Αρχική Blog Σελίδα 2020

Φρικαλεότητες από Ουκρανούς: Τηλεφωνούν σε μητέρες νεκρών Ρώσων – «Θα τον φάνε τα σκυλιά παλιοπου@@»

0

Οργή στη Μόσχα με τους Ουκρανούς: «Ξεκινήστε να τρέχετε»

Οι νεοναζί του Τάγματος Αζόφ χάνου στο πεδίο και επιδεινώνονται σε φρικαλεότητες οι οποίες εξοργίζουν. 

Μετά τα βίντεο που έδειχναν τους Ουκρανούς να πυροβολούν στα πόδια Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου σε ενέργειες που δεν έκαναν παρά μόνον οι Ναζί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο τον γύρο του διαδικτύου κάνουν νέα βίντεο τα οποία δείχνουν Ουκρανούς στρατιώτες να καλούν από τα κινητά τηλέφωνα νεκρών Ρώσων στρατιωτών τις οικογένειές τους και να τις χλευάζουν.

Όπως αποτυπώνεται στα παρακάτω βίντεο Ουκρανοί στρατιώτες τηλεφωνούν είτε με βίντεο, είτε με απλή κλήση και ενημερώνουν τους συγγενείς ότι ο άνθρωπός τους έχει «πέσει» στη μάχη. Ωστόσο αυτό που προκαλεί ανατριχίλα είναι το γεγονός ότι πρόθεσή τους, σύμφωνα με όσα γράφονται στα κοινωνικά δίκτυα, είναι να χλευάσουν την οικογένεια των νεκρών.

Όλες οι κλήσεις έχουν μαγνητοσκοπηθεί και τα βίντεο έχουν αναρτηθεί στα κανάλια των Αζοφιστών στο telegram. Στο διαδίκτυο ήδη πολλοί κάνουν λόγο για εγκλήματα πολέμου και από την πλευρά της Ουκρανίας.

Χαρακτηριστική είναι, όπως αναφέρουν στο twitter, η στιγμή που Ουκρανός στρατιώτης καλεί τη μητέρα νεκρού Ρώσου στρατιώτη περιγράφοντάς της πώς ο γιος της «κομματιάστηκε» και πώς τον άφησαν να τον φάνε τα σκυλιά. Τη χλευάζει και στη συνέχεια τη βρίζει. Στα περισσότερα βίντεο οι Ουκρανοί επαναλαμβάνουν στους συγγενείς των νεκρών «Slava Ukraini» δηλαδή «Δόξα στην Ουκρανία».

«Ο Ιλιούσα δεν είναι πια εδώ. Αρρώστησε και πέθανε. Ιλιούσα τέλος! Χάθηκε. Αυτό ήταν το πρώτο του λάθος. Το δεύτερο λάθος του ήταν πως χάθηκε στην Ουκρανία. Το τελευταίου ήταν πως πέθανε παλιοπο@@», λέει σε ένα βίντεο ένας Ουκρανός και προσθέτει:

«Ό,τι απέμεινε από αυτόν είναι ένας κ@λος και ένα αυτί! Τι να σας δείξω; Τουλάχιστον κρατήσαμε σώο το τηλέφωνο για να σας πως ότι ο γαμ@@ς σας δεν υπάρχει πια. Τα σκυλιά θα τους φάνε».

Δείτε τα βίντεο:

 

 

 

Οργή στη Μόσχα

Η Μόσχα είναι φανερά οργισμένη, το ίδιο οι στρατιώτες, αλλά και ολόκληρος ο πληθυσμός της χώρας.

Ρώσος στρατιώτης προειδοποιεί τους Ουκρανούς: «Τρέξτε τώρα που μπορείτε, δεν θα δείξουμε κανένα οίκτο».

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/frikaleotites-apo-oukranous-tilefonoun-se-miteres-nekron-roson-tha-ton-fane-sta-skylia-paliopou-vinteo/

Live: Συνομιλίες Ουκρανίας- Ρωσίας στην Κωνσταντινούπολη για κατάπαυση του πυρός

0

Ωστόσο οι προσδοκίες είναι χαμηλές.

Οι αντιπροσωπείες της Ουκρανίας και της Ρωσίας κατέφθασαν στην Κωνσταντινούπολη για συνομιλίες, με την Ουκρανία να ορίζει ως προτεραιότητα την κατάπαυση του πυρός- ωστόσο οι προσδοκίες είναι χαμηλές, καθώς τόσο το Κίεβο όσο και οι ΗΠΑ εκφράζουν αμφιβολίες ως προς τις προθέσεις της Ρωσίας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντιμίρ Ζελένσκι, ζήτησε το βράδυ ακόμα πιο σκληρές κυρώσεις στη Ρωσία, περιλαμβανομένου εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, καθώς και συνέχιση των προμηθειών όπλων στην Ουκρανία. «Ουκρανοί δεν θα έπρεπε να πεθαίνουν επειδή κάποιος δεν βρίσκει αρκετό θάρρος να στείλει τα απαραίτητα όπλα στην Ουκρανία» είπε χαρακτηριστικά. Στο μεταξύ, σειρήνες ηχούσαν πριν την αυγή σε πόλεις της Ουκρανίας, με αξιωματούχους να λένε ότι οι οδοί διαφυγής από κάποιες πόλεις είχαν μπλοκαριστεί λόγω ρωσικών επιθέσεων.

Πηγές κοντά στον Ρώσο δισεκατομμυριούχο Ρομάν Αμπράμοβιτς είπαν ότι ο ίδιος είχε παρουσιάσει συμπτώματα πιθανού δηλητηριασμού κατά τις ειρηνευτικές συνομιλίες νωρίτερα μέσα στον μήνα, ωστόσο έχει αναρρώσει. Επίσης, έχει αναφερθεί πως επηρεάστηκαν και δύο Ουκρανοί διαπραγματευτές.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είπε ότι δεν ανακαλεί το σχόλιό του πως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν «δεν μπορεί να παραμείνει στην εξουσία», σημειώνοντας ωστόσο πως εξέφραζε την προσωπική του αγανάκτηση και δεν ορίζει κάποια αλλαγή πολιτικής.

Το βρετανικό υπουργείο Άμυνας θεωρεί πως μισθοφόροι της ρωσικής Wagner έχουν αποσταλεί στην ανατολική Ουκρανία, με 1.000 άτομα να εκτιμάται πως είναι καθ’οδόν.

Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ανέκτησαν τον έλεγχο της πόλης Τρόστιανετς κοντά στο Σούμι και ότι η ρωσική προέλαση προς το Κίεβο έχει μείνει στάσιμη καθώς οι Ρώσοι φαίνονται να εστιάζουν πλέον στο Ντονμπάς, στα ανατολικά. Επίσης, οι ουκρανικές δυνάμεις ανέκτησαν τον έλεγχο του Ιρπίν, μερικά χιλιόμετρα από το Κίεβο.

Στο μεταξύ, ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, είπε πως η Ρωσία νιώθει ότι είναι «εν μέσω πολέμου» με τη Δύση μετά την επιβολή κυρώσεων. Ωστόσο σημείωσε πως «ουδείς σκέφτεται να χρησιμοποιήσει» πυρηνικό όπλο, «ούτε καν την ιδέα» για κάτι τέτοιο.

Όλες οι εξελίξεις

08:54 Κρεμλίνο: Μη μας στριμώχνετε στη γωνία

Ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, είπε ότι οι κυρώσεις σε εμπόριο και ολιγάρχες αντιστοιχούν σε «ολοκληρωτικό πόλεμο» σε βάρος της Ρωσίας και ότι η Δύση έχει στριμώξει το Κρεμλίνο «στη γωνία» με την επέκταση του ΝΑΤΟ.

Ο Πεσκόφ είπε σε συνέντευξή του στο αμερικανικό δίκτυο PBS ότι οι τιμωρητικές κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας ήταν «ιδιαίτερα μη φιλικές» και έκαναν τη χώρα να νιώθει πως είναι σε πόλεμο με τις ΗΠΑ και τους δυτικούς τους συμμάχους. «Δυστυχώς αυτές οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα μη φιλικές. Και είναι εχθρικές, σαν εχθρικές για εμάς. Μπήκαμε στη φάση ενός ολοκληρωτικού πολέμου. Και εμείς στη Ρωσία νιώθουμε πως είμαστε σε πόλεμο, επειδή οι χώρες της δυτικής Ευρώπης, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, διεξάγουν πόλεμο εναντίον μας στο εμπόριο, στην οικονομία, στη δέσμευση περιουσιών μας, στη δέσμευση κεφαλαίων μας, στο μπλοκάρισμα των οικονομικών μας σχέσεων. Και πρέπει να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα. Πρέπει να κατανοήσετε τη Ρωσία».

Ερωτηθείς σχετικά με τη χρήση πυρηνικών όπλων, είπε πως «ουδείς σκέφτεται να χρησιμοποιήσει» ή «ακόμα και την ιδέα να χρησιμοποιήσει ένα πυρηνικό όπλο». Ειδικότερα, όταν ο δημοσιογράφος του ζήτησε να διευκρινίσει τη θέση που έχει εκφραστεί πως η Ρωσία θα χρησιμοποιούσε πυρηνικά όπλα μόνο ήταν υπό απειλή η ύπαρξή της, ο Πεσκόφ απάντησε τα εξής: «Πρώτα από όλα, δεν έχουμε αμφιβολία πως όλοι μας οι αντικειμενικοί σκοποί στην Ουκρανία θα επιτευχθούν…μα οποιαδήποτε εξέλιξη της επιχείρησης, φυσικά, δεν αποτελεί λόγο για χρήση πυρηνικού όπλου. Έχουμε ένα δόγμα ασφαλείας που λέει ξεκάθαρα ότι μόνο όταν υπάρχει απειλή για την ύπαρξη του κράτους μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και θα χρησιμοποιήσουμε στα αλήθεια πυρηνικά όπλα, για να εξαφανίσουμε την απειλή για την ύπαρξη της χώρας μας».

Ο δημοσιογράφος επέμεινε, ρωτώντας τον αν αποκλείει το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών στον πόλεμο στην Ουκρανία, με τον Πεσκόφ να απαντά «κανείς δεν σκέφτεται να χρησιμοποιήσει…ούτε καν την ιδέα της χρήσης πυρηνικού όπλου».

08:21 H Ουκρανία λέει πως απέκρουσε 7 ρωσικές επιθέσεις

Οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις δημοσίευσαν νέα επιχειρησιακή αναφορά, υποστηρίζοντας πως πραγματοποίησαν επιτυχείς αντεπιθέσεις σε κάποιες κατευθύνσεις.

Η Ρωσία συνεχίζει τους βομβαρδισμούς σε μια προσπάθεια να «καταστρέψει εντελώς τις υποδομές και τις κατοικημένες περιοχές των ουκρανικών πόλεων», ανέφερε το γενικό επιτελείο. Τέτοιου είδους επιθέσεις σε κατεχόμενες περιοχές του Κιέβου, της Ζαπορίζια, του Τσερνιχίβ, της Χερσώνας και του Χαρκόβου παραβιάζουν το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και ρωσικά στρατεύματα συνεχίζουν να τρομοκρατούν αμάχους, ανέφεραν αξιωματούχοι, με την αναφορά να σημειώνει πως πυροβολούνται σπίτια, ενώ λαμβάνουν χώρα ληστείες, απαγωγές και πολίτες πιάνονται όμηροι.

Συνολικά επτά ρωσικές επιθέσεις αποκρούστηκαν την προηγούμενη ημέρα, με 12 άρματα μάχης και 10 οχήματα μάχης να καταστρέφονται, σύμφωνα με αξιωματούχους. Επίσης, υποστηρίζεται πως η ουκρανική αεροπορία χτύπησε 17 στόχους τη Δευτέρα, μεταξύ των οποίων 8 αεροπλάνα, 3 ελικόπτερα, 4 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 2 πύραυλοι.

Προηγούμενη φορά έκανε λόγο για «αποδυναμωμένες και αποπροσανατολισμένες» ρωσικές δυνάμεις, καθώς και αποκομμένες από τις κύριες δυνάμεις, με αποτέλεσμα η ρωσική ηγεσία να προσπαθεί να καλύψει το κενό μαχητικής ισχύος με βομβαρδισμούς.

08:17 Περίπου 5.000 νεκροί στη Μαριούπολη

ALEXANDER ERMOCHENKO VIA REUTERS

Περίπου 5.000 άνθρωποι, περιλαμβανομένων περίπου 210 παιδιών, έχουν σκοτωθεί στη Μαριούπολη από την έναρξη της ρωσικής εισβολής τον προηγούμενο μήνα, είπε εκπρόσωπος του δημάρχου. Ο Βαντίμ Μποϊτσένκο είπε ότι η Μαριούπολη ήταν στα πρόθυρα ανθρωπιστικής καταστροφής και πρέπει να εκκενωθεί πλήρως, με 160.000 αμάχους να είναι παγιδευμένοι στην πόλη, χωρίς πρόσβαση σε ρεύμα.

08:15 Έρευνα σχετικά με βίντεο που φέρεται να απεικονίζει βασανιστήρια σε Ρώσους αιχμαλώτους

Η ουκρανική κυβέρνηση πραγματοποιεί έρευνα σχετικά με βίντεο που φέρεται να απεικονίζει βασανιστήρια σε Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου.

Στο βίντεο, η αυθεντικότητα του οποίου δεν έχει επιβεβαιωθεί, φέρονται να εμφανίζονται Ουκρανοί στρατιώτες να βγάζουν τρεις Ρώσους με κουκούλες στα κεφάλια από ένα βαν πριν τους πυροβολήσουν στα πόδια.

08:07: Άθικτο το ραδιενεργό υλικό στο Χάρκοβο

THOMAS PETER VIA REUTERS

Ο Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), ενημέρωσε ότι η «μικρή ποσότητα ραδιενεργού υλικού» σε εγκατάσταση επιστημονικής έρευνας στη βορειοανατολική πόλη Χάρκοβο της Ουκρανίας παραμένει «άθικτη», παρά το ότι βομβαρδισμός που αποδίδεται στον ρωσικό στρατό προκάλεσε ζημιές στο κτίριο.

Ο γενικός διευθυντής του ΔΟΑΕ, μέρους του συστήματος του ΟΗΕ, εξήγησε με δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησε χθες ότι η εγκατάσταση, η οποία είχε βομβαρδιστεί ήδη μια φορά αφότου ξέσπασε ο πόλεμος, επλήγη ξανά το Σάββατο.

Οι ουκρανικές αρχές ενημέρωσαν τον οργανισμό ότι «το κτίριο, η θερμομόνωσή του και η αίθουσα πειραμάτων υπέστησαν ζημιές, αλλά η πηγή νετρονίου, που περιέχει ραδιενεργό υλικό (…) δεν χτυπήθηκε», σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Η εγκατάσταση, το απόθεμα ραδιενεργού υλικού στην οποία είναι μικρό, χρησιμοποιείτο πριν από την πόλεμο για «έρευνα και ανάπτυξη και παραγωγή ραδιοϊσοτόπων για ιατρικές και βιομηχανικές εφαρμογές», σημειώνεται.

www.huffingtonpost.gr/entry/live-senomilies-oekranias-rosias-sten-konstantinoepole-yia-katapaese-toe-peros_gr_624293b1e4b0742dfa562c18?utm_source=Sailthru&utm_medium=email&utm_campaign=To%20Newsletter%20για%20την%20Τρίτη%2029%20Μαρτίου&utm_term=gr-daily-brief

Μηχανισμοί ελέγχου της κοινής γνώμης

0

Στέλιος Ελληνιάδης 

Μετά από μία διάλεξη σε τμήμα της Σχολής Ελληνικής Φιλολογίας, στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Ανθρωπιστικών Σπουδών της Μαριούπολης

Ισχυρά στοιχεία του πολιτισμού είναι η εθνικότητα, η θρησκευτική πίστη, η γλώσσα, το ιστορικό παρελθόν, οι πολιτικές αντιλήψεις, τα ήθη, τα έθιμα, οι τέχνες, ο τρόπος ζωής, η καταγωγή… Και όλα αυτά που ενδεικτικά αναφέρω μπορούν να αποτελέσουν παράγοντες ενότητας και δημιουργικής συνύπαρξης, αλλά και παράγοντες διαχωρισμού και καταστροφικής σύγκρουσης. Εξαρτάται από το πώς χρησιμοποιούνται και για ποιο σκοπό. Γι’ αυτό, αν θέλεις και έχεις τα μέσα και την ισχύ μπορείς να διασφαλίσεις την ειρήνη ή να προκαλέσεις τον πόλεμο. Στη δεύτερη περίπτωση, που επιζητείς τη ρήξη και τον πόλεμο,  ξεχωρίζεις, αναδεικνύεις και ενισχύεις όποια διαφορετικότητα ή ιδιαιτερότητα στα πολιτισμικά χαρακτηριστικά υφίσταται ανάμεσα στους λαούς και τα κράτη. Και όλες οι υπαρκτές και ανύπαρκτες διαφορές και αντιθέσεις επιστρατεύονται και μορφοποιούνται σαν όπλα άμυνας και επίθεσης κατά της αντίπαλης μεριάς.

Στην προκειμένη περίπτωση, δεν είχαμε σύγκρουση Ρωσίας – Ουκρανίας ούτε πριν το 1991 ούτε μετά. Αντιθέτως, η συγκρότηση και η λειτουργία του ανεξάρτητου κράτους έγινε με την καθοριστική συναίνεση και συμβολή των Ρώσων, χωρίς την οποία δεν ξέρουμε ποια θα ήταν η εξέλιξη. Από την αρχή της ίδρυσής της ως ανεξάρτητου κράτους, η Ουκρανία απέκτησε δικό της στρατό και διοικήθηκε αποκλειστικά από Ουκρανούς. Διατήρησε σχέσεις με τη Ρωσία και άνοιξε διάπλατα τις πόρτες και τα παράθυρά της στη Δύση.

Ούτε οι Ουκρανοί ξεχώριζαν εύκολα από τους Ρώσους στην Ουκρανία. Οι πολιτισμικές, φυλετικές και εθνικές διαφορές μεταξύ Ρώσων και Ουκρανών είναι τόσο μεγάλες όσο ήταν οι διαφορές Ρουμελιωτών και Πελοποννησίων το 1821. Και τα αίτια του σημερινού «εμφύλιου» στην Ουκρανία δεν διαφέρουν πολύ από τα αίτια του «εμφύλιου» στη διάρκεια του εθνικού αγώνα για την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Οι ξένες δυνάμεις, οι προστάτιδες, τα δεσμευτικά δάνεια, οι κοτζαμπάσηδες-ολιγάρχες κ.ά. είναι διαχρονικοί παράγοντες διχασμού σε κάθε χώρα και λαό.

Από την αρχή, όπως έγινε και στη Ρωσία, τα δυτικά κράτη υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ ενεργοποίησαν σε όλα τα επίπεδα και τομείς τους πολυπλόκαμους μηχανισμούς που διαθέτουν, δημόσιους και ιδιωτικούς, εμφανείς και αφανείς, για τον έλεγχο της Ουκρανίας. Και για να το πετύχουν αυτό, χρησιμοποιώντας τους «πρόθυμους» που υπάρχουν, όπως σε κάθε χώρα, να υπηρετήσουν τα σχέδια του εισβολέα, πρόβαλαν με τον πιο επιθετικό τρόπο διαφορές και αντιθέσεις, υπαρκτές και ανύπαρκτες μέσα από το καλάθι της ιστορίας, αξιοποιώντας τις ανταγωνιστικές συμμορίες πλούτου και εξουσίας προκειμένου να οδηγήσουν τη Ρωσία και την Ουκρανία και τους λαούς τους στο διχασμό, τη σύγκρουση και εν τέλει τον πόλεμο.

Οι Αμερικάνοι επιλέξανε την Ουκρανία ως άλλο ένα πεδίο για να πλήξουν τον εχθρό τους, τη Ρωσία. Και το κατάφεραν, θυσιάζοντας, βέβαια, την ακεραιότητα, την ασφάλεια και την ειρήνη της Ουκρανίας. Το έχουν κάνει πάρα πολλές φορές σε όλη τη γη και έχουν τη γνώση, τα μέσα και τη βούληση να το υλοποιήσουν. Η αποικιοκρατία είναι το σταθερό δόγμα τους και η πρόκληση πολέμων η μεγάλη τους τέχνη. 

Πρώτος στόχος

Πρώτος στόχος των Αμερικάνων είναι η καταστροφή των σχέσεων της Ευρώπης με τη Ρωσία. Οι Ευρωπαίοι σε καταφανή παρακμή, λύγισαν εύκολα στην πίεσή τους. Μερικοί το επιδίωξαν κιόλας. Το πολιτικό προσωπικό της Ευρώπης αποδείχτηκε ξανά κατώτερο των περιστάσεων. Η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Λιζ Τρας μετά τη συνάντησή της με τον Νίκο Δένδια στο Λονδίνο, σε πλήρη σύγχυση, δημοσίευσε στο facebook ότι για το θάνατο Ελλήνων στην Ουκρανία συλλυπήθηκε τον Νίκο Βέρτη, μπερδεύοντας τον τραγουδιστή που έχει σουξέ στο youtube με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών! Από τον Μπορέλ μέχρι τον Σολτς και την Μπέρμποκ και από τον Κατσίνσκι και τον Μοραβιέτσκι ως την Ίνγκριντα Σιμονιτέ, η Ευρώπη έχει έλλειμμα από… μυαλά.

Αδυνατώντας να κατανοήσουν τον κόσμο συνολικά, καταφεύγουν στο παλιό οπλοστάσιο της αποικιοκρατίας, χρησιμοποιούν τις ανάλογες αντιλήψεις και πολιτικές, αλλά χωρίς τη δυνατότητα να τις εφαρμόσουν εφόσον η παλιά ισχύς τους έχει εξασθενήσει. Γι’ αυτό και γονατίζουν στην Αμερική, που κι αυτή αποδυναμώνεται, αλλά διατηρεί ακόμα πολύ ικανά αποθέματα ισχύος. Κι αυτό φαίνεται, στην παρούσα κατάσταση, όχι τόσο στο στρατιωτικό επίπεδο, όσο στα πολλαπλά επίπεδα ελέγχου των παγκόσμιων μέσων ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης, διακίνησης κεφαλαίων, μη κυβερνητικών οργανώσεων, πολιτικού προσωπικού, ολιγοπωλίων και μονοπωλίων της πληροφορικής και της εκπαίδευσης, αλλά και άλλων τομέων, όπως είναι η σόου-μπίζνες και οι βιομηχανίες προϊόντων λάιφ στάιλ.

Οι Αμερικάνοι μέσα σε εκατό χρόνια δούλεψαν με εξαιρετικά συστηματικό τρόπο όχι μόνο για να ισχυροποιηθούν οικονομικά και στρατιωτικά, αλλά και στους τομείς που υπάγονται σ’ αυτά που ονομάζονται «μέσα ήπιας ισχύος», όπως οι ακαδημαϊκές κοινότητες, η μαζική κουλτούρα, τα ΜΜΕ και εν γένει όλο το σύστημα στα πεδία των γραμμάτων, των τεχνών, της συμπεριφοράς, της πληροφόρησης, της ψυχαγωγίας και της επικοινωνίας. Σήμερα, όπως αποδεικνύεται από την παρούσα κρίση, ενώ έχουν ήδη κάνει υποχωρήσεις στο στρατιωτικό επίπεδο, κι ενώ ακόμα και η οικονομική τους ισχύς μπορεί να αποδειχθεί αναποτελεσματική στην καταπόνηση και υποχώρηση του αντίπαλου, κυριαρχούν πλήρως στους τομείς της ενημέρωσης, της επικοινωνίας και του ελέγχου του αστικού εποικοδομήματος που περιλαμβάνει κυβερνήσεις, κόμματα, ακαδημαϊκές προσωπικότητες, δημοσιογραφικά συγκροτήματα, πολιτιστικούς φορείς κ.λπ.

Μετά από μία διάλεξη σε τμήμα της Σχολής Ελληνικής Φιλολογίας, στο Κρατικό Πανεπιστήμιο Ανθρωπιστικών Σπουδών της Μαριούπολης

Επειδή είναι Ρώσοι!

Ξέρουμε από το παρελθόν ότι από πολύ νωρίς, τουλάχιστον από τότε που εμφανίζεται η σύγχρονη σόου-μπίζνες, η αμερικάνικη ολιγαρχική δημοκρατία θέτει υπό τον έλεγχό της τη βιομηχανία του θεάματος-ακροάματος και την χρησιμοποιεί εμβαθύνοντας τη δράση της, διευρύνοντας τους στόχους της και επαυξάνοντας τα πλοκάμια της. Πολύ γρήγορα σόου-μπίζνες και λάιφσταϊλ ταυτίζονται, συντονίζονται, αλληλοεπικαλύπτονται και επεκτείνονται απεριορίστως καλύπτοντας όλο και περισσότερες δραστηριότητες και εκφάνσεις της πολιτιστικής, οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής σφαίρας. Όλο αυτό το σύμπλεγμα λειτουργεί μέσα σε αδιόρατα αλλά αυστηρά καθορισμένα πλαίσια. Λειτουργεί σαν αεικίνητος κουλτουροπόντικας που σε όλα τα πεδία της ζωής σε όλο τον κόσμο ανοίγει τούνελ για να διεισδύει η αχόρταγα επεκτατική εξουσία της «αγοράς». Ο κουλτουροπόντικας συντρίβει όλα τα πετρώματα που συναρθρώνουν το υπόβαθρο των απανταχού πολιτισμών, τα κάνει σκόνη. Και συνδέεται όλο και πιο άρρηκτα, συχνά αφανώς, με το στρατιωτικοβιομηχανικό complex του οποίου οι δράσεις είναι κατά κανόνα πιο εμφανείς. Αυτό που αποκαλείται soft power δεν είναι τίποτα λιγότερο από ένα εξάρτημα της μηχανής άλωσης, καθυπόταξης και εκμετάλλευσης της ανθρωπότητας από ένα τραστ μητροπόλεων που αναπτύχθηκαν και ευδοκίμησαν κατακτώντας και λεηλατώντας την ανθρωπότητα. Δεν χρειάζεται να είσαι ιστορικός, κοινωνιολόγος, ανθρωπολόγος ή οικονομολόγος για να αντιληφθείς ότι αν οι Ευρωπαίοι της Ευρώπης και της Αμερικής δεν είχαν υποτάξει, καταληστεύσει και εξοντώσει εκατοντάδες εκατομμύρια ιθαγενών ανά την υφήλιο, ιδίως από το 1500, υποδουλώνοντας τους λαούς με τη μέγιστη δυνατή απανθρωπιά και υφαρπάζοντας τον πλούτο τους επί αιώνες με τη μέγιστη δυνατή απληστία, το πιθανότερο είναι ότι θα είχαν παραμείνει πριγκιπάτα πολέμαρχων που αλληλοσυγκρούονταν.

Καθολικός συντονισμός

Λόγω της καλπάζουσας παρακμής και της αδυναμίας της να αντιμετωπίσει, όπως στο παρελθόν, ένα σύνηθες «πρόβλημα» τύπου Ουκρανίας με αποτελεσματικό τρόπο, η Δύση δείχνει για πρώτη φορά τόσο πολύ τα «κρυφά» και σημαδεμένα χαρτιά της, δίνει τα ρέστα της, όπως θα έλεγε ένας απεγνωσμένος χαρτοπαίκτης.

Δεν της φτάνουν πια τα δολοφονικά πολεμικά μέσα που έχει κατά κόρον και χωρίς αναστολές, τύψεις και ενδοιασμούς, χρησιμοποιήσει εκατοντάδες –στην κυριολεξία- φορές σε βάρος σχεδόν των πάντων, από το Βιετνάμ και τον Άγιο Δομίνικο ως τη Γιουγκοσλαβία, το Ιράκ, τη Λιβύη και τη Συρία, για να μείνουμε –ενδεικτικά- στη μεταπολεμική περίοδο, έριξε κιόλας στο πεδίο της μάχης πάρα πολλά από τα όπλα «ήπιας ισχύος»  τα οποία ποτέ μέχρι σήμερα δεν είχε χρησιμοποιήσει σε τέτοιο βαθμό. Είχε χρησιμοποιήσει το όπλο των οικονομικών κυρώσεων, από την Κούβα μέχρι τη Βενεζουέλα, το Ιράν, τη Ρωσία και τελευταία την Κίνα, αλλά είχε κρατήσει σαν εφεδρείες τα όχι τόσο αιχμηρά αλλά με ιδιαίτερο συμβολισμό και διεισδυτικότητα όπλα «ήπιας ισχύος» τα οποία κάνουν τη «δουλειά» τους ειρηνικά χωρίς να βάζουν στον πολύ κόσμο υποψίες και χωρίς να δίνουν λαβή στους πολιτικοποιημένους ακτιβιστές να αντιδράσουν. Αν αρχίσεις να λες για το πώς μόλις δοθεί γραμμή ενεργοποιούνται οι φαινομενικά άσχετες με την πολιτική εμπορικές εταιρίες, είτε πουλάνε παντελόνια είτε καφέδες και αναψυκτικά, θα πέσουν όλες οι «ουδέτερες φωνές», πολιτικοί, δημοσιογράφοι, πανεπιστημιακοί, καλλιτέχνες και αγαναχτισμένοι πολίτες να σε καταγγείλουν για παρανοϊκό, εξτρεμιστή ή πράκτορα! Μα τι είναι αυτά που λες, τρελάθηκες;!

Όπλα λάιφσταϊλ

Κι όμως, όσο «παρανοϊκά» κι αν ακούγονται αυτά, πότε άλλοτε και σε ποια χώρα έκλεισαν, αποσύρθηκαν ή ανέστειλαν τη λειτουργία τους όλες μαζί οι επιχειρήσεις που πουλάνε καφέ (Starbucks), αναψυκτικά (Coca Cola), γρήγορο φαγητό (McDonald’s), παιδικά παιχνίδια (Nintendo), καλλυντικά (L’ Oreal) και ρούχα (Zara); Προφανώς, το κλείσιμό τους γίνεται για πρόσθετη πίεση στον εχθρό, όχι επειδή τα εμπορεύματα είναι πρώτης ανάγκης, αλλά επειδή επηρεάζουν τους πολίτες που έχουν υιοθετήσει το λάιφσταϊλ που αυτές οι εταιρίες εκπροσωπούν. Είναι κι αυτά στοιχεία από τις κουλτουροβόμβες διασποράς, που κατευθύνονται ιδίως εναντίον αμάχων!

Πότε άλλοτε απαγορεύτηκε η εκτέλεση καλλιτεχνικών έργων, μουσικών και θεατρικών, μιας χώρας, μιας εθνότητας, ενός λαού, ενός συνθέτη ή συγγραφέα ακόμα κι όταν αυτός είναι ο Τσέχωφ και ο Τσαϊκόφσκι; Πότε ξανά απαγορεύτηκε η συμμετοχή των αθλητών σε αγώνες τένις, αυτοκινήτου, ποδοσφαίρου, χωρίς να έχουν υποπέσει σε κανένα παράπτωμα, ακόμα και των αναπήρων αθλητών σε αγώνες όπως έγινε με τον αυθαίρετο αποκλεισμό των  Ρώσων και Λευκορώσων από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες 2022; Και για την ιστορία, οι Δυτικοί είχαν συμμετάσχει ακόμα και στους Ολυμπιακούς Αγώνες που οργάνωσε ο Χίτλερ το 1936!

Πότε άλλοτε απαγορεύτηκε η δημοσιογραφική κάλυψη των γεγονότων και έκλεισαν τηλεοπτικά κανάλια και ενημερωτικά σάιτ; Υπάρχει λογοκρισία στη Δύση; Πότε άλλοτε μέσα κοινωνικής δικτύωσης όχι μόνο απέκλεισαν εκατομμύρια χρήστες μόνο και μόνο λόγω της εθνικότητάς τους, αλλά και παροτρύνουν άλλους χρήστες να προβούν σε πράξεις βίας και τρομοκρατίας επιδιώκοντας «τον θάνατο των προέδρων Ρωσίας και Λευκορωσίας, αλλά και Ρώσων στρατιωτών», όπως θρασύτατα κάνει το facebook;

Πότε άλλοτε άρπαξαν τις περιουσίες ξένων υπηκόων χωρίς να τους έχει ασκηθεί δίωξη για κάποιο αδίκημα, χωρίς ενόχους για πράξεις που προβλέπονται από τους νόμους, χωρίς δικαστικές αποφάσεις και χωρίς δικαίωμα των θυμάτων να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους προσφεύγοντας στη δικαιοσύνη; Οι ναζί, βέβαια, το έκαναν αυτό με τις περιουσίες των Εβραίων! Και τώρα το κάνουν οι δημοκράτες μόνο για τους Ρώσους! Αν αυτός ο πόλεμος με όλα τα μέσα εναντίον αμάχων δεν είναι ρατσισμός, τότε τι είναι;

Είναι κι αυτά όλα απόδειξη της παρακμής. Όλα στον αέρα! Και οι νόμοι και τα Συντάγματα και οι θεσμοί, στην υπηρεσία του ιμπεριαλισμού, με ανθρωπιστικό προσωπείο, για το καλό!

edromos.gr

Ζωτικοί χώροι και οι λαοί λεπτομέρεια…

0

 

Ηαπουσία ενός σημαντικού πόλου λαών και χωρών που θα προσπαθούσαν να κινηθούν σε διαφορετικές ράγες, σε εσωτερικό και διεθνές επίπεδο, δεν είναι μια λεπτομέρεια. Δεν υπάρχει σήμερα μια πολιτική που να μπορεί να «σκέφτεται» με όρους απελευθέρωσης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε κάθε πεδίο, αλλά ταυτόχρονα να έχει την ισχύ να τροποποιεί, να επηρεάζει, να μπλοκάρει επιλογές των ισχυρών. Δε μιλάμε εδώ για ένα σχήμα, για έναν πόλο, με αιώνιες προδιαγραφές κάποιου «σοσιαλισμού» ή κάποιας «ανεξαρτησίας», αλλά για τους πραγματικούς δρόμους που πρέπει να ανοιχτούν σήμερα, τώρα που η γεωπολιτική «γράφει» σε πλανητική κλίμακα. Και το ερώτημα είναι: αν η τοποθέτηση που σχολιάζουμε ενδιαφέρεται γι’ αυτό, δε θα έπρεπε να προσφέρει κάποιες στοιχειώδεις ενδείξεις ότι όντως λειτουργεί κι έτσι; Γιατί δεν υπάρχουν «γενικές δυνατότητες» ή «γενικώς δυνατότητες» που να αιωρούνται στον αέρα ελλείψει ενός υποκειμένου που να εμπλέκεται με αυτές. Πώς δηλαδή ευνοείται ένας δυνάμει προοδευτικός πόλος αν σήμερα υποστηρίξουμε –ανοιχτά, δια της διολισθήσεως ή και κεκαλυμμένα- τη Ρωσία; Εδώ παρεισφρέουν δυο οπτικές που χρειάζονται συζήτηση. Πρώτον, για να αξιοποιηθούν τυχόν αντιθέσεις μεταξύ ισχυρών πρέπει «κάποιος να είσαι». Σε αντίθεση περίπτωση ρουφιέσαι απ’ αυτούς άμεσα ή σε βάθος χρόνου, πόσω μάλλον σήμερα που απαγορεύονται οι παρεκκλίσεις και καλούνται επιστρατεύσεις. Και «για να είσαι» σημαίνει καταρχήν να μη στοιχίζεσαι εύκολα με τα θηρία, να μη βλέπεις παντού συμμαχίες ή ευκαιρίες, μάλλον εσωτερικεύοντας τις αδυναμίες σου. Δεύτερον, οι χώροι δεν απελευθερώνονται, δεν «αδειάζουν», αναμένοντας μια κάποια προοδευτική συνιστώσα να τους οικειοποιηθεί. Η λογική των «κενών» δε βοηθά ιδιαίτερα, καθώς οι χώροι καταλαμβάνονται από δυνάμεις που έχουν το δικό τους πρόσημο, στίγμα, πολιτική, για να μη μιλήσουμε για τους –καθόλου αδιάφορους- δρόμους μέσα από τους οποίους προωθείται αυτή η κατάληψη. Με αυτή την έννοια, τι ακριβώς αντιπροσωπεύει η υπαρκτή Ρωσία που εισβάλει και καταστρέφει μια χώρα στο όνομα των κρατικών της συμφερόντων και της… επιδιόρθωσης των λαθών Λένιν και Στάλιν που κάποτε την αναγνώρισαν; Που θυμίζει στην ανθρωπότητα το –μεγαλύτερο στον κόσμο- πυρηνικό της οπλοστάσιο, που φυτεύει ένα μίσος ανάμεσα σε αδελφικούς λαούς, για να παραμείνουμε μόνο –και κακώς- εκτός του πεδίου της εσωτερικής της πολιτικής που θα όριζε και κάποια επιπλέον, σημαντικά κριτήρια, περί δημοκρατίας, ανισοτήτων, φτώχειας κ.ά; Δεν μπορεί να είναι αυτό το αναγκαστικό μοτίβο που αποτυπώνει το πλαίσιο αλλαγής συσχετισμών ή των ρηγματώσεων και μάλιστα θεωρούμενο ότι μπορεί να φέρει ή να επιτρέπει απελευθερωτικά φορτία. Ήττα του ΝΑΤΟ δια της καταστροφής της Ουκρανίας; Ισχυρή –λέμε- Ευρώπη με τα τεράστια εξοπλιστικά προγράμματα της Γερμανίας; Διείσδυση της Κίνας ως πάροχου ευκαιριών;

ΟΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ εξελίξεις περισσότερο οδηγούν σε παραλυτικές παγιδεύσεις μέσω στρατοπεδεύσεων παρά προάγουν τον «λαϊκό παράγοντα». Πολύς κυνισμός -με τη μορφή τάχα ενός γεωπολιτικού ρεαλισμού- που όχι μόνο δεν επαληθεύει τις θετικές του δυναμικές αλλά δεν μπορεί να αγγίξει λαϊκούς πόθους και σκιρτήματα, για να μην αναφερθούμε εδώ στην αναγκαία συνείδηση. Ο Πούτιν, φθαρμένος στα μυαλά εκατομμυρίων ανθρώπων, χωρίς τον παραμικρό λόγο προς στους λαούς και την ανθρωπότητα, δίνει κι άλλα επιχειρήματα στη δυτική προπαγάνδα και ρητορική περί «δημοκρατίας» και «ελευθερίας», έτσι που τελικά ενισχύει ιδεολογικά τη φθαρμένη ηγεμονία της. Μα σοβαρά, υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν ότι -και χαίρονται γιατί- η Ρωσία επιβάλει μια «αποναζιστικοποίηση» με μια εισβολή; Εκτός βέβαια αν αυτές οι «καταγραφές» είναι αδιάφορες και δεν εμπίπτουν στην «ταξική πάλη». Εκτός κι αν υπάρχει μονάχα η φιλοτέχνηση ενός «μπαμπούλα», ενός «σατανά Πούτιν» από τους κακούς, και τέλος. Σε παλιότερες εποχές, τότε που έμοιαζε πως υπήρχε ένα «εν ονόματι» πιο ουσιαστικό ή κάτι «υπερασπίσιμο», εκφράστηκε μια πολιτική ηθική αλλά και μια ιδεολογική γραμμή που δεν επέτρεπε να χάσκει ή να χειροκροτά κανείς βομβαρδισμούς και εισβολές.

Το «Ελεύθεροι λαοί σε ελεύθερες χώρες», το «βαθμοί κυριαρχίας», σημαίνουν αντίθετα μια ορισμένη αντιμετώπιση της λογικής «προστάτες» και «σωτήρες», «φτερούγες» και «υιοθεσίες», με ένα ανάλογο εσωτερικό μέτωπο, βούληση, δύναμη και όχι βέβαια κάποια φαντασιακή ανυπαρξία κρατικών, περιφερειακών και διεθνών σχέσεων. Μια παρένθεση: Είναι ως προς αυτό ενδεικτική η ομιλία Σάντερς μέσα στο αμερικάνικο Κογκρέσο. Χωρίς να αγνοεί κανείς το χώρο και το χρόνο στους οποίους διατυπώνεται, η κριτική μοιάζει σαν να θεωρεί δεδομένες τις «αυτοκρατορικές» επεκτάσεις και τους «ζωτικούς χώρους», εγκαλώντας μονάχα για την ενδεχόμενη υπερεξάπλωσή τους και στενεύοντας τον όποιο ριζοσπαστισμό.

ΑΝ ΛΟΙΠΟΝ κάποιος υποστηρίζει «αυτόν που κοντράρει τη Δύση», θα έπρεπε να απαντήσει επιπλέον για το είδος της αποδυνάμωσής της σε σχέση με την ευημερία ανθρώπων, λαών και χωρών –και των αγώνων τους- ακόμα και σε βάθος χρόνου. Υπάρχει κάτι τέτοιο στον ορίζοντα; Αφού βέβαια αποδειχτεί πρώτα ότι αυτός ο πόλεμος δε θα ενισχύσει τελικά αυτό που εννοούμε δυτικό στρατόπεδο σε όλες του όμως τις ποιότητες. (Γιατί από τον σύγχρονο, διεθνή καπιταλισμό δε θα έπρεπε να κρατάμε μόνο τις πολλαπλές διασυνδέσεις του, αλλά και τους καταστροφισμούς του). Για παράδειγμα, θα έπρεπε να εκτιμηθεί η ευρωατλαντική μετατόπιση της Ευρώπης ή και τα κέρδη των ΗΠΑ από αυτόν τον πόλεμο. Αν πάλι βέβαια θεωρηθούν αυτά -με τον ίδιο αντικειμενικό τρόπο- αναμενόμενες απαντήσεις στον δίκαιο, πουτινικό τσαμπουκά, τότε παγιδευόμαστε στο ναρκοθετημένο έδαφος της ισχύος των μεγάλων παικτών με όλες τις συνέπειες που αυτό έχει. Και ποιο είναι σήμερα αυτό το έδαφος; Η τάση για τον πόλεμο γενικά, το σταδιακό του άπλωμα σε διάφορες περιοχές του πλανήτη με νέες και απρόβλεπτες εστίες, οι πολεμικές στρατοπεδεύσεις, η επαναφορά στα περί πυρηνικού πολέμου, η στρατιωτικοποίηση των κοινωνιών. Και όλα αυτά μαζί. Πράγματα που γεννιούνται και αναπτύσσονται ακριβώς επειδή η γεωπολιτική ξεδιπλώνεται στο φόντο μιας πολυοργανικής κρίσης που δεν μπορεί να ξεχνιέται. Είναι αυτή μια πορεία ακαταμάχητη που δεν μπορεί παρά να φέρνει σε σύγκρουση διάφορες δυνάμεις; Το μόνο που μένει είναι να ισχυροποιηθούν κάποιοι, ας πούμε οι «λιγότεροι κακοί πόλοι»; Το αίτημα για ειρήνη είναι χλιαρός πασιφισμός; Είναι άλλο πράγμα το να διαχωριστεί κανείς από τον νατοϊκό φιλειρηνισμό ή να υποτιμά τους ενεργούς παράγοντες της μεγάλης ισχύος και του πολέμου, και άλλο να μην μπορεί να εκτιμήσει προς πιο κοινωνικό και διεθνές τοπίο σπρώχνουν όλα αυτά.

ΠΕΡΙΠΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΤΤΑ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ;

Υπάρχει μια κατηγορία απόψεων που χαρακτηρίζουν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία από «αναγκαία» έως «επιβεβλημένη» και από «δίκαιη» έως «χτύπημα της δυτικής μονοκρατορίας». Στην αφετηρία τους βρίσκεται η πολιτική περικύκλωσης της Ρωσίας από το ΝΑΤΟ εδώ και αρκετά χρόνια. Ένα δηλαδή αδιαμφισβήτητο γεγονός που όμως δεν μπορεί –κατ’ αυτές τις απόψεις- παρά να οδηγεί στην παραπάνω τοποθέτηση. Στα πλαίσια αυτά, η καταδίκη του Πούτιν ή το «ΟΧΙ στον πόλεμο» εντάσσονται αυτομάτως στο στρατόπεδο της Δύσης, με την ίδια αντικειμενικότητα που αναγνωρίζονται, ρητά ή υπόρρητα, θετικές δυνατότητες για τους λαούς από το ρήγμα που προκαλείται. Είτε γιατί οι κυρίαρχες, δυτικές δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης με αρχηγό τις ΗΠΑ παίρνουν ένα μήνυμα, είτε γιατί αυτός ο κύριος εχθρός φθείρεται, μαζί και η μονοπολική, ασφυκτική, παγκόσμια αρχιτεκτονική που δεν επιτρέπει ανάσες. Σημειωτέον, οι απόψεις αυτές προέρχονται από κινηματικούς και αριστερούς χώρους και τα επιχειρήματά τους δεν προϋποθέτουν κάτι διαφορετικό από το ότι η Ρωσία είναι μια χώρα στην οποία κυριαρχεί ο καπιταλισμός. Ειδικό θέμα συζήτησης θα ήταν βέβαια και μια εκδοχή τοποθετήσεων που κοιτάζει στο παρελθόν της ΕΣΣΔ για να βρει εκεί –χωρίς πολλά πολλά- παραδείγματα «σωστών» και επαναστατικών πολιτικών εξωτερικής πολιτικής.

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ για την όποια συζήτηση είναι μια εκτίμηση για το γενικό χαρακτήρα της περιόδου στις χοντρές του γραμμές. Δίχως τον προσδιορισμό του πραγματικού τοπίου και των τάσεών του, είναι εύκολο να παγιδευτεί κανείς σε αφηρημένα σχήματα και σε ευσεβείς πόθους, στην καλύτερη των περιπτώσεων. Με αυτή την έννοια, οι διάφορες κατηγορίες που χρησιμοποιούνται, όπως για παράδειγμα «κύριος εχθρός», «νόμιμη άμυνα», «χαρακτήρας χωρών και ιμπεριαλισμών» δεν υπάρχουν εν κενώ αλλά σε συσχέτιση και εντός της ιστορίας. Τι έχουμε λοιπόν σήμερα; Πρώτον, καπιταλιστική κρίση, μαζί και κρίση των ΗΠΑ και ευρύτερα της Δύσης. Δεύτερον, δύο ανερχόμενες κοσμοκρατορικές δυνάμεις, Κίνα και Ρωσία. Τρίτον, απουσία ενός χειραφετητικού κινήματος με κάποια σημαντική παρέμβαση στις εξελίξεις. Αυτά τα τρία –μαζί!- μας βάζουν σε εποχές πολέμων ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις, με αδιάκοπα στραπατσαρίσματα μικρότερων λαών και χωρών που δεν υπολογίζει ο γεωπολιτικός ρεαλισμός των Μεγάλων. Δεύτερη βασική προϋπόθεση είναι το να σκεφτούμε πολιτικά και ιδεολογικά. Γιατί τόσο η εύκολη ιδεολογικοποίηση -που συχνά σημαίνει «πετάω την μπάλα στην εξέδρα»- όσο όμως και η αντιμετώπιση των τεράστιας κλίμακας γεωπολιτικών προβλημάτων αποκλειστικά με όρους σκακιέρας ή «επιτιθέμενου-αμυνόμενου», μας κάνει συχνά να ξεχνάμε από ποια ακριβώς σκοπιά μιλάμε και το τι σημαίνει η υπηρέτηση αυτής. Πριν λοιπόν βιαστεί κανείς για δυνατότητες, θα όφειλε να είναι καθαρός: ο μεγάλος κίνδυνος σήμερα είναι οι θηλιές που θα φορεθούν και οι καταστροφές που θα προκύψουν μέσα από την πραγματικότητα και την επιδίωξη νέων, πολύ σκληρών στρατοπεδεύσεων. Και αναλόγως: το μεγάλο πολιτικό πρόβλημα και καθήκον είναι το ξεμύτισμα από αυτές τις προσχωρήσεις, η άρση τους, οι «ουδετερότητες», η δημιουργία τελικά πολλαπλών χώρων αυτονομίας.

edromos.gr

0

Maps of Russia’s invasion of Ukraine

This page will continue to be updated.

Nearly five weeks into their invasion, Russian forces continue to mount sporadic attacks on civilian targets in a number of Ukrainian cities.

Two Russian missiles struck Lviv on Saturday, as President Biden was in Poland. Lviv Mayor Andriy Sadovyi said the March 26 strikes were Russian President Vladimir Putin wanting “to say hello” to Biden, who hours later forcefully condemned Putin in an address from Warsaw, Poland’s capital, some 250 miles away.

Residential neighborhoods in Ukraine’s capital, Kyiv, have been hit by repeated Russian airstrikes in recent days, as Russian forces have slowly gained ground across the country.

Ukrainians rush to cross to neighboring countries

Fighting throughout the country has driven nearly 3 million people from Ukraine into neighboring countries, the U.N. refugee agency said. According to border police authorities, the majority of Ukrainians are fleeing to Poland.

Men ages 18 to 60 are barred from leaving the country after President Volodymyr Zelensky’s call to take up arms and defend the country against the Russian invaders.

After weeks of attempted evacuations, more than 125,000 Ukrainian civilians have been able to use humanitarian corridors to leave bombarded cities, according to a video address by Zelensky.

Russia had earlier proposed routes leading to Russia or Belarus, which were rejected by Ukraine. Ukrainian officials have accused Russian troops of repeatedly bombarding convoys of food and medicine trying to reach the besieged city of Mariupol.

Humanitarian corridors proposed by Russia

Dylan Moriarty, Artur Galocha, Joe Fox, Harry Stevens, Hannah Dormido, Laris Karklis, Lauren Tierney, Tim Meko, Simon Ducroquet, Júlia Ledur and Adrián Blanco contributed to this report.

Politics, War and Eastern Mediterranean Gas

0

Author
Tel Aviv Notes
In the latest issue of Tel Aviv Notes, Joshua Krasna examines several significant developments regarding Eastern Mediterranean gas from the past two months.
Date

EastMed pipeline project map
The Dash for Gas in the Eastern Mediterranean.
From ArtyomSokolov, Wikimedia Commons [CC BY-SA 4.0].

In the past two months, there have been several significant, interlocking developments regarding Eastern Mediterranean gas. In January, the Biden Administration withdrew American support for the Israeli-Cypriot-Greek EastMed gas pipeline. In February, U.S. officials shuttled between Israel and Lebanon for another round of talks to resolve the question of the maritime border and the exclusive rights to exploit gas in their disputed waters. Most importantly, the Russian aggression against Ukraine, which began in late February, has transformed the long-discussed European need to reduce its dependence on Russian gas (and oil) into an urgent priority. It has also exposed the disconnect between optimistic policies that anticipated an imminent shift to renewable resources and the reality that the developed world will, in the short- to medium-term, remain dependent on fossil fuels. Confronted with this new reality, does Europe’s need to rapidly diversify its sources of energy increase the strategic value of Eastern Mediterranean gas? And can the Eastern Mediterranean contribute meaningfully to reducing Europe’s dependence on Russian gas?

The U.S. Withdraws Support for the EastMed Gas Pipeline

In January 2022, the Biden Administration stated, in a “non-paper” and background briefings, that it no longer supported EastMed. The agreement on this project was signed in January 2020 by the governments of Israel, Greece, and Cyprus, and supported by the Trump Administration.[1] The EastMed gas pipeline aimed to connect Israeli and Cypriot offshore gas fields to Greece and Italy, from where it would be shipped to the rest of Europe, providing a steady supply of non-Russian gas. It would have been the world’s longest (1,900 kilometers) and deepest underwater pipeline, providing 9-12 billion cubic meters – bcm – yearly in its first stage (and 20 bcm in later stages). The pipeline was projected to cost €6 billion, which reflected the project’s ambitious scope.

Since its inception, questions have abounded regarding the pipeline’s technical and economic feasibility: the price of gas in Europe in January 2020 was $3.6/metric million British thermal unit (mmbtu), while the viability point for the pipeline is estimated at $8-11/mmbtu. Potential investors were also deterred by geopolitical risk due to possible vulnerability to terrorist disruption, as well as Ankara’s opposition to it. In addition, E.U. policies prioritizing renewable energy resources raise questions about the viability of a long-term infrastructure project based on what some have referred-to as transitional fossil fuel, which would take 15-20 years to reach the breakeven point.[2] The EastMed project does, however, have enormous symbolic and political significance in concretizing the close strategic ties between Israel, Greece, and Cyprus that have emerged over the past decade. The European Commission financed a feasibility study of the pipeline, and included EastMed on its list of projects of common interest in November 2021; the final investment decision is expected to be made by the end of this year.

In January’s “non-paper,” U.S. State Department Senior Advisor for Energy Security Amos Hochstein reportedly explained the decision to withdraw support for the project by referring to the Administration’s decision to no longer support long-term “non-green” energy projects, the EastMed’s lack of the commercial viability, and the regional tensions the project creates. At the same time that it withdrew support for the EastMed, U.S. officials stressed that it still strongly supports integration of electricity grids (that can be fed by both gas and renewable energy sources) in the sub-region, like the undersea cables planned between Greece, Cyprus, and Israel, between Egypt and Crete, and between Cyprus and Egypt.[3]

Israeli (and reportedly, some American) officials were surprised by the content and especially, the timing, of the American non-paper. The U.S. State Department does not appear to have adequately consulted with Cyprus, Greece, and Israel before the new policy was announced. The three countries’ concerns were strengthened by the broadcast in January of a documentary by Turkish state media channel TRT, in which Hochstein, who at the time was outside of government, attacked the pipeline as “obsolete,” “too complicated, too expensive and too late in the arch of history,” not commercially feasible, and “totally driven by politics.” Turkey’s president, Recep Tayyip Erdoğan, who was clearly pleased with the American decision to withdraw support for the pipeline, said that it proved that Eastern Mediterranean gas could only be exported through Turkey.[4]

Officials and commentators in Cyprus, Greece, and Israel see the policy change as an attempt by Washington to improve atmospherics with Turkey. Turkey, for its part, opposes any development of Eastern Mediterranean gas that excludes it from the equation. This is especially the case for Cypriot gas, to which Turkey lays at least a partial claim of ownership. The gas exploration issue has also rekindled longstanding Turkish-Greek disputes over maritime boundaries. The American decision can also be seen as the Biden Administration’s desire to make a sharp break with a policy supported by the Trump Administration, and to stress (at a relatively low political cost) the new Administration’s commitment to decarbonization and energy transition. It is worth noting that the U.S. government and American private sector are not directly involved in the pipeline project. The feasibility study was financed by the E.U., and it is a joint venture between Greek utility DEPA and Italy’s Edison. However, as a former American official noted: “American support always effects a good housekeeping seal … When you have American buy-in, it’s easier for banks to provide financing for more countries to be interested. In that sense, what the U.S. says is important.”[5] Critics of the U.S. decision argue that by hindering greater interconnections within the wider European energy market, it could potentially reinforce European dependency on Russian gas imports in the medium and long term.[6] It also reduces the export potential of Israeli gas fields operated mainly by Chevron, a U.S. company.

Cautious Optimism on Lebanon-Israel Border Gas Dispute

Roughly contemporaneously with these events, Biden’s envoy, Hochstein, visited Israel and Lebanon (February 8-10) in an attempt to restart indirect talks to demarcate their maritime border. This issue is of utmost importance to Lebanon, since the lack of clear borders is deterring companies from exploring for gas in its southernmost parcels, which are close to proven gas deposits on the Israeli side. Four rounds of “proximity” talks were held at the UN base in Naqora since October 2020, with direct formal interaction conducted through the American mediator. These talks stalled in November 2020, when Lebanon presented an amended stance, which fixed its border farther south than discussed in previous negotiations (which were based on a map registered with the United Nations by Lebanon), adding another 1,400 sq km. to the 860 sq. km. disputed area. The new claim covers part of the Israeli Karish-North deposit, licensed by the Greek company Energean.[7]

The U.S. has not released details of Hochstein’s mediating proposals. According to Arab press sources quoting “well-informed Lebanese sources with knowledge of the negotiations,” the U.S. has proposed a “resource swap” that would divide offshore reserves in the disputed areas equitably between the two countries, without demarcating the border geographically.[8] Other reports speak of a “zig-zag” line through the disputed area which will enable each side to fully exploit deposits, or say that energy companies granted rights by the parties will be allowed to start work in the disputed areas, with an international mediator determining the royalties due to each side, and overseeing the transfer of funds and gas from an escrow account.[9] Hochstein expressed optimism regarding the success of his shuttle diplomacy, and said gaps are narrowing. He reportedly gave his Lebanese interlocutors a deadline of 4-6 weeks to respond to his proposal.[10] Lebanese Foreign Minister Abdallah Bouhabib said after the visit that Hochstein brought “positive proposals that can be built upon,” and that Lebanon’s President Michel Aoun had asked for them to be delivered in writing so the country can formally respond.[11] In March, Aoun and Prime Minister Najib Mikati formed an eight-member committee to examine the offer.

Egypt as an Eastern Mediterranean Gas Hub

As the chances for the EastMed pipeline have faded, Egypt has stepped into the spotlight. It is the most logical and economically viable export hub for Eastern Mediterranean gas, including to Europe. Egypt possesses the greatest reserves of gas in the Eastern Mediterranean, thanks to the discovery of the massive Zohr offshore field in 2015.[12] It also possesses the only existing gas liquefaction plants in the sub-region, at Damietta (reopened in February 2021 after an eight-year hiatus) and Idku. Egypt has transformed itself from a net importer to a net exporter of gas (starting in 2018). In 2021, it exported a record 6.98 million tons (9.7 bcm) of liquefied natural gas (LNG), with 69 percent going to Asia and 31 percent going to Europe, including Turkey. Production this year is expected to rise to 7.5 million tons (11 bcm); Egypt has enough gas liquefaction capacity to produce a total of 12.5 million tons of LNG (17.5 bcm) annually. This would represent approximately 5 percent of the current import needs of the E.U. (though currently Egypt sells about 60% of LNG through long-term contracts, mostly with Asia, Turkey and Kuwait, with only 40% available for immediate delivery to Europe).[13] However, Egypt’s ability to reach its export capacity depends on continued ability to maintain an adequate surplus, given its fluctuating domestic demand. In the past, the Egyptian government has lowered export levels and used its gas for domestic consumption to stabilize prices at home, which has spooked some foreign investors.[14]

Egypt enjoys close ties to the E.U., is close to European markets, and has smaller exporters – Israel and Cyprus – as neighbors, who lack liquefaction facilities. This has encouraged the latter to conclude agreements on exporting their surplus gas production to Egypt for liquefaction and re-export to Europe. The following developments have reinforced Egypt’s role as the primary hub for Eastern Mediterranean gas:

  • In September 2018, Egypt and Cyprus signed an agreement for a pipeline, to be completed in 2024-2025, connecting Cyprus’ Aphrodite gas field to Damietta and Idku.[15]
  • In February 2021, Israel and Egypt agreed to develop an offshore pipeline to connect Israel’s Leviathan gas platform to the Egyptian liquefaction facilities. This agreement is in addition to the land pipeline already carrying 5 bcm of gas annually from Ashkelon to El Arish in Egypt; there is also a plan to add another land pipeline from Israel. In 2022, Israel is expected to export an additional 2.5-3 bcm to Egypt via Jordan (through the Arab Gas Pipeline – AGP); the amount could rise to 4 bcm in subsequent years.[16] Energean is also considering the use of the AGP to export to Egypt once it begins pumping from its Karish fields near the Lebanese marine border.[17]In addition, Egypt and Greece have recently discussed the possibility of creating a pipeline from Egypt to Crete (which would face many fewer technical challenges than the deep-water EastMed).[18]

Europe’s Gas Crisis

Europe, encouraged strongly by Washington, has been searching for ways to decrease its dependence on Russian gas. The E.U. uses 392 bcm of gas a year, of which 339 are imported (258 by pipeline and 81 as liquefied natural gas). Russia supplies 159 bcm, or 40 percent, of Europe’s natural gas.[19] Even before the war in Ukraine erupted in February, Europe had suffered from high gas prices and gas shortages due to reduced investment and production worldwide, low levels of storage in Europe, long-range contracts in Asia by the major non-Russian producers, and shortages of shipping.[20] On March 7, 2022, the European price of natural gas hit €260 per megawatt hour (mwH) due to the Ukraine crisis, as opposed to 15 €/mwH one year before and €116/mwH in October 2021.

The EU’s overly ambitious decarbonization strategies have also contributed to Europe’s dependence on Russian gas. The E.U. aimed at decreasing the gas share in its energy basket by 25 percent by 2030, with the goal of reducing it to zero by 2050. This led to underinvestment in fossil-fuel exploration, production, and infrastructure. EU buyers also avoided long-term gas contracts, anticipating a widespread transition to renewable sources of energy. The fundamental tension between meeting emissions reduction targets and, at the same time, reducing dependence on Russian gas in the short to medium term has now become clear.

In recent years, the EU has increasingly turned to liquefied natural gas (LNG) as an alternative to piped gas and long-term delivery contracts with Russia. Both the lack of interest in long-term fossil-fuel investment, and the desire to diversify out of pipelines, which provide 80% of European gas imports and which lock the consumer into a long-term relationship with the producer, have led the E.U. in recent years to increase its capacity to import LNG. Still, LNG still won’t be able to replace the volume of piped Russian gas in the near future; an attempt to forego Russian gas imports would lead to a shortage of gas in Europe, high prices, and lower growth (or increased use of coal and oil, foiling climate change targets). The E.U. has access to more than 200 bcm per year of regasification capacity, including the possibility to bring in gas via U.K. LNG terminals. However, the lack of intra-E.U. pipeline delivery network means that while LNG terminals in Spain are only 45 percent utilized, and they cannot easily supply northern and central Europe (Germany currently doesn’t have a single LNG terminal). [21] Greece is developing two new LNG import terminals with regasification capabilities in addition to the one already existing. Italy is also expanding its LNG infrastructure.[22]

Mediterranean gas (including from Algeria, a major supplier to Spain and Italy) will not be able, by itself, to ameliorate the shortages in Europe and to eliminate the over-dependence on piped Russian gas. Even in the most optimistic scenarios, Egyptian and trans-shipped Israeli gas could only provide some 10+ bcm in the short term.[23] In order to approach these levels, Europe would need to rapidly expand its liquefaction capabilities, the connection of Israeli and Cypriot gas fields to them, and/or implement trans-Mediterranean pipeline plans, all of which will take years.[24] However, on March 8 the European Commission released a new strategy to reduce reliance on Russian gas by two-thirds within a year, and phase it out by 2030, by diversifying gas suppliers. The International Energy Agency (IEA) has, for its part, suggested, in its 10 point plan to reduce the E.U.’s reliance on Russian natural gas by one third to one half in the current year, increasing gas imports from non-Russian sources by some 30 bcm (20 of them LNG). In such a short time, every little bit helps. Eastern Mediterranean gas could provide some of this volume (Egypt, Turkey, and Israel are all mentioned in the EC document). Over the longer term, the recent painful reminder of the ability of geopolitical developments to quickly and dramatically affect commodity supply and price may lead European gas-consuming states and firms to view more favorably long-term LNG contracts with the three Eastern Mediterranean producers, even though they may be more expensive than spot buying, and to reexamine their assessment of the feasibility of some infrastructure projects.

Conclusion

With the anticipated improvement of Israeli ties to Turkey in the aftermath of Israeli President Herzog’s visit to Ankara, a pipeline to Turkey – which possesses an extensive gas transport infrastructure and is dependent on Russian gas for 45 percent of its consumption – may seem possible. It is certainly desired by Turkey. However, strategic and economic considerations vis-à-vis the Hellenic allies (it is hard to visualize Cyprus and Turkey cooperating) would seem to rule this out in the near term, as would anticipated Israeli wariness of undertaking long-term commitments to Turkey (such as a pipeline) in the early stages of their rapprochement. Instead, Israeli LNG sales to Turkey would be “bundled in” with Egyptian shipments, since Israel is currently dependent on Egypt for liquefaction.

Eastern Mediterranean gas is extremely significant – a “game changer” – for those states in or adjacent to whose waters it has been found. Israel, which was dependent in its first sixty years on semi-clandestine sources of oil to fuel its economic miracle, has become energy self-sufficient. Its gas surplus has enabled the creation of a fundamental and long-term tie with Jordan and Egypt, adding a “warm” underlayer to an often “cold peace.” Egypt has also attained energy self-sufficiency, and the gas industry will cement its position as the Eastern Mediterranean hub. Gas has also created a wider interweaving of Egyptian, Israeli, Cypriot, and Greek infrastructures and interests, which is one of the most notable geopolitical developments in the Mediterranean/Levant region in the past half century. Exports (and transshipment in the case of Greece) – especially of LNG – to Europe may become quite economically significant for these states, and even encourage additional infrastructure development of feeder pipelines and new liquefaction facilities. However, the marginality of Eastern Mediterranean gas resources in the greater global and European economy and geography of energy, as well as the long-term trend away from fossil-fuels in Europe, means that the significance and effect of Eastern Mediterranean gas will be limited primarily to those states, and perhaps Turkey and Lebanon in the future.


Joshua Krasna is a Research Fellow at the Moshe Dayan Center for Middle Eastern and African Studies (MDC), Tel Aviv University and a Senior Fellow in the Middle East Program at the Foreign Policy Research Institute.


[1] However, a former Trump administration official has been quoted as saying the US never gave the pipeline its “full-throttled support” and that the Energy Department had conducted an analysis finding that the project was not economically viable. See: Bryant Harris, “From on to off: why Biden went cold on the Mediterranean gas pipeline from Israel,” The National, February 11, 2022.

[2] Nikos Tsafos, “Beyond the EastMed pipeline,” Ekathimerini, January 17, 2022.

[3] Vassilis Nedos, “US signals energy shake-up in East Med,” Ekathimerini, January 12, 2022. One problem is that the interconnection of grids in the short term requires all these countries to create additional electric generating capacity, which in the short term will be based on gas, and replicates the problem of investing in expensive infrastructure projects that may not have long-term viability.

[4] “East Med gas feasible only through Turkey: Erdoğan,” Hurriyet Daily News, January 18, 2022.

[5] Quoted in Bryant Harris, “From on to off: why Biden went cold on the Mediterranean gas pipeline from Israel,” The National, February 11, 2022.

[6] See, for example, Ariel Cohen, “America’s strategic mistake in the Mediterranean,” The Hill, January 31, 2022.

[7] For background, see Nir Boms and Stephane Cohen, “Israel and Lebanon: A Bridge Over Troubled Waters?,” Tel Aviv Notes, The Moshe Dayan Center (MDC), March 3, 2021.

[8] William Christou, “Revealed: Lebanon, Israel considering ‘gas resource swap’ to settle sea border dispute,” The New Arab, February 11, 2022;

[9] Yaniv Kubovich, “Israel Sees Breakthrough Toward Ending Lebanon Natural Gas Dispute – With Hezbollah Backing [Hebrew],” Haaretz, February 17, 2022.

[10] “Hochstein Gives Lebanon 4 to 6 Weeks to Respond to Proposal,” Naharnet, February 11, 2022.

[12] It is worth noting the Russia’s Rosneft has a 30% share in the Zohr field. Russia’s Novatek has a 20% share in Block 9, Lebanon’s gas concession which overlaps the area disputed with Israel.

[13] Ahmed Fouad, “Egypt’s Future in the LNG Market, Middle East Institute,” Middle East Institute, September 21, 2021; Marc Espanol, “Egypt breaks LNG export records with eye on E.U.,” al-Monitor, February 16, 2022; and, Rasha Mahmoud, “Egypt aims for petrol self-sufficiency,” al-Monitor, November 2, 2021.

[14] “Petronas To Exit Egypt: LNG & Upstream Stakes on the Block,” Middle East Economic Survey, March 11, 2022.

[15] Hagar Saeed Mohammed, “Egypt expected to become regional gas hub,” al-Monitor, October 8, 2018.

[16] Interestingly, the flow of Leviathan gas southwards in the AGP through Jordan to Egypt, means that the “Egyptian” gas to be provided to Lebanon will be Israeli gas delivered to Egypt in Jordan and diverted north into Syria from the Jordanian pipeline junction at Rehab. “New gas pipeline to link Israel’s Leviathan field to Egypt LNG plants,” Hydrocarbons Technology, February 22, 2021; “Chevron Eyes Cut-Price Israel-Egypt Pipeline For Leviathan Export Boost,” Middle East Economic Survey, March 11, 2022; “Israel-Egypt gas deal to facilitate Lebanon supplies,” Middle East Economic Survey, February 25, 2022; and, Danny Zaken, “Israel to begin exporting gas to Egypt via Jordan,” Globes, February 16, 2022.

[17] “Delek and Mubadala Complete ‘Historic’ Tamar Deal,” Middle East Economic Survey, November 5, 2021, and “Israel-Egypt Gas Deal to Facilitate Lebanon Supplies,” Middle East Economic Survey, February 25, 2022.

[18] “Costas Skrekas: ‘We are expanding our strategic relationship with Egypt to natural gas’ (Greek),” Ministry of Environment and Energy website, November 25, 2021; “Israel, Egypt and Greece conclude gas agreements,” Economist Intelligence Unit (EIU) Country Reports, December 2, 2021; Charles Ellinas, “EastMed gas pipeline to go through Egypt?,” Cyprus Mail, March 5, 2021; and “Egypt, Greece sign MOU to foster natural gas cooperation,” al-Ahram, November 26, 2021.

[21] Georgi Kantchev, “Europe Fears It Could Be Too Late to Shake Off Russian Gas Addiction,” Wall Street Journal, March 5, 2022.

[22] David Glass, “Greece plans two new LNG terminals,” Seatime Maritime News, January 27, 2022.

[23] Danny Zaken, “Negotiations likely to start over in Israel-Cyprus gas field dispute,” al-Monitor, February 14, 2022.

[24] The Leviathan partners are reportedly considering a Floating LNG (FLNG) facility to be moored near the field’s platform, 10 km. off the Israeli coast, and Egypt and Israel were reportedly discussing in 2021 the construction of a new LNG plant in Sinai. “Chevron Eyes Cut-Price Israel-Egypt Pipeline For Leviathan Export Boost,” Middle East Economic Survey, March 11, 2022; “Israel-Egypt Gas Deal to Facilitate Lebanon Supplies,” Middle East Economic Survey, February 25, 2022; and, Amiram Barkat, “Israel, Egypt mull Sinai LNG plant for Asian exports,” Globes, July 28, 2019.

How EU weapons sales are stoking an arms race between Greece and Turkey

0

28 March 2022

On January 19, 2022, Greece’s political and military leadership assembled at Tanagra air base, 70 km north of Athens, to celebrate the country’s latest acquisition. The ceremony marked the arrival of the first six of 24 Rafale fighter jets, which are to be delivered by France by 2023. Together with three Belharra frigates, the cost of the purchase exceeds €5 billion.

The atmosphere was celebratory. “The mastery with which the Hellenic Air Force carried out this first ferry flight is a testimony to the excellence of our cooperation and the strength of our historical relationship with Greece for more than 45 years,” said Éric Trappier from Dassault Aviation, the makers of the jets. Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis added, “The new Rafales are ready to take off for a better, more peaceful tomorrow.”

Military unit at the welcome ceremony for Rafale fighter jets | Photo by Thodoris Chondrogiannos

“To tame the beast”

Mitsotakis did not refer to neighbouring Turkey by name in his address. There was no need to. It is an unspoken assumption shared by all those present at the ceremony that Greece’s latest arms buying spree is directly related — once again — to the perceived threat from its neighbour. This, despite the fact that it has been less than a decade since Greece narrowly avoided bankruptcy.

For policy makers and experts, there is a direct causal link between expensive arms purchases and bankruptcy.

“We are not a big country”, said the Greek Foreign Minister Nikos Dendias in January. “Yet, we have more heavy tanks than Germany and France together. We have one of the biggest, if not the biggest, air force of Europe. We have more than 250 fighter planes. And we are not the biggest economy in Europe.”

Why does a country which represents just 0.25% of the world’s GDP spend more on defence than military superpowers?

“Why do we need that?” Dendias pondered. “Because we face a threat.”

The invasion of Ukraine by Russia has struck a familiar chord in Athens, which has long warned about the threat of aggression from a stronger neighbour. Greece and Turkey are allies within NATO — yet this hasn’t stopped them from reaching the brink of armed conflict several times in recent years.

“Since the Turkish invasion of Cyprus in 1974, relations between Athens and Ankara have gone through several serious crises because of their differences over the Aegean and the eastern Mediterranean,” says Spyros Blavoukos, professor of international studies at the Athens University of Economics and Business. “Greece’s joining the EU, its NATO membership, its defence spending, its support for Turkey’s EU accession, all of these actions are part of a strategy which aims to deter aggressive behaviour on the part of Turkey, to tame the beast.”

Since 1995, it has been Turkey’s official position that a decision by Greece to extend its territorial waters in the Aegean Sea to 12 nautical miles under the UN Convention on the Law of the Sea would amount to a declaration of war (a casus belli).

As recently as February 2022, just before the Ukraine invasion, Turkey’s foreign minister threatened to dispute the sovereignty of the east Aegean islands unless Greece complies with a Turkish demand to demilitarise the islands.

Greece sees such statements by Turkey as threats emanating from a country that is not scared of confrontation. In the past decade, Turkey has engaged directly in military conflicts in Libya, Syria and Iraq, while it is also alleged to have supported — with the use of Syrian mercenaries and the sale of Turkish-manufactured Bayraktar TB2 drones — Azerbaijan’s military annexation of territories in Nagorno-Karabakh from Armenia in 2020.

Following the 1974 Turkish invasion (which was preceded by a Greek coup against the Cypriot government, orchestrated by the junta government in Athens), Turkish forces still illegally occupy a third of Cyprus under the guise of a separate state not recognised by the international community, making northern Cyprus the only occupied territory in the EU.

“Too little Europe”?

“I cannot imagine a military conflict between Turkey and Greece,” says Javier Solana, who served as General Secretary of NATO during the 1996 crisis, in a statement to Investigate Europe. “Greece is part of the EU and Turkey is part of NATO and has close cooperation with the EU. In case we need to ask Turkey to be a security actor, we could do that because Turkey is a member of NATO.”

And yet, Greece and Turkey came close to military conflict in 1987, 1996 and again in 2020. On the latest occasion, the two nearly went to war over an accident, when a Greek and a Turkish warship were involved in a mild collision during a standoff in the eastern Mediterranean. NATO stepped in in 1987 and in 1996, while in 2020, Germany, then holding the rotating presidency of the EU, took on the role of mediator.

The 1996 crisis found Greek and Turkish soldiers facing off from two adjacent rock islets in the eastern Aegean. The guns that they trained on one another were purchased from the US and the EU. A full-blown war was averted thanks to a last-minute intervention by the US.

Neither NATO nor the EU, however, were able to lead the countries to a meaningful rapprochement. The next crisis is always a matter of time.

Viewed from one perspective, Greece is trapped in a vicious circle of defence spending because every EU member state has its own foreign policy. This creates competing interests in their relations with third countries, in this case Turkey.

“It is utopian to speak of defence cooperation in the EU, and even more so of a military union, without a political union,” notes Blavoukos.

The incomplete union of the EU creates a challenge for Athens. EU member states adopt a more benign stance towards Turkey and sell arms to the neighbouring country despite the occupation of Cyprus and the active casus belli. In a desperate attempt to maintain an equivalence of strength, Greece purchases arms from the very same countries.

The conflicting imperatives are evident in statements from senior figures with direct involvement in managing the alliances.

A Rafale fighter jet after its arrival in Greece | Photo by Thodoris Chondrogiannos

The double game of allies

In the past 40 years, the US, Germany and France have been the biggest exporters of arms to both Greece and Turkey. Other countries also engage in this double game, including Italy, the Netherlands and the United Kingdom, while others, such as Spain, supply weapons exclusively to Turkey.

“The NATO allies know that the two countries don’t have very friendly relations, but they still supply them with weapons, because they need them for the Middle East and the NATO operations in the region.” Siemon Wezeman, Senior Researcher with the SIPRI Arms Transfers Programme told Investigate Europe. “When a crisis breaks out between them, leaders pick up the phone and ask them to cool down. But the supply of weapons goes on: you are feeding a rivalry there.”

After 2020: Germany with Turkey, France with Greece

Germany and France’s stance with respect to Greek-Turkish relations reveals how competition between European arms exporters creates tension on the doorstep of Europe.

In July 2021, Turkey took delivery of the Piri Reis, the first of six submarines purchased from Germany, in a move that, according to the Economist, “[gave] Turkey an edge over Greece”, and “[could] make the Mediterranean less stable”.

In November of the same year, defence manufacturer Hensoldt, which is 25.1% owned by the German state, admitted that one of its targeting systems had found its way to Baykar, the Turkish manufacturer of Bayraktar drones, via a subsidiary in South Africa. A few months earlier, in December 2020, Germany had rejected Greek calls for an arms embargo on Turkey as “strategically incorrect”.

“German assistance to Turkey’s combat drone programme is the best example of how EU allies are pushing Greece to arm by selling weapons to Turkey”, a source from within the Greek arms industry told Investigate Europe. “With German assistance, Turkey has developed combat drones which have already been deployed in Ukraine, but also in Nagorno-Karabakh,” he says. “Having been left behind in the combat drone race, the Greek defence industry is now building four drones, and Greece will have to spend hundreds of millions of euros trying to equal its neighbour’s advantage.”

In September 2021, it was France’s turn to support Greece, with the signing of a clause on mutual defence assistance. This agreement, which had been pursued by Greek diplomacy for years, states that France will come to the aid of Greece if it is attacked by another country, including — nominally at least — Turkey. French protection came at a stiff price. The mutual defence assistance clause was accompanied by the purchase of the 24 Rafale fighter jets and a minimum of three Belharra frigates, while Greece’s defence minister has hinted that the total number of fighter jets could reach 40.

There is a strong argument to be made that Greece has turned to bilateral defence agreements because the EU’s architecture lacks a robust mutual defence mechanism between its member states. According to article 42 of the EU Treaty, if a member state is subjected to an armed attack on its soil, other member states must provide help and assistance with all the means at their disposal.

That provision is incomplete, according to Katarina Engberg, a senior advisor at the Swedish Institute for European Policy Studies (SIEPS). “The shortcoming of the EU clause is that it is not very advanced in terms of scenario planning.” says Engberg. “Unlike NATO, which has specific planning, and of course resources dedicated to protecting territorial integrity, because the Americans are in NATO.”

Asked how the awkward competition between German submarines and French frigates might be reconciled, Green MEP Hannah Neumann has suggested that there should be “common rules so that the export policies of one member state do not directly contradict those of another”. “This must be the rationale when we discuss a common European strategic and defence union,” adds Neumann.

A vicious cycle of arms spending, bankruptcy and corruption

At the depths of a pandemic-induced recession in 2021, Greece spent 3.8% of GDP on defence, the biggest spend among NATO members relative to the size of its economy, exceeding even the United States’ 3.5%.

Last year was not an exception. Thanks to their arms race, Greece and Turkey are regularly among the top defence spenders globally, with defence budgets sometimes double those of G7 economies.

In the years between 2004-2008, Greece was among the five largest arms buyers in the world in absolute terms, along with China, India, the UAE and North Korea. Purchasing equipment including fighter jets from the US and France, submarines and Leopard tanks (which Germany sold concurrently to Turkey), Greece’s miniscule economy racked up 4% of the sum of global arms imports in absolute terms — 31% of which came from Germany, 24% from France and 24% from the US. Greece’s outsize defence spending resulted in huge deficits which contributed to its near-bankruptcy and bailout in 2012.

Defence spending has repeatedly led the country to bankruptcy. “In all wars and all bankruptcies in Greece’s history as a modern state, there is a vicious spiral,” says Giorgos Dertilis, a professor of modern Greek history, in his book, Seven Wars, Four Civil Wars, Seven Bankruptcies (1821-2016). “A difficult economic recovery sooner or later leads to a succession of arming and indebtedness, which leads to the next bankruptcy and the next war, or both,” he adds.

There is also a strong link between defence spending and corruption. In the most recent example, Greece’s defence minister between 1996-2001, Akis Tsochatzopoulos, received a lengthy jail sentence for taking bribes linked to the purchase of Russian and German arms.

“I haven’t looked at every arms sale that Greece has done, but I’ve looked at a lot of them and I’ve yet to come across one that doesn’t involve corruption,” says arms trade expert Andrew Feinstein. “If you look at what Greece is paying, particularly to Germany, for its equipment, there are different levels of premiums built in. Greece’s arms deals are part of what keeps the Greek political system dead.”

Regarding the most recent deal between Greece and France, Feinstein notes, “The biggest red flag, which is like a red parachute, rather than a flag, is the fact that Greece is buying the Rafale, because it’s not a first class jet [a more explicit term was used]. The only other people who buy the Rafale are India and Egypt. And you’ve got to ask yourself, why are you not going for jets that are technically much better?”

Signs of a rapprochement in the shadow of Ukraine

After Ukraine was attacked by Moscow, Greece sent Kiev military equipment including ammunition and Kalashnikov rifles.

“With what moral standing and stature would we ask for similar help if we were in the same situation?” the Greek prime minister asked by way of justifying his decision, showing that Athens can’t exclude the possibility of ending up in a similar situation to Ukraine in the future.

Days later, on March 13, the Greek prime minister and the Turkish president met in Istanbul, after several months of frosty relations, in an attempt to de-escalate tensions between two NATO members in light of the Ukraine invasion.

Just a few days later, the US government extended the approval of “a possible Foreign Military Sale to the Government of Greece” of warships for an estimated cost of several billion dollars; at the same time, the US government and Turkey are in talks over the saleof US-made fighter jets to Ankara.


This article is a collaboration between Investigate Europe and its Greek partner Reporters United. 

investigate-europe.eu

Το χρονικό της κρίσης του ’87

1

Πώς μια αντιπαράθεση στο Αιγαίο παραλίγο να οδηγήσει την Ελλάδα στο… Σύμφωνο της Βαρσοβίας

Οι μοναδικές δραματικές ώρες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις των τελευταίων 100 ετών που έφεραν μια απροσδόκητα θριαμβευτική κατάληξη εκτυλίχθηκαν ακριβώς πριν από 35 χρόνια – σαν σήμερα. Στις 27 Μαρτίου 1987, οι Eλληνες υπερέβησαν τον διχασμό που είχε προκαλέσει το νομοσχέδιο του Αντώνη Τρίτση για την εκκλησιαστική περιουσία. Επικράτησε εθνική ανάταση από το γεγονός ότι η Τουρκία υπάκουσε στο τελεσίγραφο του Ανδρέα Παπανδρέου και ματαίωσε τη δεύτερη έξοδο του ερευνητικού τουρκικού πλοίου «Πίρι Ρέις» (πρώην Σισμίκ). Το γεγονός έχει εγγραφεί στη συλλογική μνήμη ως «νίκη», αλλά λίγοι στην Ελλάδα γνωρίζουν ότι εξίσου ως «νίκη» του Τουργκούτ Οζάλ έχει εγγραφεί στην Τουρκία. Πώς γίνεται οι δύο χώρες να έφτασαν πιο κοντά από ποτέ σε πόλεμο, αλλά να τον απέφυγαν πιστεύοντας η καθεμία ότι υποχώρησε η άλλη;

Τα κοιτάσματα της Θάσου

Η κρίση ουσιαστικά ξεκίνησε όταν η κοινοπραξία που εκμεταλλευόταν τα κοιτάσματα της Θάσου, με επικεφαλής την καναδική Denison, αποφάσισε να προχωρήσει σε γεώτρηση στη θέση Μπάμπουρα, 10 μίλια ανατολικά της Λήμνου, εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων. Η κυβέρνηση έλαβε δραστικά μέτρα για να την αποτρέψει. Τον Φεβρουάριο του 1987 επιχείρησε να αγοράσει αναγκαστικά το ποσοστό της εταιρείας. Σιωπηλή πρόθεση της Αθήνας ήταν να τηρηθεί το πρωτόκολλο της Βέρνης του 1975 μεταξύ Καραμανλή – Ντεμιρέλ, με το οποίο είχε συμφωνηθεί ότι οι δύο χώρες θα αποφύγουν ενέργειες εκτός των χωρικών υδάτων των 6 μιλίων μέχρι να συμφωνηθεί η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Το θέμα έλαβε διαστάσεις γιατί το υπουργείο Εξωτερικών διέδιδε ατύπως ότι η Ελλάδα δεν υποχωρεί από κανένα δικαίωμα, απλώς θα επιλέξει εκείνη τον χρόνο και τον τόπο των ερευνών. Η τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα ερμήνευσε αυτή τη «διαρροή» ως μυστικό σχέδιο των Ελλήνων να «τρυπήσουν» αιφνιδιαστικά στον Μπάμπουρα για να δημιουργήσουν τετελεσμένα στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Ετσι, στις 19 Μαρτίου 1987 η Αγκυρα έστειλε το «Πίρι Ρέις» στα διεθνή ύδατα του Αιγαίου και στη συνέχεια διαμαρτυρήθηκε ότι το ελληνικό Ναυτικό παρενόχλησε το πλοίο. Εν τω μεταξύ, ο Τουργκούτ Οζάλ είχε μεταβεί στο Χιούστον του Τέξας για εγχείρηση καρδιάς.

Ο τότε πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου απέδιδε την έξοδο του τουρκικού ερευνητικού «Πίρι Ρέις» σε σχέδιο των Αμερικανών.

Στις 25 Μαρτίου, η κατάσταση κλιμακώνεται αφού οι Τούρκοι έχουν αναστατώσει το ΝΑΤΟ με κατηγορίες ότι η Ελλάδα έχει θέσει σε επιφυλακή τις Ενοπλες Δυνάμεις της για να προχωρήσει σε γεώτρηση. Το «Πίρι Ρέις» λαμβάνει άδεια από την Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου να επιστρέψει στο Αιγαίο και πρώτο εκείνο να πραγματοποιήσει έρευνες. Ο Ανδρέας Παπανδρέου συγκαλεί σύσκεψη στο Καστρί με τη συμμετοχή των υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας Κάρολου Παπούλια και Γιάννη Χαραλαμπόπουλου, όπου αποφασίζεται ότι η Ελλάδα θα αντιδράσει. Στις 26 Μαρτίου η Τουρκία ανακοινώνει ότι το «Πίρι Ρέις» θα πλεύσει στο Αιγαίο την επομένη. Στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας στην Αγκυρα ο πρόεδρος της χώρας Κενάν Εβρέν δηλώνει ότι «η Τουρκία θα προχωρήσει σε έρευνες αν η Ελλάδα κάνει το ίδιο».

to-chroniko-tis-krisis-toy-870

Την Παρασκευή 27 Μαρτίου, ο Ανδρέας Παπανδρέου συγκαλεί εκτάκτως το υπουργικό συμβούλιο και δηλώνει ότι αν οι Τούρκοι επιχειρήσουν γεώτρηση, η Ελλάδα θα χτυπήσει. Ταυτόχρονα, δίδεται η εντολή να κλείσει η αμερικανική βάση της Νέας Μάκρης και ο Κάρολος Παπούλιας ταξιδεύει στη Σόφια προκειμένου να δοθεί το μήνυμα ότι η Ελλάδα, αν δεχτεί επίθεση, θα αλλάξει Συμμαχία. Ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ απέδιδε την έξοδο του «Πίρι Ρέις» σε σχέδιο των Αμερικανών. Ο συνδυασμός συνωμοσιολογίας και πατριωτισμού άγγιξε ευαίσθητες χορδές της κοινής γνώμης. Οι Τούρκοι μετέδωσαν ότι η έξοδος του «Πίρι Ρέις» στόχο έχει να αποτρέψει την Ελλάδα από δημιουργία τετελεσμένων στο Αιγαίο και θα ματαιωθεί αν η Ελλάδα σεβαστεί τη Βέρνη και δεν προχωρήσει σε γεωτρήσεις. Δηλαδή η κάθε χώρα απαιτούσε από την άλλη το ίδιο πράγμα: να μην «τρυπήσει» στον Μπάμπουρα.

Ο γ.γ. του ΝΑΤΟ Λόρδος Κάριγκτον σήκωσε τα τηλέφωνα και μίλησε και με τις δύο πλευρές. Ο Οζάλ από το Λονδίνο όπου βρισκόταν, καθώς επέστρεφε από το Χιούστον, δήλωσε ότι αποδέχεται τη μεσολάβηση του Λόρδου Κάριγκτον και το «Πίρι Ρέις» ξεμύτισε μεν από τα Δαρδανέλλια, αλλά έπλευσε… παραλιακά εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων. Οι Τούρκοι υποδέχτηκαν τον Οζάλ ως νικητή επειδή η Ελλάδα δεν θεμελίωσε μονομερώς δικαίωμα στην υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου, όπως η Αγκυρα ανησυχούσε ότι θα έκανε, και οι Ελληνες μνημονεύουμε μέχρι σήμερα την αποφασιστικότητα με την οποία ο Παπανδρέου απαίτησε από τους Τούρκους να ματαιώσουν την πλεύση ενός πλοίου που στόχο είχε να θεμελιώσει πρώτο ένα τουρκικό τετελεσμένο στην υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου. Ο Ανδρέας Παπανδρέου χειρίστηκε πράγματι με σθένος μια κρίση που προέκυψε λόγω της υπέρμετρης αμοιβαίας ελληνοτουρκικής καχυποψίας, αλλά είναι γεγονός ότι η ελληνική υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο παραμένει ακαθόριστη επί 50 χρόνια.

«Η Ελλάδα κερδίζει στο Αιγαίο, αλλά χάνει στην Κύπρο»

Ο Αμερικανός αναλυτής Χάρι Ντινέλα, στην αρχή της σταδιοδρομίας του ήταν αξιωματούχος του ΝΑΤΟ και σύνδεσμος με το ελληνικό Γενικό Επιτελείο Στρατού. Προφανώς άντλησε αρκετά στοιχεία από τις συζητήσεις του με τους Ελληνες επιτελείς και απέκτησε τη δυνατότητα να προχωρεί σε εύστοχες αναλύσεις. Λίγους μήνες μετά την ελληνοτουρκική κρίση του Μαρτίου 1987 κλήθηκε να περιγράψει με δύο απόρρητες εκθέσεις του προς το Κέντρο Ανάλυσης και Πληροφοριών του αμερικανικού στρατού στην Ουάσιγκτον, τι πραγματικά συμβαίνει κατά τη γνώμη του στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ισορροπία ισχύος μεταξύ των δύο χωρών.

Είναι μάλλον αυτονόητο σε όποιον τις διαβάζει, ότι οι εκθέσεις αυτές, που αποχαρακτηρίστηκαν μόλις το 2013, επηρέασαν και ενδεχομένως εξακολουθούν να επηρεάζουν την αμερικανική πολιτική απέναντι στην Ελλάδα και την Τουρκία. Η πρώτη έκθεση είναι συνοπτική, αλλά η δεύτερη είναι εξαιρετικά λεπτομερής και αναλύει την ελληνοτουρκική ισορροπία από το 1974 και μετά, ενώ συνδέει ευθέως το Αιγαίο και το Κυπριακό. Η ανάγνωση των εκθέσεων είναι εξαιρετικά απολαυστική και σε στιγμές προκαλεί αμηχανία με τις οξυδερκείς παρατηρήσεις περί ημών και Τούρκων, με τη συνειδητοποίηση του πόσο λίγα έχουν αλλάξει αυτά τα 35 χρόνια (στο μεγαλύτερο μέρος τους οι εκθέσεις θα μπορούσαν να ήταν σημερινές!), αλλά και με την ιδιαίτερα αναπτυγμένη στρατηγική σκέψη του συγγραφέα, που μέσα στις επόμενες δεκαετίες διατέλεσε διδάσκων σε πανεπιστήμια και σύμβουλος σε δεξαμενές σκέψης της Ουάσιγκτον.

Οι απόρρητες εκθέσεις στα «απόνερα» του «Πίρι Ρέις»

Η πρώτη έκθεση, με ημερομηνία 16 Οκτωβρίου 1987, αναφέρει τα εξής:
«Α: Στο Αιγαίο και τη Θράκη υπάρχει μια στρατιωτική ισορροπία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία.
• Είναι απίθανο η Ελλάδα ή η Τουρκία να πετύχουν κέρδη η μία εναντίον της άλλης στη Θράκη. Στην περίπτωση ενός ελληνοτουρκικού πολέμου, ακόμα και μικρής διάρκειας, το ενδεχόμενο μαχών με μεγάλες απώλειες και για τις δύο πλευρές σε επίπεδο προσωπικού και εξοπλισμών θα πρέπει να αναμένεται στη Θράκη – με καμία πλευρά να μην κερδίζει κάποιο ουσιαστικό πλεονέκτημα ή έδαφος.
• Η Ελλάδα είναι πιθανό ότι μπορεί να υπερασπίσει και τα έξι κύρια νησιά της στο Αιγαίο, ακόμα και απέναντι σε μία αποφασιστική απόπειρα της Τουρκίας να κατακτήσει ένα από αυτά. Οι απώλειες και για τις δυο πλευρές θα πρέπει να αναμένονται υψηλές.
• Υπάρχει η δυνατότητα για την Τουρκία να κατακτήσει ένα από τα μικρότερα νησιά του Αιγαίου. Ενας πιθανός στόχος θα ήταν το Καστελλόριζο. Η κατάκτηση εδαφών από οποιαδήποτε πλευρά θα καθιστούσε έναν πόλεμο στο Αιγαίο πολύ πιο δύσκολο να οδηγηθεί σε σύντομη λήξη έπειτα από πολιτική παρέμβαση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.
• Στο Αιγαίο η Ελλάδα φαίνεται ότι διαθέτει το πλεονέκτημα έναντι της Τουρκίας στον αέρα και τη θάλασσα. Αυτό εν μέρει εξηγεί το ελληνικό θάρρος κατά τη διάρκεια της κρίσης του Μαρτίου 1987.
• Καμία πλευρά δεν θέλει έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο. Ωστόσο, η Ελλάδα, όπως φάνηκε τον Μάρτιο του 1987, είναι σήμερα λιγότερο πιθανό να υποχωρήσει σε μια ενδεχόμενη κατάσταση σύγκρουσης –ειδικά στο Αιγαίο– από όσο ήταν στο παρελθόν.
Οι ΗΠΑ πρέπει να σχεδιάσουν τη στρατιωτική βοήθεια στην Ελλάδα και την Τουρκία με τέτοιο τρόπο ώστε να προσφέρουν εξοπλισμούς που να ενδυναμώνουν τη συνολική αποτελεσματικότητα της κάθε πλευράς απέναντι σε οποιαδήποτε επιβουλή από το Σύμφωνο (της Βαρσοβίας) και την ίδια στιγμή να ενισχύουν την αποτρεπτική δυνατότητα της κάθε πλευράς απέναντι σε επίθεση της άλλης πλευράς.

Β: Η Τουρκία διαθέτει –και θα συνεχίσει να διατηρεί– το στρατιωτικό και πολιτικό πλεονέκτημα στην Κύπρο.
• Η Ελλάδα μπορεί να πολεμήσει με την Τουρκία στο Αιγαίο και τη Θράκη, αλλά δεν μπορεί να υπερασπιστεί τη νότια Κύπρο απέναντι σε μια αποφασιστική τουρκική επίθεση.
• Σε περίπτωση πολέμου στην Κύπρο, οι απώλειες και των δύο πλευρών, αλλά ειδικά στη νότια Κύπρο σε επίπεδο ανθρώπων, εξοπλισμών και περιουσιών αναμένεται να είναι μεγάλες.
• Σε περίπτωση ελληνοτουρκικού πολέμου στο Αιγαίο, η πιθανότητα μιας τουρκικής επίθεσης στη νότια Κύπρο θα αυξηθεί δραματικά – ειδικά αν η Τουρκία υποστεί βαριές απώλειες στο Αιγαίο.
• Τα επίπεδα των τουρκικών δυνάμεων στην Κύπρο αντιπροσωπεύουν έναν παράγοντα αυτοσυγκράτησης για την Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις σκέψεις για μια ελληνοτουρκική σύγκρουση στο Αιγαίο.
Αναμένεται ότι η στρατιωτική ισορροπία που σήμερα υπάρχει ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία στο Αιγαίο θα αρχίσει να μετακινείται προς όφελος της Τουρκίας μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Εως τα μέσα της δεκαετίας του ’90 η Τουρκία θα έχει διπλάσια ή και ακόμα περισσότερα αεροσκάφη υψηλών επιδόσεων F-16 από αυτά που διαθέτει η Ελλάδα. Το τουρκικό ναυτικό θα πραγματοποιήσει σημαντικό εκσυγχρονισμό (νέα πλοία) κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90. Οι ΗΠΑ πρέπει να ενισχύουν στρατιωτικά τις δύο χώρες έτσι ώστε να επιτυγχάνουν την βελτίωση της αμυντικής ικανότητας της καθεμιάς και ταυτόχρονα να αυξάνουν την αποτελεσματικότητα της αποτροπής ενός πολέμου που η κάθε πλευρά μπορεί να προβάλει στην άλλη.

Η Ελλάδα είναι παρανοϊκή σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των νησιών της και της Θράκης. Περισσότερα και πιο αποτελεσματικά αντιαρματικά και αντιαεροπορικά συστήματα θα την κάνουν να αισθάνεται πιο ασφαλής. Η Τουρκία πιθανώς αισθάνεται άβολα με την ικανότητα της Ελληνικής Αεροπορίας να πραγματοποιεί επιχειρήσεις στην τουρκική επικράτεια. Πρόσθετα αντιαεροπορικά συστήματα θα την καθησυχάσουν και θα ενισχύσουν την ελληνική αντίληψη ότι η δική της αποτελεσματικότητα έχει μειωθεί.

Η πιθανότητα ελληνοτουρκικού πολέμου θα μειωθεί αν επιλυθούν οι διαφορές στο Αιγαίο ή αν λυθεί το Κυπριακό. Αυτό δεν θα συμβεί μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η Ελλάδα είναι πιο πιθανό να αρχίσει εκείνη εχθροπραξίες κατά της Τουρκίας. Καθώς όμως η Τουρκία θα γίνεται ισχυρότερη η πιθανότητα να αρχίσει η Ελλάδα πρώτη εχθροπραξίες είναι πιθανό να υποχωρήσει».

«Η κάθε χώρα αισθάνεται ότι η Αμερική στηρίζει την άλλη»

Τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη έκθεση, ο Χάρι Ντινέλα υπογράφει μια δεύτερη, εκτενέστερη έκθεση για την ελληνοτουρκική ισορροπία ισχύος. Η «Κ» παραθέτει ορισμένα από τα πιο χαρακτηριστικά αποσπάσματα.

«Η έκθεση αυτή περιγράφει πώς και γιατί η ισορροπία ισχύος έχει αλλάξει από το 1974 και δείχνει πώς οι δύο πλευρές προετοιμάζονται –ή δεν προετοιμάζονται– για να αντιμετωπίσουν η μία την άλλη στο Αιγαίο και στην Κύπρο».

«Η Ελλάδα, μέσα από τη στρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και τη βελτίωση της άμυνάς της στη Θράκη έχει επιβάλει μια ισορροπία ανάμεσα στην ίδια και την Τουρκία, η οποία θεωρείται γενικά ότι μπορεί να προστατεύσει την ελληνική επικράτεια απέναντι σε κάθε τουρκική απόπειρα να καταλάβει οποιοδήποτε μεγάλο μέρος αυτής. Πιθανότατα η Ελλάδα έχει καλύτερη Αεροπορία από την Τουρκία και μάλλον μπορεί να αναπτύξει –με σύντομη προειδοποίηση– περισσότερες ναυτικές μονάδες στο Αιγαίο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να αλλάξει ακόμα περισσότερο την ισορροπία όπως αυτή έχει διαμορφωθεί σήμερα. Μέσα σε ένα χρονικό διάστημα όμως –περίπου σε μία δεκαετία– η Τουρκία θα καταστεί στρατιωτικά ισχυρότερη. Θα είναι το αποτέλεσμα ενός συνολικού εκσυγχρονισμού των ενόπλων δυνάμεών της».

«Φαίνεται ότι η δυνατότητα της Ελλάδας και της Τουρκίας να αντιληφθούν η κάθε μία με διαύγεια τις δυνατότητες της άλλης είναι μάλλον περιορισμένη. Εκείνο που τις περιορίζει είναι οι δυνατότητες συλλογής πληροφοριών που διαθέτουν. Φαίνεται –και αυτό είναι μια εμπεριστατωμένη εικασία– ότι η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν την τάση να υπερεκτιμούν τις δυνατότητες αλλήλων. Αυτό είναι καλό! Λειτουργεί ως παράγοντας συγκράτησης απέναντι στο ενδεχόμενο να πολεμήσουν μεταξύ τους. Γενικά φαίνεται ότι οι ελληνικές πληροφορίες για τις διαθέσεις των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων είναι καλύτερες από τις τουρκικές πληροφορίες για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις».

«Η ελληνοτουρκική ψυχολογία είναι κρίσιμος παράγοντας και πολύ δύσκολος για να αναλυθεί. Οι Τούρκοι έχουν μια μακρά ιστορική εμπειρία συνύπαρξης με τους Ελληνες και δεν εμπιστεύονται τις ελληνικές προθέσεις. Η Αγκυρα πιστεύει ότι η Ελλάδα στοχεύει ενάντια στην Τουρκία από τις αρχές του 19ου αιώνα με την έννοια ότι ίδρυσε πρώτη κράτος εις βάρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και από τότε θέτει αλυτρωτικούς στόχους προκειμένου να ενσωματώσει ακόμα περισσότερες περιοχές με ελληνικούς πληθυσμούς στο νέο ελληνικό κράτος. Οι αλυτρωτικές φιλοδοξίες έπαυσαν ως αποτέλεσμα της ήττας στην Ανατολία από τον Ατατούρκ το 1922. Το Κυπριακό είναι ή μπορεί να ιδωθεί ως το τελευταίο κεφάλαιο του “Ανατολικού Ζητήματος”».

«Μια κρίση στην Κύπρο σήμερα που θα οδηγούσε σε μια τουρκική εισβολή στον ελληνικό κυπριακό Νότο θα προκαλούσε σχεδόν σίγουρα έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο στο Αιγαίο. Ωστόσο, σήμερα οι Τούρκοι δεν έχουν λόγο να σκέφτονται μια εισβολή στον κυπριακό Νότο – εκτός αν εμπλακούν σε έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο στο Αιγαίο. Η πιθανότητα σύγκρουσης στο Αιγαίο είναι μεγαλύτερη σήμερα από αυτήν που ήταν το 1974 εξαιτίας της σχετικής ισορροπίας που επικρατεί μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και της διακηρυχθείσας αποφασιστικότητας της Ελλάδας να διασφαλίσει ότι τα αντιλαμβανόμενα δικαιώματά της στο Αιγαίο δεν θα διακυβευθούν από τα αντιλαμβανόμενα από τους Ελληνες επεκτατικά σχέδια της Τουρκίας. Και οι δύο πλευρές, εξαιτίας της ισορροπίας που σήμερα επικρατεί, αναγνωρίζουν την ανάγκη να είναι προσεκτικές στο Αιγαίο».
«Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου έχει ενισχύσει την αντίληψη της τουρκικής απειλής, από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 1981. Στην Τουρκία, ο Πρόεδρος [Κενάν] Εβρέν και σε χαμηλότερο βαθμό ο πρωθυπουργός [Τουργκούτ] Οζάλ κρατούν σχετικά χαμηλούς τόνους στην προσέγγισή τους για τα θέματα που χωρίζουν την Αθήνα από την Αγκυρα».

«Από τον Μάρτιο του 1987 ο πρωθυπουργός Παπανδρέου και ο πρωθυπουργός Οζάλ ανταλλάσσουν επιστολές σχετικά με την υφαλοκρηπίδα. Μέχρι σήμερα ο Οζάλ δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να παραπεμφθεί το θέμα στο Διεθνές Δικαστήριο, όπως ζητεί η Ελλάδα. Αυτή είναι μια μικρή αφετηρία που προέκυψε έπειτα από την κρίση του Μαρτίου του 1987».

«Το ζήτημα που χωρίζει Ελλάδα και Τουρκία και φαίνεται ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να προκαλέσει μια ελληνοτουρκική σύρραξη είναι η αντίληψη του κάθε κράτους για τα δικαιώματά του στην υφαλοκρηπίδα. Κάθε απόπειρα της Ελλάδας να προχωρήσει σε έρευνες και γεωτρήσεις πέρα από τα χωρικά ύδατα των νησιών της θα συνοδευτεί από αντίστοιχες απόπειρες της Τουρκίας στα διαφιλονικούμενα ύδατα του Αιγαίου. Εάν οι Ελληνες, όπως φάνηκε ότι ήταν έτοιμοι να κάνουν τον Μάρτιο του 1987, αναλάβουν δράση απέναντι σε τουρκικά ερευνητικά πλοία, το αποτέλεσμα θα είναι ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος».

«Οι Ελληνες, κατά τη διάρκεια της κρίσης του 1987, έκαναν αποφασιστική προσπάθεια να ενημερώνουν τους εκπροσώπους των ΗΠΑ στην Αθήνα για τη σοβαρότητα της κατάστασης και τις πιθανές προεκτάσεις των γεγονότων καθώς αυτά εξελίσσονταν. Φαίνεται ότι οι Ελληνες δεν ήθελαν πόλεμο περισσότερο από όσο ήθελαν οι Τούρκοι. Ωστόσο, οι Ελληνες αντιλήφθηκαν ότι θα μπορούσαν να γίνουν θύματα της δικής τους ρητορικής και προπαγάνδας και να βρεθούν εμπλεκόμενοι σε έναν πόλεμο με την Τουρκία».

«Η Ελλάδα και η Τουρκία, παρότι εκτιμούν τους στόχους των ΗΠΑ στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, συνήθως αισθάνονται ότι η Αμερική δεν δρα δίκαια στις σχέσεις της με την Αθήνα και την Αγκυρα. Η κάθε πλευρά του Αιγαίου αισθάνεται ότι οι ΗΠΑ συντάσσονται συχνότερα με την άλλη πλευρά του Αιγαίου».

«Οι προοπτικές των ΗΠΑ να επιτύχουν την ανανέωση των δικαιωμάτων τους να διατηρούν στρατιωτικές βάσεις στην Ελλάδα και στην Τουρκία είναι καλές. Η Ελλάδα δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα διατηρήσει ακόμα και μια υποψία στρατιωτικής ισορροπίας απέναντι στην Τουρκία χωρίς μια σημαντική και συνεχιζόμενη αμερικανική βοήθεια. Η Ελλάδα ως αποτέλεσμα της απόφασής της να αποκτήσει 40 F-16 –και με το δικαίωμα να αγοράσει ακόμα 20– δεν έχει την πολυτέλεια να απομακρυνθεί από τις ΗΠΑ και να θέσει σε κίνδυνο τη χρηματοδότηση των πωλήσεων εξοπλισμού σε ξένες χώρες (FMS Financing), την υποστήριξη που παρέχεται σε κρίσιμους εξοπλισμούς για την αεράμυνα, καθώς και άλλα προγράμματα. Επίσης, η Ελλάδα γνωρίζει ότι η διατήρηση των αμερικανικών βάσεων στο έδαφός της συμβάλλει εμμέσως στην ασφάλειά της απέναντι στην Τουρκία. Μια απόφαση να κλείσουν οι αμερικανικές βάσεις θα έχει ως πιθανότερο αποτέλεσμα να μεταφερθούν στην Τουρκία κάποιες από αυτές, μαζί με ένα ανάλογο ποσοστό αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας το οποίο θα διοχετευόταν στην Ελλάδα».

Το ελληνικό λόμπι

«Οι προφανείς άριστες ελληνοβουλγαρικές σχέσεις σε συνδυασμό με την επίσκεψη του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών [Κάρολου] Παπούλια στη Σόφια κατά τη διάρκεια της κρίσης του Μαρτίου καθώς και οι επισκέψεις υψηλού επιπέδου Ελλήνων που ακολούθησαν είναι αιτία έντονης ανησυχίας στην Τουρκία. Η Τουρκία φοβάται την ισχύ του αποκαλούμενου ελληνικού λόμπι στην Αμερική και μάλλον υποψιάζεται ότι σε περίπτωση ελληνοτουρκικού πολέμου οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν την Αθήνα, ιδίως αν η Ουάσιγκτον εκλάβει ότι οι Τούρκοι άρχισαν τον πόλεμο ή ότι με κατάλληλες πράξεις από την πλευρά τους θα μπορούσαν να τον είχαν αποφύγει».

«Ακόμα και αν η αναλογία 7 προς 10 διατηρηθεί στο εγγύς μέλλον, η Τουρκία λόγω του μεγέθους της και λόγω των προσπαθειών της να βελτιώσει την αμυντική βιομηχανία της θα αρχίσει να γίνεται ολοένα και ισχυρότερη από την Ελλάδα τόσο σε επίπεδο συνολικών δυνατοτήτων, όσο και στο σκέλος των δυνάμεων που θα μπορούσε ενδεχομένως να δεσμεύσει σε έναν πόλεμο με την Ελλάδα στο Αιγαίο».

«Χωρίς τις ελληνοτουρκικές αντιπαραθέσεις στο Αιγαίο και στην Κύπρο, είναι πιθανό ότι η Ελλάδα δεν θα αποφάσιζε να ενισχύσει τις δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεών της στον βαθμό που έχουν ενισχυθεί σήμερα. Η βελτίωση της Ελληνικής Αεροπορίας και του Ελληνικού Ναυτικού έχουν ωφελήσει σε σημαντικό βαθμό το ΝΑΤΟ, καθώς υπάρχει σήμερα ένα μεγάλο περιθώριο ευελιξίας σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη αυτών των εξοπλισμών σε περίπτωση που καταστεί απαραίτητο. Ακόμα κι αν σήμερα οι στρατιωτικοί εξοπλισμοί της Ελλάδας στοχεύουν στην τουρκική απειλή, μπορούν εύκολα να αναπτυχθούν διαφορετικά για την αντιμετώπιση μιας απειλής του Συμφώνου [της Βαρσοβίας] απέναντι στην Ελλάδα».

“Καθημερινή”

Ουκρανία: Ο μακρύς πόλεμος και τα ρίσκα του

0

Ενα μήνα μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η γραμμή του μετώπου έχει σχεδόν «παγώσει» και η σύγκρουση γίνεται πιο φονική

Το χρονικό του προαναγγελθέντος πολιτικού θανάτου του Βλαντιμίρ Πούτιν έχει ήδη αρχίσει να γράφεται στη Δύση. Σύμφωνα με το ευρέως διαδεδομένο αφήγημα, ο Ρώσος πρόεδρος υπολόγιζε σε έναν περίπατο λίγων ημερών μέχρι το Κίεβο, αλλά ένα μήνα αργότερα οι ουκρανικές δυνάμεις αντεπιτίθενται στους εισβολείς, που δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν ούτε μία μεγάλη πόλη. Η ανακατάληψη του Μακαρίβ, βορειοδυτικά του Κιέβου, και ο βομβαρδισμός ρωσικού αποβατικού πλοίου στο κατεχόμενο από τους Ρώσους λιμάνι του Μπερντιάνσκ ενίσχυσαν αυτή την αίσθηση. Οι απώλειες του ρωσικού στρατού είναι πολύ υψηλές και περιλαμβάνουν ακόμη και στρατηγούς. Με τη Ρωσία να έχει περιπέσει σε καθεστώς διεθνούς παρία και τους πολίτες της να αντιμετωπίζουν το φάσμα της ανεργίας και της απότομης πτώσης της αγοραστικής τους δύναμης, το ενδεχόμενο ενός παλατιανού πραξικοπήματος εναντίον του Πούτιν εγγράφεται στην ημερήσια διάταξη.

Από την εικόνα που περιγράψαμε δεν λείπουν ούτε στοιχεία της πραγματικότητας, αλλά ούτε και ευσεβείς πόθοι. Πάντως, η ιδέα ότι ο Πούτιν είχε ποντάρει όλα του τα χαρτιά σε έναν αστραπιαίο πόλεμο δεν ακούγεται πειστική. Στον κολοφώνα της μονοκρατορίας της, το 1991, η αμερικανική υπερδύναμη χρειάστηκε 956.000 στρατιώτες και 42 ημέρες πολέμου για να οδηγήσει σε συνθηκολόγηση μια αραβική χώρα, το Ιράκ, εξουθενωμένη από έναν τρομερό, οκτάχρονο πόλεμο με το Ιράν – και μάλιστα χωρίς να καταλάβει τη Βαγδάτη και χωρίς να ανατρέψει τον Σαντάμ Χουσεΐν. Πολύ ασθενέστερη από τις ΗΠΑ, η Ρωσία έχει να αντιμετωπίσει τη δεύτερη σε έκταση ευρωπαϊκή χώρα, η οποία έχει διατηρήσει από τη σοβιετική εποχή ισχυρή πολεμική βιομηχανία και προετοιμαζόταν επί οκτώ χρόνια (από την κρίση του 2014) για τον σημερινό πόλεμο, με τον στρατό της να εκπαιδεύεται και να εξοπλίζεται από τους Αμερικανούς. Υπό αυτό το πρίσμα, μόνο ένας παράφρων θα μπορούσε να υπολογίζει σε πόλεμο λίγων ημερών.

Το δίλημμα για τη Δύση είναι αν θα επιδιώξει άμεση ανακωχή ή θα ποντάρει στην ανατροπή του Πούτιν, ρισκάροντας μια πραγματική Αποκάλυψη για τον ουκρανικό λαό.

Φαίνεται όμως ότι ο Πούτιν υποτίμησε τραγικά τη σθεναρή αντίσταση που θα συναντούσε από τον ουκρανικό στρατό, αλλά και από τον λαό της γειτονικής του χώρας, ακόμη και στις περιοχές των ρωσόφωνων, που θα βομβαρδίζονταν από τους υποτιθέμενους προστάτες τους. Γεγονός είναι ότι εδώ και μία εβδομάδα οι γραμμές του μετώπου έχουν σχεδόν παγιωθεί στο μεγαλύτερο μέρος τους και ότι ο αρχικός πόλεμος κινήσεων δίνει τη θέση του σε έναν πιο αργό, ίσως και πιο φονικό, πόλεμο θέσεων, με μάχες χαρακωμάτων, μακρινές βολές πυροβολικού και σποραδικές επιθέσεις και αντεπιθέσεις των εμπολέμων. Παρόμοιο αδιέξοδο διαμορφώνεται στο διπλωματικό πεδίο. Εχοντας ήδη καταβάλει τεράστιο οικονομικό, πολιτικό και ηθικό τίμημα, ο Πούτιν δεν έχει άλλο δρόμο παρά να κλιμακώσει τις επιχειρήσεις για να επιτύχει στρατηγικής σημασίας εδαφικά οφέλη προτού προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Από την πλευρά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα αντιμετώπιζε τεράστιες εσωτερικές αντιδράσεις αν συνθηκολογούσε έναντι των εισβολέων τη στιγμή που όλες οι μεγάλες πόλεις της χώρας του στέκονται ακόμη όρθιες, παρά τις μεγάλες πληγές τους.

Με αυτά τα δεδομένα, το σενάριο που θέλει τη Ρωσία να εγκλωβίζεται σε έναν μακρύ πόλεμο τεράστιου κόστους εμφανίζεται ισχυρό. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να αποτελεί την κυνική επιλογή των πιο σκληρών κύκλων της Δύσης, για τους οποίους η καταστροφή της Ουκρανίας θα αποτελούσε λογικό αντίτιμο έναντι του μείζονος στόχου, που δεν είναι άλλος από την ανατροπή του Πούτιν και την πειθάρχηση της Ρωσίας. Ο Ντέιβιντ Σάνγκερ των New York Times έγραψε ότι μερίδα της διοίκησης Μπάιντεν θεωρεί ότι μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωση της Ουκρανίας η συσσωρευμένη πείρα από το Αφγανιστάν της δεκαετίας του ’80, όπου οι Αμερικανοί κατάφεραν να εγκλωβίσουν τη Ρωσία σε ένα απέραντο ναρκοπέδιο. Ο Βρετανός ιστορικός Νάιαλ Φέργκιουσον κατέθεσε τη δική του μαρτυρία στο πρακτορείο Bloomberg: «Ενας ανώτερος (Αμερικανός) αξιωματούχος έλεγε πρόσφατα: “Το μόνο ορατό τέλος είναι το τέλος του καθεστώτος Πούτιν. Μέχρι τότε, η Ρωσία θα παραμένει κράτος-παρίας… και η Κίνα θα υποχρεωθεί να επανεκτιμήσει την αξία του ρωσοκινεζικού άξονα». Η εκτίμηση του ίδιου του Φέργκιουσον: «Ο Μπάιντεν κάνει ένα τεράστιο σφάλμα αν πιστεύει ότι μπορεί να ματώσει μέχρι τελικής πτώσεως τη Ρωσία, να ανατρέψει τον Πούτιν και να διαμηνύσει στην Κίνα να μην έχει βλέψεις για την Ταϊβάν» – μια γραμμή που θα μπορούσε να μετατρέψει την Ουκρανία σε Ιφιγένεια, έτοιμη να θυσιαστεί στον βωμό της υψηλής αμερικανικής γεωστρατηγικής.

Οταν μιλούν τα όπλα, οι κατηγορηματικές προβλέψεις είναι παρακινδυνευμένες. Η σημερινή εικόνα αποτελμάτωσης είναι πιθανό να ανατραπεί αύριο, καθώς, όταν γράφονταν αυτές οι γραμμές, οι ρωσικές δυνάμεις βρίσκονταν πολύ κοντά στο να αλώσουν τη μαρτυρική Μαριούπολη. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρόκειται για στρατηγικής σημασίας επιτυχία, καθώς η Ουκρανία θα έχει χάσει το 80% των ακτών της, ενώ οι Ρώσοι θα εξασφαλίσουν τον έλεγχο των ουκρανικών συνόρων σε ένα τεράστιο, συνεχές τόξο, από το Χάρκοβο στα βορειοανατολικά μέχρι τη Χερσώνα στα νοτιοδυτικά. Ταυτόχρονα, θα είναι ένα μεγάλο βήμα για τον έλεγχο ολόκληρου του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, στα γεωγραφικά τους όρια πριν από τον εμφύλιο του 2014.

Η Κίνα και η τίγρη

Δεν αποκλείεται η Ρωσία να αντιμετωπίσει νέα, βαριά πλήγματα από τους Ουκρανούς στο πεδίο της μάχης και ο θρόνος του Πούτιν να γίνει ηλεκτρική καρέκλα. Προς το παρόν, αυτό δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις δείχνουν τη δημοτικότητα του Ρώσου προέδρου σε υψηλά επίπεδα και την πλειοψηφία των πολιτών να δικαιολογεί ή να ανέχεται τον πόλεμο. Στις γραμμές των ελίτ δεν έχουν υπάρξει μέχρι στιγμής σοβαρές αποστασίες. Aπό τις 10 πολυπληθέστερες χώρες του πλανήτη, μόνο μία, οι ΗΠΑ, έχει επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία. Κι όταν ο Τζο Μπάιντεν, στη διάρκεια της μακράς τηλεφωνικής επικοινωνίας του με τον Σι Τζινπίνγκ, κάλεσε την Κίνα να μη στηρίζει τη Ρωσία, ο Κινέζος ηγέτης τού απάντησε: «Οποιος κρέμασε το κουδούνι στον λαιμό της τίγρης, εκείνος πρέπει να πάει να της το βγάλει». Επομένως, το δίλημμα για τη Δύση τίθεται με ωμό τρόπο: Θα ποντάρει τα πάντα στην ανατροπή του Πούτιν, αναλαμβάνοντας το τεράστιο ρίσκο στην περίπτωση της αποτυχίας, ή θα πιέσει για μια έντιμη ειρήνευση, ή έστω ανακωχή, που θα διατηρήσει τον βασικό κορμό της Ουκρανίας υπό τον έλεγχο του Κιέβου, έστω κι αν ο επώδυνος συμβιβασμός σώσει τα προσχήματα για τον Ρώσο ηγέτη; Από την απάντηση σε αυτό το δίλημμα θα εξαρτηθεί το μέλλον όχι μόνο της Ουκρανίας, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης.

“Καθημερινή”

Ο νέος Λίβυος πρωθυπουργός προειδοποιεί ότι θα αναγνωρίσει τις συμφωνίες που υπέγραψε η χώρα του. Προφανώς και με την Τουρκία.

0

Συνέντευξη του Fathi Bashagha στον τηλεοπτικό σταθμό Al – Wasat.

Ο υποψήφιος Πρωθυπουργός από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, Fathi Bashagha, δήλωσε ότι η σχέση του με την Τουρκία «χτίστηκε σε δύσκολους καιρούς και δεν θα αλλάξει σε καμία περίπτωση», επικρίνοντας σε αυτό το πλαίσιο την προσπάθεια λιβυκών πλευρών, τις οποίες δεν κατονόμασε, «για να προκαλέσουν σύγχυση στην κυβέρνησή του».

Σε χθεσινή (26.03.2022) συνέντευξή του στο Al-Wasat TV, ο Bashagha πρόσθεσε ότι κατέστησε σαφές στην Άγκυρα, το θέμα της συμβατότητάς του με τον Haftar και την Αίγυπτο, επισημαίνοντας ότι η τελευταία «δεν παρενέβη ποτέ στην επιλογή της κυβέρνησης» και συνέχισε λέγοντας ότι «αυτό που παρακινεί το Κάιρο είναι η εθνική του ασφάλεια και η σταθερότητα στη Λιβύη, η οποία αποτελεί ουσιώδες στοιχείο αυτής [σ.σ. της εθνικής του ασφάλειας]».

Ανέφερε ότι έλαβε «πολύ θετικά», επίσημα και ανεπίσημα μηνύματα από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τονίζοντας ότι η παρουσία οποιασδήποτε δύναμης που έρχεται σε αντίθεση με την κυριαρχία της Λιβύης «απορρίπτεται» και τόνισε ότι η παρουσία των τουρκικών δυνάμεων ήρθε στο πλαίσιο μιας επίσημης συμφωνίας.

Όσον αφορά τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ο διορισθείς πρωθυπουργός πιστεύει ότι θα «ενισχυθούν περαιτέρω», και η ρωσική θέση δεν θα έχει αντίκτυπο σε αυτόν τον φάκελο.

Σχετικά με τις διεθνείς συμφωνίες, ο Bashagha δήλωσε ότι όλες οι συμφωνίες θα παρουσιαστούν στη Βουλή των Αντιπροσώπων, για να αποφασίσει για την τροποποίησή τους και για άλλες νομοθετικές τροποποιήσεις που επιθυμεί να κάνει.

Ο διορισθείς Πρωθυπουργός αρνήθηκε να σταματήσει την άντληση πετρελαίου, ως μέσο πίεσης για την παράδοση της εξουσίας, λέγοντας ότι «θα στηρίξει την Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου, ειδικά αυτή την περίοδο, που παρατηρείται αύξηση των διεθνών τιμών και εσόδων».

Ο Bashagha κάλεσε τους επιχειρηματίες στη Λιβύη να επιστρέψουν στις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις τους, υποσχόμενος να παρέχει υποστήριξη στα σχέδιά τους, ειδικά υπό το φως των παγκόσμιων κρίσεων που σχετίζονται με την επισιτιστική ασφάλεια.

Μετά τον διορισμό του Fathi Bashagha ως επικεφαλής μιας νέας κυβέρνησης, το αιγυπτιακό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε δήλωση ότι εκτιμά πως «τα μέτρα που έλαβε η Βουλή των Αντιπροσώπων» σε «διαβούλευση με το Ανώτατο Συμβούλιο του Κράτους, είναι σύμφωνα με την Συμφωνία Skhirat». Ο εκπρόσωπος του Αιγυπτιακού Υπουργείου Εξωτερικών, Πρέσβης Ahmed Hafez, δήλωσε τα εξής: «Η Αίγυπτος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις της κατάστασης στη Λιβύη και ότι η Αίγυπτος πιστεύει ότι η πορεία διευθέτησης της λιβυκής κρίσης παραμένει στα χέρια του λιβυκού λαού μόνο, χωρίς ξένες επεμβάσεις ή υπαγορεύσεις».

Με τη σειρά του, ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan τόνισε τον περασμένο Φεβρουάριο, τη «σημασία της διεξαγωγής εκλογών ώστε οι Λίβυοι να επιλέξουν τελικά ποιον θέλουν», λέγοντας ότι οι εκλογές «θα εγγυηθούν ένα ειρηνικό μέλλον για τη Λιβύη». Αυτό ήρθε ως απάντηση σε ερώτηση σχετικά με τον διορισμό του Fathi Bashagha από τη Βουλή των Αντιπροσώπων ως επικεφαλής της νέας κυβέρνησης. «Ο Fathi Bashagha ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του», δήλωσε ο Erdogan στους δημοσιογράφους. Οι σχέσεις μας με τον Fathi Bashagha είναι καλές. Από την άλλη, οι (σχέσεις) είναι καλές και με τον (πρόεδρο της Προσωρινής Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, Abdul Hamid al-Dabaiba), σύμφωνα με όσα ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.

Την περασμένη Πέμπτη, το τουρκικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη στη Λιβύη, να «απέχουν από ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ξέσπασμα νέων συγκρούσεων» και το Συμβούλιο είπε ότι έγιναν «μεγάλες θυσίες» προκειμένου να επιτευχθεί «ηρεμία» στη Λιβύη, σημειώνοντας ότι υπάρχει μια «ευκαιρία να επιτευχθεί ειρήνη», σύμφωνα με το Reuters. http://alwasat.ly/news/libya/353761

Παντελής Οικονόμου: Από την Ουκρανία στα δικά μας

1

του Παντελή Οικονόμου

Αθήνα, 28 Μαρτίου 2022

Ένα βασικό ερώτημα από την έναρξη των ρωσικών επιχειρήσεων ήταν αν η εισβολή στην Ουκρανία θα σήμαινε το τέλος του διχασμού που είχε ξεκινήσει από το 2014 και μέχρι τις παραμονές της εισβολής είχε κοστίσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπινες απώλειες ή την απαρχή της διαιώνισής του. Δυστυχώς, φαίνεται ότι ζούμε το δεύτερο. Με την ελπίδα φωτισμένες ηγεσίες να δώσουν τέλος στις εχθροπραξίες το ταχύτερο και πάντως πριν η βλάβη γίνει ιστορικά ανεπανόρθωτη. Θα ήταν θλιβερό πολιτικό κενό η διάρκεια ενός πολέμου να αποφασίζονταν με στρατιωτικά κριτήρια και αφανείς τεχνικές διαπραγματεύσεις μόνο.

Θα συμμετέχουμε στο «Real Deal» ή όχι;

Η κατάπαυση του πυρός δεν επιβάλλεται μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους, αλλά και επειδή ο πόλεμος αυτός έρχεται να επιτείνει την αποσταθεροποίηση και την ανασφάλεια που ήδη μαστίζει την οικουμένη. Ανατροπές στους συσχετισμούς των δυνάμεων, συμφέροντα που αλλάζουν, συμμαχίες εκτός τόπου και χρόνου, ενεργειακή ανεπάρκεια και οικονομική καχεξία, άνισες διεθνικές εμπορικές συναλλαγές, ο ίδιος ο καπιταλισμός να αποδεικνύεται περίτρανα μια «δημιουργική καταστροφή». Τώρα πια και στις ανεπτυγμένες χώρες, αφού διέρρηξε τις κοινωνικές αντοχές, να επιτίθεται στις ίδιες τις αγορές και τον ανταγωνισμό, τελικά στην Δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την νομιμότητα στις διεθνείς σχέσεις. Να θεωρεί ανεκτή την φαλκίδευση όλων αυτών, προκειμένου να εξυπηρετηθούν συμφέροντα με ονοματεπώνυμο.

Είναι η ώρα, όλα αυτά να οριστούν από την αρχή και να συζητηθούν ώστε να συμφωνηθεί ένας κοινός τόπος και η προστασία του από παραβάσεις. Αυτό το «Real Deal» χρειαζόμαστε για να σταθούμε ξανά στα πόδια μας, αντί να θυσιάζουμε ανθρώπινες ζωές, πόρους και χρόνο σε πολέμους, όπως αυτός στην Ουκρανία. Η αλήθεια είναι ότι είμαστε όλοι υποχρεωμένοι, μικροί ή μεγάλοι, να πιάσουμε ξανά το νήμα από την αρχή. Ένα μεγάλο παιχνίδι το οποίο θα αναδείξει κερδισμένους όποιους μπορέσουμε να δούμε τα πράγματα καθαρά και γρήγορα. Χωρίς αυταπάτες και με πρωτοβουλίες τώρα.

Θα επενδύσουμε στην ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης ή όχι;

Κοντολογίς, ενόσω κυοφορούνται και προκύπτουν «ασύμμετρες» εξελίξεις, ή θα μένουμε σε έωλα στερεότυπα και θα τις εισπράττουμε ως απειλές ή θα ψάχνουμε πέρα και πάνω από αυτά, μετατρέποντας τις σε ιστορικές ευκαιρίες. Σε μια «Δύση» που αναδιατάσσεται, είναι η ώρα να μετρήσουμε εταίρους, συμμάχους και φίλους. Να διαπιστώσουμε με ποιους συμπίπτουν τα συμφέροντά μας και με ποιους όχι. Ποιοι καταλαβαίνουν πόσο απαραίτητο είναι (και σ’ αυτούς) ένα ανεξάρτητο, όσο και αξιόπιστο, ελληνικό κράτος στην Ανατολική Μεσόγειο και πόσο μοναδικός μπορεί να είναι ο ρόλος του. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία με τα πλούσια -και, μέχρι στιγμής ανεκμετάλλευτα- ενεργειακά τους αποθέματα θα μπορούσαν να δώσουν λύση στο πρόβλημα της ευρωπαϊκής ενεργειακής πενίας και εξάρτησης. «Είναι η Ευρώπη διατεθειμένη να επενδύσει στην ενεργειακή της αυτάρκεια ή θα ονειρεύεται ανέφικτες συνεκμεταλλεύσεις;» το ερώτημα που οφείλουμε να θέτουμε σε κάθε ευκαιρία στους εταίρους μας. Σταθμίζοντας την απάντησή τους, ώστε να κανονίζουμε κι’ εμείς την πορεία μας ανάλογα.

Είναι η Ελλάδα «ύστατο καταφύγιο» του ελληνισμού ή όχι;

Αλλά αν η ενεργειακή κρίση λόγω του πολέμου αφορά και εμάς και την Ευρώπη, η στάση μας σχετικά με τα προσφυγικά ρεύματα καθορίζεται και από ένα αμιγώς ελληνικό ενδιαφέρον. Έχουμε κάθε λόγο να καλέσουμε αμέσως για φιλοξενία και εγκατάσταση στην Ελλάδα τους ομογενείς από τις εμπόλεμες ζώνες. Ασφαλώς η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να προχωρήσει σε συνεννοήσεις με τις κυβερνήσεις των εμπόλεμων για απεγκλωβισμό και μεταφορά αμάχων στην πατρίδα μας. Και, πολύ περισσότερο, να φροντίσει για τις ανθρώπινες συνθήκες παραμονής και δημιουργικής διαβίωσης τους εδώ. Ενδιαφέρον θα είχε βέβαια να δούμε τι ρόλο μπορούν να παίξουν σε ένα τέτοιο μεγάλο εγχείρημα οι Δήμοι και οι Περιφέρειες. Αν καταφέρουν ένα βήμα πέρα και πάνω από, εθιμοτυπικές βασικά, δράσεις και να δουν την ευκαιρία να ζωντανέψουν ξανά τόπους μας που μαραζώνουν από εγκατάλειψη.

Έχουμε λοιπόν την ευκαιρία, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, να λάβουμε μέρος στο μεγάλο παιχνίδι για το «Real Deal». Να παρέμβουμε στα ευρωπαϊκά ενεργειακά πράγματα. Και να αναδείξουμε τη χώρα μας, για μια ακόμα φορά, ως «ύστατο καταφύγιο» για τον ελληνισμό όπου γης. Στην πραγματικότητα, καλούμαστε να αποφασίσουμε αν «έχουμε να κατέβουμε κι’ άλλο σκαλί στου κακού τη σκάλα ή αν θα ανοίξουμε ξανά τα φτερά τα πρωτινά μας τα μεγάλα». Θα ήθελα όσο τίποτα το κρίσιμο αυτό θέμα να βρεθεί στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου με έναυσμα μια προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή. Και φυσικά να καταλήξει ο διάλογος αυτός σε θετικές επιλογές για όλα τα διλήμματα που αντιμετωπίζουμε.

Politico για Γερμανία και Μέρκελ: «Οι χρήσιμοι ηλίθιοι του Πούτιν»

1

H Άνγκελα Μέρκελ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμιρ Πούτιν / Φωτογραφία αρχείου: AP Photo/Markus Schreiber
28/03/2022  11:25
Στα καταστροφικά λάθη της ηγεσίας της Γερμανίας και την επιμονή της να συναλλάσσεται με τον Βλαντίμιρ Πούτιν μέχρι την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, παρά την εισβολή στη Γεωργία, την κατάληψη της Κριμαίας και τις δολοφονίες αντιφρονούντων, αναφέρεται το Politico, κάνοντας λόγο για αφέλεια που δεν άφησε κανένα κόμμα ανέγγιχτο στο Βερολίνο.

Σε ένα άρθρο-καταπέλτη με τίτλο «Οι χρήσιμοι ηλίθιοι του Πούτιν» το Politico σημειώνει ότι επί 16 ολόκληρα χρόνια η Γερμανία έκανε τραγικά λάθη στους χειρισμούς της με τη Ρωσία, επιτρέποντας στον Πούτιν να προχωρά ανενόχλητος στην υλοποίηση των σχεδίων του μέχρι πρόσφατα που άλλαξε γραμμή στον απόηχο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία βάζοντας στον πάγο τον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 2, συμμετέχοντας στις δυτικές κυρώσεις κι ανακοινώνοντας ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα – μαμούθ. Μια αλλαγή γραμμής που δεν είχαν πετύχει τόσα χρόνια οι πιέσεις των ΗΠΑ και άλλων συμμάχων προς το Βερολίνο.

Η πολιτική αφέλεια της Άνγκελα Μέρκελ
Με την επιμονή της Γερμανίας να επιδίδεται σε μια διπλωματία της οικονομίας με τη Ρωσία του Πούτιν η Άνγκελα Μέρκελ «κέρδισε μια θέση στο πάνθεον της πολιτικής αφέλειας δίπλα στον Νέβιλ Τσάμπερλεν» (τον Βρετανό πρωθυπουργό [1937-1940] που ακολούθησε τη γνωστή πολιτική κατευνασμού έναντι των ναζί του Χίτλερ μέχρι τις παραμονές του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου), σημειώνει το άρθρο.

Αργά, αλλά σταθερά, η γερμανική πολιτική ηγεσία κατανόησε ότι η αντίστοιχη πολιτική της Μέρκελ έναντι της Ρωσίας – που είχε ως αποκορύφωμα την έγκριση της κατασκευής του Nord Stream 2 έναν χρόνο μετά την προσάρτηση της Κριμαίας – όχι μόνον άνοιξε την πόρτα στον Πούτιν να συνεχίσει τα σχέδιά του, αλλά στην πράξη τον ενθάρρυνε να το κάνει.

Η νοσταλγία της Ostpolitik
Δεν ήταν, όμως, μόνον η σιδηρά καγκελάριος, αλλά μια ολόκληρη γενιά Γερμανών πολιτικών απ’ όλο το φάσμα, που τυφλωμένοι από τη νοσταλγία των πολιτικών της Ostpolitik και της Αλλαγής μέσω του Εμπορίου του Βίλι Μπραντ, διέπραξαν αυτά τα λάθη.

Γι’ αυτό και η αλλαγή της γερμανικής πολιτικής είναι τόσο δύσκολη, επειδή, όπως αναφέρει το άρθρο, «δεν υπάρχει στη γερμανική πολιτική σκηνή μια προσωπικότητα σαν τον Τσόρτσιλ, που να προειδοποιούσε επί χρόνια για τους κινδύνους της εμπιστοσύνης προς τον Πούτιν. Κι αν η Μέρκελ – που κρατούσε επί 16 χρόνια στα χέρια της τα ηνία της κυβέρνησης – φέρει το μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για την πτώση στην παγίδα του Ρώσου ηγέτη, η αλήθεια είναι ότι είναι ένοχη ολόκληρη η πολιτική τάξη της χώρας».

Ευθύνη, σημειώνει, φέρει και ο διάδοχος της Μέρκελ στην καγκελαρία, Όλαφ Σολτς, το κόμμα του οποίου ήταν αναφανδόν υπέρ του Nord Stream 2 και ενστερνιζόταν την άποψη ενός ατέρμονου διαλόγου ως βέλτιστου τρόπου αντιμετώπισης του Πούτιν. Ένας εκ των αρχιτεκτόνων αυτής της τακτικής ήταν ο Γενς Πλέτνερ, νυν σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Σολτς και επί σειράν ετών ανώτερο διπλωματικό στέλεχος στο γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών και προσωπάρχης του πρώην ΥΠΕ και νυν προέδρου της χώρας, Φρανκ Βάλτερ Στάινμαγερ. Ο Πλέτνερ συμβούλευε μέχρι την τελευταία στιγμή τον Σολτς – ακόμη και την ώρα που συγκεντρώνονταν δεκάδες χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες στα σύνορα με την Ουκρανία – να επιμείνει στο πρότζεκτ του Nord Stream 2, ενώ το πρώην αφεντικό του, ο Στάινμαγερ επέμενε – κι αυτός μέχρι την τελευταία στιγμή – στη λογική να χρησιμοποιήσει η Γερμανία την ενέργεια για να οικοδομήσει γέφυρες με τη Ρωσία.

Οι ευθύνες Φιλελευθέρων και Πρασίνων
Αν και δεν φέρουν το ίδιο μερίδιο ευθύνης με το CDU/CSU και το SPD, οι ελάσσονες εταίροι του κυβερνητικού συνασπισμού στη Γερμανία δεν είναι αμέτοχοι.

Οι μεν Πράσινοι αντιτάχθηκαν στο Nord Stream 2 – πρωτίστως όμως για οικολογικούς λόγους-, αλλά και στην αποστολή γερμανικής κατασκευής όπλων στην Ουκρανία, στάση που άλλαξαν αφού ξεκίνησε η ρωσική εισβολή.

Οι δε Φιλελεύθεροι ήταν διχασμένοι αναφορικά με τον αγωγό φυσικού αερίου και πολλοί – ανάμεσά τους κι ο υπαρχηγός του FDP, Βόλφγκανγκ Κούμπικι – τάσσονταν υπέρ των συναλλαγών με τη Ρωσία, ενώ ο επικεφαλής του κόμματος και τσάρος της γερμανικής οικονομίας, Κρίστιαν Λίντνερ – ακόμη και τη μέρα που ξεκίνησε ο πόλεμος – ήταν αντίθετος με την αποστολή γερμανικών όπλων στην Ουκρανία ή τον αποκλεισμό ρωσικών τραπεζών από το SWIFT καθώς θεωρούσε ότι η νίκη των Ρώσων θα ήταν άμεση. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο νυν ηγέτης των Χριστιανοδημοκρατών, Φρίντριχ Μερτς, λίγες εβδομάδες πριν αρχίσει η ρωσική εισβολή, προειδοποιούσε ότι αποκλεισμός της Ρωσίας από το SWIFT θα ήταν σαν «ατομική βόμβα τις αγορές κεφαλαίου».

Το mea culpa του Σόιμπλε
«Έκανα λάθος, όλοι κάναμε λάθος», παραδέχθηκε στην κυριακάτικη έκδοση της συντηρητικής εφημερίδας Die Welt ο επί σειράν ετών υπ Οικ και πρόεδρος της γερμανικής Βουλής, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Εκείνο που δεν είπε, ωστόσο, είναι ότι σύμμαχοι προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια τη γερμανική ηγεσία για τη στάση της έναντι του Πούτιν και τώρα που ήλθε αντιμέτωπη με τα νέα δεδομένα, αγνοεί πώς να αντιδράσει.

Μετά το δριμύ κατηγορώ του Βολόντιμιρ Ζελένσκι στην πρόσφατη ομιλία του στη Μπούντεσταγκ, όπου κατακεραύνωσε τη Γερμανία επειδή με τις μπίζνες της με τη Ρωσία βοήθησε να χρηματοδοτήσει ο Πούτιν τον πόλεμό του, οι Γερμανοί βουλευτές τον καταχειροκρότησαν μεν όρθιοι, αλλά λίγο μετά – σαν να μην είχε μεσολαβήσει τίποτε – επέστρεψαν στην καθημερινότητά τους και τις κοινωνικές τους υποχρεώσεις κι ευχήθηκαν μάλιστα «χρόνια πολλά» σε δύο συναδέλφους τους που γιόρταζαν τα γενέθλιά τους.

Οι «χρήσιμοι ηλίθιοι»
Στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου «χρήσιμοι ηλίθιοι» αποκαλούνταν οι αφελείς μετριοπαθείς στη Δύση που έδιναν βάση στα επιχειρήματα των ιδεολογικών αντιπάλων πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Και τώρα, λέει το Politico, ο όρος αυτός ταιριάζει γάντι στους Γερμανούς πολιτικούς, που λειτούργησαν ως «χρήσιμοι ηλίθιοι» του Πούτιν με το βέτο που έβαλε το Βερολίνο στην ένταξη της Ουκρανίας και της Γεωργίας στο ΝΑΤΟ πριν από 14 χρόνια, τις μπίζνες με τη Ρωσία για το φυσικό αέριο και την άρνηση αποστολής όπλων στην Ουκρανία.

Όλο αυτό το διάστημα, οι λεγόμενοι Russlandversteher [αυτοί που γνωρίζουν τη ρωσική πολιτική], οι αυτάρεσκοι συμπαθούντες τη Ρωσία στο πολιτικό κατεστημένο της Γερμανίας, απέρριπταν την κριτική για την πορεία τους, επιμένοντας ότι ήξεραν καλύτερα, ενώ (κυριολεκτικά) χλεύαζαν κατάμουτρα την Ουάσιγκτον. Ουδείς γελά πλέον», σχολιάζει το άρθρο. Και καταλήγει:

«Μολονότι οι σύμμαχοι καλωσορίζουν την αλλαγή πορείας του Βερολίνου, δεν ξεγελιούνται. Η Ουκρανία, η οποία λεηλατήθηκε από τη Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στο τέλος του οποίου είχε χάσει περισσότερο από το 15 τοις εκατό του πληθυσμού της, σίγουρα δεν θα συγχωρήσει και δεν θα ξεχάσει.

Η Γερμανία δεν θα έχει πραγματική αξιοπιστία ούτε εντός της διατλαντικής συμμαχίας (ανεξάρτητα από το πόσα δισεκατομμύρια δεσμεύεται να δαπανήσει για την άμυνα) μέχρι να κάνει έναν ειλικρινή απολογισμό της ιστορίας των χρόνων Μέρκελ-Πούτιν. Όπως γνωρίζει πολύ καλά η Γερμανία, ακόμα κι αν είναι δυνατόν να κρυφτείς από την ιστορία για λίγο, δεν υπάρχει οριστική διαφυγή»…

iefimerida.gr