Αρχική Blog Σελίδα 1952

Η Κίνα έτοιμη να κτυπήσει στην Ταϊβάν – Κακό κλίμα και κατάρρευση των συνομιλιών με ΗΠΑ στην Σιγκαπούρη

0

Δεύτερο μέτωπο ανοίγει στον Ειρηνικό

Σηκώνεται στο θερμόμετρο στην περιοχή του ανατολικού Ειρηνικού Ωκεανού και η Κίνα δείχνει έτοιμη να «τελειώσει» την υπόθεση με την Ταϊβάν και με οποιοδήποτε κόστος.

Η Κίνα «δεν θα διστάσει να ξεκινήσει πόλεμο εάν η Ταϊβάν κηρύξει την ανεξαρτησία της», προειδοποίησε πριν λίγο ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Άμυνας μετά τη συνάντηση του Κινέζου υπουργού με τον Αμερικανό ομόλογό του στη Σιγκαπούρη, μια συνάντηση που έγινε μέσα σε κακό κλίμα, καθώς ι Στόλοι των δύο κρατών αναμετρώνται συνέχεια, τόσο στη Νότια Κινεζική Θάλασσα, όσο και στο στενό της Ταϊβάν.

Υπενθυμίζεται ότι η Ταϊβάν θεωρεί εαυτόν ως «Κίνα» δεν έχει αναγνωρίζει ποτέ την κινεζική κομμουνιστική κυβέρνηση του Πεκίνου. Είναι άλλωστε η περιοχή που κατέφυγαν οι εθνικιστές του Τσανγκ Καϊ Σεκ μετά την ήττα τους από τους κομμουνιστές του Μάιο Τσε Τουνγκ το 1947.

Τώρα, προειδοποιεί ότι θα κηρύξει την ανεξαρτησία της, προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε νομιμοποίηση της δράσης του Πεκίνου σε βάρος του νησιωτικού κράτους

Το ζήτημα είναι ότι και το Πεκίνο θεωρεί το ίδιο: Λέει ότι η Ταϊβάν είναι κομμάτι της Κίνας, υπό την κατοχή των διασπαστικών εθνικιστών και οφείλουν «να την απελευθερώσουν».

«Αν κάποιος τολμήσει να χωρίσει την Ταϊβάν από την Κίνα, ο κινεζικός στρατός θα τον συντρίψει και δεν θα διστάσει ούτε στιγμή να ξεκινήσει πόλεμο, όποιο κι αν είναι το τίμημα», είπε ο Γου Κιάν, μεταφέροντας τις δηλώσεις του Κινέζου υπουργού Άμυνας Ουέι Φενγκέ κατά τη συνάντηση που είχε με τον Αμερικανό ομόλογό του Λόιντ Όστιν.

Ο Αμερικανός ΥΠΑΜ Λ.Όστιν από την άλλη, κάλεσε την Κίνα «να αποφύγει περαιτέρω αποσταθεροποιητικές ενέργειες» στο ζήτημα της Ταϊβάν, σύμφωνα με αμερικανική ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τις συνομιλίες.

Όλα αυτά, ενώ τα επεισόδια είναι διαρκή: Η κινεζική Αεροπορία απογείωσε πάνω από 10 μαχητικά κρούσης για προσομοιώσεις πυραυλικών κτυπημάτων εναντίον της Ταιβάν σε ασκήσεις νυχτερινών επιδρομών γύρω από την Ταϊβάν και τη Θάλασσα της Ανατολικής Κίνας πριν μερικές ημέρες.

Στην κινητοποίηση συμμετείχαν περισσότερα από 10 βομβαρδιστικά σε εξάωρη επιχείρηση ανέφεραν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης την Τετάρτη.

«Η Ταϊβάν είναι μέρος της Κίνας. Τα στρατεύματα της Διοίκησης του Ανατολικού Θεάτρου θα συνεχίσουν να ενισχύουν την εκπαίδευση για προετοιμασία μάχης, αυξάνοντας την ικανότητά τους να ολοκληρώσουν αποστολές και να αποτρέψουν αποφασιστικά οποιαδήποτε ξένη επέμβαση και συνωμοσίες για την «ανεξαρτησία της Ταϊβάν», δήλωσε ο Shi Yi, ανώτερος συνταγματάρχης του στρατού και εκπρόσωπος της Διοίκησης του Ανατολικού Θεάτρου.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/i-kina-etoimi-na-ktypisei-stin-taivan-kako-klima-kai-katarreysi-ton-synomilion-me-ipa-stin-sigkapouri-vinteo/ν

Κυρ. Μητσοτάκης: Άρθρο του πρωθυπουργού στο Politiko: Είναι η ώρα να βάλουμε την ευρωπαϊκή διεύρυνση ξανά σε τροχιά με την ένταξη των Δ. Βαλκανίων έως το 2033

2

 

H σημερινή Σύνοδος Κορυφής της Διαδικασίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SEECP) που διεξάγεται στην αρχαία παραθαλάσσια πόλη της Θεσσαλονίκης, σπουδαίο κέντρο εμπορίου και ιδεών εδώ και πολλούς αιώνες, έρχεται σε μία κρίσιμη στιγμή. Συνιστά μια ευκαιρία να συναντηθούμε και να ανταλλάξουμε εις βάθος ιδέες σε επίπεδο ηγετών και να κάνουμε έναν απολογισμό για το πού βρισκόμαστε και τι πρέπει να κάνουμε επειγόντως.

Η Ιστορία μάς διδάσκει ότι υπάρχουν περίοδοι ραγδαία επιταχυνόμενων αλλαγών, οι οποίες απαιτούν άμεση αφύπνιση. Ο κόσμος έχει αλλάξει πολύ τους τελευταίους μήνες, και ως εκ τούτου βρισκόμαστε σε μια καθοριστική στιγμή -ιδίως για τα Δυτικά Βαλκάνια και την ευρύτερη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Είναι καιρός η Ευρωπαϊκή Ένωση να αναγνωρίσει την υπαρξιακή σημασία της ενσωμάτωσης αυτής της περιοχής στην Ευρωπαϊκή οικογένεια και να επιταχύνει με αυτοπεποίθηση τα βήματά της προκειμένου να υλοποιηθεί αυτό, ξεκινώντας από τα Δυτικά Βαλκάνια.

Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης η αντίληψη που κυριάρχησε στη Δύση -έκτοτε αποδείχθηκε αφελής- ήταν ότι η μάχη για τις αξίες και τα ιδανικά είχε κερδηθεί. Η ιστορία της Ευρώπης, που είχε καθοριστεί από βίαιες συγκρούσεις και τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, θεωρήθηκε ότι είχε οριστικά πάρει τον δρόμο της ειρήνης, της ευημερίας, της συνεργασίας και του κράτους δικαίου.

Ο απρόκλητος, παράνομος και φρικτός πόλεμος στην Ουκρανία αποκάλυψε με ωμό τρόπο πόσο άστοχες ήταν τέτοιες αντιλήψεις.

Μολονότι το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ήταν μια στιγμή μεγάλης ελπίδας και αισιοδοξίας, ταυτόχρονα εξέθρεψε έναν επικίνδυνο εφησυχασμό. Είναι ο εφησυχασμός για τον οποίο τώρα πληρώνουμε βαρύ τίμημα και δεν έχουμε το περιθώριο να εφησυχάσουμε ξανά.

Οι σημερινές συναντήσεις διεξάγονται λιγότερο από δύο εβδομάδες πριν από τη Σύνοδο ΕΕ – Δυτικών Βαλκανίων στις Βρυξέλλες και τη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου θα μπορούσαν να ληφθούν σημαντικές αποφάσεις για την περιοχή και το μέλλον της Ένωσης. Και τα Βαλκάνια, όπως πολλές φορές στο παρελθόν στην ιστορία τους, βρίσκονται ξανά στην πρώτη γραμμή ανταγωνιζόμενων σφαιρών επιρροής -απειλητικοί κλυδωνισμοί γίνονται αισθητοί κάτω από την επιφάνεια.

Είναι, επομένως, η ώρα η Ευρωπαϊκή Ένωση να είναι ειλικρινής με τον εαυτό της και με την περιοχή.

Το 2003, και πάλι στη Θεσσαλονίκη, η ΕΕ προσέφερε ένα πολιτικό όραμα ενσωμάτωσης και πρότεινε μια διαδικασία που θα οδηγούσε στην ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή οικογένεια.

Αλλά στα σχεδόν 20 χρόνια που έχουν περάσει, η ενταξιακή διαδικασία έγινε ολοένα και πιο σύνθετη και απαιτητική και το όραμα θόλωσε, ξεθωριάζοντας στα μάτια των απογοητευμένων και αποθαρρυμένων πολιτών.

Η ΕΕ συνεχίζει να μιλά για μια σαφή δέσμευση προς τα Δυτικά Βαλκάνια και αναμένει την πλήρη εκπλήρωση των μεταρρυθμίσεων και των προαπαιτουμένων που έχει θέσει. Ωστόσο, η περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων ερμηνεύει την στάση αυτή ως ευρωπαϊκή κόπωση όσον αφορά στη διεύρυνση και ως διαρκή μετατόπιση των στόχων. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έκανε πιο έντονο το αίσθημα ότι το κέντρο προσοχής της ΕΕ αλλάζει.

Αναλογιζόμενος όλα τα παραπάνω τώρα το 2022, για άλλη μια φορά από τη Θεσσαλονίκη, όπου θα βρεθεί και ο πρόεδρος του ευρωπαϊκού συμβουλίου και ο Γερμανός Καγκελάριος, μου φαίνεται πως εμείς, ως κράτη-μέλη της Ένωσης, οφείλουμε να κάνουμε το τολμηρό αλλά απαραίτητο βήμα προς την ολοκλήρωση του πολιτικού οράματος του 2003. Και θα πρέπει να το κάνουμε με έναν ουσιαστικό τρόπο τόσο ιστορικά όσο και πολιτικά, ορίζοντας επιτέλους μια χειροπιαστή προοπτική, με συγκεκριμένη προθεσμία για την εκπλήρωση της υπόσχεσής μας. Θα πρέπει να οικοδομήσουμε την εμπιστοσύνη πως όταν η ΕΕ θέτει ένα όραμα, έχει την πρόθεση και την ικανότητα να το πραγματοποιήσει.

Θα υπερασπιστώ τα όσα λέω, όχι μόνο ενώπιον όσων θα παραστούν στη σημερινή Σύνοδο, αλλά και προς άλλους ηγέτες από ολόκληρη την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του καλού μου φίλου, του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας Emmanuel Macron. Είναι ένας βαθιά σκεπτόμενος άνθρωπος αλλά και ένας άνθρωπος της δράσης, ο οποίος έχει ήδη καταθέσει φιλόδοξες και καινοτόμες ιδέες για το μέλλον της Ευρώπης, οι οποίες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως έμπνευση για τις διαβουλεύσεις μας.

Το μήνυμά μου σήμερα είναι ξεκάθαρο: τηρώντας τα κριτήρια που έχουν οριστεί ας επιδιώξουμε την ένταξη ολόκληρων των Δυτικών Βαλκανίων μέχρι το 2033. Πρόκειται για φιλόδοξο αλλά επιτεύξιμο χρονοδιάγραμμα. Ήδη έχουμε καθυστερήσει πολύ. Και το πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι η απόφαση, σε δύο εβδομάδες στις Βρυξέλλες, να ξεμπλοκάρουμε την πορεία της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας.

Στρέφοντας το βλέμμα μας στην ευρύτερη περιοχή, η ΕΕ θα πρέπει να αποδεχτεί το γεγονός ότι το νέο γεωπολιτικό τοπίο έχει επιβάλει μια διαφορετική πραγματικότητα -μια πραγματικότητα που περιλαμβάνει χώρες όπως η Ουκρανία και η Μολδαβία στην προοπτική της ΕΕ. Αυτό αντικατοπτρίζεται και στην Κοινή Διακήρυξη της Συνόδου που πρόκειται να υιοθετηθεί σήμερα. Η ΕΕ δεν θα πρέπει να το ερμηνεύσει ως απόκλιση από την εξέλιξή της αλλά ως ευκαιρία μετασχηματισμού.

Κάνοντας έναν απολογισμό, η ΕΕ θα πρέπει να είναι περήφανη για όσα πέτυχε. Το ευρωπαϊκό εγχείρημα είναι ένα μοναδικό πείραμα που απεδείχθη ο πιο πετυχημένος εγγυητής της ειρήνης, της σταθερότητας, της οικονομικής ανάπτυξης και της κοινωνικής ευημερίας στην ήπειρο. Αλλά το μέλλον δεν περιμένει και εμείς δεν μπορούμε να σταματήσουμε τον χρόνο. ‘Αλλωστε η ζωή είναι πάνω από όλα εξέλιξη.

Είναι ξεκάθαρο ότι οι τόσο βαθιές αλλαγές στον κόσμο γύρω μας απαιτούν από την ΕΕ να κάνει άμεσα μια σοβαρή και ειλικρινή εσωτερική συζήτηση για το μέλλον της διεύρυνσης. Και για το πώς και για το πότε. Θα πρέπει να σκεφτούμε και να αποφασίσουμε το πώς θέλουμε να αναπτυσσόμαστε και να εξελισσόμαστε.

Στα Βαλκάνια, όπως και παντού, υπάρχουν εχθρικοί παράγοντες που επιδιώκουν την υπονόμευση των προσπαθειών μας. Έχουν μια ανταγωνιστική αντίληψη για τον κόσμο και επιδιώξεις που ποδοπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Χρησιμοποιούν τη γλώσσα της μνησικακίας, του αναθεωρητισμού και της αυτοκρατορικής νοσταλγίας. Νομίζουν πως μπορούν να συνθλίψουν το ανθρώπινο πνεύμα, με τον εκφοβισμό και την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να δημιουργηθεί ένα κενό εντός του οποίου θα βρουν χώρο να λειτουργήσουν τέτοιοι παράγοντες. Έναν χώρο όπου νομίζουν ότι μπορούν να πετύχουν.

Αυτές τις σκέψεις θα πάρω μαζί μου από τη Θεσσαλονίκη στις Βρυξέλλες. Θέλω να πιστεύω ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να σταθεί στο ύψος της πρόκλησης για τη διαμόρφωση του μέλλοντος της ηπείρου μας με έναν τρόπο που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα και την ευημερία για τις επόμενες γενιές. Είναι η στιγμή να τηρήσουμε την υπόσχεση της Θεσσαλονίκης.

Η αποστρατικοποίηση των Νησιών του Αιγαίου

2

 

του Γιώργου Χατζηθεοφάνους*

Η Τουρκία θέτει και πάλι, ενόψει των διερευνητικών επαφών, που θα διεξαχθούν με τη διαμεσολάβηση της προεδρεύουσας στην Ευρωπαϊκή Ένωση,  Γερμανίας, και την υποστήριξη των ΗΠΑ, το ζήτημα της αποστρατικοποίησης των νήσων του Αιγαίου, με αναφορές στη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και στη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947.

Επικαλείται αρχικά το άρθρο 12 της Συνθήκης της Λωζάννης, με το οποίο κυρώθηκε η απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων (πρεσβευτική διάσκεψη του Λονδίνου) του Φεβρουαρίου του 1914.  Με την απόφαση αυτή παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα όλα τα νησιά που κατείχε με το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων, υπό την εγγύηση της Χώρας μας ότι δεν θα οχυρωθούν ούτε θα χρησιμοποιηθούν προς ναυτικό ή άλλο στρατιωτικό σκοπό. Εξαιρέθηκαν της παραχώρησης τα νησιά Ίμβρος, Τένεδος, Λαγούσες Νήσοι και Καστελόριζο, που επιστράφηκαν στην Τουρκία ενώ τα υπόλοιπα, πλην Καστελόριζου, Δωδεκάνησα, παρέμειναν στην κατοχή της Ιταλίας.  Το Καστελόριζο στη συνέχεια μεταβιβάστηκε το 1921 στην Ιταλία από τους Γάλλους,  που το κατέλαβαν το 1915 και τελικά με το άρθρο 15 της Συνθήκης της Λωζάννης παραχωρήθηκε κι αυτό με τα άλλα νησιά των Δωδεκανήσων στην Ιταλία.

Η Ελλάδα ισχυρίζεται πως το άρθρο 12 αφορά μόνο σε ζητήματα κυριαρχίας καθόσον τα θέματα της αποστρατικοποίησης καθορίζονται λεπτομερώς με άλλες διατάξεις της Συνθήκης της Λωζάννης. Στο δια ταύτα υπάρχουν τρία καθεστώτα αποστρατικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, τα οποία συνοπτικά αναφέρονται στο παρόν άρθρο για λόγους οικονομίας χώρου. Αναλυτική ενημέρωση μπορεί όποιος επιθυμεί να βρει στο βιβλίο «Ελληνοτουρκικές Σχέσεις» του Καθηγητή Άγγελου Συρίγου, των εκδόσεων Πατάκη, που αποτέλεσε και τη βασική πηγή των σχετικών πληροφοριών στο παρόν άρθρο. Τα καθεστώτα αυτά είναι τα ακόλουθα:

α) Τα νησιά Λέσβος, Χίος, Σάμος, Ικαρία, σύμφωνα με το άρθρο 13 της Συνθήκης της Λωζάννης είναι μερικώς αποστρατικοποιημένα. Απαγορεύθηκαν τα οχυρωματικά έργα και οι ναυτικές εγκαταστάσεις και οι στρατιωτικές δυνάμεις περιορίζονται μόνο στους κληθέντες σε κάθε νησί να υπηρετήσουν  τη στρατιωτική τους θητεία.

β)  Τα νησιά Λήμνος και Σαμοθράκη σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 6 υπάγονται σε καθεστώς πλήρους αποστρατικοποίησης, όπως και η Ίμβρος, Τένεδος και Λαγούσες νήσοι, λόγω της σύνδεσής τους με την ασφάλεια των Στενών του Ελλησπόντου.

Η Συνθήκη της Λωζάννης όμως σε ότι αφορά στο Καθεστώς των Στενών αντικαταστάθηκε από τη Συνθήκη του Μοντρέ του 1936, με την οποία παραχωρήθηκε ο έλεγχος των Στενών στην Τουρκία και επιτράπηκε ο επανεξοπλισμός τους.

Η Τουρκία σήμερα ισχυρίζεται πως η Συνθήκη του Μοντρέ δεν αφορά τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη. Ωστόσο κατά την κύρωσή της στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση ο τότε Υπουργός Εξωτερικών Ρουστού Αράς δήλωσε με σαφήνεια ακριβώς το αντίθετο. Στην ίδια κατεύθυνση υπάρχει και η επιστολή του Πρέσβη της Τουρκίας στην Αθήνα (6 Μαΐου 1936) προς τον τότε Πρωθυπουργό και Υπουργό Εξωτερικών Ι.Μεταξά με σαφή αναφορά στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη.  Θα πρέπει να σημειωθεί πως εξαιτίας της απουσίας Εθνικής Στρατηγικής, ένα πρόβλημα που διαχρονικά ταλαιπωρεί τη Χώρα, η Ελλάδα δεν ακολούθησε πιστά την παραπάνω επιχειρηματολογία. Το 1969 όταν η Τουρκία διαμαρτυρήθηκε για έργα στο αεροδρόμιο της Λήμνου η Ελλάδα, αντί να απορρίψει τις διαμαρτυρίες ως ανυπόστατες, είπε πως οι εργασίες αφορούν ανάγκες της πολιτικής αεροπορίας, αποδεχόμενη έμμεσα το καθεστώς αποστρατικοποίησης.

γ)  Για τα Δωδεκάνησα προβλέπεται η πλήρης αποστρατικοποίηση με τη Συνθήκη των Παρισίων (άρθρο 14) με την οποία παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα. Η Τουρκία δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος της Συνθήκης αυτής κι άρα δεν έχει το δικαίωμα να την επικαλείται η δε αποστρατικοποίηση ήταν αποτέλεσμα της διαμάχης των Σοβιετικών με τους δυτικούς και δεν αφορά στην ασφάλεια της Τουρκίας.

Η Ελλάδα αποδέχεται τις υποχρεώσεις της από τις Συνθήκες της Λωζάννης και των Παρισίων και παραδέχεται πως από το 1974, μετά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ξεκίνησε την στρατικοποίηση των νησιών επικαλούμενη το δικαίωμα της νόμιμης άμυνας, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη του ΟΗΕ, απέναντι στην Τουρκική απειλή, την οποία ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει.

Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι το δικαίωμα της νόμιμης άμυνας δημιουργείται από τη στιγμή που η Χώρα δεχθεί επίθεση. Ως εκ τούτου επιμένει πως είναι παράνομη η στρατικοποίηση των νησιών πριν συμβεί αυτό.  Η Ελλάδα επικαλείται το δικαίωμα της προληπτικής άμυνας όταν η επίθεση είναι επικείμενη και με δεδομένο πως η αμυντική αντίδραση σε ενδεχόμενη επίθεση είναι αδύνατη λόγω της μεγάλης απόστασης που χωρίζει τα νησιά από την ηπειρωτική Ελλάδα.  Γιατί επικείμενη;

Διότι η Τουρκία απειλεί ευθέως τη Χώρα μας με πόλεμο. Διατηρεί από το 1974 την 4η Στρατιά στη Σμύρνη με κατάλληλες για αποβατικές επιχειρήσεις δυνάμεις και διεξάγει μονίμως ασκήσεις στο Αιγαίο με σενάρια κατάληψης νήσου.

Αμφισβητεί την Ελληνικότητα νήσων ακόμη και κατοικημένων από Έλληνες πολίτες και επιδιώκει την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης, τελευταία και των Παρισίων, διεκδικώντας ελληνικά νησιά στο πλαίσιο επίτευξης των μαξιμαλιστικών της στόχων. Όπως προκύπτει και από την τελευταία κρίση έχει επιλέξει αντί της διαπραγμάτευσης, της διπλωματίας και της επίλυσης των διαφορών στη βάση των κανόνων του διεθνούς δικαίου, την προβολή στρατιωτικής ισχύος και την χρήση απειλών  στο πλαίσιο προώθησης των συμφερόντων της.

Είναι ξεκάθαρο πως η Τουρκία δεν κινδυνεύει από ελληνική επίθεση στα παράλια της Μικράς Ασίας, όπως υποστηρίζει,  με χώρο εξορμήσεως τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Τέτοιας μορφής επιχείρηση είναι εκτός των δυνατοτήτων των Ελληνικών Δυνάμεων. Πέραν τούτου η Ελλάδα ουδέποτε αμφισβήτησε τα σύνορα όπως ορίστηκαν από τη Συνθήκη της Λωζάννης, ούτε ποτέ πρόβαλλε σχετικές διεκδικήσεις και δεν εκτόξευσε απειλές εναντίον της Τουρκίας. Αντίθετα πάντα υποστηρίζει και αγωνιά για την διατήρηση του υφιστάμενου status quo.

Κατά συνέπεια τίθεται το ερώτημα ποια σκοπιμότητα εξυπηρετεί η επιμονή της Τουρκίας στο ζήτημα αυτό;  Ένας λόγος θα ήταν να μπορέσει όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν (εξασφάλιση εξωτερικής νομιμοποίησης) να καταλάβει με σχετική ευκολία ένα ή περισσότερα από τα νησιά αυτά.    Θα μπορούσε κάποιος επίσης να ισχυριστεί πως ενόψει μιας διαπραγμάτευσης φορτώνει τη φαρέτρα της με όσο το δυνατόν περισσότερα διαπραγματευτικά όπλα, που της προσδίδουν δυνατότητα ελιγμών, δηλαδή αποκτά την ευχέρεια να παραχωρήσει όσα επί της ουσίας δεν την ενδιαφέρουν, όπως το ζήτημα αυτό, για να κερδίσει αυτά που πραγματικά επιδιώκει και επιθυμεί.

Ίσως όμως η απάντηση στο ερώτημα αυτό βρίσκεται στο βιβλίο «Στρατηγικό Βάθος» του πρώην Πρωθυπουργού, Υπουργού Εξωτερικών και κυρίως του εμπνευστή-διαμορφωτή της εξωτερικής πολιτικής της Τουρκίας στα χρόνια του AKP, καθηγητή κ. Νταβούτογλου. Αναφέρει πέραν των άλλων πως το Αιγαίο  αποτελεί το σημαντικότερο θαλάσσιο  κομβικό σημείο της «Ευρασιατικής» ηπείρου στην κατεύθυνση Βορρά-Νότου. Η στρατηγική του σημασία δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία αλλά τις παρευξείνιες χώρες καθώς επίσης και τις περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις και υποστηρίζει πως χωρίς τον έλεγχο του Αιγαίου και της Κύπρου η Τουρκία δεν μπορεί να διεκδικήσει το ρόλο Περιφερειακής δύναμης. Και πως η αποστρατικοποίηση των νήσων  θα της δώσει την δυνατότητα ελέγχου του Αιγαίου;

Πέραν του ζητήματος της ασφάλειας, η παρουσία των ενόπλων δυνάμεων έχει ένα ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα που συνδέεται στενά με το στοιχείο της κυριαρχίας.   Η αποστρατικοποίηση των νήσων, όχι από επιλογή αλλά με επιβολή, σημαίνει περιορισμένη κυριαρχία, που ενισχύει τη θέση της Τουρκίας «περί ειδικών συνθηκών» στο χώρο αυτό και ανοίγει το δρόμο για το γκριζάρισμα όλου του Αιγαίου μέχρι τον 25ο μεσημβρινό.  Έτσι η Τουρκία εξασφαλίζει τον έλεγχο του Αιγαίου, προαπαιτούμενο σύμφωνα με τον κ. Νταβούτογλου, για την υλοποίηση του οράματος τής μετατροπής της σε περιφερειακή δύναμη.

Η Ελλάδα είναι μια σύγχρονη ευρωπαϊκή Χώρα, χωρίς μαξιμαλιστικές διαθέσεις, όπως απέδειξε με τις πρόσφατες, ετεροβαρείς σε βάρος της, συμφωνίες, οριοθέτησης ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο. Τηρεί ένοπλες δυνάμεις και προβαίνει σε εξοπλισμούς, πέραν των υποχρεώσεών της από τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, εξαιτίας της υπαρκτής Τουρκικής απειλής και των μαξιμαλιστικών της σχεδίων, τη στιγμή που οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες φροντίζουν μόνο για την οικονομική ανάπτυξη και ευημερία των πολιτών τους. Αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους στην Ευρώπη. Όταν εκλείψει η απειλή αυτή τότε δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο να διατηρεί δυνάμεις στα σύνορα κι άρα και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Εξάλειψη της απειλής όμως δεν σημαίνει απλά διάλυση του Στρατηγείου της 4ης Στρατιάς ή ακόμη χειρότερα μεταφορά του σε άλλη περιοχή μακριά από τα παράλια της Μικράς Ασίας, λύση, που σύμφωνα με δημοσιεύματα φαίνεται να προωθείται, ενόψει των διερευνητικών επαφών, από τη Γερμανία.  Εξάλειψη της απειλής σημαίνει κατ’ αρχήν άρση της απειλής πολέμου (casus belli) και ακολούθως επίλυση των διαφορών, που αφορούν στην οριοθέτηση ΑΟΖ και Υφαλοκρηπίδας, στη βάση των κανόνων του διεθνούς δικαίου με απευθείας διαπραγματεύσεις ή με προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αποδοχή του υφιστάμενου status quo όπως αυτό διαμορφώθηκε με τη Συνθήκη της Λωζάννης και των Παρισίων και εγκατάλειψη του αναθεωρητισμού με μια νέα διεθνή συμφωνία, που θα κλείσει οριστικά και αμετάκλητα όλα αυτά τα ζητήματα. Και βέβαια οι ελληνοτουρκικές διαφορές δεν μπορούν να κλείσουν χωρίς βιώσιμη λύση στην Κύπρο.

Είναι αυτό εφικτό σήμερα; Πρέπει να είναι αφελής κάποιος για να πιστέψει πως ξαφνικά ο Ερτογάν θα εγκαταλείψει τα μαξιμαλιστικά του σχέδια για τα οποία εδώ και πολλά χρόνια, με μεγάλη επιμέλεια, προετοιμάζεται, και για την υλοποίηση των οποίων δεν διστάζει να εμπλακεί σε πολεμικές επιχειρήσεις σε Συρία, Ιράκ και Λιβύη. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως στην Κύπρο διατηρεί ακόμη κατοχικά στρατεύματα παρά τα σχετικά ψηφίσματα του ΣΑ/ΟΗΕ. Η αντιμετώπιση της υπαρκτής, πέρα από αμπελοφιλοσοφίες και φληναφήματα, τουρκικής απειλής επιβάλει την πολεμική προπαρασκευή της Χώρας στο βαθμό εκείνο που η Τουρκία θα πειστεί πως δεν μπορεί να επιβάλει δυναμικά τις αξιώσεις της, όχι μόνο στον Ελλαδικό χώρο αλλά και στην Κύπρο, όπου πέραν της ηθικής υποχρέωσης προστασίας του ελληνισμού η Ελλάδα έχει σημαντικά ζωτικά συμφέροντα, τα οποία πολλές φορές ξεχνάμε.  Είναι ο μόνος δρόμος για να εξασφαλίσουμε την ειρήνη χωρίς την εκχώρηση ή απεμπόληση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων ειδικά στο σημερινό ασταθές και επικίνδυνο για την ειρήνη διεθνές σύστημα. Ο Ερτογάν και η Τουρκία έχουν αποδείξει πολλές φορές πως σέβονται την ισχύ και την αποφασιστικότητα και περιφρονούν την αδυναμία.  Ναι, είναι υψηλό το τίμημα, όμως η ελευθερία και η ειρήνη δεν κοστολογούνται.

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΤΖΗΘΕΟΦΑΝΟΥΣ είναι υποστράτηγος ε.α., οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Εθνική Στρατηγική-Πρόταση για ένα νέο θεσμικό πλαίσιο», η Β’ έκδοση του οποίου έχει ήδη κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης.

εφημερίδα “Μακεδονία”

Ανδρέας Θεοφάνους: Δύο κορυφαίες προτεραιότητες για έξοδο από την κρίση

0

 

Ανδρέας Θεοφάνους*

10/6/2022

Οι διαδοχικές κρίσεις και ο τρόπος διαχείρισής τους έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα αβεβαιότητας. Το κυρίαρχο Νεοφιλελεύθερο μοντέλο δεν μπόρεσε να δώσει ικανοποιητικές λύσεις στα προβλήματα των λαών της Ευρώπης. Αντίθετα, καταγράφεται αύξηση της ανισότητας καθώς και του ποσοστού των ανθρώπων που είναι κάτω από το όριο της φτώχειας. Παράλληλα παρατηρείται μια σταδιακή αλλά σταθερή απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων καθώς και συρρίκνωση της μεσαίας τάξης.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι πρωτοφανείς κυρώσεις εις βάρος της Ρωσίας έχουν εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις οι οποίες προϋπήρχαν. Ταυτόχρονα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναφέρει ότι η οικονομική δραστηριότητα σε παγκόσμιο επίπεδο θα επηρεασθεί αρνητικά κατά 2% το 2022. Εν ολίγοις είμαστε ενώπιον του φάσματος του στασιμοπληθωρισμού. Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε συρρίκνωση των πραγματικών εισοδημάτων ενώ παράλληλα οι επιχειρήσεις καθίστανται πολύ επιφυλακτικές στους σχεδιασμούς τους. Ως εκ τούτου όχι μόνο δημιουργούνται λιγότερες θέσεις εργασίας αλλά και σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν απολύσεις. Στην περίπτωση διαιώνισης της σύγκρουσης και των κυρώσεων οι επιπτώσεις θα είναι χειρότερες και για την περίοδο μετά το 2022.

Τα ζητήματα αυτά απασχολούν την ΕΕ καθώς επίσης όλες σχεδόν τις χώρες. Οι Θεσμοί της ΕΕ δεν προβληματίζονται επαρκώς για την ανάγκη αλλαγής του ίδιου του υποδείγματος. Η χαλάρωση των κανονισμών για σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία είναι αποτέλεσμα των νέων συνθηκών και όχι της υιοθέτησης μιας νέας φιλοσοφικής προσέγγισης. Και ενώ οι συζητήσεις ήδη λαμβάνουν χώρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο θεωρώ επιβεβλημένο να καταβληθεί κάθε προσπάθεια και σε εθνικό επίπεδο.

Υπάρχουν δύο ευρύτερα ζητήματα. Το ένα αφορά το περιεχόμενο ενός κοινωνικοοικονομικού υποδείγματος. Το δεύτερο επικεντρώνεται γύρω από την αρχιτεκτονική του συστήματος της ευρωπαϊκής και διεθνούς ασφάλειας.

Το υφιστάμενο κοινωνικοοικονομικό υπόδειγμα στις πλείστες χώρες της ΕΕ εν πολλοίς στηρίζεται στον Νεοφιλελευθερισμό. Τα τελευταία χρόνια βιώνουμε διαδοχικές κρίσεις με αρνητικά αποτελέσματα. Το ζητούμενο είναι η διαφοροποίηση αυτής της κατάστασης.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και του ιδεολογικού ανταγωνισμού ένα μεγάλο μέρος της Αριστεράς είχε δαιμονοποιήσει το κέρδος. Αυτό ήταν λάθος. Στην εποχή του Νεοφιλελευθερισμού η επιδίωξη του υπερκέρδους έχει καταστεί υπέρτατος στόχος και προφανώς επηρεάζει αρνητικά τον δημόσιο βίο. Αυτό είναι εξ ίσου λάθος.

Είναι σημαντικό να κινηθούμε προς μια κατάσταση πραγμάτων όπου να επικρατεί το μέτρο. Μια τέτοια κατάσταση είναι δυνατόν να οδηγήσει σε μια πορεία ισοζυγισμένης ανάπτυξης. Θα είναι επίσης εφικτό να προωθηθούν άλλες αξίες και προτεραιότητες όπως η αλληλεγγύη και η κοινωνική συνοχή. Η προώθηση ενός νέου υποδείγματος το οποίο θα περιλαμβάνει και ένα συγκεκριμένο αξιακό σύστημα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Είναι όμως απαραίτητο να γίνει. Ως εκ τούτου θα πρέπει να εκφρασθεί και να υλοποιηθεί σε πολιτικό επίπεδο.

Επιπρόσθετα, ένα νέο υπόδειγμα, στο οποίο θα υφίστανται οι αρχές της αλληλεγγύης και του αλληλοσεβασμού, σε συνδυασμό με την κατανόηση των πυλώνων της Ρεαλιστικής Σχολής Σκέψης στις διεθνείς σχέσεις θα συμβάλει στην οικοδόμηση ενός ευρωπαϊκού και διεθνούς συστήματος ασφάλειας στο οποίο οι συγκρούσεις και η βία θα μειωθούν σημαντικά. Υπογραμμίζεται συναφώς ότι λίγες βδομάδες πριν τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Harvard των ΗΠΑ Stephen M. Walt προειδοποιούσε για τον επικείμενο πόλεμο ως αποτέλεσμα του γεγονότος ότι αγνοήθηκαν βασικοί κανόνες της Realpolitik. Μεταξύ άλλων, ο Walt υποδείκνυε ότι οι προθέσεις για την περαιτέρω επέκταση του ΝΑΤΟ εγκυμονούσαν σοβαρούς κινδύνους. Αυτή η διαπίστωση δεν παραγράφει όμως τις ευθύνες της Ρωσίας. Ούτως ή άλλως, η ανθρώπινη τραγωδία στην Ουκρανία και οι πολυδιάστατες συνέπειες στην Ευρώπη και τη διεθνή κοινότητα υπενθυμίζουν την αναγκαιότητα για μια ευρύτερη επαναξιολόγηση της λειτουργίας του διεθνούς συστήματος και των προτεραιοτήτων της ανθρωπότητας.

Αποτελεί θετική εξέλιξη ότι διάφοροι αξιωματούχοι δυτικών χωρών καθώς και διανοητές κατανοούν ότι σε κάποια στιγμή θα πρέπει να υπάρξουν συνομιλίες μεταξύ Δύσης και Ρωσίας για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου. Μέγιστος στόχος θα πρέπει να είναι και η δημιουργία συνθηκών ειρηνικής συνύπαρξης και συνεργασίας. Εν κατακλείδι, η ανθρωπότητα οφείλει να επιλέξει εκείνη την πορεία η οποία οδηγεί σε ένα σταθερό περιβάλλον ασφάλειας και ευημερίας.

* Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους είναι Πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων καθώς και του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

 Βύρων Ματαράγκας: O Θείος Σαμ και ο Μπάρμπας στην Κορώνη

0

Βύρων ΜαταράγκαςΑκαδημαϊκός

Η σημερινή διεθνής πολιτική θέση της Ελλάδος, ιδιαίτερα μετά το όντως εντυπωσιακό επίσημο ταξίδι του Πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτων, θυμίζει τις δύο αυτές μυθικές  προσωπικότητες.

Ο Θείος Σαμ (Uncle Sam) είναι η προσωποποίηση της Κυβερνήσεως των ΗΠΑ! Λέγεται ότι, πρόκειται για τον Σαμ ή Σάμουελ Ουίλσον (Sam ή Samuel Wilson),  ένα καλοκάγαθο και ευγενικό άνθρωπο, τον οποίον η Αμερικανική Κυβέρνηση επέλεξε ως προμηθευτή κρέατος για τον στρατό της κατά τον Βρετανο-αμερικανικό πόλεμο του 1812.

Με την έκφραση «Ο Μπάρμπας στην Κορώνη» υποδηλούται ένας ισχυρός παράγον πολιτικής επιρροής, η προστασία του οποίου εξασφαλίζει στον «προστατευόμενο» «δοτή ισχύ», ευνοϊκές μεταχειρίσεις και άλλα προνόμια!

Μετά το όντως εντυπωσιακό, όπως προανέφερα, ταξίδι του Πρωθυπουργού κ. Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο, όπου ο Πρόεδρος Μπάιντεν του συστήθηκε ως Μπαιντενόπουλος ή Μπαιντενάκης- κατά το Μητσοτάκης- και τα έντονα χειροκροτήματα στο Κογκρέσο, που θύμιζαν παράσταση της Μαρίας Κάλας στην Σκάλα του Μιλάνο κατά την δεκαετία του΄50, κατέστη πρόδηλο και πασιφανές ότι ο κ. Μητσοτάκης έχει τον Θείο Σαμ Μπάρμπα στην Κορώνη!!!

Προφανώς, με αυτόν τον αέρα της «δοτής ισχύος», ζήτησε από τα μέλη του Κογκρέσου «να προσέξουν σε ποιούς πουλάνε όπλα» υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς την Τουρκία, μολονότι δεν την κατονόμασε ρητά!

Είναι αδιανόητο ο κ. Μητσοτάκης λέγοντας αυτά τα λόγια, να μή γνώριζε-δεν λέω να μή προέβλεψε- ποιές θα ήταν οι αντιδράσεις του Προέδρου Έρντογαν!

Αλήθεια, διερωτώμαι: Tι περίμενε ο κ. Μητσοτάκης από τον Πρόεδρο της Τουρκίας;

Nα τον πάρει τηλέφωνο και να του πει:  «Μπράβο Κυριάκο! Ωραία τα είπες! Έλα πάλι στην Πόλη, να πάμε στον Βόσπορο να φάμε λακέρδα με κρεμμύδι!»

Προφανώς ο κ. Μητσοτάκης νιώθοντας δυνατός χάρη στην υποστήριξη και την προστασία του Θείου Σαμ, παρέβλεψε την μετά βεβαιότητος πιθανολογουμένη  αντίδραση του Προέδρου της Τουρκίας!

Θα πρέπει όμως, ο κ. Μητσοτάκης να καταλάβει,- εάν δεν το έχει αντιληφθεί όπως φαίνεται- ότι, η διπλωματία δεν γίνεται με θεατρικές παραστάσεις, ούτε προσφέρεται για δημόσιο θέαμα!

Η διπλωματία γίνεται «κεκλεισμένων των θυρών> και συνίσταται σε ψυχρούς υπολογισμούς! Είναι αποτύπωση κυνισμού!

Η επιτυχία στην διεθνή πολιτική σκηνή δεν μετριέται με χειροκροτήματα! Ο πρωθυπουργός μιάς χώρας- οποιασδήποτε χώρας- δεν είναι Μαρία Κάλας στην Σκάλα του Μιλάνο την δεκαετία του ΄50, ούτε Παβαρόττι στην Όπερα των Παρισίων, ούτε Κατίνα Παξινού στο Θέατρο της Επιδαύρου!

Η επιτυχία στην διεθνή πολιτική, όπως στην πολιτική γενικότερα, αντανακλάται σε συγκεκριμένα γεγονότα που είναι απότοκα μιάς πολιτικής πρωτοβουλίας, και στην διαμόρφωση των συνεπακόλουθων καταστάσεων!

Βλέποντας τις ραγδαίες εξελίξεις που επακολούθησαν του περίφημου λόγου του κ. Μητσοτάκη στο Κογκρέσο, μόνο για επιτυχία δεν μπορεί να μιλήσει κανείς!

Ρητή εκδήλωση της δυσαρέσκειας του Τούρκου Προέδρου, διακοπή κάθε επικοινωνίας με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος, διακοπή των διμερών συνομιλιών, κατάργηση του Ανωτάτου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας, ανακοίνωση ώρα 23.30 νυχτερινή (!)της Παρασκευής 3 Ιουνίου 2022, ότι ο Πρέσβης της Ελλάδος στην Άγκυρα εκλήθη στο Τουρκικό Υπουργείο  Εξωτερικών για να του επιδοθεί διακοίνωση  διαμαρτυρίας, είναι γεγονότα που συνιστούν ρήξη στις ελληνο-τουρκικές σχέσεις!!!

Αν αυτό είναι «επιτυχία», τότε τι είναι η συμφορά;

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο περιγράφω το ταξίδι αυτό ως εντυπωσιακό, αλλά σε καμία περίπτωση ως επιτυχές!

Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι φθάσαμε ένα βήμα πριν από την διακοπή των διπλωματικών σχέσεων! Το επόμενο βήμα θα είναι η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων!

Μπήκαμε σε μία επικίνδυνη, και όχι απλώς κακή φάση στις διμερείς σχέσεις!

H προηγούμενη φορά που οι ελληνο-τουρκικές σχέσεις έφθασαν ένα βήμα πριν από τον πόλεμο, ήταν τον Νοέμβριο 1967 μετά τα γεγονότα του Αγίου Θεοδώρου και της Κοφίνου στην Κύπρο, όταν οι Έλληνες διπλωμάτες στην Τουρκία και οι Τούρκοι διπλωμάτες στην Ελλάδα ειδοποιήθηκαν ότι, θα οδηγούντο στον Έβρο για ανταλλαγή και μετά θα άρχιζε ο πόλεμος μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας! ( βλ.ΜΑΤΑΡΑΓΚΑΣ Βύρων, Ο ελληνισμός της Κωνσταντινούπολης, Ίμβρου και Τενέδου: 80 χρόνια μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης (1923-2003), Ιστορία της Νεοελληνικής Διασποράς, Έρευνα και Διδασκαλία, Τόμος Α, Ε.ΔΙΑ.Μ.ΜΕ., Ρέθυμνο, 2004,σελ.176-177).

Εκείνος ο πόλεμος απεφεύχθη χάρη στην κατεπείγουσα παρέμβαση του τότε Προέδρου των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον, ο οποίος έστειλε ως αντιπρόσωπό του τον Σάιρους Βανς ( Cyrus Vance) για να μεσολαβήσει μεταξύ Άγκυρας και Αθήνας.

Τότε, ο θείος Σαμ δεν μπορούσε να επιτρέψει ρήγμα στη νοτιο-ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Τώρα όμως;  Ποιές είναι οι επιδιώξεις του θείου Σαμ;

Κυρίως στην πολιτική «τα πάντα ρει και ουδέν μένει» όπως είπε ο Ηράκλειτος!

Στην φάση αυτή, ο θείος Σαμ επιδιώκει την στρατιωτική αποδυνάμωση της Τουρκίας! Για τον λόγο αυτό, δεν δίνει στην Τουρκία τα αεροπλάνα F16 και την απέκλεισε από το πρόγραμμα παραγωγής  των  F35  χωρίς να επιστρέψει την προκαταβολή, την οποία ήδη η τουρκική κυβέρνηση κατέβαλε!

Αιτία και σκοπός της επιδιωκομένης στρατιωτικής εξασθενίσεως της Τουρκίας είναι να μη μπορέσει να αντιδράσει αποτελεσματικά στην προγραμματιζομένη ίδρυση Κουρδικού κράτους στην Βόρεια Συρία!!!!

Γι΄αυτό, τον τελευταίο καιρό οι Τούρκοι εντείνουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τους εναντίον των ανταρτών του PΚΚ στην νοτιο-ανατολική Τουρκία και στο Βόρειο Ιράκ, ενώ ετοιμάζονται για στρατιωτική επιχείρηση στην Βόρεια Συρία, ανατολικά του ποταμού Ευφράτη, στην περιοχή την οποία ελέγχουν οι αντάρτες του YPG, παρά την ρητή αντίθεση της Ουάσιγκτων και την διευκρινιστική δήλωση του Προέδρου Μπαιντενόπουλου ότι «το YPG είναι ο εταίρος μας» ( our partner)! Πολιτική δήλωση όντως εντυπωσιακή, όταν μάλιστα γίνεται από τον ίδιο τον Πρόεδρο των ΗΠΑ!

Στη συγκυρία αυτή, και με δεδομένη την ισχυρή πολιτική βούληση των ΗΠΑ και του Ισραήλ να ιδρυθεί Κουρδικό Κράτος στη Βόρεια Συρία, το οποίο στην συνέχεια θα ενωθεί με την Αυτόνομη Κουρδική Περιοχή του Βορείου Ιράκ, σκόπιμο κρίνεται να αποσπασθεί η προσοχή της Τουρκίας κάπου αλλού, ανοίγοντας ένα δεύτερο μέτωπο στα δυτικά της Τουρκίας!

Έτσι, θα διασπαστεί η στρατιωτική προσοχή της Τουρκίας και θα μειωθεί ουσιωδώς η απόδοση των στρατιωτικών επιχειρήσεων της εναντίον των Κούρδων στα νοτιο-ανατολικά της χώρας!

Στα δυτικά της Τουρκίας, το Αιγαίο προσφέρεται για μία ένοπλη σύρραξη με την Τουρκία.

Αυτή την στιγμή, οι ελληνο-τουρκικές σχέσεις είναι το πλέον πρόσφορο πεδίο στρατιωτικής σύγκρουσης, που μετά βεβαιότητος θα αποσπάσει την προσοχή της Τουρκίας από αλλού!

Αυτό δεν είναι ένα σενάριο φαντασίας, αλλά ένα ενδεχόμενο που πιθανολογείται μετά βεβαιότητος εδώ στην Τουρκία και συζητείται δημοσίως! Δεν είναι μυστικό!

Άλλωστε, η προστασία και η εύνοια του Θείου Σαμ δεν είναι ανιδιοτελείς!

Η δοτή ισχύς δεν παρέχεται άνευ ανταλλάγματος ή προσμονής κάποιας υπηρεσίας!

Η στρατιωτική ενίσχυση της Ελλάδος και η εξασφάλιση της υπεροχής της στον αέρα δεν γίνονται από Ελληνολατρεία!

Η φράση «Δωρεάν ελάβατε, δωρεάν δότε» ισχύει μόνο στην Εκκλησία και στα κηρύγματα!

Θεμελιώδης κανόνας στη διεθνή πολιτική είναι αυτό που λένε οι Γάλλοι «donnant donnant», τουτέστι μεθερμηνευόμενον «Σου δίνω με την προϋπόθεσή ότι και εσύ θα προσφέρεις».

Κανείς να μή τρέφει αυταπάτες και αυταρέσκεια!

Ούτε αυτοί, που έχουν Μπάρμπα στην Κορώνη!

Έθνος

Ι. Ν. Μαρκόπουλος: Θρύλοι και Ιστορία: Ο θετικισμός στη σύγχρονη εποχή και ιδιαίτερα στην ελληνική  ιστοριογραφία

15

ΤΟΥ Ι. Ν. ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ

Καθηγητή Φιλοσοφίας της Τεχνοεπιστήμης στο ΑΠΘ

Εισαγωγικά και εντελώς συνοπτικά, εισηγητής της φιλοσοφίας του θετικισμού είναι ο Κοντ (August Comte, 1798-1857). O θετικισμός υποστηρίζει ότι έγκυρη γνώση είναι εκείνη μόνο η γνώση που στηρίζεται στα αισθητά πράγματα και μας παρέχεται από τις αποκαλούμενες θετικές επιστήμες, όπως οι φυσικές επιστήμες και τα μαθηματικά, ιδίως με τη βοήθεια του πειράματος, της παρατήρησης και του μαθηματικού υπολoγισμού. Είναι προφανές επομένως, ότι ο θετικισμός είναι εκ της φύσεώς του ένα εκ των ων ουκ άνευ γνωσιολογικό, επιστημολογικό και μεθοδολογικό εργαλείο, μια αδιαμφισβήτητα απαραίτητη προϋπόθεση για τη διασφάλιση της αντικειμενικότητας της επιστημονικής γνώσης και της έγκυρης ανάπτυξης και εφαρμογής των φυσικών και των τεχνικών επιστημών. Αλλά ακόμη ωστόσο και στην περίπτωση αυτή, η άκαμπτη, μονομερής προσκόλληση σε επιστημικές και εργαλειακές αποκλειστικά αξίες, με τη σύγχρονη απόρριψη κάθε ουσιοκρατικής, ερμηνευτικά, αξιολογικά και βιοηθικά προσανατολισμένης σκέψης, είναι ιδιαίτερα προβληματική αλλά και επικίνδυνη στις μέρες μας, με τα  επιτακτικά όσο και δυσεπίλυτα  κοινωνικοπολιτικά, βιοηθικά και περιβαλλοντικά προβλήματα των ανθρώπινων κοινωνιών και του πλανήτη ολόκληρου.

Εκεί που η εφαρμογή της θετικιστικής σκέψης και πρακτικής προσλαμβάνει ιδιαιτέρως καταστροφικές διαστάσεις είναι όταν ο θετικισμός χρησιμοποιείται, στο πλαίσιο μάλιστα ενός συνειδητού ή και ασύνειδου επιστημονισμού, ως μία τυφλή εφαρμογή της επιστημονικής μεθόδου και της τεχνοκρατίας σε τομείς όπου αυτό αποδεικνύεται αβάσιμο και ουσιωδώς παρακινδυνευμένο, τόσο από γνωσιολογική όσο και από κοινωνικοπολιτική, ηθική ή και οικολογική άποψη. Η σχεδόν δογματική, στις περιπτώσεις αυτές, χρησιμοποίηση του θετικισμού γίνεται  με την αυστηρή προσκόλληση σε νόμους, κανόνες ή και σε άκρως  τεχνοκρατικές θεωρήσεις και κυρίως σε μαθηματικά και υπολογιστικά μοντέλα.

Ένα ιδιαιτέρως χαρακτηριστικό παράδειγμα, στα τόσα που θα μπορούσαν να αναφερθούν από την περιοχή των κοινωνικών, και όχι μόνο, επιστημών, είναι η δογματικά άκαμπτη χρήση ψυχρών μαθηματικών μοντέλων στην οικονομική επιστήμη, η οποία έχει ουσιαστικά πλήρως μαθηματικοποιηθεί, αγνοώντας επιδεικτικά την καθοριστική συχνά ύπαρξη κοινωνικοπολιτικών και πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων, παραγόντων και μεταβλητών στην αρπακτική και καταστροφική, για ανθρώπινες κοινωνίες και λαούς, εφαρμογή των νεοφιλελεύθερων  πολυπαραγοντικών της μοντέλων. Μία τέτοια περίπτωση έχει δυστυχώς βιώσει και η χώρα μας με την απάνθρωπη και καταστροφική, σε όλα τα επίπεδα, επιβολή των τριών μνημονίων.

Ένα άλλο, διαφορετικής φύσεως παράδειγμα, με τη δική του σημασία για τη διατήρηση του «συνεκτικού ιστού» και της ιδιοπροσωπίας του οποιουδήποτε λαού, αφορά την επιστήμη της Ιστορίας. Πριν εξειδικεύσω, εν συντομία πάντα, την αναφορά μου στην ελληνική μας περίπτωση, επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε κάποιες σχετικές θέσεις του Ρεζίς Ντεμπρέ, γνωστού Γάλλου Αριστερού διανοουμένου και καθηγητή της φιλοσοφίας, της θρησκείας και του θρησκευτικού φαινομένου στο Πανεπιστήμιο της Lyon III, όπως τις παραθέτει στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Ο Θεός., μια ιστορική διαδρομή. Αναφορά στην ιστορία του Αιώνιου στη Δύση», μτφρ. Μαρία Παπαδέλη, Αθήνα: Κέδρος, 2005).

Γράφει λοιπόν, μεταξύ άλλων, ο Ντεμπρέ (σ. 55), «Όσο “ένας λαός χωρίς μύθους είναι καταδικασμένος να πεθάνει από παγωνιά” άλλο τόσο η εκ των υστέρων οικοδόμηση της καταγωγής του συντελεί στο να ανανεωθεί και να μπορέσει να υπάρξει ως ομάδα. Ο συνεκτικός ιστός της ομάδας συνίσταται στο να μπορούν τα μέλη της να μοιράζονται νοητικά την κοινή καταγωγή τους και τον κοινό προορισμό τους (…),  η καταγωγή είναι κάτι πάρα πολύ σοβαρό για να το εγκαταλείψουμε στα χέρια των γραμματικών και των ιστοριογράφων», και θα συμπλήρωνα, στα χέρια επίσης ενός ιστορικού θετικισμού.

Ειρήσθω εν παρόδω, στο συγκεκριμένο βιβλίο – ένα αξιόλογο, ευκολοδιάβαστο έργο εμβριθούς ερευνητικής δουλειάς με πλούσιες βιβλιογραφικές αναφορές – εύκολα μπορεί να αναγνωριστεί η ιδιαιτερότητα του δόκιμου, τελικά, όρου  «Ελληνοχριστιανισμός», όπως αβίαστα προκύπτει (αν και δεν αναφέρεται ως όρος) από την πληθώρα των σχετικών χωρίων.

Είναι βέβαια κατανοητό, ότι η ιστορία – ως η επιστήμη που, με τη χρήση συγκεκριμένων ιστορικών μεθόδων, μελετά αναλυτικά, ερμηνευτικά και σχεσιακά τα γεγονότα του παρελθόντος, όπως και την ιστορική και επιστημολογική εμφάνιση και εξέλιξη των άλλων επιστημών – θα πρέπει, όσο αυτό είναι δυνατόν, να ασπάζεται το θετικιστικό πνεύμα καταγραφής και έρευνας, αν πράγματι επιθυμεί τα αποτελέσματά της και οι ιστορικές τις αποφάνσεις να διαθέτουν ένα σημαντικό βαθμό αντικειμενικότητας. Αυτό με άλλα λόγια σημαίνει επίσης, ότι θα πρέπει, όσο αυτό είναι δυνατόν, να απέχει από αξιολογικές και συναισθηματικά φορτισμένες κρίσεις. Θα ήταν ωστόσο χρήσιμο και για τον ιστορικό θετικισμό να γνωρίζει ότι ακόμη και για τις ίδιες τις σκληρές επιστήμες (τις επίσης αποκαλούμενες θετικές ή και ακριβείς), η αλήθεια στον κόσμο της μικροφυσικής δεν είναι, ακόμη και σήμερα, ολοκληρωμένη, παρουσιάζει παραδοξότητες και αντινομίες, και γενικότερα μπορούμε να πούμε ότι «κρύπτεσθαι φιλεί».

Ένα πάντως από τα βασικά, κατά τη γνώμη μου, ερωτήματα που επίσης εδώ εγείρονται, αφορά στο κατά πόσον μπορεί να είναι αποδεκτός ένας δογματικός και τελικά άδικος ιστορικός θετικισμός, στο κατά πόσο, δηλαδή, είναι πάντα δυνατή και ιστορικά αποδεκτή μία εντελώς αποστασιοποιημένη, «στεγνή» και αβασάνιστα μονομερής, αλλά και πλήρως, όπως εύκολα μπορεί να αποδειχτεί, πολιτικοποιημένη και συχνότατα εθνομηδενιστικά φορτισμένη καταγραφή και ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά τις αφηγήσεις περί του «Κρυφού Σχολειού» επί Τουρκοκρατίας. Όπως και να μελετήσει και να ερμηνεύσει κανείς τα σχετικά δεδομένα της γραπτής και της προφορικής παράδοσης, η ίδια η κοινή λογική αλλά και η γενικότερη πολιτική εμπειρία – για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα τεσσάρων περίπου αιώνων, και κυρίως για την ευαίσθητη, για το ζήτημά μας περίοδο, από την εποχή της άλωσης μέχρι το 17ο αιώνα, αλλά και για μια τόσο μεγάλη επικράτεια (με τόσα χωριά και κοινότητες), όπως και με την πληθώρα των διοικητικών ιδιαιτεροτήτων και διαφορών της τουρκικής πολιτικής και διοίκησης, ιδιαίτερα αναφορικά με τα ζητήματα της εκπαίδευσης (συγκυριακά χαλαρή, αυστηρή, παρεμποδιστική, ή και εντελώς απαγορευτική) – εύκολα μας οδηγούν στην άποψη, ότι στη χειρότερη για την ύπαρξη του «Κρυφού Σχολειού» περίπτωση, η ύπαρξή του ασφαλώς και δεν μπορεί να θεωρείται μύθος, αλλά είναι ένας θρύλος που έχει ωστόσο εδραιωθεί στη βάση ιστορικών δεδομένων.

Ας αφήσουμε λοιπόν κι εμείς, όπως και ο Ντεμπρέ μας προτρέπει, «το παρόν να “δεθεί σφιχτά” με το παρελθόν», πιστεύοντας κι εμείς ότι «η ένωση αυτή αποτρέπει τη διασπορά» και συμβάλλει, ιδιαίτερα σε δύσκολους καιρούς, στη διατήρηση, όπως επίσης ο Ντεμπρέ σημειώνει, του εθνικού μας  «συνεκτικού ιστού».

 

Ζωντανό ανθρώπινο δέρμα για ρομπότ, δημιούργησαν Ιάπωνες ερευνητές

0

Ένα ακόμη βήμα για τη δημιουργία ανθρωποειδών ρομπότ που θα μοιάζουν στους ανθρώπους όσο γίνεται περισσότερο, έκαναν Ιάπωνες ερευνητές με τη δημιουργία ζωντανού ανθρώπινου δέρματος για ρομπότ. Παρουσίασαν ένα ρομποτικό δάχτυλο που έχει υφή μαλακού δέρματος, το οποίο επίσης απωθεί το νερό και διαθέτει ιδιότητες αυτο-αποκατάστασης των βλαβών του.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Σότζι Τακεούτσι του Πανεπιστημίου του Τόκιο, πρωτοπόρο στη βιο-υβριδική ρομποτική (διασταύρωση ρομποτικής και εμβιομηχανικής που συνδυάζει βιολογικά και τεχνητά υλικά), έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για νέα υλικά «Matter».

Το σύνηθες δέρμα σιλικόνης για ρομπότ μπορεί μεν να μιμηθεί την ανθρώπινη εμφάνιση, αλλά όχι με λεπτομέρειες όπως οι ρυτίδες, ούτε έχει τις ίδιες λειτουργίες με το ανθρώπινο. Η πρωτοτυπία είναι ότι το νέο δέρμα αναπτύσσεται επιτόπου πάνω στο ρομπότ, αντί να δημιουργείται ξεχωριστά, να κόβεται στα μέτρα του ρομπότ και μετά να προσαρμόζεται πάνω του.

Με τη νέα καινοτόμο μέθοδο, το ρομποτικό δάχτυλο βυθίζεται σε έναν κύλινδρο με ένα διάλυμα κολλαγόνου και ανθρώπινων δερματικών ινοβλαστών, των δύο βασικών συστατικών που δημιουργούν τους συνδετικούς ιστούς του ανθρώπινου δέρματος. Το μίγμα αυτό προσαρμόζεται πάνω στο ρομπότ και αποτελεί τη βάση για ένα επόμενο στρώμα επιδερμικών ανθρωπίνων κερατινοκυττάρων που προσκολλώνται σε αυτό, αποτελώντας έως το 90% του εξωτερικού στρώματος και προσδίδοντας έτσι μια αίσθηση φυσικού δέρματος στο ρομποτικό χέρι.

Το νέο δέρμα είναι αρκετά ελαστικό, ώστε να μετακινείται καθώς το ρομποτικό δάχτυλο διπλώνει και τεντώνεται. Μπορεί ακόμη και να αυτο-επιδιορθωθεί με ένα επίθεμα κολλαγόνου. Είναι πάντως πιο ασθενές από ένα φυσικό ανθρώπινο δέρμα και δεν μπορεί να επιβιώσει για πολύ χρόνο, χωρίς συνεχή παροχή θρεπτικών συστατικών και τη διατήρηση της υγρασίας του.

Ο Τακεούτσι δήλωσε: «Νομίζω πως το ζωντανό δέρμα θα αποτελέσει την τελική λύση στο να προσδώσει στα ρομπότ την εμφάνιση και την αφή των έμβιων όντων, καθώς αποτελείται από ακριβώς το ίδιο υλικό που καλύπτει τα σώματα των ζώων». «Στο μέλλον», πρόσθεσε, «θα αναπτύξουμε πιο εξελιγμένες εκδοχές του δέρματος, που θα περιλαμβάνουν αισθητήρια νευρικά κύτταρα, θύλακες τριχών και ιδρωτοποιούς αδένες. Επίσης θα προσπαθήσουμε να καλύψουμε μεγαλύτερες επιφάνειες».

Ο Ιάπωνας ρομποτιστής πιστεύει ότι με αυτόν τον τρόπο τα ανθρωποειδή ρομπότ θα είναι σε θέση να επικοινωνούν και να αλληλεπιδρούν με τους ανθρώπους με πιο φυσικό τρόπο σε διάφορους ρόλους, όπως έχει οραματιστεί και η επιστημονική φαντασία. Μερικοί άλλοι ειδικοί αμφιβάλλουν πάντως περί αυτού, θεωρώντας ακριβώς ότι η μεγάλη εξωτερική ομοιότητα μιας μηχανής με τους ανθρώπους θα προκαλεί μια ενστικτώδη αποστροφή και αρνητικές αντιδράσεις. Σε κάθε περίπτωση, απέχει πολύ ακόμη η στιγμή που απολύτως ανθρωπόμορφα ρομπότ θα περπατούν ανάμεσα μας.

ΦΩΤΟ Shoji Takeuchi

Ο αποσταθεροποιητικός ρόλος της Τουρκίας στην Κεντρική Ασία

0

Γράφει ο Πάρις Θασίτης, Αναλυτής ΚΕΔΙΣΑ

turan

Ο χάρτης του «Μεγάλου Τουράν». Η Τουρκία από την Μογγολία μέχρι τα Βαλκάνια…

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τι γνωρίζουμε για την «Τουρκική Ιστορική Θεώρηση»; Λίγα πράγματα. Άλλωστε ο εμπνευστής της και ιδρυτής της Τουρκίας απεβίωσε το 1938. Η δε Τουρκία έχει αλλάξει προφίλ και προσανατολισμό: κοιτάει προς Ανατολάς. Πλέον μιλάμε για την περίφημη Τουρκο-Ισλαμική σύνθεση. Ήταν το 1932, όταν έλαβε χώρα το πρώτο, θεσμικά οργανωμένο, Συνέδριο Τουρκικής Ιστορίας  στην Άγκυρα, υπό την Αιγίδα του Κεμάλ Ατατούρκ. Ανάμεσα στα «συμπεράσματα» του Συνεδρίου, ήταν η περίφημη αναζήτηση των τουρκικών ριζών στις ερημιές της Κεντρικής Ασίας. Οι Τούρκοι ήταν ένας αρχαίος πολιτισμός-οι πραγματικοί πρόγονοι των Χετταίων- που είχαν διδάξει σε όλους τους σύγχρονους Ευρωπαίους τις τέχνες και τις επιστήμες[1] (!). Η Τουρκία τότε κοίταζε στα δυτικά, αλλά παράλληλα έπρεπε να βρει κάτι ισχυρό, να εξοβελίσει το ενοχλητικό ισλαμικό παρελθόν. Ένας Τούρκος πέραν του Ισλάμ, με φυλετικές αναφορές και υπεριστορικά οράματα. Αυτή ήταν η κατάσταση τον Μεσοπόλεμο.

Μετά και με την κατάρρευση του Ανατολικού Μπλοκ το 1990-1991, η Τουρκία απέκτησε και άλλου τύπου ανησυχίες. Με τον Τουργκούτ Οζάλ Πρόεδρο της χώρας, η Τουρκία μιλάει για ενότητα των τουρκογενών λαών (και) στη βάση του Ισλάμ. Η Τουρκία θα μπορούσε να μετατραπεί σε μια ομοσπονδία των εθνοτήτων στη βάση του Ισλάμ, ενώ ο ρόλος των Ενόπλων Δυνάμεων θα έπρεπε να περιοριστεί. Δεν έζησε και πολύ όμως για να αποκτήσει ελπίδες το όραμά του. Σήμερα όμως, υπό την Προεδρία του Ερντογάν, έχουμε μία σύζευξη των δύο οραμάτων: ενός ρατσιστικού παντουρανισμού και μιας τουρκοισλαμικής σύνθεσης[2].

1) Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Από την δεκαετία του 1990, η Τουρκία δραστηριοποιείται εντονότατα στην Κεντρική Ασία. Με την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, η Τουρκία άρχισε να δραστηριοποιείται εντονότατα στις τουρκόφωνες κεντροασιατικές δημοκρατίες. Η περιοχή θεωρήθηκε (και δικαίως) πολύ σημαντική, μιας και περιέχει σημαντικότατα κοιτάσματα πετρελαίου και το 40% των παγκόσμιων κοιτασμάτων ουρανίου. Στην περιοχή συγκρούονται: Κίνα, Ρωσία, ΗΠΑ και Ιράν, με την Τουρκία να εισέρχεται δυναμικά εξυπηρετώντας από την αρχή, με «διακριτικό» τρόπο τα δυτικά συμφέροντα. Μία σουνιτική δύναμη, θα μπορούσε (χωρίς τις ακρότητες της Σαουδικής Αραβίας) να αντιμετωπίσει την επιρροή του Ιράν, που είναι δύναμη πιο εχθρική στα αμερικανική συμφέροντα. Επί της ουσίας, καλύφθηκε ένα κενό, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, σε επίπεδο κουλτούρας, πολιτισμού και πάνω απ’ όλα ταυτότητας[3]. Στα πλαίσια αυτής της «αλλαγής παραδείγματος» η Τουρκία πίεζε συστηματικά τις νέες αυτές χώρες, να υιοθετήσουν το λατινικό αλφάβητο (όπως έκανε η Τουρκία το 1928) στην θέση του κυριλλικού-μια υπόθεση που κρατάει τουλάχιστον 25 χρόνια. Παράλληλα η Τουρκία προσφέρει πολλές υποτροφίες σε Κεντροασιάτες φοιτητές και μαθητές, προκειμένου να σπουδάσουν σε τουρκικά ιδρύματα, ενώ παράλληλα χρηματοδοτεί την κατασκευή τζαμιών. Επίσης ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο δορυφόρος Tukshat «φροντίζει» για την προβολή τουρκικών σίριαλ στα τοπικά μέσα. Οι εξελίξεις αυτές δεν πέρασαν απαρατήρητες από την Ρωσία, η οποία απειλείται από όλες τις δυνάμεις: Κίνα[4], ΗΠΑ[5], Τουρκία και όπως θα δούμε και Βρετανία.

2) Ο ΑΠΟΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

I) Ο πονοκέφαλος των τουρκογενών πληθυσμών για την Ρωσία

Τρεις είναι οι περιοχές-πονοκέφαλοι που προβληματίζουν την Ρωσία: α) οι τουρκογενείς εθνότητες σε αυτόνομες και ομόσπονδες οντότητες στην Ρωσία (ευρωπαϊκή και ασιατική), β) λίγο νοτιότερα, η περιοχή της Κεντρικής Ασίας και γ) ο Άξονας Μαύρης Θάλασσας και Κασπίας.

i) Οι τουρκογενείς κοινότητες της Ρωσίας

Πρόκειται για οντότητες σε εκτεταμένες και μη, περιφέρειες της Ρωσικής Ομοσπονδίας, οι οποίες συνδέονται με την Κεντρική Ασία και την Τουρκία. Όπως: το Νταγκεστάν, το Ταταρστάν (με πρωτεύουσα το Καζάν), η Γιακουτία κα. Πηγή ανησυχίας αποτελούν αυτές οι περιοχές ήδη από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, καθώς μέσα στα επόμενα χρόνια, απαιτούσαν ανοιχτά είτε περισσότερη αυτονόμηση, είτε και απόσχιση. Ο ρόλος των παντουρανικών και ισλαμικών οργανώσεων από την Τουρκία, υπήρξε καθοριστικός τις τελευταίες δεκαετίες[6]. Ειδικά μετά το 2015 και την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους στη Συρία από την Τουρκία, η δημοκρατία του Ταταρστάν δεν έκανε καμία δήλωση καταδίκης της Τουρκίας, ούτε αποστασιοποιήθηκε από την Άγκυρα, γεγονός που προβλημάτισε.

ii) Η περιοχή της Κεντρικής Ασίας

Από το 1993, η Τουρκία δημιούργησε τον Διεθνή Οργανισμό Τουρκικής Κουλτούρας, ενώ από το 2009, ίδρυσε (με έδρα την Πόλη) το Συμβούλιο Συνεργασίας Τουρκογενών Κρατών, το οποίο επεκτείνει την συνεργασία σε μια σειρά ζητημάτων: κουλτούρας, εκπαίδευσης, τουρισμού, αθλητισμού, θρησκείας, επενδύσεων κοκ.

Η χαμένη δεκαετία του 1990 για την Ρωσία συνέβαλλε στο να αντιμετωπίζεται πολύ θετικά το στένεμα των δεσμών της Κεντρικής Ασίας με την Τουρκία. Η κλιμάκωση των σχέσεων και η ανακήρυξη του Τουρκεστάν (πόλης του Καζακστάν) σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα του Τουρκισμού το 2021, άρχισε να φοβίζει έντονα την ρωσική ηγεσία. Γενικότερα άλλο ανησυχητικό σημάδι, είναι ότι οι δεσμοί με την Τουρκία, επεκτείνονται και στον τομέα Ασφάλειας και Άμυνας, με την Τουρκία να απλώνει τα πλοκάμια της σε Κιργιστάν και Τατζικιστάν. Καθοριστικό σημείο, ήταν η νίκη του στενού σύμμαχού της, Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο με την Αρμενία, το 2020[7] ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση της Τουρκίας σε ακραίο βαθμό, ενώ έκτοτε βάθυναν δραστικά τα πεδία συνεργασίας στον αμυντικό και τεχνικό τομέα σε όλες τις χώρες της περιοχής.

iii) Μαύρη Θάλασσα και Κασπία

Η τελευταία περιφέρεια που προκαλεί ανησυχίες είναι ο Άξονας Μαύρης Θάλασσας-Κασπίας, με την Τουρκία να φιλοδοξεί να γίνει κεντρικός κόμβος διέλευσης εμπορευμάτων και ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο παρακάμπονται τόσο οι αγωγοί φυσικού αερίου προς την Ρωσία (διακαής πόθος των ΗΠΑ εδώ και 20 χρόνια) όσο και οι σιδηροδρομικές οδοί προς την Ρωσία[8]. Ο Διεθνής Δια-Κασπιακός Διάδρομος (International Trans-Caspian Route) θα υποσκελίσει τον Δια-Σιβηρικό Σιδηρόδρομο.

II) Αποσταθεροποιητικές Ενέργειες

Μία πολύ σοβαρότερη πτυχή, η οποία δεν εξετάζεται στα Δυτικά ΜΜΕ, είναι η εμπλοκή της Τουρκίας στα επεισόδια και τις αναταραχές τον περασμένο Γενάρη στο Καζακστάν. Μολονότι φαίνεται πως ξεκίνησαν αυθόρμητα, οι διαμαρτυρίες εναντίον του καθεστώτος Ναζαρμπάγιεφ-Τοκάγιεφ βρέθηκαν στην μέγγενη των γεωπολιτικών επιδιώξεων των ΗΠΑ, Βρετανίας, Ισραήλ και Τουρκίας. Η Τουρκία είχε καθοριστικό ρόλο για τα logistics και την εκπαίδευση ισλαμιστών τρομοκρατών οι οποίοι διοχετεύτηκαν στις αρχές του χρόνου στο Καζακστάν από τα σύνορα του Τουρκμενιστάν και Κιργιστάν[9]. Σύμμαχος φαίνεται να είναι η διαβόητη Βρετανική μυστική υπηρεσία MI6 με τον νέο της Διευθυντή Richard Moore[10] ο οποίος από κοινού με τις ΗΠΑ, στέκεται αρωγός στις υπερφίαλες φιλοδοξίες του Ερντογάν. Μάλιστα, μετά την σταδιακή απόσυρση του Κατάρ από την στήριξη σε ισλαμιστικές και φονταμενταλιστικές ομάδες σαν την Al-Nusra ή τους Αδερφούς Μουσουλμάνους, η Τουρκία έχει αναλάβει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στήριξης του φονταμενταλιστικού Ισλάμ παγκοσμίως[11]. Εν προκειμένω, διοχέτευσε γύρω στους 20.000 τζιχαντιστές μισθοφόρους στο Καζακστάν και προετοιμαζόταν γι’ αυτό ήδη από την περασμένη χρονιά. Η επέμβαση του Οργανισμού Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), υπό την ηγεσία της Ρωσίας, απέτρεψε τόσο την βίαιη αποσταθεροποίηση της Κεντρικής Ασίας, όσο και τα αναθεωρητικά σχέδια των ΗΠΑ και της Τουρκίας, ενώ παράλληλα έστειλε και ένα μήνυμα στην Κίνα: το Καζακστάν τέθηκε (ξανά) υπό ρωσική επιρροή.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η συμμαχία Ερντογάν-Μπαχτσελί (δηλαδή πολιτικού Ισλάμ και ακραίων εθνικιστών-παντουρανιστών) είναι άκρως επικίνδυνη[12]. Εθνική ιδεολογία γίνεται πλέον το σύνθημα της «Τουρκίας από την Βοσνία έως την Κίνα». Η ανοχή αν όχι στήριξη και μερίδας της κοσμικής αντιπολίτευσης (όπως το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα-βλέπε πρόσφατες δηλώσεις Κιλιτσντάρογλου) στον μεγαλοϊδεατισμό του «Μεγάλου Τουράν» θέτει σε κίνδυνο μια ομάδα χωρών από την Ελλάδα, έως την Αρμενία, έως και τον άξονα της Κεντρικής Ασίας.

Πηγές

[1] Etienne Copaux, «Η Εφεύρεση της Ιστορίας», ΤΟΥΡΚΙΑ Ισλάμ και κρίση του Κεμαλισμού, σελ. 199-214, επιμέλεια Γιώργος Καραμπελιάς, 2001.

[2] https://politicstoday.org/the-great-turan-russia-turkey-caucasus-central-asia

[3] Σωτήρης Χαλκιάς, «Η Τουρκία στην Κεντρική Ασία», ΤΟΥΡΚΙΑ Ισλάμ και κρίση του Κεμαλισμού, σελ. 215-224, 2001

[4] Η οποία από το 2006-2007, έχει προσφέρει γενναιόδωρες χρηματοδοτήσεις σε Καζακστάν και Τουρκμενιστάν, μάλιστα κατασκευάστηκε και ένας αγωγός (ήδη λειτουργεί από το 2009) μήκους 7.000 km που μεταφέρει αέριο και πετρέλαιο στην Δυτική Κίνα. Σήμερα, η Κίνα καλύπτει το 1/3 των εισαγωγών της σε φυσικό αέριο από την Κεντρική Ασία και το 15% της συνολικής της ζήτησης, περισσότερα εδώ:  https://eurasianet.org/analysis-can-central-asian-gas-exporters-rely-on-china

[5] Οι οποίες θέλουν να κατασκευάσουν αγωγούς μέσω Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας.

[6] https://politicstoday.org/the-great-turan-russia-turkey-caucasus-central-asia

[7] https://politicstoday.org/the-great-turan-russia-turkey-caucasus-central-asia

[8] Το ίδιο ο.π.

[9] https://thecradle.co/Article/columns/5668

[10] Πρώην Πρέσβης της Βρετανίας στην Τουρκία.

[11] https://www.globalresearch.ca/perfidious-erdogan-destroying-russia-great-turan/5767805?fbclid=IwAR12Gieq6N78LJsUsEUq_jRTIBe7jnD0hQTSLgMdkFqlvaPGWfYbcIyZTSE

[12] Το ίδιο ο.π.

kedisa.gr

«Ξανανοίγοντας τα πνεύματα των Μουσουλμάνων» του Μουσταφά Ακυόλ. Μέρος 1: βιβλιοπαρουσίαση

0

του Αθανάσιου Μπούνταλη*

Για τις Δυτικές κοινωνίες, η μαζική μετανάστευση των τελευταίων δεκαετιών, έχει καταστήσει το Ισλάμ ζήτημα κρίσιμης σημασίας. Μπορεί αυτόχθονες Μουσουλμανικοί πληθυσμοί να διέμεναν διαχρονικώς σε ευρωπαϊκά εδάφη ακόμη και μετά την Reqonquista ή την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όμως ο ύστερος 20ος αιώνας σημαδεύθηκε από μια απότομη πληθυσμιακή επανάκαμψή τους λόγω οικονομικής μετανάστευσης, ακόμα και πέραν της Ανδαλουσίας ή των Βαλκανίων.

Η «γνωριμία» των ντόπιων πληθυσμών, εν Χριστιανικών ή μετα-Χριστιανικών, με τους νεοαφιχθέντες σημαδεύθηκε από τριβές, πολλές από τις οποίες αποδόθηκαν στο Ισλάμ καθαυτό. Δικαίως ή αδίκως; Οφείλονταν όντως στο Ισλάμ ή σε κάτι άλλο; Παλαιότερα είχα ακροθιγώς αναφερθεί στην ανάγκη κατανόησης των διαβαθμίσεων του Ισλάμ και του πώς οι τοπικοί πολιτισμοί καθορίζουν ατομικές συμπεριφορές:

«Το θέμα βεβαίως δεν είναι απλώς το Ισλάμ, αλλά και ποιο Ισλάμ. Και δεν αναφέρομαι απλώς σε θεολογικά ρεύματα –Σούνα, Σία, Σουφισμό– αλλά σε καθημερινή ορθοπραξία. Στην Γαλλία έχω γνωρίσει Μουσουλμάνες του Καζακστάν που τρόμαξαν πρωτοβλέποντας τις μαντήλες του Μαγκρέμπ και Μουσουλμάνους του Κοσόβου, για τους οποίους Ραμαζάνι είναι να μην πίνουν τσίπουρο 60 βαθμών πριν την δύση του ήλιου» («Παλαβωμένες Χριστιανικές αρετές, ποσότητα, ποιότητα και το μεταναστευτικό»).

Τα παραπάνω τα έγραφα διαισθητικώς και εμπειρικώς, αλλά χωρίς τεκμηριωμένη κατανόηση και αναφορά σε πηγές. Και προφανώς η πηγή που θα μας βοηθήσει να προσεγγίσουμε το πρόβλημα συχνά μπορεί να εμπεριέχει την «λύση» στις αρχικές της παραδοχές. Ακόμη και με αυτήν την επιφύλαξη κατά νου, μια πολύ ενδιαφέρουσα τέτοια πηγή είναι το βιβλίο «Reopening Muslim Minds – A Return to Reason, Freedom and Tolerance», του Τούρκου μελετητή Μουσταφά Ακυόλ. Ο Ακυόλ επιχειρεί έναν διάλογο με τους ομοθρήσκους του σχετικά με την σύγχρονη Ισλαμική θεολογία, νομολογία και πράξη. Παρακολουθώντας αυτόν τον εσωτερικό διάλογο μπορούμε να αποκομίσουμε χρήσιμα συμπεράσματα.

Η παρακάτω περίληψη είχε ως κίνητρο την αφομοίωση με δομημένο τρόπο των περιεχομένων του βιβλίου, και την προσέγγιση ενός διαλόγου που συντελείται εντός του σύγχρονου Ισλάμ. Ως μη θεολόγος και μη Μουσουλμάνος, δεν παίρνω θέση επί θεολογικών ζητημάτων, είτε προς την μία είτε προς την άλλη κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας ότι αυτά αποτελούν πεδίο εντόνων αντιπαραθέσεων ακόμη και μεταξύ ειδικών του πεδίου. Εκλαμβάνω όμως το βιβλίο ως μια κατ’ αρχήν τεκμηριωμένη βάση συζήτησης που αφενός αποκαλύπτει στους μη ειδικούς έναν υπαρκτό και ζωηρό διάλογο, αφετέρου δίνει πολλά κλειδιά ανάλυσης για την κατανόηση των δυναμικών εντός Ισλάμ αλλά και των σχέσεών του με άλλες θρησκείες.

Δεν παραγνωρίζω ότι ο συγγραφέας δεν τοποθετείται εν κενώ, αλλά εντός ενός συγκεκριμένου πολιτικού πλαισίου, ενδεχομένως επηρεαζόμενος από τις διασυνδέσεις του με πολιτικούς χώρους και δεξαμενές σκέψεις εντός και εκτός Τουρκίας. Επιλέγω όμως να αφήσω το πλαίσιο αυτό κατά μέρους και να επικεντρωθώ αποκλειστικώς στα περιεχόμενα του βιβλίου.

[ΣτΣ: Τυχόν αστοχίες στην ορολογία οφείλονται στην μετάφραση αραβικών όρων στα ελληνικά μέσω του αγγλικού κειμένου]

Τα θεολογικά ρεύματα

Ο Ακυόλ εξηγεί ότι τα μεγάλα ισλαμικά ρεύματα, Σουνιτικό και Σιιτικό, δεν διαφέρουν τόσο θεολογικώς όσο πολιτικώς: ποιος ήταν ο νόμιμος «χαλίφης», δηλαδή πρώτος κληρονόμος, του Μωάμεθ. Αλλά και οι κύριες «σχολές» – Χαναφί, Σαφιή, Μαλικί, Χανμπαλί – διαφέρουν σε ζητήματα ισλαμικής ορθοπραξίας και νομολογίας της Σαρίας. Για όλες, κύρια πηγή δικαίου είναι το Κοράνι, εν συνεχεία οι χαντίθ, δηλαδή αφηγήσεις της ζωής του Μωάμεθ. Τέλος, η «ίτζμα» (συναίνεση) και οι «κίγια» (αναλογίες), ενώ για τους Μαλικί και Χαναφί υπάρχει και το «μασλαχά» (ανθρώπινο συμφέρον).

Καθώς ο Μωάμεθ δίδασκε ότι για οτιδήποτε δεν του είχε δοθεί αποκάλυψη αποφάσιζε με το «ρά’υ», δηλαδή την λογική του, ο Αμπού Χανίφα, ιδρυτής της σχολής Χαναφί, χρησιμοποιούσε ως πηγή δικαίου και τον «λόγο». Έτσι, οι Χαναφί έγιναν γνωστοί ως «Αχλ αλ-ρα’υ», «άνθρωποι του λόγου». Σε αυτούς αντιτάχθηκαν σθεναρά οι «άνθρωποι των χαντίθ», οι Χανμπαλί – και επικράτησαν, δίνοντας την γραμμή τους στο ορθόδοξο σουνιτικό Ισλάμ.

Η καθαρή θεολογία, το «καλάμ», έχει ελάχιστη θέση στην σύγχρονη ισλαμική σκέψη, καθώς αυτή έχει γίνει αυστηρώς νομικίστικη: ποιο είναι επιτρεπτό φαγητό, ποτό, ενδυμασία, τι ορίζει το οικογενειακό δίκαιο κλπ. Αρχικώς η ισλαμική θεολογία ήταν εξαιρετικά περιορισμένη, όμως με τις αραβικές κατακτήσεις ήρθε η επαφή με τους Χριστιανούς θεολόγους της Μέσης Ανατολής, φορείς της ελληνικής φιλοσοφίας, και τους οποίους απασχολούσαν θεολογικά ερωτήματα αιώνων. [ΣτΣ: Για τον Harry Austryn Wolfson μάλιστα, ο αραβικός όρος «καλάμ» αναφέρεται στον (γραπτό) λόγο των Ελλήνων φιλοσόφων. Ενδιαφέρουσα υπόθεση είναι ότι πιθανή ρίζα είναι η ελληνική λέξη «κάλαμος» ως όργανο γραφής. Πρβλ. «καλαμάρι», «καλαμαράδες», «καλέμι» (τουρκ.)].

Για παράδειγμα: έχει ο Θεός προικίσει τον άνθρωπο με ελεύθερη βούληση; Για τους Ομεϋάδες που είχαν ανέλθει στο χαλιφάτο με τα όπλα, μια τέτοια θεολογία καταναγκασμού ήταν πολιτικό εργαλείο που δικαιολογούσε την δική τους βία ως προδιαγεγραμμένη και διατεταγμένη από τον Θεό. Έτσι, πολλοί κήρυκες της ελεύθερης βούλησης βρήκαν φριχτό θάνατο στα χέρια τους, και αυτή η πρώιμη επιβολή της Καταναγκαστικής σχολής έδωσε έκτοτε το βασικό στίγμα του Σουνιτικού Ισλάμ.

Λίγο αργότερα, ο Ουασίλ ιμπν Άτα ίδρυσε την σχολή των Μουτάζιλα, δηλαδή των «απομονωτιστών», και η οποία αποδεχόταν την ελευθερία επιλογής. Επιπλέον, θεωρούσαν ότι ο Θεός είναι δίκαιος, άρα ότι η δύναμή του περιορίζεται από την απαίτηση της δικαιοσύνης, αλλά και ότι επιδέχεται λογικής σκέψης και διερεύνησης. Δηλαδή, ακόμη και απουσία αποκάλυψης, ο άνθρωπος μπορεί να συνάγει το ορθό με τον λόγο. Κατά συνέπεια, ακόμα και το Κοράνι ήταν επιδεκτό ερμηνείας, ιδίως όπου ήταν ασαφές.

Οι Μουτάζιλα βρήκαν πολιτική στήριξη όταν οι Αββασίδες ανέτρεψαν τους Ομεϋάδες (750 π.Χ.). Αρχικώς το κήρυγμα της ανθρώπινης ελευθερίας και του ορθού λόγου ήταν πολιτικώς επίκαιρο, και για μια περίοδο επήλθε μια πνευματική άνθηση, που συμπεριέλαβε και μεταφράσεις αρχαίων Ελλήνων στοχαστών.

Η αντεπίθεση σε αυτό το κύμα, και η τομή, έγινε με τις χαντίθ, δηλαδή τις αφηγήσεις της ζωής του Μωάμεθ, τις οποίες συνέθεσε ο ιμάμης Αχμάντ ιμπν Χανμπάλ στο «Μουσνάντ» – 27 χιλιάδες χαντίθ από ένα υποτιθέμενο σύνολο 700 χιλιάδων [ΣτΣ: Παρότι ο Ακυόλ κάνει αναφορά και σε άλλες πηγές χαντίθ, όπως το «Σαχίχ αλ Μπουχάρι» που αποδέχεται ως το πλέον έγκυρο, στέκεται περισσότερο στο «Μουσνάντ», μάλλον για την ιστορική του σημασία].

Για τον Χανμπάλ, ο λόγος ήταν απαραίτητος μόνον για να κατανοούμε τις Θείες εντολές, και όχι για να συλλογιζόμαστε επ’ αυτών. Οι Χανμπαλίτες ήταν η πηγή του υπερορθόδοξου Σουνιτικού Ισλάμ, του Σαλαφισμού, και της Σαουδαραβικής του απόχρωσης του Ουαχαμπισμού. Το δε ορθόδοξο Σουνιτικό Ισλάμ θα εκφραζόταν από τον Αμπού αλ-Χασάν αλ-Ασάρι, ο οποίος χρησιμοποίησε την ορθολογική μέθοδο των Μουτάζιλα για να υποστηρίξει την πίστη στις χαντίθ που κήρυτταν οι Χανμπαλίτες. Στην πορεία, το ορθόδοξο Σουνιτικό Ισλάμ θα γινόταν καχύποπτο απέναντι στον ορθό λόγο, αφού οι στρατιώτες του Θεού πρέπει να διακρίνονται κυρίως από υπακοή.

Το πρόβλημα που αναγνωρίζει ο συγγραφέας στην προσέγγιση της κυριολεκτικής υπακοής, και στην απουσία ορθολογικής ηθικής, είναι ότι ο πιστός μπορεί εύκολα να διολισθήσει σε «κυριολεκτούντα υποκριτή». Το παιδάκι π.χ. μπορεί να αρπάξει τις σοκολάτες από το αδερφάκι του και να δικαιολογηθεί στον μπαμπά του: «είπες να μην του παίρνω τα παιγνίδια, δεν είπες τίποτα για τις σοκολάτες».

Πρέπει να μένουμε κυριολεκτικώς στις θεϊκές εντολές και απαγορεύσεις, ή να συνάγουμε γενικότερες αρχές βάσει της λογικής μας; Ό,τι ορίζουν καθίσταται αυθαιρέτως αληθές και ηθικό,ή μήπως εκφράζουν προϋπάρχουσα αντικειμενική ηθική; Το Σωκρατικό δίλημμα του Ευθύφρονος.

Οι Χανμπαλίτες και Ασαρίτες υιοθετούσαν την πρώτη άποψη, συνεπώς ο δίκαιος Θεός ήταν μια απλή ταυτολογία: οτιδήποτε και αν πει ο Θεός είναι δίκαιο επειδή το είπε. Η αιμομιξία δεν απαγορεύεται διότι είναι λάθος. Είναι λάθος απλώς διότι απαγορεύεται. Αντιθέτως οι Μουτάζιλα θεωρούσαν το ηθικό καταληπτό με τον λόγο και προϋπάρχον της θρησκείας.

Τι λέει το Κοράνι; Νομικισμός και ηθική.

Ο Ακυόλ, όπως και κάθε Μουσουλμάνος, ενδιαφέρεται ιδιαιτέρως για τα γραφόμενα στο Κοράνι, καθώς αποτελεί τον λόγο του Θεού επί της Γης. Είτε είναι άχρονο και αδημιούργητο κατά τους Ασαρίτες και Χανμπαλίτες, προϋπάρχον μαζί με τον Θεό (κάτι αντίστοιχο του Χριστιανικού «Λόγου»), είτε δημιουργηθέν εν χώρω και χρόνω κατά τους Μουτάζιλα (κάτι αντίστοιχο με την Χριστιανική ενσάρκωση του Θεού στο σώμα του Χριστού).

Ο Ακυόλ επιχειρεί να διαλύσει την αντίληψη που θέλει το Κοράνι να αποτελεί μια σειρά κυριολεκτικών εντολών. Οι εντολές, λέει, είναι συχνά ελλειπτικές, αφήνοντας χώρο για λογική ερμηνεία. Π.χ. η εντολή οι πιστοί να κάνουν καλό, «χαΐρ» ή «μαρούφ», είναι γενική και προϋποθέτει προϋπάρχουσα γνώση του «καλού». Επιπλέον οι εντολές είναι συχνά αιτιολογημένες, άρα μπορούν να σχετικοποιηθούν. Π.χ. η απαγόρευση του αλκοόλ και τυχερών παιγνίων είναι διότι «θα έσπειραν μεταξύ σας εχθρότητα και μίσος» (5:91).

Με την επικράτηση του Ασαρισμού, η σύνδεση μεταξύ ηθικής και λογικής των Μουτάζιλα ξεχάστηκε· κυριολεκτικώς, έως και την δεκαετία του 1950. Ο Ακυόλ, μάλιστα, παραπέμπει σε δημοσκόπηση του Pew που επιβεβαιώνει την απόλυτη ταύτιση της ηθικής με την ευσέβεια στα μυαλά των Μουσουλμάνων. Αυτή η σύνδεση, λέει, έδωσε στην πατρίδα του την Τουρκία γέννηση στην «ανήθικη ευλάβεια» που καθαγιάζει κάθε ανήθικη πράξη με κάποια ρήση από το Κοράνι. Π.χ. εφόσον ευλογείται η προτίμηση στην οικογένεια, δικαιολογείται η οικογενειοκρατία στις δημόσιες προσλήψεις [ΣτΣ: Όπως είπε και κάποιος Έλληνας πολιτικός για «το νόμιμο» και «το ηθικό»].

Παραλλήλως, η εκτεταμένη εξάρτηση από νομικά παραθυράκια που παρακάμπτουν άκαμπτες απαγορεύσεις της Σαρίας (π.χ. πληρωμής τόκου) κατέστρεψε την ηθική πυξίδα, αφού σημασία έχει η στενή – και βολική – νομιμοφροσύνη βάσει των Γραφών.

Και καθώς η καθημερινότητα δημιουργεί άπειρες περιπτώσεις που οι Γραφές δεν καλύπτουν επακριβώς, το κενό καλύπτει η βιομηχανία των «φετφάδων», δηλαδή των νομικών απόψεων που εκδίδουν μουφτήδες – διαδικτυακώς πλέον – για κυριολεκτικώς οτιδήποτε: από το αν επιτρέπεται το όρθιο ντους, μέχρι την σειρά με την οποία πρέπει να κόβονται τα νύχια των χεριών! Με τον κατάλληλο φετφά ανά χείρας, και το ανήθικο καθίσταται επιτρεπτό και η συνείδηση ατροφεί.

Αν και η ύπαρξη της συνείδησης θεμελιώνεται σε χαντίθ που θέλει τον Μωάμεθ να λέει στον πιστό να «συμβουλευθεί την καρδιά του», αυτή η γραμμή σκέψης απλώς ετάφη κάτω από τόνους συντηρητικού νομικισμού.

Αυτός ο νομικισμός έχει κρίσιμες παρενέργειες όταν λειτουργούμε σε αντίρροπα ηθικά πλαίσια, π.χ. κράτους-θρησκείας, ή μοντερνισμού-παράδοσης. Τότε πολλοί Μουσουλμάνοι εκπίπτουν σε μια κυνική εργαλειοποίηση, παίζοντας «σε δύο ταμπλό». Αναλόγως με το τι τους βολεύει επικαλούνται ή τις ισλαμικές τους παραδόσεις, ή τους νόμους του κράτους – ή τα ανθρώπινα δικαιώματα αν ζουν σε Δυτικές χώρες. Όπως λέει ο Τούρκος θεολόγος Αλί Μπαρντάκογλου, κανένα πρόσωπο με εναλλακτικά κριτήρια νομιμοφροσύνης δεν μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστο.

Το στραβοπάτημα του Ισλαμικού κόσμου. Επιστήμες και ηθική

Ο Ακυόλ θρηνεί την απώλεια της «Χρυσής Εποχής» των γραμμάτων και της επιστήμης των Αββασιδών (8ου-9ου αι.) και δευτερευόντως των Βουγιδών (10ου-11ου αι.), αποδίδοντας την παρακμή στην απώλεια του κοσμοπολιτισμού, του λόγου και της ηθικής, χάριν ενός στενού φιντεϊσμού.

Όσον αφορά στις επιστήμες, παραπέμπει σε μια χαντίθ περί άρρωστης καμήλας, που με τους αιώνες οδήγησε στην ερμηνεία ότι δεν υπάρχουν μολυσματικές ασθένειες, αλλά ότι ο Θεός στέλνει την αρρώστια σε κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. O Ιμπν αλ-Χατίμπ, που έγραψε υγειονομικές προειδοποιήσεις την περίοδο της Μαύρης Πανώλης θανατώθηκε μετά από βασανιστήρια, και αφού ετάφη, ο όχλος άνοιξε τον τάφο του και έκαψε το πτώμα του – ο «άνθρωπος των δύο θανάτων».

Βάσει της παραπάνω θεωρίας της Περιστασιακότητας, δεν υπάρχουν φυσικοί νόμοι, αλλά ο Θεός δημιουργεί τον κόσμο κατ’ επανάληψη. Μπορεί ανά πάσα στιγμή να κάνει την φωτιά κρύα, όμως από καλοσύνη επαναδημιουργεί τον κόσμο με κανονικότητα. Παραλλήλως, δεν υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ αιτίου και αποτελέσματος. Όχι: «χόρτασα επειδή έφαγα», αλλά: «χόρτασα αφού έφαγα».

Παρότι παρόμοιες θεωρίες ανέκυψαν και στην Χριστιανοσύνη (π.χ. του Nicolas Malebranche), τελικώς επικράτησε η Νευτώνεια εικόνα ενός αιτιοκρατικού και προβλέψιμου σύμπαντος που μοιάζει με ρολόι. Η εποχή κατά την οποία ο αραβικός κόσμος έδωσε στην ανθρωπότητα λέξεις όπως άλγεβρα και αλγόριθμος παρήλθε ανεπιστρεπτί, ενώ η Δύση θα γνώριζε την Αναγέννηση. Αντιθέτως, ο Ιμπν Ρουσντ, γνωστός στην Ευρώπη ως Αβερρόης, με τεράστιες επιστημονικές και φιλοσοφικές συνεισφορές, και εναλλακτικές ερμηνείες για την τζιχάντ ή την θέση της γυναίκας, ηττήθηκε: τα γραπτά του τα γνωρίζουμε από εβραϊκές μεταφράσεις, καθώς τα αραβικά πρωτότυπα κάηκαν στην γενέτειρά του, την Κόρδοβα το 1195. Ο ίδιος πέθανε εξόριστος.

Ο Ακυόλ δέχεται ότι η Περιστασιακότητα επιτρέπει μόνον την πρακτική επιστήμη, π.χ. την αριθμητική των καθημερινών συναλλαγών, παρεμποδίζοντας την θεωρητική έρευνα που υπερβαίνει την επαναληπτικότητα. Όμως δεν ικανοποιείται από αυτήν την ερμηνεία, και ανιχνεύει την απώλεια της επιστήμης βαθύτερα, στην Ασαρίτικη απαγόρευση της λογικής διερεύνησης της πραγματικότητας, που ακρωτηριάζει κάθε περιέργεια. Η γνώση πρέπει να είναι πρακτικά χρήσιμη και να υποτάσσεται στην θρησκεία, αλλιώς είναι επιβλαβής: «το άθροισμα των γωνιών του τριγώνου είναι δύο ορθές–ποια η χρησιμότητα;», ρωτούσε ένας σεβάσμιος ιμάμης.

Ο σημερινοί Μουσουλμάνοι, λέει ο Ακυόλ, επιθυμούν τα προϊόντα της επιστήμης – είτε iPhone, είτε πολεμικά αεροπλάνα – χωρίς το σύστημα σκέψης που τα δημιούργησε.

Όσον αφορά στην ηθική, και εκεί ο Ακυόλ αναδεικνύει την αυθαιρεσία του Ασαρίτικου νομικισμού που, χωρίς πνεύμα έρευνας και λογικής, δημιουργεί έναν δεσποτικό και αυθαίρετο Θεό.

Π.χ., η ανισότητα δικαιωμάτων μεταξύ Μουσουλμάνων και απίστων, είτε ανυπότακτων «καφίρ», είτε υποταγμένων «ντίμι», αγνοεί την Χαναφίτικη σχολή κατά την οποία «ανταμίγια», δηλαδή «παιδιά του Αδάμ», είναι όλη η ανθρωπότητα.

Ακόμα χειρότερα, η θεσμική κανονικοποίηση της δουλείας, και η εμμονή σε αυτόν τον θεσμό παρά το κίνημα κατάργησης που ξεκίνησε στην Αγγλία τον 19ο αιώνα [ΣτΣ: Νόμος Κατάργησης του δουλεμπορίου του 1807], ήταν μάλλον προϊόν παράδοσης και συντηρητικής θεολογίας, παρά του Κορανίου, το οποίο άλλωστε ήθελε την απελευθέρωση δούλων ως μια από τις αξιολογότερες πράξεις.

H Δυτική ηθική, ανώτερη εν προκειμένω κατά τον συγγραφέα, φώτισε τον Ισλαμικό κόσμο, αλλά μέχρις ενός σημείου: ακόμη και σήμερα, για τις περισσότερες Μουσουλμανικές χώρες, ίσα ανθρώπινα δικαιώματα δεν αναγνωρίζονται ούτε σε όλες στις θρησκείες ούτε σε αμφότερα τα φύλα, ενώ κάθε ελευθερία αναγνωρίζεται μόνον εντός των ορίων της Σαρίας.

Ως προς τις ελευθερίες, η Σαρία τιμωρεί ιδιαιτέρως σκληρά την αποστασία και την βλασφημία, κάνει διακρίσεις κατά γυναικών και αλλοθρήσκων και προωθεί την σωματική τιμωρία (ακρωτηριασμό, λιθοβολισμό, μαστίγωμα), πράγματα που είδαμε προσφάτως να εφαρμόζουν Σαλαφιστές, όπως π.χ. του Ισλαμικού Κράτους. Όλα αυτά αναπαράγονται διότι οι σύγχρονοι νομομαθείς είναι εξαιρετικά διστακτικοί στο να παράξουν νέο δίκαιο που να ανταποκρίνεται στην ζωή των Μουσουλμάνων εκτός της αραβικής ερήμου, ιδίως σε Δυτικές χώρες. Έτσι η Σαρία έχει λιμνάσει, και εμποδίζει τον ισλαμικό κόσμο να παρακολουθήσει τις νέες εξελίξεις, όπως π.χ. στο εμπόριο, στον δανεισμό και στην σύναψη συμβολαίων, ή στην δυνατότητα των γυναικών να ταξιδεύουν μόνες τους.

Ελευθερία

Ο Ακυόλ σημειώνει ότι αν το Ισλάμ έφερε κάποια «εσωτερική» ελευθερία από τις υλικές εξαρτήσεις, αφαίρεσε πολλή «εξωτερική» ελευθερία: για να εξασφαλίσει την ευλάβεια απαγόρευσε την αμαρτία, για να κρατήσει τους Μουσουλμάνους στην θρησκεία και την ορθοδοξία απαγόρευσε την αποστασία και την αίρεση, και για να τους κάνει ευσεβείς απαγόρευσε την βλασφημία.

Αυτό βάσει της «χίζμπα», της λογοδοσίας, και η οποία επιτρέπει την ενεργητική, έως βίαιη, αποτροπή της αμαρτίας, όπως π.χ. το σπάσιμο των μουσικών οργάνων. Αυτήν διενεργούν οι «μουχτασίμπ», ουσιαστικώς θρησκευτική αστυνομία, των οποίων η προέλευση ανάγεται στους αγορανόμους, τους «σαχίμπ αλ-σουκ», καθώς η απάτη στο εμπόριο καταδικαζόταν από το Κοράνι. Σταδιακώς τα όρια των δύο ρόλων έγιναν πιο θολά και η δημόσια τάξη αναμίχθηκε με την ευσέβεια. Όπως παραδέχθηκε άθελά του ένας Σουνίτης μελετητής: «αν επέτρεπαν την αποστασία, το Ισλάμ θα είχε τελειώσει με τον θάνατο του Προφήτη».

Και αυτή η απαγόρευση είναι προϊόν όχι του Κορανίου καθαυτού, αλλά δύο χαντίθ, ενδεχομένως αμφίβολης αυθεντικότητας. Και αυτή η εξέλιξη, θεωρεί ο Ακυόλ ήταν μέσον πολιτικού ελέγχου: ο αντιφρονούν αποκαλείται αποστάτης, και εφεξής είναι νόμιμη λεία. Έτσι, η ισλαμική αρχή του «στην θρησκεία δεν υπάρχει εξαναγκασμός…», τροποποιείται με την προσθήκη «…για τους Μουσουλμάνους». Δεν μπορείς να γίνεις Μουσουλμάνος διά της βίας, αλλά αν είσαι ήδη…

Ακόμη και για την βλασφημία, που έχει οδηγήσει σε εγκλήματα όπως η επίθεση στο Charlie Hebdo, ο Ακυόλ παραθέτει χωρία του Κορανίου με παραδείγματα βλασφημίας εναντίον του Μωάμεθ και τον διδαγμάτων του από τους συγχρόνους του, στα οποία ο Μωάμεθ απλώς απαντά με επιχειρήματα.

Τελικά θρηνεί για το ότι αυτή η καταπίεση και ο εξαναγκασμός έχει οδηγήσει σήμερα ή στην υποκριτική ευλάβεια, ή στην αποστροφή στην θρησκεία και την εγκατάλειψη του Ισλάμ.

Γιατί;

Ο Ακυόλ ρωτάει, με κάποιο παράπονο, γιατί το Ισλάμ δεν κατάφερε να ξεπεράσει αυτές τις τάσεις, όπως αντίστοιχες τέτοιες ξεπέρασε η Χριστιανοσύνη. Απαντά ότι ο Ασαρίτικος σκοταδισμός δεν είναι προδιαγεγραμμένος από το Κοράνι, αλλά ότι επεκράτησε λόγω πολιτικής σκοπιμότητας, ξεκινώντας από την δυναστεία των Ομεϋάδων, με τον κάθε χαλίφη να επιβάλλει τις δογματικές του απόψεις διά της βίας.

Οι Μουτάζιλα έφτασαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την αναγκαιότητα μιας κεντρικής κρατικής εξουσίας εισηγούμενοι έναν τύπο αναρχισμού. Οι «φαλασίφα», οι φιλόσοφοι, χωρίς να φτάνουν μέχρι εκεί, έκαναν δριμεία κριτική στην δεσποτεία επηρεασμένοι από τους Έλληνες φιλοσόφους, ενώ ο Ιμπν Χαλντούν μίλησε για μικρό κράτος με χαμηλούς φόρους. Αντιθέτως, ο Ασαρισμός υποστήριζε την τυφλή υπακοή ακόμα και σε άδικους χαλίφηδες, αρκεί να υπακούν την Σαρία, και προωθήθηκε ως επίσημο δόγμα χάριν πολιτικών σκοπιμοτήτων δεσποτικών χαλίφηδων.

Επανερμηνεία του Κορανίου

Ο Ακυόλ προτείνει το «προς-πίσω», δηλαδή την επιστροφή στην πηγή, το Κοράνι, και στην έλλογη ερμηνεία του, με σκοπό την ανίχνευση της Θείας πρόθεσης και γενικών ηθικών αρχών που θα μπορούν οι Μουσουλμάνοι να εφαρμόσουν σήμερα, ξεπερνώντας τις περιοριστικές και κυριολεκτικές Ασαριτικές νομολογίες.

Π.χ., εφόσον το Κοράνι μιλά για συγγενείς του Μωάμεθ, πώς γίνεται να είναι άχρονο και αδημιούργητο, όπως διατείνονται οι Ασαρίτες; Είχε προκαθορίσει ο Θεός όλα αυτά τα περιστατικά πριν καν δημιουργήσει τους ανθρώπους;

Επιπλέον, το Κοράνι αναφέρεται σε γεγονότα χωρίς να δίνει το πλαίσιο, απευθυνόμενο σε μάρτυρες αυτών. Π.χ., «θυμηθείτε όταν ήσαστε στην κοντινή πλευρά της κοιλάδας». Η αναφορά στην ανάπαυση κατά τον μεσημεριανό καύσωνα, δεν λέει τίποτα σε έναν Μουσουλμάνο της Σουηδίας, ενώ οι σωματικές τιμωρίες έχουν νόημα μόνον για μια νομαδική φυλή χωρίς φυλακές. Το πλαίσιο δηλαδή είναι απαραίτητο για την εξαγωγή συμπερασμάτων ως προς την Θεία πρόθεση.

Αυτή η ανάγνωση είναι χρήσιμη για να αναδείξει τον ανεκτικό χαρακτήρα του «Κορανίου της Μέκκας», που γράφτηκε πριν την εκδίωξη από τους Κουραϊσίτες. Μετά την «εγίρα», όταν οι περιουσίες των Μουσουλμάνων λεηλατήθηκαν, εμφανίζονται οι πρώτες εντολές για στρατιωτική τζιχάντ στο «Κοράνι της Μεδίνας», και η οποία αρχικώς υλοποιήθηκε με επιδρομές στα καραβάνια των εμπόρων της Μέκκας. Ο Ακυόλ εξηγεί ότι εντολές όπως «σκοτώστε τους ειδωλολάτρες όπου τους βρείτε», δεν αναφέρονταν σε όλους τους αλλόθρησκους, παντού και πάντα, αλλά στους συγκεκριμένους που τους έβλαψαν και λεηλάτησαν τις περιουσίες τους.

Τελικώς, το ειρηνικό και ανεκτικό Ισλάμ του Κορανίου της Μέκκας σιγά-σιγά διεγράφη βάσει της αρχής της ακύρωσης: κάθε νέος στίχος θεωρείτο ότι ακυρώνει κάποιον παλαιότερο, όταν αυτός είχε αντίθετο νόημα. Και με τους πιο πολεμικούς στίχους της Μεδίνας, παγιώθηκε μια πολεμοχαρής και κατακτητική ερμηνεία του Κορανίου.

Επιπλέον, επανεξετάζοντας την πολιτική συγκυρία αμέσως μετά τον θάνατο του Μωάμεθ, και την απόφαση του πρώτου διαδόχου του, Αμπού Μπακρ, να πολεμήσει όσους σταμάτησαν να καταβάλλουν την ελεημοσύνη τους, ανιχνεύουμε τις ρίζες της άρρηκτης σύνδεσης θρησκείας-κράτους στο Ισλάμ. Οι φωνές που πρότειναν το ισλαμικό αντίστοιχο του «τα του Καίσαρος Καίσαρι» δεν εισακούσθηκαν και το Ισλάμ ποτέ δεν γνώρισε το αντίστοιχο του διαχωρισμού εκκλησίας-κράτους.

Αντί επιλόγου

Αυτή η περίληψη ήταν ομολογουμένως εκτεταμένη, αλλά θεωρώ ότι η σημασία του θέματος το δικαιολογεί. Ο Ακυόλ, είτε συμφωνεί κάποιος μαζί του είτε όχι, μας αποκαλύπτει έναν κρίσιμο, διαχρονικό και ζωηρό διάλογο στους κόλπους του Ισλάμ, τον οποίο πολλοί, Μουσουλμάνοι και μη, αγνοούμε. Γι’  αυτό και μόνον, η συνεισφορά του είναι σημαντική.

Για λόγους συντομίας και θεματικής συνέπειας θεωρώ σκόπιμο το παρόν κείμενο να ολοκληρωθεί στο σημείο αυτό, έστω και λίγο απότομα. Ευελπιστώ μια συζήτηση να μπορέσει να ακολουθήσει συντόμως.

*Χημικός- Ερευνητής

ΓΙΑΤΙ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΑΜΥΝΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΟ

5
Ο Υπουργός Άμυνας χαρακτήρισε “ελβετικό τυρί” τα Επιτελεία επειδή δημοσιοποιήθηκαν κάποια στοιχεία για τους εξοπλισμούς που προωθήθηκαν, ή υποτίθεται ότι προωθήθηκαν, στην Ουκρανία.
Η δήλωση του υπουργού δημιουργεί ορισμένα εύλογα ερωτηματικά. Με βάση, πάντα, την διαφύλαξη της ακεραιότητας και της άμυνας της χώρας.
1.-Ο πρώτος που μίλησε για οπλικά συστήματα που υπάρχουν στα νησιά, ρωσικής κατασκευής, απο τα οποία σιγά σιγά πρέπει να απαλλαγεί η Ελλάδα ήταν ο πρωθυπουργός. Η μήνις του υπουργού στρέφεται και κατά του προϊσταμένου του; Η ίδια η κυβέρνηση δεν διαλαλούσε με καμάρι ότι στέλνει ή θα στείλει οπλικά συστήματα όταν εμείς σχολιάζαμε πως και να θέλει να στείλει δεν πρέπει να το κάνει γνωστό; Γιατί προκαλεί τη Ρωσία. Ποιος γιόρταζε τις αποστολές εν είδει πανηγυριού;
2.-Αν εξαιρέσει κανείς τις, σχετικές, φήμες που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο και των οποίων η αξιοπιστία είναι περιορισμένη, τις σημαντικότερες και πιο αξιόπιστες αναφορές τις έκανε η εγκυρότερη εφημερίδα της κυβερνώσας παράταξης. Γιατί;
3.-Τα οπλικά συστήματα που μετακινήθηκαν, αν μετακινήθηκαν, έχουν κάποιον όγκο. Ο όγκος τους και οι κινήσεις τους πιστεύει ο υπουργός πως δεν καταγράφηκαν απο δορυφορικά συστήματα ή ξένους πράκτορες στα νησιά; Δεν έγιναν αντιληπτά απο τους πολίτες;
4.-Απο τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν φαίνεται να υπήρξαν παράγοντες στα νησιά που θέλησαν να δημοσιοποιήσουν το ζήτημα. Το σκεπτικό τους ήταν μήπως και αποφευχθεί η απόσυρση των οπλικών συστημάτων και παραμείνουν στα νησιά διότι εκτιμούν πως θα ήταν επιβλαβής η απόσυρσή τους πριν την αντικατάστασή τους. Οι άνθρωποι συγκρούστηκαν με την συνείδησή τους. Απο τη μια η διαφύλαξη του απορρήτου, απο την άλλη η, κατ αυτούς, υπεράσπιση της πατρίδας. Σε αυτήν την σύγκρουση ποια είναι η απάντηση;
5.-Προφανώς οι κυβερνήσεις έχουν το τεκμήριο της απόλυτης προάσπισης του εθνικού συμφέροντος. Λόγω της συμπεριφοράς πολιτικών και κυβερνητικών παραγόντων το τεκμήριο αυτό- καλώς ή κακώς- αμφισβητείται απο μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Οι άνθρωποι αυτοί με την δική τους λογική κρίνουν ότι πρέπει να κάνουν γνωστό το ζήτημα. Ποιός ευθύνεται γι αυτό;
6.-Τι διαβεβαιώνει την ελληνική κοινωνία ότι οι κυβερνήσεις δεν λειτουργούν ιδεοληπτικά; Με την αρχή του δεδομένου;
7.-Για τον ρόλο του Συριζα και στελεχών του καλύτερα να μην μιλήσουμε. Και αυτά που κάνει ως σήμερα και στη βουλή και στο ευρωκοινοβούλιο λίγα είναι.
Αυτές είναι μερικές απο τις ερωτήσεις που θέτει η ελληνική κοινή γνώμη. Εγώ δεν μπορώ να απαντήσω. Εσείς;
Είναι δυνατόν μετά απο όλα αυτά ο υπουργός να κατηγορεί τα Επιτελεία; Σε τι φταίνε;
Π.ΣΑΒ

Σαλβίνι για τουρκική επιθετικότητα: «Τα νησιά της Ελλάδας ανήκουν στην Ελλάδα»

0

«Τα νησιά της Ελλάδας ανήκουν στην Ελλάδα και δεν χρειάζεται κανείς, ούτε να το διευκρινίσει. Όταν η Τουρκία κάνει συγκεκριμένες επιλογές, υπερβαίνοντας τα εσκαμμένα, πρέπει να τονίζουμε με σαφήνεια ότι δρα μόνο εξ ονόματός της και ότι η επιστροφή στην Οθωμανική αυτοκρατορία δεν είναι, θα έλεγα, στην ημερήσια διάταξη της ατζέντας μας», δήλωσε ο γραμματέας της Λέγκα, Ματέο Σαλβίνι, απαντώντας σε ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ σχετικά με την τουρκική προκλητικότητα.

Παράλληλα, ο γραμματέας της Λέγκα υπογράμμισε ότι είχε συνάντηση τον Τούρκο πρέσβη στην Ρώμη, παρά το ότι ο ίδιος διατηρεί αποστάσεις και ασκεί κριτική στην ‘Αγκυρα, με στόχο να συζητήσει πρωτοβουλίες που μπορεί να συμβάλουν στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

«Θα ήθελα οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις να μπορούσαν να γίνουν στο Βατικανό, έστω και αν ξέρω ότι υπάρχουν προβλήματα με την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας. Αλλιώς μπορούν να πραγματοποιηθούν στην Κωνσταντινούπολη ή και σε ένα νησί του Αιγαίου. Το θέμα, είναι να φτάσουμε σε ουσιαστικό αποτέλεσμα», είπε ο Σαλβίνι, σε συνέντευξη τύπου στην Ένωση Ξένων Ανταποκριτών της Ρώμης.

Υπογράμμισε, τέλος, ότι «είναι σαφές ότι η Ρωσία και ο Πούτιν ευθύνονται για το ξέσπασμα του πολέμου και την όλη αυτή επίθεση, αλλά για να μπορέσουμε να φτάσουμε σε ειρηνευτική συμφωνία, όπως λένε έμπειροι διπλωμάτες, όλες οι πλευρές θα πρέπει να θεωρήσουν ότι ικανοποιήθηκαν κάποια αιτήματά τους».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
https://www.liberal.gr/diplomacy/salbini-gia-tourkiki-epithetikotita-ta-nisia-tis-elladas-anikoun-stin-ellada-/453769

Επίθεση Ακσενέρ σε Ερντογάν: Τσούλες δεν μας είπαν ούτε οι Έλληνες

0

Ο Ερντογάν χαρακτήρισε «σάπιες» και «τσούλες» τις γυναίκες που έλαβαν μέρος στις κινητοποιήσεις, με την Ακσενέρ να απαντά μέσω αναδρομής στο 1922

Όλα στην Τουρκία πλέον μοιάζουν να έχουν – ή να προσπαθούν να αποκτήσουν – σχέση με την Ελλάδα. Το θέμα της έντασης πουλάει.

Ο τούρκος πρόεδρος το χρησιμοποιεί διαρκώς το τελευταίο διάστημα και δημιουργεί «πολεμικό κλίμα», με την πρόθυμη συμβολή και των τουρκικών ΜΜΕ.

Οι δηλώσεις δε που έχουν σχέση με την Ελλάδα παίζουν ταυτόχρονα σχεδόν σε Αθήνα και Άγκυρα.

Οι εκλογές του 2023 είναι κάθε μέρα και πιο κοντά. Και κάπως έτσι η «Ελλάδα» γίνεται μία λέξη που συναντά κανείς σε κάθε δήλωση τούρκου πολιτικού, είτε έχει σχέση με τα ζητήματα που έχουν να λύσουν Αθήνα και Άγκυρα είτε όχι.

Ακόμα και οι επιθέσεις ανάμεσα σε πολιτικούς γίνονται viral εάν έχουν μία αναφορά στην Ελλάδα.

Και γίνονται ακόμα καλύτερες εάν θυμίζουν περιόδους όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, ή αντίστοιχες που παραπέμπουν στο εθνικιστικό μεγαλείο της Τουρκίας.

Αυτό πρέπει να σκέφτηκε και η ηγέτης του ακροδεξιού «Καλού Κόμματος», Μεράλ Ακσενέρ, όταν αποφάσισε να «χτυπήσει» τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε σχέση με τις δηλώσεις του για τις διαδηλώτριες στο πάρκο Γκεζί.

Ο Ερντογάν χαρακτήρισε «σάπιες» και «τσούλες» τις γυναίκες που έλαβαν μέρος στις κινητοποιήσεις, με την Ακσενέρ να απαντά μέσω αναδρομής στο 1922.

«Αυτή την προσβολή, ούτε ο Έλληνας που δεν μπορεί να ξεχάσει ότι τον έριξαν στη θάλασσα, ούτε ο Άγγλος, που τον έπιασε στομαχόπονος από την προηγούμενη ήττα του, ούτε ο Γάλλος που δεν μπορεί να ξεπεράσει τα τραύματά του, δεν την ξεστόμισε», έγραψε στο twitter η Ακσενέρ.

Επίθεση Ακσενέρ σε Ερντογάν: Τσούλες δεν μας είπαν ούτε οι Έλληνες