Τα τρία σενάρια για το μέλλον του Ερντογάν και οι επικίνδυνες ακροβασίες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής πριν από τις εκλογές του 2023

H Ελλάδα έχει έλλειμμα εθνικής στρατηγικής και αυτό αποτελεί και την «Αχίλλειο πτέρνα» της χώρας

Σχεδόν σε όλους όσοι ασχολούνται με τα θέματα της εξωτερικής πολιτικής και γενικώς με τα εθνικά θέματα, υπάρχει μια ταύτιση: Ότι η Ελλάδα έχει έλλειμμα εθνικής στρατηγικής. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι αυτό αποτελεί και την «Αχίλλειο πτέρνα» της χώρας.

Κατ’ αρχάς να πούμε ότι η βασικότερη προϋπόθεση για την ύπαρξη εθνικής στρατηγικής, είναι η εθνική συνοχή και εθνική συνεννόηση, στους βασικούς εθνικούς στόχους της εξωτερικής μας πολιτικής.

Όταν υπάρχουν αυτές οι προϋποθέσεις, το επόμενο βήμα είναι η ύπαρξη θεσμικού φορέα, ο οποίος θα λειτουργεί έξω από κάθε κομματική ή άλλη εξάρτηση, και θα συντάσσει τα θεσμικά κείμενα της εθνικής στρατηγικής, που θα δεσμεύουν όλες τις κυβερνήσεις αλλά και όλα τα κόμματα που αποδέχονται την αστική δημοκρατία.

Αν ικανοποιηθούν οι παραπάνω προϋποθέσεις και η Ελλάδα αποκτήσει επιτέλους εθνική στρατηγική, τότε αυτή, πέρα από κατευθυντήριο άξονα της εξωτερικής πολιτικής, θα αποτελέσει και κινητήριο δύναμη του έθνους, για την εκπλήρωση των εθνικών στόχων που τίθενται στα δεσμευτικά θεσμικά κείμενα που καθορίζουν την εθνική στρατηγική.

Αν δει και μελετήσει κανείς την πορεία της Ελλάδας, κυρίως τον 20ό αιώνα, θα διαπιστώσει ότι η έλλειψη εθνικής στρατηγικής μας οδήγησε σε τεράστιες εθνικές καταστροφές.

⇒ Ο εθνικός διχασμός, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η Μικρασιατική Καταστροφή, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η εγκατάλειψη της Ανατολικής Θράκης, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η υπογραφή Συμφωνίας Ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος-Τουρκίας, η οποία ενσωματώθηκε στη Συνθήκη της Λοζάνης, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η μη διεκδίκηση της διεθνούς καταδίκης της Τουρκίας και αντ’ αυτού η υπογραφή Ελληνοτουρκικού Συμφώνου Φιλίας το 1930, το οποίο δεν τήρησε ποτέ η Τουρκία, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η μη διεκδίκηση της συμπερίληψης της Λήμνου και της Σαμοθράκης, στη Συνθήκη του Μοντρέ, για ταυτόχρονη άρση της δέσμευσης της αποστρατιωτικοποίησής τους με τα Στενά των Δαρδανελίων, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η, σωστή κατά τ’ άλλα, απόφαση Μεταξά, να συμμετέχει η Ελλάδα στο πλευρό της Αγγλίας και της Γαλλίας, στον Β’ΠΠ, ήταν προσωπική απόφαση, που έλαβε μετά από διαβουλεύσεις με τους θεσμικούς φορείς, αλλά δεν ήταν απόφαση που στηρίχτηκε στην ούτως ή άλλως ανύπαρκτη εθνική στρατηγική.

⇒ Ο διχασμός που παρατηρήθηκε στη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης, που οδήγησε στον πρώτο εμφύλιο, που ξέσπασε κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Ο καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος, που ξέσπασε σε μια περίοδο που η Ελλάδα, ως ηθική υπερδύναμη και ως η χώρα που πλήρωσε τεράστιο τίμημα στον Β΄ΠΠ, θα έπρεπε να διεκδικήσει τη Βόρειο Ήπειρο και την Κύπρο, ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Οι προσφυγές της Ελλάδας στον ΟΗΕ για την «αυτοδιάθεση» της Κύπρου, η έναρξη του αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ,

• η ακύρωση του ηρωικού αυτού αγώνα με την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου,
• η πρόθεση του Μακαρίου να τροποποιήσει το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας τα Χριστούγεννα του 1963, που οδήγησαν στην προαποφασισμένη τουρκοανταρσία,
• η αποστολή της Μεραρχίας στην Κύπρο και η απόσυρσή της,
• η επιβολή της πρώτης και της δεύτερης χούντας,
• το προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974,
• η εισβολή του Αττίλα,
• η αυτοεξουδετέρωση της Εθνικής Φρουράς, που δεν εφάρμοσε τα υφιστάμενα σχέδια για να αποτρέψει την εισβολή
• η απόφαση της κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, να μην επέμβει στην Κύπρο, για να αποτρέψει τον δεύτερο Αττίλα,

Όλα αυτά ήταν αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Οι «παλινωδίες» όλων των κυβερνήσεων στο θέμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, που είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδος, είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Οι «παλινωδίες» όλων των κυβερνήσεων στο θέμα της εκμετάλλευσης των ενεργειακών κοιτασμάτων που βρίσκονται στις ελληνικές θάλασσες είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η τραγική κατάσταση της Ελληνικής μειονότητας της Βορείου Ηπείρου και η τραγική στάση της Ελλάδας απέναντι στις παραβιάσεις των δικαιωμάτων της εκ μέρους των κυβερνήσεων των Τιράνων, είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η αποφυγή οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και τη ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδος και της Κυπριακής Δημοκρατίας, είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η υπογραφή της προδοτικής, επονείδιστης και καταστροφικής για τα εθνικά μας συμφέροντα Συμφωνίας των Πρεσπών, με μια χώρα πολύ πιο ανίσχυρη από την Ελλάδα, που είναι στην ουσία μια πράξη συνθηκολόγησης, είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η δέσμευση της Ελλάδας να στηρίξει την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας και των Σκοπίων άνευ όρων, χωρίς να διασφαλίσει τα εθνικά μας συμφέροντα, είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Η έλλειψη συναίνεσης στο θέμα της ψήφου των Ελλήνων που ζουν εκτός των ελληνικών συνόρων και η έλλειψη πολιτικής παραμονής τος στον εθνικό κορμό, είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

⇒ Το απαράδεκτο και εθνικά καταστροφικό άνοιγμα των συνόρων στους αλλοδαπούς, το 2015 και οι φωνές που ακούγονται από το στόμα πολιτικών αξιωματούχων, ακόμα και από το στόμα του σημερινού πρωθυπουργού, για πολυπολιτισμική Ελλάδα, χωρίς να ρωτηθούν οι Έλληνες αν επιθυμούν η πατρίδα τους να γίνει μια ημιμουσουλμανική χώρα, είναι αποτέλεσμα έλλειψης δεσμευτικής για όλους εθνικής στρατηγικής.

Θα μπορούσαν να γραφούν και άλλα.

Αρκεστήκαμε στα κυριότερα, για να αναδείξουμε αυτό το έλλειμμα, που επιτρέπει στους πολιτικούς που μας κυβερνούν, να λαμβάνουν αποφάσεις καταστροφικές για το Έθνος και την Πατρίδα, και να μην υπάρχει θεσμική δυνατότητα να λογοδοτήσουν για τις πράξεις τους.

Ας ελπίσουμε το κείμενο αυτό, μαζί με άλλα, να προβληματίσει τους πολίτες και να επιδιώξουμε να αποκτήσει επιτέλους η Ελλάδα τον τόσο αναγκαία και πολυπόθητη εθνική στρατηγική.

Περί Εθνικής Στρατηγικής

pontosnews.gr

Οι σφαγές των Αρμενίων τα έτη 1894-1896 από τον σουλτάνο Αβδούλ  Χαμίτ (που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως η πρώτη φάση της αρμενικής Γενοκτονίας), η Κρητική Επανάσταση του 1895-1898 και ο επακόλουθος Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897 προκάλεσαν ζωηρές συζητήσεις μεταξύ των Γερμανών μαρξιστών για το αν έπρεπε να πάρουν θέση υπέρ των εξεγερμένων χριστιανών ή να διατηρήσουν τη φιλοτουρκική στάση των Μαρξ και Ένγκελς. Όπως αναφέρει ο Γ. Καραμπελιάς σε αυτό το αφιέρωμα, οι Μαρξ και Ένγκελς, από το 1853 και μετά, θεωρούσαν ότι «η Ρωσία καθίσταται ο κατ’ εξοχήν εχθρός της ευρωπαϊκής Επανάστασης και οι Έλληνες καθώς και οι ελληνικές και σλαβικές επαναστατικές απόπειρες καταδικάζονται ως υποκινούμενες από τη Ρωσία». Η θέση αυτή θεωρούνταν θέσφατο για τους Γερμανούς συνεχιστές των Μαρξ-Ένγκελς, όπως ο Βίλχελμ Λίμπκνεχτ (1826-1900), που το 1867 ίδρυσε το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα- σύντροφος και φίλος των Μαρξ και Ένγκελς από το 1848. Απέναντι στις φιλοτουρκικές απόψεις μιας «μαρξιστικής ορθοδοξίας» τοποθετείται η Ρόζα Λούξεμπουργκ, που παίρνει ξεκάθαρη θέση υπέρ της διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στη διαμάχη που διήρκεσε δύο χρόνια (1896-1897) τοποθετήθηκαν όλα τα βαριά ονόματα του γερμανικού μαρξισμού της εποχής, Καρλ Κάουτσκι και Έντουαρντ Μπερνστάιν.

Οι αρμενικές σφαγές

Στα χρόνια του σουλτάνου  Αβδούλ Χαμίτ ΙΙ (1876-1909), «το οθωμανικό κράτος επεδίωκε να επιτύχει ένα είδος εθνικής ενότητας βάσει μιας πανισλαμικής ιδεολογίας»^[1]. Το 1890 η οθωμανική κυβέρνηση δημιούργησε (ημι) άτακτα σώματα Κούρδων ιππέων (χαμιντιγέ), με σκοπό την κατάπνιξη των αρμενικών διεκδικήσεων για ελευθερία, ασφάλεια και λιγότερους φόρους. Ο σουλτάνος, στις αρμενικές διεκδικήσεις, απαντούσε ως εξής:

Αποσπώντας την Ελλάδα και τη Ρουμανία, η Ευρώπη έκοψε τα πόδια του τουρκικού κράτους. Η απώλεια της Βουλγαρίας, της Σερβίας και της Αιγύπτου μάς έχει στερήσει τα χέρια και τώρα, μέσω αυτής της αρμενικής αναστάτωσης, θέλουν να φτάσουν στα πιο ζωτικά μας όργανα και να μας βγάλουν τα ίδια μας τα σωθικά. Αυτή είναι η αρχή της ολοκληρωτικής μας εξολόθρευσης και πρέπει να αγωνιστούμε εναντίον της με όλη τη δύναμη που έχουμε».^[2]

Το 1894 ξέσπασε στο χωριό Σασούν της Κιλικίας εξέγερση, γιατί οι Αρμένιοι αρνούνταν να πληρώνουν φόρο και στις κουρδικές φυλές, εκτός από τον φόρο που πλήρωναν στην κυβέρνηση^[3]. Η εξέγερση καταπνίγηκε και έδωσε το έναυσμα στον σουλτάνο να προχωρήσει σε οργανωμένες σφαγές σε περιοχές όπως η Τραπεζούντα, το Ζεϊτούν, το Ερζερούμ, το Βαν, το Ντιγιάρμπακιρ, η Σεβάστεια κ.ά. Ο κάιζερ Γουλιέλμος ΙΙ ισχυρίστηκε ότι είχε αναφορές που μιλούσαν για 80.000 νεκρούς Αρμένιους. Γαλλικές και αγγλικές εκθέσεις κάνουν λόγο για 200.000 και 100.000 αντίστοιχα, ενώ το αρμενικό πατριαρχείο ισχυρίζεται ότι ήταν γύρω στις 300.000^[4]. Η Τουρκία, παρότι αρχικά πιέστηκε από τις Μ. Δυνάμεις να παραχωρήσει δικαιώματα στους Αρμενίους και να τιμωρήσει τους ενόχους των σφαγών, δεν έκανε τίποτα από όλα αυτά και οι σφαγές γρήγορα ξεχάστηκαν. Η ατιμωρησία της Τουρκίας την αποθράσυνε προκειμένου μια δεκαετία αργότερα να οργανώσει τις γενοκτονίες των χριστιανικών εθνών της Ανατολής.

Ρόζα Λούξεμπουργκ: Η Τουρκία πρέπει να διαλυθεί

Η Ρ. Λούξεμπουργκ με αφετηρία τις σφαγές των Αρμενίων, γράφει το 1896 (σε ηλικία μόλις είκοσι πέντε ετών) το κείμενο: «Η σοσιαλδημοκρατία και οι εθνικοί αγώνες στην Τουρκία». Σε αυτό το κείμενο η Ρόζα πρώτα από όλα επιτίθεται σε όσους δημιουργούν μια ψευδή εικόνα για την Οθωμανική Αυτοκρατορία^[5]:

Μέχρι πρόσφατα, σε μερίδα του Τύπου, η Τουρκία εξακολουθούσε να παρουσιάζεται ως ένας παράδεισος, όπου οι «διαφορετικές εθνικό­τητες συνυπάρχουν ειρηνικά εδώ και εκατοντάδες χρόνια», «διέθεταν την πιο πλήρη αυτονομία», και όπου μόνο η παρέμβαση της ευρωπαϊκής διπλωματίας είχε δημιουργήσει τεχνητά δυσαρέσκεια, πείθοντας τους ευτυχισμένους λαούς της Τουρκίας ότι είναι κα­ταπιεσμένοι, και ταυτόχρονα εμποδίζοντας τον αθώο αμνό, το σουλτάνο, να εκπληρώσει τις «επανειλημμένα χορηγηθείσες μεταρρυθμίσεις του.

Στη συνέχεια, με εντυπωσιακή αναλυτική σκέψη, περιγράφει τι συμβαίνει στην Τουρκία τον 19^ο αιώνα: Οι σουλτάνοι έχουν εγκαθιδρύσει ένα σύστημα απόλυτης διαφθοράς, όπου «η γραφειοκρατία γδέρνει τους ανθρώπους με το δικό της ρόπαλο και χρηματοδοτεί έτσι την κεντρική κυβέρνηση. Κατά συνέπεια, στην Τουρκία, η γραφειοκρατία εμφανίζεται ως ειδική, πολυάριθμη κατηγορία του πληθυσμού, που αφεαυτής εκπροσωπεί άμεσα έναν οικονομικό παράγοντα και η ύπαρξη της οποίας χρηματοδοτείται από την επαγ­γελματική λεηλασία του λαού». Η αγροτική οικονομία δεν λειτουργεί, ενώ είναι αδύνατο να υπάρξει βιομηχανική ανάπτυξη στις συνθήκες της Τουρκίας. Και καταλήγει:

Η Τουρκία δεν μπορεί να αναγεννηθεί σαν σύνολο. Από την αρχή, αποτελούνταν από πολλές διαφορετικές χώρες. Η σταθερότητα του τρόπου ζωής, ο αυτοτελής χαρα­κτήρας των επαρχιών και των εθνικοτήτων είχαν εξαφανιστεί. Αλλά κανένα ουσιαστικό συμφέρον, καμιά κοινή ανάπτυξη δεν είχε δημιουργηθεί που θα μπορούσε να τους δώσει εσωτερική ενότητα. Απεναντίας, η πίεση και η δυστυχία του να ανήκεις από κοινού στο τουρκικό κράτος διαρκώς μεγάλωνε. Και έτσι υπήρχε μια φυσική τάση των διαφόρων εθνοτήτων να ξεφύγουν από το σύνολο, και ενστικτωδώς να αναζητήσουν το δρόμο για μεγαλύτερη κοινωνική ανάπτυξη σε μια αυτόνομη ύπαρξη. Και έτσι η ιστορική καταδί­κη εκδόθηκε για την Τουρκία: αντιμετώπιζε την καταστροφή.

Και η λύση για τη Λούξεμπουργκ είναι προφανής:

Αυτό που έχουμε απέναντί μας εδώ είναι μια ιστορική διαδικασία αναπτυσσόμενη με το αναπόφευκτο ενός νόμου της φύσης. Η αδυναμία συνέχισης των αρχαϊκών οι­κονομικών μορφών της Τουρκίας στο πρόσωπο του φορολογικού συστήματος και της χρηματικής οικονομίας, καθώς και η αδυναμία της χρηματικής οικονομίας να αναπτυ­χθεί σε καπιταλισμό, αυτό είναι το κλειδί για την κατανόηση γεγονότων στη Βαλκανική Χερσόνησο. Η βάση της ύπαρξης του τουρκικού δεσποτισμού υπονομεύεται. Όμως, η βάση για την ανάπτυξή του σε ένα σύγχρονο κράτος δεν δημιουργείται. Γι’ αυτό πρέπει να χαθεί, όχι ως μορφή διακυβέρνησης, αλλά ως κράτος· όχι μέσω της ταξικής πάλης, αλλά μέσα από την πάλη των εθνοτήτων. Και αυτό που δημιουργείται εδώ δεν είναι μια αναγεννημένη Τουρκία, αλλά μια σειρά από νέα κράτη, λαξευμένα από το σφάγιο της Τουρκίας.

Η Ρ. Λούξεμπουργκ συνεχίζει για τη θέση που πρέπει να λάβει η σοσιαλδημοκρατία απέναντι στην Τουρκία: «Τα χριστιανικά έθνη, σε αυτή την περίπτωση οι Αρμένιοι, θέλουν να απελευ­θερωθούν από τον τουρκικό ζυγό και η σοσιαλδημοκρατία πρέπει να ταχθεί ανεπιφύ­λακτα υπέρ του σκοπού τους». Η ίδια αναγνωρίζει ότι τα εθνικά θέματα δεν πρέπει να έχουν σε όλες περιπτώσεις την ίδια αντιμετώπιση, π.χ. στην Αλσατία-Λωραίνη, ή στην Πολωνία, όπου «είναι προς το συμφέρον του εργατικού κινήματος να υποστηρίξει την ενότητα των δυνάμεων και όχι τον κατακερ­ματισμό τους σε εθνικούς αγώνες». Αλλά αυτό δεν ισχύει στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: «…στο ζήτημα των εξεγέρσεων στην Τουρκία, η κατάσταση είναι διαφορετική: οι χριστιανικές χώρες δεσμεύονται στην Τουρκία μόνο με τη βία, δεν έχουν κανένα εργατικό κίνημα, παρακμάζουν λόγω μιας φυσικής κοινωνικής ανάπτυξης, ή μάλλον διάλυσης, και, επομένως, οι βλέψεις για ελευθερία μπορεί εδώ να γίνονται αισθητές μόνο σε έναν εθνικό αγώνα· άρα η θέση μας δεν μπορεί και δεν πρέ­πει να επιδέχεται καμία αμφιβολία».

Η σοσιαλδημοκρατία θα πρέπει κατά συνέπεια να επιδιώκει:

«Πρώτο, την απελευθέρωση των χριστιανικών χωρών από την Τουρκία (που) σημαίνει πρόο­δο στη διεθνή πολιτική ζωή…»

«Δεύτερο … (τον) διαχωρισμό των χριστιανι­κών χωρών από την Τουρκία  (που) είναι ένα προοδευτικό φαινόμενο, μια πράξη κοινωνικής ανάπτυξης, γιατί αυτός ο διαχωρισμός είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο οι τουρκικές χώρες μπορούν να επιτύχουν υψηλότερες μορφές κοινωνικής ζωής».

Τρίτο, απαντώντας σε αυτούς που φοβούνται ότι η Ρωσία, με τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας θα κυριαρχήσει στην Ευρώπη υποστηρίζει ότι οι φόβοι ότι οι βαλκανικοί λαοί θα εναγκαλιστούν τη Ρωσία είναι αβάσιμοι γιατί: «Η προηγούμενη εμπειρία έχει ήδη δείξει ότι στην πολιτική της έναντι της Βαλκα­νικής Χερσονήσου, η Ρωσία επιτύγχανε συνήθως ακριβώς το αντίθετο από αυτό που προσπαθούσε. Οι λαοί που απελευθερώθηκαν από τον τουρκικό ζυγό έχουν συνήθως ξοφλήσει τη γενναιοδωρία της Ρωσίας με “ταπεινή αχαριστία”, δηλαδή έχουν απορρί­ψει απερίφραστα την ανταλλαγή του τουρκικού ζυγού με το ρωσικό».

Τέλος, για να μην κατηγορηθεί για αντιτουρκισμό, υποστηρίζει ότι η διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας θα λειτουργήσει ευεργετικά και για την ίδια την Τουρκία αφού, «απαλλαγμένη από αυτό το χριστιανικό βάσανο, η Τουρκία θα υιοθετούσε αναμφισβήτητα μια πιο ελεύθερη θέση στη διεθνή πολιτική σκηνή, και το κρατικό έδαφός της θα ήταν πιο σύμμετρο με τις αμυ­ντικές δυνάμεις της· αλλά πάνω απ’ όλα, θα απαλλασσόταν από τον εσωτερικό εχθρό, το φυσικό σύμμαχο κάθε εξωτερικού επιτιθέμενου. Με λίγα λόγια, η παραίτηση από την κυριαρχία επί των χριστιανών κάνει την οθωμανική κυβέρνηση πιο ικανή για αντίσταση,  σε σχέση με τη Ρωσία. Αυτό εξηγεί γιατί η Ρωσία είναι σήμερα υπέρ της ακεραιότητας της Τουρκίας».

Και καταλήγει, ως προς τις θέσεις  που θα πρέπει να υιοθετήσει η σοσιαλδημοκρατία:

Πρέπει να δεχθούμε τη διαδικασία διάλυσης της Τουρκίας ως μια μόνιμη πραγμα­τικότητα και να μη βάζουμε στο μυαλό μας ότι θα μπορούσε ή θα έπρεπε να ανακοπεί. Πρέπει να δώσουμε την πιο πλήρη συμπάθειά μας στις προσδοκίες των χριστιανι­κών εθνών για αυτονομία. Πρέπει να χαιρετίσουμε αυτές τις βλέψεις πάνω απ’ όλα ως ένα μέσο καταπολέμη­σης της τσαρικής Ρωσίας και με έμφαση να υποστηρίξουμε την ανεξαρτησία τους από τη Ρωσία, καθώς και από την Τουρκία.

Ο Βίλχελμ Λίμπκνεχτ και η μαρξιστική ορθοδοξία

Το κείμενο αυτό είχε δοθεί αρχικά για δημοσίευση στην κομματική εφημερίδα των σοσιαλδημοκρατών Vorwärts, που διηύθυνε ο Βίλχελμ Λίμπκνεχτ (1826-1900). Σε κείμενό του στις 11/11/1896 απαντούσε για ποιο λόγο δεν δέχτηκε να δημοσιευθεί το κείμενο της Ρ. Λούξεμπουργκ^[6]. Την κατηγόρησε ότι πρώτα από όλα αναπαράγει «τους γνωστούς ισχυρισμούς του γλαδστωνικού Τύπου με μια σοσιαλιστική αμφίεση». Στη συνέχεια επικαλείται την αυθεντία του επί του Ανατολικού Ζητήματος, μιας και «στη διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου, ασχολήθηκα εξαντλητικά με το Ανατολι­κό Ζήτημα και σε συνεργασία με τον Καρλ Μαρξ και τη σχολή του λαμπρού Ντέιβιντ Ούρκχαρτ^[7], του καλύτερου ειδικού στις τουρκικές συνθήκες και τη ρωσική διπλωματία, κατέληξα στην ερμηνεία του Ανατολικού Ζητήματος που έχω υποβάλει έκτοτε, και η ορθότητα της οποίας επιβεβαιώνεται από την εξέλιξη των γεγονότων μέρα με τη μέρα». Και η θέση αυτή είναι: «Φυσικά συμπάσχω με όλους τους καταπιεσμένους λαούς, τάξεις και έθνη. Αλλά οι Τούρκοι, εναντίον των οποίων ένας πόλεμος εξόντωσης διεξάγεται από τη ρωσική πλευρά, έχουν τα ίδια “ανθρώπινα δικαιώματα”, για ύπαρξη και ζωή, όπως οι Αρμένιοι και άλλοι λαοί. Και για όποιον επιτρέπει στη λογική, όπως και στο συναίσθημα, να καθορί­ζει την πολιτική του, και ο οποίος παίρνει υπόψη όλους τους παράγοντες που εμπλέκο­νται, αναδεικνύεται αδιαμφισβήτητα το γεγονός ότι οποιαδήποτε εξέγερση στην Τουρ­κία στην παρούσα κατάσταση των πραγμάτων –γιατί ένα σοσιαλιστικό κίνημα στην Αρμενία σήμερα είναι μόνο πύργοι στην άμμο– μπορεί να ωφελήσει μόνο την ρωσική τσαρική πολιτική της κατάκτησης. Η κα Ρόζα Λούξεμπουργκ, η οποία είναι μια Πολω­νή, θα βρει ίσως ένα πιο εύφορο πεδίο, αν η ίδια ασχοληθεί με τις ρωσικές ωμότητες στην Πολωνία και στην ίδια τη Ρωσία. Τότε δεν θα διατρέχει τον κίνδυνο να προσφέρει μια ακούσια υπηρεσία στην «προστάτιδα της ευρωπαϊκής απολυταρχίας».

Ο Βίλχελμ Λίμπκνεχτ ένα χρόνο αργότερα^[8], με αφορμή την κρητική επανάσταση, επαναλαμβάνει τις ρωσοφοβικές του θέσεις για να απαντήσει στον Καρλ Κάουτσκι. Συνεχίζοντας, όπως υποστηρίζει, «στο πνεύμα του Μαρξ», γράφει: «Δεν συμφωνώ με τον ανόητο συναισθηματισμό που αντικρίζει σε κάθε κλεφτοκοτά που έρχεται σε μια διαμάχη με τους Τούρκους μια καταπιεζόμενη εθνότητα» και τον οικτίρει…», ενώ χαρακτηρίζει τον φιλελληνισμό ως «ρηχή απόφυση του αστικού φιλελευθερισμού». Συνεχίζοντας, αναπαράγει τις απόψεις του Φαλμεράυερ και γράφει: «Αυτό που λέει ο Μαρξ για τους κλεφτοκοτάδες του Μαυροβουνίου μπορεί, τουλάχιστον εν μέρει, να εφαρμοστεί  και για τους “Έλληνες”  Κρητικούς, των οποίων η ελληνικότητα είναι περισσότερο από αμφίβολη, των οποίων το ταλέντο για κλοπή και ληστεία ασκούμενο σε βάρος των Τούρκων είναι πέρα από κάθε αμφιβολία και οι οποίοι έχουν, επιπλέον, μοιραστείμια ελευθερία υπό την τουρκική κατοχή που εμείς οι Γερμανοί θα ζηλεύαμε». Και καταλήγει ότι η αυτονομία που υπόσχονται οι Μεγάλες Δυνάμεις είναι η καλύτερη λύση για τους Κρητικούς, από την προσάρτηση στο πιο διεφθαρμένο από την Τουρκία, βασίλειο της Ελλάδας.

Για τον ηλικιωμένο μαρξιστή, «ο τσαρισμός είναι το τελευταίο στήριγμα του καπιταλισμού» και μόνο όταν ξεμπερδέψουν με τον τσαρισμό θα έρθει και η ώρα για την απελευθέρωση των λαών. Μέχρι τότε, για να μην έχουν ψευδαισθήσεις οι σύντροφοί του, «το Ανατολικό Ζήτημα δεν θα λυθεί ούτε στην Κρήτη, ούτε στη βαλκανική χερσόνησο, αλλά στα μητροπολιτικά κέντρα της Ευρώπης, πρώτα απ’ όλα, με διορατικότητα στο Παρίσι». Με τέτοιες παρακαταθήκες από τον Β. Λίμπκνεχτ, η επιλογή της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, να προσδεθεί στις ιμπεριαλιστικές επιδιώξεις του Γερμανού κάιζερ, φαίνεται λογική.

Κάουτσκι και Μπερνστάιν για την Κρητική Επανάσταση

Ο Καρλ Κάουτσκι (1854-1938), σε κείμενό του»^[9], με αφορμή την κρητική επανάσταση πιάνει το νήμα από εκεί που το άφησε η Ρ. Λούξεμπουργκ, ότι δηλαδή η σοσιαλδημοκρατία δεν πρέπει να συνεχίζει να μην παίρνει θέση. Ξεκινά με τη διαπίστωση ότι όποιος κατέχει την Κων/πολη είναι ο κύριος της Ανατολικής Μεσογείου και συνεπώς της θαλάσσιας διαδρομής προς Ανατολική Ινδία και Ανατολική Κίνα. Επαναλαμβάνει τη θέση των Μαρξ-Ένγκελς ότι η Ρωσία αν κατακτήσει την Κων/πολη, θα κυριαρχήσει επί της Ευρώπης και αναγνωρίζει «καρφώνοντάς» τους ότι: «η Τουρκία σπάνια είχε καλύτερους φίλους από τους προκατόχους μας (δηλαδή τους Μαρξ-Ένγκελς) στον αγώνα». Αλλά ο Κάουτσκι, για το χατίρι της «υψηλής πολιτικής» των Μαρξ-Ένγκελς- Λίμπκνεχτ, δεν κλείνει τα μάτια σε αυτά που γράφει η Ρ. Λούξεμπουργκ ότι η Τουρκία είναι μια βαθύτατα διεφθαρμένη χώρα και παρουσιάζει τις ατελέσφορες προσπάθειες των Μεγάλων Δυνάμεων να επιβάλουν στην Τουρκία μεταρρυθμίσεις, που πάντα το Σεράι έβρισκε τρόπο να τις αποκρούει. Και συνεχίζει στο ίδιο μοτίβο με τη Ρ. Λούξεμπουργκ, πως οι Ρουμάνοι, που οι Ρώσοι τους ήθελαν υποτελείς τους, «βρήκαν σύντομα τον ρωσικό ζυγό ακόμη βαρύτερο από τον τουρκικό και έχουν αγωνιστεί να τον αποτινάξουν». Το ίδιο κλίμα ανεξαρτησίας από την τσαρική Ρωσία παρατηρήθηκε και στη Βουλγαρία μετά το 1883. Η ρωσική διπλωματία, λέει ο Κάουτσκι, αντιλαμβανόμενη ότι δεν μπορεί να κυριαρχήσει στη βαλκανική χερσόνησο και ότι η στρατιωτική κατάκτηση της Κπολης θα προκαλούσε τη συντονισμένη αντίδραση όλων των Ευρωπαίων, έχει αλλάξει  θέση απέναντι στην Τουρκία και όσο ο σουλτάνος είναι υπάκουος προς τον τσάρο, η Ρωσία έχει μετατραπεί σε προστάτιδα της ακεραιότητας της Τουρκίας. Η στροφή αυτή της Ρωσίας, που και τότε είχε προκαλέσει μεγάλες απορίες (ο Γλάδστων είπε ότι δεν καταλαβαίνει πια τη Ρωσία) είναι αρκετή για τον Κάουτσκι, ώστε η σοσιαλδημοκρατία να απελευθερωθεί από τον άχαρο ρόλο του υπερασπιστή της Τουρκίας. Και με λιγότερο πάθος καταλήγει σε ανάλογη θέση με την Λούξεμπουργκ ότι πια μπορούν «να υποστηρίξουν τα δικαιώματα των λαών που κυβερνά ο σουλτάνος».

Στη διαμάχη Κάουτσκι – Λίμπκνεχτ παίρνει θέση και ο Έντουαρντ Μπερνστάιν (1850-1932)^[10], και απαντώντας στον Λίμπκνεχτ (αλλά εμμέσως και στον Μαρξ) κάνει λόγο για τη «σοκαριστική βαρβαρότητα του να γελοιοποιείται κάθε λαός που αγωνίζεται για την απελευθέρωση από τον τουρκικό ζυγό ως κλεφτοκοτάς». Και υπενθυμίζει: «Η εθνική καταπίεση σημαίνει σχεδόν πάντα οικονομικό στραγγαλισμό ηθική εξαχρείωση, και αυτό ισχύει και για τους Πολωνούς που υποστηρίζει ο  Λίμπκνεχτ». Και προσπαθεί να εξηγήσει τον φόβο του Λίμπκνεχτ απέναντι στη Ρωσία ότι το ένα σκέλος είναι ο πραγματικός φόβος που έχει η Γερμανία για την τσαρική Ρωσία, ο άλλος, ο φανταστικός, «να βλέπουμε συνέχεια τη Ρωσία εκεί που δεν είναι». Για την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα δηλώνει ότι, εκτός της Γερμανίας, το δεύτερο κράτος που μετ’ επιτάσεως δεν την επιθυμεί, είναι η Ρωσία. Και πάει ένα βήμα παραπέρα: «Αν υπάρχει τώρα κάποια δύναμη που μπορεί να είναι επικίνδυνη για τη Ρωσία στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά τις οικονομικές δυσχέρειές της, αυτή είναι η οικονομικά αναδυόμενη Ελλάδα», άρα η Ρωσία δεν θέλει την ενίσχυση της Ελλάδας. Αναφέρει ότι, η μεγάλη δύναμη που θα ανακόψει την Ρωσία στα Βαλκάνια, δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να είναι άλλη από τη συνένωση των βαλκανικών κρατών, προσχωρώντας την επιχειρηματολογία της Λούξεμπουργκ και του Κάουτσκι.

Τέλος, απαντώντας και για το θέμα του φιλελληνισμού, διατυπώνει την άποψη ότι δεν υπάρχει καλύτερο εργαλείο για την απομάκρυνση της Γαλλίας από τη Ρωσία, από τον φιλελληνισμό. Και καταλήγει πως «η γερμανική σοσιαλδημοκρατία έχει κάθε λόγο να στηρίξει το κίνημα για τα ελληνικά δικαιώματα».

Η αντιπαράθεση των Ρ. Λούξεμπουργκ, κυρίως, λόγω της ξεκάθαρης θέσης της, αλλά και των Κ. Κάουτσκι και Έντ. Μπερνστάιν, με μια δήθεν μαρξιστική «ορθοδοξία», όπως εκφραζόταν από τον Β. Λίμπκνεχτ, ήταν μια προσπάθεια της σοσιαλδημοκρατίας να ξεπεράσει τη φιλοτουρκική στάση της και τα στερεότυπά της εναντίον των Ελλήνων και των υπολοίπων χριστιανικών εθνών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αυτή η τοποθέτηση βοήθησε και το ελληνικό σοσιαλιστικό κίνημα, που βρισκόταν στα σπάργανα, να αναπτυχθεί και να ριζώσει στην ελληνική πραγματικότητα. Μετά το 1917, η προσχώρηση του Λένιν και των μπολσεβίκων σε αντιλήψεις «υψηλής πολιτικής», στα πρότυπα των Μαρξ-Ένγκελς-Λίμπκνεχτ, τους οδήγησε να συνάψουν συμμαχία με την κεμαλική Τουρκία, επιτρέποντάς της να ολοκληρώσει τη γενοκτονία των χριστιανικών εθνών της Ανατολής. Για τους Γερμανούς –συμπατριώτες, δυστυχώς, των Μαρξ-Ένγκελς-Λίμπκνεχτ– που πήραν μέρος στον σχεδιασμό της γενοκτονίας και εμπνεύστηκαν από τους Τούρκους για τις θηριωδίες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα λόγια είναι περιττά.

^[1] Τανέρ Ακτσάμ, Μια επαίσχυντη πράξη, Η Γενοκτονία των Αρμενίων και το ζήτημα της Τουρκικής ευθύνης, εκδόσεις Παπαζήση, σ. 77.

^[2] Τανέρ Ακτσάμ, ό.π., σ. 78

^[3] Τανέρ Ακτσάμ, ό.π., σσ. 72-73.

^[4] Τανέρ Ακτσάμ, ό.π., σσ. 75-76.

^[5] Ρόζα Λούξεμπουργκ, «Η σοσιαλδημοκρατία και οι εθνικοί αγώνες στην Τουρκία», Μαρξιστική σκέψη, τχ. 21, Δεκ. 2016, σσ. 20-30.

^[6] Βίλχελμ Λίμπκνεχτ, «Δήλωση», Μαρξιστική σκέψη, τχ. 21, Δεκέμβριος 2016, σσ. 31-32.

^[7] Για τον καθηγητή Ούρκχαρτ ο Ένγκελς έχει τη χειρότερη άποψη γι’ αυτόν ως φιλότουρκο. Στο κείμενό του «Το Τουρκικό Ζήτημα» (από το ίδιο αφιέρωμα της Μαρξιστικής Σκέψης) εξηγεί ότι Ούρκχαρτ, «αφού πολέμησε τρία χρόνια στην Ελλάδα κατά των Τούρκων, πέρασε στη χώρα τους και ήταν ο πρώτος που καταθέλχθηκε με αυτούς… Αν ο κ. Ούρκχαρτ δεν ήταν Βρετανός υπήκοος, ο ίδιος θα προτιμούσε να είναι Τούρκος».

^[8] Βίλχελμ Λίμπκνεχτ, «Η Κρήτη και η σοσιαλδημοκρατία», Μαρξιστική σκέψη, τχ. 21, Δεκέμβριος 2016, σσ. 44-49.

^[9] Καρλ Κάουτσκι, «Το Ανατολικό ζήτημα και η σοσιαλδημοκρατία», Μαρξιστική σκέψη, τχ. 21, Δεκέμβριος 2016, σσ. 33-43.

^[10] Έντουαρντ Μπερνστάιν, «Η Κρήτη και ο ρωσικός κίνδυνος», Μαρξιστική σκέψη, τχ. 21, Δεκέμβριος 2016, σσ. 50-54.

Πηγή: Άρδην

Παρακλάδι της ΤΜΤ σχεδίαζε τη δολοφονία του Μακαρίου αμέσως μετά την άφιξη του στην Κύπρο, το 1959

Κώστας Βενιζέλος   

Η Δύση φαίνεται να συνηθίζει την παρουσία δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών και αρμάτων μάχης στα σύνορα με την Ουκρανία

Ηλίας Τασόπουλος

Η Δύση φαίνεται να συνηθίζει την παρουσία δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών και αρμάτων μάχης στα σύνορα με την Ουκρανία. Αντίστοιχα βέβαια, η Μόσχα θεωρεί πως οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ ως βραχίονας τους προκαλούν την κλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή, εξοπλίζοντας την Ουκρανία και προλειαίνοντας την είσοδο της στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Στη συγκεκριμένη περίσταση άλλωστε η Μόσχα απορρίπτει ως προπαγάνδα των ΗΠΑ την προοπτική μίας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Σύμφωνα με το ρωσικό σκεπτικό, όλη αυτή η ρητορική εξυπηρετεί στην αύξηση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ και την περικύκλωση της Ρωσίας. Σε όλο αυτό το σκηνικό, η δύναμη ταχείας αντίδρασης της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας βρίσκεται σε επιφυλακή και βελτιώνει τις δυνατότητες της.

Άλλωστε, ο Βλάντιμιρ Πούτιν δήλωσε ανοικτά στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου του στο τέλος του χρόνου, πως αυτή είναι μία πάγια στρατηγική της Δύσης από τον καιρό της Σοβιετικής Ένωσης. Ο ηγέτης του Κρεμλίνου θεωρεί πως η Δύση συνεχίζει να αντιμετωπίζει αναλόγως τη Ρωσία του. Μεταφέροντας δηλαδή οπλικά συστήματα σε χώρες του εγγύς περίγυρου του, ώστε να εγκλωβίζει τη Ρωσία. Ταυτόχρονα, η Δύση χρησιμοποιεί τις οικονομικές κυρώσεις στρατηγικά, ώστε να περιορίσει τις οικονομικές δυνατότητες της Ρωσίας. Βέβαια, αυτή η οπτική του παραβλέπει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που πραγματοποιούνται στο σφικτά ελεγχόμενο πολιτικό σύστημα της χώρας.

Σε κάθε περίπτωση, ο οικονομικός κλοιός της Δύσης έχει όντως περιορίσει την ευχέρεια του Κρεμλίνου να κινείται όπως κρίνει. Η περίπτωση του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2 είναι χαρακτηριστική, για το πως χρησιμοποιείται ως μοχλός πίεσης της Δύσης απέναντι στη Ρωσία, ενώ κάποιος θα ανέμενε το αντίθετο. Ήδη οι ΗΠΑ είχαν προαναγγείλει νέες κυρώσεις απέναντι στη Μόσχα, τις οποίες ανέβαλαν λόγω της αντίθεσης στη Γερμανία.

Ωστόσο, η ύπαρξη ενός νέου καγκελάριου στη Γερμανία, και ενός συνασπισμού Πρασίνων και Φιλελευθέρων αρνητικά διακείμενων σε καθεστώτα τύπου Ρωσίας έχει αλλάξει τα δεδομένα. Βέβαια, η Μόσχα τονίζει πως η ίδια παραμένει εντός των συμβατικών υποχρεώσεων της, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι εκείνες που χρησιμοποιούν πολιτικά μία οικονομική σχέση.

Το πρακτικό αποτέλεσμα όμως είναι πως η Μόσχα δεν μπορεί ταυτόχρονα να στηρίζει την οικονομία της και τον εξοπλισμό της. Ωστόσο, χρησιμοποιεί τα αυξημένα έσοδα από τον ορυκτό πλούτο, ειδικά από το φυσικό αέριο το τελευταίο διάστημα, ώστε να προσπαθήσει να αποκτήσει ποιοτικά πλεονεκτήματα απέναντι στην ποσοτική υπεροπλία της Δύσης. Η ανακοίνωση από τον Πούτιν για την πραγματοποίηση δοκιμαστικής εκτόξευσης του υπερηχητικού πυραύλου Τσίρκον, ενός οπλικού συστήματος νέας γενιάς, εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο.

Η Μόσχα βέβαια προσπαθεί να εκμεταλλευτεί στο έπακρο το μεγάλο πλεονέκτημα που της προσφέρει η γεωγραφία. Άλλωστε, η παρουσία τόσο μεγάλου αριθμού στρατευμάτων στα σύνορα με την Ουκρανία μιλά από μόνη της. Η Μόσχα βέβαια τηρεί μία προσεκτική στάση, ώστε να μην φανεί στη διεθνή κοινότητα πως επιστρατεύει την απειλή χρήσης βίας. Βέβαια, στη Δύση, θυμούνται πολύ καλά τι συνέβη στην Κριμαία το 2014.

Οι 10.000 Ρώσοι στρατιώτες που επιστρέφουν στις μόνιμες βάσεις τους, ύστερα από έναν μήνα ασκήσεων κοντά στην Ουκρανία, δείχνουν ξεκάθαρα τις δυνατότητες της Μόσχας να κινητοποιεί δυνάμεις κατά το δοκούν. Άλλωστε στη Ρωσία έχει αναπτυχθεί ένα θεσμοθετημένο σύστημα κινήτρων και μηχανισμού ώστε να είναι εφικτή μία τέτοιου μεγέθους κινητοποίηση. Από την πλευρά, η Μόσχα μπορεί να διατείνεται διεθνώς πως αποτελεί ένα προγραμματισμένο στρατιωτικό γυμνάσιο. Δηλαδή, να μπορεί διεθνώς να επιχειρηματολογεί πως εκείνη δεν προκαλεί, αντίθετα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους της.

Ενόψει του πρώτου γύρου των συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που ανακοινώθηκαν πρόσφατα, έχοντας ως αντικείμενο τις εγγυήσεις ασφαλείας, που επιδιώκει η Ρωσία από την Δύση, η Μόσχα καθιστά σαφές πως θα ζητήσει σαφείς δεσμεύσεις. Η τελευταία ψηφιακή συνάντηση μεταξύ του Πούτιν και του Μπάιντεν έδειξε πως δεν σκοπεύει να οπισθοχωρήσει αλλά να διαπραγματευτεί σθεναρά. Εν τω μεταξύ, οι δεκάδες χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες κοντά στα ανατολικά σύνορα της Ουκρανίας θα βρίσκονται σε θέση μάχης, ενώ η Μόσχα θα έχει αποδείξει πως έχει και τη θέληση αλλά και τη δυνατότητα να διατηρεί την πρωτοβουλία των κινήσεων.

capital.gr

Ενώ η Γερμανία εκσυγχρονίζεται, η Τουρκία βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση

Γράφει ο Χαλούκ Όζνταλγκα

Η μεγάλη αλλαγή στη γερμανική πολιτική, που είναι η κινητήριος δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι κάτι που θα θυμόμαστε μάλλον για πολύ καιρό.

Οι Χριστιανοδημοκράτες (συντηρητικά κόμματα CDU/CSU), με επικεφαλής την Άνγκελα Μέρκελ, η οποία κατείχε την Καγκελαρία από το 2005, την αρχή του 2021 ήταν μπροστά στις δημοσκοπήσεις με 38%, συγκεντρώνοντας διπλάσια ποσοστά από τους πλησιέστερους αντιπάλους τους, τους Πράσινους. Σχεδόν όλοι, μεταξύ των οποίων και οι ίδιοιοι Πράσινοι, πίστευαν ότι οι Χριστιανοδημοκράτες θα πρωτοστατούσαν στις εκλογές στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Αλλά δεν συνέβη αυτό. Οι Σοσιαλδημοκράτες, που ήταν τρίτοι και τερμάτισαν πρώτοι, σχημάτισαν συνασπισμό με τους Πράσινους και τους Ελεύθερους Δημοκράτες. Επιπλέον, οι Χριστιανοδημοκράτες, που υπέστησαν μια απρόσμενη ήττα στις εκλογές, απέκτησαν έναν ηγέτη, αντίπαλο και μεγάλη αντιπάθειας της Μέρκελ, τον Φρίντριχ Μερτς.

Η Γερμανία βρίσκεται στα πρόθυρα μιας ριζικής αλλαγής. Η αλλαγή περιλαμβάνει επίσης τους Χριστιανοδημοκράτες της αντιπολίτευσης. Σε προηγούμενα άρθρα μας, εξετάσαμε τις πολιτικές πτυχές των εκλογών στη Γερμανία που αφορούν την Τουρκία. Μπορούμε τώρα να αναφερθούμε στο μεγάλο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού που έχει σχεδιάσει η νέα κυβέρνηση συνασπισμού για τη Γερμανία.

Σύμφωνα με τον καγκελάριο Όλαφ Σολτς, το πρόγραμμα που θα εφαρμόσει είναι «το μεγαλύτερο έργο εκσυγχρονισμού που έχει βιώσει η Γερμανία εδώ και έναν αιώνα». Αυτό έχει δύο βασικούς πυλώνες:

Ψηφιοποίηση και μετασχηματισμό της οικονομίας σύμφωνα με τις απαιτήσεις της κλιματικής αλλαγής.

Επί του παρόντος, το 45% της συνολικής ενέργειας προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Σε μόλις οκτώ χρόνια, έως το 2030, το ποσοστό αυτό θα ανέλθει στο 80%. Παλαιότερα ο στόχος ήταν 65%. Τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα θα κλείσουν την ίδια χρονιά. Θα γίνουν τεράστιες επενδύσεις στην αιολική και ηλιακή ενέργεια, στη μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας.

Το ίδιο ισχύει για την ψηφιοποίηση, τη δεύτερη σημαντική συνιστώσα της αλλαγής.

Για παράδειγμα, οι οδικές μεταφορές, που συνδέονται στενά με την Τουρκία, θα υποστούν ριζική μεταμόρφωση τα επόμενα χρόνια. Οι εξελίξεις είναι προς την κατεύθυνση των ηλεκτρικών οχημάτων χωρίς οδηγό. Τα πετρελαιοκίνητα φορτηγά θα αντικατασταθούν από κάψουλες χωρίς καμπίνα οδηγού, οι οποίες βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία μέσω 5G με άλλα οχήματα. Οι οδικές μεταφορές θα μετατραπούν από τη διαχείριση φορτηγών σε διαχείριση πλατφόρμας με βάση την προηγμένη τεχνολογία.

Σύμφωνα με την πρόβλεψη της Ένωσης Γερμανών Βιομηχάνων (BDI), η χρηματοδότηση που απαιτείται για τον εκσυγχρονισμό έως το 2030 είναι 860 δισ. ευρώ. Ας επισημάνουμε ότι ο προϋπολογισμός της Τουρκίας για το 2022, που έχει περίπου τον ίδιο πληθυσμό, είναι 138 δισ. ευρώ συμπεριλαμβανομένων των μισθών και των τρεχουσών δαπανών και το ποσό αυτό θα μειωθεί περαιτέρω παράλληλα με τη μείωση της αξίας της τουρκικής λίρας.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα της κυβέρνησης του Βερολίνου, το κοινό δεν θα επιβαρυνθεί για επενδύσεις εκσυγχρονισμού. Δεν θα αυξηθούν οι φόροι, δεν θα αυξηθεί το όριο συνταξιοδότησης. Αντίθετα, ο κατώτατος μισθός θα ανέλθει στα 12 ευρώ την ώρα, θα αυξηθεί το επίδομα παιδιού κ.λπ.

Πώς λοιπόν θα χρηματοδοτηθεί αυτή η τεράστια αλλαγή;

Σύμφωνα με Γερμανούς ειδικούς, η χρηματοδότηση δεν είναι πρόβλημα. Το πιο κρίσιμο ζήτημα είναι ο σωστός προγραμματισμός. Γιατί τα χρήματα είναι άφθονα στις κεφαλαιαγορές και η γερμανική κυβέρνηση μπορεί να βρει δάνεια με πολύ ευνοϊκούς όρους. Μπορεί να δανειστεί χρήματα με διάρκεια 25 ετών με αρνητικό επιτόκιο. Άρα το ποσό που θα επιστρέψει είναι μικρότερο από το ίδιο το χρέος.

* * *

Την ίδια περίοδο η Τουρκία κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Πολλοί βασικοί δείκτες της οικονομίας επιδεινώνονται. Η τουρκική λίρα χάνει συνεχώς αξία έναντι όλων σχεδόν των νομισμάτων του κόσμου. Τα τελευταία εννέα χρόνια το κατά κεφαλήν εισόδημα μειώνεται αδιάκοπα, η χώρα έγινε φτωχότερη. Το ξένο κεφάλαιο δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον για την Τουρκία, καθώς η διαχείριση της οικονομίας βρίσκεται σε αναρμόδια χέρια και το δικαστικό σώμα είναι υπό πολιτική κηδεμονία.

Ένας από τους πιο αρνητικούς δείκτες είναι ο πληθωρισμός. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, η Τουρκία έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στον κόσμο με 21%. Όμως η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 50% δείχνει ότι ακόμη και η ίδια η κυβέρνηση δεν παίρνει στα σοβαρά αυτό το ποσοστό.

Η κυβέρνηση, της οποίας η φιλοδοξία ήταν πάνω από τις δυνατότητές της, μπήκε στην περιπέτεια μείωσης των επιτοκίων τους τελευταίους μήνες, χωρίς πτώση του πληθωρισμού, προκειμένου να βγει από την κρίση που η ίδια δημιούργησε. Βρήκαν μια παλιά, γνωστή μέθοδο, που την παρουσίασαν ως σημαντική ανακάλυψη: την επιδότηση του δημοσίου.

Με βάση αυτήν, το κρατικό ταμείο θα καλύψει μέρος των τόκων και τη διολίσθηση της λίρας και αυτό θα παρουσιαστεί ως μείωση των επιτοκίων.

Νέα και μεγάλα βάρη θα υπάρξουν σε πολλά άλλα υφιστάμενα είδη επιδότησης, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας. Το τι θα συμβεί το 2022 σε μια ασταθή και απρόβλεπτη οικονομία είναι σε μεγάλο βαθμό ξεκάθαρο. Τα δημόσια χρέη θα αυξηθούν, το τυπογραφείο των χαρτονομισμάτων θα δουλεύει εντατικά και η κυβέρνηση, που έχει ταχθεί κατά των τόκων, πιθανότατα θα πληρώσει τόκους ρεκόρ.

Το χειρότερο από όλα είναι ότι η οικονομία θα περάσει σε χρόνιο υπερπληθωρισμό. Η υπερβολική υποτίμηση του τουρκικού νομίσματος, η μείωση του κατά κεφαλήν εισοδήματος και η φτωχοποίηση του λαού θα συνεχιστεί. Η εισοδηματική ανισότητα θα αυξηθεί.

Η ανορθόδοξη και αυθαίρετη οικονομική διαχείριση του AKP κάνει την Τουρκία να χάνει μεγάλες ευκαιρίες. Τα χρήματα είναι εξαιρετικά άφθονα στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές λόγω της πανδημίας του Covid-19.

Ο ισολογισμός της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ δείχνει ότι τα περιουσιακά στοιχεία αυξήθηκαν από 3,8 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Αύγουστο του 2019 σε 8,7 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Δεκέμβριο του 2021. Η αύξηση είναι σχεδόν 5 τρισεκατομμύρια δολάρια και υπερδιπλάσια. Ανάλογες αυξήσεις παρατηρούνται και στον ισολογισμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Αυτή η αφθονία χρημάτων είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο η Γερμανία είναι σε θέση να δανείζεται χρήματα με αρνητικά επιτόκια. Φανταστείτε ότι ακόμη και η γειτονική μας Βουλγαρία δανείζεται με επιτόκιο κάτω από το 1%, ακόμα και με αρνητικό επιτόκιο, έστω και βραχυπρόθεσμα.

Αν η διαχείριση της οικονομίας ήταν σωστή, η Τουρκία θα μπορούσε πλέον να δανείζεται με πολύ χαμηλά επιτόκια και να κάνει τις απαραίτητες επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό της. Η Τουρκία είναι η χώρα που πληρώνει το υψηλότερο ασφάλιστρο χρέους στον κόσμο, εξαιρουμένων των χρεοκοπημένων χωρών, επειδή το ΑΚΡ μετέτρεψε την οικονομία της χώρας σε σταύλο. Η Τουρκία υπό αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί να δανειστεί ούτε με 6%.

Η Τουρκία από το 2013 μέχρι σήμερα γίνεται κάθε χρόνο φτωχότερη σε σχέση με τη Γερμανία και σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ολόκληρου του κόσμου. Όσο συνεχίζεται η λάθος πολιτική, συμπεριλαμβανομένου του 2022, η φτωχοποίηση θα συνεχίζεται.

Επιπλέον, το χάσμα διευρύνεται ακόμα και σε σχέση με την προ ΑΚΡ περίοδο. Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα στην ΕΕ ήταν 3,9 φορές μεγαλύτερο από αυτό της Τουρκίας το 2000. Λόγω της επιτυχημένης διαχείρισης της οικονομίας, η διαφορά μειώθηκε σε 2,7 φορές το 2013. Αλλά αυξήθηκε σε 4,0 φορές ξανά το 2020, που σημαίνει ότι το χάσμα μεταξύ μας και της ΕΕ έχει αυξηθεί σε σύγκριση με το 2000.

Η Τουρκία πηγαίνει σε λάθος κατεύθυνση.

Πηγή: Ιστοσελίδα του Χαλούκ Όζνταλγκα/infognomonpolitics.gr