατιωτικού εξοπλισμού και γενικά υποστήριξης του πολέμου που διεξάγει η Γαλλία στο Σαχέλ. Συγχρόνως , εξίσου χρήσιμο με τον εναέριο χώρο της Αλγερίας , είναι για τα γαλλικά συμφέροντα και το έδαφος της. Γενικώς η Αλγερινή επικράτεια ,μέχρι τώρα βοηθούσε τα μάλα στην μεταφορά των κοιτασμάτων Ουρανίου από τον Νίγηρα στο εσωτερικό της Γαλλίας, όπου γινόταν οι περαιτέρω επεξεργασία τους για την εξαγωγή του καυσίμου που χρειάζονται οι Γαλλικοί πυρηνικοί αντιδραστήρες ώστε να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια.
Αυτή ήταν μια παράπλευρη απώλεια της Γαλλίας, που η αιτία της στην ουσία υποκρύπτονταν στις Γαλλικές στρατιωτικές επιχειρήσεις , που επέτειναν το προσφυγικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει πλέον η Αλγερία…
Όσο διαρκεί η κρίση μεταξύ Γαλλίας κι Αλγερίας, τα προϊόντα των ορυχείων του Νίγηρα, για να βρουν τρόπο να φτάσουν στην Γαλλία, θα πρέπει να ακολουθούν την πολυέξοδη κι αμφίβολης αποτελεσματικότητας διαδρομή μέσω Μπενίν ή Νιγηρίας στον Ατλαντικό ώστε να μπορούν από εκεί μέσω Γιβραλτάρ να προσεγγίσουν την Γαλλική επικράτεια.
*
Συμπέρασμα
Ο πόλεμος που άνοιξε, έδωσε την αναγκαία ώθηση στις τζιχαντιστικές τρομοκρατικές ομάδες να μετακομίσουν την δράση τους από την Συρία, το Ιράκ και γενικά την Μέση Ανατολή στις περιοχές των πάμπτωχων ωστόσο πάμπλουτων σε φυσικούς πόρους (ουράνιο, χρυσό, διαμάντια, πετρέλαιο, φυσικό αέριο κλπ) κρατών της ζώνης του Σαχέλ στην Αφρική κι άνοιξε την όρεξη σε πολλούς.
Αποτέλεσε πηγή ακατάσχετης αιμορραγίας για την Γαλλική οικονομία , η οποία προκειμένου να ανταπεξέλθει σε αυτόν , τα επόμενα χρόνια προσέλκυσε τις δυνάμεις του ΟΗΕ κι εν συνεχεία ευρωπαϊκές δυνάμεις εμπλέκοντας όλο και περισσότερους στις εμπόλεμες πλέον περιοχές.
Ωστόσο, η διάδοχος της Areva S.A. , Orano S.A. κατάφερε με τον πόλεμο αυτό μέχρι και σήμερα να διατηρήσει την συνέχιση των εξορύξεων της και την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων Ουρανίου, που διαθέτει ο Νίγηρας. Προσπέρασε τους σκοπέλους των ετών 2016-2017 και σήμερα κατέχει την δεύτερη θέση στον πλανήτη ως μεγαλύτερος παραγωγός Ουρανίου, με μερίδιο 11% στην παγκόσμια παραγωγή του .
Το Ουράνιο του Νίγηρα είναι ένα στρατηγικό γαλλικό περιουσιακό στοιχείο, όπως έγραφε στις 25 Ιανουαρίου του 2013 το France24 .Εξ’ αντικειμένου, εξακολουθεί να παραμένει ζωτικής σημασίας, για τα Γαλλικά ιδιωτικά συμφέροντα, που θα κάνουν τα πάντα για να μην το χάσουν.
Οι προσφυγικές ροές αποτελούν το αποτέλεσμα των ενεργειών, για την προστασία του εν λόγω στρατηγικού γαλλικού περιουσιακού στοιχείου .
Αποτελούν μια συνεχώς επικρεμάμενη απειλή, που εξαναγκάζει πλέον περισσότερους να εντάσσονται στο Αφρικανικό πολεμικό παιχνίδι.
Όσοι υπόλοιποι εμπλέκονται στον πόλεμο, σε αντίθεση με τα Γαλλικά οικονομικά συμφέροντα, στο μόνο όφελος που προσβλέπουν είναι στην μείωση των προσφυγικών ροών. Δηλαδή το οικονομικό τους όφελος είναι σχεδόν μηδενικό, ενώ προσδοκούν σε άυλες κι αμφίβολες επιτυχίες.
Για να μειωθούν όμως οι προσφυγικές ροές, θα πρέπει να πάψει ο πόλεμος. Ένας πόλεμος τελειώνει όταν κάποιος βγει από αυτόν νικητής ή σε τελική ανάλυση όταν συνθηκολογήσει με τον αντίπαλο του.
Όσο δεν θα επιτυγχάνεται μία από τις παραπάνω δύο εκδοχές, τόσο ο πόλεμος αυτός θα τροφοδοτείται, δημιουργώντας νέες καταστάσεις που θα γεννούν νέες λογικοφανείς αιτιολογίες, μέσω των οποίων θα επιδιώκεται η εμπλοκή όλο και περισσοτέρων ώστε να επιτευχθεί ένα από τα παραπάνω δύο αποτελέσματα.
Υπάρχουν πόλεμοι που δεν έχουν τέλος. Ο κύκλος του αίματος που προκαλούν, ανατροφοδοτεί συστηματικά επόμενους. Εύκολα μπαίνει, αλλά δύσκολα βγαίνει κάποιος από αυτούς.
Η κατάσταση, όπως τα ίδια τα πρόσφατα Γαλλικά ΜΜΕ περιγράφουν σε δημοσιεύματά τους,, βαίνει διαρκώς επιδεινούμενη. Η συνθήκη αυτή δεν δικαιολογεί την ανακοίνωση της Γαλλίας ότι το αργότερο έως το καλοκαίρι του 2022 θα τερματίσει την επιχείρηση Berkane ή την δήλωσή της τον φετινό Ιούνιο 2021 ότι, σχεδιάζει να μειώσει στο μισό τον αριθμό των 5.100 στρατευμάτων της στο Σαχέλ έως το 2023, αφού οι δηλώσεις της αυτές δεν συνοδεύονται συγχρόνως από αντίστοιχες δηλώσεις ότι σκοπεύει να τερματίσει ή να μειώσει δραστικά την εκμετάλλευση των εξορύξεων Ουρανίου από τα γαλλικά ορυχεία του Νίγηρα.
Τα δε, ευρωπαϊκά κράτη έως τώρα, επεκτείνουν τις δράσεις των στρατιωτικών αποστολών τους μόνο στην περιοχή Λιπτάκο που βρίσκεται εκτός της γεωγραφικής σφαίρας του γαλλικού ενδιαφέροντος, που εντοπίζεται Βόρεια της Λιπτάκο.
Από το πολεμικό παιχνίδι αυτό, που η ίδια άνοιξε την πόρτα του, κατά πως φαίνεται σκοπεύει σύντομα να απεμπλέξει τις πολεμικές της δυνάμεις η Γαλλία. Υποθέτω, όταν βεβαιωθεί πως βρήκε πρόθυμους συμμάχους- αντικαταστάτες να της εξασφαλίζουν, για το μέλλον, τις συνθήκες εκείνες στο Βόρειο Μάλι, που θα επιτρέπουν στην ίδια την εξακολούθηση της πολύτιμης εξόρυξης Ουρανίου, δίχως ωστόσο άλλο Γαλλικό κόστος σε αίμα.
Κοινώς η φίλη Γαλλία, ψάχνει αντιπροσώπους που θα διεξάγουν τον πόλεμο για λογαριασμό της στο Σαχέλ και για να είμαστε πιο ακριβείς, για λογαριασμό των ιδιωτικών γαλλικών συμφερόντων που θα απολαμβάνουν μόνον τα οφέλη.
Τα διεθνή δημοσιεύματα αναφέρουν πως, η Γαλλία έχει γίνει αντιπαθής στους πληθυσμούς του Σαχέλ και οι τζιχαντιστές που δρουν στις περιοχές φροντίζουν να τροφοδοτούν αυτό το αντιγαλλικό μένος. Ώστε, εύκολα μπορεί να υποθέσει κανείς ότι οι συγκεκριμένες περιστάσεις υποδηλώνουν τον άμεσο κίνδυνο που αντιμετωπίζει να βρεθεί προ νέων τρομοκρατικών επιθέσεων στο έδαφος της. Το κατά πόσον πιθανοί αντικαταστάτες της Γαλλίας , γίνουν εντέλει αυτοί οι εισπράκτορες, που θα προσελκύσουν στο έδαφος τους αντίστοιχου τύπου επιθέσεις, είναι ένα ζήτημα προς εξέταση.
Επιπλέον περιοχές όπως αυτές στον Νίγηρα, που γίνονται εξορύξεις ραδιενεργών χημικών στοιχείων όπως το Ουράνιο, λόγω των βλαπτικών για τον άνθρωπο εκπομπών που παράγουν, δημιουργούν κίνδυνο πρόκλησης σοβαρών, έως και θανατηφόρων ασθενειών για όσους βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτές.
Η λογική υπαγορεύει ότι για να αναλάβει αντίστοιχο ρίσκο ώστε να μπει κάποιος σε ανάλογες καταστάσεις, πρέπει το βέβαιο κι αναντίρρητο κέρδος που προσδοκά να απολάβει να είναι σημαντικά σπουδαιότερο της προβλέψιμης μελλοντικής του ζημίας.. Αυτήν την συνάρτηση λογικά «ζύγισε» κι η Γαλλία πριν μπει στην όλη περιπέτεια…
Αυτού του είδους όμως οι καταστάσεις, μόνον βαθιές οικονομικές πληγές προκαλούν. Ούτε το οικονομικό μέγεθος ενός κράτους, όπως η Γαλλία, μπόρεσε να τις αντέξει κι αυτή είναι η πρόδηλη αιτία που επιδιώκει την σταδιακή απεμπλοκή της από τον πόλεμο αυτό και τις ευρύτερες συνέπειες του…
– Προσωπική εκτίμηση-άποψη της συντάκτριας του παρόντος άρθρου.
Εάν η χώρα μας θέλει να θεωρείται παγκόσμιος παίκτης, πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα της συμμάχου μας Γαλλίας. Δηλαδή να απεμπλακεί από την δίνη ατέρμονων πολέμων, με ότι κινδύνους αυτοί συνεπάγονται.
Να υπενθυμίσω πως παίκτης θεωρείται αυτός που ορίζει το παιχνίδι. Το παιχνίδι δεν το όρισαν ποτέ τα πιόνια!
Το φιλότιμο είναι Ελληνική λέξη. που δεν υπάρχει στο λεξιλόγιο κανενός άλλου λαού.
Στους άλλους λαούς επικρατεί η έννοια της λογικής.
Αντιλαμβάνομαι πλήρως μια πιθανή λογική της Στρατιωτικής μας ηγεσίας, για την ανάγκη εκπαίδευσης του στρατιωτικού μας δυναμικού κάτω από αντίξοες συνθήκες , αληθινού πολέμου , με σκοπό την απόκτηση πολύτιμης εμπειρίας. Δεν μπορώ να αντιλέξω στην λογική αυτή. Ούτε και διαθέτω τις γνώσεις και την εμπειρία για να το πράξω.
Δεν αντιλαμβάνομαι όμως λογικές του τύπου «Η Ελλάδα δεν θα κάνει τον τζαμπατζή».
Επιδιώκουν να ενεργοποιήσουν το φιλότιμο του Έλληνα, με αμφισβητούμενα, κατά την άποψη μου, κίνητρα.
Τζαμπατζής, θεωρείται αυτός που κοιτάει να πάρει , χωρίς να δώσει κάτι ο ίδιος. Δηλαδή, τζαμπατζής είναι αυτός, που κοιτάει πώς θα απεμπλέξει ο ίδιος τον εαυτό του από τις υποχρεώσεις του και θα εξωθήσει τους άλλους να τις αναλάβουν δωρεάν για λογαριασμό του.
Οι χαρακτηρισμοί, χαρακτηρίζουν μόνον αυτούς που τους μετέρχονται. Εγώ τέτοια αμετροέπεια λέω να την αποφύγω. Εκείνο όμως που θα πω, είναι πώς Ελλάδα είμαστε όλοι μας. Κανείς μας δεν περισσεύει για να τον βαφτίσουμε «τζαμπατζή» ή «εξυπνάκια» . Λυπάμαι πολύ, που Έλληνες χρειάζεται να υπερασπιστούν την Ελλάδα και τους Έλληνες, από αντίστοιχους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς άλλων Ελλήνων !
Η Ελλάδα, ήταν εκεί για την Γαλλία, ως έντιμη φίλη και σύμμαχος να της δώσει χείρα βοηθείας την κρίσιμη ώρα. Στήριξε αφενός άυλα και ηθικά, με την εμπιστοσύνη της την οποία διακήρυξε διεθνώς, αφετέρου έμπρακτα και υλικά με τον οβολό της και στο μέτρο των δυνατοτήτων της, την δοκιμαζόμενη τα τελευταία χρόνια Εθνική Γαλλική Αμυντική Βιομηχανία, από την πρώτη ώρα και συνέχισε, ακλόνητα και σταθερά, να το πράττει ακόμα και στους χρόνους, που αμφισβητούνταν το κύρος της, μετά την κατάρρευση της Γαλλο-Αυστραλιανής συμφωνίας, που προκάλεσε η τριπλή συμμαχία της AUKUS, που δεν συμπεριλάμβανε, σε πρώτη τουλάχιστον φάση, την Γαλλία .
Στάθηκε βράχος δίπλα στην Γαλλία στην δύσκολη στιγμή, που πληγώνονταν διεθνώς το προφίλ της ως δύναμης στον Ινδο-Ειρηνικό, αποδεικνύοντας έμπρακτα την ακράδαντη πίστη της στις Γαλλικές δυνατότητες και διατρανώνοντας , με την υπογραφή της πως θεωρεί απολύτως άξιες τις Γαλλικές Δυνάμεις να συνεγγυηθούν μαζί με την Ελλάδα, για το παρόν και για τον μέλλον, την ασφάλεια , την ειρήνη και την σταθερότητα της ΝΑ
Μεσογείου.
Η Ελλάδα, ήταν και είναι εδώ για τους Ευρωπαίους Συμμάχους της και κρατάει μονάχη της τις εξ Ανατολών Θερμοπύλες, συγκρατώντας ακούραστα τα τελευταία, τουλάχιστον επτά χρόνια, τις πολυπληθείς ορδές των μεταναστευτικών ρευμάτων , στήνοντας τους με τα σώματα των Ελλήνων, φράγματα ώστε να μην προωθηθούν περαιτέρω προς το εσωτερικό της Ευρώπης και φιλοξενώντας στο έδαφος της τους πρόσφυγες, με τον ίδιο σκοπό.
Παρακάτω ακολουθούν τα επίσημα Στατιστικά Στοιχεία της Λειτουργικής Πύλης με Καταστάσεις Προσφύγων στην Ελλάδα, που τηρούνται από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR).
Είναι εύκολα προσβάσιμα τα πλήρη στοιχεία στον καθένα στην διαδικτυακή πύλη που παραθέτω παρακάτω :
Μπορούν να τα παρακολουθήσουν , όλοι και μεταξύ αυτών όσοι μιλούν για «Τζαμπατζήδες Έλληνες» ή για «Εξυπνακισμούς των Ελλήνων που κοιτάν πώς θα αποφύγουν τις υποχρεώσεις τους».
Να σημειωθεί ότι τα στοιχεία αυτά, δεν αφορούν τους οικονομικούς μετανάστες , ούτε τον αριθμό όσων από αυτούς τους αποτράπηκε ήδη η είσοδος τους στην χώρα και η περαιτέρω προέλαση τους προς τους συμμάχους μας στην Ευρώπη ή όσους μετανάστες η Ελλάδα επαναπροώθησε στις χώρες προέλευση τους.
Τα στοιχεία που αναφέρονται παρακάτω αφορούν μόνον στους πρόσφυγες .
Δημογραφικά στοιχεία (βάσει δεδομένων από τον Ιανουάριο του 2020)
*
Από τα παραπάνω επίσημα στοιχεία αποδεικνύεται ότι η Ελλάδα όλα τα προηγούμενα χρόνια επιβαρύνθηκε με προσφυγικές ροές της τάξης των 1.205.413 προσφύγων από Χερσαίες ροές και των 60.454 προσφύγων από Θαλάσσιες ροές. Συνολικά δηλαδή, της τάξης του 1.265.867 προσφύγων και δίχως σε αυτούς να προσμετρηθούν οι μεταναστευτικές ροές.
Σημειωτέον ότι, οι προσφυγικές ροές που η Ελλάδα προβλέπεται να αντιμετωπίσει στο μέλλον αναμένεται να αυξηθούν εξαιτίας της διαρκώς επιδεινούμενης ανθρωπιστικής κρίσης στο Αφγανιστάν…
Σύμφωνα με την από 21 Σεπτεμβρίου 2021 αναφορά της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ (UNHCR) οι συνολικώς εκτοπισμένοι πρόσφυγες από τις χώρες του Σαχέλ αντιστοιχούν σε 157.804 άτομα.
Δηλαδή οι συνολικώς εκτοπισμένοι πρόσφυγες από τις χώρες του Σαχέλ οι οποίες , κατά ορισμένους, ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο με τις ροές τους τα κράτη μέλη της ΕΕ αναλογούν μόνον στο 12,46% των συνολικών προσφυγικών ροών, που ήδη δέχτηκε η Ελλάδα, από το 2014 μέχρι σήμερα.
Αντιβαίνει τους κανόνες της λογικής ο ισχυρισμός πως οι δυνάμεις των Συμμάχων μας κρατών μελών της ΕΕ, που συμμετέχουν στην Task Force Takuba στο Σαχέλ, είναι ανίκανες να τα βγάλουν μόνες τους πέρα και περιμένουν εμάς τους «έξυπνους» να τους ξελασπώσουμε ! Για να μην πω ότι είναι και προσβλητικός για τους Συμμάχους μας…
*
Ο καθένας σύμμαχος κάνει το καθήκον του στα πλαίσια των δυνατοτήτων του. Δεν κατηγορώ κανέναν.
Έκαστος εφ’ ω ετάχθη..
Πείτε μου όμως, ποια από τις Ευρωπαϊκές χώρες των δυνάμεων της νεοσυσταθείσας μόλις τον Μάρτιο 2020, Task Force Takuba, αντιμετώπισε μόνη της, επί 7 συνεχή χρόνια, αντίστοιχου μεγέθους προσφυγικές ροές, άλλα και μεταναστευτικές, όπως αυτές που αντιμετώπισε η Ελλάδα και ποια ήταν αυτή από τις εν λόγω χώρες, που ήρθε να βοηθήσει εμπράκτως με τις στρατιωτικές της δυνάμεις την Ελλάδα ?
«(…να θαυμάζει τον Αλέξανδρο), που είχε δείξει μεγαλύτερη σωφροσύνη στις γυναίκες των Περσών από όσην ανδρεία προς τους ίδιους τους Πέρσες ως μαχητές»
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, «Αλέξανδρος» (30.10)
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Εύλογα κάποιος θα αναρωτηθεί πως μπορεί ο Μεγάλος Έλληνας στρατηλάτης να έχει σχέση με το σημερινό Ιράκ. Η γεωγραφική αυτή περιοχή, ήταν μέρος της Περσικής Αυτοκρατορίας την οποία ο Αλέξανδρος κατέλαβε με θαυμαστό τρόπο σε πολύ νεαρή ηλικία. Σε αυτήν, υπήρχαν πόλεις, διοικητικά, πολιτικά, στρατιωτικά και οικονομικά κέντρα του Περσικού κράτους. Όμως, σκοπός του παρόντος δεν είναι να παρουσιάσει τις αρχαιότητες της περιοχής, αλλά να εξετάσει στον ιστορικό και παρόντα χρόνο τα κάτωθι: πώς συμπεριφέρθηκε στους γηγενείς πληθυσμούς ο Αλέξανδρος όταν την κατέλαβε, ποιά ήταν τα χαρακτηριστικά της πολιτικής του ηγεσίας συνολικά απέναντι στους λαούς της Περσικής Αυτοκρατορίας, πώς οι μεταγενέστεροι Ρωμαίοι αυτοκράτορες χρησιμοποίησαν την Αλεξανδρινή παρακαταθήκη και πώς κρίνει ο Νικολό Μακιαβέλι τον ηγεμόνα Αλέξανδρο. Χιλιάδες χρόνια μετά την εποχή του τελευταίου, οι ΗΠΑ αφού κατέκτησαν αυτό το ισχυρό κράτος της Μέσης Ανατολής, πώς συμπεριφέρθηκαν στον λαό του και γιατί τελικά η πολιτική τους ηγεσία απέτυχε τόσο οικτρά σε αντίθεση με τον Μακεδόνα βασιλιά.
Αυτό που πολλοί αγνοούν είναι ότι ο Αλέξανδρος δεν χαρακτηρίζεται Μέγας μόνο για τα στρατιωτικά του κατορθώματα, που αναμφίβολα είναι τεράστια, αλλά κυρίως για την πολιτική του ιδιοφυΐα και το στρατηγικό του νου. Η πολιτική του μεγαλοφυΐα άρχισε να ξεδιπλώνεται μετά την νίκη του επί του βασιλιά Δαρείου1 και την κατάλυση του Περσικού κράτους, οπότε και έγινε «Κύριος της Ασίας». Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι οι λαοί που κατέκτησε δεν εξεγέρθηκαν εναντίον του, ενώ ούτε οι διάδοχοί του αντιμετώπισαν ανάλογα προβλήματα. Επιπρόσθετα, η Περσική ελίτ αποδέχτηκε την εξουσία του και δεν δημιούργησε σημαντικά προβλήματα στα μελλοντικά του σχέδια για περαιτέρω κατακτήσεις.
Αντίθετα, κανένας από τους στόχους των Αμερικανών δεν επετεύχθη. Ο εκδημοκρατισμός των δομών και του πολιτικού συστήματος της χώρας, τον οποίο επιδίωκαν, ήταν μόνο θεωρητικός, οι υποδομές της χώρας κατέρρευσαν, ο στρατός και οι μονάδες ασφαλείας διαλύθηκαν, τρομοκρατικές ομάδες έκαναν την εμφάνισή τους και το κοινό έγκλημα έγινε καθημερινότητα. Παράλληλα, η συνεχόμενη δυσαρέσκεια του πληθυσμού, οι αστοχίες και τα λάθη τους δημιούργησαν το κατάλληλο περιβάλλον για να αναπτυχθεί αρχικά μια δυναμική αντίσταση και εν συνεχεία μια αιματηρή εξέγερση, η οποία τελικά ανάγκασε τους Αμερι- κανούς να αποχωρήσουν οριστικά από το Ιράκ (2011), αφού η χώρα είχε ήδη εμπλακεί σε έναν αιματηρό εμφύλιο.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου
Αντικείμενο της εργασίας είναι η εξέταση της πολιτικής ηγεσίας που άσκησε ο Μέγας Αλέξανδρος στους λαούς που κατέκτησε. Παράλληλα, εκείνη εξετάζεται υπό την μεταγενέστερη οπτική τόσο των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων όσο και του Νικολό Μακιαβέλι, ο οποίος ασχολήθηκε λεπτομερώς με την προσωπικότητα και την διοίκηση που άσκησε ο Έλληνας βασιλέας. Ως αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της πολιτικής ηγεσίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου εξετάζεται η περιοχή της Μεσοποταμίας και συγκεκριμένα το σημερινό Ιράκ. Η ιδιαιτερότητα και παράλληλα η σημασία της περιοχής βασίζεται στο γεγονός ότι σχετικά πρόσφατα μια υπερδύναμη, οι ΗΠΑ, κατέλαβαν και διοίκησαν αυτήν την περιοχή, με πενιχρά όμως αποτελέσματα.
Η περίφημη Μακεδονική Φάλαγγα.
Για την ανάλυση των ανωτέρω, ακολουθείται μια γραμμική ανάπτυξη της θεματολογίας, ξεκινώντας από την εξέταση των πολιτικών που υιοθέτησε και εφάρμοσε ο Αλέξανδρος στο πρώτο κεφάλαιο. Εν συνεχεία, αναλύεται η Ρωμαϊκή πολιτική όπως αυτή εφαρμόσθηκε από τους Ρωμαίους Αυτοκράτορες και τέλος παρουσιάζεται η εκτίμηση του Μακιαβέλι για την επιτυχία των μέτρων και πολιτικών του Μακεδόνα βασιλέα. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η εμπλοκή των ΗΠΑ στο Ιράκ και πως εξελίχτηκε η Ιρακινή αντίσταση καταλήγοντας στο Ισλαμικό Κράτος. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται μια σύγκριση των πολιτικών των δύο δρώντων από όπου και διαφαίνονται τα αίτια αποτυχίας των ΗΠΑ αφού πρώτα έχει γίνει σύντομη ανάλυση των αποτελεσμάτων της Αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ καθώς και η γεωπολιτική διάσταση της Μέσης Ανατολής.
Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΩΣ ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΑΣ2
Ο Μέγας Αλέξανδρος νίκησε διαδοχικά τον Δαρείο Γ’ στην Ισσό το 333 π.Χ. και στα Άρβυλα το 331 π.Χ. με αποτέλεσμα να γίνει κύριος της Περσικής Αυτοκρατορίας. Η στρατιωτική του μεγαλοφυΐα ήταν μοναδική και αναγνωρίστηκε καθολικά. Ο Ναπολέων μάλιστα, συχνά ανέφερε ότι στην Ινδία διείσδυσε ο Αλέξανδρος και όχι η μακεδονική φάλαγγα3 για να τονίσει τις ικανότητές του.
Με την κατάληψη του Περσικού κράτους αρχίζει να διακρίνεται και η πολιτική μεγαλοφυΐα του Μ. Αλεξάνδρου όπως φαίνεται από τον τρόπο που συμπεριφέρθηκε στους λαούς που κατέκτησε. Καταρχήν, σύμφωνα με τον Fuller (2004) στόχος του «δεν ήταν να υπαγορεύσει τους όρους του στον Δαρείο, αλλά να πάρει την αυτοκρατορία του και, προκειμένου η κατάκτησή του να είναι επικερδής γι’ αυτόν, έπρεπε όχι μόνο να νικήσει τον περσικό στρατό, αλλά να γίνει αποδεκτός στα μάτια των λαών της Περσικής Αυτοκρατορίας4» (σελ. 498). Αυτή η βασική αντίληψη σε συνδυασμό με τα στοιχεία του χαρακτήρα του θα καθορίσουν ουσιαστικά και την μετέπειτα πολιτική του απέναντι στους ηττημένους – στο πεδίο της μάχης – Πέρσες.
Παράλληλα, και με γνώμονα ότι η πολεμική του δράση δεν ήταν ληστρική ούτε είχε σκοπό μόνο την συγκέντρωση λαφύρων και επιστροφή στην Ελλάδα, κατανόησε πολύ νωρίς ότι για την διατήρηση του αχανούς βασιλείου δεν απαιτούνταν μόνο στρατιωτικά μέσα. Αντίθετα, ένα πλέγμα πολιτικών ενεργειών θα του εξασφάλιζε αποδοτικότερα και μακροχρόνια αποτελέσματα. Σε αυτό το πακέτο μέτρων εντάσσεται και η υιοθέτηση περσικών εθίμων όπως ρούχα, διάδημα κεφαλής, σκήπτρο και περσικός τρόπος απόδοσης τιμών παρά τις αρχικές αντιδράσεις από τους Μακεδόνες συντρόφους του. Επιπρόσθετα, και αντίθετα με την συνήθη πρακτική, ο Αλέξανδρος δεν είχε ως σκοπό την λεηλασία πόλεων, ενώ προσπαθούσε να αποτρέψει τους στρατιώτες του, προσφέροντάς τους πλούσια δώρα.
Με τον τρόπο αυτό περιόριζε την λεηλεσία των κατεκτημένων περιοχών στο ελάχιστο, ενώ σύμφωνα με τον Fuller (2004) «σκοπός της στρατηγικής του ήταν να κερδίζει μεγάλες μάχες, ενώ σκοπός της πολιτικής του ήταν να ειρηνεύει και να μην εξοργίζει τον εχθρό, ού- τως ώστε να περιορίζει τον αριθμό των μαχών που έπρεπε να δώσει» (σελ. 535). Ουσιαστικά, ο Αλέξανδρος έκανε κάτι εξαιρετικά πρωτοποριακό για την εποχή του χαράσσοντας μια σαφή γραμμή μεταξύ περσικού στρατού και των λαών της αυτοκρατορίας. Από την μία πλευρά, έπρεπε να νικήσει τον περσικό στρατό, διότι χωρίς αυτήν την αποφασιστική νίκη είναι αμφίβολο κατά πόσο οι υπήκοοι του περσικού κράτους θα τον αποδεχόταν ως τον νέο ηγεμόνα. Από την άλλη πλευρά, έπρεπε να πάρει με το μέρος του τους λαούς αυτούς προκειμένου η εξουσία του να εδραιωθεί και να μακροημερεύσει.
Άλλωστε, σύμφωνα με τον θεωρητικό της στρατηγικής Κλαούζεβιτς5 υπάρχουν τρεις αντικειμενικοί σκοποί στη διεξαγωγή του πολέμου:
α. Η νίκη και η καταστροφή των ενόπλων δυνάμεων του εχθρού.
β. Η κατοχή των υλικών στοιχείων της επίθεσης και των άλλων πηγών ύπαρξης του εχθρικού στρατού.
γ. Η προσέλκυση της κοινής γνώμης.
Και οι τρεις αντικειμενικό στόχοι επετεύχθησαν στο ακέραιο. Ο πρώτος, με τις αλλεπάληλες στρατιωτικές νίκες, ενώ ο δεύτερος με την κατάληψη της Περσέπολης, όπου βρισκόταν το αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο, η πηγή της οικονομικής ισχύος της αυτοκρατορίας. Έτσι, ο Δαρείος δεν είχε πλέον την δυνατότητα χρηματοδότησης ενός ακόμα στρατού εναντίον του Αλέξανδρου, ούτε μπορούσε να χρηματοδοτήσει επαναστάσεις όσο ο Αλέξαδρος προχωρού- σε προς τα βάθη της ανατολής και απομακρύνονταν από την Μακεδονία και τις βάσεις του, στα μετόπισθέν του.
Ο τελευταίος στόχος του επετεύχθη με την υπονόμευση της αφοσίωσης του λαού στον ηγεμόνα του και απαιτούσε μια σειρά από μέτρα τα οποία συνεχίσθηκαν και μετά τον θάνατο του Δαρείου. Στην προσπάθειά του αυτή χειρίστηκε με επιδεξιότητα τον παράγοντα χρόνο. Επιτάχυνε τις εξελίξεις επιζητώντας την αποφασιστική νίκη εναντίον του εχθρού του, ενώ παράλληλα δεν άφηνε δυσμενείς καταστάσεις ή δυσκολίες να καθυστερήσουν την προέλασή του. Κατά μία έννοια, εφάρμοσε μια πρώιμη μορφή του «κεραυνοβόλου πολέμου», ενώ υπήρξε μοναδικός στις ψυχολογικές επιχειρήσεις.
Η πολιτική ηγεσία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και η εφαρμογή της
Κατά την διάρκεια της σύντομης βασιλείας του, ο Μέγας Αλέξανδρος είχε να διαχειριστεί μια σειρά από πολιτικά θέματα και θέματα διακυβέρνησης, πέραν τον αυστηρά στρατιωτικών θεμάτων. Τα μέτρα που πήρε διέφεραν ανάλογα με την περιοχή, την μέχρι τότε επικρατού- σα πολιτική κατάσταση, την τοπική κοινωνία, τα ήθη και έθιμα καθώς και τις θρησκευτικές ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής. Όμως, ανεξαρτήτως περιοχής, ακολούθησε τις παρακάτω βασικές αρχές:
Πολιτική συμφιλίωσης
Ο Αλέξανδρος αντιλήφθηκε από πολύ νωρίς ότι η καλή θέληση του πληθυσμού είναι η ηθική βάση της στρατιωτικής ισχύος αλλά και της ομαλής διακυβέρνησης. Υπό το πρίσμα αυτό μπορούν να δικαιολογηθούν μία σειρά από πράξεις, όπως η επίσκεψή του στα ναό του Άμμωνα στην Αίγυπτο, διαμορφώνοντας θετικά την δημόσια εικόνα του προς τον Αιγυ- πτιακό λαό, η διατήρηση Περσών σατραπών σε επαρχίες του περσικού κράτους που κατα- λάμβανε, η ανταμοιβή Περσών που δεν αντιστάθηκαν στη δύναμή του με υψηλά αξιώματα και η προώθηση της ανάμιξης Ελλήνων και Περσών μέσω γάμων που ο ίδιος υποστήριξε υλικά και ηθικά. Καθώς ο Αλέξανδρος γνώριζε ότι οι Πέρσες υπερτερούσαν αριθμητικά των Ελλήνων, σε αναλογία πιθανόν είκοσι προς ένα ή και παραπάνω, προσπάθησε να αναμείξει τα καλύτερα και ευγενέστερα στοιχεία των δύο λαών με άμεσο και πρακτικό τρόπο. Στην πολιτική της συμφιλίωσης περιλαμβάνεται και το περιστατικό με τον σατράπη της Συρίας, Μαζαίο. Ο τελευταίος κατά την μάχη των Αρβυλών είχε διοικήσει άριστα την δεξιά πλευρά του Περσικού στρατού παρά την αρνητική για τους Πέρσες τελική έκβαση της μάχης. Μετά την ήττα κατέφυγε στη Βαβυλώνα και με την έλευση του Αλέξανδρου τον καλωσόρισε ως νικητή και του παρέδωσε αμαχητί την πόλη. Για να τον τιμήσει και να προβάλλει ένα ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα, ο Αλέξανδρος τον διόρισε σατράπη της Βαβυλώνας, θέτοντας τέλος σε μια πιθανή μελλοντική επιδίωξή του για κατάληψη του Περσικού θρόνου.
Πολιτική θρησκευτικής ελευθερίας και θρησκευτικού συγκριτισμού
Οι κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Πέραν του βαθιά μυστικιστικού χαρακτήρα του Αλέξανδρου ως ατόμου, ο πολυθεϊσμός και η ατομική θρησκευτική ελευθερία ήταν βασικό στοιχείο της πολιτικής του. Μετά τις στρατιω- τικές του νίκες και την κατάληψη πόλεων και περιοχών απέφυγε να επιβάλλει την Ελληνική θρησκεία των Δώδεκα Θεών. Αντίθετα, σεβάστηκε σε απόλυτο βαθμό τα θρησκευτικά και λατρευτικά δεδομένα των περιοχών, υπό την κυριαρχία του. Ο Αλέξανδρος, χρησιμοποίησε ουσιαστικά τον θρησκευτικό συγκριτισμό ως πολιτικό εργαλείο πέραν από τις δικές του προσωπικές θεολογικές αναζητήσεις. Εξάλλου, ο συγκριτισμός ως εργαλείο είναι υπέρτερος του μονοθεϊσμού. Ο τελευταίος, δεν αναγνωρίζει παρά έναν θεό και απορρίπτει όλους τους υπόλοιπους. Επομένως, είναι μία μη συνεργατική θρησκεία. Αντίθετα, ο πολυθεϊσμός και ο θρησκευτικός συγκριτισμός επιτρέπει στους οπαδούς του να βρουν ομολόγους των θεών τους και στους θεούς των άλλων. Εξαιτίας αυτού, στην Τύρο, στη Μέμφιδα και στη Βαβυλώ- να ο Αλέξανδρος μπορούσε να θυσιάσει στους τοπικούς θεούς χωρίς υποκρισία, αποκτώντας ένα τεράστιο πολιτικό πλεονέκτημα σύμφωνα με τον Fuller (2004) ενώ επισκέφθηκε τον Ναό του Σολομώντα, συζητώντας θεολογικά θέματα με τους Ραβίνους. Διαπιστώνουμε, λοιπόν, ότι με τις κινήσεις αυτές ο Αλέξανδρος απέφυγε ένα θρησκευτικό πόλεμο, ο οποίος θα δυσκόλευε την επίτευξη των στρατηγικών του στόχων, ενώ θα δημιουργούσε ποικίλα προβλήματα στο εσωτερικό του μέτωπο προκαλώντας βλάβη στην στρατηγική του.
Εθνολογικά προσαρμοσμένη πολιτική
Ο χάρτης των κατακτήσεων του Αλέξανδρου χωρίζεται εθνολογικά σε δύο μεγάλες περιο- χές, δυτικά και ανατολικά του ποταμού Τίγρη, στο σημερινό Ιράκ. Δυτικά του Τίγρη, ο ντόπιος πληθυσμός ήταν μη Ιρανικός, ενώ μεγάλο μέρος ήταν Ελληνικό ή Ελληνόφωνο. Συνεπώς, σε αυτές τις περιοχές ο Αλέξανδρος μπορούσε, όπως και έκανε, να προβάλει τον ρόλο του ελευθερωτή από την Περσική δεσποτεία και κυριαρχία. Αποκατέστησε τα παλαιά δημοκρατικά πολιτεύματα ενώ συμπεριφέρθηκε στις Ελληνικές πόλεις ως σε ελεύθερους συμμάχους και ως πατέρας που βρίσκει ξανά τα χαμένα παιδιά του, γεγονός που λειτούργησε καταλυτικά στην ψυχολογία των Ελληνικών αυτών πληθυσμών. Αντίθετα, ανατολικά του Τίγρη βρίσκονταν Ιρανικοί πληθυσμοί, πιστοί στον Πέρση βασιλέα. Στις περιοχές αυτές, μία πολιτική απελευθερωτή δεν θα είχε κανένα νόημα και θα ήταν κατα- δικασμένη να αποτύχει. Η λύση δόθηκε με ένα ιδιοφυή πολιτικό ελιγμό εκ μέρους του. Προ- σπάθησε και κατάφερε να προσεταιριστεί την Περσική ηγεσία, τους σατράπες των περιοχών αυτών. Όμως ο προσεταιρισμός αυτός δεν έγινε μέσω δωροδοκίας. Αντίθετα, χρησιμοποίη- σε αριστοτεχνικά την δημόσια εικόνα του, την στρατιωτική του φήμη και την στρατιωτική του ικανότητα για να υπονομεύσει τον Δαρείο εκ των έσω. Απευθύνθηκε στα εγωιστικά συμφέροντα της ηγετικής ελίτ της Περσικής Αυλής, η οποία προτιμούσε να διατηρήσει τα προνόμια και την εξουσία της, κάτω από την εξουσία άλλου ηγεμόνα, αντί να υπερασπιστεί την εξουσία του Δαρείου, που κατέρρεε. Τελικώς, το σχέδιό του ήταν επιτυχές, κάτι που φαίνεται από την μη εμφάνιση στάσεων, επαναστάσεων ή ανατρεπτικών κινήσεων κατά την βασιλεία του και την βασιλεία των διαδόχων.
Πολιτική διατήρησης και εκσυγχρονισμού
Ο Αλέξανδρος διατήρησε σε σημαντικό βαθμό τον διοικητικό μηχανισμό των Περσών στον οποίο το δομικό στοιχείο ήταν οι σατραπείες. Είχε κατανοήσει ότι ο θεσμός λειτουργούσε σχετικά αποτελεσματικά για πολλά χρόνια, παρά τις αρκετές αδυναμίες του. Περιόρισε, όμως, την δύναμη των σατραπών και παράλληλα τοποθέτησε Μακεδόνες δίπλα τους, υπεύθυνους για τα στρατιωτικά θέματα προκειμένου οι πρώτοι να μην απολαμβάνουν πλήρη εξουσία και να ελέγχονται αποτελεσματικότερα.
Αναπτυξιακή πολιτική
Θεμελιώδες στην πολιτική του Αλέξανδρου ως βασιλιά ήταν η εμμονή του σε αναπτυξιακά έργα για την βελτίωση των συνθηκών των πολιτών του. Η ίδρυση τόσων πόλεων σε όλη την επικράτεια του βασιλείου του, το επιβεβαιώνει 6. Οι πόλεις αυτές ξεκίνησαν ως στρατιω- τικοί οικισμοί και εξελίχθηκαν σταδιακά σε κέντρα εμπορίου της εποχής με χαρακτηριστικό το παράδειγμα της Αλεξάνδρειας της Αιγύπτου.
Η συντριπτική τους πλειοψηφία βρίσκεται στο ανατολικό ιρανικό τμήμα της αυτοκρατορίας, καθόσον στην περιοχή αυτή οι πόλεις ήταν ελάχιστες την εποχή. Παράλληλα, και προκειμένου να καλλιεργήσει το εμπόριο αποκατέστησε τις θαλάσσιες επικοινωνίες μεταξύ Ινδίας και Περσίας, ενώ επέκτεινε το λιμάνι της Βαβυλώνας σχεδιάζοντας μια νέα Φοινίκη στην ακτή του Περσικού Κόλπου.
Νόμισμα της εποχής των Πτολεμαίων, στο οποίο απεικο- νίζεται ο Μέγας Αλέξανδρος με τριχωτό κεφαλής ελέφα- ντα, σύμβολο κατάκτησης της Ινδίας
Η πιο σημαντική του όμως αναπτυξιακή πολιτική υπήρξε η χρηματοοικονομική (με την σημερινή έννοια του όρου). Παρά το γεγονός ότι οι Πέρσες ευγενείς και βασιλείς συνέλεγαν πολύτιμους λίθους και μέταλλα, οι εμπορικές συναλλαγές δεν γινόταν με νόμισμα, αλλά με ανταλλαγή σε είδος. Ο Αλέξανδρος δημιούργησε άφθονο νόμισμα με τον χρυσό που βρήκε στο περσικό αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εκτόξευση των εμπορικών συναλλαγών, την καλύτερη και μαζικότερη κυκλοφορία των αγαθών, την ανάπτυξη των πόλεων και την ανύψωση του βιοτικού επιπέδου των κατοίκων. Συνέπεια αυτής της οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας ήταν και η διάδοση του Ελληνικού πολιτισμού και της Ελληνικής γλώσσας σε όλο τον γνωστό τότε κόσμο, καθόσον Έλληνες έμποροι, τεχνίτες, καλλιτέχνες, φιλόσοφοι και μισθοφόροι συνέρρεαν στην Ανατολή για την αναζήτηση της τύχης τους. Η κίνηση αγαθών συνέβαλλε και εν πολλοίς καθόρισε και την «ώσμωση» μεταξύ των λαών, ενώ δεν δημιούργησε προστριβές και εξεγέρσεις, καθόσον η εμπορική άνθιση βελτίωσε την ποιότητα ζωής των πολιτών, οι οποίοι προτιμούσαν την πρόοδο και την ευημε- ρία, από τις πολεμικές περιπέτειες.
Τέλος, θα πρέπει να τονίσουμε ότι όλα τα παραπάνω μέτρα δεν ήταν αποσπασματικά ή σταδιακά. Αντίθετα, εφαρμόστηκαν όλα άμεσα, παράλληλα και με επιτυχία, γεγονός που φαίνεται από την αποδοχή της από το σύνολο των λαών της Περσικής Αυτοκρατορίας και μάλιστα σε σύντομο χρόνο.
Ο Μέγας Αλέξανδρος ως πρότυπο των Ρωμαίων Αυτοκρατόρων
Πολλοί Ρωμαίοι Αυτοκράτορες μιμήθηκαν τον Αλέξανδρο στην κίνηση και την εξωτερική εμφάνιση (αναστολή κόμης, τυπική ελαφριά κλίση κεφαλής προς τα αριστερά κλπ). Παράλ- ληλα, αρκετοί υιοθέτησαν τον θεσμό της θεοποίησής τους, κατά τα πρότυπα της θεοποίησης του Αλέξανδρου. Όμως, εκεί που η μίμηση ή αλλιώς η συνέχιση της Αλεξανδρινής παρακα- ταθήκης ήταν πιο έντονη, είναι στην ηγεσία, την στρατηγική και φυσικά στην στρατιωτική οργάνωση και εξέλιξη ακολουθώντας το imitatio Alexandri (μίμηση του Αλέξανδρου).
Τον 1ο π.Χ αιώνα και αφού οι Ρωμαίοι είχαν ολοκληρώσει την κατάκτηση της Ανατολής, ήρθαν σε επαφή άμεση με την ιστορία και τον θρύλο του Έλληνα βασιλέα. Ο Πομπήιος7, ο Καίσαρας, ο Μάρκος Αντώνιος και ο Καρακάλλας 8, καθένας με τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, υιοθέτησαν τις Αλεξανδρινές πρακτικές. Για παράδειγμα, ο Πομπήιος απέκτησε πρώτος τον τίτλο «Magnus», ενώ στα νομίσματα του χρησιμοποίησε σύμβολα των κατακτήσεών του, παρόμοια με αυτά των νομισμάτων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Παράλληλα, ακολούθησε πολιτική άκρως αναπτυξιακή προστατεύοντας το εμπό- ριο και κτίζοντας πόλεις στις πιο φτωχές επαρ- χίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Το ίδιο έκα- ναν και άλλοι αυτοκράτορες ιδρύοντας πόλεις όπως ο Αδριανός με τις Αδριανουπόλεις κλπ.
Ο Καρακάλλας, από την άλλη, πέραν των στρατιωτικών αλλαγών, έκανε μια σπουδαία και ριζοσπαστική πολιτική πράξη. Εξέδωσε την περίφημη Constitutio Antoniniana, με την οποία χορηγήθηκε η civitas Romana (το καθεστώς του Ρωμαίου πολίτη) σε όλους του υπηκόους του Ρωμαϊκού κράτους υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Αυτό που προσπάθησε έμμεσα να κάνει ο Μέγας Αλέξανδρος, το έκανε άμεσα μέσω νόμου ο Ρωμαίος Καρακάλλας, δίνοντας μεγαλύτερη και βαθύτερη ενότητα μεταξύ νικητών και ηττημένων, μεταξύ των Ρωμαίων και των υπόλοιπων λαών της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Ο Μέγας Αλέξανδρος κατά την Μακιαβελική Θεώρηση
Στο βιβλίο του Νικολό Μακιαβέλι (1513)9 «Ο Ηγεμόνας», ο συγγραφέας αφιερώνει ολό- κληρο το Κεφάλαιο ΙV για να απαντήσει στο ερώτημα: «για ποιο λόγο το βασίλειο του Δα- ρείου το οποίο κατελήφθη από τον Αλέξανδρο δεν επαναστάτησε εναντίον των διαδόχων του μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου» (σελ. 52). Έτσι σημειώνει χαρακτηριστικά: «ο Μέγας Αλέξανδρος έγινε μέσα σε λίγα χρόνια κύριος της Ασίας, της οποίας μόλις ολοκλήρωσε την κατάκτηση, πέθανε. Επομένως φαινόταν λογικό ότι όλο εκείνο το κράτος θα εξεγειρόταν. Αντίθετα, οι επίγονοι του Αλέξανδρου διατήρησαν την εξουσία» (σελ. 53). Για τον Μακιαβέλι αυτό δεν οφείλεται τόσο στις ικανότητες του Αλέξανδρου, όσο στο σύστημα διακυβέρνησης της Περσικής Αυτοκρατορίας που έδινε αυτή την δυνατότητα ευκολότερα.
Πιο συγκριμένα, υπάρχουν–σύμφωνα με τον ίδιο – δύο διαφορετικοί τύποι ηγεμονιών10. Η πρώτη κατηγορία, είναι οι ηγεμονίες που έχουν ένα ηγεμόνα με όλους τους άλλους υπο- τελείς και οι οποίοι έχουν χριστεί αξιωματούχοι, με βάση την εύνοια και την συγκατάθεσή του. Στην κατηγορία αυτή ανήκε το Περσικό κράτος. Η δεύτερη κατηγορία, αποτελείται από τις ηγεμονίες οι οποίες έχουν ένα ηγεμόνα και ευγενείς, οι οποίοι όμως αντλούν την εξου- σία και την θέση τους από την καταγωγή τους (κληρονομικό δικαίωμα). Κατά τον Μακιαβέλι, η κατάκτηση ενός κράτους με το πρώτο σύστημα διακυβέρνησης είναι δύσκολη, αλλά όταν κατακτηθεί, η διατήρησή του είναι σχετικά εύκολη. Αντίθετα, στην δεύτερη περίπτωση η κατάκτησή του είναι εύκολη, αλλά η διατήρηση απαιτεί καταβολή περισσότερων δυνάμεων. Επομένως, ο Αλέξανδρος χρειάστηκε πρώτα να επιτεθεί στον Δαρείο και να τον νικήσει κατά κράτος στο πεδίο της μάχης. Στη συνέχεια και έχοντας νικήσει και λόγω της δολοφονίας του Δαρείου, ο Αλέξανδρος μπορούσε να έχει αυτό το κράτος εξασφαλισμένο11.
Όμως μέσα στο βιβλίο «Ο Ηγεμόνας», υπάρχουν και άλλα στοιχεία – συμβουλές προς τον ηγεμόνα και την πολιτική διοίκηση σε μια κατεκτημένη περιοχή. Κάποια εφαρμόσθηκαν από τον Αλέξανδρο χιλιάδες χρόνια πριν και μάλιστα πολύ αποτελεσματικά. Κάποια άλλα πάλι όχι. Αναλυτικότερα, στο Κεφάλαιο ΙΙΙ του βιβλίου «Ο Ηγεμόνας», ο Μακιαβέλι (1513) θε- ωρεί ότι ο νέος κυρίαρχος – κατακτητής ενός κράτους για να διατηρήσει με ασφάλεια την εξουσία του αρκεί να εξαλείψει την δυναστεία του προηγούμενου ηγεμόνα12. Στην περίπτω- ση Αλέξανδρου – Δαρείου, αρκούσε η φυσική εξόντωση της οικογένειας του δεύτερου. Στις παραδοσιακές κοινωνίες της εποχής ο δεσμός αίματος ήταν αρκετά ισχυρός και σημαντικός. Το άτομο υπήρχε και αναπτυσσόταν μέσα στην οικογένεια από την οποία αντλούσε δύναμη και ισχύ αλλά και στην οποία προσέφερε μέρος των δυνάμεών του. Το άτομο από μόνο του δεν μπορούσε να υπάρξει, δεν μπορούσε να αμυνθεί αλλά ούτε να επιβιώσει. Όλα τα μέλη της οικογένειας ήταν υποχρεωμένα να ταυτίζονται και να υπερασπίζονται την οικογένεια από την οποία καταγόταν. Επομένως, καταστρέφοντας αυτήν την δομή, η επιβολή της νέας εξουσίας θα ήταν ευκολότερη. Όμως, ο Αλέξανδρος δεν εφάρμοσε αυτό τον κανόνα, αν και συνηθισμένο στην εποχή του. Αντίθετα, όχι μόνο τίμησε τον νεκρό Δαρείο αλλά προστάτεψε την ακεραιότητα και την τιμή της οικογένειάς του13. Από πολιτικής άποψης ήταν απόλυτα μεγαλοφυής κίνηση, καθώς παρουσίασε τον εαυτό του ως συνεχιστή της έννομης τάξης (περσικής βασιλικής οικογένειας) εναντίον πιθανών σφετεριστών εντός της περσικής Αυλής.
Παράλληλα, και στα πλαίσια της παραπάνω συμπεριφοράς του Αλέξανδρου περιλαμβάνεται και η απουσία του από λεηλασίες, καταστροφές και γενικά πράξεις που θα προσέβαλαν την τιμή των υπηκόων του και των οικογενειών τους. Αυτή την στάση την επέβαλλε και στα στρατεύματα του επιτυχώς.
ΟΙ ΗΠΑ ΣΤΟ ΙΡΑΚ
Το αμερικανικό σχέδιο
Χάρτης του Ιράκ με τις σημαντικότερες πόλεις και επαρχίες.
Για τους Αμερικανούς επιτελείς η περίπτωση του Ιράκ έμοιαζε μία επανάληψη της απελευ- θέρωσης της Ευρώπης από τα Αμερικανικά στρατεύματα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ειδικότερα, ένα από τα βασικά δόγματα ήταν η εφαρμογή ενός προγράμματος αντίστοιχου με την αποναζιστικοποίηση της Γερμανίας μετά την ήττα της14. Το στρατηγικό πλάνο ήταν μάλλον απλοϊκό και εύκολο στην εφαρμογή. Μετά την νίκη επί του Ιρακινού στρατού οι Αμερικανοί θα τύχαιναν θερμής υποδοχής από τον Ιρακινό λαό, ο οποίος θα τους ευγνωμονούσε για την απελευθέρωσή του από τον Σαντάμ Χουσεΐν15 και το καθεστώς του. Το Ιράκ θα μεταμορφώνονταν πολύ γρήγορα, από ένα δικτατορικό και απολυταρχικό κράτος, σε μία δημοκρατία δυτικού τύπου με ανοιχτή καπιταλιστική οικονομία. Η Ιρακινή αστυνομία και ο στρατός θα εξασφάλιζαν την έννομη τάξη, την ευημερία και την πρόοδο της χώρας. Παράλληλα, λόγω της αποφυγής μαζικών βομβαρδισμών η ανοικοδόμηση θα ήταν γρήγορη και με την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της χώρας ραγδαία. Επιπλέον, οι γειτονικές χώρες έχοντας απαλλαγεί από τον Σαντάμ θα απέφευγαν να αναμειχθούν στα εσωτερικά του Ιράκ. Επομένως, από όλες τις απόψεις η πρόοδος της χώρας ήταν εξασφαλισμένη.
Όμως, η εξέλιξη δεν ήταν αυτή που περιγράψαμε παραπάνω. Καμία από τις παραπάνω προβλέψεις δεν επαληθεύτηκε. Αντίθετα, μόλις το Μπααθικό 16 καθεστώς νικήθηκε, η χώρα κατέρρευσε και έφθασε στα όρια της οριστικής διάλυσης. Οι δυνάμεις ασφαλείας και ο στρατός εξαφανίστηκαν αφού οι ΗΠΑ προσπάθησαν αρχικά να τις εκκαθαρίσουν από τα μέλη του κόμματος Μπαάθ.
Χάρτης του Ιράκ και της Συρίας με τις περιοχές ελεγχόμενες από το Ισλαμικό Κράτος τον Μάιο 2015.
Οι γειτονικές χώρες και κυρίως η Σαουδική Αραβία νότια και το Ιράν στα ανατολικά αναμίχτηκαν ενεργά στα εσωτερικά της χώρας. Η κάθε μία από αυτές έχοντας την δική της στρατηγική. Με την απελευθέρωση χιλιάδων κρατουμένων του κοινού εγκλήματος από τις φυλακές, η καθημερινή ζωή των πολιτών έγινε αφόρητη. Φόνοι, απαγωγές, εγκληματικότητα και αναρχία εξαπλώθηκαν ταχύτατα. Αυτό δημιούργησε ακόμα μεγαλύτερα αρνητικά αισθήματα στους πολίτες αφού οι νέοι κυρίαρχοι πλέον του Ιράκ έδειχναν να μην νοιάζονται καθόλου για την ζωή των πολιτών. Σταδιακά περάσαν από τις σποραδικές επιθέσεις εναντίον των ξένων δυνάμεων στη γενικευμένη εξέγερση. Οι αψιμαχίες ξεκίνησαν από την περιοχή της Fallujah, 35 περίπου μίλια δυτικά της Βαγδάτης. Αρχικά, μια ειρηνική διαμαρτυρία εξελίχτηκε σε λουτρό αίματος με δεκαπέντε (15) νεκρούς από την πλευρά των πολιτών και μερικούς τραυματίες από την πλευρά των Αμερικανών. Το περιστατικό όμως είχε και συνέχεια. Αν και οι αρχικές επιθέσεις ήταν σποραδικές και όχι τόσο εξελιγμένες σε τακτικό επίπεδο, εν συνεχεία τα δεδομένα άλλαξαν. Η είσοδος έμπειρων στρατιωτικών και αστυνομικών στις τάξεις των τρομοκρατών υπήρξε κρίσιμος παράγοντας.
Οι Αμερικανοί απέλυσαν τους μέχρι πρότινος πιστούς στο καθεστώς του Σαντάμ, ουσιαστι- κά διαλύοντας τις Ιρακινές Ένοπλες Δυνάμεις και την αστυνομία17. Στρατιωτικοί και αστυνομικοί βρέθηκαν χωρίς δουλειά και διωκόμενοι, αποκλεισμένοι από κάθε εξουσία στη νέα διακυβέρνηση. Παράλληλα, δειλά στην αρχή και εντονότερα αργότερα, έκαναν την εμφάνισή τους πολίτες άλλων Σουνιτικών χωρών με ριζοσπαστικές ιδέες για να πολεμήσουν τους «απίστους». Ο συνδυασμός των δύο παραγόντων ήταν εκρηκτικός. Σημεία ελέγχου, εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας, εφοδιοπομπές, περίπολοι, στρατιωτικές εγκαταστάσεις ακόμα και κυβερνητικά κτίρια ξεκίνησαν να γίνονται στόχος επιθέσεων καλά σχεδιασμένων. Οι τρομοκράτες χρησιμοποιούσαν «κλασσικές» τακτικές ανταρτοπόλεμου στο αστικό περιβάλλον, κρυπτόμενοι μέσα στον ντόπιο πληθυσμό και προσπαθώντας να προκαλέσουν όσο το δυνατόν περισσότερα θύματα.
Η αποτελεσματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με δημοσίευση φωτογραφιών και βίντεο από τις επιθέσεις αύξανε συνεχώς την δημοσιότητα και την ανοχή – αν όχι την υποστήριξη του ντόπιου πληθυσμού. Η προσβολή των εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας όπως ηλεκτρικού, νερού, αγωγών πετρελαίου και οι επιθέσεις στην καθημερινή ζωή των πο- λιτών σε αγορές, σχολεία και νοσοκομεία έκανε ακόμα περισσότερο ανυπόφορη την κατάσταση αυξάνοντας την γενική δυσαρέσκεια του πληθυσμού. Κοινή διαπίστωση των Ιρακινών ήταν ότι οι νέοι κυρίαρχοι του Ιράκ δεν ενδιαφέρονταν για την ευημερία και την πρόοδο των πολιτών, παρά μόνο για τα δικά τους στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα. Τα τελευταία ήταν προφανή κατά τους Ιρακινούς. Φθηνό πετρέλαιο, εύκολα εκμεταλλεύσιμο και ένα καθεστώς «μαριονέτα» φιλικό ή ουδέτερο προς το Ισραήλ. Επιπλέον, μια σύγκριση της καθημερινότητας μεταξύ της εποχής Σαντάμ και της εποχής των Αμερικανών ήταν συντριπτικά εναντίον των δευτέρων.
Χάρτης της Συρίας και του Ιράκ με τις περιοχές ελεγχόμενες από το ΙΚ στις 28 Ιουλίου 2014.
Η Ιρακινή Εξέγερση και το Ισλαμικό Κράτος
Η Αμερικανική Διοίκηση, προσπάθησε και σε μεγάλο ποσοστό πέτυχε τον περιορισμό των άλλοτε προνομιούχων Σουνιτών από την κυβέρνηση και τον κρατικό διοικητικό μηχανισμό. Όμως, αν και μικρότερη αριθμητικά ομάδα, οι Σουνίτες, ήταν οι πιο μορφωμένοι και αποτελεσματικοί στην διακυβέρνηση. Η απομάκρυνσή τους από τους κρατικούς μηχανισμούς δημιούργησε την πρώτη θρυαλλίδα με διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις. Σε αυτές ήρθε να προστεθεί η Αλ-Κάιντα (Al – Qaeda18) η οποία ξεκίνησε δολοφονικές επιθέσεις εναντίον των Σιιτών και εναντίον κυβερνητικών στόχων. Μετά την εκδίωξη της Αλ-Κάιντα από το Αφγανιστάν το Ιράκ ήταν ένα ιδανικό μέρος για δράση. Δυσαρεστημένοι πολίτες νεαρής ηλικίας, όπλα και πυρομαχικά του Ιρακινού στρατού εύκολα προσβάσιμα, ισλαμική ιδεολογία ευρέως διαδεδομένη στα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού και παρουσία των «απίστων» έκαναν ένα ιδανικό συνδυασμό για την «τέλεια τρομοκρατική καταιγίδα». Με το δυναμισμό των μελών της και μετά από συγχώνευση μικρότερων ομάδων, η οργάνωση εξελίχτηκε στο Ισλαμικό Κράτος ή ISIL (Islamic State of Iraq and Levant) με πρώτο ηγέτη τον Ιορδανικής καταγωγής Abu – Musab Al Zarqawi19.
Ο τελευταίος δεν στράφηκε μόνο εναντίον των Αμερικανών. Αντιθέτως, οι επιθέσεις ήταν πολύ πιο καταστροφικές εναντίον των Σιιτών και παρά το γεγονός ότι αρχικά είχε δεχθεί βο- ήθεια σε οπλισμό και χρήματα από το Ιράν σύμφωνα με τις Ιορδανικές μυστικές υπηρεσίες 20. Για τους Σουνίτες, οι Σιίτες αποτελούν δικαιολογημένους στόχους, καθώς είναι «αποστά- τες», αφού δεν αναγνωρίζουν την ορθή, κατά την γνώμη των πρώτων, διαδοχή του χαλίφη μετά τον θάνατο του Μωάμεθ. Έτσι λατρευτικά κέντρα των Σιιτών, χώροι συνάθροισης, αλλά και σχολεία και υπαίθριες αγορές έγιναν στόχος κατ’ επανάληψη.
Οι Σιίτες αντέδρασαν δημιουργώντας τις δικές τους στρατιωτικές μονάδες με την βοήθεια του Ιράν και της Χεζμπολλάχ του Λιβάνου προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις «εθνοκαθάρ- σεις» των Σουνιτών. Ένας αιματηρός εμφύλιος ξεκίνησε μεταξύ των δύο πληθυσμιακών και θρησκευτικών ομάδων. Σύμφωνα με τον James D. Fearon (2007)21 αυτός ο εμφύλιος είχε πολλά χαρακτηριστικά με τον εμφύλιο του Λιβάνου παρά το γεγονός ότι τα δυτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης απέφευγαν σκοπίμως να χρησιμοποιήσουν τον όρο. Οι Σουνίτες θεωρούσαν ότι είχαν την δύναμη να επανακαταλάβουν την εξουσία όταν οι Αμερικανοί θα αποχωρούσαν έναντι όλων των άλλων μειονοτήτων. Αντίθετα, οι Σιίτες μετά από χρόνια καταπίεσης και έχοντας την πληθυσμιακή πλειοψηφία θεωρούσαν από την πλευρά τους ότι ήταν η ευκαιρία να ελέγξουν το Ιράκ.22
Η ενσωμάτωση πολλών μικρότερων ομάδων στην Αλ–Κάιντα του Ιράκ και η συνεχής στρα- τολόγηση νέων μελών είχε αξιοσημείωτα αποτελέσματα τόσο στο Ιράκ όσο και στην Συρία, όπου από το 2009 είχε ξεκινήσει ένας αιματηρός εμφύλιος πόλεμος. Τον Ιούνιο 2014 με μία ξαφνική επίθεση κατέλαβε σχεδόν το ένα τρίτο της χώρας φθάνοντας στα περίχωρα της Βαγδάτης μόλις μέσα σε τρεις ημέρες. Στις 29 Ιουνίου 2017, διακήρυξαν την δημιουργία του Ισλαμικού Κράτους και του Χαλιφάτου23 με ηγέτη τον Abu Bakr al-Baghdadi ή Χαλίφη. Παρά το γεγονός ότι ο Ιρακινός Στρατός αριθμούσε περίπου 30000 άνδρες και θεωρητικά ήταν πιο ισχυρός συγκριτικά με τον ISIS των 7000 – 10000 ανδρών, παρέλυσε και δεν προέβαλε καμία αντίσταση. Αμερικανικός οπλισμός έπεσε γρήγορα στα χέρια των τρομοκρατών, ενώ οι διώξεις, δολοφονίες και βιασμοί εναντίον μειονοτήτων όπως Χριστιανών και Γεζίντι ήταν καθημερινότητα στις περιοχές του Ισλαμικού Κράτους.
Στην κορύφωση των επιτυχιών του, το ΙΚ είχε υπό τον έλεγχο του περίπου 100.000 τετρα- γωνικά χιλιόμετρα και 11 εκατομμύρια ανθρώπους στο Ιράκ και την Συρία το 2014. Όμως οι αρχικές επιτυχίες των τρομοκρατών δεν είχαν συνέχεια αφού αφύπνισαν τόσο τις Δυτικές χώρες όσο και τους πληθυσμούς του Ιράκ και το 2015 ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση. Πρώτοι οι Κούρδοι στην Συρία και το Ιράκ αντέδρασαν δυναμικά εναντίον των τρομοκρατών με σημαντικές νίκες εναντίον τους. Παράλληλα, ο Ιρακινός στρατός αναδιοργανώθηκε γρήγορα ενώ με την υποστήριξη του Ιράν δημιουργήθηκαν στρατιωτικές μονάδες Σιιτών για την προάσπιση των πληθυσμών τους. Επιπρόσθετα οι ΗΠΑ ανταποκρίθηκαν στο αίτημα των Ιρακινών και ξεκίνησαν αεροπορικές προσβολές εναντίον στόχων του ΙΚ ενώ η εμπλοκή της Ρωσίας στην Συρία υπέρ του καθεστώτος Άσσαντ πίεσε ακόμα περισσότερο την οργάνωση. Τέλος μια σειρά από άλλες Σαλαφιστικές εξτρεμιστικές οργανώσεις απέσυραν την υποστήριξή τους προς το «χαλιφάτο» (Nusra Front, Syrian Salafists) θεωρώντας τους έξω από την πραγματική ισλαμική ιδεολογία.
Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
Η αμερικανική εισβολή και κατοχή του Ιράκ πέρα από τις γνωστές θεωρίες περί δημο- κρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων που προβάλλονται, ερμηνεύεται με καθαρά όρους γεωπολιτικής και γεωοικονομίας. Ακόμα και αν οι νέο-συντηρητικοί της διακυβέρνησης Μπους πίστευαν πραγματικά τα ευαγγελικού τύπου κηρύγματά τους, είναι σίγουρο ότι άλλοι παράγοντες οδήγησαν στην απόφαση των ΗΠΑ για δυναμική εμπλοκή και παραμονή σε αυτή την περιοχή. Αυτοί οι παράγοντες είναι: η αμερικανική Υψηλή Στρατηγική και η αμερικανική πολιτική στην Μέση Ανατολή.
Οι συνέπειες της αμερικανικής εισβολής και κατοχής του Ιράκ
Οι συνέπειες της αμερικανικής επιχείρησης στο Ιράκ είναι πολλές και σε διαφορετικά πεδία. Οι σημαντικότερες θεωρούνται:
α. Καταστροφή υποδομών.
Αν και η αλλαγή καθεστώτος είχε ως στόχο την δημιουργία ενός σταθερού κράτους φιλικού προς τις ΗΠΑ, το αποτέλεσμα ήταν η Σουνιτική εξέγερση και ο εμφύλιος πόλεμος. Μοναδικός κερδισμένος υπήρξε το Ιράν το οποίο αναβάθμισε τον ρόλο του και για πολλούς μελετητές ελέγχει πλέον το Ιράκ. Η κατάρρευση του κρατικού μηχανισμού οδήγησε σε περίπου 100.000 απώλειες σε αμάχους και μια πλήρως κατεστραμμένη οικονομία. Η αντιπαραβολή μεταξύ της κατάστασης επί Σαντάμ και επί Αμερικανών σε θέματα δημόσιας ασφάλειας, υγείας και παιδείας ήταν συντριπτική υπέρ του πρώτου. Παράλληλα, η διαπίστωση πολύ σύντομα από τους Ιρακινούς της διαφθοράς των ιδιωτικών εταιρειών που ανέλαβαν την εκμετάλλευση του Ιρακινού πετρελαίου, της απροθυμίας και της ανικανότητας τους να επενδύσουν στην βελτίωση των υποδομών έκανε την κατάσταση ακόμα χειρότερη. Οι βιαιότητες των Αμερικανών στρατιωτών και των μισθοφόρων έδειχναν στον απλό πολίτη ότι οι νέοι κυρίαρχοι της χώρας δεν έδειχναν κανένα σεβασμό στις παραδόσεις, τα έθιμα και την θρησκεία της χώρας.
β. Τριγμοί στα φιλοαμερικανικά καθεστώτα καιαλυσιδωτές αντιδράσεις.
Πριν ακόμα την κατοχή του Ιράκ από τους Αμερικανούς πολλά φιλοαμερικανικά καθεστώτα της περιοχής αντιμετώπιζαν εσωτερικά δομικά προβλήματα σταθερότητας και νομιμοποί- ησης των ηγετικών τους ελίτ. Κατηγορούνταν για κακοδιαχείριση, διαφθορά, μη τήρηση των μουσουλμανικών εθίμων και τρυφηλότητα. Η υποστήριξη των ηγετικών ελίτ προς τις ΗΠΑ τους εξέθετε στα μάτια των πληθυσμών τους ειδικά μετά τα περιστατικά στις φυλακές Αμπού Γκράιμπ. Παράλληλα, το χάος που προκλήθηκε στο Ιράκ μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Σαντάμ έκανε ακόμα περισσότερο διστακτικούς τους ηγέτες των χωρών αυτών για εκδημοκρατισμό. Το βασικό τους επιχείρημα ήταν ότι θα προκαλέσει αναρχία ενώ οι πολίτες προτιμούν την τάξη και την ασφάλειά τους.
Η κατοχή του Ιράκ έδωσε μεγάλη ελευθερία κινήσεων στο Ισραήλ το οποίο απαλάγχθηκε οριστικά από ένα εχθρικό καθεστώς στην περιοχή. Αυτό του διεύρυνε την επιθυμία να τι- μωρήσει τον άλλο μεγάλο εχθρό στον περιοχή, το Ιράν και τις περί αυτό οργανώσεις όπως την Χεζμπολλάχ του Λιβάνου. Με αφορμή ένα τυχαίο γεγονός, το 2006 ξεκίνησε ο πόλεμος στο νότιο Λίβανο με αρνητικά για το Ισραήλ αποτελέσματα. Αντίθετα, η Χεζμπολλάχ όχι μόνο άντεξε την στρατιωτική πίεση αλλά αποδείχτηκε πολύ καλά προετοιμασμένη και εξοπλισμένη κερδίζοντας την συμπάθεια μεγάλου μέρους των πληθυσμών της Μέσης Ανατολής ακόμα και μη μουσουλμανικών. Η επιτυχία αυτή μεταφράστηκε σε μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στο εσωτερικό πολιτικό σύστημα του Λιβάνου, απόκτηση πολεμικής εμπειρίας και δυναμική εμπλοκή και σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής (Συρία).
Η γεωπολιτική του Ισλάμ και το Ιράκ
Η γεωπολιτικές ισορροπίες στον Ισλαμικό κόσμο είναι άμεσα συνδεδεμένες με την παγκό- σμια τάξη πραγμάτων και πρέπει να εξετάζονται κάτω από αυτό το πρίσμα. Η πλειοψηφία των Ισλαμικών χωρών βρίσκεται γεωγραφικά στα μεσαία πλάτη του πλανήτη καλύπτοντας μια περιοχή από την Ινδονησία ως το Μαρόκο.
Επίσης, οι μουσουλμανικές περιοχές περιλαμβάνουν τρία παγκόσμιας σημασίας σημεία για την παγκόσμια οικονομία και ναυτιλία, τα Στενά της Μάλακκα μεταξύ Ινδονησίας και Μαλαισίας, τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο, το Στενό του Σουέζ στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Στενά του Βοσπόρου και τα Δαρδανέλλια στην Τουρκία. Η σημασία αυτών των σημείων είναι τόσο σημαντική στην παγκόσμια οικονομία και την βιομηχανία πετρελαίου που όλες οι παγκόσμιες δυνάμεις προσπάθησαν και προσπαθούν να τα ελέγχουν. Σύμφωνα με τον Αμερικανό Πρόεδρο Κάρτερ το 1980: «An attempt by any outside force to gain control of the Persian Gulf region will be regarded as an assault on the vital interests of the United States of America, and such an assault will be repelled by any means necessary, including military force».
Αυτή η δήλωση εμπεριέχει και όλη την στρατηγική των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο. Ένα Ιράκ υπό τον Σαντάμ που να ελέγχει τις πετρελαιοπηγές του Κουβέιτ και με δυναμική πρόσβαση στον Περσικό Κόλπο ήταν αλλαγή στις τοπικές ισορροπίες και πρόκληση για την Αμερικανική ηγεμονία. Αν και κατά τον πόλεμο Ιράν – Ιράκ υποστήριξαν έμπρακτα το δεύτερο, οι ΗΠΑ δεν επιθυμούσαν ένα ηγεμονικό Σουνιτικό κράτος στην περιοχή δύσκολο στον «έλεγχο» και εχθρικό προς το Ισραήλ. Η εμπειρία από τον «πόλεμο των τάνκερ κατά τον πόλεμο Ιράκ – Ιράν» με την προσβολή εμπορικών πλοίων από τη αεροπορία του Ιράκ ήταν τραυματική. Προκάλεσε αναστάτωση στην παγκόσμια οικονομία και άνοδο των τιμών πετρελαίου. Επομένως, μια περαιτέρω ενδυνάμωση του Ιρακινού καθεστώτος και του απρόβλεπτου ηγέτη του δεν ήταν αρεστό στην πολιτική, στρατιωτική και οικονομική ελίτ των ΗΠΑ. Η αρχική επέμβαση με τον πρώτο πόλεμο του κόλπου αποδυνάμωσε το καθεστώς στρατιωτικά. Με τον πόλεμο όμως του 2003 έγινε η πλήρης κατάρρευση του.
Ηγεσία και Στρατηγική από τον Μέγα Αλέξανδρο
Κάθε πράξη πολιτική ή στρατιωτική του Έλληνα βασιλέα ήταν μια στρατηγική επιλογή. Ανα- λύοντας κάθε μάχη που έδωσε και κάθε πράξη του στα δώδεκα χρόνια των εκστρατειών του θα εξάγονταν διαφορετικά και ενδιαφέροντα συμπεράσματα αφού αντιμετώπισε διαφορε- τικές προκλήσεις και διαφορετικές συνθήκες. Τα βασικά συμπεράσματα πολιτικής ηγεσίας, η οποία εμπεριέχεται στην συνολική στρατηγική του είναι τα εξής:
α. Οικονομία Δυνάμεων.
Ο Αλέξανδρος ήξερε και εφάρμοσε την βασική αρχή της στρατηγικής που είναι η χρήση όλων των μέσων (διπλωματικών, στρατιωτικών, οικονομικών) για την επίτευξη των στό- χων. Για να είναι ορθή η εφαρμοσμένη στρατηγική θα πρέπει να γίνει η σωστή χρήση των διαθέσιμων μέσων ή ο σωστός συνδυασμός αυτών. Διαφορετικά η σπατάλη πόρων (αν- θρώπινων και υλικών) είναι δεδομένη. Η αρχή αυτή εφαρμόσθηκε αριστοτεχνικά καθώς καταλάμβανε περιοχές βαθιά μέσα στην Ασία, στις οποίες η συνεχής φυσική παρουσία Ελλήνων στρατιωτών ήταν αδύνατη. Παράλληλα, για να υπερκεράσει το αριθμητικό μειονέκτημα έναντι των Περσών εφάρμοσε ολοκληρωμένες πολιτικές, όπως αναλύθηκαν παραπάνω. Η σύγκριση με την εισβολή και κατάληψη του Ιράκ την σημερινή εποχή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στρατηγικά η περιπέτεια στο Ιράκ ήταν μάλλον λανθασμένη. Με ήδη εκτεταμένο πεδίο δράσης στο Αφγανιστάν η έναρξη ενός νέου μετώπου υπήρξε καταστροφική για τις ΗΠΑ. Οι πόροι των Αμερικανών ήταν μεγάλοι αλλά όχι ανεξάντλητοι. Παράλληλα, το λάθος τους να διαλύσουν τον Ιρακινό στρατό και την αστυνομία, τους στέρησε από πολύτιμους άνδρες, οπλισμό και γνώση τοπικών συνθηκών. Επομένως, αν και προσπάθησαν να εφαρμόσουν την αρχή της οικονομίας δυνάμεων χρησιμοποιώντας αρχικά σχετικά μικρό αριθμό στρατευμάτων, τελικά υπονόμευσαν την ίδια τους την προσπάθεια.
β. Ξεκάθαρη στοχοθεσία.
Ο Αλέξανδρος, εξ αρχής είχε στόχο όχι μόνο να καταλάβει την Περσική Αυτοκρατορία αλλά και να την αναπτύξει μπολιάζοντάς την με στοιχεία του Ελληνικού Πολιτισμού. Το οικονομικό και αναπτυξιακό του πρόγραμμα ήταν άμεσο, ξεκάθαρο, αναζωογονητικό για τους τοπικούς πληθυσμούς και ειρηνοποιό. Αυτός ήταν και ο λόγος που έγινε εύκολα αποδεκτό. Αντίθετα, οι Αμερικανοί προβάλλοντας μεσσιανικού τύπου ιδέες περί «νέας Μέσης Ανατολής» και περί εξαγωγής της δημοκρατίας φάνηκε ότι τελικά οι στόχοι ήταν μάλλον θολοί. Αν και δεν ομολογήθηκε ποτέ, ήταν δεδομένο ότι στόχος τους ήταν οι πλουτοπαραγωγικές πηγές της χώρας. Υπέγραψαν άμεσα μεγάλα συμβόλαια με ιδιωτικές εταιρείες χωρίς όμως να βοηθήσουν στην τοπική ανάπτυξη, στην καταπολέμηση της ανεργίας, της διαφθοράς και της φτώχειας. Πολλές φορές ενεργούσαν ως να αδιαφορού- σαν τελείως για τους Ιρακινούς προκαλώντας ακόμα μεγαλύτερο μίσος και δυσπιστία στον τοπικό πληθυσμό
γ.Εναρμόνισηπολιτικών με την στοχοθεσία24.
Ξεκάθαρο και χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αρχής είναι ο τρόπος που ο Αλέξαν- δρος χρησιμοποίησε στρατιωτικά (κατάληψη Τύρου και Σιδώνας), πολιτικά (επιστροφή σε ισχύ του Μωσαϊκού Νόμου στην περιοχή της Ιουδαίας) και θρησκευτικά (βωμός στον Αιγύ- πτιο θεό Άμμωνα – Ρα) μέσα, για να στερήσει από τους Πέρσες την ναυτική τους κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο και να καλύψει αποτελεσματικά τα νώτα του. Αυτό αποτέλεσε κρί- σιμης σημασίας στρατηγικό επίτευγμα. Διαφορετικά μια επιτυχημένη επίθεση των Περσών στην Ελλάδα με την μεγάλη τους ναυτική δύναμη θα έδινε τέλος στην εκστρατεία του. Η εκ βάθρων καταστροφή της Τύρου και η Μάχη της Ισσού έδωσε το μήνυμα στους τοπικούς ηγέτες για το προς τα που γέρνει η πάλη μεταξύ Ελλήνων και Περσών. Παράλληλα, με τις πολιτικές του κινήσεις και τον σεβασμό των τοπικών θρησκευτικών συνηθειών δεν έδωσε λαβή να ονομαστεί «άπιστος» ή εχθρός, όπως συχνά οι Αμερικανοί στο Ιράκ.
Φυσικά, με δεδομένο ότι πλήθος αποφάσεων εκπορεύονταν από τον ίδιο τον Αλέξανδρο ίσως ήταν πιο εύκολος ο έλεγχος και η εφαρμογή μια σειράς πολιτικών. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχε και εκείνη την εποχή μια δομημένη γραφειοκρατία για όλες αυτές τις πολιτικές. Από την άλλη, οι Αμερικανοί με στρατιά συμβούλων, εμπειρογνωμόνων, ειδικών και διπλωματών δεν κατάφεραν να πετύχουν το βασικό, την συνεργασία Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και Υπουργείου Εξωτερικών προκειμένου να επιλύουν βασικά προβλήματα διακυβέρνησης του Ιράκ.
δ. Η σημασία των Πληροφοριών.
Ο Αλέξανδρος έδινε μεγάλη σημασία στις πληροφορίες που συνέλεγαν οι υπηρεσίες του για τις περιοχές που επιθυμούσε να κατακτήσει. Διαμόρφωση του εδάφους, τοπική πολιτική δομή, κινήσεις του εχθρού, αναζήτηση προμηθειών αποτέλεσαν μόνο κάποιες από τις βασικές πληροφορίες. Επιπλέον, χρησιμοποιούσε πολύ συχνά τον Ξενοφώντα25 για άντλη- ση πληροφοριών από την πορεία των 10.000 Ελλήνων στην Ασία στο έργο Κύρου Ανάβασις. Αντίθετα, οι Αμερικανοί παρά τους τεράστιους πόρους, τα εξελιγμένα συστήματα πληροφορι- ών φάνηκαν να στηρίζονται αφελώς για την εικόνα στο εσωτερικό του Ιράκ σε μία ομάδα εξόριστων Ιρακινών οι οποίοι είχαν φύγει από την χώρα πριν από τουλάχιστον 30 χρόνια. H αποτυχία τους φάνηκε ξεκάθαρα από το γεγονός ότι ο πρώτος Πρωθυπουργός στη μετά-Σα- ντάμ εποχή, και εκλεκτός τους, παρέδωσε ουσιαστικά το Ιράκ στην επιρροή του Ιράν.
ε. Η νίκη στον πόλεμο είναι μόνο η αρχή.
Η στρατιωτική υπεροχή των Μακεδόνων τους οδήγησε στη νίκη, όπως αντίστοιχα των Αμερικανών εναντίον των Ιρακινών. Όμως, η επικράτηση στο πεδίο της μάχης, χωρίς να έχει συγκεκριμένο πολιτικό στόχο είναι άσκοπη. Για τον Αλέξανδρο, ο στόχος ήταν ξεκάθαρος, η κατάκτηση της Περσικής Αυτοκρατορίας και η διατήρηση της. Αντίθετα, για τους Αμερικανούς, ο στόχος, αρχικά, ήταν η μεταμόρφωση του Ιράκ σε δημοκρατία Δυτικού τύπου για να εξελιχθεί σε απλή κατοχή.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αλέξανδρος ονομάστηκε Μέγας από την Παγκόσμια Ιστορία. Προ- σωπικότητες σαν τον Έλληνα βασιλιά εμφανίζονται μία φορά στον ιστορικό χρόνο. Σίγουρα δεν περιμένει κανείς οι σημερινοί ηγέτες να είναι του αντίστοιχου επιπέδου. Όμως, περι- μένει με τους πολυάριθμους συμβούλους και ειδικούς να παίρνουν τις λιγότερο καταστρο- φικές αποφάσεις και να διδάσκονται από την Ιστορία. Στην περίπτωση του Ιράκ αυτό δεν έγινε και το τίμημα ήταν βαρύ κυρίως για τους ίδιους τους Ιρακινούς και την χώρα τους και δευτερευόντως για τους Αμερικανούς. Παρά τις μεγάλες προσδοκίες, μια σειρά από λάθη σε όλους τους τομείς καθώς και η άγνοια των τοπικών συνθηκών μετέτρεψαν την κατοχή του Ιράκ σε μια καταστροφή. Ελάχιστη μόνο μίμηση των πρακτικών και πολιτικών που χρησιμοποίησε ο Μέγας Αλέξανδρος χιλιάδες χρόνια πριν όταν κατέκτησε την Περσική αυτοκρατορία, θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το τελικό αποτέλεσμα. Ας ελπίσουμε στο μέλλον οι πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες να πάρουν τα ανάλογα «μαθήματα» από την ζωή και την συμπεριφορά του Έλληνα βασιλέα, λειτουργώντας με περισ- σότερη σύνεση.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
1 Δαρείος Γ’ ο Κοδομανός, βασιλιάς της Περσίας. Νικήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο στην Ισσό και στα Άρβυλα και τελικά δολοφονήθηκε από τον αυλικό του Βήσσο.
2 Τίτλος που αποδίδονταν στον βασιλιά της Περσίας.
3 Montholon, (1992). Mémoires écrits a Sainte-Hélène. ΙΙ, 90.
4 Fuller, J.F.C. (2004). Η ιδιοφυής στρατηγική του Μεγά- λου Αλεξάνδρου. Εκδόσεις Ποιότητα. Δ’ έκδοση,
5 Καρλ Φίλιππ Γκότλιμπ φον Κλάουζεβιτς (Carl Philipp Gottlieb von Clausewitz, 1 Ιουλίου 1780 – 16 Νοεμ- βρίου 1831), ήταν Πρώσος στρατιωτικός και συγγρα- φέας περί της θεωρίας και πρακτικής του πολέμου. Σημαντικό και κυριότερό του έργο είναι το δοκίμιο Vom
Kriege (Περί Πολέμου), στο οποίο αναλύει την εξέλιξη της θεωρίας, στρατηγικής, τακτικής και φιλοσοφίας του πολέμου. Το έργο του αυτό είχε μεγάλη επιρροή στην εξέλιξη της θεωρίας του πολέμου σε όλα τα δυτικά κράτη και διδάσκεται μέχρι σήμερα στις στρατιωτικές ακαδημίες.
6 Πολλοί ιστορικοί κάνουν λόγο για συνολικά εβδομήντα (70) πόλεις.
7 O Γναίος Πομπήιος ο Μέγας (106 π.Χ. – 48 π.Χ.), γνω- στός συνήθως ως Πομπήιος ή Μέγας Πομπήιος, ήταν στρατιωτικός και πολιτικός ηγέτης της ύστερης Ρωμαϊ- κής Δημοκρατίας.
8 Ιταλός δημόσιος λειτουργός, διπλωμάτης και συγγρα- φέας. Γεννήθηκε το 1469 στη Φλωρεντία από οικογέ- νεια μέσου οικονομικού επιπέδου, αλλά με αρχοντική καταγωγή. Γνώριζε άπταιστα Λατινικά, Αρχαία Ελληνικά και είχε λάβει ουμανιστική παιδεία. Έγραψε αρκετά έργα με θέμα την διοίκηση και τις διπλωματικές σχέσεις.
9 Ο Καρακάλλας ήταν Ρωμαίος αυτοκράτορας από το 198 π.Χ. έως το 217 π.Χ. O Καρακάλλας γεννήθηκε στο Λούγδουνο (σημερινή Λυών) της επαρχίας της Γα- λατίας το 188. Το πατρογονικό του όνομα ήταν Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος, αλλά υιοθέτησε το όνομα Καρα- κάλλας εξαιτίας του μανδύα με κουκούλα που φορoύσαν οι συμπατριώτες του.
10 Ο όρος ηγεμονία χρησιμοποιείται με την σύγχρονη έν- νοια του πολιτεύματος.
13 Μαλκίδης, Θ. (2011). Ο Μέγας Βασίλειος, ένας από τους Τρείς Ιεράρχες, εγκωμιάζει την εγκράτεια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Μέγας Αλέξανδρος, Ο Βασιλεύς των Ελλή- νων. Εκδόσεις Ενωμένη Ρωμιοσύνη,
14 Η συγκεκριμένη θέση πολλών δυτικών μέσων μαζικής ενημέρωσης αλλά και επιστημόνων αγνοούσε βασικά ιστορικά δεδομένα. Πράγματι μετά την κατάληψη της Δυτικής Γερμανίας ο Πρόεδρος Ρούζβελτ προώθησε δυναμικά την αποναζισικοποίηση της χώρας κυρίως μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα. Δεν διέλυσε όμως την αστυνομία και τις υπηρεσίες ασφαλείας ούτε εκδί- ωξε μικρά και μεσαία στελέχη του Ναζιστικού κόμμα- τος που εργάζονταν για τις διάφορες κρατικές υπηρε- σίες. Παράλληλα, και αντίθετα με το Ιράκ, επικεφαλής του ελέγχου της Γερμανίας δεν ήταν πολιτικό πρόσωπο αλλά στρατιωτικό με απεριόριστες εξουσίες (στρατηγός Lucius Clay). Με τον τρόπο αυτό δεν υπήρχαν προβλή- ματα συνεργασίας μεταξύ Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και Υπουργείου Εξωτερικών όπως χρόνια αργότερα στο Ιράκ.
15 Ο Σαντάμ Χουσεΐν. Πρόεδρος του Ιράκ. Γεννήθηκε στις 28 Απριλίου 1937 και εκτελέστηκε στις 30 Δεκεμ- βρίου του 2006, μετά την καταδίκη του από ιρακινό δι- καστήριο σε θάνατο δι’ απαγχονισμού.
16 Το Αραβικό Σοσιαλιστικό Κόμμα Μπάαθ ήταν ένα πο- λιτικό κόμμα που ιδρύθηκε στη Συρία από τους Μισέλ Αφλάκ και Σαλάχ αλ-Ντιν αλ-Μπίταρ. Το κόμμα ευαγγε- λιζόταν τον Μπααθισμό (από τα αραβικά: Αλ-Μπάαθ ή Μπάαθ που σημαίνει «αναγέννηση» ή «ανάσταση»), που είναι μια ιδεολογία – ανάμειξη αραβικού εθνικισμού, πα- ναραβισμού και αραβικού σοσιαλισμού.
17 Εκτιμήσεις έκαναν λόγο για περίπου 25.000 άτομα.
18 Ισλαμιστική στρατιωτική οργάνωση η οποία ιδρύθηκε από τον Οσάμα Μπιν Λάντεν κατά τα τελευταία χρόνια του πολέμου στο Αφγανιστάν (1979-1989) και είχε την έδρα της στο Αφγανιστάν.
19 Abu Musab al-Zarqawi (Ahmad Fadil al-Khalayleh; al-Gharib, or the Stranger). Ιορδανικής καταγωγής τρο- μοκράτης, περιβόητος για την βιαότητα των επιθέσεων του. Δημιούργησε την Al-Qaeda in Iraq το 2003, η οποία μετά την δολοφονία του το 2006 μετατράπηκε σε ISIS.
20 Σύμφωνα με τις Ιορδανικές Υπηρεσίες Πληροφοριών οι οποίες παρακολουθούσαν τον Abu Musab al-Zarqawi από την εποχή που ήταν φυλακισμένος, το Ιράν τον προμήθευσε με χρήματα, οπλισμό, στολές και εκρηκτικά καθώς «έβλεπε το Ιράκ ως μια μάχη εναντίον των Αμερικανών». CSIS. (2011). Al-Qaeda in Iraq. Case Study Nr 1, 7.
21 Foreign Affairs, 86, No. 2 (Mar. – Apr., 2007). pp. 2-15. Published by: Council on Foreign Relations Stable. URL: http://www.jstor.org/stable/20032280
22 Middle East Security Report (2017). ISW, 10.
23 Χαλιφάτο ονομάζεται το Ισλαμικό κράτος που διοικείται από τον χαλίφη ο οποίος συγκεντρώνει όλες τις εξουσίες στο πρόσωπο του. Ο χαλίφης θεωρείται άμεσα διάδοχος του Μωάμεθ. Το πρώτο χαλιφάτο ιδρύθηκε μετά τον θάνατο του Μωάμεθ και καταργήθηκε από τον Κεμάλ το 1923.
24 Lonsdale, J. (2007). Alexander the Great Lessons in strategy. Routledge 2 Park Square. Milton Park. Abingdon. Oxon OX14 4RN
25 Ο Ξενοφών (430 π.Χ. – 355 π.Χ.) ήταν Αθηναίος ιστορι- κός συγγραφέας και σωκρατικός φιλόσοφος
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Birt T. 1956. Αλέξανδρος ο Μέγας και ο Πα- γκόσμιος Ελληνισμός μέχρι της ελεύσεως του Χριστού. Αθήνα. Μετάφραση από το Γερμανικό Νικ. Κ. Παρρόδου.
CSIS. (2011). Al-Qaeda in Iraq. Case Study Nr 1, 7.
Fuller, J.F.C. (2004). Η ιδιοφυής στρατηγική του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Εκδόσεις Ποιότητα. Δ’ έκδοση.
Lonsdale, D. J. (2007). Alexander the Great Lessons in strategy. Routledge 2 Park Square. Milton Park. Abingdon. Oxon OX14 4RN.
Μαλκίδης, Θ. (2011). Ο Μέγας Βασίλειος, ένας από τους Τρείς Ιεράρχες, εγκωμιάζει την εγκράτεια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Μέγας Αλέξανδρος, Ο Βασιλεύς των Ελλήνων. Εκδό- σεις Ενωμένη Ρωμιοσύνη, 86.
Foreign Affairs, Vol. 86, No. 2 (Mar. – Apr., 2007). pp. 2-15. Published by: Council on Foreign Relations Stable. URL: http://www.jstor.org/stable/20032280.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Ο Πλωτάρχης Εμμανουήλ Μουρτζάκης ΠΝ γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1979. Το 2002 εισήλθε στην Σχολή Ναυτικών Δοκίμων από όπου αποφοίτησε ως Μάχιμος Σημαιοφόρος. Έχει υπηρετήσει σε Φ/Γ και Υ/Β καθώς και ως Ύπαρχος σε Π/Φ του ΑΣ. Έχει αποφοιτήσει από όλα τα προβλεπόμενα για τον βαθμό του Σχολεία καθώς και από τη Ναυτική Σχολή Πολέμου με Άριστα. Έχει διατελέσει Επιτελής της Ελλάδος στην έδρα του ΟΗΕ στο Λίβανο συγκεκριμένα, στο UN Joint Operations Center/NOC/Naqoura-South Lebanon. Την παρούσα περίοδο υπηρετεί στην Διοίκηση Φρεγατών ως Επιτελής. Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιά (2009), Master of Science in Electrical Engineering Naval Postgraduate School of Monterey California USA (2013) και Μεταπτυχιακού Diploma CEDES του Τμήματος Γεωπολιτικών και Διπλωματικών Σπουδών του Γαλλικού Ινστιτούτου υπό την αιγίδα της Γαλλικής Πρεσβείας (2014). Γνω- ρίζει άπταιστα Αγγλικά, Ιταλικά και λίγα Αραβικά. Είναι παντρεμένος και έχει μία κόρη.
*Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 610 (Δεκέμβριος 2019 – Φεβρουάριος 2020) του περιοδικού “Ναυτική Επιθεώρηση”, που εκδίδει το ΠΝ.
Μετά τη Γαλλία σειρά πήραν οι ΗΠΑ με τη νέα, πενταετή πλέον, Ελληνοαμερικανική αμυντική συμφωνία. Το ερώτημα που δικαιολογημένα τίθεται είναι εάν οι συμφωνίες αυτές εξυπηρετούν τα εθνικά συμφέροντα της Χώρας που είναι το ζητούμενο.
Η αλήθεια είναι πως η συμφωνία αυτή δεν ήταν αναπάντεχη. Η Ελλάδα, μετά από δεκαετίες, φαίνεται πως έχει εγκαταλείψει τα όποια φοβικά σύνδρομα είχε απέναντι στην Τουρκία και αναπτύσσει πλέον μια πολυδιάστατη επιθετική εξωτερική πολιτική. Προφανώς έπρεπε να μεσολαβήσει το κατάπτυστο-παράνομο τουρκολυβικό σύμφωνο για να πάψουμε να ενεργούμε υπό τον φόβο μήπως και στεναχωρήσουμε ή ακόμη χειρότερα μη θυμώσουμε την Τουρκία. Για πρώτη φορά η Ελλάδα επιδιώκει να δρομολογήσει η ίδια τις εξελίξεις αντί της προσφιλούς μέχρι πρόσφατα πρακτικής να τρέχουμε ασθμαίνοντας πίσω από αυτές. Αυτό είναι θετικό υπό την προϋπόθεση όμως της εκπόνησης και εφαρμογής μιας αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής, η απουσία της οποίας με ανησυχεί ιδιαίτερα.
Ποιος είναι ο σκοπός της Συμφωνίας; Η αντιμετώπιση μόνο της Τουρκικής απειλής ή αποτελεί προϊόν εθνικής στρατηγικής μέσω της οποίας η Ελλάδα έχει αποφασίσει για τη θέση της στο υπό διαμόρφωση διεθνές σύστημα και ποια είναι αυτή; Έχει γίνει το risk management αυτής της Συμφωνίας, έχουν προσδιοριστεί οι απειλές και ευκαιρίες που απορρέουν από αυτή και έχουν εκπονηθεί σχέδια για την αντιμετώπιση και εκμετάλλευσή τους αντίστοιχα; Αυτά τα ερωτήματα σίγουρα πρέπει να απαντηθούν.
Συνηθίζουμε να αναλύουμε τις Συμφωνίες διερευνώντας τις δεσμεύσεις των άλλων απέναντί μας και δεν λαμβάνουμε υπόψη τις δικές μας δεσμεύσεις απέναντι σε αυτούς. Όπως άλλωστε έγινε και με την ΕΕ την οποία από την αρχή μας παρουσίασαν ως «άλλοι θα φυλάνε τα σύνορά μας και θα μας ταΐζουν». Οι συμφωνίες όμως αυτές δημιουργούν δεσμεύσεις και για εμάς. Υπάρχει η αρχή της αμοιβαιότητας στη συνδρομή για την ασφάλεια και εδαφική ακεραιότητα και στη συμφωνία αυτή. Θα πει κάποιος πως δεν υπάρχει περίπτωση να απειληθεί η εδαφική ακεραιότητα των ΗΠΑ και να χρειαστεί η συνδρομή της Ελλάδας. Δεν είναι ακριβώς έτσι. Εάν η Αμερική αποφασίσει στο πλαίσιο της προληπτικής άμυνας-ασφάλειας να εισβάλει σε μια χώρα όπως έκανε στο Αφγανιστάν και ζητήσει τη συνδρομή της Ελλάδας τι θα κάνουμε; Μπορούμε να αρνηθούμε; Αν όχι είμαστε έτοιμοι για συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις; Η τελευταία φορά που το κάναμε ήταν στην Κορέα. Υπάρχει εσωτερική νομιμοποίηση για τέτοιες αποστολές; Εάν η Συμφωνία αυτή εξυπηρετεί μόνο την αντιμετώπιση της Τουρκικής απειλής τότε όλες αυτές οι δεσμεύσεις που η Χώρα αναλαμβάνει είναι ανάλογες αυτής της απειλής;
Είναι ξεκάθαρο πως οι ΗΠΑ δεν έχουν πρόβλημα με την Τουρκία, την οποία διακαώς θέλουν να επιστρέψει στη δύση, αλλά με τον Ερτογάν, τον οποίο σταδιακά αποδομούν με πολύ όμως προσοχή ώστε να μην χαρακτηριστούν ως εχθρικές προς την Τουρκία διότι τότε το αποτέλεσμα θα ήταν αντίθετο από το επιδιωκόμενο. Στο νέο υπό διαμόρφωση διεθνές σύστημα με συμφέροντα στον ειρηνικό ωκεανό σχεδιάζουν εδώ και πολλά χρόνια την σταδιακή τους απόσυρση από τις άλλες περιοχές αφήνοντας ή ακριβέστερα ορίζοντας περιφερειακές δυνάμεις ελεγχόμενες από αυτές. Αυτό το ρόλο επιφύλασσαν για την Τουρκία στην γειτονιά μας (να θυμηθούμε πως πρώτος εκτός ΗΠΑ σταθμός της περιοδείας του Ομπάμα στην πρώτη του εκλογή ήταν η Τουρκία) όμως ο μεγαλοϊδεατισμός του Ερτογάν τους χάλασε τα σχέδια. Είναι σαφές πως περιμένουν ένα νέο κεμαλικό διάδοχο του Ερτογάν για να επιστρέψει η Τουρκία στη δύση (αν και κάποιοι ισχυρίζονται πως η Τουρκία έχει κόψει τον κάβο που την κρατούσε δεμένη στη δύση). Οι διεκδικήσεις όμως σε βάρος της Ελλάδας δεν θα αλλάξουν στην μετά-Ερτογάν εποχή. Τι θα γίνει λοιπόν εάν υπάρξουν νέα Ιμια; Θα πει κάποιος πως στην περίπτωση αυτή παραβιάζεται η ελληνική κυριαρχία κι άρα η Αμερική έχει την υποχρέωση να επέμβει. Δεν είναι ακριβώς έτσι διότι η Τουρκία ισχυρίζεται πως σέβεται τα σύνορα όμως το Αγαθονήσι, οι Φούρνοι και οι Οινούσες π.χ. δεν ανήκουν στην Ελλάδα κι άρα δεν τίθεται ζήτημα ελληνικής κυριαρχίας. Τι θα κάνει τότε η Αμερική; Κι αν η Ελλάδα καταγγείλει τη Συμφωνία λόγω παραβίασής της από τις ΗΠΑ, εξαιτίας της περιόδου χάριτος που η Συμφωνία προβλέπει οι βάσεις θα συνεχίσουν να λειτουργούν για τα επόμενα δύο χρόνια.
Πέραν των παραπάνω όλες αυτές οι αμερικανικές δυνάμεις στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στην Αλεξανδρούπολη, είναι σίγουρο πως ενοχλούν τη Ρωσία και αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη σε ένα κόσμο που αλλάζει. Και βέβαια η 5ετής αυτή συμφωνία σε αυτό το μεταβαλλόμενο διεθνές σύστημα ουσιαστικά στερεί από την Χώρα την ευκαμψία. Μήπως τελικά αναλαμβάνουμε επικίνδυνες δεσμεύσεις με τέτοιες συμφωνίες; Έχουν όλα αυτά ληφθεί υπόψη ή ο σχεδιασμός μας κατά την πάγια πρακτική μας είναι βραχυπρόθεσμος;
Όλα τα παραπάνω είναι απλά προβληματισμοί, χωρίς κομματικές παρωπίδες και δεσμεύσεις, με στόχο την τροφοδότηση της δημόσιας κουβέντας, όπως αρμόζει στη δημοκρατία, στη βάση πάντα του εθνικού συμφέροντος χωρίς αυτό να σημαίνει πως η Συμφωνία δεν εξυπηρετεί τα εθνικά μας συμφέροντα. Αντιλαμβάνομαι την αγωνία της Ελληνικής Κυβέρνησης να προστατεύσει με κάθε τρόπο τα κυριαρχικά μας δικαιώματα απέναντι στην υπαρκτή τουρκική απειλή σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο και ασταθές διεθνές σύστημα. Κι αυτό μπορεί να επιτευχθεί πρωτίστως με την ενίσχυση της αμυντικής μας ικανότητας στο επίπεδο εκείνο που θα απαγορεύσει την Τουρκία, η οποία περιφρονεί την αδυναμία και σέβεται την ισχύ και την αποφασιστικότητα, να κάνει ακόμη και σκέψεις πως μπορεί να επιβάλει δυναμικά τις αξιώσεις της. Οι συμφωνίες σαφώς και πρέπει να γίνονται αλλά με πολύ μεγάλη προσοχή και με το βλέμμα στραμμένο στο αύριο κι όχι μόνο στο σήμερα. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πυροτεχνήματα αλλά να έχουν περιεχόμενο και ουσία και να εξυπηρετούν τα εθνικά συμφέροντα σε βάθος χρόνου κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσα από μια εθνική στρατηγική, κι όχι με εκθέσεις ιδεών, για την εκπόνηση της οποίας όμως απαιτείται ένα νέο αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο. Είναι αυτό που περιμένω από την Κυβέρνηση αυτή υλοποιώντας την προεκλογική της δέσμευση.
*Ο Γιώργος Χατζηθεοφάνους είναι Υποστράτηγος ε.α.-Οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Εθνική Στρατηγική-Πρόταση για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο» η δεύτερη έκδοση του οποίου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ι.ΣΙΔΕΡΗ».
Ολιβιέ Λεμπόρν, Eπίσκοπος Βορείου Αράς και αντιπρόεδρος της συνόδου των Επισκόπων CEF
Ο πρόεδρος της ανεξάρτητης επιτροπής Ciase Ζαν-Μαρκ Σοβ
Λαοκράτης Βάσσης
είναι η αξιακή μήτρα της εθνο/ταυτοτικής μας υπόστασης . Στην οποία κυοφορήθηκε το ΄21 με την καθοριστική για το μέλλον μας εθνο/αναγεννητική του δυναμική. Όπως , συνακολούθως, είναι και η βάση της ιδιοπρόσωπης αυτονομίας μας στην Ευρώπη και στον κόσμο. Της παρομοίως αρνούμενης και αντιμαχόμενης: τόσο τον ομφαλοσκοπικό απομονωτισμό όσο και την εθνο/μηδενιστική «ενσωμάτωσή» μας στην «Ευρώπη» ( να γίνουμε…Ευρωπαίοι!)
Οι βαθύτερες ρίζες του ΄21 βρίσκονται στην «αξιακή ψυχή» του Ελληνισμού. Καθώς, όπως δείχνει και το δημώδες θρηνητικό άσμα: «Σώπασε , κυρά-Δέσποινα , και μη πολυδακρύζεις/ Πάλι με χρόνια με καιρούς πάλι δικά μας θάναι», ο Ελληνισμός δεν αποδέχτηκε την ιστορική μοίρα της υποδούλωσής του. Με την αντίσταση να αρχίζει την επομένη της Αλώσεως και να επιβεβαιώνεται με πολυαίμακτα κινήματα, ως τη μεγάλη Εθνεγερσία του ΄21. Που ακόμα κι όταν ήταν ξενοκίνητα, δεν έπαυαν να είναι Κινήματα βαθύτατου ελληνικού καημού. Οπότε και κρίκοι μιας ιερής αλυσίδας, που κράτησε το έθνος όρθιο, με μεγάλες θυσίες, στα τετρακόσια χρόνια της δουλείας του. Κι είναι προκλητικά ανίερη ιστορική λαθροχειρία η αποσύνδεση του ΄21 απ΄τους ματωμένους αυτούς κρίκους των Προεπαναστατικών Κινημάτων. Όπως κι απ΄την επαναστατική ιδεολογική «ζύμη» των κλέφτικων τραγουδιών και την αξιακή βάση της πολιτιστικής παράδοσης του λαού μας. Που τόσο έξοχα αναλύει (και) σε μια απ΄τις τελευταίες μελέτες του ο Νεοελληνιστής καθηγητής Ερατοσθένης Καψωμένος (Τετράδια, τεύχος, 76-78, 2021). Αλλά, ο τονισμός της ενδογενούς διάστασης του ΄21 , με δεδομένο πως ο Ελληνισμός, ως μεγάλη πολιτιστική δύναμη, «διαλέγεται» αενάως με όλο τον κόσμο, ιδιαιτέρως μάλιστα με την Ευρώπη (Δύση), καθόλου δεν σημαίνει πως αγνοούνται οι υπαρκτές και σημαντικές εξωγενείς επιδράσεις στο επαναστατικό «γίγνεσθαι». Που, όμως, κι όταν είναι πρόδηλα έντονες, όπως απ΄ τον Διαφωτισμό και τη Γαλλική Επανάσταση, δεν παύουν να είναι υποβοηθητικές και ωθητικές. Όχι , δηλαδή, «ιδρυτικές», όχι «γεννητορικές», όπως με επιστημονικοφανή παραναγνωστική σκοπιμότητα θέλουν οι κήρυκες του νεο/ιστορικού αναθεωρητισμού. Κι έχει δίκιο ο Σ. Καργάκος, όταν γράφει: « Οι ΄Ελληνες επαναστάτες του ΄21 δεν ήσαν τέκνα του Μαρά, ούτε πρόδρομοι του Λένιν και του Τρότσκυ. Έκαναν τη δική τους επανάσταση». (Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, εκδ. ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΩΝ και τώρα Gutenberg).
΄Οπου , παρακάμπτοντας Παπαρρηγόπουλους , Βακαλόπου-λους και Σβορώνους, όπως και τους «πνευματικούς νομοθέ-τες» του Νεότερου Ελληνισμού, απ΄ τον Ρήγα, τον Σολωμό και τον Κάλβο ως τον Παλαμά , τον Σικελιανό, τον Καβάφη, τον Σεφέρη, τον Ελύτη και τον Ρίτσο, αλλά και εκμεταλλευόμενοι υπερβολές, απλοϊκότητες και αφέλειες … δοξαστικών ιστορήσεων της Εθνεγερσίας μας : Πρώτον, αντιπαραθέτουν στον νοσηρό ελληνοκεντρισμό, απ΄τον οποίο, πέραν της μεταφυσικής ελληνολατρίας, δεν λείπουν ο φαιός αντιπαραθετικός εθνο/κεντρισμός και ο τοξικός «εθνο/φυλετισμός», τον νοσηρό αντι/ελληνοκεντρισμό της νεο/ταξικής α-τοπίας. Με παν τι το ελληνικό και εθνικό να είναι ύποπτο εθνικίζουσας και εθνο/φυλετικής απόκλισης. Δεύτερον, διατεινόμενοι πως αποϊδεολογικοποιούν την Ιστορία, με πρόσχημα υπαρκτούς «εθνικούς ανορθολογι-σμούς» , οδηγούνται στην πιο ακραία ιδεολογικοποίησή της , που είναι η νεο/ταξική.
και τους εκθέτει στη συνείδηση του λαού μας, αλλά , κατά κύριο λόγο, γιατί, με τις βαθιές του ρίζες στη μεγάλη ακολουθία των αιώνων ιστορίας και πολιτισμού του Ελληνισμού,είναι η ψυχή του Τόπου μας, που δεν μπορούν, ό,τι κι αν κάνουν, να την …αλλάξουν!-
Του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΡΥΩΤΗ
Της Μαρίας Ν. Παπαδοπούλου*
Ο ποταμός Νίγηρας
Διαδρομή ποταμού Νίγηρα
Τουαρέγκ, η Φυλή της Ερήμου
Η Κοιλάδα Τίμια στα Όρη Ααΐρ
Ουράνιο στην βασική του μορφή 9292 U
Ο αρχηγός της στρατιωτικής χούντας του Μάλι, Αμαντού Χαγιά Σανόγκο, ανακοινώνει τη συμφωνία αποχώρησης από την εξουσία
Ιμπραΐμ Μπουμπακάρ Κεϊτά-Πρόεδρος Μάλι 9ος/2013- 8ος/2020
Ο Συντ/χης Ασιμί Γκοϊτά, ανέλαβε από τον Μάϊο 2021 μέχρι σήμερα τον έλεγχο του Μάλι
Γαλλικά στρατεύματα του Δυτικού Σαχέλ, ανέλαβαν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Μάλι
Τζιχαντιστές του ISGS, που προσέλκυσε ο πόλεμος, που δρούν υπό το πρόσχημα της προστασίας των μουσουλμανικού θρησκεύματος πληθυσμών του Σαχέλ
Πρόσφυγες από το Μάλι σε δομές φιλοξενίας του UNHCR στον Νίγηρα
Εργάτες και τεχνίτες που επισκευάζουν μηχανήματα εξόρυξης στα ορυχεία Ουρανίου στον Νίγηρα που ανήκουν στην Γαλλική Orano S.A.
Οχήματα Τρομοκρατικών Ομάδων στο Μάλι
Τα Γαλλικά στρατεύματα προσπαθούν να αναχαιτίσουν επιθέσεις τζιχαντιστικών ομάδων στο Μάλι
Γαλλικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια μαχητικών επιχειρήσεων στο Γκάο
Οι Πρόεδροι Γερμανίας και Γαλλίας, Αγκελα Mέρκελ και Εμμανουέλ Μακρόν συζητούν για τις τελευταίες εξελίξεις στο Μάλι
Οι μεταναστευτικές ροές επιτείνουν την εξάπλωση της πανδημίας Convid-19
Φωτογραφία από το σχετικό άρθρο του iRf.fr, όπως προκύπτει σε αυτόματη μετάφραση
Ο Πλωτάρχης Εμμανουήλ Μουρτζάκης ΠΝ γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ηράκλειο Κρήτης το 1979. Το 2002 εισήλθε στην Σχολή Ναυτικών Δοκίμων από όπου αποφοίτησε ως Μάχιμος Σημαιοφόρος. Έχει υπηρετήσει σε Φ/Γ και Υ/Β καθώς και ως Ύπαρχος σε Π/Φ του ΑΣ. Έχει αποφοιτήσει από όλα τα προβλεπόμενα για τον βαθμό του Σχολεία καθώς και από τη Ναυτική Σχολή Πολέμου με Άριστα. Έχει διατελέσει Επιτελής της Ελλάδος στην έδρα του ΟΗΕ στο Λίβανο συγκεκριμένα, στο UN Joint Operations Center/NOC/Naqoura-South Lebanon. Την παρούσα περίοδο υπηρετεί στην Διοίκηση Φρεγατών ως Επιτελής. Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Σπουδών του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιά (2009), Master of Science in Electrical Engineering Naval Postgraduate School of Monterey California USA (2013) και Μεταπτυχιακού Diploma CEDES του Τμήματος Γεωπολιτικών και Διπλωματικών Σπουδών του Γαλλικού Ινστιτούτου υπό την αιγίδα της Γαλλικής Πρεσβείας (2014). Γνω- ρίζει άπταιστα Αγγλικά, Ιταλικά και λίγα Αραβικά. Είναι παντρεμένος και έχει μία κόρη.
ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΑΤΖΗΘΕΟΦΑΝΟΥΣ*