Αρχική Blog Σελίδα 2104

Δημήτρης Μακροδημόπουλος: Τί  μας  χρωστά ακόμη το 1821;

1

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου*

Οι εκδηλώσεις εορτασμού επετείων όπως των διακοσίων ετών από την Επανάσταση του 1821 θα πρέπει να είναι επικεντρωμένες στην ερμηνεία του παρόντος με αφετηρία την Παλιγγενεσία και όχι αποκομμένες από το σήμερα. Διότι το παρελθόν ενυπάρχει στο παρόν. Για να μπορέσουμε να δώσουμε  απαντήσεις σε θεμελιώδη ερωτήματα για το σήμερα που βιώνουμε. Γιατί π.χ. οι πελατειακές σχέσεις, η οικογενειοκρατία και η αναξιοκρατία τροχοπεδούν και σήμερα την κοινωνία; Ποιές είναι οι ρίζες τους. Γιατί το έθνος συρρικνώθηκε στα στενά κρατικά του όρια; Πού οφείλονται οι σχέσεις εξάρτησής μας ακόμη και σήμερα από τις Μεγάλες Δυνάμεις; Τί μας “χρωστά” ακόμη το 1821; Παίρνοντας αφορμή από τον Ένζο Τραβέρσο, ο οποίος επικαλούμενος τον Γιούργκεν Χάμπερμας, περί της “δημόσιας χρήσης” της ιστορίας, γράφει στο “Τί απέγιναν οι διανοούμενοι;” ότι “η ιστορία δεν ανήκει σε αυτούς που ασκούν το επάγγελμα να τη γράφουν, ανήκει σε όλο τον κόσμο”, θεωρώ ότι νομιμοποιούμαστε να καταθέσουμε και τη δική μας οπτική γωνία.

  1. Η ενθύμηση 200 χρόνια μετά

Πολλοί ιστορικοί ασπάζονται τον ιστορικισμό. Γι’ αυτούς, η ιστορία είναι μια αποκομμένη ήπειρος, μια οριστικά τελειωμένη διαδικασία. Αυτό είναι ολοφάνερο από τον τρόπο εορτασμού των επετείων. Απέναντι σε αυτή την αντίληψη αντιπαρατίθεται μια αντίληψη της ιστορίας θεμελιωμένη πάνω στην ιδέα μια ανοιχτής διαχρονικότητας: Το παρελθόν δεν εγκαταλείπει ποτέ το παρόν κι αυτά τα δύο δεν μπορούν να διαχωριστούν. Το παρελθόν παραμένει εντός μας και, κατά συνέπεια μπορεί να επανενεργοποιηθεί. Τίποτα δεν χάνεται οριστικά. Γιαυτό οι εορτασμοί των επετείων, με τον τρόπο που εορτάζονται, στοχεύουν να ενταφιάσουν τα γεγονότα, όπως το 1821, στο μακρινό παρελθόν, ώστε να μη νοηματοδοτήσουν τις δυνατότητες του παρόντος. Όμως το να αφυπνίσει κανείς το παρελθόν – “να αφυπνίσουμε τους νεκρούς”, να αποχτήσουμε μια γόνιμη σχέση μαζί τους και να αναγνωρίσουμε μια “ενεργή” παρουσία τους στην κοινωνία μας – δεν είναι εύκολο πράγμα. Σύμφωνα με τον Βάλτερ Μπένγιαμιν, να ενεργοποιήσουμε και πάλι το παρελθόν σήμαινε να αλλάξουμε το παρόν, επομένως ήταν γι’ αυτόν ένα εγγενώς πολιτικό έργο. Διότι η ιστορική γνώση ήταν και είναι επαναστατική πράξη που δεν θα πρέπει να συγχέεται με την απλή πολυμάθεια. Η ατάραχη και μεθοδική έρευνα στα αρχεία – τους χώρους όπου το παρελθόν φυλάσσεται και προστατεύεται μακριά από επικίνδυνες διασυνδέσεις με τον κόσμο των ζωντανών – ήταν η αγαπημένη μέθοδος του ιστορικισμού, της πρακτικής στη χώρα μας και όχι μόνον. Αυτό, για παράδειγμα, είχε συμβεί γράφει ο Ντανιέλ Μπενσάιντ και κατά “τον επίσημο ενταφιασμό της Γαλλικής Επανάστασης που γιορτάστηκε με ηχηρή μεγαλοπρέπεια το 1989”, όπου “ο Φρανσουά Φυρέ είχε ιερουργήσει στην επικήδεια τελετή του 1789”. Και οι ήρωες του 1821, ο Κολοκοτρώνης, ο Καραϊσκάκης και τόσοι άλλοι; Οι αγρότες της Κουάουτλα στο Μεξικό μετά την επανάσταση είχαν εμποδίσει τη μεταφορά των λειψάνων του Εμιλιάνο Ζαπάτα στην πρωτεύουσα. Ήξεραν, εξηγεί ο Ντανιέλ Μπενσάιντ, ότι “αυτή η είσοδος σ’ ένα Πάνθεο όπου συγκατοικούσαν νικητές και νικημένοι, δολοφόνοι και θύματα, θα ήταν δεύτερος θάνατος”. Εμείς τους ήρωες του 1821, τους έχουμε τοποθετήσει μόνιμα στο Πάνθεον. Δεν μας αγγίζουν.

  1. Η Επανάσταση ήταν ημιτελής;

Ο Murray Bookchin στον πρώτο τόμο του έργου του “Η Τρίτη Επανάσταση” γράφει ότι ορισμένοι μελετητές, με δημοφιλέστερο ίσως τον Κραίην Μπρίτον στην “Ανατομία της Επανάστασης”, υποστήριξαν μια θεωρία σταδίων για τις επαναστάσεις. Στο πρώτο στάδιο, την “πρώτη επανάσταση”, ο λαός ενωμένος οδηγείται σε μια εξέγερση ενάντια στην άρχουσα τάξη που μπορεί να έχει και εθνικά χαρακτηριστικά, όπως στην περίπτωση της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 (Οθωμανοί) ή μόνον ταξικά, όπως στις επαναστάσεις εκείνης της περιόδου στην Ευρώπη (π.χ. ενάντια στους φεουδάρχες αρχικά το 1789, ενάντια στην αστική τάξη το 1848). Όμως, μετά την αρχική επιτυχία της επανάστασης μπαίνει θέμα εξουσίας. Ποιά τάξη θα αναλάβει την εξουσία; Διότι κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι οι Έλληνες ξεσηκώθηκαν εναντίον των Οθωμανών απλά και μόνον για να περιέλθει η κτηματική περιουσία των πασάδων στους κοτζαμπάσηδες. Ακολουθεί ή συμβαίνει ταυτόχρονα εμφύλιος πόλεμος, δηλαδή ταξικός πόλεμος για την κατοχή της εξουσίας, ο οποίος αφυπνίζει μεγάλα τμήματα των κατώτερων τάξεων, τα οποία αγωνίζονται ενάντια στους μετριοπαθείς πρώην συμμάχους τους, οδηγώντας έτσι στη “δεύτερη επανάσταση”. Η θεωρία αυτή επαληθεύτηκε στην Αγγλική, τη Γαλλική και τη Ρωσική Επανάσταση. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 περιορίστηκε στην πρώτη φάση της, άλλαξαν απλά οι κυρίαρχοι, η εξουσία και η γη πέρασε στους κοτζαμπάσηδες. Δεν ακολούθησε η δεύτερη φάση με τις ταξικές διεκδικήσεις που θα αποκαθήλωνε την  ηγεμονία των κοτζαμπάσηδων. Γιαυτό η κοινωνία μας συνεχίζει να διατηρεί οθωμανικά χαρακτηριστικά με τις πελατειακές σχέσεις, την οικογενειοκρατία, την ξενοκρατία κ.α.π., με εντονότερα  αυτά στις υψηλότερες βαθμίδες της εξουσίας σε υπουργεία, ΑΕΙ, Οργανισμούς, τους σύγχρονους “κοτζαμπάσηδες”.

Οι πάντες μαρτυρούν περί αυτού: Ο Γιάννης Σκαρίμπας στο βιβλίο του «Το 1821 και η Αλήθεια» γράφει: «Μεταξύ δουλείας και δουλείας δεν υπάρχει καμμιά διαφορά. Με το να κάμεις μιαν επανάσταση κι αποτινάξεις τον ζυγό δεν έκαμες τίποτα. Το 21 αυτό έκαμε. Το να μην ξαναεμπέσεις σε ζυγό, αυτό είναι επανάσταση». Πιο κάτω σημείωνε: «Οι Τούρκοι δεν ήσαν οι χειρότεροι…Ο ελληνικός λαός δεν θάκανε την επανάσταση για να αποκαταστήσει και πολιτικά τους κοτζαμπάσηδες. Οι λέγοντες ότι η Επανάσταση ήταν μόνον Εθνική, ή είναι αδιάβαστοι ή δεν μας λένε την αλήθεια. Σκοτώνοντας τον Τούρκο ήξερε ότι σκοτώνει τον σύμμαχο των κοτζαμπάσηδων. Χωρίς τον αφανισμό πρώτα αυτουνού, δεν μπόραε να ξεπάτωνε τους άλλους. Το ότι σε αυτό η Επανάσταση γελάστηκε δεν πάει να πεί ότι τους εφείσθη. Θα τους πέρναε εν στόματι μαχαίρας. Το ότι νόμισε ότι για τούτο είχε καιρό, αυτό την έφαγε…Η Επανάσταση απότυχε…».

Το κοινωνικό αποτύπωμα της επανάστασης του 1821 είναι ολοφάνερο και εξήντα χρόνια μετά, το 1881, όταν η Θεσσαλία και τμήμα της Ηπείρου προσαρτήθηκαν στην Ελλάδα ύστερα από απόφαση του Συνεδρίου του Βερολίνου, και τους πασάδες τους αντικατέστησαν στην ιδιοκτησία οι κοτζαμπάσηδες. Αποκαλύπτει ότι το ελληνικό κράτος πλέον διατηρούσε μετεπαναστατικά τα χαρακτηριστικά του κοτζαμπασισμού. Γράφει ο Μ. Μ. Παπαϊωάννου στην Εισαγωγή του έργου του Γ. Κορδάτου «Σελίδες από την Ιστορία του Αγροτικού..»: «H προσάρτηση της Θεσσαλίας και του Νότου της Ηπείρου σήμαινε εξάπλωση της ελληνικής φεουδαρχίας πάνω σε νέα εδάφη και σε νέους πληθυσμούς. Οι κολλίγοι το κατάλαβαν αυτό καλύτερα με την είσοδο του ελληνικού στρατού της προσάρτησης. Δεν ήταν απελευθερωτικός στρατός αυτός, μα στρατός κατοχής, στρατός τσιφλικάδων. Κατά την σύγκρουση κολλιγάδων και τσιφλικάδων ο στρατός υπερασπίσθηκε την “ιερά ιδιοκτησία”  των δευτέρων. Για τους αγρότες άνοιξαν οι φυλακές και τα κρατητήρια, λειτούργησαν τα δικαστήρια..Κι αρωτάω: Απότυχε ή δεν απότυχε η Επανάσταση;» Έτσι ώστε ο καθηγητής Δημήτριος Τσάκωνας να διαπιστώνει: «Το Ελλαδικόν Κράτος των Κοτζαμπάσηδων διεδέχθη το τιμαριωτικόν της Οθωμανικής αυτοκρατορίας».

Για ποιό λόγο δεν ακολούθησε το 1821 η κοινωνική επανάσταση; Γιατί δεν μπήκε θέμα ταξικής εξουσίας; Έγραφε ο Μαρξ στη “18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη” για τις κοινωνικές επαναστάσεις: “Η κοινωνική επανάσταση του 19ου αιώνα δεν μπορεί να αντλήσει την ποίησή της από το παρελθόν, αλλά μόνο από το μέλλον. Δεν μπορεί να αρχίσει με τον ίδιο τον εαυτό της προτού σβήσει όλες τις προλήψεις σχετικά με το παρελθόν. Οι προηγούμενες επαναστάσεις είχαν ανάγκη από κοσμοϊστορικές αναμνήσεις για να κρύψουν από τον εαυτό τους το περιεχόμενό τους. Για να φθάσει στο δικό της περιεχόμενο η επανάσταση του 19ου αιώνα, πρέπει ν’ αφήσει τους πεθαμένους να θάψουν τους νεκρούς τους. Εκεί η φράση ξεπερνούσε το περιεχόμενο, εδώ το περιεχόμενο ξεπερνάει τη φράση”. Γιαυτό η επανάσταση του 1821 δεν είχε κοινωνικό χαρακτήρα Πρόβαλε το παρελθόν που σαγήνευσε τους ευρωπαϊκούς λαούς (όχι βέβαια και τις ηγεσίες τους που απέβλεπαν στη διανομή της οθωμανικής  λείας) και έμεινε εγκλωβισμένη εκεί. Ακόμη και σήμερα εκεί παραμένουμε, εγκλωβισμένοι στο παρελθόν. Οι πεθαμένοι συνεχίζουν να μη θάβουν τους νεκρούς τους. Πώς όμως ήταν δυνατόν να προσλάβει κοινωνικό χαρακτήρα η επανάσταση του 1821 επικαλούμενη την αρχαιότητα της δουλοκτητικής περιόδου και όχι τις επαναστάσεις στην Αγγλία, τη Γαλλία και τις ΗΠΑ που είχαν προηγηθεί;

  1. Η Τρίτη Επανάσταση;

Όμως ο Murray Bookchin αναφέρεται και σε προσδοκίες για Τρίτη Επανάσταση. Κάποια στιγμή, στη διάρκεια της Δεύτερης Επανάστασης  οι συγκρούσεις στο εσωτερικό του επαναστατικού στρατοπέδου λύνονται στη συντηρητική κατεύθυνση και οι προσδοκίες των επαναστατών μένουν ανεκπλήρωτες με αποτέλεσμα να προσδοκούν μια Τρίτη Επανάσταση. Το αίτημα της “Τρίτης Επανάστασης”, γράφει, πρόβαλαν οι επαναστάτες “Αβράκωτοι” στο Παρίσι του 1793 για να αντικαταστήσουν την υποτιθέμενα ριζοσπαστική Συμβατική Συνέλευση με μια λαϊκή δημοκρατία, τα παρισινά “τμήματα”, που οι ίδιοι είχαν εγκαθιδρύσει κατά τη διάρκεια μιας σειράς εξεγέρσεων συχνά παρά τη θέληση των Ιακωβίνων ηγετών, οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι μιλούσαν εξ ονόματός τους. Σε διαφορετικό χρόνο, στη Ρωσία του 1921, οι επαναστατημένοι εργάτες της Πετρούπολης και οι περίφημοι “κόκκινοι ναύτες” της Κροστάνδης ύψωσαν το ίδιο αίτημα. Επιδίωξαν – γράφει – και εκείνοι να ανατρέψουν ένα αυταρχικό αν και φαινομενικά ριζοσπαστικό καθεστώς – στην περίπτωση τους καθοδηγούμενο από τους Μπολσεβίκους – προκειμένου να το αντικαταστήσουν με λαοκρατικά εκλεγμένα συμβούλια ή σοβιέτ.  Στην Ελληνική “περίπτωση”, η ταξική σύγκρουση, η δεύτερη επανάσταση, ήλθε πολύ αργότερα μετά την πρώτη, με τον εμφύλιο του 1946 με κορμό την Εθνική Αντίσταση. Οι πόθοι για μια δικαιότερη κοινωνία των ηττημένων θα παραμείνουν ανεκπλήρωτοι;

 

Μακροδημόπουλος   Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

20/12/2021

 

 

 

 

 

 

Από που ερχόμαστε, ποιοι είμαστε, που πάμε;* Η επέτειος του 1821 πλοηγός μνήμης για την επέτειο του 1922 πέρα από συντηρητικά και προοδευτικά στερεότυπα

0
Hellas Journal

Ο πίνακας του Φώτη Κόντογλου “Οι πρόσφυγες ή η κοιλάδα του Κλαυθμώνος”, εμπνευσμένο από την προσφυγιά της Μικρασίας.


Του ΓΙΑΓΚΟΥ ΑΝΔΡΕΑΔΗ και της ΠΕΠΗΣ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ

Την πρώτη Ιανουαρίου 1922 το επίσημο ενδιαφέρον στην Ελλάδα  μετακινήθηκε από την μνήμη της Επανάστασης του 21 στην μνήμη της  Καταστροφής του 22.

Για την πλειοψηφία των Ελλήνων η μνήμη τέτοιων κορυφαίων – χαρμόσυνων είτε επώδυνων- γεγονότων δεν είναι θέμα επετείων διότι αυτά αφορούν στο παρελθόν το παρόν και το μέλλον μας.

Για όσους ωστόσο θα ασχοληθούν και πάλι αυτά προσπαθώντας να ισορροπήσουν από την μια ανάμεσα στις εξουσίες και σε κάποιους ιδεολογικούς συρμούς, -έτσι κι αλλιώς εχθρικούς προς ότι θεωρούν «εθνοκεντρισμό»- και από την άλλη στο κοινό αίσθημα που καθορίζει την επιτυχία ή την αποτυχία στις εκλογές και την δημοφιλία στα Μέσα, θα πρόκειται πάλι για μια δύσκολη υπόθεση.

Οι ρητορικές μετακινήσεις κάποιων διαχειριστών της μνήμης στην διάρκεια των επετειακών εκδηλώσεων υπήρξαν  αρκετά διαφωτιστικές για ευρύτερα ζητήματα που σχετίζονται με την πρόσληψη του παρελθόντος του ελληνισμού που ενδεχομένως θα λειτουργήσουν εκ νέου για την επέτειο του 22.

Ερευνητές, σχολιαστές και άλλοι παράγοντες του εορτασμού ξεκίνησαν  με δηλώσεις ότι δεν επρόκειτο να αναφερθούν στον «ρομαντικό» ύμνο των Ελλήνων επαναστατών,  αλλά ότι θα προτείνουν ένα νέο αφήγημα, αποκαλύπτοντας τα λάθη ή/και τα εγκλήματά τους.

Ωστόσο, στην διαδρομή, άλλαξαν  ρητορική και λεξιλόγιο. Αυτό που μάλλον μέτρησε, πέραν της πενίας των επιχειρημάτων τους, ήταν  ότι η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας έστειλε εκ των κάτω πολλαπλά μηνύματα που βεβαίωναν  ότι, παρά τις αναθεωρητικές  ενστάσεις, ο Κολοκοτρώνης, η Μπουμπουλίνα και ο Κανάρης συνέχιζαν να είναι στην κοινή συνείδηση ήρωες και το Μεσολόγγι έπος.

Παρά ταύτα είναι μάλλον ενδεχόμενο ότι οι ίδιοι πολέμιοι του «εθνοκεντρισμού» θα επαναλάβουν αντίστοιχες και μάλιστα εντονότερες ενστάσεις κατά την επέτειο το 1922. Μπορεί βέβαια να δείξουν ευαισθησία για τον ξεριζωμό του ενάμιση και πάνω εκατομμύριου Ελλήνων της Μικράς Ασίας.

Αλλά ας μην έχουμε αμφιβολίες: Βοηθούσης και της ήττας των Ελληνικών Δυνάμεων το 22, αναμένεται να υποστηρίξουν ότι για το δράμα των Μικρασιατών ευθύνονταν η «ιμπεριαλιστική» πολιτική της Ελλάδας και ιδίως του Βενιζέλου, φτάνοντας ίσως και στην διαπίστωση ότι η εξολόθρευση και ο ξεριζωμός των Ελλήνων και των Αρμενίων της Μικράς Ασίας από τους Τούρκους,  ήταν πιλοτική εφαρμογή της «αποαποικιοποίησης» που υμνούν με κάθε ευκαιρία.

Τοποθετώντας έτσι λαούς που ζούσαν και δημιουργούσαν για χιλιετίες στην περιοχή στην θέση των «αποικιοκρατών» και τους Τούρκους κατακτητές σε εκείνη των «εξεγερμένων γηγενών».

Ο λόγος ωστόσο για τον οποίο ανακαλούμε στην μνήμη μας σημαντικά γεγονότα είναι ότι αναπολούμε όχι μια απολιθωμένη αλλά μια δρώσα επέτειο γιατί τα γεγονότα αυτά συνεχίζουν να έχουν με διάφορους τρόπους μια συνεχιζόμενη δραματική παρουσία στην ζωή μας.

Με αφετηρία αυτή την σκέψη θα υποστηρίξουμε ότι το 1821 και το 1922 δεν νοείται να αντιμετωπίζονται κατ’ αντίθεσιν αλλά ως ένα συνεχές στους αγώνες και τις αγωνίες του ελληνισμού. Και ότι συνεπώς και οι σχετικές επιστημονικές, καλλιτεχνικές, επικοινωνιακές και άλλες δράσεις που θα αναληφθούν θα κερδίσουν αν αναδείξουν αυτή την συνέχεια.

Μερικά βραχυλογικά διατυπωμένα σημεία  που αφορούν στο 21 αλλά διαφωτίζουν και το 1922 και προετοιμάζουν για τις συζητήσεις που ήδη ξεκίνησαν θα μπορούσαν να τεκμηριώσουν την άποψη αυτή.

  • 1.Πόσο αυτόφωτη και πόσο ελληνική ήταν η Επανάσταση του 1821;

Το πρώτο ζήτημα που τέθηκε  ήταν το πόσο αυτόφωτη και αυτόνομη στο πεδίο των ιδεών υπήρξε η επανάσταση του 1821. Αναμφίβολα η Ελληνική επανάσταση μπορεί να συνδεθεί με άλλες, όπως η Γαλλική του 1789,  η λίγο προγενέστερη Αμερικανική και αυτές σε άλλες χώρες,  ιδιαίτερα στην Λατινική Αμερική και στα Βαλκάνια.

Όσοι/ες όμως υπερτονίζουν τα στοιχεία αυτά λησμονούν ότι η επανάσταση του 21 δεν είναι η μοναδική που επιχείρησαν οι υπόδουλοι Έλληνες. Στην πραγματικότητα υπήρξαν δεκάδες ξεχασμένες από κάποιους σήμερα εξεγέρσεις και επαναστάσεις που ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά την Άλωση του 1453 και συνεχίστηκαν αδιάπτωτα, πληρώνοντας βαρύ φόρο αίματος σε όλη την διάρκεια της Τουρκοκρατίας.

Οι εξεγέρσεις αυτές στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος τους δεν μπορούν να ερμηνευθούν από την  επίδραση του ανύπαρκτου στην εποχή τους Διαφωτισμού. Αλλά και τα πιο πρόσφατα επαναστατικά κινήματα, οι προσπάθειες του Λάμπρου Κατσώνη και του Ρήγα Φεραίου στον 18ο αιώνα,  έχουν βασικά στοιχεία άσχετα προς τις Δυτικές επιδράσεις.

  1. Ποιοι έκαναν την Επανάσταση του 21 και πόσο Έλληνες ήταν;

Το δεύτερο ζήτημα:  Πόσο Έλληνες ήταν οι Έλληνες και ποιοι Έλληνες επαναστάτησαν; Η αμφισβήτηση της ταυτότητας των επαναστατημένων Ελλήνων, από τον Φαλμεράγιερ  που υποστήριξε ότι οι  Σλάβοι κατά τον Μεσαίωνα εξαφάνισαν τον ελληνισμό είχε σαφή γεωπολιτικά αίτια συμπίπτοντας την φιλοτουρκική πολιτική της Αυστρουγγαρίας.

Παρόμοιες αμφισβητήσεις εγέρθηκαν στην συνέχεια  και για την ελληνικότητα των Ελλήνων στην Κατοχή και επίσης των Μακεδόνων και των Κυπρίων, για τους οποίους κάποιοι ξεχνούν ότι μετέσχαν στην επαναστατική προσπάθεια του 21 και στους άλλους αγώνες του ελληνισμού , πληρώντας βαρύ τίμημα.

Συμπλέοντας με αυτή την αναθεωρητική γραμμή, κάποιοι μελετητές θεώρησαν ότι ο νέος ελληνισμός «κατασκευάστηκε», «εφευρέθηκε» ή «επινοήθηκε» την περίοδο της επαναστάσεως  υπό την επήρεια των ιδεών του Διαφωτισμού για το έθνος/κράτος. Η απάντηση έχει δοθεί μεταξύ άλλων από τον Ζαμπέλιο και τον Παπαρρηγόπουλο στον 19ο αιώνα και στον 20ο από τον Σβορώνο ο οποίος στην Ιστορία του Νέου Ελληνισμού ορίζει την ανάδυση του Νέου Ελληνισμού στον 11ο αιώνα. Και στο αγωνιστικό επίπεδο από τον Άρη Βελουχιώτη όταν στον λόγο του στην Λαμία είπε ότι την απάντηση στον Φαλμεράγιερ την δώσαμε με το τουφέκι.

Αλλά αυτό που χρειάζεται να εκφραστεί με παρρησία και σαφήνεια είναι κάτι περισσότερο: Πρόκειται για την πολιτισμική και γλωσσική συνέχεια του Ελληνισμού επί χιλιετίες εκφρασμένη από τους κορυφαίους  δημιουργούς μας από τον Σολωμό και τον Κάλβο, τον Παπαδιαμάντη και τον Μακρυγιάννη  μέχρι τον Σεφέρη, τον Ελύτη, τον Κουν, τον Θεοδωράκη και τον Αγγελόπουλο. Αλλά και αποτυπωμένη  και σε λαϊκά  αριστουργήματα όπως το Τραγούδι του νεκρού αδελφού και η Αροαφνού  και οι ζωγραφιές του Θεόφιλου και του Κάσιαλου.

  • 3.Ήταν μόνο Έλληνες αυτοί που έκαναν την Επανάσταση του 21;

Το τρίτο ζήτημα:  Ήταν μόνον Έλληνες αυτοί που επαναστάτησαν; Στο ερώτημα αυτό η απάντηση είναι ότι –στον ευρύτερο βαλκανικό  χώρο που συνέχιζε πολιτισμικά την βυζαντινή περίοδο- στις διαδοχικές  επαναστάσεις μετείχαν και άλλες εθνότητες, αλλά η πολιτική και πολιτισμική ιδεολογική ηγεμονία ήταν κυρίως ελληνική μέχρι την εποχή που το πρόταγμα των εθνών/κρατών αντικατέστησε σταδιακά το Γένος. Οι δύο πραγματικότητες συνυπήρχαν ακόμη στην βραχύβια και άδικα υποτιμημένη επανάσταση υπό τον Υψηλάντη στην Μολδοβλαχία.

Πέραν αυτού η στρατιωτική και η πνευματική συμμετοχή των φιλελλήνων, Δυτικοευρωπαίων αλλά και Βαλκάνιων, και ακόμη κάποιων Οθωμανών, συνήθως άδολη και ηρωική, ενίοτε όμως υστερόβουλη,  υπήρξε σημαντική αλλά δεν καθόρισε την πορεία του αγώνα, ενώ αυτή μέρους των Αλβανών συνδέθηκε και με τάσεις σταδιακού εξελληνισμού τους. Το φαινόμενο του υστερόβουλου «φιλελληνισμού» υπήρξε κατάφωρο στην περίπτωση των αγγλικών Δανείων της Ανεξαρτησίας, που οδήγησαν στην μακροχρόνια πολιτική ποδηγέτηση και την καταλήστευση του ελληνικού κράτους που προέκυψε από την Επανάσταση.

Κάποιοι σημερινοί Έλληνες διανοούμενοι συνεχίζουν να μην  αντιλαμβάνονται την παγίδα παρόμοιων δανείων, όπως την αποκάλυψε διεξοδικά με το έργο του ο Τάσος Λιγνάδης στα κεφαλαιώδη έργο του  Το πρώτον δάνειον της Ανεξαρτησίας (διδ, διατριβή, Αθήνα 1970) και Ξενική εξάρτησις κατά την διαδρομήν του νεοελληνικού κράτους (1821-1945) , (ά έκδ. Αθήναι, 1975) και έτσι  πίστεψαν στο μύθευμα ότι τα χρήματα σπαταλήθηκαν στην Ελλάδα και αγνόησαν ότι μεγάλο τους μέρος παρακρατήθηκε από τους δανειστές ενώ με τα δάνεια αυτά  υποθηκεύτηκαν μακροχρόνια η ελληνική πολιτική και η οικονομία.

Μια αντίστοιχη τάση αναπαράχθηκε και στην περίπτωση της δανειακής σύμβασης του 2010  και συνοψίστηκε στην διαβόητη φράση «όλοι μαζί τα φάγαμε», που συνέβαλε με τον τρόπο της στην πολιτική και οικονομική υποτέλεια της Ελλάδας  μέχρι σήμερα.

  • 4.Οι Μεγάλες Δυνάμεις: Το αδιέξοδο δίπολο υποτέλειας και  δαιμονοποίησής του και το εγχείρημα Βενιζέλου το 1922.  

Μιλήσαμε πιο πάνω για τον άδολο και ,κατ’ αντίθεση για τον ιδιοτελή φιλελληνισμό. Στο ζήτημα αυτό εμπλέκονται πριν, κατά και μετά την Επανάσταση και με μια έννοια και τώρα, οι Δυνάμεις που σήμερα αναφέρονται σε ελληνικά και τα κυπριακά Μέσα με την έκφραση «Ο διεθνής παράγων».

Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι Δυνάμεις αυτές στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια και οπουδήποτε αλλού. Και δεν θα αναλωθούμε σε γενικευμένες  ευχαριστίες ή καταγγελίες αντιπαραβάλλοντας από την μια την ναυμαχία του Ναβαρίνου και από την άλλη τον διαχρονικό κατάλογο των εισβολών, των κατοχών, των λεηλασιών και την υποστήριξη δικτατοριών που κάποτε παραδέχθηκαν κάνοντας αυτοκριτική και κορυφαίοι θρησκευτικοί και πολιτικοί εκπρόσωποι της Δύσης.

Για παλαιότερες εποχές, μελετήματα όπως  του  Γ.Ν. Φιλάρετου, του Ν.Βλάχου και του Τάσου Λιγνάδη  αποτελούν σημαντικά έργα αναφοράς . Αυτό πάντως που αποτελεί δείγμα ανωριμότητας της πολιτικής σκέψης και ρητορικής στην Ελλάδα είναι μια διπολική και αδιέξοδη αναφορά απέναντι στις Δυνάμεις αυτές: Είτε με την αποσιώπηση του ρόλου τους από άγνοια , φόβο ή συμφέρον και την στροφή σε εμφύλιες διαμάχες, είτε σε γενικόλογες αναφορές του τύπου «ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός» που μόνον τους ιμπεριαλιστές δεν ενοχλούν. Στην πραγματικότητα, αυτό που απαιτείται είναι μια ρεαλιστική συνείδηση των ισορροπιών ανάμεσα στην Ελλάδα και τους άλλους, μεγάλους και μικρούς, και μια συνεπής προσπάθεια να αξιοποιηθούν.

Τέτοια προσπάθεια, η σοβαρότερη, ήταν αυτή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Που υπολόγισε σωστά και προς όφελος της Ελλάδας τις ισορροπίες και τους ανταγωνισμούς των Δυνάμεων κατά τον Α΄ Παγκόσμιο, και με την Μικρασιατική εκστρατεία επιχείρησε ρεαλιστικά και όχι μεγαλομανιακά να καταστήσει την χώρα περιφερειακή δύναμη.

Ο τρόπος για να γίνει αυτό ήταν η απελευθέρωση της Μικράς Ασίας από τον τουρκικό ζυγό που είχε γίνει ακόμα πιο επαχθής από το 1915 με τις γενοκτονίες κυρίως Αρμενίων και Ποντίων και τα διαβόητα τάγματα «εργασίας» γνωστά ως αμελέ ταμπουρού. . Με άλλα λόγια, σκοπός του ήταν η ολοκλήρωση του έργου του 21 με την αντικατάσταση του σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένου κρατιδίου στο οποίο είχαν περιορίσει οι Δυνάμεις την μετεπαναστατική Ελλάδα, με μια περιφερειακή δύναμη που η έκτασή της θα αντιστοιχούσε με την πραγματική γεωγραφική και πολιτισμική εξάπλωση του Ελληνισμού.

  • 5.Προοπτικές έρευνας και πράξης για το 2022.

Πραγματικό πεδίο σκέψης και πολιτικής πράξης με ή χωρίς επετείους θα μπορούσε  να είναι η βαθύτερη μελέτη και συζήτηση του 1821, του 1922, του αγώνα της Κύπρου, του Μακεδονικού και όποιου άλλου ζητήματος όχι αποσπασματικά και ευκαιριακά, αλλά μέσα από την αντίληψη ότι αυτά εγγράφονται σε μια δρώσα συνέχεια και συνυπάρχουν ως δρων παρόν.

Οι συζητήσεις αυτές δεν γίνονται εν κενώ. Μετρούν ποιοι  είναι οι γείτονες, ποιες οι γεωπολιτικές ισορροπίες και συγκρούσεις και ποια η εσωτερική κατάσταση της χώρας. Βάση της συζήτησης είναι να συλλάβουμε νίκες και επιτεύγματα είτε ήττες και καταστροφές του ελληνισμού όχι ως απομονωμένα γεγονότα αλλά ως μέρη μιας πορείας που και τώρα γνωρίζει δραματικές εξελίξεις. Και γνώμονας για να αντιμετωπίσουμε οτιδήποτε το  να συνειδητοποιήσουμε από πού ερχόμαστε, ποιοι είμαστε και  πού πάμε.

*Αναφορά  στο ομότιτλο  έργο του Πωλ Γκωγκέν.

 

Kazakhstan’s Unprecedented Crisis

0

PAUL STRONSKI

Source: Getty
Summary:  In trying to calm violent protests, President Kassym-Jomart Tokayev has involved an unpredictable and untrusted partner.

Protests over gas price increases that started on New Year’s Day in the city of Zhanaozen, Kazakhstan, have spread across the country and turned violent, in the first large-scale challenge the Kazakhstani leadership has ever faced. On Wednesday, demonstrators in the country’s commercial center, Almaty, stormed and set alight the mayor’s office and other government buildings, and protesters seized the city’s airport overnight. President Kassym-Jomart Tokayev’s initial efforts to quell the demonstrations, by warning of “tough” repercussions and suggesting protesters were funded by outside forces, likely stoked public anger even more.

Seeking to restore calm, Tokayev also offered some conciliatory gestures: He dismissed the government and walked back the gas-price increase. Former president Nursultan Nazarbayev, who ruled the country from the late Soviet era to 2019 and has acted as an unofficial behind-the-scenes leader ever since, stepped down as head of the country’s Security Council. Much of the public anger has been centered on him. Unconfirmed reports suggest some of his family members, among other prominent former officials, have left the country and that Nazarbayev may do so too, supposedly for “medical treatment.”

Violence continued into Thursday, as law enforcement tried to crack down on the protesters, reportedly killing several dozens of them. Large numbers of police and civilian casualties and injuries have also been reported. Tokayev has called on the Collective Security Treaty Organization (CSTO), the Russian-dominated regional security bloc, for help in quelling the violence, with Russian peacekeepers reportedly arriving Thursday morning.

The country is now in an unprecedented crisis, and the situation is rapidly evolving.

WHAT SPARKED THIS UNREST?

A policy change for the pricing of liquified petroleum gas reduced subsidies for the fuel, which many use to power their cars, and allowed markets to determine fuel costs. Prices spiked in a matter of days. In the region where the protests began, the cost of fuel doubled.

The protests over the price hike began in a town that has previously seen unrest. Oil workers in Zhanaozen held a strike lasting more than six months in 2011, which ended in a violent government crackdown that killed at least sixteen people. Since then, “Zhanaozen” has been a sensitive issue for both the Kazakhstani government and society at large. That sensitivity likely encouraged protesters from other cities to come out in solidarity.

ARE THE PROTESTS JUST ABOUT GAS PRICES?

No. The crisis comes amid rising labor and occasional ethnic unrest in a country where the bulk of the population sees few day-to-day benefits from its massive oil wealth. Low salaries, late paychecks, poor working conditions, environmental devastation, and rampant corruption have been problems for years. The pandemic added to these woes, showcasing a perennially underfunded, ineffective, and corrupt healthcare system and pushing the economy into recession. Inflation hit working- and middle-class citizens the hardest. As Kazakhstanis stretched budgets to buy essentials, they grew more resentful of wealthy elites who park assets offshore.

Recent years also laid bare a poorly functioning social safety net, a problem exacerbated by the lack of economic opportunity for most of the country’s young people. This is especially true for ethnic Kazakhs from rural areas and smaller cities who have moved in droves to run-down suburbs of Almaty and Nur-Sultan, the country’s two largest cities. In those booming urban centers, the wealth gap is particularly evident, striking a stark contrast between the ostentatious displays of privilege and everywhere else, where living conditions and infrastructure remain subpar. The influx of people has also added to social and ethnic tensions and strained government services.

WHY DID ANGRY PROTESTERS TURN SO QUICKLY AGAINST THE GOVERNMENT?

The protests also come on the heels of a repressive turn. For decades, the Nazarbayev government promised systemic change, including increased political freedoms, judicial reform, improved governance, and a crackdown on corruption. When Tokayev took office in 2019, he followed this pattern of promising reform, even going on a “listening tour” of the nation.

But instead of opening up society, Tokayev cracked down on dissent. Journalists, dissidents, and others have been jailed for criticizing government policies or exposing corruption. Elections remain carefully controlled and manipulated, with any true opposition voices denied the chance to participate. Parliamentary elections in January 2021 led to an implausibly resounding victory for the ruling party, Nur Otan, with only a few opposition groups that essentially are loyal to the ruling elite winning the remaining seats. That governance structure is replicated down to the local level.

HOW HAS THIS REPRESSIVE TURN PLAYED INTO THE PROTESTS?

The crackdown has split dissent into two directions. On the one hand, growing repression has pushed Kazakhstan’s surprisingly resilient civil society online. This group is highly educated and based in the two main cities, and it has maintained a remarkably robust presence within media spaces such as Twitter, Telegram, and Facebook—at least until the government began shutting off the internet early this week. On the other front are the angry demonstrators ransacking buildings and looting businesses. Lacking systemic ways to get their voices heard, some Kazakhstani citizens have turned to the streets to express their unhappiness, occasionally with thuggish violence. Civic activists have long offered answers to the country’s problems, but it seems the angry voices in the streets have the microphone at the moment. The government has labeled this latter group as “international terrorists.”

WHAT’S THE DEAL WITH PEACEKEEPING TROOPS?

Tokayev’s decision to call on the CSTO and Russia for help is a risky move. CSTO involvement has internationalized what essentially started as a domestic protest movement by adding an unpredictable and often untrusted partner (Russia) to the mix. The arrival of Russian troops in the country has already raised concerns in some circles about future of Kazakhstan’s sovereignty. Furthermore, Kazakhstani nationalist sentiments have also been on the rise recently, as visibly seen in the Kazakh flags protesters continue to wave.

Russian peacekeepers’ involvement through the CSTO has at least two potential outcomes.  Russia and the CSTO are treading carefully to limit their role to securing key assets to allow Kazakh security forces to address the violence. With average citizens dismayed by the violence and eager for order to be restored, this outside assistance could facilitate that process, even if it makes Tokayev more dependent on Moscow. Alternatively, given the growing nationalist sentiment, the arrival of Russian peacekeepers could further enflame the situation and compromise whatever domestic legitimacy Tokayev has left.

WHAT COMES NEXT?

The situation remains highly combustible, and the role of Kazakhstan’s elite security forces also will be key to how it ends.

Several members of those forces were reportedly killed in clashes this week, and the government reshuffle led to a leadership change in the security services. The head of the powerful Kazakhstani National Security Committee—Karim Massimov, a former prime minister and presidential aide to Nazarbayev who had led the body since 2016—was replaced by the former head of Tokayev’s personal security detail. Little is known in the West about the security services’ loyalty to Tokayev, let alone their willingness to use large-scale force against their citizens. What is clear is that Tokayev is trying to put his stamp on the security forces to guarantee their loyalty.

The Nazarbayev era in Kazakhstan is over. Both he and Tokayev have consistently showed a tin ear to the people’s demand for real change. By seeking to discredit the protesters, Tokayev may be trying to both justify his plea for CSTO assistance and reach out to moderates within the country who are genuinely appalled by the street violence. He seems to be preparing society for decisive action either from domestic or CSTO forces.

But the social contract between the state and the people has visibly been broken. For Kazakhstan to get back on the road to stability, real reform is needed, although it is unclear who will be around and able to push that change through.

End of document

Carnegie does not take institutional positions on public policy issues; the views represented herein are those of the author(s) and do not necessarily reflect the views of Carnegie, its staff, or its trustees.

Paul Stronski
Paul Stronski is a senior fellow in Carnegie’s Russia and Eurasia Program, where his research focuses on the relationship between Russia and neighboring countries in Central Asia and the South Caucasus.

Σε αχαρτογράφητα ύδατα το 2022

0

07/01/2022

Ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΝΤ 

Ο καινούργιος χρόνος βρίσκει τους Έλληνες αντιμέτωπους με τη σύγχυση, το φόβο, την ανασφάλεια, την οικονομική αβεβαιότητα, τη διαχρονική τουρκική απειλή και κυρίως την έλλειψη οράματος για ένα ελπιδοφόρο μέλλον.

Η διαχείριση της πανδημίας από την κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη καλλιέργησε τον τρόμο, δίχασε την κοινωνία, συσσώρευσε οικονομικά ερείπια και τελικά, μετά από δύο χρόνια, αποδείχτηκε τελείως αναποτελεσματική. Παρά τα lockdown, τους κάθε είδους περιορισμούς, τα πρόστιμα, την καταπάτηση ατομικών δικαιωμάτων και τα εμβόλια (το 80% των ενηλίκων είναι εμβολιασμένοι), ο κοροναϊός μεταλλάσσεται και επελαύνει.

Η κυβέρνηση, τα δύο προηγούμενα χρόνια, δε φρόντισε: α) Να αναβαθμίσει την Πρωτοβάθμια Περίθαλψη. β) Να ενισχύσει το ΕΣΥ και όχι να έχει θέσει σε διαθεσιμότητα περίπου 6.000 υγειονομικούς που δεν ήθελαν να εμβολιαστούν. Τώρα εμφανίζονται εκατοντάδες υγειονομικοί,  πλήρως εμβολιασμένοι, να νοσούν και να απέχουν από τις θέσεις τους στα νοσοκομεία. γ) Να αυξήσει τις ΜΕΘ (υπάρχουν, σ’ όλη την επικράτεια, μόνο 1.300 κλίνες για Covid και non-Covid περιστατικά, ενώ απαιτούνται πάνω από 2.000). δ) Να προσλάβει μόνιμο υγειονομικό προσωπικό και ε) Να εισάγει εγκαίρως ικανές ποσότητες φαρμάκων (όχι μόνο 2.000 δόσεις μονοκλωνικών αντισωμάτων).

Η κυβέρνηση νόμιζε ότι η πανδημία θα ήταν προσωρινή και δεν απαιτούντο σημαντικοί χρηματικοί πόροι. Θεώρησε ότι τα εμβόλια είναι πανάκεια. Μόνο που και οι εμβολιασμένοι μολύνονται από τον ιό, γίνονται φορείς του, τον μεταδίδουν στην κοινότητα και νοσούν. Ορισμένοι μάλιστα νοσούν βαριά και κάποιοι καταλήγουν. Οι περιπτώσεις αυτές αποσιωπούνται από τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης που στηρίζουν το κυβερνητικό αφήγημα και αναφέρονται καθημερινά μόνο σε περιστατικά ανεμβολίαστων.

Η κυβέρνηση και οι «ακαταδίωκτοι» εμπειρογνώμονες δεν μας είπαν όλη την αλήθεια και έχασαν την αξιοπιστία τους. Με την προπαγάνδα και με αστυνομικά αντί για υγειονομικά μέτρα, προσπάθησαν να επιβάλλουν στους πολίτες τον εμβολιασμό, με δέλεαρ να ανακτήσουν την ελευθερία τους («Επιχείρηση Ελευθερία»). Ένα είναι βέβαιο, ότι τα υπάρχοντα σήμερα γονιδιακά εμβόλια, πέρα από τις παρενέργειές τους και τις μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις τους στο ανθρώπινο ανοσοποιητικό και κυκλοφορικό σύστημα, δεν μπορούν να δημιουργήσουν κανένα «τείχος ανοσίας», όπως τα κλασικά εμβόλια που όλοι έχουμε κάνει από την παιδική ηλικία.

Η κυβερνητική προπαγάνδα εξακολουθεί να θεωρεί όσους δεν επιθυμούν να εμβολιαστούν ως την κύρια αιτία για την αποτυχία της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Στο τέλος του 2020 η κυβέρνηση ανακήρυξε το τέλος της πανδημίας, θεωρώντας ότι τα άρτι, τότε, αφιχθέντα εμβόλια θα αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τον ιό. Το Μάϊο του 2021 ο Κ. Μητσοτάκης διακήρυξε ότι «διανύουμε το τελευταίο μίλι της πανδημίας». Στο φετινό πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του η αισιοδοξία του μετατέθηκε για την Άνοιξη του 2022. Τότε, πιθανώς, θα διακηρύξουν, για οικονομικούς λόγους (τουρισμός), ότι είμαστε Covid-free χώρα, αδιαφορώντας για τις υγειονομικές επιπτώσεις το προσεχές φθινόπωρο, όπως έκαναν τα δύο προηγούμενα χρόνια.

Κανείς δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι η μετάλλαξη «Ο» του SARS-CoV-2 θα είναι η τελευταία και γι’ αυτό ως κράτος, ως κοινωνία, ως πολίτες πρέπει να λάβουμε όλα τα αναγκαία μέτρα. Παρά τις φρούδες ελπίδες που συστηματικά καλλιεργεί η κυβέρνηση, η «κανονικότητα» του αύριο δε θα έχει σχέση με αυτή του χθες.

Η ενεργειακή φτώχεια.

Ως συνέπεια της πανδημίας – παγκόσμια ύφεση αρχικά και στη συνέχεια επανεκκίνηση της οικονομίας – αλλά, ιδιαίτερα της ανορθολογικής πολιτικής επιλογής για τη λεγόμενη «πράσινη μετάβαση», υπήρξε εκτόξευση των τιμών της ενέργειας.

Η κλιματική αλλαγή είναι υπαρκτή, συμβαίνει εδώ και εκατομμύρια χρόνια και οφείλεται στη δραστηριότητα της επιφάνειας του Ήλιου. Το κλίμα στη Γη μεταβαλλόταν όταν δεν υπήρχαν ακόμα άνθρωποι στον Πλανήτη. Γι’ αυτό υπήρξαν οι περίοδοι των παγετώνων που ακολουθούντο από θερμές περιόδους. Η θεωρία ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται στις ανθρώπινες δραστηριότητες και ιδιαίτερα στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2) είναι μια απάτη που κρύβει τα τεράστια οικονομικά συμφέροντα όσων παράγουν τον εξοπλισμό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Εξ’ άλλου το CO2 είναι αυτό που εξασφαλίζει την ύπαρξη των φυτών και άρα της ζωής στη Γη.

Η κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη, έχοντας υιοθετήσει το κυρίαρχο αφήγημα των εκπροσώπων της παγκοσμιοποίησης περί «ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής», δρομολόγησε το εσπευσμένο κλείσιμο των λιγνιτικών εργοστασίων της ΔΕΗ και αντικατάστασής τους με εισαγόμενες ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά. Μόνο που οι ανεμογεννήτριες δεν παράγουν όταν οι άνεμοι είναι ασθενείς ούτε τα φωτοβολταϊκά κατά τις βραδινές ώρες ή όταν έχει συννεφιά, ενώ το ρεύμα δεν αποθηκεύεται.

Τέσσερα λιγνιτικά εργοστάσια έκλεισαν (αποσύρθηκαν) το 2020, ακολούθησαν άλλα δύο το 2021 και προβλέπεται να κλείσουν άλλα πέντε εφέτος και τρία το 2023. Έτσι η Ελλάδα αποστερείται από τη μοναδική εγχώρια πηγή ενέργειας και παράλληλα καταστρέφει εύφορη γεωργική γη, βοσκοτόπους και δάση για να εγκαταστήσει τις ΑΠΕ, που παράγουν πολύ ακριβότερο ρεύμα, λόγω του υψηλού κόστους της επένδυσης. Παράλληλα, επειδή οι ΑΠΕ δεν έχουν σταθερή απόδοση, το έλλειμμα θα καλύπτεται από νέες μονάδες με εισαγόμενο φυσικό αέριο, που επίσης εκπέμπουν CO2. Σημειώνεται ότι το 70% του φυσικού αερίου εισάγεται μέσω Τουρκίας (Ρωσικό και Αζέρικο αέριο), με ό,τι αυτό σημαίνει για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας μας. Επίσης εισαγωγές ρεύματος γίνονται από την Αλβανία και τα Σκόπια που το παράγουν από λιγνίτες (δεν πληρώνουν ρήτρα παραγωγής CO2 διότι είναι εκτός ΕΕ) και από τη Βουλγαρία που παράγει από πυρηνική μονάδα.

Τέλος, πρέπει να επισημάνουμε ότι η κυβέρνηση έχει ουσιαστικά εγκαταλείψει την αξιοποίηση των ελληνικών υδρογονανθράκων, ιδιαίτερα νοτιοδυτικά της Κρήτης, λόγω της ιδεοληπτικής εμμονής της στην «πράσινη μετάβαση» προκαλώντας τεράστια οικονομική απώλεια την οποία πληρώνουν ήδη οι έλληνες πολίτες με τους αυξημένους λογαριασμούς ρεύματος, φυσικού αερίου και πετρελαίου.

Η τουρκική απειλή

Παρά την προσωρινή ύφεση επί του πεδίου – η ρητορική επιθετικότητα συνεχίζεται – η τουρκική απειλή για τον Ελληνισμό είναι διαχρονική και απέραντη, στη Θράκη, στα νησιά του Αιγαίου, στην ημικατεχόμενη Κύπρο. Η νεοοθωμανική Τουρκία επιδιώκει να καταστήσει την Ελλάδα γεωπολιτικό δορυφόρο της και να ελέγξει το σύνολο της Κύπρου. Απειλεί με casus belli αν επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατά μας στα 12 ν.μ. Διεκδικεί το μισό Αιγαίο. Θεωρεί ότι τα νησιά δεν έχουν ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα και άρα η «Γαλάζια Πατρίδα» επεκτείνεται σ’ όλη την υπόλοιπη θαλάσσια έκταση πέραν των σημερινών 6 ν.μ. ( π.χ. Τουρκολιβυκό Μνημόνιο). Απαιτεί την αποστρατικοποίηση των νησιών του Α. Αιγαίου, δηλαδή, να στερηθεί η Ελλάδα το δικαίωμα της αυτοάμυνας.

Οι πολιτικές ηγεσίες σε Αθήνα και Λευκωσία, φοβικές και εξαρτημένες από ξένα κέντρα, αδυνατούν να χαράξουν μια μακροπρόθεσμη υψηλή εθνική στρατηγική για την επιβίωση του Έθνους. Απέναντι στα μεγέθη της Τουρκίας και στους υπερεξοπλισμούς της, μόλις πέρυσι αποφασίστηκε η ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων με την αγορά ορισμένων οπλικών συστημάτων (Rafale, Belharra κλπ) ύστερα από μια δεκαπενταετία αδράνειας λόγω των μνημονιακών υποχρεώσεων για την, κατά προτεραιότητα, εξυπηρέτηση του χρέους.

Η αγορά των οπλικών συστημάτων και η ελληνογαλλική Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνδρομής είναι βήματα προς την ορθή κατεύθυνση, αλλά, δεν αρκούν. Χρειάζεται η ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας που σε μεγάλο βαθμό έχει απαξιωθεί και εκποιηθεί σε ξένους. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αποκτήσει ποσοτικό πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας, επιβάλλεται όμως να αποκτήσει τεχνολογικό πλεονέκτημα αν επιθυμεί να επιβιώσει.

Παράλληλα, η χώρα μας πρέπει να αντιμετωπίσει αποφασιστικά τις υβριδικές επιχειρήσεις της Τουρκίας που με την εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών επιχειρεί να μεταβάλλει την πληθυσμιακή σύνθεση του ελληνικού χώρου. Επιχειρεί να δημιουργήσει προοδευτικά μια μεγάλη μουσουλμανική μειονότητα που θα διασπάσει την εθνική συνοχή, καθιστώντας την πατρίδα μας μια πολυπολιτισμική κοινωνία που δε θα έχει κοινά χαρακτηριστικά και αξίες να υπερασπιστεί. Το θέμα λαμβάνει ακόμη πιο απειλητικές διαστάσεις λόγω της δημογραφικής συρρίκνωσης του ελληνικού πληθυσμού. Από το 2011 οι θάνατοι είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις, ενώ περίπου 500.000 Έλληνες μετανάστευσαν την περίοδο των μνημονίων.

Ο οικονομικός Αρμαγεδδών    

Η πανδημία ήρθε να ολοκληρώσει την οικονομική καταστροφή που προκάλεσαν τα τρία μνημόνια, του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ-ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την αύξηση του ΑΕΠ το 2021, μόνο που αυτή αναπληρώνει ένα μέρος μόνο από τη μείωση του 2020, με αντίτιμο την υπερχρέωση της χώρας και τη μεγαλύτερη εξάρτησή της από τους ξένους δανειστές. Το ΑΕΠ το 2021 είναι μειωμένο κατά περίπου 60 δις ή 25% σε σχέση με αυτό του 2009, πριν τα μνημόνια.

Η πανδημία ανέδειξε τα δομικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας που χαρακτηρίζονται από έναν υπερμεγέθη τομέα υπηρεσιών, με προεξάρχοντα τον τουρισμό και με συρρικνωμένη την αγροτική και βιομηχανική παραγωγή. Η Ελλάδα χρειάζεται επειγόντως ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης που θα βελτιώσει τα εισοδήματα, θα μειώσει την ανεργία και θα περιορίσει το έλλειμμα στο εξωτερικό εμπορικό ισοζύγιο. Απαιτείται η πραγματοποίηση επενδύσεων στον αγροτικό τομέα και στη βιοτεχνία – βιομηχανία που θα χρηματοδοτούνται κυρίως από εγχώριους πόρους και όχι από νέα ευρω-δάνεια, που ακόμη και όταν δίνονται (π.χ. Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ) δίνονται με προϋποθέσεις για το πού θα χρησιμοποιηθούν (π.χ. πράσινη μετάβαση).

Το 2002 με την είσοδο στην Ευρωζώνη η χώρα μας παραχώρησε τη νομισματική ανεξαρτησία της στη Φρανκφούρτη (ΕΚΤ) και μετέτρεψε το τότε δραχμικό χρέος της (το 75% του συνολικού) σε ευρώ, δηλαδή, σε συνάλλαγμα αφού της απαγορεύεται η έκδοση ευρώ. Οκτώ χρόνια μετά χρεοκόπησε και υποχρεώθηκε να υπογράψει τα μνημόνια. Το συναλλαγματικό χρέος εξακολούθησε να αυξάνεται παρά την άγρια λιτότητα, την αύξηση των φόρων, την περικοπή μισθών και συντάξεων, το «κούρεμα» των ομολόγων (PSI) το 2012 και την εκποίηση στρατηγικών υποδομών και επιχειρήσεων στους δανειστές.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και η αναταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες που προκάλεσε η πανδημία έχουν ως αποτέλεσμα την εκτόξευση του πληθωρισμού διεθνώς. Στην Ελλάδα, ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή σημείωσε τον περασμένο Νοέμβριο ετήσιο ρυθμό αύξησης 4,8% και αναμένεται να συνεχίσει την ανοδική πορεία του τους επόμενους μήνες. Όλα ακριβαίνουν από τα τρόφιμα μέχρι τα βιομηχανικά προϊόντα. Αυτό φτωχοποιεί περαιτέρω κυρίως τους μισθωτούς και συνταξιούχους, που μέσα στην Ευρωζώνη δεν μπορούν να αναμένουν ουσιαστική βελτίωση των εισοδημάτων τους.

Πορεία σε αχαρτογράφητα ύδατα

Όλα τα ανωτέρω προβλήματα, σε συνάρτηση με πολλά άλλα, θέτουν τον Ελληνισμό μπροστά σε μια επικίνδυνη και αδιέξοδη πορεία σε πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και αξιακό επίπεδο. Πορευόμαστε σε αχαρτογράφητα ύδατα. Διακυβεύεται η ίδια η ύπαρξή μας μέσα στον σημερινό άναρχο και πολυπολικό κόσμο, όπου λαμβάνει χώρα μια μεγάλη ανακατανομή ισχύος.

Το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα, εξαρτημένο από ξένα κέντρα, είναι ανίκανο να χαράξει μια συνολική στρατηγική για την προάσπιση των ζωτικών εθνικών συμφερόντων. Από την πλευρά τους, οι γνήσιες πατριωτικές δυνάμεις βρίσκονται διασπασμένες και σε απόλυτη σύγχυση, εγκλωβισμένες σε ιδεολογήματα άλλων εποχών και χωρισμένες σε «δεξιούς» και «αριστερούς», αδυνατούν να κατανοήσουν τι πραγματικά συμβαίνει και γιατί συμβαίνει.

Διακόσια χρόνια από την Εθνεγερσία του 1821, η Ελλάδα βρίσκεται υπό καθεστώς «αφανούς» κατοχής που εδράζεται στο δυσθεώρητο συναλλαγματικό χρέος, το οποίο έχει συσσωρευτεί από την εποχή της εισόδου στο ευρώ. Όλες οι σημαντικές αποφάσεις πρέπει να έχουν την έγκριση των Βρυξελλών, του Βερολίνου και της Φρανκφούρτης. Το βασικό ζητούμενο σήμερα είναι η αποκατάσταση στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό της εθνικής κυριαρχίας.

Η Ελληνική Αντίσταση (ΕΛ.ΑΝΤ.) επιδιώκει την ενότητα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών, ανεξάρτητα κομματικής προέλευσης και την ενότητα των πατριωτικών κινήσεων και οργανώσεων στη βάση ενός ολιστικού αξιόπιστου – ρεαλιστικού σχεδίου για την υλοποίηση μιας εθνοκεντρικής πολιτικής, ενάντια στην παγκοσμιοποίηση και τον ιδεολογικό μανδύα της, τον εθνομηδενισμό, που αποσκοπεί στη διάλυση του έθνους-κράτους. Ως πρώτο βήμα για το σκοπό αυτό απαιτείται η συγκρότηση ενός ομοιογενούς ηγετικού πυρήνα που θα δώσει όραμα στο Έθνος.

Καλή χρονιά Έλληνες. Το πόσο καλή θα είναι, εξαρτάται από το πόσο αποφασιστικά θα δράσουμε όλοι. Το αύριο είναι στα χέρια του καθενός μας.

Η Επιτελική Ομάδα της ΕΛ.ΑΝΤ.
5 Ιανουαρίου 2022

Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr

Κρατικές προμήθειες: Απευθείας αναθέσεις vs ανταγωνισμού.

0

του Δημήτρη Μάρδα

Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ και π. Αν. Υπουργού Οικονομικών  

-Οι κρατικές προμήθειες και η υπέρμετρη γραφειοκρατία που συχνά τις διέπει θεωρείται κατά πολλούς η αχίλλειος πτέρνα της δημόσιας διοίκησης. H γραφειοκρατία αυτή, που δεν έχει την παραμικρή σχέση με τη στρατηγική των αγορών-προμηθειών των ιδιωτικών επιχειρήσεων, οφείλεται σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία στον ακόλουθο λόγο: Το συμφέρον του αρμοδίου στελέχους του δημόσιου φορέα που ασχολείται με τις κρατικές προμήθειες δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με το συμφέρον του φορέα όπου υπηρετεί.

Η εν λόγω θέση δεν ισχύει, πλην εξαιρέσεων, για το τμήμα αγορών–προμηθέων του ιδιωτικού τομέα. Εκεί το αρμόδιο στέλεχος της εταιρίας δίνει το καλύτερο του εαυτό ταυτιζόμενο με το συμφέρον της γιατί επιδιώκει την αναβάθμισή του, την αναγνώριση των προσπαθειών του, κάποια μισθολογική εξέλιξη κ.λπ.

Μη ταύτιση του συμφέροντος των στελεχών του Δημοσίου με το συμφέρον του φορέα όπου υπηρετούν οδηγεί είτε σε ακατάλληλη προμήθεια –εξαιτίας της αδιαφορίας ή του χαμηλού ενδιαφέροντος– είτε στην άνθιση της διαφθοράς. Η υφιστάμενη γραφειοκρατία στις κρατικές προμήθειες επιδιώκει να προλάβει αυτές τις εξελίξεις!

Η Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1993 και μετά βελτιώνει την εποπτεία των εμπλεκομένων σε αυτές, απλουστεύοντας παράλληλα τις διαδικασίες ανάθεσης των συμβάσεων του Δημοσίου. Ο δρόμος στην Ελλάδα όμως της εφαρμογής καινοτόμων λύσεων που προτείνουν οι κοινοτικές Οδηγίες (Βλ. Οδηγία 2014/24) είναι ακόμη μακρύς. Οπότε ακολουθείται εν πολλοίς μια απαρχαιωμένη πεπατημένη.

-Στο πλαίσιο της κρίσης Covid-19 αυξήθηκε ο αριθμός των απευθείας αναθέσεων στη χώρα με σκοπό την κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών που σχετίζονται με την πανδημία. Η απευθείας αναθέσεις έχουν όμως πολλές αδυναμίες, που πηγάζουν από την απουσία του ανταγωνισμού.

Όταν εκλείπει ο ανταγωνισμός, τότε τα κριτήρια αγοράς ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας προσδιορίζονται με ιδιαίτερη ακρίβεια από μια εμπεριστατωμένη μελέτη της σχετικής υπηρεσίας του φορέα, που θα προβεί στην εν λόγω προμήθεια από έναν και μοναδικό προμηθευτή.

Ακόμη, βασικός κανόνας των προμηθειών του Δημοσίου είναι η έρευνα της αγοράς και η διαπραγμάτευση ή άλλως το παζάρι. Σε μια απευθείας ανάθεση όταν εκλείπουν όλοι οι παραπάνω όροι, τότε ό,τι θα αγοραστεί ενδέχεται να είναι ακατάλληλο. Οι αναθέτουσες αρχές όμως λαμβάνουν «…τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η… χρηστή δημοσιονομική διαχείριση των διατιθέμενων προς το σκοπό αυτό πόρων», κατά το Άρθρο 18 του Νόμου 4412/16.

–Μια χρηστή διοίκηση λοιπόν ακολουθώντας τις ανωτέρω βασικές αρχές, οφείλει εκτός των άλλων, να είναι έτοιμη έγκαιρα για την πιθανή προμήθεια των απαραίτητων αγαθών, ακολουθώντας τις σύγχρονες εκείνες διαδικασίες που δεν καταργούν τον ανταγωνισμό, βελτιώνουν τις ταχύτητες ανάθεσης μιας σύμβασης και οδηγούν στα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα, εξοικονομώντας πόρους. (βλ. Δημήτρης Μάρδας, «Τα Οικονομικά των Προμηθειών του Δημοσίου» Εκδ. Ζυγός).

Όταν, λοιπόν, λόγου χάριν εδώ και 1,5 χρόνο γνωρίζουμε ότι θα ανοίξουν τα πανεπιστήμια σε εύλογο χρόνο και ότι απαιτούνται μέτρα προστασίας της υγείας φοιτητών-διδασκόντων, οι απευθείας αναθέσεις ηχούν μάλλον ασυνήθιστες. Να σημειωθεί ότι από τον Ιούνιο του 2021 ήταν πλέον βέβαιο ότι θα αρχίσει εκ νέου η δια ζώσης διδασκαλία τον Οκτώβριο, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Υπουργού Παιδείας.

Δεν έχουμε στην περίπτωση μας, είτε σεισμό, είτε καταποντισμό ή οτιδήποτε σχετικό απρόβλεπτο γεγονός που απαιτεί σε ελάχιστες ημέρες αν όχι ώρες την προμήθεια αντίσκηνων τροφών, κουβερτών κ.λπ. με απευθείας αναθέσεις. Παρόλα αυτά οι απευθείας αναθέσεις κέρδισαν, βάσει νόμου φυσικά, θεαματικά έδαφος.

-Ο ανταγωνισμός καθαρίζει την αγορά των προμηθειών του Δημοσίου από πολλές αδυναμίες που αναφέρονται είτε στις ακριβές τιμές, είτε στη χαμηλή ποιότητα του προϊόντος είτε στην ακαταλληλότητά του. Όταν απουσιάζει ο ανταγωνισμός και η έρευνα της αγοράς είναι ανεπαρκής, ο κίνδυνος να αγοραστούν προϊόντα με χαρακτηριστικά που δεν είναι συμβατά με τις ανάγκες που καλούνται να καλύψουν είναι ιδιαίτερα υψηλός.

Παράδειγμα απευθείας ανάθεσης για προϊόντα που παρουσιάζουν τις προαναφερθείσες αδυναμίες ασυμβατότητας των χαρακτηριστικών τους με τις ανάγκες που πρέπει να εξυπηρετήσουν, δίνεται από την αγορά των συσκευών καθαρισμού του αέρα από το Α.Π.Θ. Ένα σύνολο από αυτές, υπό συγκεκριμένες συνθήκες σύμφωνα με τις προδιαγραφές τους, απομακρύνουν μέσω της τεχνολογίας του φιλτραρίσματος που ακολουθούν τον SARS-CoV-2 μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο μεταδόσεων από αερομεταφερόμενα παθογόνα. Καθώς όμως λειτουργούν εκτός των προβλεπόμενων προδιαγραφών δεν δίνουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, μη  εκμηδενίζοντας έτσι τον κίνδυνο.

Ενδεικτικά σημειώνεται το ακόλουθο: Τοποθετήθηκαν σε Αμφιθέατρο της Νομικής Σχολής με διάσταση 724 τ.μ. αρχικά τέσσερις και μετά από ένα μήνα έξι τέτοιες συσκευές. Κάθε μια από αυτές καλύπτει, σύμφωνα με το prospectus του προϊόντος, δωμάτιο με μέγιστο εμβαδό 62 τ.μ. Ρητά τονίζεται ότι τα εν λόγω τετραγωνικά μέτρα αποτελούν το μέγιστη επιτρεπτή διάσταση. Οι έξι λοιπόν συσκευές δεν προστατεύουν από τον ιό το σύνολο της έκτασης του Αμφιθεάτρου, οπότε θεωρούνται ανεπαρκείς, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε όρους κόστους και υγείας φοιτητών/τριών και διδασκόντων.

Παναγιώτης Μυργιώτης: Χριστούγεννα μιας άλλης νοσταλγικής εποχής.

0

του Παναγιώτη Μυργιώτη*

Χιόνια στο καμπαναριό που Χριστούγεννα σημαίνει. Διαβάζουμε σε παλαιά αναγνωστικά της δεκαετίας του 60. Παλιές μνήμες, νοσταλγικές για μας που έχουμε μια κάποια ηλικία. Περιμέναμε το άγιο 12ήμερο για να ξεκουραστούμε από το σχολείο (πρωί- απόγευμα).Να χαρούμε τη ζεστασιά και την αγάπη της γιαγιάς και του παππού. Περιμέναμε να γιορτάσουμε τις εορτές Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς με χαρά χωρίς να σκεπτόμαστε το δώρο που θα μας φέρει ο Άγιος Βασίλειος την παραμονή της πρωτοχρονιάς. Ο πραγματικός Άγιος ο ασκητικός και ισχνός και όχι ο ευτραφής της σύγχρονης εποχής των διαφημίσεων και του εκμαυλισμού της κοινωνίας και πρωτίστως των μικρών της Φωτεινούλας, της Κατερίνας, του Δημήτρη ,του Θανάση και του Αποστόλη.

Να καθίσουμε όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι και να ακούσουμε εμείς τα μικρά παιδιά τα παραμύθια της πολυαγαπημένης μας γιαγιάς και τα ηρωικά κατορθώματα του αγωνιστή της εποχής του ΟΧΙ του 40 και της πραγματικής εθνικής αντίστασης του γλυκύτατου παππού. Οι ιστορίες του παππού δεν είχαν τέλος. Είχε πολεμήσει και στην Μικρά Ασία στον πόλεμο εναντίον των Τούρκων και τραυματίστηκε στην μάχη του Σαγγάριου ποταμού. Περιέγραφε με απλά λόγια το δράμα των ελλήνων και τα φρικτά βασανιστήρια, την ταλαιπωρία και τους φόνους και τον ξεριζωμό των  από τις πατρογονικές εστίες μετά από χιλιάδες χρόνια. Λόγια απλά χωρίς λογοτεχνικά σχήματα και τεχνικές. Η σοφία των προγόνων απαλά και χωρίς προσπάθεια περνούσε στην ιστορική μνήμη μας.  Ατέλειωτες ώρες μέσα στο ζεστό σπιτικό και έξω να σφυροκοπά το χιόνι και ο μανιασμένος βοριάς. Δεν μας ενδιέφερε .Οι συζητήσεις με τον παππού, την γιαγιά και τους πολυαγαπημένους γονείς κάλυπταν κάθε πτυχής της αθώας παιδικής ψυχής μας. Μαθαίναμε να προσπαθούμε, να αγωνιζόμαστε και προπάντων να υμνούμε και να δοξολογούμε τον δωρεοδότη των πάντων Τριαδικό Θεό.

Εμείς που ζήσαμε σε οικονομικά δύσκολες εποχές, αλλά την πραγματική αγάπη των γονέων μας τη βιώναμε καθημερινά. Ο παππούς και η γιαγιά συγκατοικούσαν και δεν ήταν στους οίκους ευγηρίας και συνεισφέρανε στην ομαλή ψυχολογική ανάπτυξη του εγγονιού. Οι γονείς αγαπούσαν τα παιδιά τους πραγματικά  με την καρδιά τους και τους πρόσφεραν , από το υστέρημά τους, πλούσια τα ελέη και ,κυρίως, δόξαζαν τον δωρεοδότη Κύριο.

Άλλες εποχές, βέβαια, χωρίς κινητά ,τάμπλετ και τηλεοράσεις που αποσπούν τον νου από τα σημαντικά και τελικά τον νεκρώνουν. Εποχές δύσκολες οικονομικά αλλά νοσταλγικές γιατί ζούσαμε πιο ανθρώπινα χωρίς την «πολυτέλεια» της μοναξιάς και του άγχους. Δεν είχαμε τηλεόραση , για να μη πω χαζοκούτι για να μας νεκρώσει την σκέψη. Είχαμε ζεστή καρδιά, αγάπη για τον συνάνθρωπο.

Εποχές παλιές, νοσταλγικές με τους ανθρώπους πιο αληθινούς. Με πραγματικό ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο, για τον πάσχοντα ή ανήμπορο αδελφό.

Μυργιώτης  Παναγιώτης

Μαθηματικός

Ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα υπό το πρίσμα των σχέσεων Ρωσίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο

0
Αγαθάγγελος Γκιουρτζίδης, ιστορικός

Σχίσμα, αίρεση – και πολλά άλλα συνώνυμα αυτών των διχαστικών λέξεων γνωρίζει όχι μόνο ο Χριστιανισμός αλλά και πολλές άλλες θρησκείες. Ποιος θα μπορούσε να το σκεφτεί ότι στις αρχές του 21ου αιώνα θα γίνουμε μάρτυρές ενός τέτοιου γεγονότος; Και όμως παρακολουθούμε μία οξύτατη κρίση στον Ορθόδοξο κόσμο, η οποία σχετίζεται με το ζήτημα της αυτοκεφαλίας της Ορθοδόξης Εκκλησίας της Ουκρανίας.

Γίνονται πολλές συζητήσεις σχετικές με το Ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα, η κάθε μια από τις αντιμαχόμενες πλευρές στηρίζει τη θέση της στους εκκλησιαστικούς κανόνες δίνοντας διαφορετικές ερμηνείες στις λεπτές πτυχές του εκκλησιαστικού δικαίου.

Εμείς θα προσεγγίσουμε αυτό το θέμα βάσει σύγκρισης των θέσεων της Ρωσικής Εκκλησίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου στα παρόμοια ιστορικά γεγονότα και καταστάσεις. Συγκεκριμένα θα παρουσιάσουμε το πόσο διαμετρικά αντίθετη σε σχέση με το σημερινό Ουκρανικό ζήτημα, ήταν η στάση της Ρωσικής Εκκλησίας ενάμιση αιώνα πριν, κατά την εμφάνιση του αντίστοιχου ζητήματος της αυτοκεφαλίας στο Βουλγαρικό εκκλησιαστικό ζήτημα.

Η αυτονομία της Βουλγαρικής Εκκλησίας, την οποία πέτυχαν οι Βούλγαροι το 1870, ήταν συνέπεια πολιτικής παρέμβασης του Σουλτάνου Αμπντούλ-Αζίζ, η ενέργεια αυτή είχε άμεση υποστήριξη του ρώσου Πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη Κόμη Νικολάι Ιγνάτιεφ. Ο διαβόητος αυτός υποστηρικτής του Πανσλαβισμού ήταν άμεσα εμπλεκόμενος στις υποθέσεις και των τεσσάρων αρχαίων Πατριαρχείων, της Κωνσταντινούπολης, της Αλεξάνδρειας, της Αντιοχείας και των Ιεροσολύμων.

Ο ρώσος ιστορικός Αλεξέι Ντμητρηέβσκι (1856-1929, ιστορικός της Εκκλησίας, βυζαντινολόγος, καθηγητής Θεολογικής Ακαδημίας Κιέβου) ο οποίος ειδικεύτηκε στην έρευνα της διπλωματικής δράσης του Κόμη Ιγνάτιεφ έγραφε πως, αυτός ήταν ένθερμος υποστηρικτής του Βουλγαρικού εκκλησιαστικού ζητήματος, στενά παρακολουθούσε τις εξελίξεις επιθυμώντας τη λύση του υπέρ της Βουλγαρικής Εκκλησίας με όσο λιγότερο δυνατή διαταραχή για το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Επίσης τον χαρακτήριζε ως ικανό να εκμεταλλευτεί κάθε ευκαιρία. Παρακάτω θα γίνει αναφορά στη δράση του Ιγνάτιεφ η οποία βασίζεται στο έργο του Ντμητρηέβσκι.

Το 1866 με την αφορμή της ανεπιτυχούς απόπειρας δολοφονίας του Ρώσου Αυτοκράτορα Αλέξανδρου Β’ ο Οικουμενικός Πατριάρχης Σωφρόνιος προσωπικά λειτούργησε στο ρωσικό ναό της Κωνσταντινούπολης. Με την ευκαιρία αυτή ο Ιγνάτιεφ προσέφερε στον Πατριάρχη Σωφρόνιο ως ένδειξη της εύνοιας του Αυτού Μεγαλειότητος ανεκτίμητης αξίας αρχιερατικό εγκόλπιο, λέγοντας ότι «ο Αυτοκράτωρ και η Ρωσία περιμένουν από τον Πατριάρχη και τη Σύνοδο την ειρήνευση όλου του ποιμνίου, το οποίο ο Θεός εμπιστεύτηκε στο οικουμενικό θρόνο… δηλαδή την λύση όσο δυνατόν γρήγορη και δίκαιη του βουλγαρικού ζητήματος».

Τότε ο Πατριάρχης Σωφρόνιος για την λύση του Βουλγαρικού ζητήματος αποφάσισε να συγκαλέσει Οικουμενική Σύνοδο και εξέφρασε επιθυμία να μάθει την θέση της Ρωσικής Ιεράς Συνόδου επί αυτού του ζητήματος. Ο Κόμης Ιγνάτιεφ έκανε τα πάντα για να εμποδίσει αυτήν την πρωτοβουλία. Η Ρωσική Ιερά Σύνοδος απέρριψε την ιδέα της Οικουμενικής Συνόδου στην Κωνσταντινούπολη, προτείνοντας ως πιο ουδέτερο μέρος την «αρχαία Κίεβο». Ως ήταν επόμενο η προσπάθεια του Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης να οργανώσει Οικουμενική Σύνοδο απέτυχε.

Το 1872 ο Οικουμενικός Πατριάρχης Άνθιμος ΣΤ΄ συγκάλεσε την Αγία και Μεγάλη Ιερά Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης, η οποία χαρακτήρισε τον «εθνοφυλετισμό» ως αίρεση και αυτούς που την ακολουθούσαν ως αιρετικούς και σχισματικούς, αναθεματίζοντας τους βούλγαρους αρχιερείς και τους υποστηρικτές τους. Η Ρωσική Ιερά Σύνοδος δεν δέχτηκε τις αποφάσεις αυτές και εξέφρασε τη γνώμη ότι οι απαιτήσεις των Βουλγάρων είναι νόμιμες, όπως στη συνέχεια το ίδιο ισχυρίστηκε και για τους Ρουμάνους.

Τις ενέργειες του αυτές ο Πατριάρχης Άνθιμος ΣΤ΄ πλήρωσε με την καθαίρεσή του, την οποία ο Κόμης Ιγνάτιεφ αναγνώριζε ως δικό του έργο. Στην αλληλογραφία του, ο Ιγνάτιεφ ανοιχτά γράφει «Σας εκμυστηρεύομαι ότι σύντομα ο Άνθιμος θα καθαιρεθεί και τον πατριαρχικό θρόνο θα αναλάβει ο Ιωακείμ…», στην άλλη επιστολή γράφει «Στρίψαμε το λαρύγγι του Αγιώτατου Άνθιμου, αλλά ακόμα κρατιέται με πανουργίες, πιθανόν αυτές τις μέρες θα τον τελειώσουμε». Στις 30 Σεπτεμβρίου 1873 ο Πατριάρχης παραιτήθηκε και στο θρόνο ανήλθε ο Ιωακείμ Β΄.

Η σύντομη ιστορική ανασκόπηση δείχνει ότι η ανεξαρτητοποίηση της εκκλησίας στα υπό σύσταση ορθόδοξα κράτη ήταν άμεσο αποτέλεσμα της παρέμβασης των κρατικών πολιτικών αρχών. Επομένως, το Ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα πρωτίστως είναι πολιτικό και μετά εκκλησιαστικό. Εάν τα ζητήματα της εκκλησιαστικής αυτονομίας θα επιλύονταν αποκλειστικά βάσει των εκκλησιαστικών κανόνων, τότε με βεβαιότητα μπορούμε να πούμε ότι σήμερα θα υπήρχαν μόνο τα τέσσερα ορθόδοξα Πατριαρχεία της Ανατολής, διότι το εκκλησιαστικό δίκαιο δεν προβλέπει τη δημιουργία άλλων αυτοκέφαλων εκκλησιών.

Η σύγχρονη κρίση στην Ορθοδοξία, άμεσα συνδέεται με την διαδικασία της εθνογένεσης των λαών στα Βαλκάνια που ξεκίνησε από τα τέλη του 18ου αιώνα. Η θρησκεία μαζί με τη γλώσσα και την ιστορία διαμόρφωσε την εθνική συνείδηση των λαών η οποία στη συνέχεια διεκδίκησε τη δημιουργία εθνικών κρατών. Δηλαδή η αυτοκεφαλία της εθνικής ορθόδοξης εκκλησίας είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της εθνογενεσίας και είναι ταυτόσημη με την ανεξαρτησία του εθνικού κράτους.

Εκτός από την άμεση παρέμβαση των τοπικών πολιτικών αρχών, κατά κανόνα σε τέτοια γεγονότα παρατηρείται παρέμβαση εξωτερικών παραγόντων. Μάλιστα εκείνη την ιστορική περίοδο ως εξωτερικός πολιτικός παράγοντας, εκτός άλλων, λειτούργησε η Ρωσία. Προκύπτει ερώτημα για το ποιος ήταν ο στόχος της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής στην ορθόδοξη Ανατολή; Την απάντηση μας δίνει έμμεσα ο ίδιος ο Κόμης Ιγνατιεφ ο οποίος αμφισβητώντας τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων στους Αγίους Τόπους, ζήτησε από τον Μητροπολίτη της Σερβίας και τον Έξαρχο της Γεωργίας να βρουν ιστορικά έγγραφα «για την τεκμηρίωση των ίσων δικαιωμάτων όλων των ορθόδοξων εθνών για τους Αγίους Τόπους της Παλαιστίνης και την ελλείψει αποκλειστικής κυριαρχίας των Ελλήνων».

Στα πλαίσια αυτής πολιτικής ο Ιγνάτιεφ εξασφάλισε χρηματοδότηση υπέρ των αραβικών σχολείων και του κλήρου της Παλαιστίνης. Σχετικά με αυτό έγραφε «Τα χρήματα για τους Άραβες ήδη έχουν σταλεί στο Προξενείο. Με τέτοια υποστήριξη (περίπου 30.000 ρούβλια) που τους εξασφάλισα, και με ορθή μεταχείριση, οι Άραβες μπορούν γρήγορα να αναπτυχθούν και να καταλάβουν στην ορθόδοξη κοινότητα τη θέση, που τους αρμόζει βάσει της αριθμητικής δύναμης του πληθυσμού της». Εδώ ο Ιγνάτιεφ υπονοεί την ανάληψη ελέγχου του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων από τους Άραβες.

Ίσα δικαιώματα όλων των ορθόδοξων λαών και η εξάλειψη της αποκλειστικότητας των Ελλήνων – αυτή είναι η απάντηση για το ποιος ήταν ο στόχος της ρωσικής αυτοκρατορικής αυλής στο εκκλησιαστικό ζήτημα στην ορθόδοξη Ανατολή.

Αδιαμφισβήτητα, κάθε φιλόχριστος αναγνώστης θα συγκινείτο από το ρωσικό ενδιαφέρον για την εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων μεταξύ όλων των Ορθόδοξων του κόσμου. Ωστόσο, κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος γνωρίζει ότι οι τότε Ευρωπαϊκές Δυνάμεις καθώς και οι εκάστοτε Μεγάλες δεν γνωρίζουν από τέτοιες «ευαισθησίες».

Για το που απέβλεπε στην πραγματικότητα αυτή η ρωσική «ευαισθησία», μας απαντά ο στενός συνεργάτης και ομοϊδεάτης του Ιγνάτιεφ, ο προϊστάμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Αποστολής Ιεροσολύμων ο Αρχιμανδρίτης Αντωνίνος (Καπούστιν) ο οποίος με αφορμή τη σύγκληση της Οικουμενικής Συνόδου για το Βουλγαρικό ζήτημα έγραφε στον Ιγνάτιεφ: «Μη τυχόν και πραγματοποιηθεί η Οικουμενική Σύνοδος που προτάθηκε από τη Μεγάλη Εκκλησία. Αυτό θα γίνει παρωδία της πρόσφατης Συνόδου Βατικανού. Αλλά αντί για το αναμάρτητον του Πάπα, σ’ αυτή τη σύνοδο θα κηρυχθεί το αναμάρτητόν του Ελληνισμού, και όσο και να φωνάζουμε κατά, εμείς θα είμαστε και πραγματικά και κανονιστικά ασήμαντη μειονότητα σ’ αυτή τη σύνοδο. Και, ποιοι ΕΜΕΙΣ; Μήπως φτάσαμε έως τον πληθυντικό αριθμό; Όχι, εμείς ακόμη και στην πολιτική (με συγχωρείται!) και στη θρησκευτική ζωή αποτελούμε μία μονάδα. Παντού, όπου τα ζητήματα θα επιλύονται βάσει της πλειοψηφίας των ψήφων, εμείς θα χάνουμε εξάπαντος». Όπως γίνεται φανερό ο πραγματικός στόχος των ίσων δικαιωμάτων όλων των ορθόδοξων λαών αποσκοπούσε στην δημιουργία φιλορωσικής παράταξης στους συνόδους.

Εδώ προκύπτει το ερώτημα ποιος ήταν ο τελικός σκοπός της πολιτικής Ρωσικής αυτοκρατορίας στην εκκλησιαστική πτυχή του Ανατολικού ζητήματος; Την απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα δίνει η απόρρητη έκθεση η οποία συντάχθηκε τον Απρίλιο του 1915 με εντολή της Ιεράς Διοικούσας Συνόδου (ανώτατο διοικητικό όργανο της Ρωσικής Ιεράς Συνόδου) από τον Ιβάν Σοκολώφ (1865-1939, καθηγητής της Θεολογικής Ακαδημίας της Μόσχας, εν ενεργεία κρατικός σύμβουλος, γνωστός ειδικός στα θέματα Κανονικού Δικαίου) για λογαριασμό του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.

Στην έκθεση ο ρόλος του θεσμού του Οικουμενικού Πατριαρχείο παρουσιάζεται ως θετικός και καθοριστικός για την Ορθοδοξία. Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο Σοκολώφ απορρίπτει κατά κράτος τις κατηγορίες για παπική αίρεση κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου και την αμφισβήτηση του πρωτείου του, τα οποία αποδίδει σε «στενό εθνικισμό, ο οποίος έφερε στα άκρα τις σχέσεις μεταξύ Οικουμενικού Πατριαρχείου και διάφορων εθνών (Σέρβων, Βούλγαρων, Ρουμάνων) που ανήκαν στο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης και επιδίωκαν κατά τον 19ο αιώνα να αποκτήσουν εκκλησιαστική αυτοκεφαλία…».

Σ’ ότι αφορά τις δικαστικές αρμοδιότητες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο Σοκολώφ υπογραμμίζει, ότι βάσει της «Επαναγωγής» του Βασίλειου Α’, τα «Βασιλικά» του Λέοντος Σοφού και άλλων νομικών κειμένων των βυζαντινών αυτοκρατόρων «Το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης αποτελεί ζωντανό νομικό θεσμό, κατοχυρωμένο στο ισχύων γενικό κανονιστικό κώδικα της Έλληνο-Ανατολικής Εκκλησίας, ο οποίος έχει τη σημασία ενός από τους κύριους και σταθερούς παράγοντες του οικουμενικού εκκλησιαστικο-διοικητικού και δικαστικού συστήματος…».

Παράλληλα με την αξιολόγηση του παρελθόντος ο Σοκολώφ δίνει και τις κατευθυντήριες γραμμές για το μέλλον του Πατριαρχείου και συγκεκριμένα γράφει ότι «Ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης, στην μελλοντική θέση του που θ’ αποκτήσει εντός της επικρατείας του Ρωσικού Βασίλειου, πρέπει να έχει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που του ανήκαν σύμφωνα με την ισχύ των εκκλησιαστικών κανόνων κατά τη βυζαντινή εποχή. Με άλλα λόγια, για ότι αφορά τη θέση και τον διορισμό της πατριαρχικής εξουσίας στην Κωνσταντινούπολη επέρχεται νέα περίοδος, – θα ήθελα να πω, ρωσική».

Ταυτόχρονα με το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην έκθεση γίνεται αναφορά και για την μελλοντική διευθέτηση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, η οποία προέβλεπε πολιτικό προτεκτοράτο της Ρωσίας στους Αγίους Τόπους, που ήταν απαραίτητο για την αναδιοργάνωση της Αγιοταφίτικης Αδελφότητας. Η αναδιοργάνωση αυτή προέβλεπε την αποκατάσταση των δικαιωμάτων του Πατριάρχη, τα οποία αυτός έχασε εξαιτίας των μεταρρυθμίσεων που έλαβαν χώρα ακόμα και στα χρόνια του Μακαριότατου Δαμιανού (1848-1931).

Ως αποτέλεσμα αυτών των μεταρρυθμίσεων τα μέλη της αδελφότητας, όπως ο σκευοφύλακας, οι δραγομάνοι και αρχιγραμματέας απέκτησαν μεγάλη επιρροή και ήταν αυτοί που ουσιαστικά διαχειρίζονταν το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων και ανά πάσα στιγμή μπορούσαν να καθαιρέσουν τον Πατριάρχη. Σε δεύτερη φάση η αναδιοργάνωση προέβλεπε την καθαίρεση του κλειστού εθνικού κύκλου της Αγιοταφίτικης αδελφότητας, η οποία αποτελούταν αποκλειστικά από τους Έλληνες, ώστε η αδελφότητα να αποκτήσει πανορθόδοξο και διεθνοτικό χαρακτήρα.

Αλλά το πιο σημαντικό μέρος της έκθεσης αφορά το ρόλο της Ρωσικής Εκκλησίας. Σύμφωνα με την αντίληψη του Σοκολώφ: «Λόγω της ενσωμάτωσης της Κωνσταντινούπολης στην επικράτεια του Ρωσικού Κράτους, ως πόλης του Οικουμενικού Πατριάρχη, αναπόφευκτα θα προέκυπτε το ζήτημα περί του ρωσικού πατριαρχείου»… «Έρχεται η ώρα, όταν υπό την εξουσία του Ρώσου Τσάρου, ο οποίος κληρονόμησε από τους βυζαντινούς βασιλιάδες την ιστορική διαδοχή για την υπεράσπιση και την προστασία της ορθοδοξίας, θα πρέπει να αναβιώσει εκκλησιαστικό-διοικητικό καθεστώς βάσει του βυζαντινού θεσμού. Διότι, μαζί με τον Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης, «δεύτερος κατά Πρεσβεία τιμής» πρέπει να είναι ο Ρώσος Πατριάρχης – της Πετρούπολης»,.. «όταν η θρόνος του προκαθήμενου της Ρωσικής Εκκλησίας θα δοθεί στον Πατριάρχη, τότε θα αποκατασταθεί και η κανονιστική αξία της βυζαντινής ανατολικής διδαχής για την πατριαρχική πενταρχία, ήτοι για τους πέντε ισότιμους πατριάρχες στην ενιαία Έλληνο-ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία έχασε την σημασία της μετά το 1054, όταν η Ρωμαϊκή εκκλησία μαζί με τον πατριάρχη της είχε εκπέσει από την ενότητα της με την Οικουμενική Εκκλησία»,… «ας εξαιρέτω η μεγάλη Εκκλησία της Ρωσίας και ας στεφανωθεί η καθεδρία της με το αξίωμα και την εξουσία του Πατριάρχη της Πετρούπολης, ισότιμου των άλλων ανατολικών Πατριαρχών, με τον πρωτεύοντα ανάμεσά τους δια της Πρεσβείας τιμής τον Οικουμενικό Πατριάρχη της Νέας Ρώμης – της Κωνσταντινούπολης!..».

Μελετώντας την έκθεση του Σοκολώφ, η οποία εξέφραζε την θέση της Ρωσικής Εκκλησίας για την διευθέτηση του εκκλησιαστικού διοικητικού συστήματος της Ορθοδοξίας στον μεταπολεμικό κόσμο, βλέπουμε ότι προσεγγίζονται τρία βασικά ζητήματα. Το πρώτο αφορά την θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου – το οποίο έπρεπε να διατηρήσει όλα τα προνόμιά του που είχε επί των Βυζαντινών αυτοκρατόρων. Το δεύτερο ζήτημα, που αφορούσε το Πατριαρχείο των Ιεροσολύμων – προέβλεπε την πλήρη αναδιοργάνωση της Αδελφότητας του Παναγίου Τάφου, ώστε από αμιγώς ελληνικό να γίνει διεθνοτικό. Το τρίτο ζήτημα αφορούσε την Ρωσική Εκκλησία.

Αδιαμφισβήτητα, το ζήτημα περί της Ρωσικής Εκκλησίας αποτελεί το σημείο κλειδί της έκθεσης, καθώς προϋποθέτει την ανασύσταση του Ρωσικού Πατριαρχείου, το οποίο έπρεπε να αναπληρώσει την έκπτωτη Ρωμαϊκή Εκκλησία και να είναι δεύτερη κατά Πρεσβεία τιμής μετά τον Οικουμενικό θρόνο, κάτι που θα επέτρεπε την αναβίωση της αρχαίας διδαχής για τον θεσμό της πενταρχίας.

Για να κατοχυρωθεί αυτό νομικά η Ρωσική Εκκλησία έπρεπε να συγκαλέσει οικουμενική σύνοδο, η σημασία της οποίας θα ήταν ισάξια αυτής της Β’ Οικουμενικής Συνόδου. Τι όμως έγινε τότε, το 381 μ.Χ στην Κωνσταντινούπολη; Τότε λήφθηκε Γ’ κανόνας που απέδωσε στην Εκκλησία της Κωνσταντινούπολης τα δεύτερα σε τάξη Πρεσβεία τιμής, και την ονομασία Νέα Ρώμη. Ακριβώς αντίστοιχος κανόνας που θα απέδιδε στην Εκκλησία της Πετρούπολης τα δεύτερα σε τάξη Πρεσβεία τιμής, αλλά και την ονομασία τη Νέας, Τρίτης Ρώμης, θα είχε ληφθεί στην οικουμενική σύνοδο της Πετρούπολης.

Η περίσταση αυτή εξηγεί την πρόθεση για την διατήρηση όλων των προνομίων της Οικουμενικού Πατριαρχείου, αλλά και την αναδιοργάνωση της Αγιοταφίτικης Αδελφότητας, διότι έτσι θα εξασφαλιζότανε η λήψη και η νομιμότητα του κανόνα που θα απέδιδε στην Εκκλησία της Πετρούπολης τα δεύτερα σε τάξη Πρεσβεία τιμής και την ονομασία της Νέας, Τρίτης Ρώμης.

Ακριβώς με αυτόν, νομικά κατοχυρωμένο τρόπο η ιδέα της Τρίτης Ρώμης, η οποία διατυπώθηκε το 1523 από τον ρώσο μοναχό Φιλόθεο θα είχε εφαρμοστεί στη ζωή.

Όπως καθίσταται σαφέστατο από το παραπάνω απόσπασμα της εκθέσεως ο τελικός στόχος του τότε (;) ρωσικού σχεδιασμού σε σχέση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, σε πρώτη φάση αποσκοπούσε σε υπονόμευση της θέσης του, ενώ σε δεύτερη φάση προέβλεπε τον πλήρη έλεγχο του.

Η σύντομη ιστορική ανασκόπηση των σχέσεων της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι πρίσμα μέσα από το οποίο μπορούμε να συγκρίνουμε το πως άλλαξε σήμερα η στάση της Ρωσικής Εκκλησίας σε σχέση με το ζήτημα της εκκλησιαστικής αυτοκεφαλίας.

1. Στην περίπτωση της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Σερβίας, δηλαδή των εδαφών που δεν ανήκαν στην ρωσική δικαιοδοσία, η Ρωσική Εκκλησία θεωρούσε νόμιμη την επιθυμία τους για την αυτοκεφαλία της εκκλησίας τους, ενώ τώρα για την Ουκρανία και τους Ουκρανούς τη θεωρεί «αντικανονική».

2. Ήταν αντίθετη στην επιθυμία του Οικουμενικού Πατριάρχη Σωφρόνιου να λύσει το Βουλγαρικό ζήτημα με τη σύγκληση Οικουμενικής Συνόδου, τώρα όμως υποστηρίζει ότι το Ουκρανικό ζήτημα πρέπει να εξεταστεί στη Σύνοδο των Ορθόδοξων Εκκλησιών.

3. Ενώ τότε καταδίκασε τον Άνθιμο ΣΤ’ για την κήρυξη του εθνοφυλετισμού ως αίρεσης, για το σχίσμα και τον αναθεματισμό των βουλγάρων ιερέων, σήμερα η ίδια προέβη σε αποστασιοποίηση (οιονεί σχίσμα) κατηγορώντας τον Οικουμενικό για όσα παρακάτω αναφέρονται.

4. Στις αρχές του 20ού αιώνα η Ρωσική Εκκλησία αναγνώριζε την σημασία του Οικουμενικού Πατριαρχείου ως ενός από τους κύριους και σταθερούς παράγοντες του οικουμενικού εκκλησιαστικό-διοικητικού και δικαστικού συστήματος. Ενώ σήμερα είναι κατηγορηματικά αντίθετη σε αυτό.

Το κατά πόσο οδυνηρή είναι η κρίση για την Ρωσική Εκκλησία δείχνουν οι αντιδράσεις των εκκλησιαστικών εκπροσώπων αλλά και των κεντρικών ρωσικών ΜΜΕ, που στρέφονται κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Τον κατηγορούν πως είναι μασόνος και θέλει την καταστροφή της Ορθοδοξίας, τον κατηγορούν για ελληνικό θρησκευτικό ρατσισμό, την εκκοσμίκευση και τον φιλελεύθερο εκκλησιαστικό εκσυγχρονισμό, για παπική αίρεση -πως δήθεν θέλει να γίνει ο Πάπας των Ορθοδόξων-, αντί για Οικουμενικό Πατριάρχη τον αποκαλούν επίσκοπο της Ιστανμπούλ, υπογραμμίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι δεν υπάρχει πια η Κωνσταντινούπολη, γράφουν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο με τις αντικανονικές του πράξεις έχει εκπέσει από την Ορθοδοξία και έχασε το πρωτείο του κ.λπ..

Το μεγάλο πρόβλημα της ρωσικής πλευράς είναι πως οι συζητήσεις που γίνονται εστιάζουν αποκλειστικά στο τι συμβαίνει τώρα. Κανείς όμως δεν θέλει να μιλήσει για το ποια είναι η ρίζα του προβλήματος. Η κρίση που σήμερα βιώνει η Ρωσική Εκκλησία έχει τις ρίζες της σε δύο σημαντικά γεγονότα του 20ού αιώνα. Το πρώτο είναι η κατάλυση της Ρωσικής Αυτοκρατορίας για την οποία ευθύνεται αποκλειστικά η αριστοκρατική ελίτ της, η οποία καθαίρεσε την μοναρχία το Φεβρουάριο του 1917, που ήταν ακρογωνιαίος λίθος του κράτους. Δηλαδή δεν είναι οι μπολσεβίκοι που κατέλυσαν την Ρωσική αυτοκρατορία αλλά τα έργα και οι ημέρες της ρωσικής αριστοκρατίας.

Το δεύτερο, είναι η κατάρρευση της ΕΣΣΔ η οποία δρομολογήθηκε από τον Μπόρις Γιέλτσιν που ήταν Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ρωσίας. Απ’ ότι είναι εμφανές στον αναγνώστη, και στις δύο περιπτώσεις, σ’ αυτή της καταλύσεως της αυτοκρατορίας και αυτή της διαλύσεως της ΕΣΣΔ τον πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιξε η ρωσική πολιτική ελίτ.

Όμως, στην αντίληψή της ρωσικής εκκλησιαστικής ιεραρχίας, την οποία ένθερμα υποστηρίζουν τα κρατικά ΜΜΕ, η ρίζα του προβλήματος είναι τελείως διαφορετική και συνίσταται στον πόλεμο κατά της Ορθοδοξίας την οποία η Ρωσία καλείται να υπερασπιστεί, δηλαδή το πρόβλημα μετατοπίζετε στον εξωτερικό εχθρό. Το παράλογο είναι ότι δεν αντιλαμβάνονται πως υπαίτιοι για την κρίση είναι οι ίδιοι. Αυτοί ήταν που ένθερμα υποστήριζαν το δικαίωμα των ορθόδοξων εθνών για αυτοκέφαλες εκκλησίες. Αυτοί διέλυσαν τη Ρωσική Αυτοκρατορία και την ΕΣΣΔ. Αυτή η τύφλωση δεν θα τους επιτρέψει να αποτρέψουν στο μέλλον παρόμοια προβλήματα. Ότι έσπειραν αυτό θερίζουν.

Ήδη η Σύνοδος της Ρωσικής Εκκλησίας ανακοίνωσε τη διακοπή της κοινωνίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Φαίνεται ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται με αντίστροφους αυτή τη φορά ρόλους. Αργά ή γρήγορα το Πατριαρχείο της Μόσχας θα πρέπει να αποδεχτεί την πραγματικότητα, όπως κάποτε αναγκάστηκε να κάνει το ίδιο και το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να διατηρήσει την ενότητα του Ορθόδοξου κόσμου.

Σε περίπτωση μη συμφιλίωσης και οριστικού σχίσματος η Ρωσική Εκκλησία κινδυνεύει να βρεθεί εκτός του κύκλου του Ορθόδοξου κόσμου. Το σχίσμα αναπόφευκτα θα οδήγηση σε μεταμόρφωση της Ορθοδοξίας στη Ρωσία σε νέο χριστιανικό ρεύμα το οποίο θα έχει έντονο συντηρητικό ρωσικό εθνικό χαρακτήρα. Κάτι παρόμοιο ήδη έχει συμβεί στην ιστορία της Ρωσίας.

Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453 το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχασε την θρησκευτική επιρροή του στη Ρωσική Εκκλησία. Μέσα σε δυο αιώνες αυτόνομου εκκλησιαστικού βίου στη Ρωσία αναπτύχθηκαν παρεκκλίσεις στα θρησκευτικά έθιμα και βιβλία. Το 1650 ο Πατριάρχης Μόσχας ο Νίκων, αποφάσισε να τα διορθώσει σύμφωνα με την ελληνική παράδοση, κάτι που προκάλεσε μεγάλο ρωσικό σχίσμα. Το μεγαλύτερο μέρος του ποιμνίου δέχτηκε την ελληνική παράδοση και αποτελεί σήμερα τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, ενώ αυτοί που δεν την δέχτηκαν και έμειναν πιστοί στην αρχαία ρωσική παράδοση μεταλλάχθηκαν από ορθόδοξους σε Εκκλησία των Παλαιών Πιστών.

Η απώλεια της Ορθοδοξίας – της ελληνικής πίστης, όπως την αποκαλούσαν μέχρι τον 20ό αιώνα στην Ρωσία, – αυτός είναι ο πραγματικός κίνδυνος για τη Ρωσία. Το 1917 η ρωσική αριστοκρατία συνετέλεσε ώστε να εξοντωθεί ο πολιτικός πυλώνας της Ορθοδοξίας ο αυτοκράτορας, και η Ρωσία διαλύθηκε. Η διαδικασία της ανόρθωσης ήταν εξαιρετικά επίπονη με μεγάλο γεωπολιτικό κόστος.

Το 2018 το ρωσικό ιερατείο κάνει το πρώτο βήμα για τον εξοβελισμό του θρησκευτικού πυλώνα, δηλαδή της ίδιας Ορθοδοξίας που αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο αναπτύχθηκε θρησκευτικά, πολιτικά, ιδεολογικά και πολιτισμικά το κρατικό οικοδόμημα της Ρωσίας. Σ’ αυτήν την περίπτωση το κόστος θα είναι ασύγκριτα μεγαλύτερο.

Το λαθρομεταναστευτικό ως ύψιστο γεωπολιτικό ζήτημα εθνικής ασφάλειας

1

του Αλέξανδρου Ιτιμούδη*

Αφορμή για το συγκεκριμένο άρθρο αποτελεί η πρόσφατη αναταραχή που προέκυψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφορικά με την συγκέντρωση χιλιάδων ανθρώπων, ως επί το πλείστον Πακιστανών, αν κρίνουμε από τα λάβαρα που εμφάνησαν, στην Πλατεία Συντάγματος το βράδυ της Πρωτοχρονίας. Το γεγονός αυτό προκάλεσε έντονη ανησυχία, αναδεικνύοντας για ακόμα μία φορά ένα σοβαρότατο ζήτημα που όμως «θάβεται» επιμελώς από τα μεγάλα ΜΜΕ, και που αποτελεί γεωπολιτική πρόκληση για το ελληνικό κράτος, από κοινού με το δημογραφικό.

Το ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης, αποτελεί μια ασύμμετρη απειλή για την Ελλάδα, και είναι απορίας άξιο, το γιατί η ελληνική κυβέρνηση δείχνει να μην αντιλαμβάνεται το πραγματικό διακύβευμα που συνεπάγεται η διόγκωση του. Οι γεωπολιτικές διαστάσεις του μπορεί να προκαλέσουν τεκτονικές δονήσεις στην κοινωνική και εθνική συνοχή της χώρας και αυτός και φυσικά και ο λόγος που η Τουρκία επανειλλημένα χρησιμοποιεί τις παράνομες ροές ανθρώπων ως εργαλείο υβριδικού πολέμου κατά της Ελλάδας. Ας αναλύσουμε όμως τις παραμέτρους που ενέχει το συγκεκριμένο πρόβλημα.

Το πρώτο που πρέπει να εξεταστεί είναι ασφαλώς το κατά πόσο μπορεί μια κοινωνία να αφομοιώσει αλλογενείς πληθυσμούς, δηλαδή να ομογενοποιήσει γλωσσικά, θρησκευτικά, πολιτισμικά, και ηθικά ανθρώπους οι οποίοι δεν έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τον γηγενή πληθυσμό, ή τουλάχιστον έχουν ορισμένες διαφορές. Η αφομοίωση σημαίνει ταύτιση με την χώρα υποδοχής και βαθμιαία την απαλοιφή των χαρακτηριστικών που έκαναν τους ανθρώπους αυτούς να διαφέρουν με την υπόλοιπη κοινωνία. Βασικοί δείκτες που καθορίζουν κατά κύριο λόγο την πορεία της διαδικασίας αυτής είναι η γλώσσα και η θρησκεία. Αυτά τα δύο ανοίγουν το δρόμο προκειμένου ένας ξένος να αποτελέσει αναπόσπαστο μέλος μιας ξένης προς αυτόν κοινότητας.

Από εθνολογικές και γλωσσολογικές μελέτες έχει καταδειχτεί πως η γλώσσα αν και σημαντικός δείκτης, εντούτοις δεν έχει την ίδια αφομοιωτική δύναμη που έχει η θρησκεία. Η θρησκεία είναι ένας βασικός παράγοντας που θα καθορίσει τα όρια μεταξύ του «εμείς» και οι «άλλοι», και συχνά η επιρροή της διαπερνά ηθικές και πολιτιστικές διαφορές. Από την άλλη βέβαια και η ίδια η γλώσσα όχι μόνο ως εργαλείο επικοινωνίας, αλλά πολύ περισσότερο ως φορέας νοημάτων, και ερεθισμάτων, μπορεί να δημιουργήσει στο υποκείμενο τα μοτίβα και τις παραστάσεις ενός συγκεκριμένου πολιτισμού ώστε αυτός να ενσταλαχτεί το μυαλό του αλλοεθνούς.

Το άλλο σημαντικό που απαιτείται για την διαδικασία της αφομοίωσης είναι ασφαλώς η πολιτισμική εγγύτητα. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμης σημασίας. Οι Έλληνες σαν γεωπολιτισμική ενότητα μπόρεσαν να αφομοιώσουν λαούς που κατοικούσαν στις παρυφές του ελληνικού κόσμου όπως τους Θράκες, τους Ιλλυριούς, τους γηγενείς της Μικράς Ασίας και της Κ.Ιταλίας και Σικελίας,υπάρχουν ακόμα αναφορές για τους Σκύθες, οι οποίοι αποτελούσαν ιρανικό φύλο, και γενικά πληθυσμούς που είχαν ένα μεσογειακό υπόβαθρό. Αντίστοιχα οι Πέρσες αφομοίωσαν και μάλιστα ταυτίστηκαν με τους πολιτισμικά συγγενείς τους Μήδους και Πάρθους. Αντίθετα όμως οι Ινδοί δεν μπορούν να ταυτιστούν με τους Πακιστανούς, παρότι φυλετικά είναι ταυτόσημοι, διότι υπάρχει ένα πολύ βασικό ζήτημα μεταξύ τους: Η θρησκεία.

Επομένως φτάνουμε στο σημερινό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Όσοι παράνομοι μετανάστες βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε ελληνικό έδαφος είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία μουσουλμάνοι. Το Ισλάμ σε αντίθεση με όσα λέγονται από πολλούς δεν είναι απλώς μια θρησκεία. Σύμφωνα με έναν από τους μεγαλύτερους οριενταλιστές ιστορικούς, τον Bernard Lewis, το ισλάμ πέρα από πνευματικό και ηθικό σύστημα είναι και πολιτικό. Αυτό του προσδίδει χαρακτηριστικά που είναι τελείως αντιστικτικά σε σχέση με τα ηθικοπνευματικά χαρακτηριστικά του ευρωπαϊκού κόσμου. Πάνω από όλα το Ισλάμ είναι θρησκεία κυριαρχική. Δεν δέχεται το διάλογο, τιμωρεί σκληρά την αποστασία από τους κόλπους του, και θέτει ξεκάθαρα διαχωριστικά όρια μεταξύ των μελών του και των μελών των υπόλοιπων θρησκειών.

Αυτόματα γίνεται κατανοητό πως ένας μεγάλος αριθμός μουσουλμάνων σε μια συντριπτικά πλειοψηφική χριστιανική χώρα, με τάσεις δημογραφικής μείωσης, όπως η Ελλάδα, αποτελεί μια ωρολογιακή βόμβα στα κοινωνικά και πολιτισμικά θεμέλια του κράτους. Πρόβλημα επίσης αποτελεί το γεγονός πως δεν έχει γίνει ξεκάθαρος ο συνολικός αριθμός των παράνομα εισερχομένων στα ελληνικά εδάφη. Μάλιστα παρατηρείται μια ύποπτη διατήρηση ενός «ψυχολογικού ορίου» περί των 60-70 χιλιάδων ανθρώπων, που όμως δεν είναι καθόλου σίγουρο το αν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Το διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο των ανθρώπων αυτών, δεδομένου του ότι η συντριπτική πλειοψηφία αυτών προέρχεται από χώρες του μουσουλμανικού κόσμου, καθιστά δύσκολη έως αδύνατη την αφομοίωση τους ακόμα και σε βάθος χρόνου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρες όπως η Γαλλία, η Αγγλία, το Βέλγιο και άλλες όπου πολύ απλά το πρόβλημα μοιάζει να είναι άλυτο με συνεχείς γκετοποιήσεις περιοχών, με καθημερινές εντάσεις γηγενών και μουσουλμάνων, και αύξηση των μέτρων ασφαλείας με ένοπλες περιπολίες στα κέντρα μεγάλων αστικών κέντρων.

Αξίζει να αναφερθεί εδώ η πολύ ανησυχητική ομιλία του πρώην διοικητή της γαλλικής υπηρεσίας πληροφοριών (DGSE), Πιέρ Μπροσάντ, ο οποίος το 2020 στο ίδρυμα «ResPublica» ανέφερε τα εξής:

«Για πρώτη φορά σε παραπάνω από 1000 γαλλικής ιστορίας, η πολυπολιτισμικότητα αναφέρεται στην ενίσχυση μιας δυνατής μειονότητας, η οποία έχει ως κύριο κίνητρο την κυριαρχία της θρησκείας πάνω από κάθε άλλη αρχή». Συνεχίζει λέγοντας πως: «Στην Γαλλία υπάρχουν αυτή τη στιγμή τουλάχιστον 10 εκατομμύρια μετανάστες, από τους οποίους το 65%, σύμφωνα με μελέτες, δεν πρόκειται ποτέ να αφομοιωθεί». Ο σύνδεσμος που μπορεί να ανατρέξει καποιος για την ανάλυση αυτή είναι εδώ.

Ασφαλώς η κατάσταση αυτή μπορεί να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από το τουρκικό κράτος. Οι τουρκικές υπηρεσίες μπορούν ανά πάσα στιγμή να στρατολογήσουν (αν δεν το έχουν κάνει ήδη) πολλούς πρόθυμους μεταξύ των λαθρομεταναστών, ειδικότερα δε από όσους κατάγονται από το Πακιστάν. Ας μην διαφεύγει από κανέναν πως το Πακιστάν έχει διακηρύξει με κάθε τρόπο πως στέκεται αρωγός στα επεκτατικά σχέδια της Τουρκίας, με την συνεχή υποστήριξη που προσφέρει σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού με πιλότους για την τουρκική πολεμική αεροπορία, όπως και με συμμετοχή των ενόπλων δυνάμεων του σε στρατιωτικά γυμνάσια με τις αντίστοιχες τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Περιττό να ειπωθεί πως ένα ενδεχόμενο επεισοδίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας δεν θα ήταν καθόλου απίθανο να πυροδοτήσει και την δράση ανθρώπων στα μετώπισθεν, οι οποίοι θα προκαλούσαν χάος στα αστικά κέντρα.

Πέρα από αυτά όμως η Ελλάδα μακροπρόθεσμα μπορεί να αντιμετωπίσει το φάσμα μιας ολοένα αυξανόμενης απειλής για την κοινωνική συνοχή της, ειδικα δε αν δεν μπει ολοκληρωτικό φρένο στις αφίξεις, δεν κοπούν τα πάσης φύσεως επιδόματα, και δεν ξεκινήσει τις άμεσες απελάσεις, με οποιοδήποτε κόστος. Ένα τέτοιο ζήτημα δεν αφήνει την πολυτέλεια σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, να σκεφτεί πιθανές αντιδράσεις από τους επίδοξους «ανθρωπιστές», ΜΚΟ, και διεθνείς οργανισμούς που κάνουν μπίζνες στην πλάτη ολόκληρων εθνών. Το πρόβλημα πλέον έχει εξελιχτεί σε ζήτημα εθνικής και κοινωνικής ασφάλειας και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υπάρξουν περαιτέρω αγκυλώσεις στον χειρισμό του από την εκάστοτε κυβέρνηση.

*Ο  Αλέξανδρος Ιτιμούδης, είναι μεταπτυχιακός φοιτητής Γεωπολιτικής Ανάλυσης, Γεωστρατηγικής Σύνθεσης και Σπουδών Άμυνας και Ασφάλειας.

Η επ-ανάσταση της αποικιοκρατικής Γαλλίας

3
Ινδοειρηνικός και Ελληνοτουρκικά – Ασφάλεια και επενδύσεις.

ΤΩΝ ΠΩΛΙΝΑΣ ΑΝΙΦΤΟΥ Αναλύτριας Εξωτερικής Πολιτικής και Επενδύσεων ΚΡΙΣ ΚΩΝΣΤΑΝΙΔΗ Οικονομικού Επιστήμονα

Και τελικά το Brexit δεν επηρέασε μόνο την Ε.Ε. και δεν ήταν ένα πολιτικό και οικονομικό θέμα που θα είχε αντίκτυπο μόνο στην γηραιά ήπειρο. Η αποχώρηση του Η.Β. από την Ευρωπαική κοινότητα ουσιαστικά φανέρωσε μια πικρή ιστορική αλήθεια, ότι το Η.Β. δεν μπορεί και δεν δύναται πολιτικά να συμβαδίζει με την κεντρική Ευρώπη, αλλά και όποτε αναγκάστηκε να το πράξει όπως στον ΒΠΠ, ήταν για να αποκρούσει και ιδία απειλή. Βέβαια, ούτε και ποτέ το Η.Β. μια βασιλευόμενη χώρα θα δεχόταν να βρίσκεται υπό την ηγεσία μιας αντιμοναρχικής Γαλλίας που το 1789 απέταξε τον Βασιλιά. Ούτε και μιας Γερμανίας που η εκβιομηχάνιση και η τεχνολογία της ευθύνονται για τις απώλειες των χρηματιστηρίων σε Λονδίνο και Νέα Υόρκη μετά το 1991.

Η σύνδεση ποια των Η.Β., Αυστραλίας και ΗΠΑ έχει να κάνει όχι μόνο με ένα τόξο που εδράζεται σε κοινή άποψη του πολιτισμού και της γλώσσας, αλλά και σε ένα τόξο με ναυτικές δυνάμεις και χώρες της αποικιοκρατίας. Αυτές μπορούν πολιτικά, οικονομικά και αμυντικά να επιβάλλουν νέα συστήματα και υποσυστήματα ασφάλειας στις παγκόσμιες περιφέρειες και στους ωκεανούς. Και πλέον τα συστήματα ασφάλειας δεν έχουν να κάνουν με πολιτική ασφάλεια, αλλά η πολιτική ασφάλεια είναι δημιούργημα της εμπορικής και οικονομικής δυναμικής.

AUKUS, το πλήρωμα του Αιόλου

«Κατόπιν αιτήματος του προέδρου της Δημοκρατίας, αποφάσισα να ανακαλέσω αμέσως στο Παρίσι για διαβουλεύσεις τους δύο πρεσβευτές μας στις ΗΠΑ και την Αυστραλία. Αυτή η ασυνήθιστη απόφαση δικαιολογείται από την ασυνήθιστη σοβαρότητα των ανακοινώσεων που έγιναν στις 15 Σεπτεμβρίου 2021 από την Αυστραλία και τις ΗΠΑ», με αυτή τη δήλωση ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν έκανε εμφανές ότι οι σχέσεις μεταξύ Καμπέρας και Παρισιού εξαρτώνται από την εμπλοκή των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ ως διαφαίνεται επηρρέασαν την απόφαση της Αυστραλίας ώστε να παραμείνει πιστή στους όρους της συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Ουάσινγκτον, Λονδίνου και Καμπέρας. Και αυτό οδήγησε στην ακύρωση, εκ μέρους της Αυστραλίας, της σύμβασης για την προμήθεια των υποβρυχίων από τη Γαλλία ύψους €54. δισ. που χαρακτηρίστηκε ως το «συμβολαίου του αιώνα».

Αν και ο Γάλλος ΥΠΕΞ συνάντησε τους πρέσβεις των ΗΠΑ και της Αυστραλίας στο Παρίσι, η συμφωνία της AUKUS παραμένει ένα μεγάλο μυστήριο για την δυνατή Γαλλία που μετά την έκρηξη στο λιμάνι της Βυρητού το καλοκαίρι του 2020 προσπαθεί να επαναπροσεγγίσει τις αποικιοκρατικές της κτήσεις στη Μέση Ανατολή. Το Λονδίνο μετά το Brexit δείχνει σημάδια πτώσης. Ένα χρόνο μετά την έξοδο του Η.Β. και πέντε χρόνια μετά το δημοψήφισμα (2/12/2016), τον Σεπτέμβριο του 2021, το εμπόριο αγαθών ήταν 11,2%, ή £8,5 δισ., χαμηλότερο από ό,τι θα ήταν εάν το Η.Β. είχε παραμείνει στην ενιαία αγορά της Ε.Ε.. Ενώ το Υπουργείο Εσωτερικών του Η.Β. δαπάνησε £714 εκατ. για δραστηριότητες που σχετίζονται με την έξοδο από την Ε.Ε. το 2020-21, έναντι ενός προϋπολογισμού £747 εκατ.

Από το 2016 η Γαλλία βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Αυστραλία για την κατασκευή ενός στόλου 12 συμβατικών πετρελαιοκίνητων υποβρυχίων σε μια συμφωνία αξίας $90 δισεκατομμυρίων. Ο άξονας στον οποίο κινείται πια η Αυστραλία αλλά και η δυναμική των ΗΠΑ είναι η ένωση των τριών μεγάλων ωκεανών Ατλαντικού, Ειρηνικού και Ανταρκτικού ωκεανού. Αλλά και η δημιουργία ενός ορίζοντα όπου οι κλειστές θάλασσες ανά τον κόσμο θα εξαρτώνται από τις δυνάμεις που θα κυριαρχούν σε αυτούς τους τρεις ωκεανούς. Έτσι οι ΗΠΑ εδαφικά ελέγχουν τον Ειρηνικό με τις κτήσεις και τα εδάφη τους σε Χαβάη, Σαμόα, Γκουάμ, τον Ατλαντικό μέσω των λιμανιών των ΗΠΑ όπως αυτό της Ν. Υόρκης. Το Η.Β. ελέγχει τον Ν. Ατλαντικό και την Ανταρκτικό μέσω των στρατιωτικών βάσεων στα Φώκλαντ, τις επενδύσεις στον Ειρηνικό και τον Ινδικό. Η Αυστραλία ήδη επιθεωρεί το ασθενές νότιο ημισφαίριο και εκτείνεται σε μια θαλάσσια περιφέρεια που δεν έχει ανταγωνιστή μιας και όλος ο Ειρηνικός τραπεζικά και οικονομικά εξαρτάται από την Αυστραλία, και ο Ινδικός ακολουθεί το ίδιο νομικό και οικονομικό οικοσύστημα. Εξαίρεση ο Μαυρίκιος και άλλα μικρά νησιωτικά συμπλέγματα πρώην γαλλικές αποικίες.

Οι χώρες της AUKUS έχουν μια μόνο δύναμη να ανταγωνιστούν στον εμπορικό και αμυντικό τομέα, την Γαλλία. Η Γαλλία είναι η μόνη χώρα της Ε.Ε. που έχει τα περισσότερα εδάφη της εκτός της άμεσης κυριαρχίας της γεωγραφικά. Είναι παρούσα στον Ειρηνικό Ωκεανό μέσω των υπερπόντιων εδαφών της και το 93% της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της (ΑΟΖ) βρίσκεται στον Ινδικό και στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η περιοχή φιλοξενεί 1,5 εκατομμύριο Γάλλους υπηκόους, καθώς και 8.000 Γάλλους στρατιώτες που βρίσκονται μόνιμα στην περιοχή.

Στην ομιλία του στη ναυτική βάση Garden Island στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας στις 2 Μαΐου 2018 ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν παρουσίασε τη γαλλική στρατηγική στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού. Αποκάλυψε το διπλωματικό ολίσθημα της Γάλλιας να λειτουργήσει ως μια διαμεσολαβητική δύναμη απέναντι στους αποκλεισμούς και στα γεωπολιτικά τεκταινόμενα στον Ειρηνικό, αλλά και να λειτουργήσει φιλικά προς την Κίνα. Η δήλωση αυτή μαζί με την ανεξαρτητοποίηση του Η.Β. από την Ε.Ε., έφερε τις ΗΠΑ να σχεδιάζουν πως θα αποκαθηλώσουν την εικόνα της «μητέρας Γαλλίας» στον Ινδο-Ειρηνικό.

Το υπό την Γαλλική κυβέρνηση Pacific Fund καλύπτει όλες τις γέφυρες του Ειρηνικού σε Νέα Καληδονία, Γαλλική Πολυνησία και Wallis-and-Futuna. Οι γαλλικές άμεσες επενδύσεις ανήλθαν σε €320 δισεκατομμύρια το 2018, σημειώνοντας αύξηση 75% από το 2008. Περισσότερες από 7.000 γαλλικές θυγατρικές εταιρείες είναι παρούσες στον Ινδο-Ειρηνικό, με τα έσοδα να αυξάνονται κατά 40% μεταξύ 2010 και 2016. Ακόμη και η ουδέτερη Νέα Ζηλανδία έχει ισχυρή παρουσία στην αγορά της Γαλλικής Wallis-and-Futuna, με συναλλαγές που ανέρχονται συνολικά σε 7,3 εκατομμύρια NZD το 2020/21.

Η Γαλλία συγκαταλέγεται από το 2018 στις πέντε χώρες όπου οι εξοπλισμοί αντιπροσωπεύουν το 74% των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών μαζί με τις ΗΠΑ, την Κίνα, την Σαουδική Αραβία και την Ινδία, κατέχοντας το 6% της παγκόσμιας αμυντικής βιομηχανίας σε εισαγωγές και εξαγωγές. Την τελευταία δεκαετία, οι ετήσιες αμυντικές εξαγωγές της Ευρώπης παρέμειναν σταθερές γύρω στα $2,4 δις.

Βέβαια, η κρίση στις σχέσεις Παρισιού και μελών της AUKUS αξομαλύνθηκαν αμέσως. Οι ΗΠΑ επέστησαν την προσοχή στην Γαλλία για τον ανταγωνισμό που θα συναντήσει στον Ειρηνικό από την Κίνα. Από την έρευνα του Ινστιτούτου Lowy, μεταξύ 2006 και 2017 η Κίνα παρείχε σχεδόν  $1,5 δισεκατομμύρια σε ξένη βοήθεια και ξένες επενδύσεις στην περιοχή του Ειρηνικού μέσω κρατικών ή στηριζόμενων από κρατικές τράπεζες επιχορηγήσεις και δάνεια. Από το 2017, η Κίνα είναι ο τρίτος μεγαλύτερος επενδυτής στον Ειρηνικό ανταγωνιζόμενη την Γαλλία, συνεισφέροντας το 8% της συνολικής ξένης βοήθειας στην περιοχή μεταξύ 2011 και 2020.

Η Τουρκία, η Ελλάδα και η ειρήνη των εξοπλισμών

Και μπορεί η Γαλλία να βρέθηκε στη δεινή θέση να αιτιολογήσει το γεγονός ότι δεν θέλει να έρθει σε άμεση ρήξη με την Κίνα, η κατάσταση όμως στην Μεσόγειο και το πολυπολικό σύστημα ασφαλείας την ανάγκασαν. Πλέον η ασφάλεια της όποιας εξωτερικής πολιτικής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την οικονομική ασφάλεια. Το 2018 εν καιρώ ειρήνης, οι επενδύσεις της Γαλλίας στο Λίβανο ανήλθαν συνολικά σε 748 εκατομμύρια ευρώ και οι εισαγωγές στη Γαλλία από τον Λίβανο ανήλθαν συνολικά σε 54 εκατομμύρια ευρώ, με εμπορικό πλεόνασμα 694 εκατομμύρια ευρώ. Ο αριθμός των γαλλικών επιχειρήσεων που εξάγουν στον Λίβανο αυξήθηκε από 4.558 το 2016 σε 4.707 το 2017 και έχει αυξηθεί πάνω από 15% αυνολικά από το 2007.

Το 2018, η Γαλλία ήταν ο έβδομος μεγαλύτερος προμηθευτής στον Λίβανο με 3,38% στην εντόπια αγορά, πίσω από την Κίνα, την Ελλάδα, την Ιταλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Γερμανία και την Τουρκία. Οι Γαλλικές χρηματοπιστωτικές επενδύσεις στον Λίβανο ανήλθαν συνολικά σε €612 εκατ.  το 2017 από €295 εκατ. το 2010, ενώ οι αντίστοιχες επενδύσεις του Λιβάνου στη Γαλλία ανήλθαν συνολικά σε σχεδόν €3 δισ. ως τα τέλη του 2017. Αυτή την ισχυρή οικονομική θέση της Γαλλίας στο Λίβανο, άρα και στη Μέση Ανατολή, έρχεται να ανατρέψει η συμφωνία Ιράν – Κίνας το 2021, η οποία προνοεί ότι οι συνολικές επενδύσεις από τον Λίβανο ως την Κίνα θα ανέλθουν σε $440 δισ. Γίνεται μάλιστα λόγος για την μεγαλύτερη επένδυση στο Βόρειο Ημισφαίριο.

Υπό το πρίσμα των ως άνω οι ΗΠΑ επανέφεραν την Γαλλία σε δυναμικό πόλο του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. χρίζοντας την σε αυτή τη μεταβατική γεωπολιτική περίοδο ως την ηγέτιδα της Δύσης σε περιφερειακό επίπεδο για να αναπληρώσει το κενό που άφησαν οι ΗΠΑ που από τα τέλη του 2020 άρχισαν να αποχωρούν από Ιράκ και Αφγανιστάν, αποσύροντας 500.000 στρατεύματα. Έτσι οι ΗΠΑ θέλοντας να κατευνάσουν την Γαλλία και την διπλωματική κρίση ανάμεσα τους, σε αυτή τη μεταβατική περίοδο που θα οδηγήσει σε ένα νέο σύστημα ασφάλειας που συγκροτούν ως προστασία των Abraham Accords και περιλαμβάνει τις Αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου (πλήν Κατάρ και Κουβέιτ) ως το Μαρόκο προέτρεψαν την Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2021 να αγοράσει επιπλέον έξι Rafale έπειτα από μια πρώτη παραγγελία 18 γαλλικών μαχητικών αεροσκαφών από την Γαλλία.

Τα δε Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) που πλέον είναι ο φύλακας των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο απέναντι σε Κίνα και Ιράν, έχουν προβεί σε παραγγελία 80 μαχητικών Rafale και 12 στρατιωτικών ελικοπτέρων στα τέλη Νοεμβρίου 2021, βαθαίνοντας τους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς τους με τη Γαλλία μέσω ενός συμβολαίου εξοπλισμών αξίας €17 δισ. Τα ΗΑΕ έχουν συμφωνήσει με το Ισραήλ να δημιουργήσουν κοινή εταιρεία για την κατασκευή πολεμικών και εμπορικών πλοίων. Πλέον εμπλέκονται στο νέο σύστημα ασφαλείας στο οποίο εντάσσονται Κύπρος και Ελλάδα με περιφερειακή δύναμη την Γαλλία.

Η αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας γνώρισε άνθηση την τελευταία δεκαετία. Το 2010, η Τουρκία είχε μία εταιρεία στη λίστα των 100 κορυφαίων εταιρειών παγκόσμιας άμυνας. Επί του παρόντος, έχει επτά — περισσότερες εταιρείες από το Ισραήλ, τη Ρωσία, τη Σουηδία και την Ιαπωνία μαζί. Το μερίδιο της Τουρκίας στις εισαγωγές όπλων και συστημάτων από το 2015 έως το 2019 μειώθηκε κατά 48% σε σύγκριση με την προηγούμενη πενταετία. Η χώρα έχει περάσει από την εισαγωγή του 70% του στρατιωτικού υλικού της στο 30%. Ταυτόχρονα, η τουρκική βιομηχανία όπλων αυξήθηκε από 1 δισεκατομμύριο δολάρια το 2002 σε $11 δισ. το 2020, εκ των οποίων περισσότερα από $3 δισ. ήταν εξαγωγές, καθιστώντας την Τουρκία τον 14ο μεγαλύτερο παγκόσμιο εξαγωγέα.

Επιπλέον, η Τουρκία συγκαταλέγεται ανάμεσα στα 22 κράτη, που κατασκευάζουν οπλισμένα drones, προσθέτοντας μια άλλη διάσταση στην περιφερειακή στρατιωτική της δύναμη. Τα τουρκικά drones πωλούνται σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας και της Ουκρανίας. Πράγματι, για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Τουρκία κατάφερε να πουλήσει όπλα σε χώρες του ΝΑΤΟ, εις βάρος, επιπλέον, των ΗΠΑ, των οποίων τα drones Predator έχουν αποδειχθεί πέντε φορές πιο ακριβά από το TB2 ($2 εκατ. για το αμερικάνικο drone έναντι $5 εκατ. για το τουρκικό σε πωλήσεις).

Όλα αυτά έχουν ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων στις ΗΠΑ μιας και η Τουρκική πολεμική βιομηχανία αυτονομείται σε βάρος των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Ο εξοπλισμός της Τουρκίας από την Ρωσία και η μη επιβολή κυρώσεων πιθανώς να γίνει ένα κακό παράδειγμα και για άλλες σύμμαχες των ΗΠΑ χώρες. Επιπλέον οι ΗΠΑ έχουν επί του παρόντος απομονώσει την Τουρκία από το νέο σύστημα ασφαλείας στη Μεσόγειο, και προκρίνουν την συνεργασία Κύπρου, Ελλάδας, Γαλλίας με το Ισραήλ με τις χώρες των Abraham Accords, και ειδικά τις χώρες της Β. Αφρικής που αποτελούν πρώην Γαλλικές αποικίες.

Προς αυτή την κατεύθυνση τον Ιούλιο του 2019, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπόρεσαν να αποτρέψουν την πώληση τουρκικών ελικοπτέρων T129 ATAK στο Πακιστάν επειδή ήταν εξοπλισμένα με κινητήρες CTS800, κατασκευής ΗΠΑ. Χωρίς εναλλακτική για την αντικατάστασή τους, η σύμβαση κατέστη άκυρη, ενώ στοίχισε στην Τουρκία $1,5 δισ.σε πέναλτυ. Όλο αυτό έφερε τις ΗΠΑ κοντά σε μια διπλωματική σύγκρουση με την Τουρκία που εξοπλίζει μια πυρηνική δύναμη στην Ασία και αντίπαλο της συμμάχου Ινδίας και προσκείμενης φιλικά προς το Ιράν.

Την προηγούμενη βδομάδα για να ανακάμψει η τουρκική λίρα ο Ερντογάν υπέγραψε με το Κατάρ και τα ΗΑΕ 15 νέες αμυντικές και εμπορικές συμφωνίες ώστε να υπάρξει ρευστότητα στην τουρκική αγορά. Μια κίνηση βέβαια που ως φαίνεται από πίσω βρίσκεται η Σαουδική Αραβία που θέλει να θέσει υπό τον έλεγχο της την τουρκική αμυντική βιομηχανία και κατασκευαστικό τομέα. Από ότι διαφαίνεται ο Σαουδάραβας Πρίγκιπας MBS προσανατολίζεται σε μια άμεση ρήξη με την Τουρκία μετά το κλείσιμο έξι τουρκικών σχολείων στην Σαουδική Αραβία το Καλοκαίρι του 2021, και το κλείσιμο των συνόρων σε Τούρκους επιχειρηματίες.

Επίλογος

Η αντιπαλότητα στον Ειρηνικό και στην ασφάλεια των θαλασσών αποδεικνύει τόσο την απουσία των διεθνών οργανισμών, αλλά και την δύναμη της ναυσιπλοίας που αυτή την στιγμή είναι η μεγαλύτερη επένδυση για τις μεγάλες και ανερχόμενες δυνάμεις. Ο έλεγχος των θαλασσών στην περιοχή μας έχει να κάνει με την ασφάλεια και το εμπόριο, η παρουσία των χωρών των Abraham Accords, και της Γαλλίας στη Μεσόγειο παράγει μια ασφάλεια για τις ΗΠΑ ότι η Κίνα δεν θα αφεθεί να κατευθύνει τους εμπορικούς δρόμους από το Πεκίνο στο Λιμάνι της Βηρυτού και μετά στη Δύση. Τα ελληνοτουρκικά εντάχθηκαν στα υποσυστήματα της περιοχής και αποτελούν το τελευταίο οχυρό για την αντιμετώπιση μιας αυτόνομης στα θέματα ασφάλειας Τουρκίας που πια απειλεί την ηγεμονία των ΗΠΑ. Οι τελευταίες εξελίξεις δίνουν σε Ελλάδα και Κύπρο την ευκαιρία να συνεργαστούν με χώρες όπως τα ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Σαουδική Αραβία για την ανάπτυξη πολιτικών και οικονομικών δεσμών που μπορούν να αποτρέψουν την διείσδυση της Τουρκίας στον Αραβικό κόσμο.

 – 
economytoday

«Δεν μπορούμε να εμβολιαζόμαστε κάθε έξι μήνες» λέει ο δημιουργός του ΑstraZeneca

0

 

Η χορήγηση αναμνηστικών εμβολίων στους ανθρώπους δύο φορές το χρόνο «δεν είναι βιώσιμη», σημειώνει ο Άντριου Πόλαρντ, ένας από τους δημιουργούς του εμβολίου Oxford AstraZeneca για τον κορoναϊό.

«Δεν μπορούμε να εμβολιάζουμε τον πλανήτη κάθε τέσσερις έως έξι μήνες. Δεν είναι βιώσιμο, προσιτό ή ακόμα και απαραίτητο». δήλωσε σε συνέντευξή του στη βρετανική εφημερίδα The Telegraph που δημοσιεύθηκε σήμερα, Τρίτη.

Ο Πόλαρντ, ο οποίος ηγείται επίσης της Μικτής Επιτροπής Εμβολιασμού και Ανοσοποίησης (JCVI) του Ηνωμένου Βασιλείου, τόνισε την «ανάγκη να στοχεύσουμε τους ευάλωτους» στο μέλλον, αντί να χορηγούμε δόσεις σε όλα τα άτομα άνω των 12 ετών.

Απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για να διαπιστωθεί «αν, πότε και πόσο συχνά όσοι είναι ευάλωτοι θα χρειαστούν πρόσθετες δόσεις», είπε ο Πόλαρντ.

Ο επιστήμονας διατύπωσε αμφιβολίες για την αναγκαιότητα μιας τέταρτης δόσης εμβολίου για τον κοραναϊό, λέγοντας ότι χρειάζονται περαιτέρω στοιχεία προτού ξεκινήσουν οι εκστρατείες.

Σημειώνεται ότι το Ισραήλ έχει ήδη ξεκινήσει την χορήγηση μιας τέταρτης δόσης εμβολίου, προσφέροντάς το σε όλους τους γιατρούς και σε άτομα άνω των 60 ετών από τη Δευτέρα.

Αλλά και ο Γερμανός υπουργός Υγείας Καρλ Λάουτερμπαχ είπε στα τέλη Δεκεμβρίου στον δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό ZDF ότι οι Γερμανοί «θα χρειαστούν έναν τέταρτο εμβολιασμό» κατά του κοροναϊού.

Δίνοντας μια αισιόδοξη νότα, ο Πόλαρντ είπε στη συνέντευξή του: «Τα χειρότερα είναι πίσω μας» και ο κόσμος «απλώς πρέπει να περάσει τον χειμώνα».

«Κάποια στιγμή, η κοινωνία πρέπει να ανοίξει», συνέχισε ο Πόλαρντ και πρόσθεσε: «Όταν ανοίξουμε, θα υπάρξει μια περίοδος με έξαρση στις λοιμώξεις, γι’ αυτό ο χειμώνας δεν είναι πιθανώς η καλύτερη εποχή».

Κλείνοντας, έστειλε αυστηρή προειδοποίηση για τις επικίνδυνες συνέπειες της παραπληροφόρησης για τα εμβόλια, τονίζοντας ότι ακόμη και τα «ακούσια» σχόλια από πολιτικούς μπορούν να προκαλέσουν όλεθρο.

«Ας πούμε απλώς ότι τα σχόλια που έγιναν στην ηπειρωτική Ευρώπη επηρέασαν τους ανθρώπους στην Αφρική», ανέφερε χαρακτηριστικά.

https://www.pronews.gr/ygeia/1046874_den-mporoyme-na-emvoliazomaste-kathe-exi-mines-leei-o-dimioyrgos-toy-astra-zeneca?utm_source=ocm&utm_medium=storyteller

Ο Ερντογάν έναντι δολαρίων μοιράζει υπηκοότητες και “μαγαρίζει” το… καθαρό τουρκικό έθνος

2

Δώσε 250 χιλιάδες δολάρια, πάρε τουρκική υπηκοότητα

Η περίοδος τους τουρκικής λίρας -TL- έληξε στην πρακτική απόκτησης της ιθαγένειας της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Όσοι επενδύσουν τουλάχιστον 500 χιλιάδες δολάρια ή αγοράσουν ένα σπίτι αξίας 250 χιλιάδων δολαρίων θα μπορούν να γίνουν πολίτες της Τουρκίας.

Με την απόφαση που δημοσιεύτηκε στο σημερινό φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, έγινε αλλαγή στον κανονισμό για την αποδοχή αλλοδαπών στην ιθαγένεια της Τουρκικής Δημοκρατίας με την τήρηση κάποιων προϋποθέσεων.

Σύμφωνα με την απόφαση, το ύψος της επένδυσης θα καθοριστεί σε ξένο νόμισμα κατά την αίτηση απόκτησης του δικαιώματος τουρκικής υπηκοότητας με αντάλλαγμα επένδυση ορισμένου χρόνου, αγορά ακινήτων και διατήρηση των τίτλων σε τράπεζες για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Έτσι, στην πρακτική του δικαιώματος τουρκικής ιθαγένειας, που προσδιοριζόταν σε ξένο νόμισμα ή το ισόποσο του σε TL στην προηγούμενη ρύθμιση, τερματίστηκε ο καθορισμός του ισόποσου ποσού σε TL.

Το ποσό που απαιτείται για απόκτηση υπηκοότητας δεν έχει αλλάξει

Το χρηματικό ποσό και οι όροι παρέμειναν αμετάβλητα. Οι νέες προϋποθέσεις που απαιτούνται για να γίνουν υπήκοοι ξένων κρατών Τούρκοι υπήκοοι αναφέρονται ως εξής:

🔸 Όσοι προσδιορίζονται από το Υπουργείο Βιομηχανίας και Τεχνολογίας ότι έχουν πραγματοποιήσει επένδυση παγίου κεφαλαίου τουλάχιστον 500 χιλιάδων δολαρίων ή ισοδύναμου ξένου νομίσματος,

🔸 Όσοι προσδιορίζονται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Πολεοδομίας και Κλιματικής Αλλαγής ότι έχουν αγοράσει ακίνητο με τουλάχιστον 250 χιλιάδες δολάρια και ισόποσο ξένο νόμισμα, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει σημείωση στο κτηματολόγιο ότι δεν πωλείται για 3 χρόνια,

🔸 Αυτοί που ορίζονται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ότι είναι ιδιοκτήτες επιχείρησης με απασχόληση τουλάχιστον 50 ατόμων,

🔸 Όσοι προσδιορίζονται από τον Οργανισμό Τραπεζικής Ρύθμισης και Εποπτείας ότι έχουν καταθέσει τουλάχιστον 500 χιλιάδες δολάρια και ισόποσες καταθέσεις σε ξένο νόμισμα σε τράπεζες που λειτουργούν στην Τουρκία με την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθούν για 3 χρόνια,

🔸 Όσοι προσδιορίζονται από το Υπουργείο Οικονομικών ότι έχουν αγοράσει κρατικούς χρεωστικούς τίτλους τουλάχιστον 500 χιλιάδων δολαρίων και ισοδύναμο ξένο νόμισμα, με την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθούν για 3 χρόνια,

🔸 Πρόσωπα που έχει καθοριστεί από το Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς ότι έχουν αγοράσει μετοχές συμμετοχής σε επενδυτικά κεφάλαια σε ακίνητα και μετοχές συμμετοχής σε επενδυτικά κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου τουλάχιστον 500 χιλιάδων δολαρίων ή ισοδύναμου ξένου νομίσματος, υπό την προϋπόθεση ότι κατέχουν τουλάχιστον 3 χρόνια.

Όλοι οι παραπάνω θα αποκτήσουν το δικαίωμα να πολιτογραφηθούν ως πολίτες της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Ο ενδιαφερόμενος θα καταθέσει το συνάλλαγμα σε τουρκική τράπεζε κι εκείνη θα το πουλήσει στην Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας

Σύμφωνα με άλλο άρθρο που προστέθηκε στην νέα απόφαση, πριν αποδοθεί η τουρκική υπηκοότητα, τα καθορισμένα ποσά σε ξένο νόμισμα θα κατατεθούν σε τράπεζα που λειτουργεί στην Τουρκία και η τράπεζα αυτή θα τα πωλήσει στην Κεντρική Τράπεζα.

Τα ποσά σε τουρκικές λίρες που αποκτήθηκαν από τον Οργανισμό Τραπεζικής Ρύθμισης και Εποπτείας ως αποτέλεσμα της πώλησης θα διατηρηθούν σε καταθέσεις σε τουρκικές λίρες και τα ποσά σε τουρκικές λίρες που αποκτήθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών και Οικονομικών θα διατηρηθούν σε χρεωστικούς τίτλους τουρκικής λίρας της κυβέρνησης για 3 χρόνια.

Η Κεντρική Τράπεζα θα καθορίσει τις πρακτικές και τις αρχές σχετικά με το θέμα. (REUTERS/DHA)

Σημείωση: Ειδικά για το ΜΗΡ, το κόμμα που συγκυβερνά με το ΑΚΡ, η “καθαρότητα” του τουκρικού έθνους θα πρέπει να διατηρείται και η “νόθευση” θεωρείται εθνικό έγκλημα.

Δημ. Καραμήτσος: Πως γράφεται η ιστορία;

2

Με αφορμή την αναθηματική πλάκα για “απελευθέρωση” της Θεσσαλονίκης απο τον ΕΛΑΣ, όπως ισχυρίσθηκε μερίδα της αριστεράς και ο πρώην Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, ο Ομότιμος Καθηγητής Ιατρικής ΑΠΘ Δημήτρης Καραμήτσος έστειλε στην “Εφημερίδα των Συντακτών” την ακόλουθη επιστολή απαντώντας σε σχετικό δημοσίευμα.

Προς την Εφημερίδα των Συντακτών

Κύριε Διευθυντά

Είδα σήμερα τη δημοσίευσή σας (του συνεργάτη σας κ. Απ. Λυκεσά) για το θέμα της αναθηματικής πλάκας και σας στέλνω την επιστολή αυτή με την παράκληση να δημοσιευτεί σε ανάλογη θέση, γιατί η δημοσίευσή σας μας θίγει με απαράδεκτους χαρακτηρισμούς άλλων τις οποίες αναδημοσιεύετε. Όπως γράφουμε και στις επιστολές μας στον Δήμο, αυτή η πλάκα ασκεί διχαστικό ρόλο και αποτελεί φαιά κομματική προπαγάνδα. Κανείς αντικειμενικός άνθρωπος που γνωρίζει ιστορία δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι ο ΕΛΑΣ κατόρθωσε να διώξει τους Γερμανούς από την Ελλάδα. Ακόμη και ο αείμνηστος Νικόλαος Πλαστήρας (κάθε άλλο παρά δεξιός) δήλωσε (τα Χριστούγεννα του 1944 σε σύσκεψη πολιτικών αρχηγών με συμμετοχή του γραμματέα του ΚΚΕ Γ. Σιάντου υπό την προεδρία του μακαριστού αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού) ότι «Οι Γερμανοί έφυγαν από την Ελλάδα λόγω της πορείας του πολέμου και όχι λόγω της Αντίστασης». Το ίδιο αναφέρει και ο αείμνηστος καθηγητής ιστορίας Σπ. Σφέττας σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Ανιχνεύσεις» του δημοσιογράφου Παντελή Σαββίδη. Ακόμη, ο επιτελάρχης του Σαράφη στον ΕΛΑΣ Θ. Μακρίδης κατηγόρησε αργότερα σε συνέντευξή του τους Μάρκο Βαφειάδη και συνταγματάρχη Μπακιρτζή για την είσοδο τους με αντάρτες στη Θεσσαλονίκη «αντί να περικυκλώσουν τους Γερμανούς και να αποκτήσουν 100 κανόνια»!

Η αλήθεια είναι ότι οι τελευταίοι Γερμανοί έφυγαν από τη Θεσσαλονίκη στις 29 Οκτωβρίου και την επόμενη μέρα μπήκαν στην πόλη έφιπποι αντάρτες του ΕΛΑΣ και έκαναν παρέλαση. Ερωτώ, πώς θεωρεί ο Δήμος -αλλά και εσείς- ότι απελευθερώνεται μια ήδη απελευθερωμένη πόλη; Αν δεν είχε μπει ο ΕΛΑΣ στην πόλη μας η Θεσσαλονίκη  δεν θα ήταν απελευθερωμένη;

Τα στρατεύματα που έφυγαν ήταν ο Γερμανικός στρατός. Το γερμανικό κράτος οφείλει στην Ελλάδα πολεμικές αποζημιώσεις και αυτές τις οφείλει όχι κάποιο ναζιστικό κράτος, το οποίο σήμερα δεν υφίσταται. Αυτός είναι ο λόγος που δεν πρέπει να αναφέρεται ο στρατός ως ναζιστικός. Ούτε όλοι οι Γερμανοί ήταν ναζιστές. Ο Χίτλερ το ανώτερο ψήφων που πήρε ήταν 37,3%.

Τα αναγραφόμενα στην πλάκα δεν αποφασίστηκαν ποτέ από το δημοτικό συμβούλιο. Αποφασίστηκε μόνο η κατασκευή της πλάκας, χωρίς να αναφερθεί το τι θα γράφει. Η επιγραφή γράφτηκε αυθαίρετα και πραξικοπηματικά. Είναι καιρός να παύσει να υφίσταται αυτή η ανιστόρητη προπαγανδιστική αναθηματική πλάκα ή να αλλάξει η επιγραφή της που πρέπει να συνάδει με το προεδρικό διάταγμα 20/2016 που αναφέρει ότι «Στις 30 Οκτωβρίου εορτάζει η Θεσσαλονίκη την απελευθέρωσή της από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής το 1944». Η 2η επιστολή μας στον Δήμαρχο κ. Κ. Ζερβά -εντελώς ευγενική- στάλθηκε στα τέλη Μαΐου από 520 έγκριτους πολίτες της πόλης μας. Τέλος απορρίπτουμε τον χαρακτηρισμό ότι είμαστε ακροδεξιοί. Είμαστε δημοκρατικοί πολίτες και ζητούμε να ισχύσει το αυτονόητο. Αυτό το αυτονόητο το επιδιώκουμε με νόμιμα μέσα κι όχι με βανδαλισμούς. Προσωπικά έχω συγγράψει την πρόσφατη ιστορία της χώρας μας και αν τη διαβάσετε θα αντιληφθείτε την αντικειμενικότητά μου (Ιστορία της νεότερης Ελλάδας, πολιτική και στρατιωτική, Β’ τόμος 1942-1967). Όσον αφορά την αντίθεσή μας στη «Συμφωνία των Πρεσπών», αυτήν εκδήλωσαν και εκατομμύρια Έλληνες με διαδηλώσεις, δημοσιεύματα και ψηφίσματα, οπότε δεν μπορεί να χαρακτηρίζονται ως ακροδεξιοί το 70% των Ελλήνων που δεν συμφωνούσαν με τη συμφωνία των Πρεσπών, όπως έδειχναν οι δημοσκοπήσεις. Αναμένουμε με ενδιαφέρον τις ενέργειες της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, για το θέμα της αναθηματικής πλάκας. Η ανωμαλία αυτή δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ άπειρον. Η ιστορική αλήθεια πρέπει να επικρατήσει της κομματικής προπαγάνδας.

Δημ. Καραμήτσος,

Ομότιμος καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος Συνδέσμου Προάσπισης Μακεδονίας Θράκης.