Ορισμένοι τρόποι βελτίωσης του τουριστικού προϊόντος και τουριστικής ανάπτυξης της Ελλάδας:
Αξιοποίηση μαρίνων π.χ. μαρίνα Αλίμου στην Αττική, παραμένει ανεκμετάλλευτη, ενώ θα μπορούσε να προσφέρει νέες θέσεις απασχόλησης και επιπλέον οφέλη – κέρδη για την τοπική κοινωνία – αγορά και το κράτος. Στο πρότυπο της μαρίνας Αλίμου μπορούν να αναπτυχθούν και άλλες μαρίνες σε όλη την ελληνική ηπειρωτική και νησιωτική επικράτεια.
Αξιοποίηση αρχαιολογικών χώρων διεθνούς φήμης και μεγάλης ιστορικής αξίας π.χ. Μαραθώνας, Σαλαμίνα, μαντείο Δωδώνης κτλ., οι οποίοι είναι ανεκμετάλλευτοι και κάποιοι από αυτούς εμφανίζουν εικόνα πλήρους εγκατάλειψης από την ελληνική πολιτεία (έλλειψη καθαριότητας, ανεπάρκεια ή απουσία σημάνσεων, φωτισμού κτλ.).
Αξιοποίηση φυσικού πλούτου της Ελλάδας για μεγιστοποίηση των τουριστικών αφίξεων π.χ. θαλάσσιος, καταδυτικός, ιαματικός, περιπατητικός, ορειβατικός τουρισμός, αγροτουρισμός, οικοτουρισμός κτλ.
Αξιοποίηση ιστορικού πλούτου της Ελλάδας για μεγιστοποίηση τουριστικών εσόδων από π.χ. ιστορικό, θρησκευτικό, γαστρονομικό τουρισμό κτλ.
Ανάπτυξη της κρουαζιέρας (home – porting), με έμφαση στα λιμάνια που φιλοξενούν κρουαζιερόπλοια, όπως είναι π.χ. Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Ηράκλειο, Κατάκολο κτλ.
Αυτά θα μπορούσαν να γίνουν με σύμπραξη του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα ή με συμμετοχή μόνο του ιδιωτικού τομέα, χωρίς όμως μικροκομματικά συμφέροντα, αγκυλώσεις και γραφειοκρατία. Χρειάζονται απλοποιημένες διαδικασίες, ταχύτητα στη λήψη των αποφάσεων και στρατηγικός σχεδιασμός. Μόνο με αξιοκρατία θα υπάρξουν αποτελέσματα. Τέλος, αν δεν εφαρμοστεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική μάρκετινγκ για την προώθηση των βελτιώσεων του τουριστικού προϊόντος, τότε η προσέλκυση τουριστών δε θα είναι η μέγιστη δυνατή, οπότε και τα έσοδα θα κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα από τα αναμενόμενα.
Το ανησυχητικό είναι ότι αρκετές γειτονικές χώρες που αποσπούν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο από την τουριστική αγορά έχουν επιτύχει σημαντική προστιθέμενη αξία στο παρεχόμενο τουριστικό προϊόν τους. Η Κροατία, το Μαυροβούνιο, η Βουλγαρία, η Τουρκία, η Μάλτα προβάλλουν στρατηγικά την τουριστική τους ανάπτυξη και αυξάνουν τις αφίξεις τουριστών και τα τουριστικά τους έσοδα. Ειδικά η Κροατία και η Τουρκία έχουν αναπτυχθεί τουριστικά ιδιαίτερα στις παραθαλάσσιες περιοχές τους (Κωνσταντινούπολη – μικρασιατικά παράλια και δαλματικές ακτές αντίστοιχα), βασισμένες σε διεθνή τουριστικά πρότυπα και αφαιρούν από την Αθήνα, τα ελληνικά νησιά και τους υπόλοιπους φημισμένους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς πολύτιμα έσοδα σε περίοδο οικονομικής κρίσης…
Ας ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας προτάσσοντας το ελληνικό τουριστικό προϊόν και τα μοναδικά χαρακτηριστικά και συγκριτικά του πλεονεκτήματα, ώστε να αντεπεξέλθουμε στον έντονο τουριστικό ανταγωνισμό στην ευρύτερη περιοχή μας με στρατηγικό στόχο την ανάδειξη της Ελλάδας σε κορυφαίο τουριστικό προορισμό διεθνώς. Έχουμε τις δυνατότητες και την εμπειρία. Απαιτείται καλύτερη οργάνωση και εξυπηρέτηση των τουριστών και όχι μόνο χαμηλότερες τιμές και πακέτα all inclusive. Ο ρόλος του στοχευόμενου και στρατηγικού τουριστικού μάρκετινγκ κρίνεται καθοριστικός, για να επωφεληθούν και οι τοπικές αγορές από την προσέλκυση περισσότερων τουριστών με την αύξηση των κερδών των τοπικών επιχειρήσεων και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Ο καταξιωμένος Ελληνοβρετανός δημοσιογράφος και συγγραφέας, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου «Η ήττα του Μουσολίνι στο ύψωμα 731», μιλά στη LiFO για την Ιστορία, την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, την Ελλάδα και τη δημοσιογραφία.
Συνέντευξη στον Γιάννη Πανταζόπουλο και την lifo.gr
Ο Τζον Καρ γεννήθηκε στην Αγγλία το 1948. Εργάστηκε για χρόνια ως δημοσιογράφος και ανταποκριτής των μεγαλύτερων εφημερίδων («Times», «Wall Street Journal Europe») στην περιοχή της Μεσογείου και ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Παραμένει λάτρης της ελληνικής ιστορίας, ζει από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 στη χώρα μας και επισκέπτεται συχνά τη Μεγάλη Βρετανία.
Τον συναντώ σε ένα παραδοσιακό καφέ του Χαλανδρίου με αφορμή την έκδοση του τελευταίου του βιβλίου «Η ήττα του Μουσολίνι στο ύψωμα 731», το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Το μεσημέρι είναι ηλιόλουστο και καθώς φτάνω στο ραντεβού μας τον παρατηρώ να διαβάζει το βιβλίο του Henry Kissinger «World Order». Ταυτόχρονα, μου δείχνει ένα αντικείμενο που έχει φέρει μαζί του. «Πρόκειται για ένα κομμάτι από ιταλικό όλμο. Όταν πήγα στο Ύψωμα 731 το βρήκα και αποφάσισα να το πάρω ως ενθύμιο», εξηγεί.
Να θυμίσουμε ότι το Ύψωμα 731 αποτέλεσε το σκηνικό μίας από τις αγριότερες μάχες του ελληνοϊταλικού πολέμου στην Αλβανία, την οποία παρακολούθησε διά ζώσης ο ίδιος ο Μουσολίνι.
Σκοπός της ιταλικής επίθεσης ήταν η κατάληψη δύο παράλληλων πεδιάδων μεταξύ των οποίων έστεκε το Ύψωμα 731. Το VIII Ιταλικό Σώμα Στρατού, μέρος της 11ης Στρατιάς του Τζελόζο, είχε την αποστολή να καταλάβει το ύψωμα, ανοίγοντας την επίθεση με την 38η Μεραρχία Πεζικού «Πούλιε». Απέναντί τους βρισκόταν η Ελληνική 1η Μεραρχία του Β’ Σώματος Στρατού, με την 4η και 6η Μεραρχία στα πλάγια.
Για δεκαεπτά ημέρες, ύστερα από σφοδρό φραγμό πυρός του πυροβολικού, αποτέλεσμα του οποίου ήταν να μειωθεί το ύψος του λόφου κατά έξι μέτρα, οι Ιταλοί ρίχτηκαν με γενναιότητα στους Έλληνες στρατιώτες, οι οποίοι τους αναχαίτισαν, προκαλώντας τους τρομακτικές απώλειες. Δόθηκαν μάχες σώμα με σώμα με ξιφολόγχες, αλλά οι Έλληνες κατάφεραν να κρατήσουν τις θέσεις τους.
Η μητέρα του Τζον Καρ έλκει την καταγωγή της από την Άρτα της Ηπείρου, γι’ αυτό και ο ίδιος τρέφει μεγάλη αγάπη για τη χώρα μας. «Η μητέρα μου έφυγε σχετικά νωρίς από την Ελλάδα, πήγε στην Αγγλία και παντρεύτηκε εκεί σε νεαρή ηλικία. Σήμερα έχει επιστρέψει κι αυτή στην πατρίδα», επισημαίνει με ένα χαμόγελο ικανοποίησης. Τα εφηβικά του χρόνια διάβαζε τα κείμενα του Θουκυδίδη και ήταν κάτι που τον επηρέασε αρκετά. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν και κάποια τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ για το CBS, στα οποία εργαζόταν η μητέρα του. Επίσης, έχει εργαστεί σε αρκετές ταινίες του Χόλιγουντ, οι οποίες έχουν γυριστεί στην Ελλάδα.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησής μας διαπιστώνω ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο που εκφράζεται χωρίς περιστροφές, έχει μια συγκεκριμένη οπτική για τα πράγματα και ταυτόχρονα διακρίνεται για τις τολμηρές του απόψεις, αφού αντιπαθεί σφόδρα την πολιτική ορθότητα.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για την εποχή μας, τη δημοσιογραφία, την Ιστορία, το βιβλίο του, την ελληνική νοοτροπία αλλά και τι θεωρεί σημαντικό στη ζωή.
— Τι τίτλο θα δίνατε στην εποχή μας;
Ίσως να την ονόμαζα «εποχή του τερματικού αλγόριθμου». Την περίοδο που ζούμε οι αλγόριθμοι είναι αυτοί που καθορίζουν ποιοι είμαστε, τι σκεφτόμαστε ή τι πιστεύουμε. Δυστυχώς, η ανθρωπότητα διαγράφεται σταδιακά και πιστεύω ότι θα εξαφανιστεί πολύ σύντομα.
— Σε τι περιβάλλον μεγαλώσατε; Τι θυμάστε πιο έντονα από την παιδική σας ηλικία;
Γεννήθηκα στην Αγγλία το 1948. Θυμάμαι ότι επικρατούσε ένα παγωμένο και βροχερό κλίμα. Μάλιστα, οι πρώτες μου αναμνήσεις σχετίζονται με ανθρώπους που ήταν συνεχώς άρρωστοι, είχαν είτε άσθμα είτε βρογχίτιδα. Στην Ελλάδα ήρθα για πρώτη φορά στην ηλικία των έξι ετών. Αυτές ήταν οι πρώτες μου καλοκαιρινές διακοπές.
— Έχετε υπάρξει δημοσιογράφος και ανταποκριτής των μεγαλύτερων εφημερίδων, «The Times», «Wall Street Journal Europe». Τι είναι η δημοσιογραφία για σας; Από τι κινδυνεύει σήμερα;
Για ποια δημοσιογραφία μιλάτε άραγε; Νομίζω ότι σήμερα πια δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Η δημοσιογραφία πλέον έχει αποκτήσει ένα άλλο όνομα, λέγεται infotainment, και δυστυχώς δεν διαφέρει σε τίποτα από την παρακολούθηση μιας ταινίας του Netflix. Οι αυτοαποκαλούμενοι «δημοσιογράφοι» στις περισσότερες χώρες πληρώνονται ελάχιστα και εργάζονται για να προωθούν αλλότριους πολιτικούς σκοπούς ή για να προβάλλουν διαφημιστικά προϊόντα.
Επίσης, είναι το θλιβερό το ότι οι άνθρωποι των μέσων ενημέρωσης αναπαράγουν πιστά οτιδήποτε συλλέγουν οι αλγόριθμοι από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ψεύτικα προφίλ και μη (τα περισσότερα είναι ψεύτικα). Αρκεί, λοιπόν, οι διαφημιστές να διατηρούν τα χρήματά τους και, φυσικά, να κρατούν αιχμάλωτο και τρομαγμένο το κοινό των μέσων ενημέρωσης, στο οποίο παράλληλα θα μπορούν να πουλήσουν τις υπηρεσίες τους με άνεση. Αυτά είναι τα ΜΜΕ σήμερα. Και συμβαίνει σε όλο τον κόσμο.
Ωστόσο, είναι εντυπωσιακό το ότι στην Ελλάδα παρακολουθείς τα δελτία ειδήσεων και αντιλαμβάνεσαι πως είναι βασισμένα σε ναρκισσιστικά πρότυπα, τα οποία καταλήγουν να αποτελούν μια κακή αντιγραφή του BBC. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει ελεύθερη δημοσιογραφία στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Μια ατελείωτη προπαγάνδα που ανακυκλώνει fake news αλλά και μια τεράστια απροθυμία για κριτική των θεσμών ή των εκπροσώπων των πολιτικών κομμάτων.
Στην Αγγλία, για παράδειγμα, η Βασίλισσα δέχεται καθημερινά σκληρή κριτική επί παντός επιστητού. Εδώ συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων αλλά και οι εφημερίδες παπαγαλίζουν διαρκώς την ατζέντα των πολιτικών και του εκάστοτε υπουργείου.
— Μπορούν οι εφημερίδες να έχουν μέλλον; Πόσο μας έχουν επηρεάσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;
Οι εφημερίδες, όπως έχει πει ο μεγάλος Άγγλος συγγραφέας Τζ.Κ. Τσέστερτον, είναι «απλώς τα χόμπι μερικών πλούσιων ανδρών». Κι αυτό είναι το μόνο που πρέπει να πούμε. Όσο για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν τα χρησιμοποιώ, δεν έχω φτιάξει λογαριασμούς και δεν έχω σκοπό να κάνω.
Όμως, ας μην ξεχνάμε ότι το Facebook ξεκίνησε ως ένα κολεγιακό πρότζεκτ ενός πλούσιου, καυλωμένου φοιτητή, του Μαρκ Ζούκερμπεργκ, που ήθελε να δημιουργήσει ένα άλμπουμ με κορίτσια τα οποία ήθελε να διεκδικήσει, έχοντας στον νου του το σεξ. Υπάρχει κάτι πιο σεξιστικό και χειριστικό απ’ αυτό; Και τώρα αυτός ο σπασίκλας ο Ζούκερμπεργκ είναι ένας δισεκατομμυριούχος που έχει καταφέρει να ελέγχει τη ζωή δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Πιστεύω ότι το Facebook, όπως και το Instagram, ασκεί πολύ κακή επιρροή στην ανθρωπότητα. Και δεν σας κρύβω ότι θα ήθελα πολύ, κάποια στιγμή, να τους ρίξουν μια κλοτσιά στον κώλο, όπως λέμε και στην Αγγλία.
— Ποιο μήνυμα θέλετε να στείλετε μέσα από το βιβλίο σας για την ήττα του Μουσολίνι στο Ύψωμα 731;
Ότι για να αντιμετωπίσουν τον τουρκικό επεκτατισμό οι Έλληνες καλά θα κάνουν να συνδυάσουν την ηθική και στρατιωτική τους δράση. Οι Τούρκοι παίζουν μακροπρόθεσμο παιχνίδι, ποντάροντας ότι σε είκοσι, τριάντα ή πενήντα χρόνια θα καταφέρουν να αρπάξουν μερικά τουριστικά νησιά μας. Οι ελληνικές προσφυγές στο Διεθνές Δίκαιο κ.λπ. δεν θα έχουν το παραμικρό αποτέλεσμα απλώς και μόνο επειδή ο Ερντογάν και οι κολλητοί του δεν έχουν σκοπό να χαρίσουν τίποτα.
— Τι πιστεύετε ότι ήθελε να πετύχει ο Μουσολίνι με αυτήν τη μάχη;
Νομίζω ότι κυρίως επιθυμούσε να εντυπωσιάσει τον Χίτλερ. Ωστόσο, η αιματηρή πανωλεθρία του Υψώματος 731 διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στην αρχή του τέλους της πολιτικής του σταδιοδρομίας. Οι φοβερές ιταλικές απώλειες αποδείχτηκαν ολέθριο λάθος για τους αξιωματικούς της γειτονικής χώρας. Οι Έλληνες πολέμησαν σκληρότερα απ’ όσο περίμεναν οι δύο δικτάτορες.
— Τι θυμάστε πιο έντονα από την επίσκεψή σας στο Ύψωμα 731;
Πρώτα απ’ όλα, θέλω να σημειώσω ότι με βοήθησαν πολιτικοί και από τα δύο κόμματα, τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ, για να καταφέρω να βρεθώ εκεί. Αν εξαιρέσεις τα σημάδια του πολέμου, θραύσματα, κάλυκες ή ακόμη και κράνη, πρόκειται για ένα πολύ ειδυλλιακό μέρος.
Όμως μου έκανε μεγάλη εντύπωση το ότι πρέπει να είσαι αρκετά προσεκτικός όταν περπατάς, γιατί υπάρχουν πάρα πολλές νάρκες, βλήματα και οβίδες στο υπέδαφος. Έμαθα ότι οι Αλβανοί δεν επιχειρούν να καθαρίσουν την περιοχή από τις νάρκες για να μη γίνει ο τόπος αυτός προσκύνημα.
Γι’ αυτό πρέπει κάποιος να έχει μαζί του οδηγό ή ξεναγό, αν θέλει να επιχειρήσει την ανάβαση. Φυσικά, κάποιες βαθιές τρύπες φανερώνουν σημεία όπου πρόσφατα ανασκάφηκαν ανθρώπινα υπολείμματα.
— Ποιοι λόγοι σάς έκαναν να ασχοληθείτε με αυτό το καταλυτικό γεγονός;
Όσον αφορά την εκστρατεία στο Ύψωμα 731, υπάρχει ένα κενό στην παραδοσιακή ιστοριογραφία του δυτικού κόσμου, δεν της έχει δοθεί ο χώρος που της αναλογεί. Οπότε αποφάσισα να ανατρέξω σε σκονισμένα αρχεία και κιτρινισμένες σελίδες, διότι αυτή η ελληνοϊταλική σύρραξη δεν έχει φωτιστεί αρκετά στον αγγλόφωνο κόσμο, αν τη συγκρίνουμε με άλλες μάχες του 1940-41.
Ευτυχώς, ο εκδοτικός οίκος Pen & Sword στο Ηνωμένο Βασίλειο ανταποκρίθηκε και εξέδωσε μια ωραία σκληρόδετη έκδοση πέρσι, την οποία οι εκδόσεις Ψυχογιός μετέφρασαν φέτος, για να προστεθούν μερικά ακόμη ευρώ –κατά μέσο όρο λίγα– στο εισόδημά μου (γέλια).Όσον αφορά την εκστρατεία στο Ύψωμα 731 υπάρχει ένα κενό στην παραδοσιακή ιστοριογραφία του δυτικού κόσμου και δεν της έχει δοθεί ο χώρος που της αναλογεί.
— Τι μας διδάσκει σήμερα η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου;
Ανήκω σε εκείνους που πιστεύουν ότι οι Έλληνες πρέπει να βρίσκονται πάντα σε στρατιωτική εγρήγορση και σε κατάσταση συναγερμού. Φαίνεται ότι εξαρτώνται πάρα πολύ από τον θείο Μπάιντεν, τον ξάδερφο Μακρόν ή τους απρόσωπους γραφειοκράτες των Βρυξελλών για μια πιθανή υποστήριξη έναντι της Τουρκίας. Ωστόσο, θεωρώ ότι δεν πρόκειται να δώσουν τίποτα για την άμυνα της Ελλάδας όταν έρθει η ώρα, ανεξάρτητα από το τι λένε τα αμυντικά σύμφωνα.
— Πως ορίζετε την ιστορική μνήμη; Είναι όλα όσα μαθαίνουμε στο σχολείο;
Αναμφίβολα, αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο ερώτημα και αρκετά σύνθετο για να απαντηθεί στο πλαίσιο μιας συζήτησης. Ίσως θα μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό σε μια άλλη συνέντευξη, όπου θα μιλήσουμε μόνο γι’ αυτό το θέμα, αναλύοντας την ιστορική μνήμη, η οποία δεν είναι μια επιστημονική κοινωνιολογική έννοια αλλά ορολογία της καθημερινής αργκό.
— Τι είναι αυτό που σας γοητεύει στην ελληνική ιστορία;
Νομίζω ότι η συνέχειά της είναι αυτή που την κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αν και οι ίδιοι οι Έλληνες έχουν αποτύχει να την τοποθετήσουν στη σωστή της διάσταση. Ξέρετε, για μένα αυτό είναι ένα ιδιαίτερα συναισθηματικά φορτισμένο θέμα, οπότε χρειάζεται ένας μη Έλληνας για να αξιολογήσει αντικειμενικά και με ακρίβεια την πορεία της ελληνικής ιστορίας.
— Τελικά, Έλληνας γεννιέσαι ή γίνεσαι;
Προφανώς συμφωνώ με αυτό που έλεγε ο Ισοκράτης: «Έλληνας είναι αυτός που μετέχει της ελληνικής παιδείας». Ακόμα και στην εποχή του, οι Έλληνες ήταν ήδη ένα μείγμα από διάφορα εθνοτικά χαρακτηριστικά. Στο σύνολο της λευκής φυλής δεν υπάρχει αυτό που αποκαλούμε καθαρότητα του αίματος, δηλαδή μια φυλετική ή γενετική συνέχεια. Πατρίδα είναι το σπίτι σας. Πολεμήστε γι’ αυτό.
— Πείτε μου μια ελληνική νοοτροπία που σας ενοχλεί;
Με ενοχλεί πολύ η βλαβερή επίδραση και επιρροή των περίφημων Ελληνίδων μαμάδων στην ανάπτυξη των παιδιών τους. Για μένα εκεί εντοπίζεται η ρίζα του μισογυνισμού αλλά και όλων αυτών των υπερτροφικών παιδιών που βλέπουμε καθημερινά να τρέχουν στους δρόμους με καινούργια αυτοκίνητα, κουνώντας, μάλιστα, τα @@@ τους στα μούτρα σου. Πάρα πολλές φορές σφίγγω τα δόντια μου με διάφορα τέτοια ρεμάλια, αλλά σκέφτομαι ότι φταίει η υπερπροστατευτική μαμά τους και ότι αυτοί απλώς είναι οι κανακάρηδές τους.
Στην πραγματικότητα, είναι αυτό για το οποίο προειδοποιούσαν οι μεγάλοι Έλληνες τραγικοί με το Οιδιπόδειο Σύμπλεγμα: «Σταματήστε να θέλετε να πηδήξετε τη μαμά σας και να σκοτώσετε τους μπαμπάδες σας και συγκεντρωθείτε στην πολιτική πράξη». Πάρτε, για παράδειγμα, τους Ρωμαίους: δεν γνώρισαν αυτό το οιδιπόδειο σύνδρομο, οργανώθηκαν και κατέκτησαν τον κόσμο. Πήραν το μάθημα τους; Όχι.
— Τι σημαίνει για σας η λέξη πατρίδα;
Πατρίδα είναι το σπίτι σας. Πολεμήστε γι’ αυτό. Θέλω να σας αποκαλύψω ότι όταν είδα τον τρόπο που αντιμετώπισαν η Ε.Ε. αλλά και οι αδιόρθωτοι Γερμανοί την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης, αποφάσισα να πάω και να ψηφίσω υπέρ του Brexit και με τα δυο μου χέρια. Και αν είχα κι άλλα δύο χέρια, θα τα χρησιμοποιούσα κι αυτά.
— Υπάρχει κάτι που σας τρομάζει αυτή την περίοδο;
Ναι. Το ότι ζούμε σε μια περίοδο που ακόμα και μια ανεξάρτητη έκδοση, όπως η η LiFO, μπορεί να υποκύψει στις επιταγές της πολιτικής ορθότητας και να αναγκαστεί ακόμη και να βάλει λουκέτο.
— Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή;
Κατά τη γνώμη μου, οι Έλληνες δεν πρέπει να κάνουν το λάθος να εγκαταλείψουν ή να αποδυναμώσουν την ορθόδοξη πίστη τους. Η αλήθεια είναι ότι ο Χριστός σταυρώθηκε και αναστήθηκε. Όλα τα άλλα είναι ανοησίες.
Φρικτά βασανιστήρια με λεπτομέρειες αποκάλυψε κρατούμενος στο Γκουαντάναμο
Ο Ματζίντ Καν, απόφοιτος του γυμνασίου της Βαλτιμόρης, που εξελίχθηκε σε ταχυδρόμο της Αλ Κάιντα, περιέγραψε με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες όσα πέρασε ως κρατούμενος την περίοδο 2003-2006, κατά την κατάθεσή του ενώπιον του στρατοδικείου στο Γκουαντάναμο. (A.P. Photo/Ben FoxΟ)
CAROL ROSENBERG / THE NEW YORK TIMES
Tις οδυνηρές εμπειρίες της κράτησής του στα «μαύρα κελιά» της CIA κατά την περίοδο 2003 -2006 περιέγραψε με λεπτομέρειες ο Ματζίντ Καν, απόφοιτος του γυμνασίου της Βαλτιμόρης, που εξελίχθηκε σε ταχυδρόμο της Αλ Κάιντα. Οι ανατριχιαστικές λεπτομέρειες είδαν για πρώτη φορά το φως κατά την κατάθεσή του ενώπιον του στρατοδικείου στο Γκουαντάναμο, την Πέμπτη. Ο Καν αναφέρθηκε εκτενώς στα φρικτά βασανιστήρια που υπέστη: καταναγκαστική θρέψη, σεξουαλική και σωματική κακοποίηση και, φυσικά, εικονικοί πνιγμοί. Πρόκειται για την πρώτη δημόσια κατάθεση πρώην κρατουμένου των «μαύρων κελιών» που ξεδίπλωσε με λεπτομέρεια τι ακριβώς συνιστούσαν οι βίαιες και κτηνώδεις «ενισχυμένες μέθοδοι ανάκρισης» που εφάρμοζε η CIA, προκειμένου να αποσπάσει πληροφορίες και ομολογίες από τους υπόπτους για τρομοκρατία.
Ο Καν μίλησε για τις μεσαιωνικές συνθήκες, τα μακρά διαστήματα που παρέμενε γυμνός φορώντας μια κουκούλα στο κεφάλι και ξυλοκοπείτο βάναυσα, για τα αλυσοδεμένα χέρια του που δεν επέτρεπαν τον ύπνο και για τους δύο εικονικούς πνιγμούς, όταν οι ανακριτές βύθισαν το κεφάλι του στο παγωμένο νερό. Μάλιστα, όταν είχε αρνηθεί να σιτιστεί οι δεσμοφύλακες του είχαν διοχετεύσει πολτοποιημένη την τροφή του με έναν «πράσινο σωλήνα ποτίσματος» στο παχύ του έντερο. Η κτηνώδης πρακτική τού προκάλεσε προβλήματα, που τον ταλαιπωρούν ακόμη και σήμερα.
Εικονικοί πνιγμοί, αναγκαστική σίτιση, σεξουαλική και σωμα- τική κακοποίηση, στην ημερησία διάταξη.
Ο Καν, μάλιστα, υπέστη τα απερίγραπτα βασανιστήρια παρότι από τη σύλληψή του, στο Πακιστάν το 2003, συνεργάστηκε με τους ανθρώπους που τον συνέλαβαν, αποκαλύπτοντάς τους ό,τι γνώριζε για όσα τον ρωτούσαν επειδή ήλπιζε ότι έτσι θα εξασφάλιζε την αποφυλάκισή του. «Οσο, όμως, συνεργαζόμουν τόσο αυξάνονταν τα βασανιστήρια», δήλωσε ενώπιον σώματος ενόρκων, αποτελούμενο από οκτώ αξιωματικούς των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων.
Συμβολική ποινή
Η ποινή που θα επιβληθεί στον Καν έχει συμβολικό χαρακτήρα. Αυτό που αγνοούσαν οι ένορκοι ήταν ότι οι νομικοί του εκπρόσωποι είχαν συνάψει συμφωνία με ανώτατο αξιωματούχο του Πενταγώνου ώστε να αποφυλακιστεί πιθανώς τον Φεβρουάριο, και πάντως όχι αργότερα από το 2025, καθώς με την ομολογία του είχε συνεργαστεί με τις αμερικανικές αρχές. Οπως έγινε γνωστό στο δικαστήριο, ο Καν ομολόγησε το 2012 την ενοχή του για τρομοκρατικές δραστηριότητες, ανάμεσα στις οποίες και μία δολοφονία κατά παράβασιν του πολεμικού δικαίου. Επίσης παραδέχθηκε ότι είχε μεταφέρει 50.000 δολάρια της Αλ Κάιντα από το Πακιστάν και τα είχε παραδώσει σε κάποιον συνεργάτη της τρομοκρατικής οργάνωσης. Τα χρήματα αυτά χρησιμοποιήθηκαν για την τρομοκρατική επίθεση στο ξενοδοχείο Μarriot τον Αύγουστο του 2003, χρόνο κατά τον οποίο ο Καν ήταν ήδη αιχμάλωτος της CIA. Ομολόγησε, εξάλλου, σειρά άλλων ενεργειών που διέπραξε με τον Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ, τον φερόμενο εγκέφαλο των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, όπως η προσπάθεια δολοφονίας του προέδρου του Πακιστάν, Περβέζ Μουσάραφ το 2002.
Βαρύ πρόγραμμα σε Ρώμη – Γλασκώβη και ισχυρή αμφισβήτηση στο Κογκρέσο
O Τζο Μπάιντεν άρχισε τις επαφές στη Ρώμη από το Βατικανό και συνέχισε με τον πρόεδρο και τον πρωθυπουργό της Ιταλίας. Η συνάντηση, όμως, που όλοι ανέμεναν ήταν εκείνη με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, καθώς ήταν η πρώτη μετά τη διμερή κρίση για τα υποβρύχια. (A.P. Photo/Evan Vucci)
REUTERS, A.P.
Η Αμερική επέστρεψε, μετά τη θλιβερή παρένθεση της προεδρίας Τραμπ, και εννοεί να πρωταγωνιστήσει στις προσπάθειες για έναν πιο δίκαιο και πιο βιώσιμο κόσμο: αυτό το μήνυμα θα ήθελε να δώσει ο Τζο Μπάιντεν με τις παρεμβάσεις του στη σύνοδο κορυφής της ομάδας G20, που αρχίζει σήμερα στη Ρώμη, και στη διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή (COP26), που ανοίγει την αυλαία της αύριο στη Γλασκώβη. Την ίδια στιγμή, όμως, τα δύο βασικά νομοσχέδια που φιλοδοξούσαν να αποτελέσουν επιτομή της κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής του, κρέμονται από μια κλωστή στο Κογκρέσο, όπου ενδεχόμενη αποτυχία θα σφράγιζε αρνητικά την πολιτική κληρονομιά του Αμερικανού προέδρου.
Λίγες ώρες προτού αναχωρήσει για τη Ρώμη, ο Τζο Μπάιντεν παρουσίασε το νομοσχέδιο «Build Back Better» (Να ανοικοδομήσουμε καλύτερα), που προβλέπει τη διάθεση 555 δισ. δολαρίων, σε ορίζοντα δεκαετίας, για την πράσινη μετάβαση και περίπου 1,2 δισ. για κοινωνικές πολιτικές στην υγεία, στην παιδεία, στη λαϊκή στέγη και σε άλλους τομείς. Ηταν μια συμβιβαστική πρόταση (το πρόγραμμα συρρικνώθηκε από τα 3,5 τρισ. στο 1,75 τρισ.) προκειμένου να καμφθούν οι αντιδράσεις δύο μετριοπαθών γερουσιαστών των Δημοκρατικών, οι οποίοι απειλούσαν να καταψηφίσουν, μαζί με τους Ρεπουμπλικανούς, το νομοσχέδιο στη Γερουσία.
Το συμβιβαστικό νομοσχέδιο για το κοινωνικό κράτος απορρίπτεται από τους Ρεπουμπλικανούς και διχάζει τους Δημοκρατικούς.
«Οταν ο πρόεδρος μπει στο αεροπλάνο, πρέπει να έχει ψήφο εμπιστοσύνης από το Κογκρέσο», δήλωσε η Δημοκρατική πρόεδρος της Βουλής, Νάνσι Πελόσι, η οποία ήλπιζε σε μια γρήγορη έγκριση του νομοσχεδίου, το βράδυ της Πέμπτης. Ωστόσο ο Μπάιντεν έφτασε χωρίς την ποθητή «ψήφο εμπιστοσύνης» στη Ρώμη, χαράματα Παρασκευής, καθώς οι δύο διαφωνούντες γερουσιαστές δεν είχαν δεσμευθεί ξεκάθαρα, ενώ αρκετοί βουλευτές από την αριστερή πτέρυγα των Δημοκρατικών εμφανίζονταν απογοητευμένοι από τις υποχωρήσεις του Λευκού Οίκου.
Πιστός καθολικός, ο Τζο Μπάιντεν ξεκίνησε τη χθεσινή ημέρα του από το Βατικανό, όπου συναντήθηκε με τον Πάπα Φραγκίσκο, ενώ στη συνέχεια είχε συναντήσεις με τους οικοδεσπότες του, τον πρόεδρο της Ιταλίας Σέρτζιο Ματαρέλα και τον πρωθυπουργό Μάριο Ντράγκι. Στη συνέχεια είχε ραντεβού με τον Εμανουέλ Μακρόν, στο κτίριο της γαλλικής πρεσβείας. Οι δύο ηγέτες θα προσπαθούσαν να επαναφέρουν τις σχέσεις ανάμεσα στις δύο μεγάλες Δημοκρατίες σε ομαλή τροχιά, ύστερα από τις μεγάλες αναταράξεις που προκάλεσε η πολύκροτη υπόθεση των αυστραλιανών υποβρυχίων. Στη Γλασκώβη, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να συναντηθεί με τον Τούρκο ομόλογό του Ταγίπ Ερντογάν, αν και μέχρι χθες το ραντεβού δεν είχε οριστικοποιηθεί από τον Λευκό Οίκο.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, ο τεχνολογικός δρόμος που έχει μπροστά του το metaverse είναι ακόμη μακρύς
Φωτ. AP
To metaverse, ο νέος διαδικτυακός κόσμος που ποθεί και περιγράφει ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ ανήκει τόσο στην επιστημονική φαντασία όσο και σε μία πραγματικότητα που παίρνει σάρκα και οστά πολύ αργά, παρά τις επικρίσεις και τις ανησυχίες. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αναλυτές, ο τεχνολογικός δρόμος που έχει μπροστά του είναι ακόμη μακρύς.
«Θα υπάρξουν νέοι τρόποι διαδραστικότητας με συσκευές που θα είναι πολύ πιο φυσικές από το άγγιγμα του πληκτρολογίου ή το πάτημα ενός κουμπιού. Θα κάνετε κινήσεις ή θα προφέρετε λέξεις. Θα αρκεί ακόμη και να σκεφτείτε μία ενέργεια για να υλοποιηθεί», ανήγγειλε ενθουσιασμένος ο ιδρυτής του κολοσσού των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο δισεκατομμυριούχος ανακοίνωσε ότι η εταιρεία του θα ονομάζεται πλέον «Meta» από την ελληνική λέξη «μετά», αλλά όπως το metaverse, ή meta-universe, αυτός ο παράλληλος κόσμος αντιπροσωπεύει γι’ αυτόν το μέλλον του Ιντερνετ.
Πολλοί είναι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι ο καλιφορνέζικος όμιλος επιδιώκει να αποσπάσει την προσοχή από την σειρά των κατηγοριών που τον βαρύνουν, που ξεκινούν από την παραπληροφόρηση και φθάνουν μέχρι την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην online διαφημιστική αγορά.
Αλλά πέραν της στρατηγικής πολιτικής, το metaverse αφορά συσκευές και τρόπους ζωής που χρησιμοποιούνται ήδη από μία μειονότητα, όπως είναι τα αυτόνομα αυτοκίνητα.
Από την παρουσίαση εδώ και έναν χρόνο της κάσκας εικονικής πραγματικότητας Quest 2, της εταιρείας Oculus (που εξαγοράστηκε από την Facebook το 2014), περί το 1,87 εκατομμύριο συσκευές έχουν πωληθεί σε ολόκληρο τον κόσμο, σύμφωνα με τους ερευνητές του Statista.
Στο στάδιο αυτό, χρησιμεύουν κυρίως στη συμμετοχή σε παιγνίδια εικονικής πραγματικότητας με χειριστήρια κονσόλας, για παράδειγμα για μία παρτίδα τένις.
Η Facebook έχει επίσης αρχίσει να αναπτύσσει περιβάλλοντα όπως τα «workrooms», όπου οι συμμετέχοντες εμφανίζονται γύρω από ένα στρογγυλό τραπέζι υπό μορφήν προσωποποιημένων avatar, που μοιάζουν με πρόσωπα των κινουμένων σχεδίων.
Βρισκόμαστε ακόμη αρκετά μακριά από το δυστοπικό μυθιστόρημα «Ready Player One» του Ernest Cline, όπου μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας αποδρά από έναν κόσμο σε κρίση προς ένα παγκόσμιο σύστημα εικονικής πραγματικότητας, μέσω γυαλιών εικονικής πραγματικότητας και απτικών γαντιών και ρούχων.
«Αλλά από σήμερα και μέχρι 5 ή 10 χρόνια, πολλές από τις τεχνολογίες αυτές θα είναι καθημερινότητα», διαβεβαίωσε ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ κατά την διάρκεια της ανακοίνωσης του rebranding της Facebook από ένα εικονικό σπίτι μέσα σε ένα παραδεισένιο περιβάλλον παρουσιάζοντας τα αναγκαία «υλικά» για την οικοδόμηση αυτού του παράλληλου σύμπαντος.
Ο εξοπλισμός, κάσκες ή γυαλιά εικονικής πραγματικότητας, όχι μόνο θα προβάλλουν εικόνες εξαιρετικά υψηλής ευκρίνειας σε γωνία 360°, αλλά θα είναι επίσης ικανός, μέσω υποδοχέων, να αναπαράγει την εξωτερική εμφάνιση ενός ανθρώπου, από την φακίδα στο δέρμα του μέχρι τις εκφράσεις του προσώπου του, με πολύ ρεαλιστικό τρόπο και σε ρεαλιστικό χρόνο.
Κοίτα με στα μάτια
Η Facebook αναπτύσσει κάσκες διαφορετικές από εκείνες της Oculus, που βαφτίστηκαν Cambria, και υπόσχονται ότι θα είναι πιο βολικές για να φοριούνται για περισσότερο χρόνο και επίσης να εγγυώνται μεγαλύτερες επιδόσεις.
«Τα avatar μπορούν φυσικά να κοιταχτούν στα μάτια», θριαμβολογεί η Αντζελα Τσανγκ, διευθύντρια των συσκευών εικονικής πραγματικότητας της Meta. «Συνδυάζουμε μία σειρά υποδοχέων με αλγόριθμους αναπαραγωγής του φυσικού κόσμου με το βάθος και την προοπτική του», εξηγεί.
Για να τύχει μαζικής χρήσης, το metaverse θα έχει επίσης ανάγκη από ένα ανοικτό σύστημα εκμετάλλευσης, όπου οι χρήστες θα μπορούν εύκολα να πληρώσουν τα εικονικά αντικείμενα και να τα μεταφέρουν από τον ένα κόσμο στον άλλο.
Ο ιντερνετικός κολοσσός θα υποστηρίξει την εμφάνιση ενός οικοσυστήματος εταιρειών που θα δημιουργήσουν προγράμματα γι’αυτό το «νέο Ιντερνετ».
Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ θεωρεί ότι σε δέκα χρόνια το metaverse θα μπορεί να έχει φθάσει το «ένα δισεκατομμύριο χρήστες, εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ψηφιακού εμπορίου και εκατομμύρια θέσεις εργασίας για creators και developers».
Θα χρειαστεί άρα μέσα προστασίας των συναλλαγών και των άυλων δημιουργημάτων. Η αποκεντρωμένη τεχνολογία του blockchain, που επέτρεψε την ανάπτυξη των κρυπτονομισμάτων μπορεί να συμβάλει στο εγχείρημα.
«Προτεραιότητά μας θα είναι το metaverse, όχι το Facebook», είπε ο Ζάκερμπεργκ. «Αυτό σημαίνει ότι κάποια στιγμή δεν θα έχετε ανάγκη να χρησιμοποιείτε το Facebook για να έχετε πρόσβαση στις άλλες μας υπηρεσίες».
Οι αγορές είδαν το Meta ως… μεταμφίεση
Οι αντιδράσεις δείχνουν, πάντως, να μην πείθει τους ενδιαφερομένους. Ο Ρόμπερτ Σκομπλ, ενθουσιώδης οπαδός της εικονικής πραγματικότητας και γνωστός στη Silicon Valley, σχολίασε στο Τwitter ότι είναι «η λάθος εταιρεία για να μας πουλήσει το μέλλον». Σε άλλο tweet, άλλωστε, ο Σκομπλ αναφέρεται στην παρουσίαση του Ζούκερμπεργκ χαρακτηρίζοντάς την «αερολογίες και κλισέ».
Κάποιοι άλλοι που δραστηριοποιούνται πολύ στην εικονική πραγματικότητα ήταν πιο επιεικείς. Ο Μάθιου Μπολ, στέλεχος της Roundhill Ball Metaverse ETF, εισηγμένης στο NYSE, εκτιμά πως το νέο όνομα της Facebook είναι κατάλληλο για τον τεκτονικό κραδασμό που θέλει να φέρει στους μηχανισμούς του μέσου κοινωνικής δικτύωσης. Και προσθέτει ο ίδιος: «Εδώ δεν έχουμε μια περίπτωση μετονομασίας γνωστής φίρμας σε κάτι παραπλήσιο, δεν μιλάμε για ένα νέο προϊόν, αλλά για την πίστη σε ένα θεμελιωδώς διαφορετικό επίπεδο της ανθρώπινης ύπαρξης». Κάποιοι άλλοι, όμως, παραλλήλισαν τη μετονομασία της Facebook με εκείνη της καπνοβιομηχανίας Philip Morris σε Altria το 2003. Οπως τονίζει ο Μάικ Ντέιβις, πρόεδρος του Internet Accountability Project, που επικρίνει ιδιαιτέρως τη Facebook, «ακολουθεί το παράδειγμα των μεγάλων καπνοβιομηχανιών που μετονομάστηκαν όταν έγινε αντιληπτός ο τοξικός και θανατηφόρος αντίκτυπός τους στην κοινωνία». Και όπως διευκρινίζει ο ίδιος, «η Philip Morris πιάστηκε να προσπαθεί να δελεάσει παιδιά και μετονομάστηκε σε Altria και για τον ίδιο λόγο το Facebook μετονομάζεται σε Meta». Εντελώς απερίφραστα σχολίασε, ωστόσο, η Δημοκρατική βουλευτής του αμερικανικού Κογκρέσου Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτέζ, τονίζοντας πως το όνομα Meta υποδηλώνει ότι «είμαστε ένα καρκίνωμα στο σώμα της δημοκρατίας που έκανε μετάσταση και εξελίχθηκε σε παγκόσμιο μηχανισμό παρακολούθησης και προπαγάνδας υπέρ των αυταρχικών καθεστώτων και υπέρ της καταστροφής της κοινωνίας προς χάριν του κέρδους!».
Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ θέλει να περάσει σε μια νέα εποχή: Στην εποχή του ψηφιακού επέκεινα και της τηλεμεταφοράς. Αλλά στις εξαγγελίες του δεν λέει κουβέντα για όσα διέρρευσαν.
Αλλαγή ονόματος της μητρικής εταιρείας, από Fαcebook σε Meta
Οι ανακοινώσεις του Μαρκ Ζούκερμπεργκ για την αλλαγή ονόματος της μητρικής εταιρείας από facebook σε meta δεν ήταν ξαφνική. Εξάλλου για τον μεγαλύτερο τεχνολογικό κολοσσό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχαν διαρρεύσει και ακουστεί πολλά τελευταία: καθόλου κολακευτικά, που έριξαν σκιές στην επιχειρηματική στρατηγική και το ήθος ανώτατων στελεχών του facebook. «Η αποστολή μας παραμένει η ίδια» είπε ο Ζούκερμπεργκ, «Να φέρνουμε τους ανθρώπους κοντά. Ο εφαρμογές μας και τα ονόματά τους δεν αλλάζουν, παραμένουμε ως εταιρεία που σχεδιάζει τεχνολογία για το μέλλον».
Στον κόσμο του ψηφιακού μετέκεινα
“Με τον καιρό ελπίζω να μας βλέπουν ως μια εταιρεία metaverse”
Έτσι ο ιδρυτής του facebook έκανε την απόδραση στο μέλλον και ανακοίνωσε ότι στο εξής η μητρική εταιρεία θα μετονομαστεί σε meta. Το όνομα meta αντικατοπτρίζει ένα νέο όραμα που οδηγεί στο επέκεινα, σε ένα ψηφιακό κόσμο του διαδικτύου, στον οποίο οι άνθρωποι θα μπαίνουν κανονικά, θα τον βιώνουν μόνοι τους ή μαζί με άλλους και θα μπορούν να χρησιμοποιούν διάφορα τεχνολογικά εργαλεία επαυξημένης πραγματικότητας, όπως γυαλιά εικονικής πραγματικότητας. «Πολλά από αυτά», είπε ο Ζούκερμπεργκ, «σε πέντε με δέκα χρόνια θα είναι το κυρίαρχο ρεύμα» κάνοντας αναφορά στις δυνατότητες στην εργασιακή καθημερινότητα, τα παιχνίδια και τη σωματική άσκηση. Η αναγκαιότητα να πηγαινοέρχεται κανείς στο χώρο εργασίας, δεν θα υπάρχει πια. Θα μπορεί κανείς να τηλεμεταφέρεται στιγμιαία, να πηγαίνει σε συναυλία, ή να επισκέπτεται το σαλόνι ενός φίλου.
«Το χτίσιμο κοινωνικών μέσων δικτύωσης θα παραμείνει πρωταρχικός μας στόχος» υπογράμμισε ο Ζούκερμπεργκ «Αλλά αυτήν τη στιγμή, το εταιρικό όνομα είναι συνδεδεμένο τόσο στενά με ένα προϊόν, που μας είναι αδύνατο να εκπροσωπήσει ότι άλλο ετοιμάζουμε σήμερα για το μέλλον. Με τον καιρό ελπίζω να μας βλέπουν ως μια εταιρεία metaverse και θα ήθελα να συνδέσω την δουλειά μας και την ταυτότητά μας με αυτό που χτίζουμε προς τα εκεί».
Η κριτική
WhatsApp και Telegram θα διατηρήσουν τις ονομασίες τους
Και για να προλάβει τυχόν επικρίσεις, τόνισε ότι η ιδιωτική σφαίρα και η ασφάλεια στον κόσμο του metaverse θα ληφθούν εξαρχής πολύ σοβαρά υπόψη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ζούκερμπεργκ θέλει να προλάβει τον ανταγωνισμό, επιλέγοντας πάντα τον δρόμο της πρωτοπορίας, αλλά υπάρχουν κι άλλες απόψεις από τον κόσμο της έρευνας, όπως του Ομάρ Αχτάρ, διευθυντή ερευνών της εταιρείας Altimeter:
«Δεν υπάρχει αμφιβολία, πιστεύω ότι η εταιρεία facebook είναι εξαιρετικά καινοτόμα και δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι οι άνθρωποι που εργάζονται πάνω στη ψηφιακή πραγματικότητα, τη metaverse, είναι ανάμεσα στους πιο ταλαντούχους στον κόσμο. Είναι αλήθεια ότι θα δούμε μερικά απίστευτα πράγματα και δεν νομίζω ότι είναι κακή στιγμή να διαχωρίσει το χτίσιμο αυτού του ψηφιακού επέκεινα από την οικογένεια των εφαρμογών. Αλλά όπως συμβαίνει και στη ζωή, έτσι θα πρέπει και σε τεχνολογικές εταιρείες. Δεν μπορείς να αφήσεις στην άκρη τα αρνητικά, να τα κρύβεις κάτω από το χαλί ή να βάλεις τέλος και να δηλώνεις ότι εστιάζεις στα καλά. Θα πρέπει πρώτα να αντιμετωπίσεις αυτά τα πράγματα και είναι κάτι που δεν είδαμε στις ανακοινώσεις του Ζούκερμπεργκ και της εταιρείας του».
Το θέμα των αποζημιώσεων δεν έχει κλείσει σύμφωνα με τον ιστορικό και δημοσιογράφο Έμπερχαρντ Ρόντχολτς. Η άρνηση της Γερμανίας μετά τον πόλεμο σχετιζόταν και με παλιά στερεότυπα σε βάρος των Ελλήνων. Τι θα κάνει η νέα γερμανική κυβέρνηση με το ζήτημα των αποζημιώσεων;
Στη σκιά των εξελίξεων γύρω από το άνοιγμα των Βαρωσίων από την Τουρκία αποσιωπάται ο κίνδυνος να περάσει σε δεύτερη μοίρα τo πιο σημαντικό ανθρωπιστικό δράμα της κυπριακής τραγωδίας.
Αεροφωτογραφία των Βαρωσίων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που είναι στη διάθεση της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους (ΔΕΑ), εντός της σφραγισμένης από τον τουρκικό στρατό περιοχής, τοποθετούνται οι εξαφανίσεις τουλάχιστον δώδεκα Ελληνοκύπριων αγνοουμένων του 1974. Πρόκειται για πολίτες, κυρίως ηλικιωμένους άντρες αλλά και γυναίκες, η τύχη των οποίων αγνοείται από τις 15 Αυγούστου 1974, οπότε δηλαδή ο τουρκικός στρατός εισήλθε στην Αμμόχωστο.
Τα τελευταία σημεία ζωής των ανθρώπων αυτών καταγράφονται στην περιοχή της περίκλειστης πόλης του Βαρωσιού και ως εκ τούτου, η έρευνα της ΔΕΑ για τον εντοπισμό των οστών τους κατευθύνεται στην περιοχή που κράτησε σφραγισμένη ο τουρκικός στρατός από τον Αύγουστο του 1974 μέχρι και το 2020. Τα στοιχεία της ΔΕΑ, η οποία λειτουργεί από τη δεκαετία του 1980 ως δικοινοτική τεχνική επιτροπή με τρεις εκπροσώπους, ένα από κάθε κοινότητα και το τρίτο μέλος εκ μέρους των Ηνωμένων Εθνών, προκύπτουν τόσο από μαρτυρίες επιζώντων Ελληνοκυπρίων όσο και από τις καταγραφές που έγιναν από το σουηδικό απόσπασμα της UNFICYP, το οποίο το 1974 είχε ως τομέα ευθύνης την περιοχή της Αμμοχώστου.
Η υπόθεση του Σταυρού
Το ελληνοκυπριακό κοιμητήριο του Σταυρού
Οι περιπτώσεις των δώδεκα Ελληνοκύπριων αγνοούμενων του Βαρωσιού δεν είναι οι μόνες υποθέσεις που απασχολούν την ΔΕΑ όσον αφορά την πόλη. Σύμφωνα με μαρτυρίες, μεγάλος αριθμός Eλληνοκύπριων στρατιωτών φέρονται επίσης να έχουν ταφεί στην ίδια περιοχή, καθώς πριν από την ημερομηνία κατάληψης της Αμμοχώστου από τον τουρκικό στρατό στο ελληνοκυπριακό κοιμητήριο του Σταυρού (επίσης εντός της περιφραγμένης πόλης) είχαν πραγματοποιηθεί ταφές πεσόντων στρατιωτών από Ελληνοκυπρίους. Παρότι πρόκειται για δύο ομαδικές ταφές ταυτοποιημένων πεσόντων στρατιωτών, δεδομένων των συνθηκών, η ΔΕΑ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να θάφτηκαν εκεί και άτομα που δεν είχαν προηγουμένως ταυτοποιηθεί. Η πιθανότητα αυτή ενισχύεται από μαρτυρίες προσώπων που ήταν παρόντα στις ταφές, τα οποία αναφέρονται σε τάφους με την ένδειξη «άγνωστος».
Μετά την κατάληψη της Αμμοχώστου, ταφές στην πόλη των Βαρωσίων πραγματοποίησαν το 1974 και άντρες της ειρηνευτικής δύναμης των Ηνωμένων Εθνών UNFICYP. Συγκεκριμένα, τα αρχεία του σουηδικού αποσπάσματος αναφέρουν ταφές τριών προσώπων αγνώστου ταυτότητας εντός του κοιμητηρίου του Σταυρού. Αυτή φαίνεται να ήταν πρακτική των Σουηδών των Ηνωμένων Εθνών, ενισχύοντας την υπόθεση περί ταφής Ελληνοκύπριων αγνοουμένων στο κοιμητήριο του Σταυρού.
“Τους έθαψαν, δεξιά αμέσως μετά την είσοδο.”
Ενδεικτικά αναφέρεται η περίπτωση των αδερφών Χατζηπαύλου, Κωστάκη και Μιχαλάκη, οι οποίοι τάφηκαν στο κοιμητήριο Σταυρού από κλιμάκιο της UNFICYP στις 19 Αυγούστου 1974. Σε συνέντευξή της στο δημοσιογράφο Αντρέα Παράσχο στην εφημερίδα «Καθημερινή» (13.12.2020) η σύζυγος του Μιχαλάκη Χατζηπαύλου δήλωσε ότι «άντρες της ΟΥΝΦΙΚΥΠ τους είχαν βρει και τους δύο, νεκρούς έξω από το κατάστημα της Τσουκερούς. Τους μάζεψαν» είπε, «τους έβαλαν σε σακούλες, τους πήγαν στο παλιό κοιμητήριο του Σταυρού και τους έθαψαν, δεξιά αμέσως μετά την είσοδο. Μάλιστα, κατάλαβα ότι τους έθαψαν πρόχειρα, διότι τα πόδια του Κωστάκη, ο οποίος ήταν πιο ψηλός από τον άντρα μου, εξείχαν του τάφου».
Απέναντι από την «Ανόρθωση»
Σωματείο “Η Ανόρθωσις”
Την περασμένη εβδομάδα η δημοσιογράφος Sevgül Uludağ αποκάλυψε με άρθρο της στην εφημερίδα Yeni Duzen (ημερ. 17/10/2021), μία νέα περίπτωση ταφής αγνοουμένων στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου. Σε αυλή απέναντι από το σωματείο Ανόρθωσις φέρονται να έχουν ταφεί δύο Ελληνοκύπριοι στρατιώτες. Σύμφωνα με μαρτυρίες που εξασφάλισε η Sevgül Uludağ, στις 16 Αυγούστου 1974, ομάδα Τούρκων στρατιωτών που κατευθυνόταν προς την Δερύνεια ενεπλάκη σε οδομαχία με δύο Ελληνοκύπριους στρατιώτες στην οδό Ευαγόρου μπροστά από το σωματείο της Ανόρθωσης. Οι δύο στρατιώτες έπεσαν νεκροί – ο ένας κατά την μάχη και ο δεύτερος μετά τη σύλληψή του – και ακολούθως θάφτηκαν στην αυλή της απέναντι οικίας κατόπιν διαταγής του επικεφαλής των Τούρκων στρατιωτών. Αν και η λεωφόρος Δημοκρατίας, που δόθηκε προς χρήση για το κοινό από τον τουρκικό στρατό, βρίσκεται μόλις μερικά μέτρα από το οίκημα της Ανόρθωσης και την οδό Ευαγόρου, στην τοποθεσία της φερόμενης ταφής των δύο Ελληνοκύπριων στρατιωτών, δεν επιτρέπεται ακόμα η πρόσβαση.
Εγκαταλελειμμένα σπίτια στα Βαρώσια
Οι εξαγγελίες για άνοιγμα της περίκλειστης πόλης των Βαρωσίων από την τουρκική κυβέρνηση συνοδεύθηκαν από έργα. προκειμένου να είναι ασφαλής η περιδιάβαση των επισκεπτών ανάμεσα στα ετοιμόρροπα κτήρια της πόλης. Στα έργα που ήδη πραγματοποιήθηκαν περιλαμβάνονται οι ασφαλτοστρώσεις των λεωφόρων Κένεντι και Δημοκρατίας, ενώ επίκειται το άνοιγμα μέρους της περιφραγμένης πόλης (περίπου 3,5% της συνολικής έκτασης του Βαρωσιού). Εκταφές για τον εντοπισμό των αγνοουμένων της Αμμοχώστου δεν περιλαμβάνονται στον προγραμματισμό της τουρκικής πλευράς για την Αμμόχωστο, ενώ ούτε από την ελληνοκυπριακή πλευρά τίθεται το θέμα σε πολιτικό επίπεδο. Σε δηλώσεις του στην DW, ο Ελληνοκύπριος Εκπρόσωπος στη ΔΕΑ κ. Λεωνίδας Παντελίδης δήλωσε πως η ΔΕΑ παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις στο Βαρώσι. «Προσπάθειά μας είναι», είπε ο κ. Παντελίδης, «να μας δοθεί άδεια να μεταβούμε στην περιοχή με μάρτυρες, όσο αυτοί βρίσκονται ακόμα στη ζωή. Ανασκαφές θα γίνουν το συντομότερο δυνατόν και όταν αυτό είναι εφικτό», κατέληξε ο Ε/κ εκπρόσωπος.
Οι πλατφόρμες Facebook και Instagram, οι εφαρμογές μηνυμάτων WhatsApp και Messenger και οι κάσκες εικονικές πραγματικότητας Oculus ανήκουν πλέον στην Meta που ονειρεύεται να γίνει ο διευθυντής ορχήστρας ενός παράλληλου σύμπαντος δραπετεύοντας από τα καθημερινά σκάνδαλα που συνδέονται με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο ιδρυτής του τεχνολογικού κολοσσού που κατηγορείται ότι βάζει το κέρδος πριν από τους ανθρώπους, επέλεξε το rebranding με το όνομα «meta» για να δείξει ότι «υπάρχει πάντα περισσότερο για να αναπτυχθεί» και παρουσίασε το νέο μπλε logo με το ∞ , το μαθηματικό σύμβολο του άπειρου.
«Μάθαμε πολλά αντιμετωπίζοντας πληθώρα προβλημάτων», είπε εξηγώντας ότι είναι πλέον καιρός να αντληθούν τα διδάγματα «για να δημιουργηθεί το επόμενο κεφάλαιο», αφού πέρασε μιάμιση ώρα παρουσιάζοντας το «metaverse», που αντιπροσωπεύει, κατά το όραμά του, το μέλλον του Ιντερνετ, μετά την εποχή των υπολογιστών και των smartphones.
Ομως, η αλλαγή ονόματος ερμηνεύεται ως ελιγμός αντιπερισπασμού του τεχνολογικού κολοσσού που πλήττεται από σειρά σκανδάλων, από την εμπιστευτικότητα των δεδομένων μέχρι τον σεβασμό του δικαιώματος του ανταγωνισμού.
Μετά-σταση
«Η αλλαγή ονόματος δεν αλλάζει την πραγματικότητα: το Facebook καταστρέφει τη δημοκρατία μας και είναι ο βασικός φορέας της παραπληροφόρησης και του μίσους», σύμφωνα με την μη κυβερνητική οργάνωση ακτιβιστών κατά του Facebook που ονομάζεται «The Real Facebook Oversight Board» (Το Πραγματικό Συμβούλιο Εποπτείας του Facebook).
Το Twitter πλημμύρισε από σαρκαστικά και επικριτικά σχόλια.
«Meta, δηλαδή «είμαστε ένα καρκίνος της δημοκρατίας που κάνει μετάσταση για να γίνει μηχανή παρακολούθησης και προπαγάνδας για την υποστήριξη αυταρχικών καθεστώτων, την καταστροφή της κοινωνίας των πολιτών…και την δημιουργία κέρδους!», έγραψε για παράδειγμα η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές, σταρ της αμερικανικής αριστεράς.
Αλλοι σημείωσαν ότι η Google παρέμεινε Google στο μυαλό των ανθρώπων παρά την δημιουργία, το 2015, της μητρικής Alphabet για να πλαισιώσει τις πειραματικές δραστηριότητες στην καινοτομία.
Η οργή των κυβερνήσεων και της κοινωνίας των πολιτών οξύνθηκε τις τελευταίες εβδομάδες κατά της Facebook, έπειτα από τις αποκαλύψεις της Φράνσις Χάουγκεν, που δείχνουν ότι ο τεχνολογικός κολοσσός επέλεξε να αγνοήσει μέρος των κινδύνων -τοξικά περιεχόμενα στο Instagram για τους νέους, παραπληροφόρηση που υποσκάπτει την δημοκρατία, κλπ – για να διαφυλάξει τα κέρδη του.
Η εταιρεία, που είναι ήδη στόχος πλήθους ερευνών και διώξεων, βρίσκεται αντιμέτωπη με νέα έρευνα της αμερικανικής κυβέρνησης, που βασίζεται σε εσωτερικά έγγραφα τα οποία η πρώην μηχανικός παρέδωσε στις αμερικανικές χρηματιστηριακές αρχές, το SEC.
Την Τρίτη, η Facebook ζήτησε από όλους του υπαλλήλους της να διατηρήσουν όλα τα εσωτερικά έγγραφα των τελευταίων πολλών ετών για να μπορούν να ανταποκριθούν σε ενδεχόμενα δικαστικά αιτήματα.
«Ταπεινοφροσύνη…»
Στην παρουσίασή του, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ αναφέρθηκε ελάχιστα στις ανησυχίες της κοινωνίας και μόνο κατά αφηρημένο και θετικό τρόπο.
«Τα τελευταία χρόνια έχω πάρει πολλά μαθήματα ταπεινοφροσύνης. Εχω φθάσει στο συμπέρασμα ότι η έλλειψη επιλογών και οι υψηλές τιμές πνίγουν την καινοτομία, εμποδίζουν τους ανθρώπους να αναπτύξουν καινούργια πράγματα και καθυστερούν ολόκληρη την ψηφιακή οικονομία», είπε καρφώνοντας την Apple και το οικοσύστημά της που έχει οικοδομηθεί γύρω από το iPhone.
Το αφεντικό της Meta αναφέρθηκε κυρίως στο όραμά του για το metavers, το οποίο «θα δώσει μία βαθιά αίσθηση της παρουσίας του άλλου».
Σχεδίασε ένα μελλοντικό σύμπαν εικονικής πραγματικότητας επικαλούμενος μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας, όπου θα αναμειγνύονται πραγματικά πρόσωπα και αντικείμενα μαζί με avatar και εικονικά περιβάλλοντα, χάρη στις νέες τεχνολογίες αιχμής.
«Θα μπορείτε να στείλετε ένα μήνυμα απλώς κοιτάζοντας τα δάκτυλά σας να πληκτρολογούν το μήνυμα, θα είναι απίστευτο», είπε κατενθουσιασμένος.
Η Meta θέλει να επενδύσει πολλά δισεκατομμύρια τα χρόνια που έρχονται για να οικοδομήσει ένα οικοσύστημα που θα αντιπροσωπεύει, σε δέκα χρόνια, «ένα δισεκατομμύριο χρήστες, εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ψηφιακού εμπορίου και εκατομμύρια θέσεις εργασίας για creators και developers».
Ο Ζάκερμπεργκ επιμένει στην ανάγκη ανάπτυξης προγραμμάτων που θα επιτρέπουν τη διαλειτουργικότητα, όπως είναι η δυνατότητα δημιουργίας ενός ρούχου σε έναν ψηφιακό χώρο και η χρησιμοποίησή του σε έναν άλλο χώρο, και την διασφάλιση ότι οι χρήστες δεν θα είναι «φυλακισμένοι σε έναν κόσμο ή μία πλατφόρμα».
Ο θάνατος της Φώφης Γεννηματά, η επανεμφάνιση του Γιώργου Παπανδρέου και η αίσθηση ότι το πολιτικό φάσμα δεν μπορεί να είναι τόσο πολωμένο μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς και χρειάζεται η επανασύσταση του μεσαίου χώρου, προκαλούν ένα ενδιαφέρον για τις εκλογές στο ΠΑΣΟΚ (απεχθάνομαι την υποκρισία, άρα θα αποκαλώ τα πράγματα με την πραγματική ονομασία τους. ΠΑΣΟΚ, λοιπόν, και όχι ΚΙΝΑΛ).
Σε ότι απέμεινε, λοιπόν, απο το άλλοτε κραταιό Κίνημα του Ανδρέα Παπανδρέου κυριαρχεί η τάση επιστροφής στην εξουσία πάση θυσία. Το να διεκδικείς την εξουσία είναι ο σκοπός των πολιτικών κομμάτων. Συγκροτούνται και εμφανίζονται για να κυβερνήσουν. Διαφορετικά είναι χομπυστικά κινήματα και όχι πολιτικά. Αλλά το πάση θυσία αλλοιώνοντας τα πολιτικοιδεολογικά χαρακτηριστικά σου είναι αποκρουστικό. Διαφορετικές πολιτικές και ιδεολογίες υπήρξαν σε όλες τις περιόδους της ανθρωπότητας. Δεν συμμερίομαι την άποψη πως όλοι ίδιοι είναι. Άλλο το ότι όλοι ίδιοι έγιναν.
Έχει, λοιπόν, σημασία πως την διεκδικείς την εξουσία και με ποιούς.
Αυτήν την στιγμή το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται τρίτο στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων. Οι εσωτερικές τάσεις του χοντρά χοντρά είναι δύο: προς τα δεξιά με τον Μητσοτάκη ή προς τα αριστερά με τον Τσίπρα. Μόνο του δεν έχει αυτήν την στιγμή ούτε ιδεολογία ούτε ξέρει ποιο πρόγραμμα να εφαρμόσει. Στην Ελλάδα η κατάληψη της εξουσίας είναι προϋπόθεση να διαμορφώσουν τα κόμματα πολιτική. Δηλαδή το κάρο μπαίνει μπροστά απο τα ζωντανά.
Όσοι έβλεπαν προς τα δεξιά είτε εντάχθηκαν στη Νέα Δημοκρατία είτε βρίσκονται στον θάλαμο αναμονής. Αν έμειναν στο ΠΑΣΟΚ θα είναι λίγοι.
Αλλά το ΠΑΣΟΚ δημιουργήθηκε ως ο αλλος πόλος της δεξιάς στην Ελλάδα. Η προσέγγιση με τη Νέα Δημοκρατία είναι γενετική αλλοίωση των χαρακτηριστικών του.
Υποτίθεται ότι η αριστερή γενετική του απόχρωση του δίνει μια μεγαλύτερη κλίση προς τα αριστερά. Αλλά ποια αριστερά; Την Συριζαία;
Η συριζαία αριστερά είναι, σε ηγετικό επίπεδο, μια συνεύρεση πολιτικών νομάδων της μεταπολίτευσης η οποία στο αποκορύφωμα της κρίσης υποστηρίχθηκε απο αγανακτισμένες ομάδες πολιτών, με κύρια αναφορά στο ΠΑΣΟΚ, αλλά και σε άλλους χώρους. Ακόμη και στη δεξιά.
Το πολιτικό, ιδεολογικό και κυβερνητικό στίγμα που άφησαν ήταν απογοητευτικό. Ήταν, επίσης, εκτός αριστερών αρχών, για να μην πω ηθικής, όπως μας τις διατυμπάνιζαν τα πολλά χρόνια της μεταπολίτευσης.
(Έχω μια σοβαρή απόκλιση απο την άποψη του Κίσσιγκερ, όπως περιγράφεται στο εξαιρετικό βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά “Ένα σκοτεινό δωμάτιο”. Ο Αμερικανός υπουργός εξωτερικών και απόλυτος εκφραστής του πολιτικού αμοραλισμού, κύριος υπευθυνος για τα σύγχρονα δεινά της Ελλάδας, είπε το περίφημο: δεν είμαστε Σχολή Πολιτικών Επιστημών, είμαστε το State Department, για να απορρίψει τις προτάσεις του πρέσβη της χώρας του στην Αθήνα Χένρυ Τάσκα να αλλάξει πολιτική η Ουάσιγκτον ως προς την υποστήριξη της χούντας).
Όποιος, λοιπόν, αναζητά αμοραλιστικό πολιτικό φορέα ή αμοραλιστική πολιτική απο το ΠΑΣΟΚ, μπορεί να συνταχθεί με την κυοφορούμενη άποψη συνεργασίας με τον Συριζα για την κατάληψη της εξουσίας. Αυτό μπορεί να είναι επιθυμία επαγγελματικών στελεχών που έμαθαν να ζουν απο την πολιτική. Αν είναι και λαϊκή επιθυμία τότε ο λαός δεν πρέπει να διαμαρτύρεται για κυβιστήσεις και άλλα παρόμοια( ειρήσθω εν παρόδω ότι η συγκεκριμένη του Τσίπρα ήταν σωτήρια για τη χώρα).
Αλλά όσοι προσανατολίζονται προς αυτήν την πολιτική (συνεργασίας με τον Συριζα) ας έχουν, επίσης υπόψη ότι οι θέσεις του για τα ελληνοτουρκικά είναι οι “Πρέσπες του Αιγαίου”. Ειναι κατά των εξοπλισμών που θα αυξήσουν την αποτρεπτική δύναμη των Ενόπλων Δυνάμεων. Είναι υπέρ της ισοπέδωσης στην παιδεία σε μια εποχή που για να υπάρξουν τα έθνη και τα κράτη πρέπει να αναπτύξουν υψηλό επίπεδο γνώσης και μόρφωσης αν δεν θέλουν να είναι παρίες του διεθνούς συστήματος. Είναι υπέρ των πραγματικών Πρεσπών για το σκοπιανό. Είναι υπέρ μιας μονοπολικής, συγκεντρωτικής Ελλάδας που θα βράζει στο ζουμί της. Στηριξε, επίσης, την διαφθορά και την διαπλοκή.
Δυστυχώς, στις υποψηφιότητες για την ηγεσία του Κινήματος υπάρχουν αυτές οι απόψεις. Και οι παραπάνω επισημάνσεις γίνονται για να προσεχθούν απο τους ενδιαφερόμενους.
Αν επικρατήσουν αυτές οι απόψεις με την ανάδειξη της ηγεσίας που τις υποστηρίζει, τότε αυτό το Κίνημα δεν θα είναι η συνέχεια αυτού που δημιούργησε ο ιδρυτής του. Θα είναι ένα παραμορφωμένο κακέκτυπό του που άρχισε να εμφανίζεται, αμέσως, μετά τον θάνατό του.
Η χώρα εχει ανάγκη ενός μεσαίου χώρου. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να τον εκφράσει. Απο την επιλογή της ηγεσίας του θα φανεί τι επιθυμεί η κοινωνική του βάση. Αλλά και αν θα αρχίσει ένας ορθολογισμός του πολιτικού φάσματος.
Προσπαθώντας να μιλήσει κανείς πειστικά για το πώς εκδηλώνεται η υποτέλεια του εθνικού κράτους μας στη Θράκη, αλλά και γενικότερα, συναντά ένα σοβαρό πρόβλημα. Τα γεγονότα που εντοπίζονται, στην τρέχουσα ή τη λίγο παλαιότερη ιστορία μας, ως αποδείξεις μιας τέτοιας παθογένειας, μπορούν να ερμηνευτούν από κάποιους διαφορετικά, ως αποτέλεσμα εσφαλμένων αποφάσεων ή ως αναγκαιότητες που επέβαλλε η εκάστοτε συγκυρία. Χωρίς να είναι άμοιρες αλήθειας αυτές οι οπτικές σε ορισμένες περιπτώσεις, θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι θεωρώ την υποτέλεια του ελλαδικού κράτους στο δυτικό παράγοντα τουλάχιστον καθοριστική και πλήρως αποδεδειγμένη.
Τα πλαίσια εντός των οποίων κινείται η πολιτική μας, γενικά αλλά και ειδικότερα στη Θράκη, οριοθετούνται αποφασιστικά από τους δυτικούς εντολείς και τη γειτονική Τουρκία. Μάλιστα η πρόσφατη «καραμπόλα» που ξεκίνησε με το AUKUS και κατέληξε κατά τρόπο αίσιο, πλην τυχαίο, στην ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία έδειξε, πέραν πάσης αμφιβολίας, τη ντροπιαστική ανεπάρκεια του πολιτικού μας συστήματος που διαχειρίζεται τις τύχες της πατρίδας μας. Για όσα έχουν γίνει κι ακόμα γίνονται στη Θράκη έχουν γραφτεί πολλά, ενίοτε επιπόλαια ή υπερβολικά, αλλά, η δυσάρεστη πραγματικότητα μιας διαχρονικά μειωμένης ελληνικής κυριαρχίας είναι πασιφανής. Θα αναφερθώ σε δύο ιστορικά παραδείγματα και θα κάνω στο τέλος μία αναφορά στα τελευταία χρόνια.
Στη δεκαετία του ‘30
Είναι γεγονός πως η καταστροφή του μικρασιατικού Ελληνισμού άλλαξε ριζικά τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή αλλά και τις εθνικές μας προσλαμβάνουσες, κάτι που είναι ευδιάκριτο και στον ίδιο τον Βενιζέλο πριν το 1922 και στον Βενιζέλο μετά από αυτό. Όσα είχαν απομείνει άλλωστε, εκτός ελλαδικών συνόρων, προς διεκδίκηση μετά τη Λωζάννη ήταν τα Δωδεκάνησα από την Ιταλία, η Κύπρος από την Αγγλία, η Βόρεια Ήπειρος από την Αλβανία – σίγουρα χωρίς στρατιωτικά μέσα, τουλάχιστον για τις δύο πρώτες περιπτώσεις. Η 100χρονη διαδικασία εθνικής ολοκλήρωσης είχε κοπεί δραματικά και οριστικά στο εδαφικό επίπεδο και πλέον η αποκατάσταση των σχέσεων με τους γείτονες ήταν επιβεβλημένη ώστε να προχωρήσουν τα έργα ειρήνης στο εσωτερικό της χώρας.
Αυτή η κατάσταση οδήγησε στο Σύμφωνο Φιλίας Βενιζέλου – Κεμάλ το 1930, με όρους όμως βαρείς για την Ελλάδα. Δεν ήταν μόνο η εξίσωση των άνισων περιουσιών των εκατέρωθεν προσφύγων, δεν ήταν μόνο οι 425.000 λίρες Αγγλίας που πληρώσαμε στους φυγάδες Τούρκους για να παραμείνουν στην Πόλη οι Έλληνες, δεν ήταν μόνο η επίσημη ίδρυση του τουρκικού Προξενείου στην Κομοτηνή. Όλα αυτά, μέσα σε μιαν ανταποδοτική λογική, μπορεί κάποιος να τα θεωρήσει αναμενόμενα για την πλευρά του ηττημένου. Όμως η Ελλάδα προχώρησε πολύ παραπέρα, νομιμοποιώντας, την πανταχόθεν κατηγορούμενη για τις αγριότητες κατά των Χριστιανών, Τουρκία: Βοήθησε στην ένταξή της στην Κοινωνία των Εθνών (1932), και ο Βενιζέλος πρότεινε για Νόμπελ Ειρήνης (1934) τον Κεμάλ, τον πρωτεργάτη δηλαδή της εξόντωσης του Μικρασιατικού και Ποντιακού Ελληνισμού, που μετά το ’22 είχε να τσακίσει τα επαναστατικά κινήματα των Κούρδων.
Παράλληλα για τη Θράκη είχαμε την άθλια συμφωνία να εκτοπίσουμε τους αντιφρονούντες Τούρκους και Κιρκάσιους (τους γνωστούς ως «150») οι οποίοι είχαν καταφύγει στη χώρα μας και είχαν κατά πλειοψηφία εγκατασταθεί στη Ροδόπη και στην Ξάνθη. Μία δεσπόζουσα μορφή αυτών των ανθρώπων ήταν ο τελευταίος Οθωμανός σεϊχουλισλάμης, ο Μουσταφά Σαμπρή Εφέντη, που μεταξύ άλλων εξέδιδε στην Κομοτηνή την μαχητικά αντικεμαλική εφημερίδα «Γιάριν» και ηγείτο των παλαιομουσουλμάνων. Το αρχείο της εφημερίδας του εξακολουθεί να παραμένει στα αζήτητα και μόνο στον 15ήμερο «Αντιφωνητή» που προσωπικά εξέδιδα επί 18 χρόνια είχαν δημοσιευθεί άρθρα της «Γιάριν» μεταφρασμένα από φίλο τούρκο, πολιτικό πρόσφυγα, ο οποίος τελικά είχε επίσης την τύχη του Σαμπρή, καθώς υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη Θράκη και την Ελλάδα. Αυτό λοιπόν το εμπόδιο, τους «150», που συναντούσε η τουρκική πολιτική στη Θράκη, η ελλαδική πλευρά ανέλαβε το 1930 να το απομακρύνει και πράγματι απέπεμψε τους σημαντικότερους εξ αυτών στην Αίγυπτο και στη Συρία.
Στρατιά του Έβρου
Σημειώνεται ότι το 1927 οι ελληνικές υπηρεσίες στη Ροδόπη είχαν καταρτίσει έναν κατάλογο 42 μουσουλμάνων που δε θα έπρεπε να λάβουν πιστοποιητικό εγκατάστασης (etablis), άρα θα έπρεπε να αποπεμφθούν στην Τουρκία και μεταξύ αυτών περιλαμβανόταν και οι αντίπαλοι του Μουσταφά Σαμπρή (Μεχμέτ Χιλμή, Σαμπρή Αλή, Μουσταφά Νακάμ…). Ήρθε όμως η πολιτική ηγεσία από την Αθήνα να αποφασίσει το ακριβώς αντίθετο από τις εισηγήσεις των αρμοδίων υπηρεσιών και να στηρίξει τους κεμαλικούς στην διαμάχη τους με τους παλαιομουσουλμάνους, κάνοντας στροφή 180ο , τη στιγμή που ο Κεμάλ στήριζε τον παπα-Εφτύμ και το λεγόμενο τουρκορθόδοξο πατριαρχείο.
Ο Βενιζέλος απτόητος μιλούσε για μια «Ανατολική Ομοσπονδία» και τον σιγοντάριζε ο τούρκος ΥΠΕΞ Ρουστού Αράς μιλώντας για τις δύο χώρες που «έχουν γίνει σχεδόν μία»! Δίπλα λοιπόν στους απογοητευμένους έλληνες πρόσφυγες, οι οποίοι προσδοκούσαν πολλά από τον Βενιζέλο, που τους διέψευσε οικτρά, προστέθηκαν και απελπισμένοι μουσουλμάνοι, που είδαν τη χώρα στην οποία υπολόγιζαν, να τους αδειάζει χάριν της Τουρκίας. Τις ίδιες ακριβώς απογοητευτικές εμπειρίες ζούμε στη Θράκη τακτικά και στις μέρες μας.
Ήταν η αναξιοπρεπής στάση της χώρας μας απόρροια της τότε αδυναμίας της ή ήταν το αποτέλεσμα μιας υποτελούς πλέον πολιτικής έναντι της Τουρκίας, απότοκο της στρατιωτικής ήττας μας; Κατά τη γνώμη μου συνυπήρχαν και τα δύο, με το δεύτερο στοιχείο να εκδηλώνεται κυρίως στη Θράκη.
Στη δεκαετία του ’50
Μεταπολεμικά, αμέσως μετά το Δόγμα Τρούμαν (1947) και ιδίως τα χρόνια 1951 -1955, όταν Ελλάδα και Τουρκία εντάσσονταν μαζί στο ΝΑΤΟ, η Αθήνα όχι μόνο ξέχασε τους ποταμούς αίματος που από αιώνες χωρίζουν τα δύο έθνη αλλά φτάσαμε στο σημείο να μιλάει ο Πλαστήρας σε τούρκους δημοσιογράφους για δημιουργία «Ελληνοτουρκικής Ομοσπονδίας», προβάλλοντάς την ως παράδειγμα προς μίμηση, ώστε να συσταθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης! Το δυτικό αφεντικό είχε συσταυλίσει τα δύο κράτη απέναντι στην «κομμουνιστική απειλή» και καθετί που ηχούσε παράφωνα απλώς εξαφανίστηκε. Ας δούμε όμως τι ακριβώς πλήρωσε η χώρα μας στη Θράκη ως κόστος για την ελληνοτουρκική αυτή «φιλία» που επιβλήθηκε από την πέραν του Ατλαντικού δύναμη, γιατί η τετραετία εκείνη δεν πέρασε μόνο με λόγια.
Μέχρι τότε είχε γίνει συνείδηση στην Ελλάδα πως αναφερόμαστε σε «μουσουλμανική μειονότητα», τόσο για λόγους εθνικού συμφέροντος όσο και με βάση την αλήθεια των πραγμάτων. Ξαφνικά βρεθήκαμε να μιλάμε επισήμως για «τουρκική μειονότητα» και «τουρκικά σχολεία», καθώς συζητήθηκε στην Μικτή Υποεπιτροπή για τα εκπαιδευτικά ζητήματα. Είναι γνωστό το διάταγμα Φεσσόπουλου με το οποίο τοποθετήθηκαν επιγραφές που μιλούσαν για τουρκικά σχολεία. Υπογράφηκε η Ελληνοτουρκική Μορφωτική Συμφωνία που έφερε μία σειρά από καινοτομίες ζωτικής σημασίας για τον εκτουρκισμό της μειονοτικής κοινωνίας, επιβλήθηκε το λατινικό αλφάβητο αντί του αραβικού, επιβλήθηκε η αργία της Κυριακής αντί της Παρασκευής (όπως γινόταν δηλαδή ήδη στην κοσμική Τουρκία), πολλαπλασιάστηκαν οι επιχορηγήσεις του ελληνικού κράτους για τα υφιστάμενα μειονοτικά σχολεία, καθιερώθηκαν υποτροφίες του τουρκικού προξενείου για σπουδές μειονοτικών στην Τουρκία, συμφωνήθηκε ο θεσμός των μετακλητών δασκάλων, ιδρύθηκε το μειονοτικό Γυμνάσιο «Τζελάλ Μπαγιάρ» (και αργότερα έγινε δεκτός τούρκος πολίτης ως διευθυντής) κτλ. Μέχρι που ζητήθηκε ξαφνικά από την Τουρκία και η αποστολή 10 δασκάλων της στα …Δωδεκάνησα! Κι ακόμη δημιουργήθηκε η Μικτή Ελληνοτουρκική Επιτροπή (Μάρτιος 1952) με επικεφαλής τον ενδοτικό Κομοτηναίο υπουργό Αναστάσιο Μπακάλμπαση, για να επιληφθεί μιας σειράς ζητημάτων όπως η διαμόρφωση κοινής πολιτικής καπνού, η κατάργηση της βίζας, η Ε/Τ τελωνειακή ένωση, η δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών στα Ε/Τ σύνορα, με τελικό στόχο την Οικονομική Ένωση Ελλάδος –Τουρκίας!
Όλη αυτή η κατάσταση βέβαια έληξε «ξαφνικά» τον Σεπτέμβριο του 1955. Τότε ξέσπασε ο αγώνας της ΕΟΚΑ στην Κύπρο και η Τουρκία (μετά από επίμονη αγγλική υπόδειξη) ενεπλάκη στις εξελίξεις για την τύχη της ελληνικής Μεγαλονήσου. Το θέατρο σκιών έλαβε τέλος. Ο βρετανός πρεσβευτής Σερ Τσαρλς Πηκ, είχε ήδη προειδοποιήσει την ελληνική κυβέρνηση πως αν δε σταματήσει ο Κυπριακός Αγώνας, η Αγγλία επρόκειτο να ανακινήσει το «Μακεδονικό».
Τελικά φαίνεται πως η εμπλοκή της κομμουνιστικής Γιουγκοσλαβίας δεν ήταν εύκολη (ή ήταν ένα σχήμα λόγου) και προτιμήθηκε η δοκιμασμένη ασιατική λύση. Παρότι λοιπόν η Ελλάδα δέχθηκε την απαράδεκτη εμπλοκή της Τουρκίας στην Τριμερή Διάσκεψη στο Λονδίνο, δεν άργησαν τα επίχειρα: Με αφορμή μια κατασκευασμένη φήμη για επίθεση στο σπίτι του Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη, ένα ασύλληπτο πογκρόμ διέλυσε τον εναπομείναντα Ελληνισμό της Κωνσταντινούπολης. Ζημιές μισού δισεκατομμυρίου, πάνω από 8.000 περιουσίες κατεστραμμένες, 16 νεκροί, εκατοντάδες βιασμοί, όλα μεθοδευμένα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια από το βαθύ κράτος και την οργάνωση Kibris Turktur («H Κύπρος είναι τουρκική»).
Έχουν όμως τη σημασία τους οι θρακικές λεπτομέρειες της μεθοδευμένης προβοκάτσιας: Στις 5 Σεπτεμβρίου 1955 ένα υπηρεσιακό αυτοκίνητο του Προξενείου έφερε από την Τουρκία κρυφά τον εκρηκτικό μηχανισμό. Τα μεσάνυχτα της 5ης προς 6η Σεπτεμβρίου εξερράγη η «βόμβα» (το ένα από τα τρία καψούλια) στον κήπο του τουρκικού Προξενείου, έξω από το φερόμενο ως σπίτι του Κεμάλ, το οποίο δεν έπαθε καμιά ιδιαίτερη ζημιά, έσπασαν κάποια τζάμια και παράθυρα. Οι Ελληνικές Αρχές συνέλαβαν τον κλητήρα του Προξενείου, τον τούρκο πολίτη Χασάν Ουτσάρ, που ομολόγησε ότι τοποθέτησε τη βόμβα που του έδωσε ο μουσουλμάνος από την Κομοτηνή, υπάλληλος του Προξενείου, ονόματι Οκτάι Ενγκίν. Αυθημερόν συνελήφθη κι αυτός κι ομολόγησε. Ο Οκτάι Ενγκίν ήταν φοιτητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και εργαζόταν στο τουρκικό Προξενείο της πόλης. Η Ελληνική πολιτεία τον είχε εισαγάγει στο Πανεπιστήμιο από το παράθυρο κι εκείνος, όντας μέλος της οργάνωσης Kibris Turktur, πυροδότησε την καταστροφή του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης! Μάλιστα ο παππούς του ήταν μουφτής κι ο πατέρας του δάσκαλος στη Θράκη, στο χωριό Σαλμώνη και είχε υπάρξει υποψήφιος βουλευτής με το Κόμμα των Φιλελευθέρων (1952)… Η δίκη των συλληφθέντων έγινε μετά από δύο χρόνια ερήμην, γιατί είχαν αφεθεί ελεύθεροι (!) όταν η έφεσή τους κατά του πρώτου βουλεύματος (Δεκέμβριος 1955) έγινε δεκτή και ο Ενγκίν είχε διαφύγει τον Σεπτέμβριο του 1956 στην Τουρκία, μέσα στο πορτμπαγκάζ προξενικού αυτοκινήτου. Εκεί εντάχθηκε στην Κρατική Ασφάλεια κι αναρριχήθηκε σε κρατικά αξιώματα, στην Ειδική Επιτροπή Μειονοτήτων και αργότερα έγινε νομάρχης στην Καππαδοκία (Νέβσεχιρ).
Κορωνίδα της ιστορίας η επιστολή του τότε αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Τζων Φόστερ Ντάλλες σε Παπάγο και Μεντερές, όπου προκλητικά εξομοίωνε θύτη και θύμα, καλώντας τους να αρθούν υπεράνω των διαφορών τους «προς το συμφέρον της ενότητας του ελευθέρου κόσμου», χωρίς καν να αναφέρει το τουρκικό έγκλημα στην Πόλη! Βεβαίως η πλευρά μας τήρησε «άψογον στάση», γιατί όχι μόνο δε προέβη σε αντίποινα στη Θράκη αλλά και εμπόδισε τους τουρκογενείς πολίτες της, που φοβήθηκαν για τυχόν αντίποινα, να φύγουν από την ελληνική επικράτεια. Εκείνη την τετραετία ζήσαμε την πιο ταπεινωτική διάψευση και το κερασάκι στην τούρτα της υποτέλειας το έβαλε ο «εθνάρχης» Κ. Καραμανλής, άμα τη εμφανίσει του, ρίχνοντας στα μαλακά τους δράστες της προκλητικής προβοκάτσιας. Άλλωστε και σε άλλους τομείς εκείνη την περίοδο έδωσε ίδιο δείγμα γραφής και αναφέρω ενδεικτικά το Κυπριακό ή την υπόθεση Μέρτεν.
Σήμερα στη Θράκη
Τι συμβαίνει όμως τώρα στην περιοχή; Αρχής γενομένης το 1999, με τα αλήστου μνήμης ζεϊμπέκικα του ΓΑΠ και τη διπλωματία των σεισμών, ξαναζήσαμε το 1952, σαν να μην πέρασε μια μέρα. Ήταν πάλι ο δυτικός παράγων, αυτή τη φορά η υπερεθνική ελίτ, που ενέταξε την Τουρκία σε «ευρωπαϊκή τροχιά», μια τροχιά που έπρεπε να περάσει από πάνω μας. Μέσα σ’ ένα κλίμα επιδοτούμενης ευωχίας, ελήφθησαν αποφάσεις που προκάλεσαν μεγάλη ζημία στο εθνικό συμφέρον και κάποιο πρόσκαιρο όφελος στους δράστες. Παράδειγμα, η ανάδειξη της πομακικής ιδιοπροσωπείας, που είχε ξεκινήσει ενθουσιωδώς το 1995, φρέναρε άνωθεν το 1999. Χαρακτηριστικά επετράπη το τούρκικο καπέλωμα στους πομάκικους θεσμούς (πανηγύρια) ενώ οι εκδόσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που αποσιωπούσαν την ύπαρξη των Πομακοχωρίων μιλούσαν για «χωριά στον ορεινό όγκο», με αντίδωρο κάποια εκλογική στήριξη των πλειονοτικών αρμοδίων από τον προξενικό μηχανισμό.
Τα ίδια και με τους Ρομά, μια υπόθεση που έμεινε ζωντανή χάρη στην μαχητικότητα ελαχίστων ανθρώπων. Επετράπη η εισαγωγή τουρκικών εθίμων και στοιχείων παραδοσιακού πολιτισμού προκειμένου να στηριχθεί η ανύπαρκτη αυτοχθονία των μουσουλμάνων στην περιοχή. Κατάντησε ρουτίνα η συμμετοχή των φανατικότερων μειονοτικών στοιχείων στα ψηφοδέλτια των μεγάλων κομμάτων, με αποτέλεσμα να επιβραβεύεται όχι η νομιμοφροσύνη έναντι της χώρας μας, αλλά ο τουρκικός σωβινισμός. Αυτός ο τελευταίος βγήκε στο προσκήνιο με επισκέψεις «Γκρίζων Λύκων» από την Τουρκία, με μνημόσυνα για τούρκους στρατιώτες που σκοτώνονταν από τους Κούρδους αντάρτες, με δημόσιες απαγγελίες ύμνων για την Τουρκία κτλ.
Ήρθε και η κρατική τράπεζα Ziraat Bankasi στα μέρη μας. Μάθαμε για ανώτατους αξιωματούχους που ζητούσαν ρουσφέτια από πράκτορες της Άγκυρας που διέθεταν και άκρες στην Αθήνα. Στήθηκε «Δίκτυο Δήμων Ανατολικής – Δυτικής Θράκης» που θα συνέτασσε σχέδια συνεργασίας, θα σχεδίαζε συνοριακές δράσεις, θα προωθούσε την διασυνοριακή και διαπεριφερειακή συνεργασία κτλ.
Σήμερα η κατάσταση κάπως εξομαλύνθηκε, κυρίως λόγω του γεωπολιτικού αναπροσανατολισμού και των εσωτερικών προβλημάτων της γείτονος, οπότε φαίνονται καθαρά οι δυνατότητες που διαθέτουμε ως Ελλάδα για ανάταξη του σκηνικού. Ανέκαθεν το λέγαμε πως είναι μόνο θέμα δικής μας πολιτικής βούλησης, όμως ακόμα δεν έχουμε δει μια κυβέρνηση ελληνική που θα κάνει πράξη τα δέοντα με τρόπο συνεπή και συστηματικό.
Θα εξηγήσω αυτό το τελευταίο, με μια λακωνική αναφορά στα δύο θετικότερα μέτρα που έλαβε η χώρα μας για τη Θράκη στα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Αναφέρομαι στην ίδρυση του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (1974) και στην εγκατάσταση των Ποντίων νεο-προσφύγων στη Θράκη (1991). Αμφότερα τα μέτρα, που στόχευαν στην ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και στην τόνωση της τοπικής κοινωνίας, ήταν απολύτως σωστά στη σύλληψή τους, αλλά στην πράξη τελικά απέδωσαν πολύ λιγότερο από τις προσδοκίες που γέννησαν. Το Πανεπιστήμιο κατάντησε άθυρμα στα χέρια μιας κλίκας που με τις παρασκηνιακές της μεθοδεύσεις, συν τω χρόνω, το υποβάθμισε δραματικά παρά τη γιγάντωσή του, το ενέταξε στην τοπική διαπλοκή και το μόνο που προσφέρει στη Θράκη είναι κάποια στοιχειώδη οικονομικά οφέλη.
Η δε παρουσία του ποντιακού στοιχείου, επειδή δε βασίστηκε σε κάποιο σχέδιο και δε συνδυάστηκε με δημιουργία θέσεων εργασίας, είχε πολύ μικρό χρονικό ορίζοντα. Οι πιο δραστήριοι από τους ανθρώπους αυτούς φύγανε γρήγορα προς Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενώ μετά την δεκάχρονη μνημονιακή κατάρρευση οι οικισμοί τους έχουν μισοαδειάσει από μια μαζική φυγή προς κάθε πιθανή και απίθανη χώρα.
Εδώ πια, μιλώντας για ζητήματα εσωτερικής πολιτικής, το άμεσο πρόβλημα δεν είναι η υποτέλεια αλλά η κομματική αβελτηρία και η γενικευμένη διαφθορά που έχουν ρημάξει την ελληνική κοινωνία. Μήπως όμως κι αυτές προέρχονται από την συνειδητοποίηση και την κυνική αποδοχή πως ζούμε σε ένα κράτος εξαρτημένο κι άρα ο δημόσιος βίος δεν μπορεί να ιδωθεί παρά μόνο μέσα από το πρίσμα της ιδιοτέλειας ή είναι αντιστρόφως η ελλαδική παρακμή – ιδίως των ελίτ – που διαιωνίζει την κρατική μας υποτέλεια; Το ερώτημα είναι σίγουρα δύσκολο κι επαφίεται στον καθέναν να βρει την απάντηση.
Το κείμενο αυτό αποτέλεσε τη βάση της εισήγησης του Κώστα Καραΐσκου στ 4ο Διαδικτυακό Συνέδριο με θέμα «Οι συνέπειες της υποτέλειας στη διαμόρφωση των εθνικών θεμάτων μας» που διοργάνωσε η Επιτροπή «Τιμή στο ‘21» στις 23-24 Οκτωβρίου 2021.
29/10/2021 18:55
Νέα εκκίνηση για τα επιτελεία των έξι υποψηφίων για την ηγεσία του Κινήματος Αλλαγής, μετά το σοκ της απώλειας της Φώφης Γεννηματά.
Οι εκλογές θα διεξαχθούν κανονικά στις 5 και 12 Δεκεμβρίου, ενώ το απόγευμα της Δευτέρας, με τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, αναμένεται να λήξει με τον έναν ή τον άλλον τρόπο το θέμα της εκπροσώπησης του ΚΙΝΑΛ στη Βουλή, καθώς η πλευρά Παπανδρέου θεωρεί ότι την εκλιπούσα Φώφη Γεννηματά αντικαθιστά ο γραμματέας της ΚΟ, Βασίλης Κεγκέρογλου, ο οποίος θα ζητήσει να επιλεγεί ως «υπηρεσιακός» πρόεδρος της ΚΟ ως τις εκλογές, ενώ η πλευρά Λοβέρδου επιμένει πως η μόνη θεσμική και σύννομη με τον κανονισμό της Βουλής λύση είναι οι κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι, Σκανδαλίδης και Κατρίνης, άποψη με την οποία συντάσσεται και ο Ν. Ανδρουλάκης.
Ολοι οι υποψήφιοι διαμηνύουν ότι θα πάνε μέχρι το τέλος -αν και ακόμη κάποιοι πιστεύουν ότι δεν θα φτάσουν όλοι στον τερματισμό.
Τα επιτελεία των κκ. Ανδρουλάκη, Γερουλάνου, Καστανίδη, Λοβέρδου, Παπανδρέου, Χρηστίδη προετοιμάζονται πυρετωδώς για τη μεγάλη αναμέτρηση.
Το iefimerida.gr κάνει την καταγραφή των ανθρώπων που βρίσκονται πίσω από τους έξι υποψηφίους για την ηγεσία του Κινήματος Αλλαγής.
Ανδρέας Λοβέρδος
Στο επιτελείο του Ανδρέα Λοβέρδου ο πρωινός καφές γίνεται καθημερινά στις 9, είτε διά ζώσης είτε μέσω τηλεδιάσκεψης. Σε αυτόν μετέχουν οι βουλευτές Νάντια Γιαννακοπούλου, Χαρά Κεφαλίδου και Δημήτρης Κωνσταντόπουλος, η ευρωβουλευτής Εύα Καΐλή, ο εκπρόσωπος Τύπου του Α. Λοβέρδου, Σπύρος Καρανικόλας, η υπεύθυνη του γραφείου Τύπου Μαρία Μηλίνη, ο δικηγόρος Άγγελος Καραχάλιος, στενός συνεργάτης του Α. Λοβέρδου επί σειρά ετών, ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Κώστας Μποτόπουλος, ο Βασίλης Χρήστου, ο Χαράλαμπος Βαρδίκος (γιος του παλαιού βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Πυθαγόρα Βαρδίκου), που έχει αναλάβει το οργανωτικό κομμάτι, και ο Γιώργος Τράπαλης (γιος του πρώην δημάρχου Νίκαιας, Βασίλη Τράπαλη), που έχει αναλάβει την επικοινωνιακή στρατηγική.
Ο Ανδρέας Λοβέρδος
Φυσικά, καθημερινή είναι η επικοινωνία με στελέχη νομαρχιακών επιτροπών, αυτοδιοικητικούς, συνδικαλιστές και στελέχη της κοινωνίας των πολιτών από όλη την Ελλάδα που στηρίζουν την υποψηφιότητά του.
Ο Ανδρέας Λοβέρδος συνεχίζει τις περιοδείες του και τις δημόσιες εμφανίσεις του ανά την επικράτεια. Επιμένει στο πλαίσιο της στρατηγικής που είχε χαράξει εξ αρχής: καθαρή πολιτική αντιπαράθεση, με ιδεολογικούς όρους. Στο δίλημμα με ποιους θα πάει το ΚΙΝΑΛ, απαντά: «Δεν χαρίζουμε την πατρίδα στη ΝΔ και την παράταξη στον ΣΥΡΙΖΑ. Πρέπει πρώτα να εξοβελίσουμε τον ΣΥΡΙΖΑ από αξιωματική αντιπολίτευση, μεγαλώνοντας την παράταξη, και μετά να νικήσουμε τη Νέα Δημοκρατία. Διαβεβαιώνει επίσης ότι το ΠΑΣΟΚ που οραματίζεται θα σπάσει τους κομματικούς μηχανισμούς και θα περάσει το κόμμα στη βάση, μέσω και ηλεκτρονικών δημοψηφισμάτων. Επίσης, διαφοροποιείται από τη γραμμή Γεννηματά, σε σχέση με τις ίσες αποστάσεις και την αυτόνομη πορεία. «Αν δεν μεγαλώσει η παράταξη, θα παραμείνει δέσμια διλημμάτων του τύπου με ποιον θα πάει και ποιον θα αφήσει», αναφέρουν συνομιλητές του.
Επιπλέον, διαμηνύει ότι θα διαμορφώσει ένα «καθαρά πατριωτικό κόμμα». Φέρνοντας ως παράδειγμα τη Συμφωνία των Πρεσπών, τονίζει συχνά ότι ορισμένοι «με την προοδευτικότητα που τους διακατέχει θέλουν μοντέλο Πρεσπών και στα ελληνοτουρκικά», για να προσθέσει πως με τον ίδιο πρόεδρο δεν πρόκειται να συμβεί αυτό. Παρότι δεν κατονομάζει αυτούς τους κάποιους («αναζητήστε ποιοι ήταν υπέρμαχοι της Συμφωνίας των Πρεσπών»), είναι σαφές ότι στρέφει τα βέλη του κατά Παπανδρέου-Ανδρουλάκη.
Νίκος Ανδρουλάκης
Επικεφαλής της καμπάνιας του Ν. Ανδρουλάκη είναι ο Ανδρέας Σπυρόπουλος, μέλος του Εκτελεστικού Πολιτικού Συμβουλίου του Κινήματος Αλλαγής-ΠΑ.ΣΟ.Κ., μηχανολόγος Μηχανικός Msc, στο επάγγελμα.
Κρίσιμος παράγοντας στην πολιτική στρατηγική και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα είναι ο έμπειρος βουλευτής Αρκαδίας, Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, ο οποίος έχει ταχθεί ανοικτά από την πρώτη στιγμή στο πλευρό του Νίκου Ανδρουλάκη.
Στο οργανωτικό κομμάτι πρώτη μπαγκέτα έχει ο Στέφανος Ξεκαλάκης, πρώην γραμματέας του ΚΙΝΑΛ, αγρονόμος-τοπογράφος, μηχανικός ΕΜΠ στο επάγγελμα. Εκπρόσωπος Τύπου και ψυχή της καμπάνιας είναι ο Βαγγέλης Τσόγκας, ενώ το κρίσιμο κομμάτι των social media έχει αναλάβει ο Βασίλης Πανάγου.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης / Φωτογραφία: Sooc
Επίσης, στο πλευρό του συστρατεύονται και άλλα παλαιά στελέχη, όπως ο πρώην βουλευτής Φραγκίσκος Παρασύρης (είχε έρθει πρώτος σε ψήφους πανελλαδικά από το ΚΙΔΗΣΟ), ο Λάμπρος Παλάντζας, που έχει διατελέσει υποψήφιος ευρωβουλευτής και μέλος της ΚΕ, κ.ά.
Ο κ. Ανδρουλάκης προγραμματίζει το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου μεγάλη συγκέντρωση στην Αθήνα, ενώ θα περιοδεύσει ξανά σε όλες της περιφέρειες της χώρας (έχει ήδη πάει στις περισσότερες), πυκνώνοντας και τις επαφές με βουλευτές.
Γιώργος Παπανδρέου
Στο επιτελείο του Γιώργου Παπανδρέου, που ξεκίνησε τελευταίος τον προεκλογικό εσωκομματικό αγώνα, ακόμη κατανέμουν αρμοδιότητες, ωστόσο έχουν καθοριστεί κάποιοι πρώτοι, βασικοί ρόλοι.
Ο πρώην πρωθυπουργός από την περασμένη Παρασκευή είχε ξεκινήσει γύρο επαφών με προσωπικότητες και στελέχη εκτός του στενού κομματικού χώρου, με στόχο να δημιουργήσει ένα ευρύτερο επιτελείο, που δεν θα αποτελείται αποκλειστικά από τα πρόσωπα που βρέθηκαν στο Ιδρυμα Παπανδρέου το πρώτο 24ωρο. Η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε και μέσα στο Σαββατοκύριακο, καθώς «οργάνωση και πρόσωπα» είναι το δίπτυχο των προτεραιοτήτων του Γ. Παπανδρέου σε αυτή τη φάση.
Πολλά από τα πρόσωπα που ήταν δίπλα του στα «πέτρινα χρόνια» του ΚΙΔΗΣΟ ανήκουν μεν στη χορεία των «πιστών», αλλά συναντούν αντιδράσεις από άλλα στελέχη που παρέμειναν στο ΠΑΣΟΚ όλο αυτό το διάστημα. Έτσι, ο Παπανδρέου μελετά να κάνει τη σύνδεση, συγκεντρώνοντας δίπλα του στελέχη του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ αλλά και του ευρύτερου χώρου και να περάσουν σε δεύτερο πλάνο οι «πρωτόκλητοι».
«Στο ιερό μπαίνουν ελάχιστοι. Σημασία έχει ποιοι είναι στον άμβωνα, ποιους βλέπει το εκκλησίασμα. Αυτοί πρέπει να σηματοδοτούν την ενότητα και να μην προκαλούν αρνητικά αντανακλαστικά», λέει στέλεχος κοντά στον Παπανδρέου.
Οι συνεννοήσεις διακόπηκαν βίαια από τον θάνατο Γεννηματά. Το μεσημέρι της Παρασκευής ολοκληρώθηκε μια σύσκεψη με το επικοινωνιακό επιτελείο, ενώ θα συνεχιστούν και το Σαββατοκύριακο οι επαφές για την τελική κατανομή ρόλων, ώστε από Δευτέρα να ξεκινήσουν οι συσκέψεις των ομάδων. Οι ομάδες που έχουν σχηματιστεί είναι σε επάλληλους κύκλους (επικοινωνία, στρατηγικός σχεδιασμός, οργανωτικό) και συσκέπτονται συχνά από κοινού, με αποτέλεσμα όλοι να μιλούν με όλους και να έχουν όλοι από περισσότερες από μία αρμοδιότητες.
Ο Γιώργος Παπανδρέου ανακοινώνει την υποψηφιότητά του / Φωτογραφία: Intimenews
Μέχρι στιγμής λοιπόν, ενδεικτικά αναφέρεται:
Στον Πολιτικό Σχεδιασμό μετέχουν οι στενοί συνεργάτες του Γιώργου Παπανδρέου, Πωλίνα Λάμψα και Γιώργος Ελενόπουλος, καθώς και η Τόνια Αντωνίου, η οποία ορκίζεται τη Δευτέρα ή την Τρίτη βουλευτής, καταλαμβάνοντας τη θέση της Φώφης Γεννηματά, ως επιλαχούσα στον νότιο τομέα Αθηνών.
Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Φίλιππος Σαχινίδης, ο οποίος είχε ακολουθήσει τον Παπανδρέου στο ΚΙΔΗΣΟ, έχει αναλάβει συντονιστής του επικοινωνιακού επιτελείου. Επιπλέον, ο Σαχινίδης ήταν ο άνθρωπος που ανέλαβε το εγχείρημα του μαραθωνίου τηλεφωνημάτων για να εξασφαλιστούν οι 83 ψήφοι από μέλη της Κεντρικής Επιτροπής, την ημέρα που έληγε η προθεσμία -για την ακρίβεια, μέσα σε λίγες ώρες.
Επίσης, στο επικοινωνιακό επιτελείο μετέχουν πολιτικά στελέχη όπως τα μέλη του Πολιτικού Συμβουλίου Εφη Χαλάτση, Θόδωρος Μαργαρίτης, οι δημοσιογράφοι Δημήτρης Στάμου, Σταμάτης Μαλέλης, ο Δημήτρης Οικονόμου (γιος του Παντελή Οικονόμου) κ.ά. Για την ώρα δεν είναι γνωστό αν θα οριστεί ένας εκπρόσωπος Τύπου, ενώ θα υπάρξει υπεύθυνος για τα social media.
Επικεφαλής οργανωτικού είναι ο Βασίλης Κίτσιος, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και πρώην γραμματέας Νεολαίας ΠΑΣΟΚ.
Ο κ. Παπανδρέου αναμένεται να περιοδεύσει σε όλες της περιφέρειες της χώρας. Η αρχή πιθανότατα να γίνει από την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Αχαΐα, και εν συνεχεία με την Κρήτη. Επίσης, αναμένεται να κάνει επισκέψεις με φόντο την πανδημία σε υγειονομικούς, εμβολιαστικά κέντρα και νοσοκομεία, ενώ θα δώσει έμφαση και στον τομέα της Κλιματικής Κρίσης και της πράσινης ανάπτυξης, για την οποία έχει μιλήσει προ δεκαετίας τουλάχιστον.
Παύλος Χρηστίδης
Στο επιτελείο του υποψήφιου για την ηγεσία του ΚΙΝΑΛ τη στρατηγική καμπάνιας «τρέχουν» ο Νίκος Μπήλιος, πολιτικός επιστήμονας, και ο Γιώργος Παπούλιας, πολιτικός επιστήμονας/διευθυντής InSocial.
Ο Παύλος Χρηστίδης / Φωτογραφία: Sooc
Στο πλευρό του Π. Χρηστίδη είναι επίσης αρκετοί πρώην βουλευτές, όπως η Νίκη Φούντα, η κίνηση progressive socialism με επικεφαλής τον Βαγγέλη Στουραΐτη, πολλοί γραμματείς Νομαρχιακών Επιτροπών του ΚΙΝΑΛ, μεταξύ των οποίων εκείνος της Α’ Πειραιώς, Τάσος Καλαφάτης. Επίσης, περίπου 15 μέλη ΚΠΕ, μεταξύ των οποίων οι Γιώργος Λαμπρόπουλος, Βαγγέλης Πετριτζίκης, Γιάννης Ανδρέου, Δώρα Γούλα, Γιώργος Ηλιάδης, γραμματείς και αναπληρωτές τομέων, όπως ο Γιάννης Μπουλέρος, ο Παναγιώτης Καζαμίας, ο Νίκος Χρελιάς. Παράλληλα, τις τελευταίες ημέρες έχει ενεργοποιηθεί και ένα μεγάλο δίκτυο μελών της ΠΑΣΠ, της Νεολαίας, καθώς και νεότερων στελεχών του κόμματος, οι οποίοι συμπορεύτηκαν με τον Παύλο Χρηστίδη επί αρκετά χρόνια και βγαίνουν μπροστά για την υποψηφιότητά του.
Παύλος Γερουλάνος
Το επιτελείο του Παύλου Γερουλάνου αποτελεί μια κεντρική ομάδα με επικεφαλής σχεδιασμού τον Γιώργο Δαουλάρη. Εχει σημαντική εμπειρία στην τοπική αυτοδιοίκηση, ενώ υπήρξε επικεφαλής της αντιπολίτευσης στον Δήμο Δάφνης-Υμηττού. Δραστηριοποιείται στον χώρο της διαφήμισης και της επικοινωνίας.
Στο γραφείο Τύπου επικεφαλής είναι ο Μιχάλης Λούπης, στενός συνεργάτης του Π. Γερουλάνου από το υπουργείο Πολιτισμού, ο οποίος δραστηριοποιείται στον τομέα εταιρικής επικοινωνίας.
Επικεφαλής οργανωτικού είναι ο Κώστας Πανταζής, πρώην γραμματέας Νεολαίας ΠΑΣΟΚ.
Ο Παύλος Γερουλάνος / Φωτογραφία: Sooc
Σύμβουλοι επί των οικονομικών είναι ο Ηρακλής Ρούπας (οικονομολόγος, πρώην υποψήφιος βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ στην Αχαΐα) και ο Γιώργος Χριστοδουλάκης (πρώην γενικός γραμματέας Αποκρατικοποιήσεων, πανεπιστημιακός).
Το ευρύτερο περιβάλλον του Παύλου Γερουλάνου αποτελείται από σημαντικά κομματικά στελέχη, πανεπιστημιακούς, επιχειρηματίες και συνδικαλιστές. Ενδεικτικά αναφέρονται (αλφαβητικά) οι:
Χάρης Καστανίδης
Ο υποψήφιος για την ηγεσία του ΚΙΝΑΛ δεν επιθυμεί να δημοσιοποιήσει το επιτελείο του, καθώς θεωρεί ότι οι εσωκομματικές εκλογές δεν προσφέρονται για «καλλιστεία ονομάτων».
Του Κώστα Καραΐσκου 
ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΟΣΧΟΒΑΣ
