Αρχική Blog Σελίδα 2076

ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΧΤΥΠΑ Η ΚΑΜΠΑΝΑ;

2
 του Παντελή Σαββίδη
Προσπάθησα και εγώ να γράψω κάτι, χθες, για το 19χρονο παιδί που του στέρησαν με βάρβαρο τρόπο την ζωή. Σταματούσε το μυαλό μου. Δεν κατάφερνα να τελειώσω την πρόταση.
Πριν οτιδήποτε άλλο, μια υπόκλιση στη μνήμη του και στους γονείς του. Ό,τι και να συμβεί, το παιδί δεν θα έρθει στη ζωή και οι γονείς του δεν θα καταφέρουν να επουλώσουν την βαθιά πληγή στο υπόλοιπο της ζωής τους.
Τα υπόλοιπα, οι καταδίκες, τα μέτρα, οι διαμαρτυρίες, ακόμη και οι διαδηλώσεις, είναι για μας. Για να λειάνουμε την συνενοχή μας. Διότι είμαστε συνένοχοι. Πως το έλεγε ο Τζών Ντίν; “Κάθε ανθρώπου ο θάνατος λιγοστεύει εμένα τον ίδιο. Γιατί είμαι ένα με την ανθρωπότητα. Γι αυτό ποτέ μην στέλνεις να ρωτήσεις για ποιόν χτυπάει η καμπάνα. Χτυπάει για σένα”.
Στα σχόλια που διάβασα παρόλο που δεν κατονομάζεται η πηγή προέλευσης αυτής της βίας, υπονοείται. Βεβαίως, η επίκληση είναι ότι δεν εντοπίσθηκε η πηγή, ακόμη, απο την αστυνομία. Αλλά ας μην γελιόμαστε. Η πηγή είναι φανερή. Ας αφήσουμε το αστυνομικό δελτίο. Ας αφήσουμε την υποκρισία. Η αστυνομική πλευρά μας ενδιαφέρει αλλά σήμερα, δεν είναι η κυρίαρχη. Να βρεθούν και να τιμωρηθούν αυστηρά οι ένοχοι. Αλλά αυτό δεν θα λύσει το πρόβλημα. Σήμερα πρέπει να βιώσουμε την συνενοχή.
Μέρος ηθικής ενοχής φέρω και εγώ διότι εν τη ποδοσφαιρική αφελεία μου υποστήριξα δημοσίως αυτόν τον χώρο λόγω της καταγωγής του και των κοινωνικών στρωμάτων που εκφράζει. Λάθος μου και το ομολογώ δημοσίως. Καμιά σχέση δεν μπορεί να έχει το ιδεολογικό φορτίο αυτών των χαρακτηριστικών που έκαναν πολύ κόσμο να βλέπει θετικά την πορεία του, με όσα συμβαίνουν σήμερα. Ο πυρήνας που παράγει αυτήν την κρίση δεν έχει λόγο να υφίσταται, όπως λειτουργεί σήμερα. Τουλάχιστον για την δική μας προσέγγιση του ρόλου του. Της ανάμνησης των όχι χαμένων πατρίδων και της τραγικής ζωής των προσφύγων. Αυτή η νοσταλγία, αυτή η πηγή δεν παράγει μίσος. Παράγει σκεπτικισμό και μια μικρή ερώτηση: γιατί;
Για λόγους ευρύτερους που δεν είναι της παρούσης στιγμής περιθωριοποιημένα στρώματα, απο κάθε άποψη, συγκεντρώθηκαν γύρω απο αυτόν τον ποδοσφαιρικό πυρήνα για να εκτονώσουν τα καταπιεσμένα τους αισθήματα ή τα βάρβαρα ένστικτά τους τα οποία δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν. (Υπενθυμίζω στο σημείο αυτό ότι για τον Φρόιντ πολιτισμός είναι η καταπίεση των ενστίκτων). Όποιος δεν μπορεί να τα συγκρατήσει είναι απολιτίστιστος. Και απολίτιστος σημαίνει βάρβαρος.
Τίποτε δεν δικαιολογεί την συμπεριφορά τους.
Αλλά όλα ενοχοποιούν ηθικά τους συντελεστές συντήρησης αυτού του πυρήνα που γνωρίζουν καλά τι συμβαίνει και πως να το διαχειριστούν. Και γνώση έχουν και δυνατότητες να διαμορφώσουν το κλίμα που επιθυμούν. Δεν θέλουν να το αλλάξουν. Τους βολεύει όπως είναι σήμερα. Αλλά είναι επικίνδυνο για την κοινωνία στην οποία λειτουργούν.
Ένοχη είναι και η πολιτεία η οποία δεν έχει κανένα σοβαρό πλαίσιο λειτουργίας, καμιά άτεγκτη δημόσια συμπεριφορά και κανέναν ιδεολογικό μηχανισμό απορρόφησης ή διαχείρισης της εκτονοτικής λειτουργίας αυτών των ομάδων. Δυστυχώς, όλοι οι μηχανισμοί αναπαράγουν την λογική της βίας. Και κρατικοί και ιδιωτικοί.
Ένοχη είναι και η ακαδημαϊκή κοινότητα η οποία αδιαφόρησε να μελετήσει ένα κοινωνικό φαινόμενο κυρίαρχο στον ελληνικό δημόσιο βίο. Πρότεινα επανειλημμένως σε φίλους καθηγητές κοινωνιολογίας να δώσουν θέμα διδακτορικού την ομάδα και την συμπεριφορά των οπαδών της. Γελούσαν.
Δεν έχει νόημα να συνεχίζεται αυτή η υποκοσμική κατάσταση
στον ποδοσφαρικό χώρο. Το μόνο εξυγιαντικό μέτρο είναι η διακοπή του μέχρι να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις που να δικαιολογούν την ύπαρξή του.
Αλλά δεν θα το κάνει ούτε αυτή ούτε και καμιά άλλη κυβέρνηση. Οι οπαδοί και τα λεφτά είναι πολλά για να λάβει ένα τυχάρπαστο κράτος σοβαρές αποφάσεις. Προέχει η ψήφος και η μπίζνα. Μετά τις πρώτες αντιδράσεις, αυτά θα κυριαρχήσουν. Κανένας δεν θα θυμάται το θλιβερό γεγονός παρά σε κάποιες επετείους, η στις φλυαρίες του είδους “όχι βία στα γήπεδα”. Εδω η βία βγήκε απο τα γήπεδα. Μας απειλεί έξω απο την πόρτα του σπιτιού μας.
Γι αυτό τα αισθήματα απο αυτά που συμβαίνουν δίπλα μας είναι προσωπικά.
Η καμπάνα που θα χτυπήσει στην κηδεία του μικρού που έχασε την ζωή του, χτυπάει και για μας. Ας την ακούσουμε αν θέλουμε να διαμορφώσουμε μια άλλη κοινωνία. Αλλά είμαι σίγουρος πως δεν θέλουμε.

H σαπίλα του ποδοσφαίρου δολοφονεί

0

Της ομάδας σύνταξης του Άρδην & της Ρήξης

Η δολοφονία του 19χρονου φοιτητή Άλκη Καμπανού ήταν μια αποτρόπαιη ενέργεια, όχι γιατί ήταν η πρώτη στον οπαδικό χώρο, αλλά για την βιαιότητά της και τα μηνύματα που μας δίνει για το που οδηγείται η ελληνική κοινωνία.

Τα μεσάνυχτα της Δευτέρας οι επιβαίνοντες δύο αυτοκινήτων σταμάτησαν μια παρέα τριών νεαρών κοντά στο γήπεδο του Άρη στην Θεσσαλονίκη και αφού τους ρώτησαν ποιας ομάδας είναι οπαδοί, στη συνέχεια τους επιτεθήκαν με πρωτοφανή βιαιότητα, σκοτώνοντας τον 19χρονο και τραυματίζοντας σοβαρά τους άλλους δύο. Σε άλλο περιστατικό χθες το απόγευμα στην παραλία της Θεσσαλονίκης μια παρέα δέκα ατόμων πλησίασε δύο αδέλφια έναν 14χρονο και έναν 15χρονο και τους επιτέθηκαν, ευτυχώς παρενέβησαν οι εργαζόμενοι γειτονικού ξενοδοχείου και διέσωσαν τα νεαρά αγόρια από τα χειρότερα.

Τα χθεσινά γεγονότα είναι κρίκοι μιας μακράς αλυσίδας γεγονότων τυφλής βίας μεταξύ οπαδών-μπράβων των δύο μεγάλων ομάδων της Θεσσαλονίκης:

Στις 4/5/2017,  στην οδό Αγίου Δημητρίου, ο νεαρός οπαδός του ΠΑΟΚ, Νάσος Κωνσταντίνου, προσπάθησε να ξεφύγει από οπαδούς αντίπαλης ομάδας στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Παρασύρθηκε από διερχόμενο όχημα και, λίγες μέρες μετά, άφησε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο.

Στις αρχές του 2020, o Βούλγαρος οπαδός Τόσκο Μποζατσίσκι, που ήρθε στη Θεσσαλονίκη για να παρακολουθήσει τον αγώνα Άρη – ΠΑΟΚ, παρασύρθηκε από αυτοκίνητο κοντά στο Μέγαρο Μουσικής και έχασε τη ζωή του, όταν προσπάθησε να ξεφύγει από ομάδα που του επιτέθηκε με οπαδικά κίνητρα.Έναν χρόνο πριν, βγήκαν πιστόλια για οπαδικές διαφορές στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Σε ενέδρα, δύο άτομα τραυματίστηκαν.

Η άγρια συμπλοκή, μέρα μεσημέρι, προκάλεσε την παρέμβαση του εισαγγελέα, η οποία όμως δεν είχε αποτέλεσμα.

Δύο μήνες μετά, νέα άγρια επεισόδια σημειώθηκαν στην περιοχή Χαριλάου με οπαδούς ΠΑΟΚ και Άρη και δεκάδες καταστροφές σε σταθμευμένα οχήματα. Λίγες μέρες μετά, εμπρησμός σε πιλοτή στην Καλαμαριά, αποδόθηκε σε οπαδικές διαφορές.

Και στην Αθήνα συμβαίνουν ανάλογα γεγονότα. Η δολοφονία του Μιχάλη Φιλόπουλου το 2007 στην λεωφόρο Λαυρίου ύστερα από προγραμματισμένο ραντεβού που είχαν δώσει οπαδοί του Ολυμπιακού και του Παναθηναϊκού μας εισήγαγε σε μια νέα εποχή. Τότε 500 περίπου τραμπούκοι οπλισμένοι με μαχαίρια, αεροβόλα, λοστούς κ.λπ. και με ενισχύσεις από το εξωτερικό (Σέρβους και Ρώσους) έδωσαν ραντεβού για να ξεκαθαρίσουν ποιοι θα κάνουν κουμάντο στην πόλη.

Έκτοτε ανάλογα περιστατικά συμβαίνουν συχνά πυκνά, τις περισσότερες φορές χωρίς νεκρούς, αλλά από στα πρόσφατα γεγονότα της Θεσσαλονίκης υπάρχει μια ουσιώδη διαφορά Στα προηγούμενα μαζεύονταν οι «αρχηγοί», τα πρωτοπαλίκαρα και οι στρατοί των πιο φανατισμένων ή όσοι νεοσσοί ήθελαν να μπουν στα κλειστά κλαμπ των σκληρών, αφήνοντας στην άκρη πιτσιρικάδες και αυτούς που δεν ήταν για τέτοια πράγματα. Λειτουργούσαν δηλαδή ως μαφιόζικες ομάδες, γιατί λίγο πολύ τέτοιες είναι, πέρα από την οπαδική βία «δραστηριοποιούνται» στην προστασία μαγαζιών, στο λαθρεμπόριο, στην διακίνηση ναρκωτικών και κυρίως είναι ένας στρατός απαραίτητος όταν τον χρειαστεί η διοίκηση της ομάδας τους για τις βρώμικες δουλειές.

Στην Θεσσαλονίκη όμως κατά τα φαινόμενα περάσαμε σε επόμενο στάδιο όπου ομάδες που λειτουργούν σαν «μοναχικοί λύκοι» κινούνται σε γειτονιές των εχθρών και ψάχνουν για ιδανικά θύματα, εύκολους στόχους που θα τους μακελέψουν χωρίς μεγάλο ρίσκο για την δική τους ασφάλεια.

Ως συνήθως «το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι», αν το υπουργείο και ο μονίμως εξαφανισμένος Αυγενάκης δεν τρίξει τα δοντια στις ΠΑΕ, ακυρώνοντας ακόμα και παιγνίδια, αν οι πρόεδροι δεν μαζέψουν τους αρχηγούς των στρατών χούλιγκανς, αν η Πολιτεία με τα όργανά της π.χ. ΕΣΡ δεν πάρει τις άδειες ή αν δεν ταράξει στα πρόστιμα κυρίως ραδιόφωνα που προάγουν την βία, αν δεν κοπούν οι δεσμοί μεταξύ αστυνομίας και στρατών χούλιγκανς, τα επεισόδια τύπου Θεσσαλονίκης θα γίνουν καθημερινότητα.

Η παρακμή μας είναι πολύπλευρη, από την πολιτική σκηνή που κυριαρχούν προσωπικότητες όπως ο Πολάκης, ο Φουρθιώτης κ.λπ. έως την τυφλή βία στους δρόμους. Αν «η κοινωνία των πολιτών», σύλλογοι, φορείς, σωματεία, οι καθημερινοί άνθρωποι εν ολίγοις, δεν παρέμβουν και συνεχίζουν να παρακολουθούν την φθορά που βιώνουμε καθημερινά, στο τέλος όλοι θα φθαρούμε από αυτήν.

Όπως αναφέρει και η ανακοίνωση της δημοτικής παράταξης, Μένουμε Θεσσαλονίκη: «Αναμφίβολα έχουμε ανάγκη από μια κάθαρση, και για να καταστεί αυτή εφικτή πρέπει να συνοδεύεται από την αναγέννηση των αξιών και ενός οράματος, ακόμα, ικανού να μας απελευθερώσει από την παρακμή»… «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που ελλοχεύει καθώς βυθιζόμαστε μέσα σε αυτό το καθοδικό σπιράλ, είναι οι ίδιοι να συνηθίσουμε την παρακμή μας, επιδιδόμενοι μόνον σε φραστικές καταδίκες όταν η τελευταία χτυπάει δυνατά την πόρτα της καθημερινότητάς μας. Ως εδώ!»

Πηγές: Φιλόπουλος: Η αλήθεια, Θεσσαλονίκη: Χωρίς τέλος η οπαδική βία εντός και εκτός των γηπέδων

Γιατί ο Ερντογάν «μπλέκεται» στη σύγκρουση Ρωσίας-ΗΠΑ για την Ουκρανία

0

«Δεδομένης της αδυναμίας της, η τουρκική οικονομία δεν μπορεί να αντέξει ένα μποϊκοτάζ από τουρίστες από τη Ρωσία», πρόσθεσε ο βετεράνος παρατηρητής της Τουρκίας, Anthony Skinner. [EPA-EFE/SERGEY DOLZHENKO]

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα προσπαθήσει να αξιοποιήσει τη στρατηγική του θέση στο ΝΑΤΟ και τη σχέση του με τον Ρώσο Βλαντιμίρ Πούτιν όταν επισκεφθεί το Κίεβο την Πέμπτη (3 Ιανουαρίου), σε μια προσπάθεια να αποτρέψει τον πόλεμο στην Ουκρανία, αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο Τούρκος ηγέτης ελπίζει ότι η διαμεσολάβηση μεταξύ του Πούτιν και του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι μπορεί να αποτρέψει μια ρωσική επίθεση που η Ουάσιγκτον προειδοποιεί ότι θα μπορούσε να ξεκινήσει στα μέσα Φεβρουαρίου.

Οι προσπάθειές του σε υψηλό επίπεδο -που αντιμετωπίστηκαν με επιφυλακτικότητα στη Μόσχα- ενέχουν τεράστιο διακύβευμα και δυνητικά πλούσια ανταμοιβή.

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι μια σοβαρή σύγκρουση στην Ουκρανία θα μπορούσε να ανατρέψει την οικονομία της Τουρκίας και να θέσει σε κίνδυνο τις πιθανότητες του Ερντογάν να παρατείνει την κυριαρχία του για μια τρίτη δεκαετία στις εκλογές που θα διεξαχθούν στα μέσα του 2023.

Θα μπορούσε, επίσης, να αναγκάσει την Άγκυρα να επιλέξει πλευρά μεταξύ του Πούτιν – ενός ηγέτη που κατέχει αρκετά οικονομικά και στρατιωτικά ατού έναντι της Τουρκίας – και των παραδοσιακών δυτικών συμμάχων που χάνουν την υπομονή τους με το καθεστώς Ερντογάν.

Η απόκτηση από το Κίεβο δοκιμασμένων στη μάχη τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) αποτελεί ιδιαίτερη ανησυχία για τους υποστηριζόμενους από τη Ρωσία αυτονομιστές στην ανατολική Ουκρανία και για το Κρεμλίνο.

Αλλά οι αναλυτές πιστεύουν ότι η επιτυχία στην αποτροπή μιας ρωσικής εισβολής θα μπορούσε να αναδείξει τη σημασία της Τουρκίας για τη δυτική αμυντική συμμαχία και να θερμάνει τις ψυχρές σχέσεις του Ερντογάν με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν.

«Eίναι μια ευκαιρία για την Τουρκία να αναβαθμίσει το κύρος της και να βγει από το σκυλόσπιτο, μεταφορικά μιλώντας, εντός του ΝΑΤΟ», δήλωσε στο AFP ο Asli Aydintasbas του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων.

«Η Άγκυρα θα το χρησιμοποιήσει επίσης ως ευκαιρία για να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον», πρόσθεσε.

«Ο Ερντογάν έχει αναπτύξει αυτή τη μοναδική προσωπική σχέση με τον Πούτιν που είναι ταυτόχρονα ανταγωνιστική και συναινετική – επιτρέποντάς τους να υποστηρίζουν διαφορετικές πλευρές στη Λιβύη, τον Καύκασο και τη Συρία».

«Κρατάει το λόγο του»

Η εξελισσόμενη σχέση του Ερντογάν με τον Πούτιν υπήρξε ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά της διπλωματίας σε όλη τη νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Οι σχέσεις τους κατέρρευσαν μετά την κατάρριψη από την Τουρκία ενός ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους κοντά στα σύνορα με τη Συρία το 2015.

Βελτιώθηκαν αισθητά αφότου ο Πούτιν έγινε ο πρώτος αρχηγός κράτους που τηλεφώνησε στον Ερντογάν τη νύχτα της απόπειρας του τουρκικού πραξικοπήματος το 2016.

Οι περισσότεροι δυτικοί ηγέτες περίμεναν μέρες προτού υποστηρίξουν δημοσίως τον Ερντογάν – αναποφασιστικότητα που, σύμφωνα με αναλυτές, έσπρωξε την Τουρκία πιο κοντά στη Ρωσία τα επόμενα χρόνια.

Ο δεσμός αυτός έχει αντέξει έκτοτε σε επανειλημμένες δοκιμασίες.

Η υποστήριξή τους στις αντίπαλες πλευρές στη Συρία και τη Λιβύη δεν εμπόδισε την Τουρκία το 2019 να αποκτήσει ένα ρωσικό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας που βρίσκεται στο επίκεντρο των σημερινών εντάσεων με την Ουάσινγκτον.

Ο Πούτιν φάνηκε επίσης να αντιμετωπίζει με καλό μάτι την προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Τουρκία που άλλαξε το παιχνίδι στο Αζερμπαϊτζάν κατά τη διάρκεια του πολέμου του 2020 με τους υποστηριζόμενους από τη Μόσχα εθνοτικούς Αρμένιους στο αμφισβητούμενο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

«Πρόκειται για ένα άτομο που κρατάει το λόγο του – ένας πραγματικός άνθρωπος», δήλωσε ο Πούτιν για τον Ερντογάν εβδομάδες μετά την σύγκρουση στο Καραμπάχ.

Ο μελετητής του Πανεπιστημίου Medipol της Κωνσταντινούπολης Abdurrahman Babacan δήλωσε ότι ο Ερντογάν και ο Πούτιν μοιράζονται αυτό που «οι περισσότεροι ηγέτες δεν έχουν στις διμερείς τους σχέσεις: την έγκαιρη παρέμβαση και το να παίζουν τα χαρτιά τους ανοιχτά».

«Όλα γύρω από τον Ερντογάν»

Οι περισσότεροι αναλυτές, ωστόσο, αμφιβάλλουν ότι ο Ερντογάν θα συγκρουστεί ανοιχτά με τον Πούτιν για την Ουκρανία.

«Εάν η Τουρκία κλιμακώσει, η Ρωσία μπορεί να απαντήσει με το ίδιο νόμισμα – πίεση (κατά των Τούρκων στρατιωτών και των πληρεξουσίων) στη Συρία, οικονομικές κυρώσεις», δήλωσε ο μελετητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Dimitar Bechev.

«Δεδομένης της αδυναμίας της, η τουρκική οικονομία δεν μπορεί να αντέξει ένα μποϊκοτάζ από τουρίστες από τη Ρωσία», πρόσθεσε ο βετεράνος παρατηρητής της Τουρκίας, Anthony Skinner.

Ο Soner Cagaptay, συνεργάτης του Washington Institute, δήλωσε ότι η άμεση ανησυχία του Ερντογάν είναι να διατηρήσει την οικονομία αρκετά ισχυρή ώστε να δώσει την ευκαιρία στα πεσμένα ποσοστά δημοτικότητάς του να ανακάμψουν πριν από τις επόμενες εκλογές.

«Η Τουρκία ολόκληρη γυρίζει μόνο γύρω από τον Ερντογάν αυτή τη στιγμή, και ο Ερντογάν γυρίζει γύρω από την πιθανότητα να κερδίσει τις εκλογές το 2023», δήλωσε ο Cagaptay.

Οι αναλυτές δήλωσαν ότι αυτό καθιστά τις προσπάθειες διαμεσολάβησης του Ερντογάν ακόμη πιο σημαντικές.

«Οι ρωσικές (στρατιωτικές) ενέργειες θα επιδεινώσουν την τουρκική οικονομική αδυναμία, όπως η αύξηση του κόστους του πετρελαίου», δήλωσε ο Stein. «Αυτό δεν θα είναι ευχάριστο».

Νατοϊκό «όχι» σε διαμεσολαβητές

Η EURACTIV δημοσίευσε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ότι στις προτάσεις του ΝΑΤΟ προς την Ρωσία αναφορικά με το πού θα γίνουν οι συζητήσεις για αποκλιμάκωση μεταξύ Ρωσίας και Δύσης όπως πχ στο Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας, η Τουρκία προσπάθησε να προσθέσει στο κείμενο και τη φράση «καθώς και με άλλες διπλωματικές πρωτοβουλίες» καθώς ο Ερντογάν θέλει να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή.

Η πρόταση αυτή απορρίφθηκε αμέσως από τους νατοϊκούς εταίρους.

EURACTIV.com with AFP

Κύκλοι της Κομισιόν πιέζουν για τεχνοκρατική κυβέρνηση στην Αθήνα

2

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι τα μηνύματα που λαμβάνουν από την Αθήνα είναι ότι οι εκλογές θα γίνουν τον Σεπτέμβριο. [Shutterstock/jorisvo]

Σύμφωνα με πηγές της Κομισιόν, μετά από την εμπειρία των διαπραγματεύσεων για τα πρώτα ορόσημα μεταρρυθμίσεων για την πρώτη δόση του Ταμείου Ανάκαμψης, υπάρχουν ισχυρές συζητήσεις και σκέψεις για την προώθηση του μοντέλου Ιταλίας τύπου Ντράγκι, και για την Ελλάδα.

Με βάση το σκεπτικό των κύκλων αυτών, το υφιστάμενο προσωπικό του ελληνικού πολιτικού συστήματος «δεν είναι σε θέση να φέρει εις πέρας τις βαθιές τομές που απαιτείται προκειμένου η χώρα να αλλάξει σελίδα».

Η EURACTIV πληροφορήθηκε ότι το βασικό επιχείρημα των Βρυξελλών είναι ο τεράστιος όγκος χρημάτων που θα εισρεύσουν στην ελληνική οικονομία μέχρι το 2026, και φοβούνται ότι η υπάρχουσα κυβέρνηση είναι «έρμαιο ισχυρών πιέσεων και δεσμεύσεων σε μια περίκλειστη ομάδα Ελλήνων επιχειρηματιών».

«Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο που δεν αφήνει να ανοίξει η οικονομία σε ευρωπαϊκές και ξένες επενδύσεις».

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που τον Ιούνιο του 2021, το ελληνικό σχέδιο ανάκαμψης ήταν το μόνο που άλλαξε πριν λάβει το πράσινο φως των Βρυξελλών με τη Γερμανία και άλλα κράτη να ζητούν «διευκρινίσεις» από την Αθήνα σχετικά με την επιλογή των εταιρειών που θα επωφεληθούν από τα φθηνά δάνεια.

Συγκεκριμένα, πηγή ανέφερε ότι η ανησυχία είναι ότι το ελληνικό κράτος θα δώσει προτεραιότητα σε «ασφαλείς» επενδύσεις – οι οποίες ούτως ή άλλως θα λάμβαναν χρήματα από τις τράπεζες – και όχι σε επενδύσεις υψηλού κινδύνου σε τομείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που υπέστησαν σοβαρό πλήγμα κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Έτοιμα σενάρια σε περίπτωση πολιτικής κρίσης

«Υπάρχουν έτοιμα σενάρια απάντησης σε μια πιθανή πολιτική κρίση που θα προκληθεί εάν μπλοκαριστεί η εκταμίευση της επόμενης δόσης του Ταμείου Ανάκαμψης», τόνισε πηγή κοντά στο θέμα.

Το σενάριο αυτό ενισχύεται έντονα από το σύστημα των επόμενων εκλογών, με πολύ έντονο το σενάριο μη κυβερνησιμότητας στο «πιο κρίσιμο σημείο των μεταρρυθμίσεων του Ταμείου Ανάκαμψης».

Επικρατεί «έντονος προβληματισμός», τονίζει η πηγή, δη μετά τα τελευταία εμφανή κρούσματα αδυναμίας βασικών δομών του ελληνικού κρατικού μηχανισμού λόγω της χιονοθύελλας.

Η εκταμίευση της πρώτης δόσης του Ταμείου ήδη έχει καθυστερήσει. Η Αθήνα προτίθετο να καταθέσει αίτημα για τη χορήγηση της δόσης τον περασμένο Οκτώβριο, κάτι που δεν έγινε ποτέ, διότι η Κομισιόν ξεκαθάρισε ότι θα το απέρριπτε λόγω αργοπορίας των μεταρρυθμίσεων.

«Νομοσχέδια έμεναν στα συρτάρια των Γενικών Γραμματέων των υπουργείων για μήνες παρά την αρχική γραμμή της κεντρικής κυβέρνησης για ισχυρή πολιτική βούληση για προώθηση των μεταρρυθμίσεων», δήλωσε η πηγή.

Αντίθετα, το αίτημα κατατέθηκε τον Δεκέμβριο του 2021 και τα χρήματα της πρώτης δόσης αναμένονται μέσα Μαρτίου.

Εκλογές τον Σεπτέμβριο;

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι τα μηνύματα που λαμβάνουν από την Αθήνα είναι ότι οι εκλογές θα γίνουν τον Σεπτέμβριο.

Με βάση το σενάριο αυτό που φαίνεται να έχει κλείσει και μέσα στην κυβέρνηση, φαντάζει απίθανο να υπάρξει εκταμίευση της δεύτερης δόσης μέσα στο καλοκαίρι όπως ήταν ο αρχικός σχεδιασμός.

Μπροστά λοιπόν στο φάσμα ακυβερνησιμότητας και εκκρεμότητας πληρωμής της δεύτερης δόσης του Ταμείου, η Κομισιόν σε συνεννόηση με μεγάλα κράτη όπως η Γερμανία και η Γαλλία, θα πιέσουν για  κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τεχνοκράτες εγνωσμένου κύρους.

Βρυξέλλες | Σαράντης Μιχαλόπουλος

www.euractiv.gr

ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΔΡΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Ε.Ε.-ΤΟΥΡΚΙΑΣ

0
ILKE TOYGÜR

carnegieeurope.eu

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ: Το Carnegie Europe δημοσιεύει την παρακάτω μελέτη για την προοπτική των σχέσεων Ε.Ε.- Τουρκίας την οποία κρίναμε ότι πρέπει να μεταφράσουμε και να παρουσιάσουμε.

Η μελέτη απο ένα αμερικανικό ίδρυμα δείχνει πως μπορεί να σκέφτεται ένα μέρος των αμερικανικών δεξαμενών σκέψης. Απο την άλλη η συντάκτρια της μελέτης είναι τουρκικής καταγωγής, καθηγήτρια σε πανεπιστήμιο της Μαδρίτης και αυτό δείχνει πως μπορεί να σκέφτεται για την γειτονική χώρα και την πολιτική της ένα μέρος της ακαδημαϊκής διανόησης στην Τουρκία. Είναι πολλαπλά ωφέλιμη η προσέγγιση της μελέτης ανεξαρτήτως των επι μέρους επισημάνσεων με τις οποίες θα μπορούσε να συμφωνήσει η να διαφωνήσει κανείς. 

Πηγή: Getty
Περίληψη: Με τις ενταξιακές συνομιλίες σε αδιέξοδο, η Τουρκία και η ΕΕ χρειάζονται έναν άλλο τρόπο για να αναζωογονήσουν τη σχέση τους.

Σχετικά μέσα ενημέρωσης και εργαλεία

Η σχέση της ΕΕ με την Τουρκία έχει κολλήσει σε αδιέξοδο. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ δεν μπορούν πλέον να ασκούν αποτελεσματική διπλωματία ή να διαμορφώνουν μια ευρύτερη γεωπολιτική στρατηγική με βάση την ένταξη της Τουρκίας στην Ένωση. Πρέπει να κοιτάξουν αλλού και να είναι καινοτόμοι για να ανακτήσουν κάποια επιρροή στη δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας και σε άλλα στοιχεία των σχέσεων των Βρυξελλών με την Άγκυρα. Η καλύτερη επιλογή της ΕΕ θα ήταν να εκσυγχρονίσει τη συμφωνία σύνδεσης του 1963 με την Τουρκία ως το κύριο πλαίσιο για την προώθηση της συνεργασίας βάσει κανόνων και τη στήριξη των κανονιστικών θεμελίων της σχέσης.

ΑΠΟΦΥΓΗ ΕΝΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟΥ  ΑΔΙΕΞΟΔΟΥ
Οι εντάσεις μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας έχουν τραβήξει μεγάλη προσοχή τα τελευταία χρόνια. Οι Ευρωπαίοι αποδίδουν, ως επί το πλείστον, αυτήν την ταραγμένη κατάσταση πραγμάτων στη δημοκρατική οπισθοδρόμηση και την όλο και πιο συγκρουσιακή εξωτερική πολιτική της Άγκυρας. Παρά τις εντάσεις αυτές, η Τουρκία εξακολουθεί να είναι επίσημα υποψήφια για ένταξη. Ορισμένοι παρατηρητές συνεχίζουν να βλέπουν αυτήν την πορεία ένταξης ως το μόνο εργαλείο που έχει η ΕΕ για να θέσει δημοκρατικούς όρους στους δεσμούς της με την Τουρκία.

Όμως, οι προοπτικές ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ ήταν αμυδρές εδώ και πολύν καιρό. Στην πράξη, η Άγκυρα δεν έχει αξιόπιστη προοπτική ένταξης στο εγγύς μέλλον. Σήμερα, η Τουρκία δεν πλησιάζει καθόλου την εκπλήρωση των κανόνων επιλεξιμότητας της ΕΕ, γνωστά ως κριτήρια της Κοπεγχάγης, τα οποία ορίζουν ότι οι υποψήφιες χώρες διαθέτουν θεσμούς που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και μια εύρυθμη οικονομία της αγοράς. Δεδομένου ότι το Συμβούλιο της ΕΕ κατέληξε στο συμπέρασμα το 2018 ότι «δεν μπορούν να εξεταστούν άλλα κεφάλαια για άνοιγμα ή κλείσιμο», οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις έχουν ουσιαστικά ακινητοποιηθεί.

Εν τω μεταξύ, η ΕΕ απέτυχε να ασκήσει οποιαδήποτε επιρροή ικανή να ανακόψει ή να ανατρέψει τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας παρά τις φιλοδοξίες της χώρας για ένταξη στην ΕΕ. Οι ετήσιες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χώρα, αναγνωρίζουν αυτό στις καλά τεκμηριωμένες αναφορές της για τη δραματική στροφή της χώρας προς τον αυταρχισμό. Είναι δύσκολο να περιμένει κανείς από μια χώρα με τόσο μικρές πιθανότητες να γίνει μέλος να εφαρμόσει αποτελεσματικά τους κανόνες, τα πρότυπα και τις πολιτικές που κατοχυρώνονται στη νομοθεσία της ΕΕ και να ευθυγραμμιστεί με τις βασικές αξίες και τους κανόνες της ΕΕ.

Όμως, ακόμη κι αν οι παγωμένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις βασίζονται σε άστοχες προσδοκίες, η ΕΕ δεν χρειάζεται να εγκαταλείψει εντελώς τις δημοκρατικές προϋποθέσεις και ένα πλαίσιο βασισμένο σε κανόνες. Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η προϋπόθεση είναι πλέον συνδεδεμένη με την ένταξη με τρόπο που δεν έχει καμία αξιοπιστία για καμία πλευρά. Εάν η ΕΕ αντιμετωπίζει σοβαρά τις ανησυχίες της για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ πρέπει να βρουν εναλλακτικούς τρόπους αντιμετώπισης αυτών των ζητημάτων. Αυτό το θέμα αφορά όχι μόνο τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας αλλά και την επιθυμία της ΕΕ να προβληθεί ως κανονιστική παγκόσμια δύναμη.

Για να είμαστε σαφείς, ωστόσο, η ΕΕ δεν πρέπει να κοροϊδεύει τον εαυτό της, να πιστεύει ότι οι Βρυξέλλες θα είναι αυτές που θα αναβιώσουν τη δημοκρατία στην Τουρκία. Οποιαδήποτε μετάβαση θα πρέπει να είναι προϊόν της δημοκρατικής ανθεκτικότητας της ίδιας της Τουρκίας. Ακόμα κι έτσι, εάν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΕ μπορέσουν να υιοθετήσουν ένα καταλληλότερο θεσμικό πλαίσιο και ένα σύνολο εργαλείων για τη θεμελίωση και την ενθάρρυνση φιλόδοξων δημοκρατικών αξιών και μια εταιρική σχέση βασισμένη σε κανόνες, οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας θα ωφεληθούν.

ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ

Η Συμφωνία της Άγκυρας, η συμφωνία σύνδεσης της ΕΕ με την Τουρκία, είναι σχεδόν εξήντα ετών και δεν σχεδιάστηκε για τον εικοστό πρώτο αιώνα. Αυτό το έγγραφο, και όχι το ενταξιακό πλαίσιο, αποτελεί το βασικό θεμέλιο για τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Για να υποστηρίξει την επιθυμία της να έχει μια σχέση βασισμένη σε κανόνες και να αντιμετωπίσει τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στη χώρα, η ΕΕ θα πρέπει να επιδιώξει να σπάσει το διπλωματικό της αδιέξοδο με την Άγκυρα αναθεωρώντας αυτό το έγγραφο.

Οι συμφωνίες σύνδεσης που υπογράφει η ΕΕ με άλλες χώρες για την εμβάθυνση της συνεργασίας αποτελούν κατάλληλο εργαλείο για τέτοιους στόχους. Η ΕΕ έχει συμφωνίες σύνδεσης με χώρες που πρόκειται να προσχωρήσουν, καθώς και με άλλες χώρες. Σήμερα, τέτοιες συμφωνίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του οπλοστασίου συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών και άλλων συμφώνων εταιρικής σχέσης και συνεργασίας της ΕΕ. Οι χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης υπήρξαν αξιοσημείωτα παραδείγματα στη διαπραγμάτευση των συμφωνιών σύνδεσης με την Ένωση. Η συμφωνία της ΕΕ με την Ουκρανία είναι μια από τις πιο πρόσφατες και πιο σύγχρονες περιπτώσεις. Η ΕΕ επαναδιαπραγματεύεται επίσης τους όρους για τον εκσυγχρονισμό τέτοιων εγγράφων εάν είναι απαραίτητο. Η ανανέωση της συμφωνίας σύνδεσης της ΕΕ με την Τουρκία θα ταίριαζε καλά σε αυτό το μοτίβο.

Ορισμένοι παρατηρητές ενδέχεται να αντιτάξουν ότι οι δημοκρατικές προϋποθέσεις θα αποδυναμωθούν όταν αποσυνδεθούν από τη διαδικασία προσχώρησης. Ωστόσο, στο πλαίσιο μιας εκσυγχρονισμένης συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία, η δημοκρατική μόχλευση της ΕΕ θα μπορούσε να είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερη, καθώς η πίεση θα συνδεόταν με πιο ρεαλιστικές μορφές συνεργασίας και πιο επιτεύξιμα, απτά οφέλη. Η επιδίωξη αυτού του πιο μετριοπαθούς στόχου θα βοηθούσε να καταστεί και πάλι σχετική η δημοκρατική προϋπόθεση, ενώ σήμερα απλώς έχει πάψει να λειτουργεί σε σχέση με την Τουρκία στο ενταξιακό πλαίσιο.

Για να είμαι ειλικρινής, μια εκσυγχρονισμένη συμφωνία σύνδεσης δεν θα άλλαζε το παιχνίδι εκτός εάν η Τουρκία είναι διατεθειμένη να παίξει και αυτή. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση έχει τη δυνατότητα να επαναφέρει τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας σε καλό δρόμο. Επιπλέον, θα θεσμοθετούσε τη σχέση και θα ελαχιστοποιούσε την ανάγκη για ad-hoc διαπραγματεύσεις κάθε φορά που εμφανίζεται μια κρίση. Εάν οι δύο πλευρές καταφέρουν να συμφωνήσουν σε όρους επαναδιαπραγμάτευσης που περιλαμβάνουν έναν επίσημο μηχανισμό επίλυσης διαφορών, θα έχουν επίσης ένα μέσο για να αντιμετωπίσουν τις διαφορές τους. Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, αυτή η στρατηγική θα βοηθούσε την ΕΕ να συνδέσει καλύτερα την εμπορική της πολιτική με την κανονιστική της ισχύ, αντί να περιμένει τόσα πολλά από τη μακρινή προοπτική της αποδοχής της Τουρκίας ως μέλους της ΕΕ.

Στην πραγματικότητα, η ενημέρωση της Συμφωνίας της Άγκυρας είναι αυτό που επιθυμούν πολλοί, τόσο στην Τουρκία όσο και στην Ευρώπη όταν ρωτούν για τον εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Η τελωνειακή ένωση αποτελεί μέρος της συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία, η οποία περιλαμβάνει επίσης ένα ευρύτερο φάσμα θεμάτων που θα ενίσχυαν περαιτέρω αυτό το εργαλείο. Επομένως, αντί απλώς να εκσυγχρονιστεί η τελωνειακή ένωση, ο στόχος θα πρέπει να είναι ο επαναπροσδιορισμός των διαφόρων τροχιών της πολύπλευρης σχέσης σε ένα πλαίσιο βασισμένο σε κανόνες. Εμμέσως, οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας ήδη αναδιαμορφώνονται, με έμφαση στη συνεργασία εκτός του ισχύοντος διαπραγματευτικού πλαισίου. Αυτό συμβαίνει παρόλο που η Ένωση δεν έχει επισήμως αφαιρέσει το καθεστώς υποψηφιότητας της Τουρκίας και παρόλο που η Τουρκία δεν έχει θέσει σε αναμονή τη διαδικασία ένταξης όπως έκανε η Ισλανδία στο παρελθόν.

Αυτό που έχει γίνει τυπικό είναι μια πιο συναλλακτική προσέγγιση της συνεργασίας που βαθμονομείται διαφορετικά σε διάφορους τομείς πολιτικής. Η δήλωση ΕΕ-Τουρκίας του Μαρτίου 2016 για τους πρόσφυγες είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του συναλλακτισμού. Οι «θετικές ατζέντες» για την ενίσχυση της σχέσης που προσφέρει περιοδικά η ΕΕ, πιο πρόσφατα το 2020, είναι άλλες. Αυτές οι θετικές ατζέντες είναι απόπειρες επαναδιαπραγμάτευσης των κανόνων και των προϋποθέσεων που επικρατούν με βάση τις ανάγκες των εταίρων, προσφέροντας παράλληλα στην Τουρκία, ακόμα κι αν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αδιέξοδο. Η περαιτέρω οικονομική συνεργασία και ο διάλογος υψηλού επιπέδου, για παράδειγμα, είναι εργαλεία που ελπίζει να προσφέρει η ΕΕ για μια πιο αρμονική σχέση. Ωστόσο, δεδομένου ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ είναι τόσο χαμηλή και φθίνουσα, και επειδή η Τουρκία δεν πιστεύει ότι η ΕΕ θα εκπληρώσει τις υποσχέσεις της, αυτές οι προσφορές δεν οδήγησαν σε μια αναζωογόνηση της σχέσης και σε απτές δημοκρατικές προϋποθέσεις. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο όλες αυτές οι προθέσεις για τη στήριξη της σχέσης θα πρέπει να πλαισιωθούν και να θεσμοθετηθούν σε μια εκσυγχρονισμένη συμφωνία σύνδεσης.

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΤΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΑΥΤΗ Η ΝΕΑ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΣΥΝΔΕΣΗΣ
Μια εκσυγχρονισμένη συμφωνία σύνδεσης θα απαιτούσε πολλή καινοτόμο σκέψη. Θα μπορούσε να καλύψει διάφορα θέματα, όπως η οικονομία και το εμπόριο, η διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης (που καλύπτεται τώρα από την προαναφερθείσα δήλωση ΕΕ-Τουρκίας), η δράση για το κλίμα και η παγκόσμια υγεία. Θα πρέπει να παγιώσει και να επικαιροποιήσει βασικά στοιχεία της Συμφωνίας της Άγκυρας, όπως η τελωνειακή ένωση (ή ακόμη και να δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο για την οικονομική εταιρική σχέση). Μερικά εργαλεία όπως ο πολιτικός διάλογος υψηλού επιπέδου, οι διαπροσωπικές επαφές, η συμμετοχή της Τουρκίας σε επιλεγμένα προγράμματα της ΕΕ και η χρήση των κονδυλίων της ΕΕ και το θέμα της απελευθέρωσης των θεωρήσεων θα είναι επίσης στο τραπέζι. Θα μπορούσε επίσης να προστεθεί ένας μηχανισμός επίλυσης πολιτικών διαφορών που θα ενεργοποιηθεί σε περίπτωση περαιτέρω εντάσεων.

Ως μέρος της νέας συμφωνίας, η ΕΕ θα αναζητήσει τρόπους για να υποστηρίξει τους δημοκρατικούς κανόνες και το κράτος δικαίου στην Τουρκία. Οι συμφωνίες σύνδεσης της Ένωσης με ορισμένες χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, όπως η Ουκρανία, έχουν κεφάλαια που καλύπτουν αυτά τα θέματα με κάποια λεπτομέρεια. Για παράδειγμα, το άρθρο 6 της συμφωνίας σύνδεσης της ΕΕ με την Ουκρανία προβλέπει ότι «τα μέρη συνεργάζονται προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι εσωτερικές τους πολιτικές βασίζονται σε κοινές αρχές για τα μέρη, ιδίως τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου, και για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών». Αυτές οι ελευθερίες αναφέρονται επίσης λεπτομερέστερα στο άρθρο 14.

Τούτου λεχθέντος, παρόλο που μια επικαιροποιημένη συμφωνία σύνδεσης είναι μια πολλά υποσχόμενη οδός για μια καλύτερη σχέση ΕΕ-Τουρκίας, υπάρχουν τρεις επιφυλάξεις. Πρώτον, οι συμφωνίες σύνδεσης δεν έχουν λύσει πλήρως τα πολιτικά προβλήματα σε χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, όπως η Ουκρανία. Ωστόσο, ενώ είναι σαφές ότι αυτά τα έγγραφα δεν είναι πανάκεια, φαίνεται ότι βοήθησαν ορισμένα κράτη της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης να δημιουργήσουν σχέσεις βασισμένες σε κανόνες με τις Βρυξέλλες. Από τη στιγμή που η πολιτική διεύρυνσης είναι εκτός συζήτησης, η προσπάθεια μετατροπής της οικονομικής ισχύος της ΕΕ (μέσω της εμπορικής πολιτικής) σε κανόνες στη γειτονιά της Ευρώπης είναι η καλύτερη επιλογή προς το παρόν.

Δεύτερον, πολλοί θα περίμεναν από την Τουρκία απλώς να απορρίψει δημοκρατικά στοιχεία σε οποιαδήποτε νέα συμφωνία. Αυτό μπορεί πράγματι να ισχύει για την υφιστάμενη κυβέρνηση υπό τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αλλά είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι οι συμφωνίες σύνδεσης αντέχουν των κυβερνήσεων: στην περίπτωση της Τουρκίας, αυτή που χρησιμοποιείται σήμερα χρονολογείται από το 1963.

Μια ανανεωμένη συμφωνία σύνδεσης όχι μόνο θα αποσπούσε τομείς πρακτικής συνεργασίας από τις τελματωμένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις, αλλά θα πρόσφερε επίσης ένα πιο ισότιμο σημείο εισόδου για τις διαπραγματεύσεις. Σήμερα, η Τουρκία αναμένεται να συμμορφωθεί με τις συσσωρευμένες νομικές διατάξεις του δικαίου της ΕΕ ως υποψήφια χώρα. Αν εκσυγχρονιζόταν η συμφωνία σύνδεσης, η Τουρκία θα μπορούσε να διαπραγματευτεί με μια ΕΕ που είναι πρόθυμη να βρει έναν άλλο τρόπο για να έχει σταθερές σχέσεις με τον σημαντικό γείτονά της.

Σε αυτό το σημείο, ωστόσο, θα ήταν σημαντικό για την Τουρκία να μην τερματίσει τη διαδικασία προσχώρησης αμέσως κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων για τον εκσυγχρονισμό της συμφωνίας σύνδεσης. Η προσέγγιση εκσυγχρονισμού θα μπορούσε αναμφισβήτητα να προσφέρει ακόμη και μια δημιουργική κερκόπορτα για την τελική επιστροφή στις ενταξιακές συνομιλίες, εάν και όταν οι σχέσεις επρόκειτο να βελτιωθούν στο πλαίσιο μιας νέας συμφωνίας. Μόλις διαμορφωθεί η απαραίτητη πολιτική βούληση, οι πλευρές θα μπορούσαν να επιλέξουν να ολοκληρώσουν τις συνομιλίες εκσυγχρονισμού και στη συνέχεια να αποφασίσουν τι θα κάνουν αργότερα με τη διαδικασία ένταξης.

Η τρίτη προειδοποίηση είναι ότι οι επίμονες διαφορές κυριαρχίας για την Κύπρο μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία της συμφωνίας σύνδεσης της Άγκυρας με την ΕΕ. Το νησί παραμένει διαιρεμένο και δεν υπάρχουν άμεσοι εμπορικοί δεσμοί, αεροπορικά ταξίδια ή θαλάσσιες συνδέσεις μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Τουρκίας. Αυτό το αδιέξοδο έχει κάνει τις διαπραγματεύσεις με την Τουρκία πιο περίπλοκες, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία έχει αντιταχθεί σε πτυχές των συνομιλιών ΕΕ-Τουρκίας σε διάφορα σημεία. Για παράδειγμα, όταν οι εντάσεις μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας αυξήθηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο το 2019, το Συμβούλιο της ΕΕ αποφάσισε να μην πραγματοποιήσει καμία συνεδρίαση του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ-Τουρκίας προς το παρόν, αναστέλλοντας έναν άμεσο δίαυλο διαλόγου .

Όσο οι σχέσεις της Τουρκίας με την Κυπριακή Δημοκρατία δεν βελτιώνονται, αυτό το ζήτημα θα παρεμποδίζει τις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ και θα μπορούσε να ακυρώσει κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού της συμφωνίας σύνδεσης. Ωστόσο, η απομάκρυνση της εστίασης από τις ενταξιακές συνομιλίες θα μπορούσε να είναι ένας ρεαλιστικός τρόπος για να δοθεί τέλος σε αυτό το αδιέξοδο, μειώνοντας τη σημασία του δικαιώματος βέτο της Κυπριακής Δημοκρατίας σε ορισμένα τμήματα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΒΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ
Ο εκσυγχρονισμός της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Τουρκίας δεν είναι μια βραχυπρόθεσμη λύση: οι διαπραγματεύσεις μπορεί να διαρκέσουν χρόνια. Ένα τέτοιο εγχείρημα θα απαιτούσε από τους αποξενωμένους συμμάχους να συγκεντρώσουν την απαραίτητη πολιτική βούληση και εμπιστοσύνη και να βρουν τη σωστή ισορροπία μεταξύ των ποικίλων συμφερόντων των κρατών μελών της ΕΕ. Όσο κι αν η ΕΕ θα ήθελε να υπερασπιστεί τη δημοκρατία και τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, η σχέση με την Τουρκία είναι τόσο εύθραυστη που πολλοί φοβούνται να σπρώξουν τα πράγματα έστω και μια ίντσα μπροστά. Εν τω μεταξύ, η ΕΕ θα μπορούσε να ξεκινήσει με τα ακόλουθα βήματα.

Πρώτον, η ΕΕ θα πρέπει να αναγνωρίσει ότι η δημοκρατική οπισθοδρόμηση της Τουρκίας έχει συνέπειες για την Ένωση. Η Τουρκία δεν είναι οποιαδήποτε άλλη χώρα. Το μέγεθος και η γεωγραφική της θέση —ειδικά τα σύνορά της με τη Μέση Ανατολή, τη Μεσόγειο Θάλασσα, τη Μαύρη Θάλασσα και τα κράτη μέλη της ΕΕ— καθιστούν την Τουρκία εταίρο σημαντικής στρατηγικής σημασίας. Ο αντίκτυπος της τουρκικής διασποράς σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ (κυρίως Γερμανία αλλά και Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία και Ολλανδία) σημαίνει επίσης ότι ζητήματα που αφορούν την Τουρκία επηρεάζουν την εσωτερική πολιτική αυτών των χωρών της ΕΕ. Η δημοκρατική οπισθοδρόμηση, η διεκδικητική στάση της Τουρκίας στην εξωτερική πολιτική και η εγκατάλειψη ορισμένων πολυμερών δεσμεύσεων -όπως η επιλογή να εγκαταλείψει τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας ή να μην τιμήσει τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων- όλα πρέπει να θεωρηθούν κομμάτια του ίδιου παζλ . Η ΕΕ δεν πρέπει να περιμένει από την Τουρκία σταθερό εταίρο όταν η Άγκυρα δεν είναι σύμφωνη με τις αρχές της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των βασικών δικαιωμάτων στο εσωτερικό.

Δεύτερον, η ΕΕ δεν πρέπει να υπονομεύει τις δημοκρατικές αρχές στις σχέσεις της με την Τουρκία για λόγους καθαρής σκοπιμότητας. Η ΕΕ έχασε την αξιοπιστία της όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέβαλε τη δημοσίευση της ετήσιας έκθεσής της για την Τουρκία το 2015 κατόπιν αιτήματος της τουρκικής κυβέρνησης λόγω των γενικών εκλογών στην Τουρκία εκείνο το έτος. Η δήλωση ΕΕ-Τουρκίας του Μαρτίου 2016 για τους πρόσφυγες απέσπασε επίσης μεγάλη κριτική, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν να δώσουν ώθηση στην ενταξιακή διαδικασία και να ανοίξουν ένα νέο κεφάλαιο συνομιλιών παρά τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση στη χώρα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΕΕ δεν πρέπει να συνεργάζεται με την Τουρκία σε θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Σημαίνει όμως ότι οι Βρυξέλλες πρέπει να εμμείνουν στις αρχές τους όταν το κάνουν. Η διατήρηση τέτοιων αρχών είναι εξαιρετικά σημαντική για την αξιοπιστία της ΕΕ και για τη διασφάλιση ότι η Ευρώπη δεν παρέχει χώρο ανάσας σε αυταρχικούς ηγέτες στον κόσμο.

Τρίτον, η ΕΕ θα πρέπει να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες ενεργά και με διαφάνεια σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ φαίνεται να κινείται προς την υιοθέτηση ενός διαχωρισμού μεταξύ δημοκρατιών και αυταρχιών. Η Ουάσιγκτον δεν προσκάλεσε την Άγκυρα στη Σύνοδο Κορυφής για τη Δημοκρατία του Δεκεμβρίου 2021, για παράδειγμα. Αυτή η απόφαση ήταν μια πιο ειλικρινής αντανάκλαση της τρέχουσας πολιτικής της Τουρκίας από ό,τι φαίνεται από τη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ. Ως σύμμαχος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία παραμένει ζωτικός παράγοντας για τα συμφέροντα ασφάλειας της ΕΕ παρά τις αντιδημοκρατικές εξελίξεις. Οι υπερατλαντικοί σύμμαχοι πιθανότατα θα ενίσχυαν τις φιλοδημοκρατικές τους πολιτικές εάν μπορέσουν να ευθυγραμμίσουν τις θέσεις τους πιο στενά.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΠΡΟΣ
Οι δεσμοί ΕΕ-Τουρκίας μαστίζονται από διαφωνίες και μια μακροπρόθεσμη σχέση που βασίζεται στη «συγκρουσιακή συνεργασία», όχι σε μια βραχυπρόθεσμη διένεξη. Οι απόπειρες διαγραφής αυτής της δυσλειτουργίας με επαναδιαπραγματευθέντες όρους ad hoc συνεργασίας απέφεραν απογοητευτικά αποτελέσματα. Οι διαφωνίες διευρύνθηκαν μεταξύ των μελών της ΕΕ και μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σχετικά με το πόσο σκληρή πρέπει να είναι η Τουρκία και πώς να εξισορροπηθούν οι ανησυχίες σχετικά με τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση με άλλα συμφέροντα.

Τελικά, η ΕΕ δεν μπορεί να αλλάξει μια ιδιοτροπία μεταξύ της μεταχείρισης της Τουρκίας απλώς ως τρίτης χώρας –μη μέλους– όποτε συμφέρει τις Βρυξέλλες και στη συνέχεια να ζητά από την Άγκυρα να εκπληρώσει τις ρήτρες ανθρωπίνων δικαιωμάτων επειδή τεχνικά παραμένει υποψήφια χώρα. Ο τρέχων στόχος της ΕΕ για απλή αποφυγή κρίσεων, επαναδιαπραγμάτευση όρων όταν είναι απαραίτητο και παθητική αναμονή για δημοκρατική αλλαγή στην Τουρκία είναι μη βιώσιμος. Ακόμη και αν επέλθει μια τέτοια αλλαγή, τα προβλήματα στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας που προκύπτουν από τις τελματωμένες ενταξιακές συνομιλίες θα παραμείνουν.

Χωρίς αξιόπιστη πιθανότητα ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ στο ορατό μέλλον, η προοπτική ένταξης δεν προσφέρει καμία ελπίδα για δημοκρατικούς όρους. Αντίθετα, η ΕΕ θα πρέπει τουλάχιστον να αρχίσει να μιλά για την προοπτική μιας αναθεωρημένης συμφωνίας σύνδεσης με την Τουρκία για να επανέλθει η σχέση σε τροχιά. Η Τουρκία θα μπορούσε κάποια στιγμή να είναι έτοιμη να επιστρέψει σε μια δημοκρατική πορεία. Η ΕΕ πρέπει να σκεφτεί τι θα προσφέρει στην Τουρκία όταν έρθει αυτή η ώρα.

Η Ilke Toygür είναι υπότροφος στο Κέντρο Εφαρμοσμένων Σπουδών Τουρκίας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων Ασφάλειας και καθηγήτρια με ειδίκευση στη γεωπολιτική της Ευρώπης στο Πανεπιστήμιο Carlos III της Μαδρίτης. Είναι κάτοχος διδακτορικού διπλώματος στις πολιτικές επιστήμες με εστίαση στον αντίκτυπο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στις πολιτικές αλλαγές στη Δυτική Ευρώπη.

Αυτό το άρθρο αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας European Democracy Hub που διοργανώνεται από την Carnegie Europe και την Ευρωπαϊκή Συνεργασία για τη Δημοκρατία.

Το Carnegie δεν παίρνει θεσμικές θέσεις σε θέματα δημόσιας πολιτικής. Οι απόψεις που εκπροσωπούνται εδώ είναι αυτές του συγγραφέα ή των συγγραφέων και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις απόψεις του Carnegie, του προσωπικού του ή των διαχειριστών του.

Μετάφραση για τις “Ανιχνεύσεις”: Ελισάβετ Σαββίδου

carnegieeurope.eu

Οι επιπτώσεις του “πανικού” στην οικονομία της Ουκρανίας

0
Κυριακή 30 Ιανουαρίου 2022
 
του Nikolay Storozhenko
Ο Ζελένσκι – και μαζί του οι Ηνωμένες Πολιτείες – το τερμάτισαν. Οι συνεχείς ισχυρισμοί για «ρωσική εισβολή» έχουν φέρει την Ουκρανία στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης. Επιπλέον, ένα από τα μυστήρια των τελευταίων ημερών επιλύθηκε: ποιος είναι ο λόγος που το Κίεβο επιμένει ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος εισβολής», ενώ η Ουάσιγκτον συνεχίζει να υποστηρίζει ότι «η Ρωσία είναι έτοιμη να επιτεθεί». Το πρόβλημα είναι οικονομικό.
Στις 28 Ιανουαρίου, το γραφείο του Ζελένσκι ανακοίνωσε μια διαδικτυακή συνάντηση του Προέδρου της Ουκρανίας με εκπροσώπους ξένων μέσων ενημέρωσης. Το θέμα δεν διευκρινίστηκε, αν και δεν χρειαζόταν: εξαρχής ήταν σαφές ότι επρόκειτο να μιλήσουν για την απειλή της «εισβολής».
Ο Ζελένσκι δεν απογοήτευσε. Έγιναν πολλές ηχηρές δηλώσεις. Αλλά το κυριότερο είναι ότι, όπως αποδείχθηκε, ο πανικός στον οποίο επιδίδεται η Ουκρανία τους τελευταίους τρεις μήνες δεν χρειάζεται. Επιπλέον, εξαιτίας αυτού, η Ουκρανία μπορεί να καταστρέψει την οικονομία της.
«Μετά την έναρξη άλλων πηγών πληροφοριών, 12,5 δισεκατομμύρια δολ. αποσύρθηκαν από την Ουκρανία. Το κράτος μας δεν μπορεί να ανταπεξέλθει μόνο του σε τέτοιες προκλήσεις. Από τα κρατικά αποθέματα σταθεροποιούμε το εθνικό μας νόμισμα, επομένως στοιχίζει ακριβά στην Ουκρανία αυτή η ελαφρώς μη ισορροπημένη πολιτική πληροφόρησης», είπε ο Ζελένσκι. Με τον όρο «μη ισορροπημένη πολιτική πληροφόρησης» εννοούσε τις συνεχείς δηλώσεις για «ρωσική εισβολή». Άραγε οι γονείς του διάβασαν στον μικρό Βόβα [υποκοριστικό του  Βλαδίμηρου, που είναι το όνομα του Ζελένσκι] την ιστορία με τον βοσκό που φώναζε: «λύκοι, λύκοι!»;
Ποιος πυροδότησε τον πανικό
Ας ρίξουμε μια γρήγορη ματιά στο πώς εξελίχθηκε όλο αυτό. Σταδιακά.
Στα τέλη Οκτωβρίου, οι Ηνωμένες Πολιτείες, πρώτα από τα μέσα ενημέρωσης και στη συνέχεια μέσω αξιωματούχων (συμπεριλαμβανομένου του υπουργού Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν), άρχισαν να κλείνουν επίμονα το μάτι στην Ουκρανία και να προειδοποιούν για «επικείμενη ρωσική επίθεση». Το Κίεβο αρχικά το αρνήθηκε: «Στις αρχές Νοεμβρίου, ούτε το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, ούτε η Κρατική Υπηρεσία Συνόρων, ούτε η ίδια Διεύθυνση Πληροφοριών του Υπουργείου Άμυνας κατέγραψαν οποιαδήποτε ‘συγκέντρωση ρωσικών στρατευμάτων’» και δεν υποπτεύονταν καν σχέδια για μια επίθεση, αποκαλώντας τα όλα παραπληροφόρηση. Και στις 7 Νοεμβρίου, ο γραμματέας Τύπου του Ζελένσκι δεν μπορούσε καν να σχολιάσει τη δήλωση του Μπλίνκεν για την επικείμενη επίθεση: «Το ερώτημα παραμένει: γιατί τα αμερικανικά ΜΜΕ διαδίδουν τέτοιες πληροφορίες, είναι αλήθεια; Αλλά το γραφείο του προέδρου δεν έχει προς το παρόν επιβεβαιωτικές πληροφορίες».
Ωστόσο, μετά από μερικές μέρες, στο Κίεβο κατάλαβαν τον υπαινιγμό και, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Μεγάλη Βρετανία, βύθισαν τους Ουκρανούς σε πανικό- αυτόν που δεν χρειάζεται σήμερα ο Ζελένσκι: «Ας έλθουν οι δημοσιογράφοι στο Κίεβο. να δουν μήπως έχουμε τανκς που κυκλοφορούν στους δρόμους… Αν δεν είσαι στην Ουκρανία, δημιουργείται αυτή η εντύπωση… Δεν είναι έτσι, δεν χρειαζόμαστε αυτόν τον πανικό», είπε σε ξένους δημοσιογράφους.
Μια στιγμή, όμως. Τότε τι έκανε η ουκρανική κυβέρνηση τους τελευταίους τρεις μήνες; Δεν υπάρχουν οπλικά συστήματα στους δρόμους; Εδώ είναι στρατιωτικά οχήματα, στην Οδησσό, στις 19 Ιανουαρίου [https://od.vgorode.ua/news/sobytyia/a1194242-po-odesse-proshlas-voennaja-tekhnika-video], εδώ είναι μεταφορά εξοπλισμού στο Ντονμπας, στη γραμμή αντιπαράθεσης [https://www.gazeta.ru/army/2021/12/01/14267797.shtml]. Εδώ είναι 90 τόνοι στρατιωτικού φορτίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες [https://www.dw.com/ru/ssha-dostavili-partiju-voennoj-pomoshhi-ukraine/a-60523508] και ένα νομοσχέδιο στη Γερουσία των ΗΠΑ για την προμήθεια όπλων στην Ουκρανία. Εδώ είναι εκτοξευτές αντιαρματικών πυραύλων NLAW από το Ηνωμένο Βασίλειο [https://nv.ua/ukraine/events/protivotankovye-granatomety-nlaw-kotorye-poluchila-ukraina-ot-britanii-na-chto-oni-sposobny-50212039.html].
Επιπλέον, η Ουκρανία κατάφερε πρόσφατα να λάβει μια απόφαση για τον εξοπλισμό του στρατού με βαρέα όπλα και της εθνικής αυτοάμυνας με συμβατικά. Κατάφερε να τρομάξει τον πληθυσμό καλώντας γυναίκες στην στρατιωτική εκπαίδευση. Και όλα αυτά με φόντο τις καθημερινές φήμες για την εισβολή, που διαχέονται σε όλη την ιεραρχία της εξουσίας. Την μία ο διοικητής της Επιχείρησης Κοινών Δυνάμεων (JFO), Αντιστράτηγος Alexander Pavlyuk, θα απαριθμήσει τις περιοχές που απειλούνται με κατάληψη, την άλλη ο ίδιος ο Ζελένσκι μιλά για την απειλή κατάληψης του Χαρκόβου.
Η γρίβνα καταρρέει
Αυτό δεν θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομία της Ουκρανίας; Το ερώτημα είναι ρητορικό.
Τον Νοέμβριο του 2021, το ουκρανικό νόμισμα ήταν ισχυρότερο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από την έναρξη της πανδημίας COVID-19 (11 Νοεμβρίου – 26,06 UAH ανά δολάριο). Ήταν μια μακροπρόθεσμη τάση που κράτησε από τα τέλη Απριλίου: κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η γρίβνα ενισχύθηκε έναντι του δολαρίου κατά σχεδόν 7,7% (με άλλα λόγια, το δολάριο που κόστιζε 28 γρίβνα έγινε 26). Οι κύριοι λόγοι για αυτό είναι το άλμα στα κέρδη από τις εξαγωγές (68,24 δισεκατομμύρια δολάρια, +19 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2020), καθώς και ένα άλλο ρεκόρ εμβασμάτων από τους Ουκρανούς μετανάστες στο εξωτερικό (πάνω από 15 δισεκατομμύρια δολάρια, +3 δισεκατομμύρια έως το 2020). Ωστόσο, ήδη από τα μέσα Νοεμβρίου, η γρίβνα άρχισε να υποτιμάται και στα μέσα Ιανουαρίου επέστρεψε στα επίπεδα του Απριλίου 2021. Μετά απ’ αυτό, συνέχισε να πέφτει (28 Ιανουαρίου – 28,99 UAH / USD).
Βεβαίως, ο λόγος της πτώσης της αξίας του νομίσματος δεν είναι μόνο ο πανικός. Υπάρχουν και οι εποχικοί παράγοντες: οι εισαγωγείς αγοράζουν ξένο νόμισμα για νέα συμβόλαια, οι ξένοι επενδυτές κατοχυρώνουν τα κέρδη τους από τα κρατικά ομόλογα και τα αποσύρουν στο εξωτερικό, οι εταιρείες ενέργειας χρειάζονται δολάρια για να αγοράσουν άνθρακα και φυσικό αέριο.
Όμως, τους τελευταίους μήνες, η γρίβνα δέχτηκε διπλό χτύπημα: ο δανεισμός σταμάτησε και η ζήτηση για το νόμισμα έχει εκτοξευθεί στα ύψη. Η Εθνική Τράπεζα (NBU) έπρεπε να απορροφήσει αυτά τα χτυπήματα: τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο εισήλθε στη διατραπεζική αγορά με παρεμβάσεις ύψους σχεδόν 1.030 εκατ. δολαρίων (τον Ιανουάριο-Οκτώβριο 2021 συνολικά 248 εκατ. δολάρια). Και ήδη τον Ιανουάριο με 1511 εκατομμύρια δολάρια (1-28 Ιανουαρίου). Αν όμως τον Νοέμβριο οι παρεμβάσεις ισορροπήθηκαν με την επαναγορά 1.178 εκατομμυρίων δολαρίων, τότε τον Δεκέμβριο η NBU αγόρασε μόνο 84 εκατομμύρια δολάρια και τον Ιανουάριο του 2022 – 20 εκατομμύρια δολάρια.
Στα τέλη Δεκεμβρίου, το Υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας αντέδρασε στην έναρξη της πτώσης του εθνικού νομίσματος και στην εκροή πιστωτικών κεφαλαίων αυξάνοντας τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων. Η Ουκρανία έχει δανειστεί ακριβά στο παρελθόν, αλλά εδώ τα επιτόκια αυξήθηκαν στο 10,5% για τα τρίμηνα ομόλογα, στο 10,8% για τα εξαμηνιαία και στο 12,78% για τα διετή. Ωστόσο, μετά τις γιορτές, οι αποδόσεις εκτινάχθηκαν κατακόρυφα και κυρίως στους βραχυπρόθεσμους τίτλους.
«Οι ξένοι έχουν μειώσει τα κρατικά ομόλογα κατά 8 δισεκατομμύρια UAH από την αρχή του έτους. Και βρισκόμαστε πλέον περίπου στο επίπεδο των αρχών της περασμένης χρονιάς. Τα ομόλογά μας που ανήκουν σε μη κατοίκους Ουκρανίας κορυφώθηκαν τον Ιούνιο σε 110 δισεκατομμύρια UAH. Τώρα έχουμε 84 δισεκατομμύρια UAH», δήλωσε ο Alexei Lupin, διευθυντής του Τμήματος Ανοικτών Αγορών της NBU. Επίσης, η NBU αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι η Ουκρανία έχασε προσωρινά την πρόσβαση σε εξωτερικές αγορές κεφαλαίων. Η NBU αύξησε το προεξοφλητικό επιτόκιο από 9 σε 10%. Σύμφωνα με φήμες, ο επικεφαλής της NBU, Kirill Shevchenko, το έκανε αυτό χωρίς τη συγκατάθεση του Ζελένσκι, προκαλώντας την μεγάλη δυσαρέσκεια του τελευταίου.
Ο Yury Grinenko, επικεφαλής της ταμειακής διαχείρισης της Credit Dnepr Bank, προβλέπει ότι οι ξένοι επενδυτές μπορεί να αποσύρουν άλλα 1-1,5 δισεκατομμύρια δολάρια και η περίοδος μείωσης της ζήτησης για τα ουκρανικά χρεόγραφα να διαρκέσει έως και έξι μήνες. Προφανώς, από εκεί προέρχονται τα 4-5 δισεκατομμύρια δολάρια που χρειάζεται η Ουκρανία, σύμφωνα με τον Ζελένσκι: οι ξένοι απέσυραν 1 δισεκατομμύριο δολάρια, θα αποσυρθούν άλλα 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια, συν οι παρεμβάσεις της NBU.
Κρύο ντους
Φαίνεται ότι ήταν η ενημέρωση της NBU στις 20 Ιανουαρίου (αύξηση του προεξοφλητικού επιτοκίου, αναγνώριση της απώλειας πρόσβασης στη χρηματοδότηση) που αναστάτωσε τις ουκρανικές αρχές. Ήδη στις 24 Ιανουαρίου, σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, ο Γραμματέας του, Αλεξέι Ντανίλοφ επανέλαβε ότι δεν υπήρχε απειλή επίθεσης και ο γραμματέας Τύπου του Ζελένσκι άρχισε να εξηγεί ότι τα λόγια του προέδρου για την κατάληψη του Χάρκοβου παρεξηγήθηκαν.
Τελικά, στις 27 Ιανουαρίου συνέβη μια εντελώς μυστηριώδης ιστορία. Ο Ζελένσκι και ο Μπάιντεν είχαν τηλεφωνική συνομιλία εκείνη την ημέρα. Και, σύμφωνα με το CNN, δεν συμφώνησαν στην αξιολόγηση της ρωσικής απειλής: φέρεται ότι ο Ζελένσκι μάλωσε με τον Μπάιντεν, ο οποίος απείλησε τον Ουκρανό πρόεδρο ότι «λεηλατούσε το Κίεβο». Αργότερα, το Κίεβο και η Ουάσιγκτον αρνήθηκαν αυτήν την ερμηνεία και το CNN αφαίρεσε την είδηση.
Ωστόσο, ακούμε τον απόηχο αυτής της ιστορίας στη συνομιλία του Ζελένσκι με τον ξένο Τύπο. Ο Ζελένσκι μιλά για την ανάγκη οικονομικής στήριξης για την Ουκρανία (το συζήτησε με τον Μπάιντεν), μιλά για την απειλή του πανικού για την ουκρανική οικονομία.
Ο λόγος για τον οποίο είναι σημαντικό να καθησυχαστούν γρήγορα οι κάτοχοι του ουκρανικού χρέους εξηγείται επίσης από τον οικονομολόγο Oleg Pendzin: «Υπ’ αυτές τις συνθήκες, οι δυτικοί πιστωτές δεν θα δώσουν δάνεια στην Ουκρανία με ευνοϊκά επιτόκια. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό για την Ουκρανία να αποκτήσει ένα νέο πρόγραμμα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Αυτό θα είναι ένα τεστ για τους ξένους κερδοσκόπους: αν υπάρξει πρόγραμμα με το ΔΝΤ, ίσως αρχίσουν να επενδύουν λίγο στην Ουκρανία με φθηνό τόκο. Αλλά το τρέχον εκτεταμένο πρόγραμμα με το ΔΝΤ τελειώνει τον Ιούνιο του 2022», προφανώς, αυτό ακριβώς συζήτησε ο Ζελένσκι με τον Μπάιντεν. Εάν το ΔΝΤ δεν ενεργήσει ως τέτοιος εγγυητής, τότε, σύμφωνα με τον εμπειρογνώμονα, αυξάνεται ο κίνδυνος χρεοκοπίας για την Ουκρανία.
Η συγκυρία των παγκόσμιων αγορών ενισχύει επιπλέον αυτόν τον κίνδυνο. Η Ουκρανία ξοδεύει περισσότερο νόμισμα για την αγορά ενέργειας. Ενώ οι κυριότεροι τομείς των εξαγωγών της (σιδηρομεταλλεύματα, ορυκτές πρώτες ύλες) φέρνουν όλο και λιγότερα έσοδα. Και το μόνο ερώτημα τώρα είναι εάν η Ουκρανία θα μπορέσει να εμποδίσει την εκροή ξένου νομίσματος και να αυξήσει την εισροή.
Εναλλακτικά, η Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να συνεχίσουν να σκορπίζουν τον πανικό. Αλλά τότε οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναλάβουν την περαιτέρω χρηματοδότηση αυτής της απόδοσης.
Ένα σημείο παραμένει ακατανόητο: τι σκέφτονταν στην Ουκρανία όταν ενεπλάκησαν σε αυτή την περιπέτεια να διασπείρουν τον πανικό για την εισβολή; Από την εποχή του Ποροσένκο, το Υπουργείο Οικονομικών της Ουκρανίας χρηματοδοτεί ενεργά το δημόσιο χρέος μέσω της έκδοσης ομολόγων. Πώς θα μπορούσε να οδηγηθεί ο πανικός στο μέγιστο και ταυτόχρονα να περιμένουν ότι οι επενδυτές δεν θα βιαστούν αμέσως να απαλλαχθούν από τα κρατικά ομόλογα;
πηγή: https://vz.ru/world/2022/1/29/1141074.html

Anthony Faiola: Η Αργεντινή είναι το ταίρι στο τανγκό που το ΔΝΤ δεν μπορεί να αφήσει

0

του Anthony Faiola*

Η Αργεντινή, η χώρα του Malbec και του στέικ, υπέγραψε μια προκαταρκτική συμφωνία την περασμένη Παρασκευή με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προκειμένου να αποφύγει τη χρεοκοπία. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πακέτο διάσωσης στην ιστορία. Και το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι θα περάσουν χρόνια προτού το ΔΝΤ εισπράξει τα πολλά δισεκατομμύρια που έχει δανείσει στην Αργεντινή.

Η συμφωνία ανάμεσα στο ΔΝΤ και την αριστερή Περονιστική κυβέρνηση -που κληρονόμησε το πακέτο από τη δεξιά κυβέρνηση του πρώην Προέδρου Μαουρίσιο Μάκρι- επιτεύχθηκε ύστερα από έναν χρόνο εντατικών συνομιλιών. Και χρειάστηκε να απειλήσουν ισχυροί παράγοντες ότι θα αποσύρονταν από την αποπληρωμή του χρέους αν δεν εκπληρώνονταν κάποιοι ευνοϊκοί όροι. Σαν να λες, δηλαδή, στην εταιρεία που εκδίδει την πιστωτική σου κάρτα ότι καλά θα κάνει να παίξει με τους κανόνες σου για να μην το μετανιώσει.

«Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ο Πρόεδρος, η Αντιπρόεδρος και ο πρόεδρος της Βουλής εκφώνησαν ομιλίες εναντίον της αποπληρωμής του χρέους», μου είπε ένας αναλυτής της Moody’s Investors Service. «Είναι από τα πράγματα που δεν ακούς πλέον πουθενά στον κόσμο».

Αξιωματούχοι της χώρας δήλωσαν την Παρασκευή ότι το ΔΝΤ έκανε πίσω σε ένα βασικό σημείο: δεν θα υπάρξουν απότομες περικοπές των δαπανών. Το δημοσιονομικό έλλειμμα θα μειωθεί ως το 2024 χωρίς μέτρα λιτότητας: θα καταπολεμηθεί όμως η φοροδιαφυγή και θα μειωθούν οι επιδοτήσεις στην ενέργεια. Οι Περονιστές έχουν έτσι τον χρόνο να κρατήσουν τα ταμεία ανοιχτά μέχρι τις προεδρικές εκλογές του 2023. Στο μεταξύ, το ΔΝΤ θα ελπίζει η κυβέρνηση να κρατήσει τις υποσχέσεις της.

Οι επιδόσεις της στον τομέα αυτόν δεν είναι καλές. Και η συμφωνία αποτελεί μια ευκαιρία να εξεταστεί ποιος ευθύνεται για το μακρύ τανγκό του ΔΝΤ με μια χώρα που πηγαίνει από τη μια οικονομική κρίση στην άλλη, ξοδεύοντας τα χρήματα άλλων.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Αργεντινή ήταν πλουσιότερη από την Ιαπωνία και είχε περισσότερα κατά κεφαλή αυτοκίνητα από τη Γαλλία. Από τα αποκαΐδια της Μεγάλης Ύφεσης, όμως, δεν προέκυψε μια αναγέννηση, αλλά μια μακρά παρακμή για την οποία ευθύνονταν τόσο οι καταστροφικές στρατιωτικές κυβερνήσεις όσο και ο λαϊκισμός του σύνθετου πολιτικού μηχανισμού που εγκαινίασαν τη δεκαετία του 1940 ο Χουάν και η Έβα «Εβίτα» Περόν.

Τις τελευταίες δεκαετίες, οι περονιστικές κυβερνήσεις συνέχισαν τον πακτωλό δαπανών, αφήνοντας έναν τεράστιο λογαριασμό στους πολιτικούς της αντιπολίτευσης που τις διαδέχονταν. Η χειρότερη στιγμή ήταν το 2001, όταν το ΔΝΤ έκλεισε τις στρόφιγγες, με αποτέλεσμα η χώρα να χρεοκοπήσει, το νόμισμα να υποτιμηθεί, η μεσαία τάξη να καταρρεύσει και η φτώχεια να εκτοξευθεί στα ύψη.

Η σημερινή κυβέρνηση και οι επικριτές της συμφωνούν σε ένα πράγμα: ότι η συμφωνία των 57 δισεκατομμυρίων δολαρίων που υπεγράφη το 2018 με το ΔΝΤ δεν έπρεπε να έχει γίνει ποτέ. Οι Ευρωπαίοι στο ΔΝΤ είχαν διαφωνήσει τότε, αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε στην υπογραφή της για να βοηθήσει τον Μάκρι που ήταν φίλος του. Με τον τρόπο αυτό θα εμποδιζόταν και η επιστροφή μιας πολιτικού που επέκρινε συστηματικά την Ουάσινγκτον -της πρώην Προέδρου Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρτσνερ.

Παρά τη συμφωνία, οι επενδυτές ουδέποτε ανέκτησαν την εμπιστοσύνη τους προς την Αργεντινή, το πέσο βυθίστηκε, ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στα ύψη και ο Μάκρι έχασε εύκολα τις εκλογές το 2019, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή της Φερνάντες ντε Κίρτσνερ ως Αντιπροέδρου.

Το ΔΝΤ έχει κατηγορηθεί επανειλημμένα ότι απαιτεί λιτότητα από χώρες σε κρίση. Στην περίπτωση της Αργεντινής, όμως, το πρόβλημα ήταν πάντα οι υπερβολικές δαπάνες. Η ίδια η σημερινή Αντιπρόεδρος έχει κατηγορηθεί ότι δέχθηκε ανάρμοστες πληρωμές από την κρατική αεροπορική εταιρεία Aerolineas Argentinas. Οι ίδιοι οι κάτοικοι φαίνεται να δέχονται τη διαφθορά ως το τίμημα για να είναι Αργεντίνοι. «Γνωρίζω ότι η Κριστίνα κλέβει», μου είπε ένας υποστηρικτής της πριν από τις εκλογές του 2019. «Τουλάχιστον όμως ήμασταν καλύτερα μαζί της».

(*) O Αντονι Φαγιόλα είναι αρθρογράφος της Washington Post

(Πηγή: Washington Post)

Νέο “επαναστατικό” τεστ θα ανιχνεύει πολλούς γυναικολογικούς καρκίνους

0

Ευρωπαίοι επιστήμονες αναπτύσσουν ένα “επαναστατικό” τεστ που θα μπορεί να ανιχνεύσει ή να προβλέπει τον κίνδυνο μιας γυναίκας να εμφανίσει τέσσερις καρκίνους (ωοθηκών, μαστού, μήτρας και τραχήλου). Με βάση ένα και μόνο δείγμα κυττάρων που έχει ληφθεί από τον τράχηλο για έλεγχο ρουτίνας, ανοίγει ο δρόμος για να γίνεται έγκαιρη διάγνωση και άλλων γυναικολογικών καρκίνων, όχι μόνο του ίδιου του τραχήλου της μήτρας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Μάρτιν Βιτσβέντερ του αυστριακού Πανεπιστημίου του Ίνσμπρουκ, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό “Nature Communications”, σύμφωνα με το BBC, τη “Γκάρντιαν” και το New Scientist, εκτιμούν ότι το λεγόμενο τεστ WID θα επιτρέψει τελικά την πιο έγκαιρη διάγνωση των πιο συνηθισμένων γυναικολογικών καρκίνων σε νεαρότερη ηλικία. Έτσι θα υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες να μπει “φρένο” στον καρκίνο προτού καλά-καλά αυτός αρχίσει, κάτι που θα ήταν πραγματικά σημαντική πρόοδος για την υγεία των γυναικών.

Ο καρκίνος των ωοθηκών ευθύνεται για το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων από γυναικολογικούς καρκίνους, καθώς στο 75% των περιπτώσεων – τρεις στις τέσσερις – διαγιγνώσκεται σε καθυστερημένο στάδιο, όταν πια οι όγκοι έχουν εξαπλωθεί. Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συνηθισμένος στις γυναίκες, αλλά η ανίχνευση του έγκαιρα είναι πιο εύκολη χάρη στις μαστογραφίες και στις βιοψίες. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει τεστ που να μπορεί να ανιχνεύσει αξιόπιστα τον καρκίνο του μαστού στις γυναίκες κάτω των 50 ετών.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δείγματα κυττάρων από 242 γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών και 869 χωρίς, εντοπίζοντας τελικά – με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης – μια μοναδική “υπογραφή” DNA που μπορεί να αξιοποιηθεί για να γίνει ανίχνευση του καρκίνου ή πρόγνωση ότι θα εμφανιστεί στο μέλλον. Το τεστ “έπιασε” το 71,54% των γυναικών έως 50 ετών και το 54,5% των γυναικών άνω των 50 ετών που είχαν καρκίνο των ωοθηκών. Ακολούθησε ανάλογη μελέτη σε δείγματα κυττάρων από 329 γυναίκες με καρκίνο του μαστού και 869 χωρίς, με ανάλογα θετικά αποτελέσματα.

Στόχος για το μέλλον είναι το τεστ είναι να δίνει σε μια γυναίκα ένα ξεχωριστό “σκορ” για καθέναν από τους τέσσερις γυναικολογικούς καρκίνους, το οποίο θα μεταβάλλεται στην πορεία της ζωής της. Εκείνες με υψηλότερο “σκορ” θα κάνουν συχνότερες μαστογραφίες, χειρουργικές επεμβάσεις ή άλλες θεραπείες. Χρειάζονται περαιτέρω έρευνες πάντως και μεγάλης κλίμακας κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθεί η προγνωστική αποτελεσματικότητα του τεστ WID.

Η Γη θα έχει για 4.000 χρόνια ως συνοδό δεύτερο Τρωικό αστεροειδή

0

Οι αστρονόμοι επιβεβαίωσαν ότι η Γη συνοδεύεται από έναν δεύτερο Τρωικό αστεροειδή, μεγαλύτερο από τον πρώτο που είχε ανακαλυφθεί το 2010. Οι πρώτες ενδείξεις για έναν δεύτερο σύντροφο του πλανήτη μας είχαν βρεθεί τον Δεκέμβριο του 2020 και τώρα υπήρξε η επιβεβαίωση ότι όντως ένας ακόμη μεγαλύτερος αστεροειδής κινείται μαζί με τη Γη.

Οι Τρωικοί αστεροειδείς κινούνται πέριξ του Ήλιου αλλά μοιράζονται την ίδια τροχιά με έναν πλανήτη. Έχουν βρεθεί πολλοί τέτοιοι αστεροειδείς γύρω από διάφορους πλανήτες του ηλιακού συστήματος. Για παράδειγμα, ο Δίας έχει πάνω από 5.000, τους οποίους θα επισκεφτεί η νέα αποστολή Lucy της NASA που εκτοξεύθηκε πρόσφατα. Τώρα γίνεται αντιληπτό ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει, επίσης, στην περίπτωση του δικού μας πλανήτη, ο οποίος έχει βρεθεί να διαθέτει δύο τέτοιους συντρόφους, μέχρι στιγμής.

Ο πρώτος ήταν ο «2010 TK» με διάμετρο 400 μέτρα και ο δεύτερος είναι ο «2020 XL5» με διάμετρο περίπου 1,2 χιλιόμετρα, δηλαδή έχει τριπλάσιο μέγεθος. Και οι δύο έχουν βρεθεί στο λεγόμενο σημείο Λαγκράνζ L4 μεταξύ Ήλιου και Γης. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Τόνι Σαντάνα-Ρος των πανεπιστημίων του Αλικάντε και της Βαρκελώνης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Communications», εκτιμούν ότι στο μέλλον μπορεί να βρεθούν και άλλοι Τρωικοί αστεροειδείς να συνοδεύουν τη Γη.

Η αρχική ανακάλυψη του «2020 XL5», ο οποίος είναι σκουρόχρωμος και πλούσιος σε ποσότητα άνθρακα, έγινε με το τηλεσκόπιο Pan-STARRS 1 της Χαβάης και η επιβεβαίωση με τα τηλεσκόπια SOAR στη Χιλή και Lowell στην Αριζόνα. Οι υπολογισμοί των επιστημόνων δείχνουν ότι ο μεγαλύτερος Τρωικός αστεροειδής «2020 XL5″»θα συνεχίσει να συντροφεύει τη Γη για τουλάχιστον 4.000 χρόνια ακόμη, αλλά σταδιακά θα διαταραχθεί βαρυτικά η τροχιά του και κάποια στιγμή θα «δραπετεύσει» στο διάστημα εγκαταλείποντας την παρέα της Γης.

Οι επιστήμονες θέλουν -εν τω μεταξύ- να μελετήσουν τους γήινους Τρωικούς αστεροειδείς επειδή αποτελούνται από αρχέγονα υλικά που ανάγονται στην πρώιμη εποχή γέννησης του ηλιακού συστήματός μας και άρα πιθανώς περιέχουν τμήματα των υλικών που σχημάτισαν την ίδια τη Γη. «Αν μπορέσουμε να ανακαλύψουμε περισσότερους Τρωικούς αστεροειδείς και αν μερικοί από αυτούς έχουν πιο “βολικές” τροχιές, πιθανώς θα είναι φθηνότερο να φτάσουμε σε αυτούς παρά στη Σελήνη. Συνεπώς θα μπορούσαν να γίνουν ιδανικές βάσεις για μία προωθημένη εξερεύνηση του ηλιακού συστήματος ή ακόμη και πηγή πρώτων υλών», δήλωσε ο αστρονόμος Σέζαρ Μπρισένο του αστεροσκοπείου Cerro Tololo Inter-American Observatory στη Χιλή.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ενεργειακές ελλείψεις παραλύουν την τουρκική βιομηχανία

0

Προβλήματα προκαλεί στην τουρκική βιομηχανία η διακοπή των εισαγωγών φυσικού αερίου από το Ιράν. Ένα ακόμη πλήγμα για την οικονομική πολιτική του Ερντογάν.

    

Εργοστάσιο της Ford στο ΚοτσαελίΕργοστάσιο της αυτοκινητοβιομηχανίας Ford στην πόλη Κοτσαελί της Τουρκίας

Το 2021 ήταν μια καλή χρονιά για την τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία και κυρίως για τους προμηθευτές της. Ο κλάδος επωφελείται από το γεγονός ότι λόγω πανδημίας οι μεγάλοι κατασκευαστές δεν διακινδυνεύουν πλέον πολλές παραγγελίες σε μακρινές χώρες της Ασίας, αλλά συχνά προτιμούν τη γειτονική Τουρκία. Όπως λέει ο Άλμπερτ Σαϊντάμ, πρόεδρος του τουρκικού συνδέσμου προμηθευτών της αυτοκινητοβιομηχανίας, «η Τουρκία αποτελεί πλέον εναλλακτική λύση, αν όχι και πρώτη επιλογή. Φάνηκε αυτό στην αύξηση των εξαγωγών τα προηγούμενα χρόνια, για εμάς ήταν ένα χαρμόσυνο γεγονός».

Ωστόσο, τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας ακυρώνουν την εορταστική διάθεση. Το Ιράν ανακοίνωσε ότι, λόγω «τεχνικών προβλημάτων» διακόπτει την παροχή φυσικού αερίου προς την γειονική Τουρκία για δέκα ημέρες. Η τουρκική κυβέρνηση αναγκάστηκε να περιορίσει την κατανάλωση αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος στις βιομηχανικές περιοχές της χώρας, ενώ επικοινώνησε με τις μεγάλες βιομηχανίες, αναζητώντας λύσεις. Όπως δηλώνει στην κρατική τηλεόραση ο υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ «πολλές επιχειρήσεις προτιμούν να κάνουν διάλειμμα, για λίγες ημέρες, για να επανέλθουν αργότερα. Σε άλλες επιχειρήσεις πάλι καταφέραμε να διασφαλίσουμε μία ελάχιστη τροφοδοσία με φυσικό αέριο και ρεύμα».

«Το πρόβλημα δεν το έχει μόνο η Τουρκία»

Ο υπουργός Ενέργειας Φατίχ ΝτονμέζΠολλές βιομηχανίες διακόπτουν την παραγωγή τους για λίγες μέρες, λέει ο υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ

Ο Άλμπερτ Σαϊντάμ υπολογίζει ότι ένα αναγκαστικό «διάλειμμα» τριών ημερών για τον κλάδο των προμηθευτών συνεπάγεται απώλειες ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Επιπλέον, επισημαίνει, κινδυνεύει η εικόνα της χώρας ως επενδυτικού προορισμού. «Όλα αυτά συνεκτιμώνται στην αξιολόγηση κινδύνου, όταν γίνεται η επιλογή προμηθευτών» τονίζει ο πρόεδρος του συνδέσμου. «Βέβαια πρόκειται για γενικότερο πρόβλημα. Σήμερα έτυχε να το αντιμετωπίσει πρώτη η Τουρκία, αύριο μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε χώρα δεν διαθέτει δικές της ενεργειακές πηγές».

Πολιτικοί αντίπαλοι της κυβέρνησης Ερντογάν υποστηρίζουν ωστόσο ότι ο πραγματικός λόγος για τις μειωμένες εισαγωγές από το Ιράν είναι η έλλειψη συναλλάγματος στην ίδια την Τουρκία. Κάποιοι μάλιστα εκτιμούν ότι η Τουρκία καθυστερεί να πληρώσει τους λογαριασμούς για την προμήθεια φυσικού αερίου, κάτι που ωστοσο διαψεύδει ο πρόεδρος της χώρας Ταγίπ Ερντογάν. «Δεν έχουμε χρέη απέναντι στο Ιράν, είναι ψευδείς αυτές οι κατηγορίες», δηλώνει χαρακτηριστικά. Αν ισχύει αυτό, τίθεται το εύλογο ερώτημα, γιατί η κυβέρνηση μειώνει κατά 40% τις συνολικές προμήθειες αερίου, όταν η Τουρκία προμηθεύεται μόλις το 16% του φυσικού αερίου που χρειάζεται από το Ιράν, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται κυρίως από τη Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν. Προστίθεται και η έλλειψη ενέργειας στα προβλήματα που αντιμετωπίζει, εδώ και χρόνια, η τουρκική οικονομία; 

«Κουρασμένοι» οι επιχειρηματίες

Λιμάνι στην ΚωνσταντινούποληΦόρτωση εμπορευμάτων στο βιομηχανικό λιμάνι της Κωνσταντινούπολης

Το Ιράν ανακοίνωσε ότι οι εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Τουρκία θα αρχίσουν ξανά «από τον Φεβρουάριο», αλλά ο ίδιος ο Ερντογάν υπολογίζει ότι θα χρειαστούν «10 με 15 ημέρες, εάν δεν προκύψει κάποιο απρόοπτο». Όλα αυτά δεν είναι ευχάριστα νέα για τον Άλμπερτ Σαϊντάμ. Ο ίδιος έχει εργοστάσιο ελαστικών κοντά στην Κωνσταντινούπολη και είχε προγραμματίσει επιπλέον βάρδιες για το Σαββατοκύριακο, ώστε να ανταποκριθεί στις αυξημένες παραγγελίες. Ελλείψει φυσικού αερίου αναγκάζεται τώρα να καταφύγει σε ηλεκτρογεννήτριες. Το ίδιο κάνουν ακόμη και μεγάλες γερμανικές επιχειρήσεις, όπως η Siemens, που παράγουν στην Τουρκία. Πόσο θα διαρκέσει αυτή η αβεβαιότητα; «Η ευελιξία και η προσαρμογή στις δυσκολίες αποτελούν παραδοσιακό πλενοέκτημα της τουρκικής βιομηχανίας», λέει ο Σαϊντάμ. «Αλλά πρέπει να πω ότι μας έχει κουράσει αυτή η κατάσταση…»

Κάριν Σεντς (ARD)

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

Θα αποκτήσει ποτέ η Γαλλία γυναίκα πρόεδρο;

0

Η Γαλλία δεν είχε ποτέ γυναίκα πρόεδρο. Θα καταφέρει φέτος να νικήσει στις προεδρικές του Απριλίου μια εκ των γυναικών υποψηφίων; Πώς θα επηρεάσει το #Μetoo τις εκλογές;

    Αν Ινταλγκό, Βαλερί Πεκρές, Μαρίν Λε Πεν

Πρόσφατα η Βαλερί Πεκρές, υποψηφία των Ρεπουμπλικάνων για την προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας, βρέθηκε σε δύσκολη θέση όταν προσκλήθηκε να μιλήσει στη δημοφιλή εκπομπή του 72χρονου Ζαν Ζακ Μπουρντέν. Ο Μπουρντέν κατηγορείται για σεξουαλική κακοποίηση σε βάρος πρώην συναδέλφου του. Το δίλημμα της Πεκρές ήταν προφανές για την γαλλική κοινωνία, η οποία τα τελευταία χρόνια έρχεται συχνά αντιμέτωπη με υποθέσεις σεξουαλικής βίας σε βάρος γυναικών.

Πεκρές ΜπουρντένΗ Βαλερί Πεκρές στην εκπομπή του Ζαν Ζακ Μπουρντέν, που κατηγορείται για σεξουαλική κακοποίηση

Η Πεκρές συμφώνησε να είναι παρούσα με την προϋπόθεση να μιλήσει ευθέως για το θέμα, όπως και έπραξε. «Αυτή είναι η πρώτη προεκλογική περίοδος μετά το κίνημα #Metoo στη Γαλλία και η τηλεοπτική αντιπαράθεση Πεκρές-Μπουρντέν ήταν σημείο καμπής. Έδειξε ότι υπάρχει πλέον πίεση να παίρνει κανείς θέση απέναντι σε υποθέσεις σεξουαλικής παρενόχλησης» αναφέρει η Αλίς Κοφέν, δημοτική σύμβουλος στον Δήμο Παρισίων και ακτιβίστρια, μέλος του κινήματος «Me Too Politique». Η ίδια θεωρεί «γενναία» τη στάση της Πεκρές. «Αυτά τα θέματα μπορούν πλέον να αλλάξουν το παιχνίδι των ψήφων» αναφέρει η Κοφέν.

Κομβική στιγμή στη γαλλική πολιτική ιστορία

Γεγονός είναι πάντως ότι για πρώτη φορά τόσες πολλές γυναίκες είναι υποψήφιες για το προεδρικό αξίωμα στη Γαλλία. Εκτός από την Βαλερί Πεκρές,υποψήφια με το Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι η δήμαρχος Παρισίων Αν Ινταλγκόαλλά και η Μαρίν Λε Πεν από την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση. Και η πρώην υπ. Δικαιοσύνης Κριστιάν Τομπιρά ξεκινά τη δική της προσπάθεια για την προεδρία εκπροσωπώντας την ενοποιημένη Αριστερά.

Μέγαρο ΗλυσίωνΑνδροκρατούμενο το Μέγαρο των Ηλυσίων

Ειδικοί εκτιμούν ότι η έντονη γυναικεία παρουσία στον φετινό προεκλογικό αγώνα είναι ενδεικτική των βημάτων που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες για την ενίσχυση του ρόλου των γυναικών στον χώρο της πολιτικής. Νόμος για παράδειγμα επιβάλλει πρόστιμα σε κόμματα που δεν διασφαλίζουν το 49% των υποψηφιοτήτων για τα βουλευτικά έδρανα σε γυναίκες. Με 38%, η εκπροσώπηση γυναικών στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό όλων των εποχών. Τις μισές υπουργικές θέσεις κατέχουν επίσης γυναίκες.

«Το επίπεδο της προόδου που έχει συντελεστεί είναι σχεδόν επαναστατικό» αναφέρει η Κατρίν Ασέν από το Πανεπιστήμιο Ντοφέν του Παρισιού. «Υπάρχει πλέον μια κανονικότητα στην εκπροσώπηση γυναικών στο υψηλότερο επίπεδο της πολιτικής. Αλλά και σε τοπικό επίπεδο το 20% των δημάρχων σε μεγάλες πόλεις, όπως το Παρίσι, η Λιλ ή η Μασσαλία εκλέγουν γυναίκες δημάρχους».

«Ορατές μεν, δεν εισακούονται δε»

Eντίθ ΚρεσόνΗ Εντίθ Κρεσόν ως υπ. Ευρωπαϊκών Υποθέσεων υπογράφει τη Συνθήκη του Σένγκεν (1990)

Τα εμπόδια εντούτοις παραμένουν, με τις καθημερινές διακρίσεις να αποτελούν ακόμη κομμάτι της πραγματικότητας. «Το επίπεδο του σεξισμού στη γαλλική πολιτική είναι ακόμη υψηλό. Όλες οι γυναίκες πολιτικοί με τις οποίες μιλάω το αναφέρουν» λέει η Κοφέν. Η Φλοράνς Σαντί, συγγραφέας του βιβλίου «Σπάστε τη γυάλινη οροφή» (Βrisez le Plafond de Verre) ερεύνησε τις περιπτώσεις γυναικών στην πολιτική. «Πολλές γυναίκες λένε ‘είμαστε ορατές αλλά δεν εισακουόμαστε’. Πολλοί θεωρούν ότι οι γυναίκες είναι ανίκανες πολιτικοί. Αυτό συμβαίνει γιατί στη Γαλλία συνδέουμε την εξουσία με τον ανδρισμό».

Παρά την πρόοδο πολλές πολιτικές θέσεις παραμένουν ακόμη ανδροκρατούμενες. Ενώ το υπουργικό συμβούλιο του Εμμανουέλ Μακρόν έχει ισορροπημένη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών, κρίσιμα υπουργεία, όπως το Άμυνας, ανήκουν σε άνδρες. Το ίδιο ισχύει για την προεδρία του κοινοβουλίου και των περισσότερων κομμάτων. Η Γαλλία είχε μόνο μια φορά γυναίκα πρωθυπουργό: την Εντίθ Κρεσόν το 1991.

Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν είτε ότι η ακροδεξιά Λε Πεν είτε ή η συντηρητική Πεκρές μπορεί να περάσουν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών απέναντι στον Εμμανουέλ Μακρόν. «Η Μαρίν Λε Πεν όμως σίγουρα δεν θα προωθούσε τα δικαιώματα των γυναικών εάν εκλεγόταν. Οι πολιτικές θέσεις της στην ουσία ανησυχούν όσους ασχολούνται με αυτά τα θέματα» παρατηρεί η Αμαντίν Κλαβώ από το Παρατηρητήριο Ισότητας των Φύλων στο Ίδρυμα Ζαν Ζορές. Ούτε η Πεκρές, παρά την πρόσφατη θετική εντύπωση που προκάλεσε, εμπνέει το φεμινιστικό κίνημα. «Υπάρχει θεμελιώδης διαφορά μεταξύ του να έχουμε περισσότερες γυναίκες υποψήφιες στις εκλογές και στην πραγματική προώθηση ενός πιο φεμινιστικού προγράμματος», σημειώνει η Κλαβώ.

Σόνια Φάλνικαρ

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

DW

Η κατάσταση χρήζει ψυχιατρικής: Όλη η διεθνή επιστήμη συνωμοτεί υπέρ των Ελλήνων σύμφωνα με αλβανούς ιστορικούς κι αρχαιολόγους

0

Είναι όντως πλεονασμός η συνεχή ενασχόληση με την χειραγώγηση που προσφέρουν στην αλβανική κοινή γνώμη φανατικοί ιστορικοί και αρχαιολόγοι, συν τις άλλοις καθεστωτικοί. Τότε που είχαν το μονοπώλιο της sui generis επιστημονικής έρευνας με την σιγουριά ότι η απόλυτη απομόνωση δεν θα τους έφερνε ποτέ στην αντιπαράθεση με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα και οι Αλβανοί πολίτες δεν θα είχαν δυνατότητα αποτοξίνωσης απ’ το προϊόν που αυτοί προσέφεραν.

Πλην όμως είναι όλο και ευρηματικοί στα μαραφέτια που συνεχίζουν να διαχέουν. Χθες, Δευτέρα, σε μεσημεριάτικη ενημερωτική εκπομπή στο μεγαλύτερο τηλεοπτικό δίκτυο (Top Channel “Shqiperia live), ακούστηκε το πλέον απίθανο: το 1998 ελληνικές υπηρεσίες επωφελούμενες της κατάστασης αστάθειας στη χώρα μετέφεραν και έθαψαν βαθιά στο χώμα στο Βουθρωτό πλάκες με επιγραφές, ούτως ώστε στη συνέχεια να εντοπιστούν από τις αρχαιολογικές ανασκαφές και να εμπεδωθεί η κατ αυτούς θεωρία της Ελληνικής ιστορίας της πόλης αυτής…

Εδώ η κατάσταση ξεφεύγει όχι απλά απ’ τα όρια της επιστήμης και της ιστοριογραφίας. Πρόκειται για παραλογισμό που θέλει αντιμετώπιση από ειδικούς της ψυχιατρικής. Οι δε δημοσιογράφοι άκουγαν με προσοχή και χωρίς αντιρρήσεις λειτουργώντας έτσι ως επιβεβαίωση της «έγκυρης επιστημονικής πληροφόρησης».

Απ’ την άλλη ο «βαρύς» καθηγητής Νεριτάν Τσέκα, πρώην Υπουργός Εσωτερικών που βλέποντας πως καταρρέουν καθημερινά τα ιλυριολογικά παραμύθια με τα οποία πέρασε τη ζωή του, γίνεται όλο και πιο χειραγωγός και σπεκουλάντης. Κατά συνέπεια και πιο επικίνδυνος στην διέγερση φανατισμού και ολοκληρωτισμού.

Κατά τον Τσέκα οι Βρετανοί αρχαιολόγοι είναι μονομερείς στις εκτιμήσεις τους και λαμβάνουν πάντα τη πλευρά των Ελλήνων. Ο ίδιος βέβαια γνωρίζει πολύ καλά τις αλήθειες αλλά και την αρχή ότι οτιδήποτε αφορά στην αρχαιολογία δεν τεκμηριώνει διεκδικήσεις αμφισβήτησης της σύγχρονης πραγματικότητας.

Αλλά θέλει να συμβάλει στον ανθελληνισμό και το κάνει με τα πλέον ύπουλα μέσα. Το όλο θέμα που έχει ανακύψει στην Αλβανία τις τελευταίες μέρες αφορά δημοσίευμα της “The Guardian”, σε ένθετο μάλιστα που αφορά ταξίδια και διακοπές. Το όλο δημοσίευμα αποτελεί τέλεια προβολή της Αλβανίας και των λόγων που θα άξιζε ένας Βρετανός να την επισκεφθεί αυτό το καλοκαίρι. Είναι όντως σπουδαίο δώρο δεδομένης της ακινησίας στον τομέα του τουρισμού που έχει επιβάλει η διεθνώς η διαχείριση της πανδημίας.

Πλην όμως για τους εθνικιστές και την καθεστωτική προπαγάνδα το δώρο είναι απορριπτέο. Εξ άλλου ο σύντροφος Ενβέρ έχει διδάξει ότι τα δώρα απ’ τον ιμπεριαλισμό είναι δηλητήριο καραμελωμένο.

Ε λοιπόν είναι απορριπτέο για τον Τσέκα και το Λάλα το δημοσίευμα της Βρετανικής εφημερίδα με τη λογική που προ διετίας οδήγησαν στον ιεροξεταστή τον Ιταλό πολιτικό και αναλυτή Σγκάρμπι. Η Γκάρντιαν με λίγες λέξει προτείνει σε αναγνώστες της που είναι λάτρες του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού ότι μπορούν να βρουν και στην Αλβανία: Βουθρωτό και Απολλωνία πλούσια ευρήματα και εκθέματα αυτού του πολιτισμού.

Πρόκειται βέβαια για κάτι που στη διεθνή επιστημονική κοινότητα και την Ευρωπαϊκή κοινή γνώμη είναι κάτι εντελώς φυσιολογικό. Στην Αλβανία όμως αποτελεί άλλη μια απόδειξη ότι δεν δύναται να προσαρμοστεί στην καινούργια κατάσταση. Ή ότι τουλάχιστον οι δυνάμεις που επιδιώκουν να συντηρήσουν την απομόνωση και να καταπιέζουν στο ψέμα την αλβανική κοινωνία συνεχίζουν να προβάλουν τη δική τους αντίσταση.

Ωστόσο όμως το Βουθρωτό, η Απολλωνία, η Βύλιδα, το Δυρράχιο, ο Ορικός … πόσα άλλα ακόμη τεκμήρια είναι εκεί για να τους γελοιοποιούν αλλά και να βοηθούν τη νέα γενιά των Αλβανών να τα αξιοποιήσουν ώστε να αισθάνονται όμορφα μέσα στην Ευρωπαϊκή οικογένεια δεδομένου ότι στο διάβα της ιστορίας είχαν την επαφή, συνειδητή ή ασυνείδητη με τέτοιο λαμπρό πολιτισμό…

tachydromos.org