Αρχική Blog Σελίδα 2128

Θα επιτεθεί η Ρωσία στην Ουκρανία;

0

Αμερικανικoί κύκλοι κάνουν λόγο για επικείμενη επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ρεαλιστικό σενάριο ή απλή υστερία, όπως υποστηρίζουν οι ίδιοι οι Ρώσοι;

Δορυφορική λήψη δείχνει τη συγκέντρωση ρωσικών στρατευμάτων κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία

Σε πρωτοφανή κλιμάκωση, που θυμίζει τις πιο δύσκολες ώρες του Ψυχρού Πολέμου, οδηγούνται οι σχέσεις του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία με αφορμή την κατάσταση στην Ουκρανία. «Ανησυχούμε βαθύτατα, καθώς υπάρχουν αποδείξεις ότι η Ρωσία εκπονεί σχέδια για επιθετικά βήματα εναντίον της Ουκρανίας» δηλώνει ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν μετά από διαβουλεύσεις στη Λετονία με ομολόγους του από όλα τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Οι «προετοιμασίες» της Μόσχας υποτίθεται ότι αφορούν ενέργειες για μία εκ των έσω αποσταθεροποίηση της Ουκρανίας, αλλά και στρατιωτικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας.

«Παρόμοια σενάρια είχαμε δει το 2014, όταν η Ρωσία εισέβαλε για τελευταία φορά στην Ουκρανία» αναφέρει ο Άντονι Μπλίνκεν. «Τότε, όπως και τώρα, είχαν ενισχυθεί τα στρατεύματα στα σύνορα των δύο χωρών». Σύμφωνα με τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, ο Ρώσος πρόεδρος Βλάντιμιρ Πούτιν θέλει να ολοκληρώσει τις προετοιμασίες για νέα εισβολή στην Ουκρανία, αν και παραμένει άγνωστο, εάν έχει ήδη ληφθεί η οριστική απόφαση για την εισβολή. Είναι πράγματι έτσι; Μήπως πρόκειται για μία «υστερική αντίδραση» της Δύσης, όπως υποστηρίζει η Μόσχα;

Μαζική συγκέντρωση στρατευμάτων

Ο Βλάντιμιρ ΠούτινΟ Βλάντιμιρ Πούτιν ξεκαθαρίζει ότι η Ρωσία θα παρέμβει, αν οι Ουκρανοί επιχειρήσουν να ανακτήσουν την περιοχή του Ντονέτσκ

Τις «αποδείξεις» που επικαλείται ο Άντονι Μπλίνκεν δεν τις έχουμε δει ακόμη. Ωστόσο ουδείς αμφισβητεί ότι με τη μαζική συγκέντρωση στρατευμάτων στην περιοχή συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις για νέα πολεμική αντιπαράθεση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΝΑΤΟ, που η Μόσχα δεν διαψεύδει, στη ρωσική πλευρά των συνόρων έχουν συρρεύσει περισσότεροι από 90.000 στρατιώτες, με την υποστήριξη τεθωρακισμένων, μονάδων του πυροβολικού, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και σύγχρονων συστημάτων για τη διεξαγωγή ηλεκτρονικού πολέμου. Στην ουκρανική πλευρά των συνόρων έχουν παραταχθεί περίπου 209.000 στρατιώτες και άνδρες της Εθνοφυλακής. Το ΝΑΤΟ τους υποστηρίζει εμμέσως, παρέχοντας οπλισμό και συμβουλευτικές υπηρεσίες, αλλά και συμμετέχοντας στις προσπάθειες για αποτροπή επιθέσεων στον κυβερνοχώρο.

Την έντονη αντίδραση της Μόσχας προκαλεί και η διεύρυνση της νατοϊκής παρουσίας τα τελευταία χρόνια στα ανατολικά κράτη-μέλη της Ατλαντικής Συμμαχίας, με την αποστολή χιλιάδων στρατιωτών στην Πολωνία και στις χώρες της Βαλτικής. Οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για «προκλητική συμπεριφορά». Κατά τα λοιπά δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι επίκειται άμεση πολεμική αντιπαράθεση- ούτε στη Ρωσία, ούτε στην Ουκρανία. Στο Κίεβο δεν έχει προγραμματιστεί έκτακτη σύγκληση του Κοινοβουλίου, ούτε έχουν κληθεί στα όπλα οι έφεδροι αξιωματικοί. Η Μόσχα επιμένει ότι από την πλευρά της δεν εκπορεύεται καμία στρατιωτική απειλή. Μήπως η Ουάσιγκτον θέλει απλώς να παρακινήσει τους ευρωπαίους συμμάχους να επενδύσουν σε νέους εξοπλισμούς, διασφαλίζοντας επικερδή συμβόλαια και για την αμερικανική πολεμική βιομηχανία;

Σενάριο «Γεωργίας» στην Ουκρανία;

Στρατιωτική παρέλαση στο ΚίεβοΣτρατιωτική παρέλαση στο Κίεβο για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας τον Αύγουστο του 2021

Θεωρητικά πάντως δεν αποκλείεται μία αναζωπύρωση της έντασης στην Ανατολική Ουκρανία. Εδώ και πολύν καιρό η Μόσχα ανησυχεί ότι η συνεχής υποστήριξη του ΝΑΤΟ και της Δύσης ίσως ενθαρρύνει την Ουκρανία να αναλάβει δράση για την ανάκτηση των περιφερειών του Λουχάνσκ και του Ντονέτσκ, που σήμερα βρίσκονται υπό τον έλεγχο φιλορώσων αυτονομιστών. Παρόμοιο σενάριο εκτυλίχθηκε το 2008 στη Γεωργία, όταν ο τότε πρόεδρος Μιχαήλ Σαακασβίλι επιχείρησε να ανακτήσει την περιφέρεια της Νότιας Οσσετίας, αλλά μέσα σε λίγες ημέρες η Μόσχα επενέβη και απέκρουσε την επίθεση των Γεωργιανών, ενώ στη συνέχεια αναγνώρισε ως ανεξάρτητα κράτη τη Νότια Οσσετία και την Αμπχαζία, αποστέλλοντας μάλιστα χιλιάδες στρατιώτες ως «προστάτιδα δύναμη».

Τις τελευταίες εβδομάδες ο Βλάντιμιρ Πούτιν έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα διστάσει να ακολουθήσει παρόμοια τακτική στην Ανατολική Ουκρανία. Αλλά και οι παραστρατιωτικές ομάδες στην κοιλάδα του Ντονμπάς έχουν κάνει σαφές ότι σε περίπτωση ουκρανικής επίθεσης θα ζητήσουν τη συνδρομή της Μόσχας. Όμως σε αυτή την περίπτωση το κόστος θα ήταν εξαιρετικά υψηλό για τη Ρωσία. Ήδη σήμερα οι κυρώσεις της Δύσης μετά την προσάρτηση της Κριμαίας, το 2014, έχουν πλήξει τη ρωσική οικονομία. Οι δαπάνες της Μόσχας για την Ανατολική Ουκρανία αυξάνονται συνεχώς, ενώ συνεχίζονται και οι ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία. Όπως η Ρωσία, έτσι και η μονίμως υπερχρεωμένη Ουκρανία δύσκολα μπορεί να χρηματοδοτήσει μία μακροχρόνια πολεμική αντιπαράθεση. Άλλωστε «υπάρχει μια διαφορά ανάμεσα στα μέλη του ΝΑΤΟ και σε στενούς εταίρους, όπως η Ουκρανία», επισημαίνει ο γενικός γραμματέας της Ατλαντικής Συμμαχίας, Γενς Στόλτενμπεργκ, μετά την τελευταία συνάντηση του ΝΑΤΟ στη Ρίγα της Λετονίας. Η διαφορά είναι σαφής: «Μόνο τα μέλη του ΝΑΤΟ μπορούν να υπολογίζουν στην αλληλεγγύη των υπολοίπων συμμάχων, σε περίπτωση που δεχθούν ένοπλη επίθεση».

Άνσγκαρ Χάαζε, Αντρέας Στάιν, Ουλφ Μάουντερ (DPA)

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

Εντείνονται οι πιέσεις στον πρόεδρο Ερντογάν

0

Όσο περνά ο χρόνος τόσο περισσότερες πιέσεις δέχεται στο εσωτερικό, αλλά και το εξωτερικό ο τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν. Οι συνέπειες παραμένουν απρόβλεπτες.

   Με την πλάτη στον τοίχο ο Ταγίπ Ερντογάν;

Την δύσκολη συγκυρία στην οικονομία της Τουρκίας αλλά και την απομόνωση την διεθνή σκακιέρα επιχειρεί να ξεπεράσει με συντονισμένες κινήσεις προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, την ΕΕ αλλά και στο εσωτερικό ο Ταγίπ Ερντογάν, που βλέπει επικίνδυνα μειωμένα σε σχέση με το παρελθόν τα ποσοστά του κόμματος του στις δημοσκοπήσεις. Η λίρα υπό την πίεση της απόφασης Ερντογάν για χαμηλό επιτόκιο εξανεμίζει την αγοραστική δύναμη.

Το αφήγημα της εξάπλωσης της επιρροής της χώρας από τις τουρκογενείς δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, στην μέση ανατολή και από εκεί στην Αφρική, βάλλεται όλο και περισσότερο, με τις διπλωματικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών.

Η κατάσταση στην Συρία δεν ωφελεί ούτε τις σχέσεις με τις ΗΠΑ αλλά ούτε και με την Ρωσία. Πολύ χειρότερες είναι, όπως φαίνεται, οι επιπτώσεις της πώλησης μη επανδρωμένων στην Ουκρανία και πολύ περισσότερο η αγορά κινητήρων γι αυτά. Ο εκνευρισμός του προέδρου Πούτιν ήταν έκδηλος και στην προχθεσινή επικοινωνία του με το Ερντογάν.

Τα ελληνοτουρκικά σε φάση διελκυστίνδας ρητορικής

ExxonMobil, Κύπρος, Γεωτρήσεις, Γεωτρήσεις της ExxonMobil στα ανοιχτά της Κύπρου

Όμως και η κατάσταση στην κυπριακή ΑΟΖ φέρνει σε συγκρουσιακή πορεία την Άγκυρα με την Ουάσιγκτον τώρα που η ExxonMobil ετοιμάζεται για έρευνες και γεωτρήσεις σε αδειοδοτημένα οικόπεδα.

Έτσι προς το παρόν τα ελληνοτουρκικά βρίσκονται περισσότερο σε φάση διελκυστίνδας ρητορικής που έχει στόχο να επιρρίπτει τις ευθύνες στη άλλη πλευρά, χωρίς βέβαια καμμιά έκπτωση στις θέσεις και διεκδικήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο και η επιστολή της Αγκύρας στον ΟΗΕ, που δείχνει ότι ο δρόμος ακόμη και μόνο για ουσιαστικό διάλογο, με φόντο την πιθανότητα για διευθέτηση ελληνοτουρκικών διαφορών στη Χάγη, όσο και να δηλώνεται πολλάκις πρόθεση, θα είναι δύσβατος και χρονοβόρος, αν όχι αδιέξοδος.

Ανδρέας Ρομπόπουλος, Κωνσταντινούπολη

DW

ΠΟΙΑ ΕΛΛΑΔΑ;

27
Γράφει ο Παντελής Σαββίδης

Has Russia Beaten the U.S. in the Hypersonic Missiles Race?

0

In half boast, half warning, Vladimir Putin‘s comment Russia will have a sea-based hypersonic missile in service in 2022 was a full-throated signal to the west, especially when he said any NATO deployment to Ukraine would cross a “red line.”

The latest testing of Russia’s Tsirkon 3M22 missile this week coincides with the build-up of tens of thousands of Russian troops by Ukraine’s border, amid fears an assault by Moscow is more likely than in April when it last massed its troops there.

Ever decrying an encroachment on Russia’s own borders by the alliance, Putin told an investment forum this week if the flight time from Ukraine to Moscow was five minutes “in the case of a hypersonic weapon being deployed,” his country could respond in kind.

“We can do that now,” Putin said, suggesting that Russia had stolen a march on the U.S. and the west in the race for hypersonic missiles, which are faster and more agile than standard ones and so, present more difficulties for missile defense systems.

Gen. David Thompson, vice chief of space operations, sounded the alarm last month that the U.S. was “not as advanced” as the Russians, or the Chinese “in terms of hypersonic programs,” Politico reported.

At Mach 9, the Tsirkon missile is at the low end of the hypersonic spectrum and has been launched several times since January 2020 from the Northern Fleet’s Admiral Gorshkov. Moscow says it can hit targets at a range of up to 1,000 kilometers (660 miles).

“Assuming that the weapon is dual-use, that is both conventional and nuclear-capable, I think it changes the nuclear balance versus the United States,” said Brent M. Eastwood, Defense and National Security Editor for Washington, DC foreign policy magazine 1945.

“As an anti-ship missile, it might overwhelm the American Aegis Combat System,” he told Newsweek.

Russian President Vladimir Putin
Russian President Vladimir Putin at the Kremlin in Moscow, on December 2, 2021. He has warned NATO not to give military backing to Ukraine whose border is being stared down by Russian troops.MIKHAIL METZEL/GETTY

“Aegis needs eight to ten seconds of reaction time to intercept incoming missiles. However, in that time, the Tsirkon will have already traveled at least 12 miles,” he said, “and we must worry that Tsirkon could have an accidental launch that could spark a nuclear exchange.

“It’s an intriguing weapon for the Russians that shows their missile development prowess and ability for it to be used as a propaganda talking point for Putin.”

Developed by the rocket design bureau Mashinostroyeniya NPO, the Tsirkon was not even among the five nuclear capability weapons programs in development, dubbed “super weapons” which Putin revealed to lawmakers at Russia’s Federal Assembly in March 2018.

Four of those, the Sarmat, Avangard, Poseidon and Burevestnik, are strategic systems in that they are all long-range weapons, with a range greater than 5,000 km (3,100 miles). The Kinzhal, is a sub-strategic system with a range less than that.

However, over the last few months, state-run media has made much of successful launches of the Tsirkon, although there is doubt among experts over whether it has reached the 1,000 kilometer (660 mile) range Moscow has claimed.

The Tsirkon, unlike the pure hypersonic missiles which rely on scramjets, has also required a degree of ingenuity as it combines existing technologies.

Russia, Admiral, Gorshkov, fires, Tsirkon, missile
Russia’s lead Admiral Gorshkov-class frigate test-fires the Tsirkon hypersonic cruise missile from the White Sea. It headed towards a land target on the coast of the Barents Sea in this photo published July 19.RUSSIAN MINISTRY OF DEFENSE

It is thought to consist of a solid fuel booster to take the missile from launch to high altitude from where it follows a semi-ballistic ‘skip-glide’ trajectory towards its target. A detachable warhead is used to destroy the target when it is in range.

“It would appear they are a hybrid cruise missile and ballistic missile,” said Richard Connolly, director of the Eastern Advisory Group consultancy, “it is a lower tech approach but it is innovative and you still get to the same destination.”

“The U.S has done a lot of testing the purer hypersonic jets and coming up with all sorts of obstacles,” he told Newsweek.

“What the Russians have done is cut the corner and said ‘let’s abandon the idea of trying to out compete with China and the U.S. with a pure system with a scramjet and instead use a hybrid technology.”

“I can’t see anything that suggests that Tsirkon is doing things that the U.S. can’t do, they have just chosen to take another route.” However, he believes that Russia has “moved ahead a little” in its missile development, “but not as much as they would like you to think.”

In October, Russia said that it had successfully test-fired the missile from its Severodvinsk submarine in the Barents Sea for the first time. If confirmed, this could change military capability calculus because submarines can launch long-range rapid strikes from hidden locations underwater.

But Connolly, who co-wrote an assessment of Russia’s military capabilities in analysis by the Chatham House think tank, said it appears that the launches were unsuccessful.

Meanwhile, last month Russia’s defence ministry suggested there was more to be done. It said further Tsirkon tests would resume from the Project 885M (Yasen-M) modified nuclear-powered submarine Perm 2024, and “will differ from its predecessors by a slightly altered design,” news agency Tass reported.

There has been progress in testing of the intercontinental ballistic missile (ICBM) the Sarmat, the Avangard missile system and the Kinzhal, in which Iskander ground-launched ballistic missiles are launched by the MiG-31K missile carrier.

Ukrainian servicemen
Ukrainian servicemen in joint military exercises with the U.S. and other NATO countries near Lviv, Ukraine on September 24, 2021. Tensions with Russia are high over the Kremlin-backed insurgency in the country’s east.YURIY DYACHYSHYN/GETTY

However, the programs mentioned by Putin in 2018 have faced other hiccups. The Burevestnik, which NATO calls the SSC-X-9 Skyfall, is believed to have crashed during secret engine tests in Russia’s Arctic in August 2019.

Also, missile capability also includes being able to identify and track a target, and for Russia this battle network that links sensors remains undeveloped.

“Several years ago, folks talked about how the United States was perhaps behind in terms of advanced missile testing and perhaps in development as well,” said Tom Karako, senior fellow at the Center for Strategic and International Studies (CSIS), “having said that, the United States is moving out with all deliberate speed on a number of programs.”

He pointed to the U.S. Air Forces Hypersonic Attack Cruise Missile (HCAM) and the U.S. Army’s Long-Range Hypersonic Weapon (LRHW) being co-developed with the U.S. Navy.

General John Hyten, the second most senior US general told CNN last month that China’s hypersonic missile test shows Beijing could launch a surprise nuclear attack on the United States.

Russia's hypersonic missiles in action
Hypersonic missiles are designed to be virtually unstoppable, and can fly at least five times the speed of sound.AP

But Karako said that amid the claims made by Russia and China, the U.S. “is evolving its own air defences to counteract these fundamentally aerial threats.”

“I suspect in time the United States will be working with its allies in adapting to these threats not merely in terms of posture—how we are in radar forces to make it harder to be targeted, but also in terms of active defence as well.”

Whatever stage of their development, Russia’s hypersonic missile programs will be leverage in talks over a successor to the New START nuclear Treaty which has been extended to 2026.

Even if experts may think his claims about his country’s military capabilities are mere bluster, Putin’s threats are taken seriously by politicians —at least in public, as leaders grapple with what to do about the Russian build-up next to Ukraine.

“We are seeing the big puffer fish trying to see off its potential threats by expanding its size,” said Connolly, “hence the not very subtle link between what is going on Ukraine.”

Newsweek

Οργανώνουν «πραξικόπημα» οι ΗΠΑ εναντίον του Ερντογάν…

0

Σκοτώνουν οι ΗΠΑ τον Ερντογάν με τη λίρα στη βάση της στρατηγικής της κατατριβής και της σταδιακής αποδυνάμωσής του

Η ασπιρίνη της παρέμβασης για να σωθεί η λίρα, πώς ο Ερντογάν προσδοκά να προσελκύσει 6 εκ. ψηφοφόρους και γιατί οι Δυτικοί προτιμούν την Τουρκία στον αναπνευστήρα αντί στην κατάρρευση

Αφού απέτυχε το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2016, οι ΗΠΑ και άλλες με αυτές συμμαχικές χώρες βρίσκονται σε οικονομικό πόλεμο με το Ερντογάν, ο οποίος θεωρεί ότι τον έχουν στο στόχαστρο. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι ο Τούρκος Πρόεδρος αντιλαμβάνεται πως οι ΗΠΑ και άλλοι οργανώνουν ένα οικονομικό σε βάρος του πραξικόπημα, με βασικό εργαλείο, ειδικά το τελευταίο διάστημα, το συνεχές ξεφόρτωμα της τουρκικής λίρας ως αποτέλεσμα βεβαίως των λανθασμένων οικονομικών του επιλογών και δη στο τραπεζικό σύστημα, που αφορά στη μείωση αντί στην αύξηση των επιτοκίων για την καταπολέμηση του πληθωρισμού.

Οικονομικός πόλεμος και ανεξαρτησία…

Η πρακτική των ΗΠΑ είναι ενταγμένη στη στρατηγική λογική της κατατριβής. Επιδιώκουν δηλαδή να προκαλούν συνεχή φθορά με χρονικό ορίζοντα τις προεδρικές εκλογές του 2023, για να φέρουν την πτώση του Τούρκου Προέδρου. Με άλλα λόγια, τον αλώνουν εκ των έσω, ως αποτέλεσμα των αντιδράσεων που προκαλούνται από την κοινή γνώμη ένεκα της κακής οικονομικής κατάστασης και του κόστους που πληρώνει ο τούρκικος λαός αλλά και του πολιτικού κόστους που πληρώνει ο Ερντογάν. Δημόσια, ο Τούρκος Πρόεδρος αναφέρθηκε την περασμένη εβδομάδα σε οικονομικό πόλεμο, που δέχεται η χώρα, και ότι ο ίδιος δίνει τη μάχη σε αυτόν τον πόλεμο για την οικονομική ανεξαρτησία της χώρας του. Είπε, μάλιστα, τις προάλλες τα εξής: «Βλέπουμε τα παιχνίδια που παίζονται με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και με τα επιτόκια. Έχουμε ξεπεράσει κάθε σύγκρουση στην οποία μπήκαμε έντιμα και τηρώντας ισχυρή στάση. Με τη βοήθεια του Αλλάχ και τη στήριξη του έθνους μας, θα βγούμε νικητές από αυτόν τον οικονομικό πόλεμο της ανεξαρτησίας».

Το σλόγκαν της αντιπολίτευσης

Το πολιτικό και οικονομικό παιχνίδι είναι ιδιαιτέρως περίπλοκο και είναι βεβαίως συναφές με τις στρατηγικές κινήσεις του Ερντογάν προς τη Ρωσία, της οποίας οι μυστικές υπηρεσίες ειδοποίησαν τον Τούρκο Πρόεδρο στο ανεπιτυχές πραξικόπημα του 2016. Συνεπώς χρωστά στη Μόσχα την παραμονή του στην εξουσία αλλά και τη βιολογική του ύπαρξη. Η στροφή του προς τη Ρωσία για την αγορά των S-400 δεν θεωρήθηκε μια απλή λιποταξία από το ΝΑΤΟϊκό στρατόπεδο, αλλά ως κερκόπορτα για την είσοδο της Μόσχας σε μια καθαρά αμερικανική αγορά πώλησης εξοπλιστικών συστημάτων. Αυτή ήταν και μία καλή αφορμή για την επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας από τις ΗΠΑ, που αφορά στο πάγωμα τραπεζικών λογαριασμών επί προσώπων και επί του ίδιου του κράτους για στρατιωτικά υλικά. Οι εν λόγω κυρώσεις, εάν συνδυαστούν με τις αλχημείες του Ερντογάν εντός της Κεντρικής Τράπεζας, γίνονται αρνητικά εργαλεία, που πλήττουν την αξιοπιστία της τουρκικής οικονομίας. Η προκύπτουσα ανασφάλεια οδηγεί στο ξεφόρτωμα της τουρκικής λίρας διεθνώς και, ταυτόχρονα, στην απαγόρευση από μέρους των ΗΠΑ της συναλλαγής σε δολάρια. Με ανακοίνωσή της την περασμένη Τρίτη, η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας ισχυρίστηκε ότι θα παρέμβει «άμεσα» στην αγορά «με πωλήσεις λόγω των μη υγιών διαμορφώσεων των συναλλαγματικών ισοτιμιών». Η διάθεση χρημάτων κυμαίνεται από 300 ώς 500 εκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για πάγια τακτική συγκράτησης του νομίσματος μέσω των αποθεματικών. Αγόρασε, δηλαδή, τις τουρκικές λίρες που ξεπουλούσαν άλλοι για να σταματήσει την κατρακύλα. Σήμερα, διαθέτει μόνο 46 εκατομμύρια δολάρια σε αποθεματικά και, ως εκ τούτου, δύσκολα μπορεί να σταθεροποιήσει την κατάσταση μακροπρόθεσμα. Η κίνηση της περασμένης εβδομάδας ήταν αναγκαία μεν, αλλά, σύμφωνα με οικονομολόγους, συνιστά ασπιρίνη σε έναν βαριά ασθενή. Μάλιστα, η αντιπολίτευση προκαλεί και χλευάζει τον Ερντογάν προβάλλοντας το σύνθημα, “πού πήγαν τα 126 εκατομμύρια δολάρια”, εννοώντας τα χρήματα που έχουν δοθεί για να διασωθεί η λίρα, χωρίς, όμως, αποτέλεσμα.

Πληθωρισμός και επιτόκια

Ο Ταγίπ Ερντογάν επιμένει στην πολιτική των χαμηλών επιτοκίων προσδοκώντας σε επενδύσεις, και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, ως αποτέλεσμα υψηλού ρυθμού ανάπτυξης, ο οποίος μπορεί να φτάσει ώς και 9%. Υπόσχεται μάλιστα ότι τον επόμενο χρόνο θα δώσει, ενόψει εκλογών, αύξηση της τάξης του 20% στον κατώτατο μισθό, καλύπτοντας έτσι 6 εκατομμύρια ψηφοφόρους. Το ερώτημα είναι εάν μπορεί να ρίξει τον πληθωρισμό, ο οποίος, σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, παρότι δύσκολο, μπορεί να εκτοξευτεί ακόμη και στο 30%. Σήμερα ο πληθωρισμός ανέρχεται στο 20% και ο Τούρκος Πρόεδρος αρνείται να αυξήσει τα επιτόκια για να τον περιορίσει. Προσδοκά να το πράξει μέσω της ανάπτυξης. Μέχρι να το πετύχει, οι τιμές ανεβαίνουν και δη στα εισαγόμενα προϊόντα και κυρίως στα πετρελαιοειδή διαρκούντος μάλιστα του χειμώνα, γεγονός που προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις και σε άλλα αγαθά της καθημερινής ζωής των Τούρκων πολιτών.

Λογική των ΗΠΑ και αλλαγή εξουσίας

Προφανώς οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι κρατούν ακόμη στον αναπνευστήρα την Τουρκία και την οικονομία της διότι προσδοκούν να γίνει η αλλαγή στην εξουσία με πιο ομαλό τρόπο. Αναμένουν, δηλαδή, ότι ο Ερντογάν θα χάσει την εξουσία και η νέα Κυβέρνηση θα αναζητήσει στήριξη για ταχεία ανάκαμψη και από τις ΗΠΑ και από την ΕΕ, λόγω της άθλιας οικονομικής κατάστασης στην οποία θα βρίσκεται. Ειδικώς οι Αμερικανοί θέλουν να αποκαταστήσουν τις σχέσεις με την Άγκυρα και να περιορίσουν, ακόμη και να τερματίσουν, το υφιστάμενο φλερτ με τη Ρωσία. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι εκτεθειμένες στην Τουρκία με ποσό που φτάνει τα 102 δισεκατομμύρια ευρώ και καλύπτει το 71% του συνόλου των ξένων εκτεθειμένων τραπεζών. Υπάρχει λοιπόν σημαντικός λόγος που κράτη μέλη της ΕΕ δεν θα ήθελαν να δουν την Τουρκία να καταρρέει, αλλά να αλλάζει εξουσία. Είναι πιο ασφαλής οδός. Το ίδιο ισχύει και για τις ΗΠΑ, οι οποίες ανησυχούν ότι η δημιουργία μιας χαώδους κατάστασης από την κατάρρευση της τουρκικής οικονομίας ενδέχεται να είναι επικίνδυνη, διότι οι Αμερικανοί θα χάσουν τον πολιτικό έλεγχο της ομαλής αλλαγής φρουράς μέσω εκλογών. Πόσο ομαλή βεβαίως θα είναι αυτή η μετάβαση εξαρτάται μόνο από τους Δυτικούς αλλά και από την ίδια τη στάση του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος από τώρα αντιλαμβάνεται ότι εάν χάσει τις εκλογές μπορεί να έχει ακόμη και την τύχη ή, κατά το ορθότερο, την ατυχία του Μεντερές. Αν δεν καταλήξει δηλαδή στην κρεμάλα, να βρεθεί στη φυλακή. Το ερώτημα σε μια τέτοια περίπτωση είναι πόση δύναμη θα συνεχίσει να έχει ο Ερντογάν και αν θα οδηγήσει τη χώρα σε εμφύλιο, εάν κρίνει σκόπιμο.

Η ομοφωνία για το κεκτημένο

Εκ των πραγμάτων, τα οικονομικά προβλήματα της Τουρκίας μεταφέρονται στα κατεχόμενα, αφού υπάρχει πλήρης οικονομική εξάρτηση και δη τραπεζική και νομισματική. Το οικονομικό ζήτημα συνδέεται με τη λύση του Κυπριακού υπό την έννοια ότι θα υπάρχει μία οικονομία και μία Κεντρική Τράπεζα που θα υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Επί του παρόντος στα κατεχόμενα δεν εφαρμόζεται το κεκτημένο επειδή υπάρχει κατοχή και δεν μπορεί η Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία εντάχθηκε ως ενιαίο κράτος, ολόκληρη δηλαδή στην ΕΕ, να ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο. Σύμφωνα με το Πρωτόκολλο 10, το κεκτημένο μπορεί να εφαρμοστεί στα κατεχόμενα μόνο ομοφώνως. Δηλαδή κατόπιν της σύμφωνης γνώμης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό είναι ένα διπλωματικό και νομικό όπλο για το νόμιμο κράτος και μια πρόκληση για τους Τουρκοκυπρίους προκειμένου να αποφασίσουν εάν θέλουν να επανενσωματωθούν στην Κυπριακή Δημοκρατία και στην ΕΕ.

Ευρώ και τράπεζες στα κατεχόμενα

Μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ευρώ στο βόρειο τμήμα της Κύπρου είναι ο έλεγχος του τραπεζικού συστήματος και η απαγκίστρωσή του από την Τουρκία. Σήμερα, οι Τουρκοκύπριοι διαμαρτύρονται ότι περνούν δύσκολα λόγω της τουρκικής οικονομικής κρίσης. Μία ορθολογιστική πρόταση επαναπροσέγγισης και προσπάθειας επανέναρξης των συνομιλιών στη σωστή βάση θα ήταν η εξής: Να επιστρέψουν οι Τουρκοκύπριοι στους αρμόδιους θεσμούς της ΕΕ και να δώσουν στοιχεία για τις τράπεζες στα κατεχόμενα και πώς αυτές θα βελτιωθούν και θα γίνουν αξιόπιστες καθότι σήμερα αποτελούν παραρτήματα των τουρκικών τραπεζών ξεπλύματος βρόμικου χρήματος. Δεν μπορεί αλλιώς να προχωρήσει η διαδικασία της οικονομικής και τραπεζικής επανένωσης. Ερώτημα: Θέλουν ή όχι οι Τουρκοκύπριοι να προχωρήσουν; Οι θεσμοί μέσα στους οποίους θα πρέπει να εργαστούν είναι αυτοί της ΕΕ και εκείνοι της Κυπριακής Δημοκρατίας διότι δεν υπάρχει άλλο κράτος υποκείμενο διεθνούς δικαίου και μέλος της ΕΕ. Το ψευδοκράτος και οι θεσμοί του δεν αναγνωρίζονται. Συνεπώς, μόνο μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας μπορεί να προχωρήσει η εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος στα κατεχόμενα.

Πρόταση για κοινά οφέλη από ενέργεια

Πέραν τούτου, η οικονομία είναι συναφής με την εκμετάλλευση ή όχι του φυσικού αερίου. Στην παρούσα φάση, η Κυπριακή Δημοκρατία αποφάσισε όπως δώσει αδειοδότηση για εκμετάλλευση πιθανών ποσοτήτων φυσικού αερίου στο οικόπεδο 5, το οποίο η Τουρκία θεωρεί ότι εμπίπτει στη δική της υφαλοκρηπίδα. Σύντομα, δε, θα αρχίσουν οι έρευνες στο οικόπεδο 10. Η Άγκυρα επιμένει ότι δεν θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε στην εκμετάλλευση ή ακόμη και σε νέες έρευνες. Ενδέχεται, δηλαδή, ο Ερντογάν να επιλέξει την εξαγωγή των εσωτερικών του προβλημάτων μέσω κρίσης εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Η εμπλοκή της «ExxonMobil», μιας εταιρείας αμερικανικών συμφερόντων, ενδεχομένως να αποτελέσει έστω και μερικώς ασπίδα και μία μορφή αποτροπής έναντι της κρίσης. Εξαρτάται πώς θα βολεύει τον Ερντογάν η κατάσταση.

Το αέριο και το χείριστο σενάριο…

Ούτως ή άλλως η στρατηγική λέει ότι θα πρέπει να εργάζεσαι επί τη βάσει του χειρότερου σεναρίου και να ενεργείς με τρόπον ώστε να εκθέτεις τον επιτιθέμενο αν είναι δυνατόν προτού καν εκδηλώσει την επίθεσή του. Επειδή δεν έχουμε ναυτικό και αξιόπιστες δυνάμεις αποτροπής, λογικό είναι να προχωρήσουμε από τώρα σε αποτρεπτικές κινήσεις. Εντός ολίγων ημερών συνέρχεται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο πλαίσιο του οποίου, όπως ελέχθη, θα κατατεθούν και προτάσεις για την περίπτωση λήψης μέτρων σε βάρος της Τουρκίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ανεξαρτήτως του τι θα εισηγηθεί η Επιτροπή, η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να υποβάλει πρόταση επί του θέματος και δη της οικονομικής, νομισματικής και ενεργειακής επανενσωμάτωσης των Τουρκοκυπρίων στην Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία είναι κράτος μέλος της ΕΕ αλλά και του ΟΗΕ. Εάν, λοιπόν, οι Τουρκοκύπριοι επιθυμούν τη σύσταση κοινής επιτροπής που θα τους επιτρέπει τη συμμετοχή στην εκμετάλλευση και στα οφέλη του φυσικού αερίου, όσα τους αναλογούν, έχουν επιλογή: Την επιστροφή τους στους θεσμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως την είχε προ ολίγων μηνών προτείνει ο Πρόεδρος. Η όποια Επιτροπή μπορεί να γίνει μόνο μέσα σε αυτούς τους θεσμούς, δηλαδή του νόμιμου κράτους. Δεν μπορούν να έχουν συμμετοχή στα οφέλη χωρίς σεβασμό και αναγνώριση του νόμιμου κράτους όπως η αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου καθορίζει ρητώς. Το ίδιο ισχύει κατ’ αναλογίαν και για την Τουρκία. Δηλαδή, θα έχει τα οφέλη που της αναλογούν όταν αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος – μέλος της ΕΕ, με την οποία θα πρέπει να καθορίσει ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια θα πρέπει να θεωρηθεί ως παραβίαση των αρχών και αξιών της ΕΕ καθώς και του κεκτημένου, στο οποίο έχει ενσωματωθεί και το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, το οποίο, όμως, θα μπορεί να ισχυριστεί κάποιος ότι δεν έχει υπογράψει η Άγκυρα, άρα δεν δεσμεύεται. Το μεγαλύτερο τμήμα του διεθνούς δικαίου της θάλασσας περιλαμβάνει το εθνικό δίκαιο, το οποίο αποδέχεται και επί του οποίου δεσμεύεται η Τουρκία, η οποία, ταυτοχρόνως, στη Μαύρη Θάλασσα και άλλου εκτείνει την ΑΟΖ της στα 200 ναυτικά μίλια.

Αποτροπή κρίσεων…

Η πρόταση προς την Τουρκία και τους Τουρκοκυπρίους πρέπει να σταλεί στον ΟΗΕ και στην ΕΕ. Ως προς την ΕΕ θα πρέπει να καθίσταται σαφές ότι η όποια νέα παράβαση και παραβίαση από την Τουρκία των κυριαρχικών και ειδικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο αμέσως επόμενο διάστημα θα πρέπει να συνοδεύεται από την επιβολή στρατιωτικού εμπάργκο, που θα περιλαμβάνει και στοιχεία από τις ανάλογες κυρώσεις τις οποίες επέβαλαν οι ΗΠΑ για τους S-400. Έτσι η Τουρκία τίθεται εκ των πραγμάτων προ των ευθυνών της και αντιμετωπίζει το πρόβλημα των κυρώσεων, εκτός κι αν θελήσει την οδό του οφέλους που περνά μέσω της Κυπριακής Δημοκρατίας και της επανέναρξης των συνομιλιών με βάση την επίλυση του Κυπριακού, η οποία θα στηρίζεται στις αρχές και αξίες της δημοκρατίας και της ΕΕ και όχι στους κανόνες των τουρκικών τανκς. Υπάρχουν επιλογές για να σπάσουν τα αδιέξοδα, αλλά ταυτοχρόνως και για να αποτραπούν κρίσεις. Οι ηγεσίες μας δεν μας έχουν συνηθίσει σε τέτοιες ευφάνταστες πολιτικές. Προσδοκούμε στις εκπλήξεις…

*Δρ των Διεθνών Σχέσεων

Σημερινή

Τεράστια έκρηξη στο Ιράν έπειτα από εκτοξεύσεις του αντιπυραυλικού συστήματος

0

 

Η πυρηνική εγκατάσταση κοντά στην πόλη Νατάνζ από δορυφορική λήψη

Έκρηξη μετά την εκτόξευση του συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας κεραυνοβόλησε την πόλη Νατάνζ του Ιράν. Αυτό αναφέρει το TASS επικαλούμενο τον κυβερνήτη της περιοχής.

Σύμφωνα με πηγή του πρακτορείου IRNA , η έκρηξη δεν έχει καμία σχέση με πυρηνική εγκατάσταση που βρίσκεται κοντά. Αποτέλεσμα του συμβάντος ήταν να μην υπάρχουν θύματα.

Σύμφωνα, εξάλλου, με το Sky News Arabia η κρατική τηλεόραση Press TV ανέφερε ότι η αιτία της έκρηξης οφειλόταν σε «μια δοκιμή αμυντικού πυραύλου στον ουρανό της πόλης ως μέρος μιας εκπαίδευσης ταχείας αντίδρασης».

Αυτό έρχεται ενώ η Ουάσιγκτον έχει προειδοποιήσει ότι δεν θα δεχτεί η Τεχεράνη να συνεχίζει να παρεμποδίζει τις διαπραγματεύσεις για τον πυρηνικό φάκελο, ημέρες μετά την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων της Βιέννης για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Σημειώνεται ότι στις 11 Απριλίου, ένα ατύχημα συνέβη σε πυρηνική εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στο Νατάνζ.

Ο Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας είπε ότι το περιστατικό σχετίζεται με τη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας.

Αργότερα μαθεύτηκε ότι μια τεράστια έκρηξη σε πυρηνική εγκατάσταση κατέστρεψε το καλά προστατευμένο εσωτερικό ηλεκτρικό σύστημα που τροφοδοτούσε τις φυγόκεντρες εμπλουτισμού ουρανίου.

https://www.echedoros-a.gr

Πρωτοφανείς δηλώσεις Θ.Πλεύρη: «Αν διασωληνωθεί κάποιος ασθενής το πιθανότερο είναι να πεθάνει – Να εμβολιαστείτε»

0

Πρωτοφανείς δηλώσεις δια στόματος του Υπουργού Υγείας ακούμε καθώς ούτε λίγο ούτε πολύ λέει ότι αν κάποιος ασθενής με κορωνοϊό διασωληνωθεί το πιθανότερο είναι ότι θα πεθάνει! Για αυτό πρέπει να εμβολιαστούν όλοι.

Αυτά είχε πει μεταξύ άλλων ο Υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, μιλώντας στον ΑΝΤ1 και στην εκπομπή «Πρωινοί Τύποι».

«Η εμπειρία της διασωλήνωσης είναι βιωματική. Εγώ που την έχω περάσει, δεν μπορώ και εξοργίζομαι όταν ακούω “και τι έγινε, ακόμη και αν διασωληνωθώ, είμαι νέος…”. Αν διασωληνωθείς, οι (ενν. περισσότερες) πιθανότητες είναι να πεθάνεις», ανέφερε σχετικά με την προσωπική εμπειρία του προ ετών.

Να θυμίσουμε όταν ο κ. Πλεύρη, στις 29.10.2021 έκανε ξεκάθαρη την αντίθεσή του συγκεκριμένα στο μέτρο του υποχρεωτικού εμβολιασμού στους άνω των 60 ετών και γενικότερα στην υποχρεωτικότητα με ηλικιακά κριτήρια, θεωρώντας ότι είναι αντισυνταγματικό.

«Κάποιος που προτείνει άνω των 60 να έχουμε υποχρεωτικό εμβολιασμό, πρέπει να μας πει: Εννοεί ότι θα πηγαίνουμε με τη σύριγγα και θα τον εμβολιάζουμε θέλει δεν θέλει;», έλεγε και περιέγραφε ότι το μέτρο αυτό προσκρούει στο Σύνταγμα, το ΣτΕ και την Επιτροπή Βιοηθικής.

Αλλά μετά την επιβολή του μέτρου από την κυβέρνηση, άρχισε ξαφνικά να υποστηρίζει ότι δεν είναι αντίθετο προς το Σύνταγμα, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει εξηγήσει αυτή την κυβίστηση.

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/provocateur/1038993_protofaneis-diloseis-thpleyri-diasolinothei-kapoios-asthenis

Σπύρος Λίτσας: Ο «μεγάλος ασθενής»

0
ΣΠΥΡΟΣ Ν. ΛΙΤΣΑΣ*

Η Τουρκία ποτέ δεν έπαψε να είναι ο «μεγάλος ασθενής»

Η Τουρκία ποτέ δεν έπαψε να είναι ο «μεγάλος ασθενής». Η μακρά διακυβέρνηση του Ερντογάν επικεντρώθηκε στην ισλαμοποίηση των θεσμών και την ενίσχυση του τουρκικού ναρκισσισμού στην εξωτερική πολιτική, αφήνοντας την οικονομία εγκλωβισμένη μεταξύ συστημικών αστοχιών και μιας εύθραυστης ευμάρειας.

Σύμφωνα με γνωστούς οικονομικούς αναλυτές, όπως ο Martin N. Baily ή o Robert E. Litan, η κρίση των στεγαστικών δανείων αποτελεί τη χειρότερη εξέλιξη για κάθε εθνική οικονομία. To παράδειγμα των Ηνωμένων Πολιτειών το 2008 είναι ενδεικτικό. Πρωτογενώς, η κρίση των στεγαστικών δανείων πλήττει τις τράπεζες αλλά και την οικοδομή, τον μηχανισμό δηλαδή άμεσης τροφοδότησης του ΑΕΠ κάθε κράτους. Στο προκείμενο, η κρίση των στεγαστικών δανείων πλήττει την Τουρκία από την αρχή της ανόδου του AKP, κυρίως εξαιτίας της επιδοματικής πολιτικής που ο Ερντογάν ακολούθησε απέναντι στις πλατιές μάζες της Ανατολίας. Στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους δηλαδή του πολιτικού Ισλάμ, που για πολλούς λόγους απαξιώθηκαν αλλά και απαξίωσαν την αστική κεμαλική μεταρρύθμιση, παραμένοντας ακόλουθοι στους κοινωνικούς, θρησκευτικούς αλλά και αξιακούς κώδικες της προ-κεμαλικής περιόδου. Αυτό που διαφεύγει της προσοχής πολλών αναλυτών είναι ότι ο Ερντογάν επιδίωξε να μεταβάλει σε σύντομο χρονικό διάστημα τις οικονομικοκοινωνικές ισορροπίες στο εσωτερικό της χώρας, μια διαδικασία που –όπως και το ημέτερο παράδειγμα καταδεικνύει– μπορεί να επιτευχθεί κυρίως με όχημα τον λαϊκισμό και με πρόδηλες αρνητικές συνέπειες για τη συστημική οικονομία.

Η ασθενής τουρκική οικονομία, αλλά και ο οπορτουνισμός της Αγκυρας σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής δημιουργούν ένα αρνητικό μείγμα που πλέον δεν είναι εύκολο να συγκρατηθεί από το να «μολύνει» κι άλλα ζωτικά όργανα της τουρκικής οικονομίας. Η αξιοπιστία της τουρκικής λίρας έχει πληγεί σε βαθμό τέτοιο που επηρεάζονται πλέον οι εισαγωγές σε είδη τεχνολογικής αιχμής, οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε βάθος πενταετίας έχουν υποστεί μείωση άνω του 45%, ο πληθωρισμός καλπάζει σε επίπεδα δεκαετίας ’90, ενώ οι «δείκτες της δυστυχίας», μη συναινετικά διαζύγια, αυτοκτονίες, κακοποιήσεις γυναικών και ανηλίκων, παρουσιάζουν ανά έτος αύξηση κατά 8%.

Είναι γεγονός ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει μια βαθιά και παρατεταμένη κρίση. Η πολιτική της κουλτούρα όμως την εξωθεί σε εξαλλοσύνες στην εξωτερική πολιτική, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά η ειρήνη και η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο. Ισως να έχει ξεχασθεί, αλλά ένας από τους κύριους λόγους που η κρίση των Ιμίων έλαβε χώρα ήταν η αδυναμία της Τανσού Τσιλέρ να σταματήσει την ελεύθερη πτώση των οικονομικών δεικτών της χώρας της. Η Τουρκία γνωρίζει καλά το ειδικό της μέγεθος, αντιλαμβάνεται ότι είναι πολύ μεγάλη για να της επιτρέψουν να καταρρεύσει, ενώ όπως έχω γράψει σε παλαιότερη μελέτη μου στο ισραηλινό think tank «Begin Sadat» του Πανεπιστημίου Bar Ilan, o έμπειρος Ερντογάν θέτει σε εφαρμογή με μεγάλη επιτυχία το στρατηγικό δόγμα του «Τρελού» σε επίπεδο υψη-λής στρατηγικής.

Είναι σημαντικό να βρεθεί το κατάλληλο μείγμα, ώστε η τουρκική οικονομία να στηριχθεί προ μιας ολικής κατάρρευσης, που θα δημιουργήσει παλιρροϊκό κύμα σε όλη την Αν. Μεσόγειο.

Είναι σημαντικό λοιπόν να βρεθεί το κατάλληλο μείγμα, ώστε η τουρκική οικονομία να στηριχθεί προ μιας ολικής κατάρρευσης, που θα δημιουργήσει παλιρροϊκό κύμα σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και η επόμενη πολιτική προσωπικότητα που θα οδηγήσει την Τουρκία σε πιο ορθολογικά μονοπάτια. Η τουρκική οικονομία θα στηριχθεί έως ενός σημείου από τις άμεσες ξένες επενδύσεις των ΗΑΕ, εξέλιξη που ασφαλώς και οφείλει να ευχαριστεί την Αθήνα λόγω των άριστων σε όλα τα επίπεδα σχέσεών της με το Αμπου Ντάμπι, γεγονός που θα συμβάλει, έως ενός σημείου, στο να αποφεύγει η Αγκυρα τις εξαλλοσύνες στην περιοχή. Ως προς το επίπεδο όμως του ηγέτη, τα πράγματα δεν είναι τόσο ευοίωνα, μια και ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας είναι συστημικός και όχι προϊόν έμπνευσης του εκάστοτε επικεφαλής.

Είναι η ώρα για τη χώρα μας να επαναδραστηριοποιηθεί οικονομικά στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου, ενώ η στρατηγική της άμεσης και έμμεσης αποτροπής μέσω της έξυπνης διπλωματίας και της στοχευμένης αμυντικής ενίσχυσης οφείλει να συνεχιστεί σε αμείωτο βαθμό. Συγκατοικούμε με απρόβλεπτο γείτονα, που είναι βαθιά άρρωστος, δίχως το «δικαίωμα» να αυτοκτονήσει για το καλό της ευρύτερης γειτονιάς.

* Ο κ. Σπύρος N. Λίτσας είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

“Καθημερινή”

Αποχωρεί η γραβάτα από τη γερμανική πολιτική;

0

Η γραβάτα απουσιάζει όλο και συχνότερα. Αντίθετα, πυκνώνουν τα… γένια τριών ημερών, τα αθλητικά παπούτσια και τα λευκά πουκάμισα. Τι δείχνουν όλα αυτά;

Ρόμπερτ Χάμπεκ , Όλαφ Σολτς , Κρίστιαν Λίντνερ: το νέο λουκ

Το 1980 ένα νεαρό μέλος των Σοσιαλδημοκρατών στη γερμανική βουλή επιπλήχθηκε από την πρόεδρο Ανεμαρί Ρένγκερ: «Αύριο, κατά την εκλογή του καγκελαρίου θα πρέπει να δέσεις μία γραβάτα, όπως αρμόζει στην περίσταση». Το όνομα του νεαρού ήταν… Γκέρχαρντ Σρέντερ, αργότερα ομοσπονδιακός καγκελάριος της Γερμανίας και… διάσημος για τα κομψά και ακριβά κοστούμια του.

Ο Γκέρχαρντ ΣρέντερΟ Σρέντερ παίζει ποδόσφαιρο με… γραβάτα

Μία από τις ερωτήσεις που τέθηκαν στον Όλαφ Σολτς προεκλογικά, ήταν σχετικά με το τι σκοπεύει να κάνει με τη γραβάτα, σε περίπτωση που εκλεγεί καγκελάριος. Η απάντησή του ήταν διττή: «Τις περισσότερες φορές θα φοράω γραβάτα, αλλά όχι πάντα». Και πράγματι, τουλάχιστον ως υπουργός Οικονομικών φάνηκε ότι δεν διστάζει, ακόμη και σε σημαντικές συναντήσεις να εμφανιστεί με πιο χαλαρό ντύσιμο – ακολουθώντας ωστόσο τις αποχρώσεις της μόδας: Το καλοκαίρι επιβιβάστηκε στο κυβερνητικό αεροσκάφος στην Ουάσιγκτον, φορώντας απλά ένα κοντομάνικο μπλουζάκι και ένα παντελόνι στο χρώμα της άμμου.

Τις περισσότερες φορές παρόλα αυτά η ενδυμασία του χαρακτηρίζεται μάλλον ως συντηρητική. Τα κοστούμια του είναι σχεδόν πάντα σκούρα και η γραβάτα πάντα διακριτική. Ο Γενς Λένεκερ περιγράφει τον Σολτς ως «ενδυματολογικό οπορτουνιστή». Ο ψυχολόγος και διευθύνων σύμβουλος του πρακτορείου media rheingold-salon αναλύει τη θεωρία του σε συνέντευξη στην DW: «Ως μέλος της νεολαίας των Σοσιαλδημοκρατών φορούσε χαρακτηριστικά μακριά γραβάτα, ως υπουργός ντυνόταν συνήθως συντηρητικά, ενώ σήμερα κυκλοφορεί χαλαρός, δίχως γραβάτα».

Σαν… indie συγκρότημα, καθοδόν για τη συναυλία

Πράσινοι και Φιλελεύθεροι, σέλφι Η selfie που έγινε viral στο διαδίκτυο

Κατά τη διάρκεια των διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ των Πρασίνων και Φιλελευθέρων, ο επικεφαλής του FDP Κρίστιαν Λίντνερ εθεάθη με λευκά αθλητικά παπούτσια. Σε μια selfie μάλιστα, ο Λίντνερ μαζί με τον γενικό γραμματέα του FDP Φόλκερ Βίσινγκ και τον συμπρόεδρο των Πρασίνων Ρόμπερτ Χάμπεκ φορούσαν όλοι τους λευκά πουκάμισα, ενώ η Αναλένα Μπέρμποκ εμφανίστηκε με σκούρο μπλουζάκι.

«Τα πρόσωπα των νικητών των φετινών εκλογών στη Γερμανία σκηνοθετούν μια αλλαγή, μια νέα αρχή, με βασικό στοιχείο τον χαρακτήρα και το στυλ τους», επισημαίνει η ιστορικός Κλαούντια Γκάτζα σε συνέντευξή της στο γερμανικό πρακτορείο Τύπου. Αναφερόμενη μάλιστα στη φωτογραφία των τεσσάρων λέει χαρακτηριστικά: «Μοιάζουν με μέλη indie μπάντας που μόλις κατέβηκαν από το αεροπλάνο και είναι καθοδόν για τη συναυλία – και τους θαυμαστές τους».

Η στυλιστική μεταμόρφωση του Γιόσκα Φίσερ

Γιόσκα Φίσερ / ορκωμοσίαΗ ορκωμοσία του νεαρού τότε πολιτικού των Πρασίνων Γιόσκα Φίσερ (στο κέντρο) στις 12.12.1985

Με τα παπούτσια της η Αναλένα Μπέρμποκ -και όχι μόνο- απέχει μίλια από τα μεγαλύτερα μέλη του κόμματος, τα οποία εμφανίζονταν στη βουλή, φορώντας σανδάλια Birkenstock και μάλλινα πουλόβερ. Ο Γιόσκα Φίσερ ήταν ο πρώτος διάσημος πολιτικός που επιχείρησε μία εκκεντρική αλλαγή, προβοκάροντας το πολιτικό κατεστημένο: Μετά την εκλογή του ως υπουργός Περιβάλλοντος της Έσσης το 1985, εμφανίστηκε με αθλητικά παπούτσια. Αργότερα, από το 1998 και ύστερα, ως υπουργός Εξωτερικών πλέον, το κοστούμι με γιλέκο έγινε σήμα κατατεθέν του.

Σήμερα, η στροφή σε πιο χαλαρές εμφανίσεις έχει επηρεάσει τους πολιτικούς όλων των κομμάτων. Τι γίνεται όμως με θετικά ή… αρνητικά παραδείγματα στυλ στην πολιτική; Το 2016 το περιοδικό GQ ανέδειξε τον τότε υπουργό Δικαιοσύνης, Χάικο Μάας, ως τον πιο καλοντυμένο άνδρα της Γερμανίας – μεταξύ άλλων για τα κομψά του κοστούμια. Για τον Γενς Λένεκερ ωστόσο, η «ενδυματολογική αφάνεια» είναι ενδεχομένως και μία μέθοδος των πολιτικών, κυρίως για την «κατά το δυνατόν ευρύτερη αποδοχή. Γι αυτό το λόγο δύσκολα θα βρει κανείς εξαιρετικά θετικά ή αρνητικά στυλ πολιτικών», όπως επισημαίνει.

Κρίστοφ Χάσελμπαχ

Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου

DW

Η επόμενη μέρα

0
Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης

Αγορές, απατεώνες και διαδίκτυο

0

Σε περίπτωση που λάβει κανείς υπενθύμιση για παραγγελίες που δεν έχει κάνει ποτέ, τότε είναι πολύ πιθανό να έχει πέσει θύμα διαδικτυακών απατεώνων.

    Το 2020 καταγράφηκαν περίπου 22.500 περιπτώσεις

Οι αγορές στο Διαδίκτυο είναι για πολλούς ανθρώπους πρακτικές, ειδικά ενόψει των Χριστουγέννων και ενόψει αυστηρότερων μέτρων για τον κορωνοϊό στο λιανικό εμπόριο. Αλλά το ηλεκτρονικό εμπόριο κάνει επίσης τη ζωή πιο εύκολη για τους απατεώνες. Ξαφνικά ανυποψίαστοι  άνθρωποι λαμβάνουν υπενθυμίσεις για πράγματα που δεν παρήγγειλαν ή δεν έλαβαν ποτέ. Μόνο στο Βερολίνο, η ζημιά το 2020 ήταν σύμφωνα με την αστυνομία γύρω στα 11,9 εκατ. ευρώ.

Ένας πολίτης από την περιοχή Νοϊκέλν έπεσε θύμα απάτης με δέματα. «Η ζημιά ήταν πολλές χιλιάδες ευρώ», λέει. Απατεώνες παρήγγειλαν ακριβά αθλητικά παπούτσια, ρολόγια και άρωματα στο όνομά του. «Κάποιοι τα πήραν με το όνομά μου από τον γείτονα ή από υποκατάστημα της DHL».

Ο συγκεκριμένος άνδρας δεν είναι σε καμία περίπτωση μεμονωμένη περίπτωση. Η αστυνομία του Βερολίνου κατέγραψε περίπου 17.000 υποθέσεις το 2011, ενώ το 2020 καταγράφηκαν περίπου 22.500. Ένας λόγος είναι η άνθηση στο ηλεκτρονικού εμπορίου. Οι δράστες συχνά χρειάζονται μόνο μια ταχυδρομική διεύθυνση και μια διεύθυνση e-mail.

Δύσκολη η εξιχνίαση

Εγκληματικότητα στο διαδίκτυο Εγκληματικότητα στο διαδίκτυο

Ο Κρίστιαν Μπερνάιτ, Επικεφαλής Ανακριτής Ποινικών Υποθέσεων στο Γραφείο Εγκληματολογικών Ερευνών γνωρίζει τη διαδικασία των απατεώνων. Μερικοί καλύπτουν ένα γραμματοκιβώτιο με ένα πλασματικό όνομα ή δίνουν τα ονόματα γειτόνων. Κάποιοι από τους δράστες γνωρίζουν πότε έρχονται οι υπηρεσίες παράδοσης, παραφυλάνε εκεί κοντά, ελέγχουν τα γραμματοκιβώτια για ειδοποιήσεις ή λένε στους γείτονες ότι υπήρξε μπέρδεμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμπλέκεται και το προσωπικό παράδοσης και ενδέχεται να έχει συνεργαστεί με τους δράστες.

Σύμφωνα με την αστυνομία, η απάτη αυτή είναι κυρίως ένα φαινόμενο στις μεγάλες πόλεις λόγω της ανωνυμίας των κατοίκων της. Η ανέπαφη παράδοση λόγω κορωνοϊού την καθιστά ακόμα πιο εύκολη. Παράλληλα, οι υποθέσεις είναι δύσκολο να εξιχνιασθούν, γιατί οι δράστες δεν αφήνουν κανένα ίχνος στο διαδίκτυο. «Οι διευθύνσεις αλληλογραφίας και οι αριθμοί τηλεφώνου είναι λάθος», λέει ο Μπερνάιτ. Το ποσοστό των διαλευκάνσεων μειώθηκε τα τελευταία δέκα χρόνια από 59 % σε περίπου 20%.

Πολλοί νεότεροι δράστες αναζητούν ακριβά επώνυμα ρούχα για να τα φορέσουν οι ίδιοι ή για μεταπώληση. Οι απατεώνες παρραγγέλνουν συχνά πολλά πακέτα σε πολλές διευθύνσεις. «Ως θύμα δεν έχεις κανέναν τρόπο για να προστατεύσεις τα προσωπικά σου δεδομένα σε περίπτωση δόλιων παραγγελιών», λέει ο Μπερνάιτ.

Οι πολιτικοί θα πρέπει να λάβουν μέτρα

Η μεγάλη διαδικτυακή πλατφόρμα πωλήσεων Amazon Η μεγάλη διαδικτυακή πλατφόρμα πωλήσεων Amazon

«Οι πολιτικοί θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το θέμα και οι εταιρείες να κάνουν τη διαδικασία ασφαλέστερη. Αλλά δεν έχει γίνει ακόμα», συμπληρώνει. Τα θύματα κλοπής προσωπικών στοιχείων στο διαδίκτυο μπορούν να απευθύνονται στις ενώσεις καταναλωτών οι οποίες μπορούν να προσφύγουν στο δικαστήριο.

Οι εταιρείες ταχυδρομικών αποστολών και οι ηλεκτρονικές τράπεζες τονίζουν ότι θα προσέχουν περισσότερο στο μέλλον τα θέματα ασφάλειας. Εκπρόσωπος της Amazon λέει ότι έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αποτρέψει τη χρήση κλεμμένου λογαριασμού. Πελάτες-θύματα  απάτης προστατεύονται, αναφέρει η εταιρεία.

Ο άνδρας από το Νόικέλν τονίζει πάντως πως «είναι σημαντικό, σε κάθε περίπτωση να κάνεις καταγγελία». Στην περίπτωσή του, όλοι οι διαδικτυακοί πωλητές ήταν συνεργάσιμοι. «Παρόλα αυτά, ήταν πολύ εκνευριστικό, ειδικά όταν υπήρξε μια πραγματική απόπειρα διάρρηξης για να πάρουν τα πράγματα».

Σύμφωνα με την αστυνομία πάντως παρά τις όποιες επιτυχίες, οι δράστες παραμένουν ελεύθεροι ή όταν συλλαμβάνονται τους επιβάλλονται μικρά χρηματικά πρόστιμα ή ποινές με αναστολή.

Άνια Σολοκόφ, Αντρέας Ραμπενστάιν (DPA)

Επιμέλεια: Μαρία Ρηγούτσου

DW

Ακραίος τυχοδιωκτισμός τα 12 μίλια – τεράστιο σφάλμα τυχόν συμφωνία με Τουρκία

2

Πολλαπλασιάστηκαν οι φωνές που ζητούν επέκταση των χωρικών υδάτων. Δεν το ζήτησαν στο ζενίθ της εθνικής μας ισχύος, το ζητούν τώρα, στο ιστορικό της ναδίρ.

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου    3 Δεκεμβρίου 2021

Η Ελλάδα απέκτησε το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων της στα 12 μίλια το 1995, όταν επικυρώθηκε από τον απαιτούμενο αριθμό κρατών η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982. Η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, με υπουργούς Άμυνας τον Γεράσιμο Αρσένη και Εξωτερικών τον μετέπειτα Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια (η ίδια που πήρε την πρωτοβουλία για το δόγμα του ενιαίου αμυντικού χώρου με την Κύπρο και ίσως η πιο ανεξάρτητη που είχε η χώρα στη διάρκεια των δύο αιώνων της κολοβής ανεξαρτησίας της) δεν έκανε χρήση του δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων, λαμβάνοντας υπόψιν της: (α) τον κίνδυνο σύγκρουσης με την Τουρκία, (β) την εκφρασθείσα αντίθεση [1] όλων των μεγάλων δυνάμεων και (γ) τα περιορισμένα και αβέβαια οφέλη μιας τέτοιας κίνησης για την Ελλάδα. Περιορίστηκε να επιφυλαχθεί, με δήλωσή της, του ελληνικού δικαιώματος να το ασκήσει όταν το κρίνει σκόπιμο [2]. Από την πλευρά της, η Τουρκία αντέδρασε χαρακτηρίζοντας, με απόφαση της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, ως αιτία πολέμου (casus belli) τυχόν επέκταση.

Για τους ίδιους λόγους, απέφυγαν να επεκτείνουν τα ελληνικά χωρικά ύδατα στο Αιγαίο όλες οι επόμενες κυβερνήσεις, περιλαμβανομένων αυτών του Κώστα Καραμανλή και του Αντώνη Σαμαρά, που ουδείς σκέφτηκε να κατηγορήσει για «κότες» στα εθνικά ζητήματα. Πολύ περισσότερο δεν ήταν «κότα» φυσικά ο Ανδρέας Παπανδρέου και καλό θα είναι να μη γράφονται γελοιότητες για τον πρώην πρωθυπουργό από όσους δεν επέδειξαν στη ζωή τους το θάρρος που χρειάστηκε.

Η κυβέρνηση Σημίτη έκανε μάλιστα κάτι πολύ αρνητικό για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα, τη υποδείξει των Αμερικανικών «φίλων και συμμάχων», των ιδίων δηλαδή στους οποίους η παρούσα κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας παρεχώρησε τη χώρα και τις ένοπλες δυνάμεις. Υπέγραψε η κυβέρνηση Σημίτη κοινή δήλωση με την Τουρκία το 1997, με την οποία η Ελλάδα παραιτήθηκε του δικαιώματος «μονομερών ενεργειών» στο Αιγαίο, όπως θα ήταν η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων και ανέλαβε μάλιστα την υποχρέωση να σεβαστεί «ζωτικά συμφέροντα» της Τουρκίας. Σημειωτέον ότι αυτά δεν ορίστηκαν: αφέθηκαν δηλαδή οι Τούρκοι με τη δυνατότητα να χαρακτηρίζουν ό,τι τους κατεβαίνει στο κεφάλι ως «ζωτικό συμφέρον». Η δήλωση αυτή, αν και δεν μπορεί να θεωρηθεί απόλυτο εμπόδιο στην επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, την καθιστά οπωσδήποτε δυσκολότερη, όπως και την πολιτική και νομική υπεράσπισή της. Αυτοί που σήμερα φωνάζουν για επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια ήταν (στην συντριπτική τους πλειοψηφία) απόντες την εποχή που γίνονταν αυτά και ουδόλως διαμαρτύρονταν [3]. Όπως και δεν διαμαρτύρονται σήμερα ούτε για την πρωτοφανή στην ελληνική ιστορία αποικιοποίηση της χώρας και οικονομικά και στρατιωτικά-γεωπολιτικά. Κάπως παράξενος φαίνεται τουλάχιστο σε μας ένας τέτοιος «πατριωτισμός».

Να επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα;

Εδώ και μερικά χρόνια πολλαπλασιάστηκαν στην Ελλάδα οι φωνές που ζητάνε επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Δεν το ζήτησαν το 1995, που ήμαστε στο ζενίθ της εθνικής ισχύος και με πολύ ευνοϊκό συσχετισμό δυνάμεων με την Τουρκία, ζητάνε να το κάνουμε τώρα, στο ιστορικό ναδίρ της εθνικής ισχύος, με πολύ δυσμενέστερο συσχετισμό δυνάμεων και με ανοιχτό (έστω και αν δεν το λέμε, παριστάνοντας ότι δεν υπάρχει) το μέγα ζήτημα του εξαιρετικά μη βιώσιμου χρέους που απειλεί με αφανισμό τον ελληνικό λαό, το ελληνικό έθνος (συνήθως για το ζήτημα αυτό δεν έχουν τίποτα να πουν οι «υπερπατριώτες», «νεοεθνικόφρονες» και δήθεν «τουρκοφάγοι»). Στο θέμα αυτό θα χρειαστεί ενδεχομένως να συγκρουστούμε, για να σωθεί η χώρα, με τους πιστωτές, κάτι που καθιστά τρέλα το να ανοίξουμε και δεύτερο μέτωπο ταυτόχρονα, ιδίως αν δεν έχουμε τίποτα να κερδίσουμε.

Μεταξύ αυτών υπάρχουν ασφαλώς και ειλικρινείς πατριώτες, μόνο που δεν μοιάζουν να έχουν μελετήσει σε βάθος τα θέματα (όπως συμβαίνει κατά κανόνα με τα πάντα και σχεδόν τους πάντες στην Ελλάδα) και βέβαια αυτό μπορεί να έχει τραγικές συνέπειες παντού. Είναι η «κουλτούρα του σορολόπ». Υπάρχουν ασφαλώς και αυτοί που τα κίνητρά τους δεν είναι καθόλου αγνά…

Το κύριο επιχείρημα που χρησιμοποιείται υπέρ της ιδέας της επέκτασης είναι ότι δικαιώματα που δεν εφαρμόζονται ατονούν και χάνονται. Το ακούμε και από δεξιούς, το ακούμε τώρα και από αριστερούς διαφόρων αποχρώσεων – ακόμη και ο Τσίπρας το είπε μια μέρα, αν και όχι σχετικά με τα νησιά του Αιγαίου [4]. Συμπληρωματικά αναφέρεται επίσης ότι είμαστε η μόνη χώρα που δεν έχει 12 μίλια χωρικά ύδατα και ότι κακώς φοβόμαστε ενδεχόμενο πόλεμο από την Τουρκία.

Το επιχείρημα ότι το δικαίωμα χάνεται δεν ευσταθεί από νομικής απόψεως γιατί δεν υπάρχει χρονικό όριο στην άσκησή του. Παρά το ότι πέρασαν 25 χρόνια από το 1995, η Τουρκία πάντα φοβάται τυχόν επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών επανέλαβε, εμμέσως πλην σαφώς, την απειλή πολέμου, πρόσφατα.

Ακόμα όμως και αν ευσταθούσε, δεν είναι από μόνο του λόγος για να πάει η χώρα σε μια τέτοια πολιτική. Για να προχωρήσει σε επέκταση, οφείλει να εξετάσει σοβαρά ποιο είναι το πιθανότερο αποτέλεσμα, τα οφέλη και οι κίνδυνοι μιας επέκτασης των χωρικών υδάτων και να ενεργήσει αναλόγως. Αν μια τέτοια ανάλυση δεν συνοδεύει τις προτάσεις επέκτασης, αν δεν αποδείξει κάποιος ότι η άσκηση του δικαιώματος θα μας οδηγήσει σε καλύτερη και όχι σε χειρότερη κατάσταση, η πρόταση για επέκταση των χωρικών υδάτων είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ανεύθυνη επιπολαιότητα ή δημαγωγία. Και στη χειρότερη, προβοκάτσια.

Όσο για το αν η Τουρκία θα κάνει ή δεν θα κάνει πόλεμο εμείς δεν μπορούμε να το απαντήσουμε με βεβαιότητα. Αλλά δεν μπορεί και κανείς να το απαντήσει, φοβούμεθα, σε μια Ελλάδα της «φαιδράς πορτοκαλέας», που δεν διαθέτει δικές της υπηρεσίες πληροφοριών, που οι τουρκολόγοι της δεν μιλάνε τουρκικά, που δεν έχει άξια λόγου ερευνητικά κέντρα, που δεν διαθέτει ένα σοβαρό δίκτυο ανταποκριτών στην Τουρκία, που περιμένει να μάθει από Αμερικανούς και Ισραηλινούς και τις υπηρεσίες τους τι συμβαίνει ή τι μπορεί να συμβεί ακόμα και στη Θράκη και στο Καστελόριζο. Μια Ελλάδα που γενικώς τη διακρίνει το επίπεδο σοβαρότητας, υπευθυνότητας και ξένης εξάρτησης που ξέρουμε.

Τι κερδίζει η Ελλάδα με την επέκταση;

Πρέπει να σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων λίγα πράγματα προσφέρει στην Ελλάδα, έναντι πολύ μεγάλων κινδύνων.

Της προσφέρει τον έλεγχο μιας ζώνης από τα 6 έως τα 12 μίλια από τις ελληνικές ακτές (που στην πράξη θα τον αμφισβητήσει η Τουρκία, όπως το πράττει στην Κύπρο, έχοντας γελοιοποιήσει τις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ που υπέγραψε η Λευκωσία και τις δήθεν συμμαχίες με το Ισραήλ. Όπως μας λέει βετεράνος της ελληνικής διπλωματίας: «θα βλέπουμε κάθε μέρα τα σκάφη όχι μόνο της Τουρκίας, αλλά και όλων των μεγάλων δυνάμεων να αμφισβητούν ντε φάκτο τα 12 μίλια. Έχει νόημα να ασκείς το δικαίωμα σου αν μπορείς και να το υπερασπιστείς στην πράξη;».

Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν πετρέλαια στο Αιγαίο και θέλουμε να τα εκμεταλλευθούμε, κάτι ουδόλως βέβαιο, η περιοχή μεταξύ 6 και 12 μιλίων είναι μάλλον περιορισμένη, ούτε προδικάζει το υπόλοιπο του αρχιπελάγους, η διανομή του οποίου προϋποθέτει τη λύση των διαφορών με την Τουρκία, που δεν φαίνεται δυνατή στον ορίζοντα, εκτός αν κάποιος πιστεύει ότι η Ελλάδα είναι υπερδύναμη που θα επιβάλλει manu militari την άποψή του στην Άγκυρα. Αν κάποιος το πιστεύει, καλύτερα να πάει να παίξει το παιδικό παιχνίδι «ναυμαχία», αντί να σκοτίζει τον ελληνικό λαό με περισπούδαστες, αλλά βλακώδεις αναλύσεις. Σημειωτέον επίσης ότι ούτε και εκτός Αιγαίου, στις περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου που ερεύνησαν οι Τούρκοι με το Ορούτς Ρέις βρήκαν τίποτα. Στο τέλος κινδυνεύουμε με αυτή την ιστορία να πάθουμε αυτό που προέβλεψε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής σε μια συζήτηση με τον Αμερικανό πρόεδρο, να πάμε δηλαδή σε πόλεμο για πετρέλαια που πιθανώς δεν υπάρχουν…

Η ίδια η κυβέρνηση έχει δηλώσει (πολύ καλώς κατά τη γνώμη μας) ότι δεν προτίθεται να πάει σε εκμετάλλευση στο Αιγαίο [6]. Υπάρχει άλλη άποψη; Όταν κάποιος προτείνει επέκταση στα 12 μίλια να μας πει επιτέλους για ποιόν ακριβώς λόγο την προτείνει. Θέλει να εκμεταλλευθεί τα πετρέλαια μεταξύ 6 και 12 μιλίων από τις ελληνικές ακτές (γιατί αυτό και μόνον εξασφαλίζει η επέκταση); Θέλει να κάνει ένα πείραμα να δούμε πώς θα αντιδράσει η Τουρκία; Τι ακριβώς θέλει; Διότι όλοι οι οπαδοί των 12 μιλίων, λένε “να τα επεκτείνουμε, να τα επεκτείνουμε”, δεν εξηγούν όμως τι ακριβώς περιμένουν να κερδίσουν από την επέκταση.

Όπως και με τις άλλες λαμπρές ιδέες, του τύπου «έχουμε τακτική υπεροχή, άρα βυθίζουμε τους Τούρκους» ή «βυθίστε το Ορούτς Ρέις», αυτές οι ιδέες θα μπορούσαν να ονομαστούν «στρατηγική της μιας κίνησης». Ουδείς μπορεί να περιγράψει τι θα γίνει μετά.

Η Τουρκία και τα 12 μίλια

Η Τουρκία από την άλλη πλευρά θεωρεί ότι τυχόν επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο θα κλείσει το αρχιπέλαγος και θα της στερήσει την πρόσβαση στην ανοιχτή θάλασσα, «απωθώντας» της στη χερσαία μάζα της Ανατολίας. Αυτό δεν είναι ασφαλώς ένα επιχείρημα από την άποψη του δικαίου, αλλά μόνο από το δίκαιο δεν δεσμεύεται η Άγκυρα.

Η γνώμη μας είναι ότι όλα αυτά είναι κάπως παρωχημένα, διότι αποδίδουν υπερβολική σημασία σε γεωπολιτικούς παράγοντες που είχαν καθοριστική σημασία, αλλά σε προηγούμενες ιστορικές εποχές. Οι ενδεχόμενοι πόλεμοι του μέλλοντος θα γίνουν με άλλους τρόπους και επιπλέον κινδυνεύουν όλο και περισσότερο να σημάνουν ανήκουστες καταστροφές για όλους τους εμπολέμους, με δεδομένη την υπάρχουσα πλέον οπλική τεχνολογία.

Αλλά αυτή είναι η δική μας γνώμη, όχι η γνώμη του τουρκικού στρατιωτικού κατεστημένου, που εμφορείται από έντονα μιλιταριστική νοοτροπία και πολύ παραδοσιακές στρατηγικές ιδέες. Για αυτούς, επέκταση στα 12 μίλια των ελληνικών χωρικών υδάτων σημαίνει πολύ σοβαρή απειλή για την Τουρκία.

Αυτός είναι και ο λόγος που η Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση περιέβαλε με το κύρος απόφασής της την απειλή κατά της Ελλάδας. Και αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε τουρκική κυβέρνηση θα βρεθεί υπό πολύ μεγάλη πίεση να τηρήσει ιδιαίτερα επιθετική στάση απέναντι στην Ελλάδα σε περίπτωση επέκτασης των χωρικών της υδάτων.

Ακόμη και αν η Άγκυρα δεν προχωρήσει σε πολεμικές ενέργειες, η ένταση στο Αιγαίο θα αυξηθεί κατακόρυφα χωρίς πρακτική δυνατότητα υπεράσπισης (όσο δεν πάμε εμείς σε πόλεμο, αλλά ούτε και τότε) των χωρικών υδάτων των 12 μιλίων.

Τα θέλουμε όλα αυτά; Και αν ναι, για ποιόν ακριβώς λόγο;

Ούτε και συμφωνία με την Τουρκία όμως!

Αν τα οφέλη για την Ελλάδα από την επέκταση των χωρικών της υδάτων υπό τις παρούσες συνθήκες είναι μάλλον περιορισμένα, η ζημιά για την Τουρκία είναι πολλαπλάσια, όπως αυτή αντιλαμβάνεται τα πράγματα. Αυτή η ανισότητα των συνεπειών της επέκτασης για τις δύο χώρες είναι που καθιστά το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων ένα είδος «διπλωματικού πυρηνικού όπλου» της Αθήνας, τελευταίο αποτρεπτικό όπλο, προτού χρησιμοποιηθούν τα πραγματικά όπλα.

Ένα τέτοιο όπλο, όπως και τα συνήθη πυρηνικά, το χρησιμοποιείς κυρίως ως απειλή, ως αποτρεπτικό μέσο. Ο σκοπός είναι να μην το χρησιμοποιήσεις ποτέ, ούτε όμως και να αφήσεις να σε αφοπλίσουν.

Η τουρκική απειλή κατά του ελληνισμού είναι δεδομένη και αντικειμενικά προσδιορισμένη. Συνίσταται στις εδαφικές διεκδικήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την απειλή πολέμου, αποδεικνύεται από τη στρατιά του Αιγαίου και από την ύπαρξη τουρκικού στρατού στην Κύπρο. Όσο καιρό υφίστανται αυτές οι απειλές, θα ήταν εγκληματική η αποποίηση, για παράδειγμα μέσω μιας συμφωνίας με την Τουρκία για το Αιγαίο, του δικαιώματος επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 μίλια, όπως και η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.

Έχουμε επανειλημμένως επισημάνει ότι δεν υπάρχουν σήμερα δυνατότητες λύσης των ελληνοτουρκικών διαφορών, ούτε και δυνατότητα επικράτησης της μίας χώρας επί της άλλης, του ενός έθνους επί του άλλου. Είναι προς το καλώς εννοούμενο συμφέρον και των δύο να παραμείνει η μεταξύ τους κατάσταση (της Κύπρου περιλαμβανομένης) στο σημείο που βρίσκεται σήμερα, έστω και αν το παρόν status quo εμπεριέχει ιστορικά στοιχεία αδικίας. Αλλά επιδιώκεις να αλλάξεις ένα status quo όταν μπορείς να οδηγηθείς σε καλύτερη κατάσταση, όχι όταν θα καταλήξεις σε μια χειρότερη ή και σε μια γενική καταστροφή. Πρόσφατο άλλωστε είναι το παράδειγμα της γελοίας και τυχοδιωκτικής πολιτικής του EastMed, ως αποτέλεσμα της οποίας δεν φτιάχτηκε κανένας αγωγός, έχουμε όμως τώρα το τουρκολυβικό μνημόνιο, την παραίτηση της Ελλάδας από τα δικαιώματα του Καστελόριζου (συμφωνία Δένδια με Κάιρο), μια παρολίγον σύγκρουση με την Τουρκία, ίσως ένεκα αυτής και τη μετατροπή σε τέμενος της Αγίας Σοφίας. Για αυτό λέμε: πατριωτισμός ναι, (καθ’ υπαγόρευσιν) ανοησίες όχι.

Αρκετά πληρώσαμε στο παρελθόν την «εθνικόφρονα» Δεξιά και Άκρα Δεξιά, όπως και τους «εκσυγχρονιστές» πασών των παρατάξεων. Αρκετά βασανίστηκε ο ελληνικός λαός από διεφθαρμένες, εξαρτημένες, ασυνάρτητες και δημαγωγικές πολιτικές ηγεσίες. Δεν έχει άλλα περιθώρια καταστροφών.

Σημειώσεις

[1] Μερικοί εκτιμούν ως υποστηρικτικές των ελληνικών θέσεων ορισμένες δηλώσεις που γίνονται από διεθνείς παράγοντες. Η προσεκτική ανάγνωσή τους όμως και οι διάφορες «ουρίτσες» που περιέχουν καθιστούν σαφές ότι ποτέ και κανείς δεν έχει υποστηρίξει με τρόπο ανεπιφύλακτο το δικαίωμα της Αθήνας να προχωρήσει μονομερώς στην επέκταση των χωρικών υδάτων. Θα έπρεπε άλλωστε να μας διέθετε και τον στόλο και την αεροπορία του για να τα υπερασπίσουμε. Τα λόγια είναι τζάμπα.

[2] Μπορεί κανείς να προσάψει ό,τι θέλει στις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου. Ουδείς όμως εκ των προτεινόντων σήμερα την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια, έχει να επιδείξει, στην προσωπική και πολιτική του διαδρομή, το θάρρος που επέδειξαν σε αρκετά ζητήματα, ιδίως εξωτερικής πολιτικής, οι κυβερνήσεις εκείνες. Λίγη σεμνότητα και λίγη σοβαρότητα δεν κάνει κακό.

[3] Παρά τον εξωφρενικό χαρακτήρα της, αυτή η κοινή δήλωση δέχτηκε πολύ περιορισμένη κριτική από την εντός και εκτός ΠΑΣΟΚ αντιπολίτευση της εποχής. Ήταν ήδη πολύ προχωρημένος ο εκφυλισμός και η αποσύνθεση του ελληνικού κράτους, της ελληνικής πολιτικής τάξης και του ίδιου του κοινωνικού σχηματισμού, που οδήγησε άλλωστε αργότερα στην υπογραφή των συμφωνιών οικονομικής αποικιοποίησης της Ελλάδας (2009, PSI, 2015) και της συμφωνίας στρατιωτικής και γεωπολιτικής αποικιοποίησης από τις ΗΠΑ (2021).

[4] Η κυβέρνηση Σημίτη τα έκανε αυτά πειθαρχώντας στις εντολές ΗΠΑ και Ισραήλ και στα πλαίσια του σχεδίου ένταξης της Ελλάδας και της Κύπρου σε μια ζώνη αμερικανο-ισραηλο-τουρκικής ζώνης επιρροής στη Μεσόγειο. Από αυτό το σχέδιο προέκυψε το Σχέδιο Ανάν για την Κύπρο, η ιδέα επίλυσης εις βάρος μας των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο και η ιδέα της τουρκικής ένταξης στην Ε.Ε. Οι σχετικές ιδέες έχουν παραμείνει στο ελληνικό εκσυγχρονιστικό know-how της ελληνικής διπλωματίας, μπας και χρειαστούν σε κάποια στιγμή, αν τα βρουν οι Δυτικοί (περιλαμβανομένου του Ισραήλ) με την Τουρκία. Παράλληλα με αυτές, εισήχθησαν και άλλες, εντελώς αντίθετες, με σκοπό την πρόκληση έντασης. (Όπως αίφνης ο αγωγός EastMed, που ναι μεν είναι αδύνατο να υλοποιηθεί, προκάλεσε όμως παρ’ ολίγον πόλεμο Ελλάδας και Τουρκίας. Ο αγωγός μέσω Αιγύπτου και Κρήτης, που θα παρέκαμπτε την Τουρκία και θα μετέφερε το αέριο χωρίς ένταση με την Τουρκία, δεν απασχόλησε κανέναν, εγείροντας ερωτηματικά για το ποιος ήταν πραγματικά ο λόγος που ξεκίνησε ο EastMed).

[5] Η αριστερά ουδέποτε ενδιαφέρθηκε για τη διαμόρφωση μιας συγκροτημένης άποψης για την εξωτερική και αμυντική πολιτική της χώρας, απέφυγε συστηματικά το ζήτημα αυτό, όπως ο διάβολος το λιβάνι και δεν έχει να παρουσιάσει καμία αξιόλογη σχετική επεξεργασία. Όταν όμως δεν έχεις δουλέψει τα θέματα, είναι εύκολο να πας από το ένα άκρο στο άλλο χωρίς να αντιλαμβάνεσαι τη σημασία του τι κάνεις και τις συνέπειες. Όπως είναι εύκολο και να σε χειραγωγήσουν χωρίς να το πάρεις πρέφα.

[6] O γράφων έχει κατά καιρούς εκφράσει τις επιφυλάξεις του για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων από την Ελλάδα και την Κύπρο για μια σειρά λόγων, που είναι πρώτον ότι μόνο κράτη με το βαθμό ανεξαρτησίας και σοβαρότητας της Νορβηγίας μπορούν να εκμεταλλευθούν προς όφελός τους υδρογονάνθρακες, ενώ κράτη όπως το ελληνικό και το κυπριακό συνήθως καταστρέφονται όταν κάνουν εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Το αποδεικνύουν οι δεκάδες πόλεμοι της Μέσης Ανατολής και οι Νιγηριανοί που θέλουν να πλύνουν τα τζάμια του αυτοκινήτου σας. Και δεύτερον το ότι η Ελλάδα έχει υποθηκεύσει στους πιστωτές τον ορυκτό πλούτο της με τις Δανειακές Συμβάσεις. Τη συμφέρει να κάνει αναδιάρθρωση χρέους πριν πάει σε εκμετάλλευση ορυκτών.

Σε ό,τι αφορά το Αιγαίο, το σημαντικότερο ίσως λίκνο του παγκόσμιου πολιτισμού, αρχαιολογικό, κλιματικό και αισθητικό θησαυρό όλης της ανθρωπότητας, που μας έλαχε να το φυλάμε για να το παραδώσουμε στις μελλοντικές γενιές θα είναι απλώς έγκλημα να τον θέσουμε σε κίνδυνο κάνοντας γεωτρήσεις για πετρέλαια. Αν δεν είμαστε μια χώρα που κυβερνάται διαρκώς από λαμόγια και αν είχαμε λίγο σχέδιο, σοβαρότητα και φαντασία, θα μπορούσαμε να μετατρέψουμε εύκολα σε πάρα πολύ μεγάλο οικονομικό πόρο, την πατρίδα του Ομήρου, του Ηράκλειτου και του Δημόκριτου, του Αρίσταρχου και του Ιπποκράτη, του Πρωταγόρα και του Πυθαγόρα. Και η ακτινοβολία του αρχιπελάγους θα προσέθετε πολύ περισσότερα στην άμυνα της χώρας από τα οπλικά συστήματα που θέλουν να αγοράσουμε τώρα τα κοράκια του ελληνικού στρατιωτικο-μεσιτικού συμπλέγματος. 

Ιστολόγιο του Δ. Κωνσταντακόπουλου

https://infognomonpolitics.gr/2021/12/akraios-tychodioktismos-ta-12-milia-terastio-sfalma-tychon-symfonia-me-tourkia/