Αρχική Blog Σελίδα 2077

Turkey-Armenia Normalization: A Quest for Realism

0
Dr. Hay Eytan Cohen Yanarocak

Expert on modern Turkey

Ironically, the American recognition of the Armenian genocide removed an obstacle for Armenia and Turkey to move forward.

Armenian Foreign minister Ararat Mirzoyan plans to visit his Turkish counterpart as the feuding neighbors look to thaw decades of tense relations.

Turkish Foreign Minister Mevlüt Çavuşoğlu said on Thursday that that Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan had responded positively to Turkey’s invitation to the Antalya Diplomacy Forum set for March 11-13, Reuters reported.

Turkey and Armenia have had no diplomatic or commercial connection for over two decades.

What is behind this realist change of policy?

With the collapse of the Soviet Union and the withdrawal of Russian troops from the South Caucasus enclave of Nagorno-Karabakh, the area became the center of ethnoreligious tension. The Nagorno-Karabakh area is claimed by Azerbaijan and Armenia, which became independent states following the dissolution of the Soviet Union.

Despite recognizing the independence of Armenia in 1992, Turkey closed its border with Armenia due to its invasion of Nagorno-Karabakh in 1993. Ankara adopted a strong pro-Azeri stance in the conflict.

Indeed, the special bond between the two states – also known as – “One nation two states,” is a worldview based on both states’ Turkic and Muslim identity. Moreover, Turkey denied the 1915 Armenian Genocide and Armenia’s historical land claims in eastern Anatolia.

Therefore, and unsurprisingly, like in 1993, during the latest war in Nagorno-Karabakh in 2020, Turkey openly supported Turkic-Muslim majority Azerbaijan. However, unlike in the past, Turkey provided military assistance to Azerbaijan by dispatching its F-16s and exporting its Bayraktar UAVs for Baku’s disposal. Moreover, Turkey went even further when it provided military tactical assistance to the Azeri senior state and military officials at the Turkish Ministry of Defense in Ankara before and during the offensive.

In retrospect, the blueprints of the Turkish intervention in the war were already visible in Çavuşoğlu’s January 29, 2020, statement. In his annual address, Çavuşoğlu underlined Turkey’s intention of attributing a “special focus” on the Nagorno-Karabakh question among its other 2020 foreign policy priorities.1

The Impact of the 44-Day War

As a result of active Turkish support and thanks to advanced Israeli military technology, Azerbaijan managed to end 27 years of de-facto Armenian rule in most of Nagorno-Karabakh.

What stopped Azerbaijan from re-capturing the entire enclave was not the Armenian resistance but rather the Russian intervention in Armenia’s favor. Moscow, which has a military base in Armenia, mediated a ceasefire and deployed nearly 2,000 peacekeepers. Thus, the Azeris were forced to agree to a ceasefire agreement that brought additional territories under Azeri control without fighting.

Furthermore, the deployment of the 35 Turkish soldiers in the city of Ağdam – in the newly captured territories of Nagorno-Karabakh – as a peacekeeping force – paved the way for Turkish penetration into the region after 102 years.

Apart from these concrete, immediate gains, the most significant achievement that substantially impacted the regional balance of power was the Armenian approval for opening the Zangezur corridor between Azerbaijan proper and Nakhchivan through its Syunik region.

In Armenian eyes, the opening of Zangezur was once considered a nightmare. However, Yerevan had to comply with the Azeri demand on Zangezur to secure the Lachin corridor that links Armenia to the Armenian-controlled Nagorno-Karabakh, i.e., “Artsakh.”2 This passage will realize the “old-new” Pan-Turkic dream, which seeks to unite Turkey to Azerbaijan and other Central Turkic states via Armenia.

Realization of this vision will inevitably lessen Turkey’s and Azerbaijan’s dependence on Iran and Georgia. Due to its alliance and deep reliance on Russia, Armenia lost its access to Georgia after the 2008 Russo-Georgian War. Inevitably this had deepened Armenia’s isolation in the region even further and made Yerevan dependent on Iran.  Furthermore, it would increase Ankara’s and Baku’s importance in the eyes of China for the realization of its One Belt One Road Initiative.

The Azerbaijan-Turkey axis failed to achieve some of its objectives despite these diplomatic achievements. Nevertheless, thanks to the Russian intervention, the Armenians managed to keep Stepanakert3 (Xankəndi in Azeri), Martuni, Lachin, Askeran, and Martakert regions.

Though the continuation of the Armenian presence under Russian protection was maintained in Nagorno-Karabakh, Turkey, in a very pragmatic manner, ignored Armenian control in the cantons mentioned above and instead chose to highlight the gains of the war, such as the opening of the Zangezur corridor and the Azeri takeover of the city of Shusha (Shushi in Armenian).

Thus, by declaring the end of the occupation and disseminating inaccurate information to the Turkish public, the Erdoğan administration eliminated the potential opposition and criticism against a possible normalization with Armenia. Such normalization became a must for Turkey to use the Zangezur corridor. Ironically, the corridor had increased Armenia’s strategic importance from Turkey’s perspective and became leverage in Yerevan’s hands.

Photo Credit: Wikimedia

In Armenian eyes, the obligation to open the Zangezur corridor combined with Turkey’s acquiescence of the Armenian presence in Nagorno-Karabakh and US official recognition of the Armenian genocide eliminated all obstacles to normalization with Turkey. Thus, following the ceasefire and his victory in the 2021 general elections, Pashinyan saw no reason to delay normalization with Turkey.

From Pashinyan’s perspective, such an act would re-open the closed Turkish-Armenian land border. It would also open Turkish airspace to Armenian and foreign air traffic from or to Armenia, thus decreasing Yerevan’s dependence on Tehran and Tbilisi.

Moreover, normalization with Turkey would boost the struggling Armenian economy and serve Armenian national security. Removal of Turkey as an immediate national security threat would decrease Armenia’s military and economic dependence on Moscow. This development represents a realist Armenian foreign policy shift.

The Road to Normalization

In December, Çavuşoğlu appointed former Turkish ambassador to the US, Serdar Kılıç as Ankara’s emissary in the direct talks with Armenia, which reciprocated by nominating Deputy Chairman of the Armenian parliament, Ruben Rubinyan, as its representative.

However, the direct bilateral talks held in Moscow came after The Minks Group4 brokered the 2009 Zurich Protocols that failed to clarify the normalization of the two states.

At the time, the Nagorno-Karabakh conflict, Armenia’s land claims in eastern Anatolia, and the international recognition of the Armenian genocide constituted the most significant obstacles. Thus, the protocols were never ratified and, in 2018, declared void.

By starting direct talks under the auspices of Russia, Ankara and Moscow effectively nullified the role of the Minsk Group. Furthermore, they removed the mediation role of France and the US.

By hosting the direct talks on January 14 in Moscow upon Yerevan’s request5, the Kremlin delivered a clear message that only through its consent and control would a genuine normalization be reached.

Turkey realized Russia’s vital role and urged for an inclusive regional dialogue mechanism called 3+3 formed by Armenia, Russia, Iran, Georgia, Azerbaijan, and Turkey. By creating such a forum, Turkey sought to minimize opposition to any agreement reached by having all regional countries participate.

However, given Russia’s occupation of Georgian territory, it seems that the forum will be stillborn.6

On the other hand, the EU has seen itself outmaneuvered and become a bystander to the Russo-Turco cooperation, which bypassed the Minsk group. France, in particular, seeks to play a role through the European Council. Under its Eastern Partnership summit held on December 15, 2021, the EU sought to mediate by hosting a one-on-one meeting between the Azeri and Armenian leaders.7 Both Pashinyan and Azeri President İlham Aliyev collaborated with the EU since the leaders sought to diminish Russian influence in the region.

Possible Strategic Outcomes

Before the first direct normalization summit in Moscow, both Armenia and Turkey began to make bilateral gestures to pave the way for future collaboration. On December 31, 2021, Armenia and Turkey gave the green light to the bilateral flights between Istanbul and Yerevan. The next day, Armenia took a further step and abolished its embargo on Turkish goods imposed a year earlier.8

Despite the jovial atmosphere before the first meeting, the Turkish side remained cautious. To minimize potential opposition at home, Çavuşoğlu underlined that Turkey still did not nominate an ambassador but instead appointed an emissary. With this act, Çavuşoğlu emphasized that the normalization process would be gradually conducted under Baku’s full knowledge and approval.9

Essentially, Turkey implemented a carrot and stick diplomatic approach. Accordingly, Ankara expects to see progress and for Yerevan to renounce its historical claims in eastern Anatolia.

Moreover, Ankara may also expect Armenia to ignore Turkey’s denial of the Armenian genocide and not make it an obstacle to normalizing relations. Turkey would prefer forming a joint commission of historians to find a satisfactory compromise, which is unlikely.

In this regard, the Armenian diaspora may give a hard time to Pashinyan. But it should also be noted that US President Joe Biden’s recognition of the Armenian genocide last year lifted a massive burden from Pashinyan’s shoulders. Thus, it seems that in Pashinyan’s eyes, proceeding with the normalization despite Turkey’s denial will no longer create an obstacle.

On the contrary, Armenia’s move would be understood as realpolitik, separated from the genocide issue. In an ideal case for Armenia, Ankara would designate its Black Sea port city of Trabzon for handling imports and exports. Such a venture would be a win-win situation for both. Eventually, such measures could even pave the way for the inclusion of Armenia in future regional energy projects.10

However, despite this optimistic vision, the Armenian opposition has already voiced its concerns regarding normalization. They tagged the whole process as “Turkey’s latest maneuver exploiting Armenia’s weakness to realize its Pan-Turkic vision.”11

Apart from the Armenian opposition, its diaspora is considered another serious adversary for normalization with Turkey. Turkish President spokesperson İbrahim Kalın’s latest remarks of welcoming the normalization process while highlighting the Armenian diaspora as the prominent foe of the entire process reveals how this diaspora could be an obstacle.

For its base at home, Ankara would choose to differentiate between the Armenian state and the diaspora. Ankara would tag the diaspora as the “bad guys” while at the same time Yerevan would be portrayed to the Turkish public as the “good guys.” In the case of political friction or deadlock, Ankara already revealed its intention on which party it would blame.12

Ironically, the Armenian diaspora pressured Biden to persuade his Turkish counterpart during the October 2021 G-20 Summit in Rome to open the Turkish-Armenian land border. For its part, Ankara chose to collaborate to mend ties with the US.

Further, the importance of Turkey’s normalization with Armenia should be noted in the shadow of the Ukrainian standoff with Russia. By putting itself in the good graces of the West, it could help counter Moscow’s influence in Armenia.

Moreover, Ankara is also cognizant that normalization will decrease Iran’s influence in the region. As a result, Azerbaijan, Armenia, and Turkey would become less dependent on Tehran. Given the adverse effects on Russia and Iran, Ankara seeks to portray this normalization process as a significant gesture for the Biden administration.

Conclusion

The 44-day war ended the Azeri-Turkish inferiority complex that stemmed from the defeat in the 1993 War. This shift in mindset and the military victory that dominated the public course in Azerbaijan and Turkey provided the necessary room for Turkish decision-makers to give the green light to normalization with Armenia.

Ironically, the American recognition of the Armenian genocide removed an obstacle for Armenia and Turkey to move forward. Ankara and Yerevan had previously refrained from realizing the 2009 Zurich normalization protocols not to damage their positions on the recognition of the genocide.

Therefore, the remaining complication on the table was Armenia’s historical claims on eastern Anatolia. Suppose Yerevan would take this historic step and drop this claim. This could accelerate the normalization process and provide a landmark opportunity to trigger regional prosperity and partnership, which Yerevan gravely desires. Under such a scenario, Azerbaijan would also benefit from opening the Zangezur corridor.

Given Azerbaijan’s stronger position, Iran, which hosts a significant Azeri population, would be considered the big loser of this process. It would become harder for Tehran to restrain the Azeri separatism in its north-western region. Moreover, with the fulfillment of normalization, Iran would lose its indispensability and ability to leverage its position relating to Azeri-Armenian tensions.

As for the superpowers, Russia preserves its diminishing influence in the region by hosting the normalization summit between Turkey and Armenia. The US and the EU most likely will continue acting as secondary actors behind the scenes to undermine Russian interests.

Resolving ethnic conflicts dictates adopting a realist approach. The realization of Turkish-Armenian normalization is a historic opportunity that would serve Turkish and Armenian interests as well as Western and Israeli interests that seek to diminish Iranian and Russian influence.

NOTES:


[1]“Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: Türkiye artık birçok oyunu sahada bozuyor”, AA, January 29, 2020, https://www.aa.com.tr/tr/politika/disisleri-bakani-cavusoglu-turkiye-artik-bircok-oyunu-sahada-bozuyor/1718328 [Accessed: January 9, 2022]

[2] Fehim Taştekin, “Many hurdles remain for Turkey-Armenia reconciliation,” Al-Monitor, December 17, 2021, https://www.al-monitor.com/originals/2021/12/will-armenia-turkey-finally-break-jinx [Accessed: January 6, 2022]

[3] Stepanakert functions as the capital city of the Armenian Nagorno-Karabakh Republic – which is also known as “Artsakh”

[4] The Minsk Group activities have become known as the Minsk Process, spearheaded by the OSCE to find a peaceful solution to the Nagorno-Karabakh conflict. It is co-chaired by France, the Russian Federation, and the United States.

[5] “Rusya araya girdi: Türkiye ile Ermenistan yakınlaşıyor çünkü…”, Sözcü, December 18, 2021,  https://www.sozcu.com.tr/2021/dunya/rusya-araya-girdi-turkiye-ile-ermenistan-yakinlasiyor-cunku-6834278/ [Accessed: January 6, 2022]

[6] “Türkiye-Ermenistan ilişkileri: Normalleşme süreci nasıl gelişecek, zorluklar neler?”, BBC Türkçe, December 14, 2021, https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-59651103 [Accessed: January 6, 2022]

[7] “Eastern Partnership Summit – Joint Declaration, European Council”, December 15, 2021,  https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/news/eastern-partnership-summit-joint-declaration-2021-12-15_en [Accessed: January 6, 2022]

[8] “Ermenistan’dan İstanbul uçuşlarına onay çıktı: Türkiye de kabul ederse takvim oluşturulacak”, Yeni Şafak, December 31, 2021,  https://www.yenisafak.com/dunya/ermenistandan-istanbul-ucuslarina-onay-cikti-turkiye-de-kabul-ederse-takvim-olusturulacak-3728295 [Accessed: January 6, 2022]

[9]“Ermenistan Türkiye ile normalleşme için temsilci atıyor”, DW, December 14, 2021, https://www.dw.com/tr/ermenistan-t%C3%BCrkiye-ile-normalle%C5%9Fme-i%C3%A7in-temsilci-at%C4%B1yor/a-60116338 [Accessed: January 6, 2022]

[10] “Ermenistan-Türkiye İlişkilerinde Normalleşmeye Azerbaycan Nasıl Bakıyor? – TGRT Haber”, YouTube,December31,2021, https://www.youtube.com/watch?v=4qhKCXMOaA8&ab_channel=TGRTHaberTV [Accessed: January 6, 2022]

[11]“Tarih Komisyonu tekrar gündeme gelebilir”, Agos, January 3, 2022, http://www.agos.com.tr/tr/yazi/26610/tarih-komisyonu-tekrar-gundeme-gelebilir [Accessed: January 6, 2022]

[12]“Armenia-Turkey Normalization will Destroy U.S. Armenian Community, Says Erdogan’s Spokesman”, Asbarez, December 30, 2021,  https://asbarez.com/armenia-turkey-normalization-will-destroy-u-s-armenian-community-says-erdogans-spokesman/ [Accessed: January 6, 2022]


JISS Policy Papers are published through the generosity of the Greg Rosshandler Family.


Photo: Shutterstock

jiss.org.il

Why Oman didn’t join the Abraham Accords – opinion

0

Oman’s reluctance to sign the Abraham Accords or a similar agreement stems from its commitment to the “Omani approach” of neutrality and noninterference in dealing with the regional conflicts.

Syria’s President Bashar al-Assad welcomes Oman’s Foreign Minister Badr Al Busaidi in Damascus, Syria, in this handout released by SANA on January 31, 2022.
(photo credit: SANA/REUTERS)

When the UAE, Bahrain, Sudan and Morocco joined Egypt and Jordan in establishing diplomatic relations with Israel, Arabs and Israelis alike expected Oman to be the next nation to join the Abraham Accords, especially since the sultanate has sustained low-level relations with Israel since the 1970s.

Yet a few days after receiving a call from the new Israeli foreign minister after the June 2021 election of Prime Minister Naftali Bennett, Omani Foreign Minister Sayyid Badr al-Busaidi flatly declared, “We will not be the third Gulf state to normalize” relations with Israel. The fundamental reason for the sultanate’s refusal is twofold. First, Oman wants to maintain its role as an island of neutrality in the often-turbulent sea of Middle Eastern conflict. Second, as Badr explained to Israeli Foreign Minister Yair Lapid during their phone call, Oman is waiting for Israel’s new government to take the first step toward creating a Palestinian state with east Jerusalem as its capitol.

Despite this, Israel remains optimistic. A foreign ministry official predicted last October that Oman will be the next Arab country to join Abraham Accords. “With Oman,” Eliav Benjamin, the head of the foreign ministry’s bureau of the Middle East and Peace Process Division, told The Jerusalem Post, “we have ongoing cooperation and plans.”

Oman’s reluctance to sign the Abraham Accords or a similar agreement stems from its commitment to the “Omani approach” of neutrality and noninterference in dealing with the regional conflicts. The Switzerland of the Middle East, Oman has never broken off any diplomatic relations with any country.

 SYRIA’S PRESIDENT Bashar Assad welcomes Oman’s Foreign Minister Sayyid Badr al-Busaidi to Damascus on Monday. Oman wants to maintain its role as an island of neutrality in the Middle East.  (credit: SANA/REUTERS)SYRIA’S PRESIDENT Bashar Assad welcomes Oman’s Foreign Minister Sayyid Badr al-Busaidi to Damascus on Monday. Oman wants to maintain its role as an island of neutrality in the Middle East. (credit: SANA/REUTERS) 

• the first Arab Gulf state to host an Israeli leader, then-Israeli prime minister Yitzhak Rabin, in honor of the 1994 Israeli-Jordanian peace treaty and when Rabin was assassinated by an Israeli right-wing extremist in November 1995, Omani foreign minister Yusef bin Alawi attended his funeral;

• Oman (as well as Kuwait) did not join the boycott of Qatar led by Saudi Arabia and the UAE from mid-2017 to January 2021;

• the only GCC member to not join the Saudi-led military campaign against Yemen’s Houthi movement of Shi’ite rebels backed by Iran;

• and, lastly, the only Arab Gulf country to conduct military exercises with Iran; the Omani navy engaged in a joint naval drill, the ninth of its kind, December 2021 in Iran’s territorial waters in the Strait of Hormuz and the Sea of Oman, which borders Iran and Pakistan on the north, Oman on the south and the UAE on the west.

MAINTAINING ITS unofficial relationship with Israel has served Oman’s continuity of neutrality and reassures the Omanis that, despite the death of their beloved Sultan Qaboos bin Said Al Said, who ruled the country with vision and wisdom for five decades, it is still possible for the sultanate to maintain the stability and principled nature of Omani foreign policy. Oman’s repeated insistence that any agreement with Israel must be preceded by Israel’s approval of the Arab Peace Initiative, proposed by then-Saudi crown prince Abdullah in 2002, has been unwavering.

Though a formal normalization between Israel and Oman would provide tremendous economic benefits to both countries, the precipitous drop in oil prices and the economic crisis it created have, inexplicably, made incentives for investment, diversity, tourism and Israeli technology less attractive to the sultanate that believes its economy is better served in Iranian investments.

Over the years, Muscat – Oman’s port capital – has managed to maintain a careful balance between its geopolitical ties with countries on both sides of the Persian Gulf, particularly Iran and Saudi Arabia. The sultanate has long enjoyed a beneficial relationship with Iran. The late sultan Qaboos cherished its advantages and his successor, Sultan Haitham bin Tariq Al Said, beloved by his people, is following the same path.

This, of course, makes any agreement with Israel along the lines of the Abraham Accords out of the question. The unofficial relationship between Oman and Israel has always irritated and worried Iran. Should it become official, Tehran will undoubtedly feel a direct threat to its national security and most likely sever its close bonds with Muscat.

The importance of Oman’s role in the region, along with its influence and effectiveness in resolving disputes, cannot be denied. The sultanate has always been an acceptable mediator and active player on the diplomatic scene between all the conflicting groups in the region, especially the Israelis and Palestinians as well as the Americans and Iranians. Therefore, no one can deny that the refusal of the Omani leadership to sign a peace agreement with Israel extends beyond pragmatism to strategy.

Regardless of how much Oman applauded the decision of other countries to sign peace agreements with Israel, it will not follow their example – at least in the short run. From a pragmatic standpoint, maintaining its current relations with both Israel and Iran makes sense. However, will this decision remain strategically advantageous, given the escalating tensions between Iran and Israel, Iran’s support of radical militias, its expansionist goals, its recalcitrant stand in the nuclear talks and its rapidly developing nuclear program?

Not likely. I believe the Omani approach will sooner rather than later prove to be untenable for both Israel and Iran. Israel views Oman as too pragmatic, especially when it comes to the escalating confrontations between Iran and Israel. Therefore, the Israelis might take a tougher stance towards the sultanate and demand greater decisiveness, which will be largely determined by the result of the Vienna negotiations.

THE ROLE that Oman continues to play in negotiations with Iran regarding its nuclear program will not grant it immunity from Iran’s goal of imposing its hegemony on all countries of the region. Oman represents a wide and extended strategic depth that Iran seeks against Saudi Arabia, the UAE, Bahrain, Kuwait, Jordan and Egypt. Therefore – as it has already done in Syria, Iraq, Lebanon and Yemen – Tehran will try to extend its influence through one of the many Shi’ite sects it uses to fulfill its goal of domination. In Oman, Iran’s surrogate force are the Ibadi movement sympathizers.

Although this possibility is somewhat unlikely – especially if an agreement is reached in Vienna – it will become certain if Tehran acquires nuclear weaponry. If Iran joins the nine-member club of nuclear nations, Oman and direct control over it will become a top priority for Tehran due to its geostrategic importance in the region. If this happens, the careful balancing act required by the Omani approach will, God forbid, topple and crash.

Although it seems overly pessimistic, this scenario is both possible and probable. Its effects will ripple like the shock wave of a nuclear blast across every country in the Middle East. As a practical matter, the other Arab Gulf nations cannot afford the loss of another country to Iranian influence.

Therefore, it is urgently required that Arabs increase their investments in Oman, especially after the financial losses it suffered from the coronavirus pandemic and the oil crisis. Oman needs these investments to help to expand its economy and reduce high unemployment, especially among its young. A youth with a promising career and a steady paycheck is not so easily enticed to join an Iranian-backed militia. As a practical matter, unemployment and an insecure future did more to fuel the growth of militias in Yemen, Iraq, Syria and Lebanon than any jihadist enticement.

Yes, signing a formal peace treaty with Israel will bring Oman the much-needed benefits of economic diversification and expansion of trade, commerce, technology and transportation avenues that Israel offers. And, yes, Israel will earn billions in the process. But it will also help Oman get in front of the dangerous curve that lies ahead of it with Iran. Oman needs to reconsider its decision not to join its neighbors in signing the Abraham Accords before Iran’s ambitions of domination and expansionism force the sultanate to make critical and reactive decisions in haste.

As the wise and beloved sultan Qaboos once noted, “The path we have followed in our foreign policy over the past decades has shown itself to be both sound and effective, with God’s guidance. We are committed to this approach, which supports justice, peace and security, and tolerance and love; which calls for international cooperation in order to reinforce stability, promote growth and prosperity and tackle the causes of tension in international relations by producing just and permanent solutions to critical problems; which fosters peaceful coexistence between nations; and which generates well-being and prosperity for the whole of mankind.”

Now, as sultan since January 2020, it is Sultan bin Tariq Al Said Haitham’s turn to honor his Arab nationalism by working with his neighbors to safeguard the security and independence of both his country and theirs as we face the complex changes that challenge our region. All that is needed is the stroke of a pen to smite Iran’s sword of Damocles.

The writer is a Jordanian entrepreneur and a writer with weekly columns in the Arabic press.

jpost.com

ΚΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΣΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

11
του Μιχαήλ Κωσταράκου*
Ετήσιες Κρίσεις Ανώτατων Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων:
Μια απάνθρωπη αιμορραγική διαδικασία που βλάπτει το Έθνος και πρέπει επιτέλους να σταματήσει.
Ολοκληρώθηκαν χθες οι Κρίσεις της Ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) με αποτελέσματα που τιμούν την αριστεία, τις ΕΔ, και τη λογική. Όσων Αρχηγών Γενικών Επιτελείων, ο Νόμος προβλέπει ετήσια παράταση θητείας, η θητεία τους παρατάθηκε, ενώ ο Α/ΓΕΑ Πτέραρχος Γ. Μπλιούμης ολοκλήρωσε ευδοκίμως την ήδη παραταθείσα από πέρυσι απόλυτα πετυχημένη θητεία του, και αποστρατεύθηκε τιμώμενος από την Πατρίδα και τους συναδέλφους του.
Η κατάσταση στη κορυφή της ηγεσίας είναι πλέον ξεκάθαρη γιατί επικράτησε η αξιοπρέπεια, η λογική και η κανονικότητα.
Το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου έχει κάθε χρόνο τεράστια σημασία για τις Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΔ) γιατί στο διάστημα αυτό διεξάγονται οι Ετήσιες Κρίσεις των Ανωτάτων Αξκων των ΕΔ (πλην των κρίσεων των Αρχηγών Γενικών Επιτελείων που έχουν συνήθως ήδη προηγηθεί). Πρόκειται για μια παγκόσμια πρωτοτυπία σπατάλης ανθρωπίνων πόρων και μια απόλυτα αιμορραγική και απάνθρωπη διαδικασία για το Έθνος και τις ΕΔ. Άρχισε κατά την Δικτατορία συνεχίστηκε στη Μεταπολίτευση και συνεχίζεται έκτοτε με ένα αιμορραγικό και εξαντλητικό τρόπο, καθοριστικό και καταλυτικό για τις ζωές, την τύχη, την τιμή, την υπόληψη και τις οικογένειες των ανώτατων στρατιωτικών. Όλα βέβαια εκτελούνται όπως προβλέπεται από τις θεσπισμένες διαδικασίες και με ένα καθόλα νόμιμο και συνταγματικό τρόπο. Οι Ηγεσίες στο ρόλο της Μοίρας, με έξοδα του Έθνους.
Μετά τις Κρίσεις των Αρχηγών ακολουθεί λοιπόν και σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες, μετά από διαδικασία κρίσεως από Ανώτατα Συμβούλια, η προαγωγή, ή η αποστρατεία, ή η μετάθεση του συνόλου ή τουλάχιστον του μεγαλύτερου μέρους της ανώτατης Ηγεσίας των ΕΔ από το βαθμό του Συνταγματάρχου, Πλοιάρχου ή Σμηνάρχου και άνω. Και αυτό συνιστά κατά τη γνώμη μου μεγάλο πρόβλημα. Αυτό είναι και το απόλυτα ανόητο και αιμορραγικό για τις ΕΔ, σημείο της παράλογης αυτής διαδικασίας.
Εν ονόματι μιας αμφισβητούμενης «ανανέωσης», ακολουθώντας τον επισφαλή κανόνα του «up or out» (προς τα επάνω ή έξω), πετυχημένοι Διοικητές, Διευθυντές ή Επιτελείς θα αντικατασταθούν με τη συμπλήρωση ενός έτους στα καθήκοντα τους. Έμπειροι και μορφωμένοι αξιωματικοί γύρω στην ηλικία των 50 ετών, μετά από περίπου 30 χρόνια υπηρεσίας θα αποστρατευθούν (ή καλύτερα θα «εκδιωχθούν») από τις ΕΔ χωρίς ιδιαίτερο λόγο, πλην της αμφίβολης «απαιτούμενης ανανέωσης της ηγεσίας» και θα σταλούν σε 35-40 χρόνια σύνταξης και απραξίας, και ενώ το Κράτος έχει δώσει πολλά εκατομμύρια για την εκπαίδευση και τη μόρφωση τους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ακόμη και όσοι προαχθούν ή μετατεθούν θα έχουν στην πλειονότητα τους αντικατασταθεί από τη θέση τους (και ιδίως από τις διοικήσεις τους) μετά από θητεία ενός έτους, γεγονός που καταδικάζει το σύστημα σε μόνιμη στασιμότητα. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε ετήσιο κύκλο κύριων δραστηριοτήτων και εκπαιδεύσεως, και να αντικαθιστούμε κατ’ έτος τους Διοικητές που υλοποιούν τις δραστηριότητες αυτές. Δεν βλέπουμε και δεν εκτιμούμε ούτε την ατομική αξία ούτε τα αποτελέσματα. Ακυρώνουμε και καταστρατηγούμε εξ αιτίας των συνεχών αντικαταστάσεων, τη διαδικασία της προόδου και της βελτίωσης του συστήματος μας με την αδυναμία εφαρμογής της παγκοσμίως γνωστής βελτιωτικής διαδικασίας των «Αναγνωρισθέντων και Διδαχθέντων Μαθημάτων – LESSONS IDENTIFIED and LESSONS LEARΝED» και καταδικάζουμε έτσι το σύστημα σε ένα διαρκές, (επι δεκαετίες τώρα), «βήμα σημειωτόν», με ελάχιστες δυνατότητες προόδου και εξέλιξης. Μ´ αυτές τις συνεχείς αντικαταστάσεις δεν δίνεται σε κανέναν ο χρόνος και η ευκαιρία να βελτιωθεί, και συγχρόνως να βελτιώσει το σύστημα που υπηρετεί.
Και τι πρέπει να γίνει; Απλά και εύκολα, μια τολμηρή νομοθετική πρωτοβουλία που θα αλλάξει το σύστημα. Οι ΕΔ δεν είναι «ιδιοκτησία» καμμίας πολιτικής ή στρατιωτικής ηγεσίας για να «διώχνει» τους αξιωματικούς που δεν «συμπαθεί». Οι ΕΔ ανήκουν στο Έθνος.Κανείς δεν «αποστρατεύεται» ξαφνικά, παρά μόνο όταν φθάσει στο προβλεπόμενο όριο ηλικίας ή συμπληρώσει κάποια θεσμοθετημένα χρόνια στην «κορυφή» της ηγεσίας. Ηλικία 55 ετών για τους υπαξιωματικούς, 58 ή 60 για τους αξιωματικούς και 62 για τους Αρχηγούς, είναι ένα λογικό όριο που δίνει το χρόνο σε όλους να υλοποιήσουν μια ασφαλή καριέρα χωρίς ανασφάλεια, εξαρτήσεις και εμπλοκές.
Η κορυφή της Στρατιωτικής Ηγεσίας έχει συγκεκριμένο χρόνο παραμονής στη θέση τους (3 ή 4 χρόνια) μετά την οποία αποστρατεύονται τιμητικά και αυτεπάγγελτα, εφόσον βέβαια δεν προαχθούν στον επόμενο βαθμό ή στο επόμενο επίπεδο διοικήσεως. Φυσικά οι ετήσιες αξιολογήσεις όλων των στελεχών παραμένουν, η αποπομπή από τις ΕΔ υπό μορφή ποινής για παραβάσεις του νόμου, του ήθους των ΕΔ ή των ελαχίστων παραδεκτών επιπέδων αποδόσεως συνεχίζει να ισχύει, όπως πάντα με νόμιμες προβλεπόμενες συνταγματικές διαδικασίες όπως συμβαίνει σε κάθε Κράτος Δικαίου. Όλες οι θέσεις Διοικήσεως και Ευθύνης είναι υποχρεωτικά τουλάχιστον διετείς με δυνατότητα παρατάσεως, για να διασφαλιστεί η πρόοδος και η αποτελεσματικότητα. Κανένας δεν περισσεύει ξαφνικά στις ΕΔ.
Στο παρελθόν μέσα στη τελευταία δεκαετία, οι προτάσεις αυτές ξαναέγιναν από τις στρατιωτικές ηγεσίες περισσότερες από μια φορές, χωρίς όμως αποδοχή και υποστήριξη για διάφορους λόγους. Ίσως τώρα να ήρθε πλέον η ώρα να φέρουμε τις ΕΔ δυνάμεις στον 21ο αιώνα, να αποκαταστήσουμε την πραγματική κανονικότητα και τη σχέση κόστους- αποτελεσματικότητος, να δούμε επιτέλους τις επενδύσεις μας στο ανθρώπινο δυναμικό των ΕΔ να αποδίδουν στο μέγιστο, και κυρίως να δείξουμε στους ανθρώπους αυτούς που υπηρετούν πιστοί στον όρκο τους την πατρίδα για δεκαετίες, τον έμπρακτο σεβασμό που τους αξίζει.
*Ο Στρατηγός Μιχαήλ Κωσταράκος είναι Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ και διετέλεσε Πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σχόλιο είναι απο την σελίδα του στο fb.

Η νύχτα των Ιμίων: Όσα συνέβησαν σε μία από τις δραματικότερες νύχτες των Ελληνοτουρκικών σχέσεων

0

Τη νύχτα της 30ης προς 31η Ιανουαρίου 1996 η Ελλάδα και η Τουρκία έφτασαν μία ανάσα από την κήρυξη του πολέμου. H Κρίση των Ιμίων που κορυφώθηκε μεν εκείνη τη νύχτα, αλλά είχε ξεκινήσει ημέρες νωρίτερα, αποτελεί ένα από τα κρισιμότερα περιστατικά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις των τελευταίων δεκαετιών, και ήταν η εκδήλωση της σφοδρής επιδίωξης της Τουρκίας να δημιουργήσει γκρίζες ζώνες στο Αιγαίο.

Οι προεκτάσεις που θα λάμβανε για τις ισορροπίες στο Αιγαίο το επεισόδιο αυτό φαίνεται και από την αντίδραση των ΗΠΑ τη νύχτα εκείνη.

«Τα τηλεφωνήματα του προέδρου έδειξαν πολύ γρήγορα την ανησυχία των ΗΠΑ στο ανώτατο επίπεδο…», αναφέρει στο βιβλίο του ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, τότε υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για την Ευρώπη, και συμπληρώνει:

«… συντονίσαμε έναν οκτάωρο τηλεφωνικό μαραθώνιο (…)καθώς ο ήλιος ανέτελλε στην Ανατολική Μεσόγειο και οι τουρκικές δυνάμεις είχαν ήδη καταλάβει ένα άλλο μικρό νησί δίπλα στα Ιμια / Καρντάκ.

»οι Ελληνες αποχώρησαν, υπό συνθήκες και περιστάσεις που δεν ήταν εντελώς σαφείς. Η κρίση είχε τελειώσει αλλά ο απόηχός της θα επηρέαζε, άμεσα και έμμεσα, τόσο τη Βοσνία όσο και την Ανατολική Μεσόγειο».

Η γενίκευση της σύρραξης τελικά αποσοβήθηκε, όμως η κρίση είχε αφήσει πίσω της νεκρούς.

Τρεις Έληνες αξιωματικοί, ο Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο Παναγιώτης Βλαχάκος και ο Έκτορας Γιαλοψός, έχασαν τη ζωή τους όταν το ελικόπτερο τους συνετρίβη κατά τη διάρκεια αναγνωριστικής πτήσης.

Η περιοχή
Τα Ίμια ή Λιμνιά αποτελούν σύμπλεγμα δύο μικρών ακατοίκητων νησίδων (ανατολική και δυτική) ανατολικά της Καλύμνου. Ανήκουν στα Δωδεκάνησα και απέχουν από τα τουρκικά παράλια περίπου 3,6 ναυτικά μίλια. Από το 1984 μέχρι την Κρίση του 1996 φιλοξενούσαν αιγοπρόβατα του Καλύμνιου κτηνοτρόφου Αντώνη Βεζυρόπουλου.

Το νομικό καθεστώς
1912
Μετά το τέλος του ιταλοτουρκικού πολέμου τα Δωδεκάνησα περιέρχονται υπό ιταλική κτήση.

1923
Η Τουρκία, με το άρθρο 15 της Συνθήκης της Λωζάννης αναγνωρίζει και επισήμως την ιταλική κυριαρχία. Παράλληλα με το άρθρο 12 αναγνωρίζεται η τουρκική κυριαρχία στο σύνολο των νησίδων που απέχουν έως και τρία ναυτικά μίλια από τα μικρασιατικά παράλια συνεπώς τα Ίμια εξαιρούνται.

28 Δεκεμβρίου 1932
Με το ιταλοτουρκικό πρωτόκολλο καθορίζονται λεπτομερώς τα θαλάσσια σύνορα στα Δωδεκάνησα και γίνεται συγκεκριμένη μνεία στο «μέσον μεταξύ των νησιών Λιμνιά και Cavus adasi» ως το 30ο σημείο καθορισμού της συνοριακής γραμμής μεταξύ των δύο χωρών.

1947
Με τη Συνθήκη των Παρισίων του 1947 τα Δωδεκάνησα ενσωματώνονται στην ελληνική επικράτεια. Το Άρθρο 14 διευκρινίζει πως ισχύουν οι οριογραμμές που καθορίστηκαν από τις προαναφερθείσες συμφωνίες.

1969
Η Σύμβαση της Βιέννης που κωδικοποιεί τους εθιμικούς κανόνες περί Δικαίου των Συνθηκών, αποκλείει την περίπτωση λήξης Συνθήκης ή τη δυνατότητα αποχώρησης μέρους της, εφόσον καθορίζεται μεθοριακή γραμμή.

25 Δεκεμβρίου 1995
Το τουρκικό εμπορικό πλοίο Figen Akat προσαράζει, πέφτοντας με όλη την ταχύτητά του, στις βραχονησίδες Ίμια. Ο τούρκος καπετάνιος αρνείται τη βοήθεια ελληνικών σκαφών δηλώνοντας ότι τα Ίμια αποτελούν τούρκικη επικράτεια.

Το λιμενικό τον υποχρεώνει να δεχθεί βοήθεια από ελληνικά ρυμουλκά.

27 Δεκεμβρίου 1995
Ξεκινά απόρρητη ανταλλαγή διακοινώσεων μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας σχετικά με το νομικό status quo των Ιμίων

24 Ιανουαρίου 1996
Οι διακοινώσεις διαρρέουν σε ελληνικά ΜΜΕ.

25 Ιανουαρίου 1996
Ο δήμαρχος Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, συνοδευόμενος από τον διοικητή του αστυνομικού τμήματος Καλύμνου τοποθετεί την ελληνική σημαία στην Ανατολική βραχονησίδα Ίμια.

27 Ιανουαρίου 1996
Ομάδα δημοσιογράφων και οπερατέρ της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ, προσγειώνεται με ιδιωτικό ελικόπτερο στα ανατολικά Ίμια. Κατεβάζει την ελληνική σημαία και στη θέση της τοποθετεί την τουρκική.

Κυριακή, 28 Ιανουαρίου 1996

08:00 – 14:00
Το περιπολικό σκάφος του ΠΝ «Παναγόπουλος» διακρίνει την τουρκική σημαία στα Ίμια.

Το πλήρωμα του περιπολικού του ΠΝ «Αντωνίου», εκτελώντας διαταγές του αρχηγού ΓΕΝ κατεβάζει την τουρκική σημαία και τοποθετηθεί εκ νέου τη ελληνική. Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Λυμπέρης ενημερώνει τον υπουργό Εθνικής Αμύνης Γεράσιμο Αρσένη.

22:15
To ελληνικό περιπολικό «Πυρπολητής» αποβιβάζει επτά βατραχανθρώπους στα ανατολικά Ίμια με αποστολή τη φύλαξη της σημαίας.

Δευτέρα 29 Ιανουαρίου

Η τουρκάλα πρωθυπουργός Τσιλέρ δηλώνει ότι τα Ίμια είναι τουρκικά, προσθέτοντας «Αυτή η σημαία κατεβαίνει και αυτοί οι στρατιώτες φεύγουν».

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 4.2.1996, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

Η κορύφωση της κρίσης
Τρίτη 30 Ιανουαρίου
Μεγάλη δύναμη του ελληνικού στόλου αποπλέει από τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας για τα Ίμια. Όλη η διαδικασία καλύπτεται ζωντανά από τα ελληνικά τηλεοπτικά δίκτυα.

Το τουρκικό επιτελείο έχει ήδη δώσει εντολή για κατάληψη των Δυτικών Ιμίων.

Στην περιοχή συγκεντρώνονται πάνω από είκοσι ελληνικά και τουρκικά πολεμικά σκάφη.

13:15
Στο ελληνικό Πεντάγωνο ζητείται το ενδεχόμενο αποστολής καταδρομέων του στρατού στα Δυτικά Ίμια. Καθώς τα δύο ελικόπτερα που τους μεταφέρουν βρίσκονται στον αέρα, οι εντολές αλλάζουν και τελικά μεταφέρονται στην Καλόλιμνο.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 4.2.1996, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

22:00
Οι ΗΠΑ παρεμβαίνουν. Ο Πρόεδρος Κλίντον επικοινωνεί τηλεφωνικά με την Αθήνα και την Άγκυρα.

Τα τουρκικά πλοία πλησιάζουν τα Ίμια. Οι ΗΠΑ τους καλούν να μην προχωρήσουν σε κάποια ενέργεια διαβεβαιώνοντας ότι οι Έλληνες θα αποσυρθούν.

Οι ΗΠΑ στέλνουν στην περιοχή αντιτορπιλικό σκάφος με το πιο εξελιγμένο σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης.

23:00
Δίνεται εντολή επιστράτευσης των στρατιωτικών δυνάμεων Έβρου και νήσων του Αιγαίου.

00:00
Ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης συγκαλεί σύσκεψη του ΚΥΣΕΑ, όχι όμως στο Κέντρο Επιχειρήσεων του Πενταγώνου, από όπου οι συμμετέχοντες θα μπορούσαν να έχουν πλήρη εικόνα και ενημέρωση αλλά στο γραφείο του στη Βουλή.

01:00
Το Ελληνικό Πεντάγωνο λαμβάνει πληροφορία για επικείμενη, εντός ώρας, στρατιωτική ενέργεια των Τούρκων.

01:04
Σήμα Φρεγάτας «Ναβαρίνον»: Δύο τουρκικά ελικόπτερα ΜΠΛΑΚ ΧΩΚ βρίσκονται στην περιοχή.

01:15
Τούρκοι κομάντος, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί, αποβιβάζονται στα Δυτικά Ίμια και υψώνουν την τουρκική σημαία.

01:37
Σήμα ΓΕΝ: Εφόσον τα ελικόπτερα προσπαθήσουν να βγάλουν κόσμο. Πρώτον να ριφθεί μία φωτοβολίδα. Δεύτερον να ριφθεί προειδοποιητική βολή. Τρίτον να καταρριφθούν.

03:15
ΓΕΝ: Υπάρχουν πληροφορίες ότι ίσως κάτι γίνεται στα Δυτικά Ίμια. Εξακριβώσατε και πείτε μου.

03:00 – 03:20
Σηκώνεται προς αναγνώριση το ελικόπτερο AB-212ASW «ΠΝ21» της φρεγάτας «Ναβαρίνον». Ανοίγει προβολέα και αναζητεί. Πλήρωμα του οι: Υποπλοίαρχος Χριστούδουλος Καραθανάσης, Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος, Αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός.

03:30
ΓΕΝ: Υπάρχει πληροφορία ότι έχουν ανέβει 30 άτομα στο δυτικό νησί Ίμια. Να πάει ο «Πολεμιστής» να ελέγξει με προβολέα και στη συνέχεια να αποβιβάσει Μονάδα Υποβρύχιων Καταδρομών.

03:36
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Τώρα αποβιβάζονται ΟΥΚ στην βάρκα και εκτιμάται ότι η κίνηση θα περατωθεί σε 30 λεπτά.

Η ομάδα ΟΥΚ αντιμετώπισε πρόβλημα με τις μπαταρίες ασυρμάτων της και χρειάστηκε να μεταβεί πρώτα στα Ανατολικά Ίμια για να πάρει εφεδρικές από την άλλη ομάδα.

03:42
Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος Λυμπέρης δίνει εντολή να εξακριβωθεί αν υπάρχουν τούρκοι κομάντος στα Δυτικά Ίμια με κάθε τρόπο.

04:08
ΓΕΝ: Τονίζεται η απαίτηση πριν βγουν οι ΟΥΚ να είμαστε βέβαιοι ότι δεν υπάρχει άνθρωπος στα Δυτική Ίμια.

04:27
ΓΕΝ: Υπάρχουν τουρκικές ανακοινώσεις ότι κυματίζει τουρκική σημαία και υπάρχουν τούρκοι στρατιώτες πάνω στο νησί.

H πτώση του ελικοπτέρου
04:28
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Βρέχει στην περιοχή. Η ορατότητα είναι χαμηλή. Προσπάθεια να εντοπίσει οτιδήποτε.

04:50
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Υπάρχουν μερικά άτομα πάνω στο νησί.

04:56
ΓΕΝ: Τα δικά μας ΟΥΚ να παραμείνουν στον «ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ». Το ελικόπτερο να συνεχίσει για περισσότερα στοιχεία.

04:59
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Εκτιμάται ότι είναι 10 άτομα περίπου, δεν γνωρίζουμε ποιοι είναι.

05:04
ΓΕΝ: Το ελικόπτερο να επιστρέψει.

05:05
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Έχω απώλεια επαφής με το ελικόπτερο. Τελευταία του αναφορά EMERGENCY 1,5 μίλι βόρεια από το σημείο του ενδιαφέροντος.

05:13
ΓΕΝ: Έχετε επικοινωνίες;

05:14
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Αρνητικό.

ΓΕΝ: Αποκτήσατε κάποια στιγμή επικοινωνία;

05:15
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Τον ακούσαμε που έκανε μια κλήση μόνο.

ΓΕΝ: Τον έχετε στα ραντάρ επιφανείας;

ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Αρνητικό.

Η τουρκική φρεγάτα που έχει μπει στη συχνότητα του ελικοπτέρου το καλεί, αν αντιμετωπίζει πρόβλημα να προσγειωθεί πάνω σε αυτήν. Ο πιλότος αρνείται.

05:30
Το πλήρωμα της πυραυλάκατου «ΣΤΑΡΑΚΗΣ» εντοπίζει στην επιφάνεια της θάλασσας συντρίμια και στίγμα από καύσιμα. Την ίδια στιγμή δίνονται οι εντολές απεμπλοκής και σταδιακής αποχώρησης πρώτα των μεγάλων σκαφών και μετά των μικρών.

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 4.2.1996, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

05:40 – 05:45
ΓΕΝ: Προς ΠΥΡΠΟΛΗΤΗ, Θα εκτελεσθεί αποχώρηση φιλικών και εχθρικών μονάδων από την περιοχή.

ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Πώς θα έχω την πληροφορία για το ποιος φεύγει; Αν είναι δυνατόν θα αναχωρήσω για να πάρω τους άγριους στο τέλος.

05:58
ΓΕΝ: Οι οδηγίες είναι ότι από την περιοχή θα φεύγει ένα δικό τους και ένα δικό μας. Η διαταγή θα γίνεται από ΓΕΝ. Ο ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ θα φύγει τελευταίος αφού πάρει τους ΟΥΚ και τη ΣΗΜΑΙΑ. Εσείς παραμείνατε για ελικόπτερο θέλω τα ονόματα του πληρώματος.

06:00
ΝΑΒΑΡΙΝΟΝ: Υποπλοίαρχος Καραθανάσης, Υποπλοίαρχος Βλαχάκος, Αρχικελευστής Γιαλοψός

07:00
Αρχίζει η εφαρμογή των συμφωνηθέντων για απεμπλοκή

07:12
ΓΕΝ: Να αρχίσετε να παίρνετε τη σημαία και τον κόσμο. Να μου πείτε αν γίνεται το ίδιο και από τους άλλους.

07:59 – 08:00
Οι Έλληνες υποστέλλουν την ελληνική σημαία από τα Ανατολικά Ίμια και δευτερόλεπτα αργότερα οι Τούρκοι από τα Δυτικά Ίμια. Την ελληνική σημαία παραλαμβάνει το πλήρωμα της κανονιοφόρου «Πυρπολητής».

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 4.2.1996, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

11:00
Έντοπίζεται από τον «ΣΤΑΡΑΚΗ» η σορός του Χριστόδουλου Καραθανάση

«ΤΟ ΒΗΜΑ», 4.2.1996, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

1 Φεβρουαρίου

15:00 – 17:00
Ένα C-130 φτάνει στο αεροδρομιο της Κω και μεταφέρει από εκεί και από τη Ρόδο στην Ελευσίνα, τους κυβερνήτες των εμπλεκομένων ελληνικών σκαφών.

2 Φεβρουαρίου

00:00
Συντελείται ευρεία σύσκεψη στην Ελευσίνα, στην αίθουσα του Ανώτατου Ναυτικού Συμβουλίου με τη συμμετοχή των αρχιπλοιάρχων και πλοιάρχων των επιχειρήσεων του Ναυτικού, του αρχηγού και υπαρχηγού του Ναυτικού, του υφυπουργού του Ναυτικού Νικόλαου Κουρή του αΓΕΕΘΑ Ναύαρχου Λυμπέρη και του υπουργού Εθνικής Άμυνας Γεράσιμου Αρσένη. Ο Αρσένης ζητάει πληροφορίες για τους λόγους πτώσης του ελικοπτέρου. Η απάντηση που δίνεται είναι η εξής: «Κύριε υπουργέ, ένα σπουργίτι αν χτυπήσουμε, τραντάζεται όλο το ελικόπτερο. Θα είχε βληθεί το ελικόπτερο από κάτω και δεν θα είχαμε καταλάβει κάτι»;

6 Φεβρουαρίου
Εντοπίζεται το μοιραίο ελικόπτερο ΠΝ21 σε βάθος 95 μέτρων. Στο εσωτερικό του βρίσκονται και οι σοροί του υποπλοίαρχου Παναγιώτη Βλαχάκου και του αρχικελευστή Έκτορα Γιαλοψού.

17 Φεβρουαρίου
Στις 17 Φεβρουαρίου 1996 η πυραυλάκατος «Σταράκης» παραλαμβάνει το ελικόπτερο και υπό άκρα μυστικότητα το μεταφέρει στον ναύσταθμο Σαλαμίνας. Το περιεχόμενο της έρευνας χαρακτηρίζεται ως απόρρητο.

Η νύχτα των Ιμίων: Όσα συνέβησαν σε μία από τις δραματικότερες νύχτες των Ελληνοτουρκικών σχέσεων

Στον “αέρα” ακόμα η αγορά των F-16 από την Τουρκία: Τι αναφέρει η επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

0

Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει ακόμα αποφασίσει αν θα εγκρίνει το τουρκικό αίτημα για την πώληση 40 αμερικανικών F-16 και την ανανέωση άλλων 80 μαχητικών.

Την απάντηση αυτή έδωσε το Στέιτ Ντιπάρτεντ στον βουλευτή Κρις Πάππας, ο οποίος με επιστολή του στον υπουργό Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν ζήτησε να πληροφορηθεί το καθεστώς του τουρκικού αιτήματος.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρει ότι “το υπουργείο βρίσκεται στα πρώτα στάδια της διαδικασίας εξέτασης της προτεινόμενης πώλησης, η οποία απαιτεί την ειδοποίηση του Κογκρέσου στην περίπτωση που την εγκρίνουμε”.

Είναι σημαντικό ότι το αμερικανικό υπουργείο δεσμεύεται στην επιστολή αυτή να εφαρμόσει τις κυρώσεις του νόμου CAATSA που ενεργοποιήθηκαν ως απάντηση στην αγορά από την Τουρκία του ρωσικού συστήματος S-400.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημειώνει βεβαίως, όπως ήταν αναμενόμενο, ότι η Τουρκία είναι ένας μακροχρόνιος σύμμαχος του ΝΑΤΟ με τον οποίο μοιραζόμαστε πολλά στρατηγικά συμφέροντα”, αλλά την ίδια στιγμή αποδέχεται ότι δημιουργεί και προβλήματα.

Όλο το κείμενο της επιστολής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ακολουθεί:

Σας ευχαριστούμε για την επιστολή σας την 1η Νοεμβρίου 2021 σχετικά με το αίτημα της Τουρκίας να αγοράσει νέα F-16 και να αναβαθμίσει τον υπάρχοντα στόλο της F-16.

Το υπουργείο Εξωτερικών δεσμεύεται να εφαρμόσει τους νόμους ελέγχου των εξαγωγών των ΗΠΑ με όλους τους αμυντικούς εμπορικούς μας εταίρους και να εφαρμόσει τις κυρώσεις του Νόμου για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA) που επιβλήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2020 ως απάντηση για την απόκτηση των ρωσικών S-400 από την Τουρκία. 

Το υπουργείο εκφράζει με συνέπεια στο ανώτερο επίπεδο την έντονη αντίρρησή μας για την απόφαση της Άγκυρας να αγοράσει τους S-400 και τονίζει στην Άγκυρα τη σημασία της χρήσης των στρατιωτικών της δυνατοτήτων για την ενίσχυση των προσπαθειών του ΝΑΤΟ και την προώθηση των αμοιβαίων στόχων μας. 

Η Τουρκία είναι ένας μακροχρόνιος σύμμαχος του ΝΑΤΟ με τον οποίο μοιραζόμαστε πολλά στρατηγικά συμφέροντα. Η Άγκυρα συνεχίζει να συνεισφέρει σημαντικά στις αποστολές της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένων πρόσφατα στην Ανατολική Ευρώπη, στα Βαλκάνια και στο Αφγανιστάν.

Η υποστήριξη της Τουρκίας για την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και οι αμυντικές σχέσεις συνεργασίας αποτελούν σημαντικό αποτρεπτικό παράγοντα εναντίον της κακής επιρροής στην περιοχή, ενώ οι δραστηριότητες της Τουρκίας βοηθούν πολλές από τις προσπάθειές μας στη Μέση Ανατολή, στην Αφρική και στην Κεντρική Ασία.

Παρά τις πολύ πραγματικές προκλήσεις που υπάρχουν στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας, η Τουρκία παραμένει ένας σημαντικός σύμμαχος, ενεργώντας ταυτόχρονα ως γέφυρα και ως ανάχωμα σε μια περιοχή σε που μεταβάλλεται συνεχώς. 

Ταυτόχρονα, υπάρχουν τομείς στους οποίους το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαφωνεί βαθύτατα. Η εμπλοκή της Άγκυρας σε ορισμένες πρόσφατες συγκρούσεις δεν βοηθάει και υπονομεύει την περιφερειακή ασφάλεια.

Το υπουργείο συνεχίζει να εκφράζει την έντονη αποδοκιμασία μας για την απόφαση της Άγκυρας να αποκτήσει τους S-400 και να προειδοποιεί ότι περαιτέρω αγορές ρωσικού στρατιωτικού εξοπλισμού θα μπορούσαν να προκαλέσουν πρόσθετες κυρώσεις.

Η κυβέρνηση συνεχίζει να πιέζει την Τουρκία να ευθυγραμμίσει την εξωτερική της πολιτική με τους στόχους των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Το υπουργείο γνωρίζει ότι η Τουρκία υπέβαλε Επιστολή Αίτησης στο υπουργείο Άμυνας.

Το υπουργείο βρίσκεται στα πρώτα στάδια της διαδικασίας εξέτασης της προτεινόμενης πώλησης, η οποία απαιτεί την ειδοποίηση του Κογκρέσου στην περίπτωση που την εγκρίνουμε.

Το υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαιώνει τη δέσμευσή μας στις καθιερωμένες διαδικασίες αδειοδότησης του αμυντικού εμπορίου, συμπεριλαμβανομένης της επίβλεψης του Κογκρέσου και της πολιτικής για τη μεταφορά συμβατικών όπλων.

Ανυπομονούμε να παρέχουμε πρόσθετες πληροφορίες μόλις γίνουν διαθέσιμες.

Ξεκινούν οι ομάδες εργασίας Σκοπίων – Σόφιας

0

 

Η ομάδα εργασίας για οικονομία, εμπόριο και καινοτομία μεταξύ της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας θα συνεδριάσει μετά την επισημοποίηση των πέντε ομάδων εργασίας πριν από επτά ημέρες στη Σόφια για τη βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Η συνάντηση στα Σκόπια θα πραγματοποιηθεί στο υπουργείο Οικονομικών, ενώ μετά τη συνάντηση προγραμματίζεται κοινή συνέντευξη Τύπου.

Η ομάδα εργασίας για την οικονομία ξεκινά ουσιαστικά το χρονοδιάγραμμα που συμφωνήθηκε από τους πρωθυπουργούς της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας,  Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι και Κιρίλ Πέτκοφ.

Σύμφωνα με αυτό κάθε εβδομάδα έως τον Ιούνιο μία από τις τέσσερις ομάδες εργασίας – για οικονομία, υποδομές, πολιτισμό και εκπαίδευση και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση που θα πραγματοποιεί συνάντηση για την υλοποίηση έργων και θέματα κοινού ενδιαφέροντος, προκειμένου κάποια από αυτά τα θέματα να έχουν κλείσει ή να προωθηθούν έως τότε.

«Αλλιώς αντιλαμβάνονται οι Βούλγαροι την κοινή ιστορία»

Εξαίρεση σε αυτόν τον ρυθμό εργασίας των ομάδων εργασίας θα είναι η ομάδα εργασίας για τα ιστορικά θέματα, η οποία θα έχει τρεις συνεδριάσεις αντί για δύο έως τα μέσα Μαΐου.

Ο επικεφαλής του τμήματος της Επιτροπής για την Ιστορία από την πλευρά των Σκοπίων, Ντράγκι Γκιόργκιεφ, δήλωσε ότι σε καμία περίπτωση η κοινή ιστορία δεν είναι αυτή που αντιλαμβάνεται η βουλγαρική πλευρά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσέγγιση της βουλγαρικής πλευράς στην κοινή ιστορία είναι μια κοινή ιστορία ίδιων λαών, αλλά,  αυτό δεν μπορεί να είναι το ζητούμενο.

Telma Tv

https://www.echedoros-a.gr

«Ο πρόεδρος Σκοπίων επιμένει στη σλαβομακεδονική μειονότητα στη Βουλγαρία»

0

 

«Ανεπίσημα, τα Σκόπια συνεχίζουν να επιμένουν στην ύπαρξη της σλαβομακεδονικής μειονότητας στη Βουλγαρία, λέει Βούλγαρος δημοσιογράφος, ειδικός στον τομέα του διεθνούς δικαίου  Βελιζάρ Έντσεφ, σχολιάζοντας την πρόσφατη συνάντηση του Προέδρου της Βόρειας Μακεδονίας, Στέβο Πενταρόφσκι με την αντιπροσωπεία του OMO Iliden Pirin που είναι απαγορευμένη  στη Βουλγαρία», γράφει το Sputnik στη σερβική γλώσσα.

Όπως σημειώνεται «μετά τις 28 Ιανουαρίου 2022, όταν ο Πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας δέχθηκε για πρώτη φορά αυτονομιστική οργάνωση από τη Βουλγαρία, παρατηρούμε μια νέα πραγματικότητα στις σχέσεις Σόφιας- Σκοπίων. Και αυτή η πραγματικότητα δεν είναι καθόλου ρόδινη», έγραψε ο Έντσεφ σε άρθρο για την εφημερίδα «Duma».

Αντί να παραδώσει ένα σημείωμα διαμαρτυρίας λόγω της δήλωσης του Πενταρόφσκι, το Υπουργείο Εξωτερικών της Βουλγαρίας εξέδωσε ένα ήπιο σχόλιο στον ιστότοπο του για «δηλώσεις που έρχονται σε αντίθεση με τη συμφωνία φιλίας του 2017», δήλωσε ο ειδικός.

Σε αυτό αντέδρασε ο Έντσεφ σημειώνοντας:

«Θα ξεπεράσουμε τώρα την πρόκληση των Σκοπιανών, θα μείνουμε ξανά σιωπηλοί λόγω της ευρωατλαντικής αλληλεγγύης;»

Παρεμπιπτόντως, η οργάνωση OMO Iliden Pirin τάσσεται υπέρ της αναγνώρισης της σλαβομακεδονικής μειονότητας στη Βουλγαρία και η αναγνώρισή τους στη χώρα έχει αρνηθεί πολλές φορές.

Την περασμένη εβδομάδα, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι έφτασε στη Σόφια για συνάντηση με τον Βούλγαρο πρόεδρο. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Ρούμεν Ράντεφ υπογράμμισε ότι η συμβολή των Βουλγάρων των Σκοπίων στο Σύνταγμα της Βόρειας Μακεδονίας είναι σημαντική.

Σύμφωνα με τον Ράντεφ, η αλλαγή θα επιταχύνει τη θετική απόφαση της Βουλγαρίας για την ένταξη της στην ΕΕ. Αργότερα, ο Κοβάτσεφσκι δήλωσε ότι ήταν ένα «φυσιολογικό αίτημα», αλλά η διαδικασία θα πάρει πολύ χρόνο.

rs.sputniknews.com

https://www.echedoros-a.gr

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Ε.Ε.-ΤΟΥΡΚΙΑΣ

1
ILKE TOYGÜR

carnegieeurope.eu

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ: Το Carnegie Europe δημοσιεύει την παρακάτω μελέτη για την προοπτική των σχέσεων Ε.Ε.- Τουρκίας την οποία κρίναμε ότι πρέπει να μεταφράσουμε και να παρουσιάσουμε.

Η μελέτη απο ένα αμερικανικό ίδρυμα δείχνει πως μπορεί να σκέφτεται ένα μέρος των αμερικανικών δεξαμενών σκέψης. Απο την άλλη η συντάκτρια της μελέτης είναι τουρκικής καταγωγής, καθηγήτρια σε πανεπιστήμιο της Μαδρίτης και αυτό δείχνει πως μπορεί να σκέφτεται για την γειτονική χώρα και την πολιτική της ένα μέρος της ακαδημαϊκής διανόησης στην Τουρκία. Είναι πολλαπλά ωφέλιμη η προσέγγιση της μελέτης ανεξαρτήτως των επι μέρους επισημάνσεων με τις οποίες θα μπορούσε να συμφωνήσει η να διαφωνήσει κανείς. 

Πηγή: Getty
Περίληψη: Με τις ενταξιακές συνομιλίες σε αδιέξοδο, η Τουρκία και η ΕΕ χρειάζονται έναν άλλο τρόπο για να αναζωογονήσουν τη σχέση τους.

Σχετικά μέσα ενημέρωσης και εργαλεία

Η σχέση της ΕΕ με την Τουρκία έχει κολλήσει σε αδιέξοδο. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ δεν μπορούν πλέον να ασκούν αποτελεσματική διπλωματία ή να διαμορφώνουν μια ευρύτερη γεωπολιτική στρατηγική με βάση την ένταξη της Τουρκίας στην Ένωση. Πρέπει να κοιτάξουν αλλού και να είναι καινοτόμοι για να ανακτήσουν κάποια επιρροή στη δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας και σε άλλα στοιχεία των σχέσεων των Βρυξελλών με την Άγκυρα. Η καλύτερη επιλογή της ΕΕ θα ήταν να εκσυγχρονίσει τη συμφωνία σύνδεσης του 1963 με την Τουρκία ως το κύριο πλαίσιο για την προώθηση της συνεργασίας βάσει κανόνων και τη στήριξη των κανονιστικών θεμελίων της σχέσης.

ΑΠΟΦΥΓΗ ΕΝΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟΥ  ΑΔΙΕΞΟΔΟΥ
Οι εντάσεις μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας έχουν τραβήξει μεγάλη προσοχή τα τελευταία χρόνια. Οι Ευρωπαίοι αποδίδουν, ως επί το πλείστον, αυτήν την ταραγμένη κατάσταση πραγμάτων στη δημοκρατική οπισθοδρόμηση και την όλο και πιο συγκρουσιακή εξωτερική πολιτική της Άγκυρας. Παρά τις εντάσεις αυτές, η Τουρκία εξακολουθεί να είναι επίσημα υποψήφια για ένταξη. Ορισμένοι παρατηρητές συνεχίζουν να βλέπουν αυτήν την πορεία ένταξης ως το μόνο εργαλείο που έχει η ΕΕ για να θέσει δημοκρατικούς όρους στους δεσμούς της με την Τουρκία.

Όμως, οι προοπτικές ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ ήταν αμυδρές εδώ και πολύν καιρό. Στην πράξη, η Άγκυρα δεν έχει αξιόπιστη προοπτική ένταξης στο εγγύς μέλλον. Σήμερα, η Τουρκία δεν πλησιάζει καθόλου την εκπλήρωση των κανόνων επιλεξιμότητας της ΕΕ, γνωστά ως κριτήρια της Κοπεγχάγης, τα οποία ορίζουν ότι οι υποψήφιες χώρες διαθέτουν θεσμούς που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και μια εύρυθμη οικονομία της αγοράς. Δεδομένου ότι το Συμβούλιο της ΕΕ κατέληξε στο συμπέρασμα το 2018 ότι «δεν μπορούν να εξεταστούν άλλα κεφάλαια για άνοιγμα ή κλείσιμο», οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά ακινητοποιηθεί.

Εν τω μεταξύ, η ΕΕ απέτυχε να ασκήσει οποιαδήποτε επιρροή ικανή να ανακόψει ή να ανατρέψει τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας παρά τις φιλοδοξίες της χώρας για ένταξη στην ΕΕ. Οι ετήσιες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χώρα, αναγνωρίζουν αυτό στις καλά τεκμηριωμένες αναφορές της για τη δραματική στροφή της χώρας προς τον αυταρχισμό. Είναι δύσκολο να περιμένει κανείς από μια χώρα με τόσο μικρές πιθανότητες να γίνει μέλος να εφαρμόσει αποτελεσματικά τους κανόνες, τα πρότυπα και τις πολιτικές που κατοχυρώνονται στη νομοθεσία της ΕΕ και να ευθυγραμμιστεί με τις βασικές αξίες και τους κανόνες της ΕΕ.

Όμως, ακόμη κι αν οι παγωμένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις βασίζονται σε άστοχες προσδοκίες, η ΕΕ δεν χρειάζεται να εγκαταλείψει εντελώς τις δημοκρατικές προϋποθέσεις και ένα πλαίσιο βασισμένο σε κανόνες. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η προϋπόθεση είναι πλέον συνδεδεμένη με την ένταξη με τρόπο που δεν έχει καμία αξιοπιστία για καμία πλευρά. Εάν η ΕΕ αντιμετωπίζει σοβαρά τις ανησυχίες της για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ πρέπει να βρουν εναλλακτικούς τρόπους αντιμετώπισης αυτών των ζητημάτων. Αυτό το θέμα αφορά όχι μόνο τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας αλλά και την επιθυμία της ΕΕ να προβληθεί ως κανονιστική παγκόσμια δύναμη.

Για να είμαστε σαφείς, ωστόσο, η ΕΕ δεν πρέπει να κοροϊδεύει τον εαυτό της, να πιστεύει ότι οι Βρυξέλλες θα είναι αυτές που θα αναβιώσουν τη δημοκρατία στην Τουρκία. Οποιαδήποτε μετάβαση θα πρέπει να είναι προϊόν της δημοκρατικής ανθεκτικότητας της ίδιας της Τουρκίας. Ακόμα κι έτσι, εάν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ μπορέσουν να υιοθετήσουν ένα καταλληλότερο θεσμικό πλαίσιο και ένα σύνολο εργαλείων για τη θεμελίωση και την ενθάρρυνση φιλόδοξων δημοκρατικών αξιών και μια εταιρική σχέση βασισμένη σε κανόνες, οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας θα ωφεληθούν.

ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ

Η Συμφωνία της Άγκυρας, η συμφωνία σύνδεσης της ΕΕ με την Τουρκία, είναι σχεδόν εξήντα ετών και δεν σχεδιάστηκε για τον εικοστό πρώτο αιώνα. Αυτό το έγγραφο, και όχι το ενταξιακό πλαίσιο, αποτελεί το βασικό θεμέλιο για τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Για να υποστηρίξει την επιθυμία της να έχει μια σχέση βασισμένη σε κανόνες και να αντιμετωπίσει τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στη χώρα, η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει να σπάσει το διπλωματικό της αδιέξοδο με την Άγκυρα αναθεωρώντας αυτό το έγγραφο.

Οι συμφωνίες σύνδεσης που υπογράφει η ΕΕ με άλλες χώρες για την εμβάθυνση της συνεργασίας αποτελούν κατάλληλο εργαλείο για τέτοιους στόχους. Η ΕΕ έχει συμφωνίες σύνδεσης με χώρες που πρόκειται να προσχωρήσουν, καθώς και με άλλες χώρες. Σήμερα, τέτοιες συμφωνίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του οπλοστασίου συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών και άλλων συμφώνων εταιρικής σχέσης και συνεργασίας της ΕΕ. Οι χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης υπήρξαν αξιοσημείωτα παραδείγματα στη διαπραγμάτευση των συμφωνιών σύνδεσης με την Ένωση. Η συμφωνία της ΕΕ με την Ουκρανία είναι μια από τις πιο πρόσφατες και πιο σύγχρονες περιπτώσεις. Η ΕΕ επαναδιαπραγματεύεται επίσης τους όρους για τον εκσυγχρονισμό τέτοιων εγγράφων εάν είναι απαραίτητο. Η ανανέωση της συμφωνίας σύνδεσης της ΕΕ με την Τουρκία θα ταίριαζε καλά σε αυτό το μοτίβο.

Ορισμένοι παρατηρητές ενδέχεται να αντιτάξουν ότι οι δημοκρατικές προϋποθέσεις θα αποδυναμωθούν όταν αποσυνδεθούν από τη διαδικασία προσχώρησης. Ωστόσο, στο πλαίσιο μιας εκσυγχρονισμένης συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία, η δημοκρατική μόχλευση της ΕΕ θα μπορούσε να είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερη, καθώς η πίεση θα συνδεόταν με πιο ρεαλιστικές μορφές συνεργασίας και πιο επιτεύξιμα, απτά οφέλη. Η επιδίωξη αυτού του πιο μετριοπαθούς στόχου θα βοηθούσε να καταστεί και πάλι σχετική η δημοκρατική προϋπόθεση, ενώ σήμερα απλώς έχει πάψει να λειτουργεί σε σχέση με την Τουρκία στο ενταξιακό πλαίσιο.

Για να είμαι ειλικρινής, μια εκσυγχρονισμένη συμφωνία σύνδεσης δεν θα άλλαζε το παιχνίδι εκτός εάν η Τουρκία είναι διατεθειμένη να παίξει και αυτή. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση έχει τη δυνατότητα να επαναφέρει τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας σε καλό δρόμο. Επιπλέον, θα θεσμοθετούσε τη σχέση και θα ελαχιστοποιούσε την ανάγκη για ad-hoc διαπραγματεύσεις κάθε φορά που εμφανίζεται μια κρίση. Εάν οι δύο πλευρές καταφέρουν να συμφωνήσουν σε όρους επαναδιαπραγμάτευσης που περιλαμβάνουν έναν επίσημο μηχανισμό επίλυσης διαφορών, θα έχουν επίσης ένα μέσο για να αντιμετωπίσουν τις διαφορές τους. Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, αυτή η στρατηγική θα βοηθούσε την ΕΕ να συνδέσει καλύτερα την εμπορική της πολιτική με την κανονιστική της ισχύ, αντί να περιμένει τόσα πολλά από τη μακρινή προοπτική της αποδοχής της Τουρκίας ως μέλους της ΕΕ.

Στην πραγματικότητα, η ενημέρωση της Συμφωνίας της Άγκυρας είναι αυτό που επιθυμούν πολλοί, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρώπη όταν ρωτούν για τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Η τελωνειακή ένωση αποτελεί μέρος της συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία, η οποία περιλαμβάνει επίσης ένα ευρύτερο φάσμα θεμάτων που θα ενίσχυαν περαιτέρω αυτό το εργαλείο. Επομένως, αντί απλώς να εκσυγχρονιστεί η τελωνειακή ένωση, ο στόχος θα πρέπει να είναι ο επαναπροσδιορισμός των διαφόρων τροχιών της πολύπλευρης σχέσης σε ένα πλαίσιο βασισμένο σε κανόνες. Εμμέσως, οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας ήδη αναδιαμορφώνονται, με έμφαση στη συνεργασία εκτός του ισχύοντος διαπραγματευτικού πλαισίου. Αυτό συμβαίνει παρόλο που η Ένωση δεν έχει επισήμως αφαιρέσει το καθεστώς υποψηφιότητας της Τουρκίας και παρόλο που η Τουρκία δεν έχει θέσει σε αναμονή τη διαδικασία ένταξης όπως έκανε η Ισλανδία στο παρελθόν.

Αυτό που έχει γίνει τυπικό είναι μια πιο συναλλακτική προσέγγιση της συνεργασίας που βαθμονομείται διαφορετικά σε διάφορους τομείς πολιτικής. Η δήλωση ΕΕ-Τουρκίας του Μαρτίου 2016 για τους πρόσφυγες είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του συναλλακτισμού. Οι «θετικές ατζέντες» για την ενίσχυση της σχέσης που προσφέρει περιοδικά η ΕΕ, πιο πρόσφατα το 2020, είναι άλλες. Αυτές οι θετικές ατζέντες είναι απόπειρες επαναδιαπραγμάτευσης των κανόνων και των προϋποθέσεων που επικρατούν με βάση τις ανάγκες των εταίρων, προσφέροντας παράλληλα στην Τουρκία, ακόμα κι αν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο. Η περαιτέρω οικονομική συνεργασία και ο διάλογος υψηλού επιπέδου, για παράδειγμα, είναι εργαλεία που ελπίζει να προσφέρει η ΕΕ για μια πιο αρμονική σχέση. Ωστόσο, δεδομένου ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ είναι τόσο χαμηλή και φθίνουσα, και επειδή η Τουρκία δεν πιστεύει ότι η ΕΕ θα εκπληρώσει τις υποσχέσεις της, αυτές οι προσφορές δεν οδήγησαν σε μια αναζωογόνηση της σχέσης και σε απτές δημοκρατικές προϋποθέσεις. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο όλες αυτές οι προθέσεις για τη στήριξη της σχέσης θα πρέπει να πλαισιωθούν και να θεσμοθετηθούν σε μια εκσυγχρονισμένη συμφωνία σύνδεσης.

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΑΥΤΗ Η ΝΕΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΥΝΔΕΣΗΣ
Μια εκσυγχρονισμένη συμφωνία σύνδεσης θα απαιτούσε πολλή καινοτόμο σκέψη. Θα μπορούσε να καλύψει διάφορα θέματα, όπως η οικονομία και το εμπόριο, η διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης (που καλύπτεται τώρα από την προαναφερθείσα δήλωση ΕΕ-Τουρκίας), η δράση για το κλίμα και η παγκόσμια υγεία. Θα πρέπει να παγιώσει και να επικαιροποιήσει βασικά στοιχεία της Συμφωνίας της Άγκυρας, όπως η τελωνειακή ένωση (ή ακόμη και να δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο για την οικονομική εταιρική σχέση). Μερικά εργαλεία όπως ο πολιτικός διάλογος υψηλού επιπέδου, οι διαπροσωπικές επαφές, η συμμετοχή της Τουρκίας σε επιλεγμένα προγράμματα της ΕΕ και η χρήση των κονδυλίων της ΕΕ και το θέμα της απελευθέρωσης των θεωρήσεων θα είναι επίσης στο τραπέζι. Θα μπορούσε επίσης να προστεθεί ένας μηχανισμός επίλυσης πολιτικών διαφορών που θα ενεργοποιηθεί σε περίπτωση περαιτέρω εντάσεων.

Ως μέρος της νέας συμφωνίας, η ΕΕ θα αναζητήσει τρόπους για να υποστηρίξει τους δημοκρατικούς κανόνες και το κράτος δικαίου στην Τουρκία. Οι συμφωνίες σύνδεσης της Ένωσης με ορισμένες χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, όπως η Ουκρανία, έχουν κεφάλαια που καλύπτουν αυτά τα θέματα με κάποια λεπτομέρεια. Για παράδειγμα, το άρθρο 6 της συμφωνίας σύνδεσης της ΕΕ με την Ουκρανία προβλέπει ότι «τα μέρη συνεργάζονται προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι εσωτερικές τους πολιτικές βασίζονται σε κοινές αρχές για τα μέρη, ιδίως τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου, και για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών». Αυτές οι ελευθερίες αναφέρονται επίσης λεπτομερέστερα στο άρθρο 14.

Τούτου λεχθέντος, παρόλο που μια επικαιροποιημένη συμφωνία σύνδεσης είναι μια πολλά υποσχόμενη οδός για μια καλύτερη σχέση ΕΕ-Τουρκίας, υπάρχουν τρεις επιφυλάξεις. Πρώτον, οι συμφωνίες σύνδεσης δεν έχουν λύσει πλήρως τα πολιτικά προβλήματα σε χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, όπως η Ουκρανία. Ωστόσο, ενώ είναι σαφές ότι αυτά τα έγγραφα δεν είναι πανάκεια, φαίνεται ότι βοήθησαν ορισμένα κράτη της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να δημιουργήσουν σχέσεις βασισμένες σε κανόνες με τις Βρυξέλλες. Από τη στιγμή που η πολιτική διεύρυνσης είναι εκτός συζήτησης, η προσπάθεια μετατροπής της οικονομικής ισχύος της ΕΕ (μέσω της εμπορικής πολιτικής) σε κανόνες στη γειτονιά της Ευρώπης είναι η καλύτερη επιλογή προς το παρόν.

Δεύτερον, πολλοί θα περίμεναν από την Τουρκία απλώς να απορρίψει δημοκρατικά στοιχεία σε οποιαδήποτε νέα συμφωνία. Αυτό μπορεί πράγματι να ισχύει για την υφιστάμενη κυβέρνηση υπό τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αλλά είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι οι συμφωνίες σύνδεσης αντέχουν των κυβερνήσεων: στην περίπτωση της Τουρκίας, αυτή που χρησιμοποιείται σήμερα χρονολογείται από το 1963.

Μια ανανεωμένη συμφωνία σύνδεσης όχι μόνο θα αποσπούσε τομείς πρακτικής συνεργασίας από τις τελματωμένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις, αλλά θα πρόσφερε επίσης ένα πιο ισότιμο σημείο εισόδου για τις διαπραγματεύσεις. Σήμερα, η Τουρκία αναμένεται να συμμορφωθεί με τις συσσωρευμένες νομικές διατάξεις του δικαίου της ΕΕ ως υποψήφια χώρα. Αν εκσυγχρονιζόταν η συμφωνία σύνδεσης, η Τουρκία θα μπορούσε να διαπραγματευτεί με μια ΕΕ που είναι πρόθυμη να βρει έναν άλλο τρόπο για να έχει σταθερές σχέσεις με τον σημαντικό γείτονά της.

Σε αυτό το σημείο, ωστόσο, θα ήταν σημαντικό για την Τουρκία να μην τερματίσει τη διαδικασία προσχώρησης αμέσως κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τον εκσυγχρονισμό της συμφωνίας σύνδεσης. Η προσέγγιση εκσυγχρονισμού θα μπορούσε αναμφισβήτητα να προσφέρει ακόμη και μια δημιουργική κερκόπορτα για την τελική επιστροφή στις ενταξιακές συνομιλίες, εάν και όταν οι σχέσεις επρόκειτο να βελτιωθούν στο πλαίσιο μιας νέας συμφωνίας. Μόλις διαμορφωθεί η απαραίτητη πολιτική βούληση, οι πλευρές θα μπορούσαν να επιλέξουν να ολοκληρώσουν τις συνομιλίες εκσυγχρονισμού και στη συνέχεια να αποφασίσουν τι θα κάνουν αργότερα με τη διαδικασία ένταξης.

Η τρίτη προειδοποίηση είναι ότι οι επίμονες διαφορές κυριαρχίας για την Κύπρο μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία της συμφωνίας σύνδεσης της Άγκυρας με την ΕΕ. Το νησί παραμένει διαιρεμένο και δεν υπάρχουν άμεσοι εμπορικοί δεσμοί, αεροπορικά ταξίδια ή θαλάσσιες συνδέσεις μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Τουρκίας. Αυτό το αδιέξοδο έχει κάνει τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία πιο περίπλοκες, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αντιταχθεί σε πτυχές των συνομιλιών ΕΕ-Τουρκίας σε διάφορα σημεία. Για παράδειγμα, όταν οι εντάσεις μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας αυξήθηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο το 2019, το Συμβούλιο της ΕΕ αποφάσισε να μην πραγματοποιήσει καμία συνεδρίαση του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ-Τουρκίας προς το παρόν, αναστέλλοντας έναν άμεσο δίαυλο διαλόγου .

Όσο οι σχέσεις της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία δεν βελτιώνονται, αυτό το ζήτημα θα παρεμποδίζει τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ και θα μπορούσε να ακυρώσει κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού της συμφωνίας σύνδεσης. Ωστόσο, η απομάκρυνση της εστίασης από τις ενταξιακές συνομιλίες θα μπορούσε να είναι ένας ρεαλιστικός τρόπος για να δοθεί τέλος σε αυτό το αδιέξοδο, μειώνοντας τη σημασία του δικαιώματος βέτο της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ορισμένα τμήματα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ
Ο εκσυγχρονισμός της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Τουρκίας δεν είναι μια βραχυπρόθεσμη λύση: οι διαπραγματεύσεις μπορεί να διαρκέσουν χρόνια. Ένα τέτοιο εγχείρημα θα απαιτούσε από τους αποξενωμένους συμμάχους να συγκεντρώσουν την απαραίτητη πολιτική βούληση και εμπιστοσύνη και να βρουν τη σωστή ισορροπία μεταξύ των ποικίλων συμφερόντων των κρατών μελών της ΕΕ. Όσο κι αν η ΕΕ θα ήθελε να υπερασπιστεί τη δημοκρατία και τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, η σχέση με την Τουρκία είναι τόσο εύθραυστη που πολλοί φοβούνται να σπρώξουν τα πράγματα έστω και μια ίντσα μπροστά. Εν τω μεταξύ, η ΕΕ θα μπορούσε να ξεκινήσει με τα ακόλουθα βήματα.

Πρώτον, η ΕΕ θα πρέπει να αναγνωρίσει ότι η δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας έχει συνέπειες για την Ένωση. Η Τουρκία δεν είναι οποιαδήποτε άλλη χώρα. Το μέγεθος και η γεωγραφική της θέση —ειδικά τα σύνορά της με τη Μέση Ανατολή, τη Μεσόγειο Θάλασσα, τη Μαύρη Θάλασσα και τα κράτη μέλη της ΕΕ— καθιστούν την Τουρκία εταίρο σημαντικής στρατηγικής σημασίας. Ο αντίκτυπος της τουρκικής διασποράς σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ (κυρίως Γερμανία αλλά και Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία και Ολλανδία) σημαίνει επίσης ότι ζητήματα που αφορούν την Τουρκία επηρεάζουν την εσωτερική πολιτική αυτών των χωρών της ΕΕ. Η δημοκρατική οπισθοδρόμηση, η διεκδικητική στάση της Τουρκίας στην εξωτερική πολιτική και η εγκατάλειψη ορισμένων πολυμερών δεσμεύσεων -όπως η επιλογή να εγκαταλείψει τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας ή να μην τιμήσει τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων- όλα πρέπει να θεωρηθούν κομμάτια του ίδιου παζλ . Η ΕΕ δεν πρέπει να περιμένει από την Τουρκία σταθερό εταίρο όταν η Άγκυρα δεν είναι σύμφωνη με τις αρχές της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των βασικών δικαιωμάτων στο εσωτερικό.

Δεύτερον, η ΕΕ δεν πρέπει να υπονομεύει τις δημοκρατικές αρχές στις σχέσεις της με την Τουρκία για λόγους καθαρής σκοπιμότητας. Η ΕΕ έχασε την αξιοπιστία της όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέβαλε τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσής της για την Τουρκία το 2015 κατόπιν αιτήματος της τουρκικής κυβέρνησης λόγω των γενικών εκλογών στην Τουρκία εκείνο το έτος. Η δήλωση ΕΕ-Τουρκίας του Μαρτίου 2016 για τους πρόσφυγες απέσπασε επίσης μεγάλη κριτική, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν να δώσουν ώθηση στην ενταξιακή διαδικασία και να ανοίξουν ένα νέο κεφάλαιο συνομιλιών παρά τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στη χώρα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΕΕ δεν πρέπει να συνεργάζεται με την Τουρκία σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Σημαίνει όμως ότι οι Βρυξέλλες πρέπει να εμμείνουν στις αρχές τους όταν το κάνουν. Η διατήρηση τέτοιων αρχών είναι εξαιρετικά σημαντική για την αξιοπιστία της ΕΕ και για τη διασφάλιση ότι η Ευρώπη δεν παρέχει χώρο ανάσας σε αυταρχικούς ηγέτες στον κόσμο.

Τρίτον, η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες ενεργά και με διαφάνεια σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ φαίνεται να κινείται προς την υιοθέτηση ενός διαχωρισμού μεταξύ δημοκρατιών και αυταρχιών. Η Ουάσιγκτον δεν προσκάλεσε την Άγκυρα στη Σύνοδο Κορυφής για τη Δημοκρατία του Δεκεμβρίου 2021, για παράδειγμα. Αυτή η απόφαση ήταν μια πιο ειλικρινής αντανάκλαση της τρέχουσας πολιτικής της Τουρκίας από ό,τι φαίνεται από τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ. Ως σύμμαχος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία παραμένει ζωτικός παράγοντας για τα συμφέροντα ασφάλειας της ΕΕ παρά τις αντιδημοκρατικές εξελίξεις. Οι υπερατλαντικοί σύμμαχοι πιθανότατα θα ενίσχυαν τις φιλοδημοκρατικές τους πολιτικές εάν μπορέσουν να ευθυγραμμίσουν τις θέσεις τους πιο στενά.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΠΡΟΣ
Οι δεσμοί ΕΕ-Τουρκίας μαστίζονται από διαφωνίες και μια μακροπρόθεσμη σχέση που βασίζεται στη «συγκρουσιακή συνεργασία», όχι σε μια βραχυπρόθεσμη διένεξη. Οι απόπειρες διαγραφής αυτής της δυσλειτουργίας με επαναδιαπραγματευθέντες όρους ad hoc συνεργασίας απέφεραν απογοητευτικά αποτελέσματα. Οι διαφωνίες διευρύνθηκαν μεταξύ των μελών της ΕΕ και μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σχετικά με το πόσο σκληρή πρέπει να είναι η Τουρκία και πώς να εξισορροπηθούν οι ανησυχίες σχετικά με τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση με άλλα συμφέροντα.

Τελικά, η ΕΕ δεν μπορεί να αλλάξει μια ιδιοτροπία μεταξύ της μεταχείρισης της Τουρκίας απλώς ως τρίτης χώρας –μη μέλους– όποτε συμφέρει τις Βρυξέλλες και στη συνέχεια να ζητά από την Άγκυρα να εκπληρώσει τις ρήτρες ανθρωπίνων δικαιωμάτων επειδή τεχνικά παραμένει υποψήφια χώρα. Ο τρέχων στόχος της ΕΕ για απλή αποφυγή κρίσεων, επαναδιαπραγμάτευση όρων όταν είναι απαραίτητο και παθητική αναμονή για δημοκρατική αλλαγή στην Τουρκία είναι μη βιώσιμος. Ακόμη και αν επέλθει μια τέτοια αλλαγή, τα προβλήματα στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας που προκύπτουν από τις τελματωμένες ενταξιακές συνομιλίες θα παραμείνουν.

Χωρίς αξιόπιστη πιθανότητα ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ στο ορατό μέλλον, η προοπτική ένταξης δεν προσφέρει καμία ελπίδα για δημοκρατικούς όρους. Αντίθετα, η ΕΕ θα πρέπει τουλάχιστον να αρχίσει να μιλά για την προοπτική μιας αναθεωρημένης συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία για να επανέλθει η σχέση σε τροχιά. Η Τουρκία θα μπορούσε κάποια στιγμή να είναι έτοιμη να επιστρέψει σε μια δημοκρατική πορεία. Η ΕΕ πρέπει να σκεφτεί τι θα προσφέρει στην Τουρκία όταν έρθει αυτή η ώρα.

Η Ilke Toygür είναι υπότροφος στο Κέντρο Εφαρμοσμένων Σπουδών Τουρκίας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων Ασφάλειας και καθηγήτρια με ειδίκευση στη γεωπολιτική της Ευρώπης στο Πανεπιστήμιο Carlos III της Μαδρίτης. Είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος στις πολιτικές επιστήμες με εστίαση στον αντίκτυπο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στις πολιτικές αλλαγές στη Δυτική Ευρώπη.

Αυτό το άρθρο αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας European Democracy Hub που διοργανώνεται από την Carnegie Europe και την Ευρωπαϊκή Συνεργασία για τη Δημοκρατία.

Το Carnegie δεν παίρνει θεσμικές θέσεις σε θέματα δημόσιας πολιτικής. Οι απόψεις που εκπροσωπούνται εδώ είναι αυτές του συγγραφέα ή των συγγραφέων και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις του Carnegie, του προσωπικού του ή των διαχειριστών του.

Μετάφραση για τις “Ανιχνεύσεις”: Ελισάβετ Σαββίδου

carnegieeurope.eu

ΑΣ ΠΡΟΣΕΞΟΥΝ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΥΠΕΞ

2
Στο βίντεο ο πρέσβης της Τουρκίας στην Τρίπολη κατά την επίσκεψή του στην Βεγγάη με τον δήμαρχο της πόλης με τον οποίο συζήτησαν την λειτουργία προξενείου και την αεροπορική σύνδεση Βεγγάζης- Άγκυρας.
Αξιόπιστες πηγές της διαδικτυακής τηλεόρασης “Ανιχνεύσεις web tv” στην Τρίπολη της Λιβύης, υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια κινητικότητα στη Λιβύη και συγκεκριμένα στις ανατολικές περιοχές να αναγνωρίσει το Λιβυκό Κοινοβούλιο, το οποίο έχει την έδρα του στο Τομπρούκ και βρισκόταν σε αντίθεση με τη κυβέρνηση της Τρίπολης, το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο.
Αντιπροσωπεία του Λιβυκού Κοινοβουλίου επισκέφθηκε πριν ένα μήνα την Τουρκία. Απο τότε, ο τούρκος πρέσβης στην Τρίπολη επισκέπτεται συχνά την Βεγγάζη και προσπαθεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την έγκριση, απο το Κοινοβούλιο, της παράνομης συμφωνίας.
Ο τούρκος πρέσβης ήταν το Σάββατο στην Βεγγάζη και συναντήθηκε με τον Δήμαρχο της πόλης, επιχειρηματίες, βουλευτές και άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν το Σώμα να επικυρώσει το παράνομο σύμφωνο.
Ο τούρκος διπλωμάτης συναντήθηκε και με τον Πρόεδρο του Λιβυκού Κοινοβουλίου Ακίλα Σάλεχ και του ζήτησε ρητά την επικύρωση της συμφωνίας. Ο κ. Σάλεχ του απάντησε αρνητικά επικαλούμενος ότι η συμφωνία είναι παράνομη.
Πάντως, υπάρχει μια συμπαγής ομάδα βουλευτών που πιέζει για την επικύρωση της συμφωνίας.
Η Τουρκία είναι υπερκινητική στη Λιβύη και πρόκειται να ανοίξει προξενείο στην Βεγγάζη. Θα υπάρξει, επίσης, αεροπορική σύνδεση της Βεγγάζης με την Άγκυρα.
Η τουρκική κινητικότητα είναι μεγάλη. Μήπως ανάλογη πρέπει να γίνει και η ελληνική για να αποφευχθούν τα χειρότερα;
Φωτογραφία: Το λιβυκό κοινοβούλιο.
Π.Σ.

Orlando Figes: Τα ιστορικά κλειδιά που εξηγούν την εχθρότητα του Πούτιν απέναντι στη Δύση

0

του Orlando Figes*

Μετά την «ειλικρινή», αλλά ψυχρή, συνάντησή του με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, ο Αμερικανός ομόλογός του Άντονι Μπλίνκεν εξέφρασε την απαισιοδοξία του για την εκτόνωση της έντασης στα ρωσοουκρανικά σύνορα. «Μερικές φορές ερμηνεύουμε διαφορετικά την ιστορία από τη Ρωσία», είπε, και είχε δίκιο, γιατί η ιστορία είναι ένας από τους παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε αυτή τη σύγκρουση.

Οι δύο υπουργοί πέρασαν πολλή ώρα συζητώντας για την περίοδο 1989-1991, και ιδιαίτερα για μια φράση που είχε πει τον Φεβρουάριο του 1990, τρεις μήνες μετά την πτώση του Τείχους, ο τότε Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζέιμς Μπέικερ στον Μιχαήλ Γκορμπατσόφ για να τον πείσει να δεχθεί την ενοποίηση της Γερμανίας. Ο Μπέικερ ρώτησε τον σοβιετικό ηγέτη αν προτιμούσε η Γερμανία να παραμείνει ανεξάρτητη, και έξω από το ΝΑΤΟ, ή να είναι στους κόλπους της Συμμαχίας, «με τη σιγουριά ότι η δικαιοδοσία του ΝΑΤΟ δεν θα προχωρήσει ούτε ένα εκατοστό πέρα από τα σημερινά της σύνορα».

Σύμφωνα με τους Αμερικανούς, αυτό ήταν απλώς μια υπόθεση, και όχι μια υπόσχεση ή μια εγγύηση. Το Κρεμλίνο όμως θεωρεί ότι η επέκταση του ΝΑΤΟ προς πρώην μέλη τού Συμφώνου της Βαρσοβίας προδίδει εκείνη τη «διεθνή συμφωνία». Ανεξαρτήτως από το τι ήθελε πραγματικά να πει ο Μπέικερ, η άποψη του Πούτιν ότι προδόθηκε μια υπόσχεση έχει μετατραπεί έκτοτε σε μια εμμονή που τροφοδοτεί τον αντιδυτικό του εθνικισμό.

Όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, ο Πούτιν ήταν ένας πράκτορας της KGB αποσπασμένος στην Ανατολική Γερμανία. Το δημοκρατικό πνεύμα εκείνων των ετών δεν τον επηρέασε καθόλου. Θεωρεί τη διάλυση της ΕΣΣΔ «τη μεγαλύτερη γεωπολιτική καταστροφή του 20ού αιώνα», εξαιτίας της οποίας δεκάδες εκατομμύρια Ρώσοι βρέθηκαν εκτός ρωσικής επικράτειας, στην Ουκρανία, στις Βαλτικές χώρες και στο Καζαχστάν. Σύμφωνα με τη δική του εκδοχή της ιστορίας, η Δύση επωφελήθηκε από την αδυναμία της Ρωσίας τη δεκαετία του ’90. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους συμπεριφέρθηκαν σαν να είχαν «κερδίσει» τον Ψυχρό Πόλεμο και να μην υπήρχε πλέον λόγος να συζητούν με τη Ρωσία, την «ηττημένη» δύναμη, για τις συνέπειες της σοβιετικής κατάρρευσης στις περιοχές όπου οι Ρώσοι έχουν συμφέροντα και μνήμες.

Για το Κρεμλίνο, το πρώτο δείγμα αυτής της αμερικανοκρατούμενης παγκόσμιας τάξης ήταν η μονομερής επέμβαση του ΝΑΤΟ στο Κόσοβο, το 1999. Η Μόσχα απορρίπτει το επιχείρημα του ΝΑΤΟ ότι έδρασε για να εμποδίσει την εθνοκάθαρση των Αλβανών από το σερβικό καθεστώς του Μιλόσεβιτς και κατηγορεί τη Συμμαχία ότι έχει επεκτατικές βλέψεις στα Βαλκάνια, τα οποία η Ρωσία θεωρεί δική της «σφαίρα επιρροής».

Η Μόσχα χρησιμοποίησε επίσης τη δυτική επέμβαση για να δικαιολογήσει τους δικούς της πολέμους στη Γεωργία, το 2008, και στην Ουκρανία, το 2014.

Η πραγματική ρήξη με τη Δύση έγινε εξαιτίας της επέκτασης του ΝΑΤΟ προς ανατολάς και της στήριξης που παρέσχε η Δύση στις «χρωματιστές» επαναστάσεις τής Γεωργίας και της Ουκρανίας, την περίοδο 2003-2004. Η αυξανόμενη επιρροή της Δύσης στις γειτονικές της περιοχές ξανάνοιξε ένα βαθύ τραύμα στην ιστορική συνείδηση της χώρας: τον τρόμο της να νιώσει περικυκλωμένη από δυνάμεις που θέλουν τον κατακερματισμό της.

(*) O Oρλάντο Φάιτζες είναι Αγγλογερμανός ιστορικός, ειδικός για τη Ρωσία

(Πηγή: El Pais)

Το κλείσιμο του Κυπριακού αλά Τούρκα με εργαλείο τον EastMed!

0
της Φανούλας Αργυρού

Non paper, East Med, Χόκσταϊν, τουρκικό ντοκιμαντέρ, χάρτης Μπάιντεν, και στη κορφή αγωγός μέσω Τουρκίας και ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ κατεχομένων (ή προσάρτηση; ή ότι λάχει εφόσον τελικός προορισμός είναι η πλήρης τουρκοποίηση!) – το θέμα δεν είναι το φυσικό αέριο αλλά η περιφερειακή ηγεμονία της Τουρκίας.

 

Τις τελευταίες τρείς εβδομάδες, παίχτηκε εις βάρος της Κύπρου και των ελληνικών συμφερόντων ένα κακοσκηνοθετημένο αλλά προ-συμφωνημένο θέατρο. Με γνωστούς πρωταγωνιστές και κομπάρσους. Με στόχο να στριμώξουν την Κυπριακή Δημοκρατία σε βαθμό που να νομίζει ότι δεν έχει επιλογή από το να δεχθεί την τουρκική απαίτηση για δύο κράτη, πλήρης αναγνώριση, με μοιρασιά τόσο του νησιού όσο και των φυσικών της πόρων (ΑΟΖ). Με άλογο τον αγωγό EAST MED. Φτάνει να έχουν «έξυπνους και δεσμευμένους ηγέτες σε όλες τις πλευρές της κυπριακής διένεξης…»

Το θέατρο ξεκίνησε με ένα non paper από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ( το «πετσετάκι» κατά τον Καθηγητή κ. Ι. Μάζη) στις 6 Ιανουαρίου 2022 γνωστοποιώντας στην ελληνική κυβέρνηση την άρνηση της Ουάσιγκτον να στηρίξει τον EastMed. Με πανομοιότυπο non paper να στάλθηκε και σε Λευκωσία και Τέλ Αβίβ, αλλά και στην Τουρκία. (Σωτήρη Σιδέρη omegapress.gr 7/1/2022).

Ευθύς την επομένη 7/1/22 εμφανίστηκε… το πρώτο μέρος ντοκιμαντέρ τουρκικού καναλιού TRT «The Pipe Dream» το οποίο ήταν ήδη έτοιμο προφανώς από το 2021. Στις 10/1/22 πήρε σειρά η περιβόητη ανακοίνωση της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα ουσιαστικά να σεκοντάρει τόσο το ντοκιμαντέρ όσο και το non paper, το οποίο δεν φαίνεται να είδε κανένας ακόμα. (Και αυτοί που εμμέσως ισχυρίζονται ότι το είδαν δεν το δημοσιεύουν για λόγους ακατανόητους.)

Η κύρια πράξη του θεάτρου ολοκληρώθηκε στις 14/1/22 με το δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ. Στο οποίο συντονισμένοι όλοι οι κομπάρσοι (μαζί και δικοί μας!) με πρωταγωνιστή τον Άμος Χόκσταϊν «συν-υπέγραψαν» ως ασύμφορο και μη βιώσιμο τον EastMed. Αλλά, θα είναι βιώσιμος και θα συμφέρει μια χαρά μόνο αν συμμετέχει και η Τουρκία στον αγωγό. Να έχει μερίδιο και η Τουρκία στην ΑΟΖ Ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με το πιο κάτω αναγνώριση και των κατεχομένων!

Ιδού τι γράφει η λεζάντα των ντοκιμαντέρ, σε μετάφραση – « Το ντοκιμαντέρ αυτό επικεντρώνεται στους Ενεργειακούς πόρους στην Ανατολική Μεσόγειο και τις πιθανές διαδρομές τους προς την Ευρώπη, καθώς και στον αγωγό EastMed, ένα μελλοντικό έργο αγωγού φυσικού αερίου που θα περνά από την Ελλάδα και θα τελειώνει στην Ιταλία προκειμένου να τροφοδοτήσει την ηπειρωτική Ευρώπη με φυσικό αέριο. Εμπειρογνώμονες σε όλο τον κόσμο εξηγούν τη γεωπολιτική κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και εστιάζουν στην αναγκαιότητα της συμμετοχής της Τουρκίας στο δίκαιο μερίδιο των πόρων φυσικού αερίου της περιοχής και στην ανάγκη συμμετοχής της Τουρκίας και της ΤΔΒΚ στον αγωγό EastMed, ώστε να είναι ρεαλιστικό και βιώσιμο. Επιπλέον αναφέρουν τους λόγους για τους οποίους η Τουρκία, ο δεύτερος μεγαλύτερος στρατός του ΝΑΤΟ και βασικός σύμμαχος για τη Δύση και τη Μέση Ανατολή, δεν πρέπει να δεν μπορεί να αποκλειστεί από τη συνεργασία για το φυσικό αέριο μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου».

https://www.youtube.com/watch?v=4avubIPj7uY Μέρος Α’ και Β’

https://www.trtworld.com/video/featured-documentaries/the-pipe-dream-part-two/61dfefe442517d0017736226

Χόκσταϊν στο δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ στο 22:10’ του βίντεο:

“Το εκπληκτικό με την Τουρκία είναι ότι είναι συνδεμένη με τόσα πολλά από τα μεγαλύτερα ζητήματα που η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζει. Συρία, Ιράκ, Ισραήλ, Ρωσία, ΕΕ και τελικά η επιτυχία του EastMed γίνεται εφικτή εάν η Τουρκία είναι μέρος του. Γιατί στο τέλος της ημέρας, το θέμα δεν είναι το φυσικό αέριο αλλά η περιφερειακή ηγεμονία…»

Ενώ όλοι σε Αθήνα, Τελ Αβίβ και Λευκωσία είχαν προ ημερών (μόνο;) ενημερωθεί (δήλωση Χόκσταϊν) ότι ο EastMed γι΄αυτούς τελείωσε.

Ο Άμος Χόκσταϊν είναι ο αρχιτέκτονας του πολυσυζητημένου χάρτη «Μπάιντεν» – με αγωγούς προς Τουρκία, στον οποίο δεν υπήρχε καμία αναφορά στον EastMed. Ο οποίος χαρτογραφήθηκε (υπό τις οδηγίες, όραμα και ηγεσία του τότε αντιπροέδρου Τζό Μπαίντεν) από την Υπηρεσία Ενεργειακών Πόρων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Αναρτήθηκε τον Ιούνιο του 2019 από την αμερικανική ιστοσελίδα Μc Clatchy DC.

«Αποκαλυπτικός χάρτης ΗΠΑ για ΑΟΖ που είδαν Ερντογάν-Αναστασιάδης»

https://www.youtube.com/watch?v=NSN40rPwl_c Τηλεόραση Sigma 6/6/2019 Πέτρα Αργυρού, Μάριος Πούλλαδος

«Σημερινή 11/6/2019 «Σενάρια επί χάρτου ΗΠΑ για ΑΟΖ»

https://simerini.sigmalive.com/article/2019/6/11/senaria-epi-khartou-epa-gia-aoz/

Ο Χόκσταϊν. είπε ότι «τον έδειξαν προσωπικά στον ίδιο τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό 2015-2017, ενώ είναι στην κατοχή τόσο της Κύπρου όσο και του Ισραήλ και του Λιβάνου». («Σ» 11/6/2019). Δεν είπε όμως πότε ακριβώς τον έδωσαν στους Κύπριους.

«Μας πήρε πολύ καιρό να ετοιμαστεί…» δήλωση Χόκσταϊν.

Για να πάρει όμως πολύ καιρό, ο σχεδιασμός του χάρτη θα ξεκίνησε πολύ πριν το 2015-2017. Ίσως και πριν από την αντικατάσταση της Χίλαρι Κλίντον από τον Τζον Κέρι τον Φεβρουάριο του 2013 στο Υπ. Εξωτερικών; Μήπως το 2013 παράλληλα με την ένταξη του EastMed από την ΕΕ στα λεγόμενα Έργα Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος; (Συνέντευξη 30/1/2022 Καθηγητή Δρ Νικόλα Φαραντούρη στον «Φιλελεύθερο» « Η ακύρωση EastMed έπρεπε να περιλαμβάνει ανταλλάγματα»).

Ιωάννης Κασουλίδης

Ο Ιωάννης Κασουλίδης στις 11 Ιανουαρίου 2022 επανήλθε ως Υπ. Εξωτερικών αφού τον επέλεξε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ως αντικαταστάτη του Νίκου Χριστοδουλίδη ο οποίος παραιτήθηκε. Και αίφνης στις 17/1/22 έτρεξε να ταυτιστεί με τον Χόκσταϊν και λοιπούς στο ντοκιμαντέρ, λέγοντας ότι «ο ίδιος πάντοτε έβλεπε τον EastMed ως εργαλείο δημιουργίας προβλημάτων ειδικότερα όσον αφορά τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού». Για να τρέξει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης να τον … καλύψει πως τάχα εξέφρασε «προσωπική γνώμη» ο Υπουργός του! Μα σοβαρά ;

Καυτό σχόλιο στην «Σημερινή» 24.1.22«Η χαρά τους που δεν θα γίνει ο EastMed». https://simerini.sigmalive.com/article/2022/1/24/e-khara-tous-pou-den-tha-ginei-o-eastmed/

Αυτονόητο ότι χαρούμενος βεβαίως και ο Ερντογάν…

Όταν λοιπόν τον Σεπτέμβριο του 2016 καθώς στις ΗΠΑ για την Γ.Σ του ΟΗΕ, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης συναντήθηκε με τον Αντιπρόεδρο Τζό Μπάιντεν με ψηλά στην ατζέντα το Ενεργειακό, ο Ι. Κασουλίδης ως ΥΠΕΞ τότε και ο Ν. Χριστοδουλίδης ως Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ήσαν μαζί του. Και είχαν προηγηθεί δηλώσεις του Χόκσταϊν με ξεκάθαρους στόχους υπέρ αγωγού μέσω Τουρκίας και ξεκλείδωμα σχέσεων Τουρκίας-Ισραήλ ενώ ταυτόχρονα ετοιμαζόταν ο «χάρτης όραμα του Μπάιντεν» δίχως τον EastMed με αρχιτέκτονα τον ίδιο. Στην συνάντηση συμμετείχαν η Βικτώρια Νούλαντ Βοηθός Υπ. Εξωτερικών για Ευρωπαϊκές και Ευρω-ασιακές Υποθέσεις και ο Χόκσταϊν Ειδικός Απεσταλμένος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για Ενεργειακές Υποθέσεις. Δηλαδή ο Ι. Κασουλίδης κατείχε την ίδια θέση (όπως και σήμερα) και το διάστημα 2015-2017 όπου ο Χόκσταϊν ανέφερε ότι τον έδειξαν προσωπικά στον Τούρκο Πρόεδρο Ρ. Ερντογάν και τον οποίο είχαν και οι Κύπριοι…

Energy high on agenda at meeting with Biden 2016 https://cyprus-mail.com/2016/09/22/anastasiades-wants-avoid-failures-past-tells-un-assembly/

(Θυμίζω την επίσκεψη Μπάιντεν στην Κύπρο το Μάιο του 2014 αφού προηγήθηκε το κατάπτυστο φιλμάκι του ΚΥΒΕ ((Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου) σε συνεργασία με το «Τ/κ Εμπορικό Επιμελητήριο» και όχι μόνον, όταν είχαν ξεσπαθώσει ορισμένοι δικοί μας να μας πείσουν να δεχθούμε ο αγωγός φ.α. να περάσει από την Τουρκία. Ότι θα λυνόταν το Κυπριακό και θα γινόμασταν όλοι πάμπλουτοι κλπ. Και υψηλόβαθμoς του ΔΗΣΥ είχε πει στο Λονδίνο «έπρεπε να είχαμε δώσει και κανένα οικόπεδο της Τουρκίας προ πολλού και ήταν λάθος μας που δεν το είχαμε σκεφθεί». Σχετικό άρθρο μου στο τέλος. « Είναι γνωστόν τοις πάσι ότι τόσον ο ΔΗΣΥ όσο και το ΑΚΕΛ υποστήριζαν και ακόμα υποστηρίζουν πως ο αγωγός φυσικού αερίου πρέπει να διέρχεται μέσω Τουρκίας, προκειμένου να εξευμενίσουμε το θερίο…» «Επιμηθείς και ουραγοί των εξελίξεων» «Σ» 23/1/22 Ανδρούλας Γκιούρωφ).

Δηλώσεις Χόκσταϊν – Bloomberg 21/22 Αυγούστου 2016 :

U.S. Vision for Mideast Stability Runs Through Gas Pipelines

https://www.bloombergquint.com/onweb/u-s-vision-for-mideast-stability-runs-through-gas-pipelines

«Με την Κύπρο να προσελκύει τώρα μεγάλες εταιρειες ερευνών στα δικά της οικονομικά ύδατα, τα ενεργειακά κίνητρα μπορεί τελικά να οδηγήσουν σε διπλωματική επίλυση αυτής της σύγκρουσης…

Εάν καταφέρουμε να καταλήξουμε σε συμφωνία για το μελλοντικό καθεστώς του νησιού, ξεκλειδώνουμε όχι μόνο το Ισραήλ-Τουρκία, αλλά και τη μελλοντική παραγωγή και τους προορισμούς της Κύπρου. Αυτό που μας δίνει λόγο για αισιοδοξία είναι ότι έχουμε έξυπνους και αφοσιωμένους ηγέτες σε όλες τις πλευρές της κυπριακής σύγκρουσης. Το ενεργειακό κίνητρο είναι ξεκάθαρο σε όλους».

kasol1.jpg

Δηλώσεις Χόκσταϊν – Bloomberg 31 Αυγούστου 2016 :

Israel Courting Energy Heavyweights to Seek Offshore Gas

https://gcaptain.com/israel-courting-energy-heavyweights-seek-offshore-gas/

«Χρειαζόμαστε να ξεκαθαρίσουμε το γεωπολιτικό μονοπάτι, αφαίρεση των εμποδίων για συμφωνίες εξαγωγών στην περιοχή..», είπε και ανέφερε ως κύριο βήμα την συμφιλίωση Ισραήλ-Τουρκίας και εξέφρασε αισιοδοξία για τις συνομιλίες για μια επανένωση της Κύπρου, την οποία θα διασχίσει ένας αγωγός προς την Τουρκία.

Περιττό να εξηγήσω ότι την «επανένωση της Κύπρου» την ερμηνεύουν με αναγνώριση των κατεχομένων…

Ο Ι. Κασουλίδης με την επιστροφή του στο ΥΠΕΞ, αφού πήρε τα εύσημα από τον Χόκσταϊν, μας παρότρυνε να δούμε τις… πραγματικότητες και στο π και φ έτρεξε προς Βρυξέλλες για ΜΟΕ ! Να προτείνει «ξαναζεσταμένο φαγητό», δηλαδή η Αμμόχωστος να τεθεί υπό την διοίκηση του ΟΗΕ για να επιστρέψουν οι κάτοικοι της (που οι Τούρκοι απέρριψαν εδώ και χρόνια) με λειτουργία του αεροδρομίου στην κατεχόμενη Τύμπου, δηλαδή ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ. Εφόσον δεν το επιτρέπουν δύο δικαστικές αποφάσεις στο ΗΒ και μόνο η ΚΔ μπορεί να το αναγνωρίσει τρέχει και γι΄αυτή τη παραχώρηση προς τους Τούρκους ο Κασουλίδης. Δηλαδή από το παράθυρο ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ του κατοχικού εκτρώματος από ΕΜΑΣ. Βλέπε άρθρο Σάββα Ιακωβίδη 24/1/22 «Κατευνασμός, παραχωρήσεις, ανυπαρξία στρατηγικής, τουρκεύουν την Αμμόχωστο» και «Σ» 31/1/2022.

Ερώτημα για Ιωάννη Κασουλίδη

«…Μέσα σε τέσσερεις μήνες ο βιώσιμος EastMed κατέστη μη βιώσιμος. Διαφορετική είναι η άποψη του εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ από αυτήν του άτυπου εγγράφου των Δημοκρατικών, όπως εκφράσθηκε στο περιοδικό «Newsweek». Ότι, δηλαδή, είναι στρατηγικής σημασίας ο EastMed.

Τι θα πει στις ΗΠΑ ο Κασουλίδης

Ερώτημα: Τι θα πει στις επαφές του στις ΗΠΑ ο ΥπΕξ Γ. Κασουλίδης, ο οποίος δημόσια υιοθετεί την τουρκική θέση ότι ο EastMed προκαλεί προβλήματα στην Άγκυρα και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να υλοποιηθεί; Θέλουμε ή όχι τον EastMed;…»

Από το εύστοχο άρθρο του Δρ. Γιάννου Χαραλαμπίδη «Σ» 30/1/22 «Η Ευρώπη ακροβατεί στο τεντωμένο σχοινί της Ουκρανίας».

https://simerini.sigmalive.com/article/2022/1/30/e-europe-akrobatei-sto-tentomeno-skhoini-tes-oukranias/

Κλείνοντας ας επαναλάβω την δήλωση του Άμος Χόκσταϊν 2016 : «Αυτό που μας δίνει λόγο για αισιοδοξία είναι ότι έχουμε έξυπνους και αφοσιωμένους ηγέτες σε όλες τις πλευρές της κυπριακής σύγκρουσης. Το ενεργειακό κίνητρο είναι ξεκάθαρο σε όλους»…

Συντονισμένα πάνω στους ίδιους επενδύουν και οι παρασκηνιακοί αρχιτέκτονες «λύσης» στο Φόρειν ΄Οφις από το 1974…

Φανούλα Αργυρού

Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Σημ. Καμία σχέση του τίτλου με τη δήλωση του Ρώσου Πρέσβη στην Κύπρο σε συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο» ότι κάποιοι μεθοδεύουν λύση δύο κρατών στην Κύπρο. (Κώστα Βενιζέλου 30.1.2022). Το κείμενο με τον τίτλο είχε ετοιμαστεί από τις 24.1.2022.

Σχετικά άρθρα

Όραμα και καθοδήγηση του Μπάιντεν ο χάρτης αγωγών προς Τουρκία 23.6.2019

https://simerini.sigmalive.com/article/2019/6/23/orama-kai-kathodegese-tou-mpainten-o-khartes-agogon-pros-tourkia/

Ποιος είναι ο Άμος Χόκσταϊν

https://i-epikaira.blogspot.com/2022/01/amos-hochstein-ukraine-and-biden.html

Το Βατερλώ του EastMed ίσως προμηνύει πολύ χειρότερες εξελίξεις! (upd20)

https://i-epikaira.blogspot.com/2022/01/eastmed.html

EastMed: Το χρονικό μιας προαναγγελθείσης γεωστρατηγικής ήττας – Από το 2019 κάποιοι προειδοποιούσαν!

https://i-epikaira.blogspot.com/2022/01/eastmed-2019.html

kasol2.jpg

Χάρτης Μπάιντεν, (πηγή mcclatchydc.com) Με φωτογραφίες των δύο αρχιτεκτόνων Τζό Μπάιντεν και Αμος Άμος Χόκσταϊν από iEpikaira

Σημερινή

Αλέξανδρος Ιτιμούδης: ΠΟΣΟ ΕΥΚΟΛΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΕΝΟΣ frontier state?

0

του Αλέξανδρου Ιτιμούδη*

Συχνά πυκνά, γίνεται πολλή λόγος για την αναπροσαρμογή που πρέπει να πραγματοποιήσει η Ελλάδα αναφορικά με τον γεωστρατηγικό της προσανατολισμό. Αυτό που ακούγεται καλοπροαίρετα από αρκετούς είναι να ακολουθήσει το ελληνικό κράτος το «δόγμα του Ισραήλ». Θα επιδιωχθεί λοιπόν να αναλυθεί το κάτα πόσο αυτό είναι δυνατόν, και τι προαπαιτούμενα συνεπάγεται η μετατροπή της Ελλάδας σε αυτό που λέγεται «frontier state». Με ελληνικούς όρους θα το αποδίδαμε ως «προκεχωρημένο κράτος – φυλάκιο».

Το να είναι ένα κράτος, προκεχωρημένο φυλάκιο, σημαίνει, εκ των προτέρων, πως αποκτάς πολύ συγκεκριμένο ρόλο, καθήκοντα, και υποχρεώσεις έναντι ενός ισχυρότερου δρώντα. Σημαίνει πως το κράτος παύει να αποτελεί ένα απλό «εξάρτημα» ενός συνολικού μηχανισμού ασφαλείας, και αντίθετα χρίζεται «υπερασπιστής» πολύ συγκεκριμένων συμφερόντων, σύμφωνα πάντα με την διαμορφώμενη ισορροπία ισχύος του διεθνούς συστήματος. Αυτό συνεπάγεται την μετατροπή του κράτους σε μια ιδιότυπη αιχμή του δόρατος, και υπό προϋποθέσεις μπορεί να οφελήσει τόσο το ίδιο το κράτος, όσο και τον «ηγεμόνα» που το έχρισε ως τέτοιο.

Το κράτος που θα αναλάβει ένα τέτοιο ρόλο είναι προορισμένο, εκ των πραγμάτων, να κινητοποιήσει το σύνολο των συντελεστών εσωτερικής ισχύος πρωτίστως, αλλά και της εξωτερικής του ισχύος, προκειμένου να εξασφαλίσει στα μάτια του ηγεμόνα πως χρίζει μια ιδιαίτερης προσοχής και στήριξης. Η κινητοποίηση αυτή πραγματοποιείται για δύο λόγους: Πρώτον για να εξασφαλίσει την ασφάλεια και την ίδια του την επιβίωση. Ο ρόλος του προκεχωρημένου φυλακίου συνεπάγεται στοχοποίηση από αντίπαλες δυνάμεις του συστήματος, μεγάλες επενδύσεις για έρευνα και ανάπτυξη, εκπαίδευση και κινητοποίηση του πληθυσμού, καθώς και ανάληψη μεγάλων ρίσκων αλλά και αποφασιστικότητας. Ο δεύτερος λόγος είναι για να αποδείξει στον εκάστοτε ηγεμόνα, του οποίου τα συμφέροντα εξυπηρετεί, πως πρέπει να λαμβάνει από αυτόν κάθε είδους βοήθεια και συγκεκριμένα: στρατηγικά και υποστρατηγικά οπλικά συστήματα, οικονομική βοήθεια, παροχή διαβαθμισμένων πληροφοριών, και διπλωματική στήριξη.

Στην περίπτωση της Ελλάδας παρατηρείται το εξής μοτίβο: η χώρα στα μάτια του ηγεμόνα, που στην προκείμενη περίπτωση είναι οι ΗΠΑ, αντιμετωπίζεται ως το δεύτερο κομμάτι ή εξάρτημα της γεωγραφικής περιοχής που τυπικά ονομάζεται Νοτιοανατολική Πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Ως εκ τούτου δεν διαχωρίζεται από το δεύτερο εξάρτημα του συνόλου, δηλαδή την Τουρκία, και μάλιστα πολλές φορές αντιμετωπίζεται πολύ πιο υποτιμητικά. Δεν θα αναλωθούμε στους λόγους για τους οποίους συμβαίνει αυτό. Το πρόβλημα που προκύπτει εδώ είναι πως ο έτερος πόλος του συστήματος,η Τουρκία, παρότι ανήκων στην ίδια συμμαχία, παρουσιάζει όχι μόνο τάσεις αυτονόμησης, αλλά απειλεί ευθέως την ίδια γεωπολιτική υπόσταση της Ελλάδας.

Η τάση αυτή της Τουρκίας, όπως είναι λογικό, έχει κινητοποιήσει την Ελλάδα ως προς την ανασύνταξη των δυνάμεων της, ειδικά στον τομέα των αμυντικών εξοπλισμών και των συμμαχιών, όμως αυτό δεν είναι αρκετό για την ηγεμονική δύναμη προκειμένου να της παρέχει αυτά τα οποία επιζητά η Ελλάδα. Ο βασικός λόγος που συμβαίνει αυτό είναι πως, όταν ο ηγεμόνας δεν διαβλέπει πως ένα κράτος  έχει την θέληση, την αποφασιστικότητα, αλλά και τους απαραίτητους πόρους για να αναλάβει ευρύτερο περιφερειακό ή άλλο ρόλο, δεν πρόκειται να συναινέσει στην στρατηγική αναβάθμιση του κράτος αυτού.

Ο παράγοντας της θέλησης παίζει ιδιαίτερα κρίσιμο ρόλο στην μετατροπή ενός κράτους σε προκεχωρημένο φυλάκιο. Στην περίπτωση της Ελλάδας, είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς πως θα μπορέσει να αναλάβει στο κοντινό μέλλον ένα τέτοιο ρόλο, ειδικά δε, εαν δεν βελτιώσει τους συντελεστές της εσωτερικής της ισχύος. Στην περίπτωση του Ισραήλ για παράδειγμα, ο δυτικός παράγοντας είδε έναν δρώντα που ασκούσε αποφασιστική πολιτική, και ήταν διατεθειμένος να αναλάβει όλα τα ρίσκα. Η Ελλάδα, τουλάχιστον για την ώρα, δεν δείχνει έτοιμη να αναλάβει ένα τέτοιο βάρος, την στιγμή που βρίσκεται σε διαδικασία αναδιάρθρωσης των αμυντικών της ικανοτήτων, αλλά και που ακόμα δεν έχει κοτορθώσει να θέσει σε τροχιά ανάπτυξης την οικονομία της.

Επίσης στην όλη εξίσωση πρέπει να προστεθεί και η στοχοθεσία που θα επιδιώξει να έχει η Ελλάδα σε περίπτωση που αναλάμβανε περισσσότερες υποχρεώσεις και ως εκ τούτου περισσότερη ενίσχυση από τις δυτικές δυνάμεις. Η Ελλάδα θα έχει ως στόχο να στραφεί ενάντια στην, θεωρητικά σύμμαχο εντός του ΝΑΤΟ, Τουρκία, και αυτό δεν μπορεί να βρει ευήκοα ώτα στο δυτικό στρατόπεδο, όσο το ελληνικό κράτος δεν επικοινωνεί αποτελεσματικά και ουσιαστικά, το γιατί πρέπει αυτό να θεωρείται ως «κράτος πρώτης γραμμής», και γιατί, από την άλλη, η Τουρκία να θεωρείται ως κράτος που βλάπτει τα δυτικά συμφέροντα.

Παράλληλα πρέπει να υπάρχει κατά νου η σκέψη πως ενδεχόμενη μετατροπή της Ελλάδας σε frontier state, είναι σε μεγάλο βαθμό πιθανό, να την καθιστούσε στόχο τόσο της Ρωσίας όσο και της Κίνας, εδικά δε εφόσον η Ελλάδα φιλοξενεί τόσο μεγάλο αριθμό αμερικανικών βάσεων στο εσωτερικό της. Ταυτόχρονα, αυτό θα εξοβέλιζε την Τουρκία έξω από το δυτικό στρατόπεδο, καθιστώντας την proxy state της ρωσικής ή και κινεζικής επιρροής στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Κρίσιμο επίσης σημείο εδώ είναι η ικανότητα προβολής στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή όπως αναφέρθηκε, είναι σε μια διαδικασία εξοπλιστικής ενίσχυσης, η οποία υπό προϋποθέσεις, και σε συνδυασμό με άλλους δρώντες της περιοχής, μπορεί να την καταστήσει ως ένα κράτος σημαντικής γεωπολιτικής ακτινοβολίας, εφόσον και η ίδια δείξει πως αναλαμβάνει ένα τέτοιο ρόλο. Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι μια περιοχή ιδιαίτερα ευαίσθητη, και άρα ο δρων ο οποίος θα επιδείξει μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και δυνατότητα προβολής σκληρής ισχύος, είναι πιθανό να καταστεί ο «ευνοημένος» των δυτικών δυνάμεων.

Συμπερασματικά πρέπει να ειπωθεί πως η Ελλάδα απαιτείται να κάνει ακόμα πολλά πράγματα ώστε να μπορεί να υποστηριχτεί πως στο μέλλον θα δύναται να αναλάβει τέτοιου είδους βάρη. Ωστόσο είναι ένας στόχος που πρέπει υπό προϋποθέσεις να επιδιωχθεί. Αυτό δικαιολογείται από την τουρκική στάση και πολιτική η οποία έχει πάρει ιδιαίτερα μεγάλες διαστάσεις. Η Τουρκία σταθερά και συστηματικά επιδιώκει την αποδόμηση του γεωπολιτικού δυναμικού της Ελλάδας, και αυτό είναι κάτι που θα αναγκάσει την Ελλάδα να διεκδικήσει στο κοντινό μέλλον ένα νέο ρόλο. Αν όχι, να καταστεί frontier state, τουλάχιστον να διεκδικήσει τον ρόλο του εξισορροπητή των δυτικών δυνάμεων απέναντι σε μια Τουρκία η οποία ολοένα και περισσότερο θα διολισθαίνει προς τον ευρασιατισμό.

*Ο Αλέξανδρος Ιτιμούδης, είναι μεταπτυχιακός φοιτητής Γεωπολιτικής Ανάλυσης, Γεωστρατηγικής Σύνθεσης και Σπουδών Άμυνας και Ασφάλειας.