Due to disagreements over the delimitation of maritime jurisdiction areas in the eastern Mediterranean, Turkey and Greece returned to the brink of a hot conflict in August 2020. Thanks to the engagement of NATO and the EU, tensions between the two countries were reduced. Given that the main reason for the tensions between Turkey and Greece in recent years is a disagreement over the eastern Mediterranean, why is Turkish President Recep Tayyip Erdoğan bringing up longstanding and intractable problems in the Aegean Sea such as the militarization of Greek islands rather than the problem of the eastern Mediterranean to trigger a crisis with Greece?
Turkey claims that Article 13 of the Lausanne Peace Treaty prohibits the establishment of naval bases or fortifications on the Greek islands of Midilli (Mytilene), Sakz (Chios), Sisam (Samos) and Ahikerya (Nikaria).The Greek military forces on those islands would be limited to a regular contingent called up for military service, which would be trained locally, and to gendarmerie and police forces in proportion to the total law enforcement forces in Greece.
To understand why Erdoğan has burned bridges with Greece and what his real goal is, it is necessary to analyze the political developments of recent days and the causal relationship between these developments.
As clearly stated in the Strategic Compass document, which sets out the principles for the European Union’s defense and security policy, a meeting of EU defense ministers in Brussels on March 21, shortly after the Russian invasion of Ukraine, noted that the world has moved from a unipolar system led by the United States to a multipolar system and that competition among the great powers has begun. The document explicitly states that the EU must have ” hard power” to protect its rights and interests in this conflict, and it provides a roadmap and concrete steps to achieve these capabilities.
The EU and its locomotive, Germany, are aware that in the competition for great power, one cannot succeed with economic power alone. That is why the EU has taken measures to create its own military. After a long hiatus, Germany announced that it would increase its defense spending. While the EU is preparing to take concrete steps to become a military power, Turkey, which has made great strides in the defense industry in recent years, is listed in the Strategic Compass document as a problem creator rather than a cooperation partner. Turkey is mentioned three times in the Strategic Compass document.
“Tensions in the Eastern Mediterranean remain, due to provocations and unilateral actions against EU Member States and violations of sovereign rights in breach of international law, as well as the instrumentalisation of irregular migration, and have the potential to escalate quickly; ensuring a stable and secure environment as well as a cooperative and mutually beneficial relationship, in line with the principle of good-neighbourly relations, is in the interest of both the EU and Turkey. …
“With Turkey, a contributor to CSDP [Common Security and Defence Policy] missions and operations, we will continue to cooperate in areas of common interest. We remain committed to developing a mutually beneficial partnership, but this requires equal commitment on Turkey’s side to advance on a path of cooperation, sustained de-escalation and to address EU concerns, in accordance with the statement of the members of the European Council of 25 March 2021,” the document says.
In the March 25 European Council statement, the EU called on Turkey to refrain from renewed provocations or unilateral actions in violation of international law in the eastern Mediterranean. The EU stated that it stands ready to use the instruments and options at its disposal to defend its interests and those of its member states and to preserve regional stability.
Last year the Erdoğan government understood the message of the EU, which implicitly threatened sanctions, and stopped seismic research activities that were causing tensions in the eastern Mediterranean. This is because relations with the EU, especially with Germany, the engine of the union, are crucial for Erdoğan’s future political career. On the other hand, Erdoğan has exacerbated tensions with Greece, which is also a member of the EU, by using the disagreements between the two states over the Aegean Sea. This dilemma shows that Erdoğan is seeking conflict with another power over Greece, not with the EU.
Despite all his efforts, Erdoğan has not been officially invited to the United States and has not been recognized as a political interlocutor by US President Joe Biden. Erdoğan is aware that without support from the United States, his political leadership will continue to deteriorate.
According to the near-future predictions of the Erdoğan administration in the competition for great power, the US needs NATO in its competition with China. Although the EU’s creation of its own hard power and its economic relations with China do not much bother the US for now, the US wants to see the EU on its side in the near future, when the great power competition will intensify. EU countries can only act together with the US under the umbrella of NATO, the only international organization that can hold the EU and the US together.
The Strategic Concept, to be adopted at the NATO Summit in Madrid on June 29-30, 2022, will determine the future of NATO. The demonstration of solidarity by NATO Allies at this summit is fully consistent with US policy objectives, and any stance that will harm that unity and solidarity will first disturb the United States. Since Erdoğan knows the importance of NATO for the US, he thinks if he creates a crisis within NATO, Biden will step in and talk to him directly for a solution. For this reason he wants to fabricate a crisis by using the militarization of the islands in the Aegean Sea with Greece, which has a US naval base on its territory and has developed strategic relations with the US in the military field.
Erdoğan knows very well that the Turkish-Greek problems are not ones that can be solved in a short period of time. As a result, Erdoğan is not eager to resolve them. His real goal is to create a crisis with Greece within NATO in order to be able to negotiate with the United States.
* Fatih Yurtsever is a former naval officer in the Turkish Armed Forces. He is using a pseudonym out of security concerns.
Μόλις τελείωσα σήμερα το πρωί ένα απο τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει. Το Quantun του Manjit Kumar. Περιγράφει την μεγάλη περιπέτεια της κβαντικής φυσικής, καλύτερα της κβαντικής μηχανικής. Επίκεντρο δύο μεγάλες διαμάχες. Του Νιλς Μπόρ με τον Σρέντιγκερ, αρχικά, και κυρίως με τον Αϊνστάιν.
Ο Νιλς Μπορ υπήρξε ο δημιουργός, και η ψυχή, της Σχολής της Κοπεγχάγης, η ερμηνεία της οποίας θεωρείται η επικρατέστερη για την κβαντική μηχανική.
Με δύο λόγια λέει ότι δεν υπάρχει κβαντική πραγματικότητα πέραν αυτής που αποκαλύπτεται μέσω ενός πειράματος, μιας πράξης παρατήρησης. Δηλαδή, ο κβαντικός κόσμος υπάρχει επειδή τον παρατηρούμε. Αλλά η παρατήρηση τον επηρεάζει. Επηρεάζει την μέτρηση. Γι αυτό και η απροσδιοριστία του Χάιζεμπεργκ που λέει ότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ταυτόχρονα την ορμή και την θέση ενός π.χ. ηλεκτρονίου ή την ενέργεια και τον χρόνο.
Δεν ξέρω αν το καταλάβατε. Κβαντικός κόσμος υπάρχει μόνο αν τον παρατηρήσουμε. Αν δεν τον παρατηρήσουμε δεν υπάρχει.
Αλλά και ο μεγάκοσμος, ο υποτίθεται πραγματικός κόσμος που ζούμε, αποτελείται απο πολλούς μικρόκοσμους. Η ύλη που βλέπουμε, αποτελείται απο άτομα και τα άτομα περιέχουν ηλεκτρόνια. Ποιο είναι το όριο μεταξύ μη πραγατικού μικρόκοσμου και πραγματικού, αν υποθέσουμε, μεγάκοσμου; Άδιευκρίνιστο.
Ο Αινστάιν δεν διαφωνούσε με την θεωρία αυτή αφού όσες αντιρρήσεις έφερε τις ανέτρεψε ο Μπόρ. Έλεγε, όμως ο Αινστάιν, βασιζόμενος στο ένστικτο και την διαίσθησή του (αυτά τα στοιχεία αν δεν τα έχει ένας θεωρητικός φυσικός καλύτερα να αλλάξει επάγγελμα), ότι η κβαντική μηχανική δεν είναι μια πλήρης θεωρία. Ισχύει αλλά είναι μέρος μιας νέας φυσικής θεωρίας πεδίου η οποία δεν αμφισβητεί τον πραγματικό κόσμο. Δεν αμφισβητεί, δηλαδή, ότι το ηλεκτρόνιο υπάρχει ανεξαρτήτως του αν το μετρούμε ή όχι, ανεξαρτήτως του αν το παρατηρούμε.
Ουσιαστικά, απο την αβεβαιότητα περνάμε στην αιτιοκρατία.
Είναι εδώ που ο Αινστάιν είπε “ο Θεός δεν παίζει ζάρια”. Ο κόσμος, δηλαδή, δεν είναι πιθανοκρατούμενος. Αλλά πραγματικός και αιτιοκρατικός.
Ο Μπόρ και η Σχολή της Κοπεγχάγης επικράτησαν κατά κράτος. Σε τέτοιο βαθμό που προς το τέλος της ζωής του θεωρούσαν τον Αινστάιν ως έναν παράξενο γέροντα που δεν ήθελε να μεταβάλλει τις αιτιοκρατικές του απόψεις και επέμενε.
Έλα, όμως, που καθώς περνούν τα χρόνια οι απόψεις του Αινστάιν, ξανατίθενται στο τραπέζι;
Σήμερα είναι γνωστό ότι βασικός στόχος της θεωρητικής φυσικής είναι η ενοποίηση των τεσσάρων δυνάμεων (ασθενούς, ισχυρής, ηλεκτρομαγνητικής και βαρυτικής). Με κάποιον τρόπο έχουν πετύχει την ενοποίηση των τριών. Δεν μπορούν να πετύχουν την ενοποίηση της βαρυτικής με τις άλλες τρείς. Η βαρυτική περιγράφεται απο την Γενική Σχετικότητα του Αινστάιν.
Στις μέρες μας, η σημαντική ανακάλυψη που επετεύχθη ήταν το Σωματίδιο Χίγκς.
Στο βιβλίο που σας προανέφερα, οι δεκάδες θεωρητικοί φυσικοί που παρελαύνουν στις σελίδες του εφευρίσκουν διάφορα νοητικά πειράματα. Αυτό κάνουν οι θεωρητικοί φυσικοί. Φτιάχνουν πειράματα με το μυαλό τους. Αλλά για να αποδειχθεί αν είναι σωστή η θεωρία τους πρέπει τα πειράματα αυτά να γίνουν πράξη στο εργαστήριο.
Ο Χίγκς, ανακάλυψε θεωρητικά το ομώνυμο σωματίδιο αρχές του 60. Και μόλις πριν δέκα χρόνια, το 2012, έγινε κατορθωτή η πειραματική ανακάλυψή του στο CERN αφού κατασκευάσθηκαν τεράστιοι επιταχυντές.
Θεωρητικά, ανακαλύφθηκε, επιταχυντές κατασκευάσθηκαν αλλά το πρόβλημα του πως γίνεται το πείραμα δεν είχε λυθεί.
Στις σχετικές προτάσεις για το πως έπρεπε να προσπαθήσουν στο CERN να κάνουν το πείραμα καθοριστικό ρόλο έπαιξε ο ημέτερος Δημήτρης Νανόπουλος.
Με αφορμή τα δέκα χρόνια απο την ανακάλυψη του σωματιδίου στο CERN (4 Ιουλίου) παρακάλεσα τον κ. Νανόπουλο και θα ειναι μαζί μας στην τελευταία εκπομπή αυτής της τηλεοπτικής περιόδου που θα κάνω την Τρίτη στην Δημοτική Τηλεόραση TV-100. Στις 7μμ.
Αξίζει να την παρακολουθήσετε.
Καθώς, λοιπόν, τελείωσα το βιβλίο του Kumar για το οποίο σας μίλησα, έπιασα να διαβάζω το βιβλίο του πατέρα Νικόλαου Λουδοβίκου “Αφανής Αρμονία” Μεταφυσική Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας.
Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος μας λέει ρητά ότι στο βιβλίο του οι όροι μεταφυσική και θεολογία χρησιμοποιούνται εναλλάξ, ως συνώνυμοι.
Και εκεί που είχα χαθεί με το προηγούμενο βιβλίο γα τα κβάντα, στην σχετικότητα και την ανυπαρξία χωρίς παρατήρηση, διαβάζω στον πρόλογο του βιβλίου του π. Νικόλαου: “Η περιδιάβαση στην αρχαία μεταφυσική (και τον συναφή μεταφυσικό Μονοθεϊσμό της) είναι διάβημα ιδιαζόντως μεταφυσικό και πολλαπλώς ωφέλιμο, καθώς, αυτή συγκλονιστικά περιγράφει τα όρια της δίψας του απόλυτου ως θεμελιώδους, μάλιστα, χαρακτηριστικού της ανθρώπινης δομής…”
Απο το κρύο ντούζ της σχετικότητας και ανυπαρξίας του κβαντικού κόσμου, στο ζεστό της θεολογικής απολυτότητας.
ΥΓ1: Σε μια εκπομπή των Ανιχνεύσεων της ΕΡΤ3 είχα προσκεκλημένο έναν απο τους καλύτερους σύγχρονους Έλληνες φιλόσοφους, τον οποίο εκτιμώ πολύ. Ήθελα να του θέσω το ζήτημα της διεύρυνσης της φυσικής προς τον μεταφυσικό χώρο, όπως προσλαμβάνεται απο την φυσική επιστήμη. Της προόδου, δηλαδή, της κβαντικής μηχανικής.
Καταλάβαινε την θεολογική προσέγγιση που υπονοεί και ο π. Λουδοβίκος. Της θεολογίας.
Η φιλοσοφία χρειάζεται, πλέον, γνώση μαθηματικών και φυσικής. Ο συγγραφέας του βιβλίου που μόλις τελείωσα, Manjit Kumar είναι και φυσικός και φιλόσοφος. Τα καταφέρνει θαυμάσια. Το βιβλίο του θα γίνει κλασικό.
ΥΓ2:Απο την ανάγνωση της κβαντικής περιπέτειας, προκύπτει ότι οι θεωρητικοί φυσικοί είναι άνθρωποι ευφυείς, με οξυμένη διαίσθηση και ένστικτο. Συνελάμβαναν καταστάσεις που ήταν αδύνατο να συλληφθούν. Για να μπορέσουν να δικαιολογήσουν τις συλλήψεις τους και να γίνουν αυτές αποδεκτές, έπρεπε να τις διατυπώσουν μαθηματικά. Οι λίγοι που μπορούσαν το έκαναν. Οι άλλοι, όπως ο Χάιζεμπεργκ που στην αρχή δεν τα γνώριζε, κατέφευγαν, τότε, στον Πάουλι, ο οποίος θεωρείτο αυθεντία. Ο Χάιζεμπεργκ είχε κάνει την ανακάλυψή του, κατέληξε σε πίνακες αλλά δεν είχε ιδέα απο θεωρία πινάκων. Θεωρούσε ότι αν Α και Β είναι δύο πίνακες, ΑΧΒ =ΒΧΑ. Έλα, όμως, που δεν ισχύει. Γι αυτό, ενώ είχε καταλήξει σε σωστά συμπεράσματα ταλαιπωρείτο διότι δεν μπορούσε να τα διαβάσει μαθηματικά. Μετά τον Πάουλι μαθηματική αυθεντία θεωρείτο ο Φον Νόϋμαν.
Βεβαίως, την ίδια περίδο υπήρχαν και άλλοι μαθηματικοί όπως ο Χίλμπερτ αλλά το βιβλίο εστιάζει, κυρίως, σ αυτούς.
Το συμπέρασμα είναι για να μπορέσετε να σταθείτε, οπουδήποτε, μάθετε μαθηματικά. Ο βασιλιάς των επιστημών. Χωρίς μαθηματικά δεν υπάρχει τίποτε. Μην βγαίνετε απο το σπίτι. Θα σας δουλέψει ακόμη και ο μπακάλης.
ΥΓ3: Όλοι, σχεδόν, οι πρωταγωνιστές της κβαντικής περιπέτειας, είχαν και μια ρίζα εβραϊκή. Γι αυτό οι Ναζί μιλούσαν για Εβραϊκή Φυσική. Την οποία, προσπάθησαν να αξιοποιήσουν στην κούρσα για την ατομική βόμβα. Τους πρόλαβαν, όμως, οι αμερικανοί. Οι Ναζί, μιλούσαν επίσης για Γερμανική Φυσική. Για να καταλάβετε που μπορεί να φθάσει ο φανατισμός. Ακόμη και η φυσική εθνικοποιήθηκε. Ο επιφανέστερος γερμανός φυσικός που τυχαία, ανακάλυψε το κβάντο ήταν ο Μαξ Πλάνκ. Του οποίου ο ένας γιός σκοτώθηκε στον πόλεμο και τον άλλο τον κρέμασαν οι ναζί επειδή θεωρούσαν ότι συμμετείχε σε απόπειρα δολοφονίας του Χίτλερ. Προσπάθησε ο Πλάνκ, παρακαλώντας, να τον σώσει αλλά δεν τα κατάφερε. Και ας ήταν απολύτως αξιοσέβαστος σε όλον τον κόσμο. Τα ίδια και οι αμερικανοί. Κυνήγησαν και φυλάκισαν τον πατέρα της ατομικής βόβας Οπενχάιμερ. Τον δε Αινστάιν δεν του επέτρεπαν να έχει πρόσβαση στα μυστικά της κατασκευής της. Ήταν η εποχή του μακαρθισμού. Κάτι ελάχιστο, μας θυμίζουν και σημερινές εκδηλώσεις.
Η είδηση λέει πως στα κατεχόμενα έπιασε φωτιά και για την κατάσβεσή της συνεργάστηκαν ελληνοκύπριοι, τουρκοκύπριοι, τούρκοι και ισραηλινοί.
Κάτι λείπει απο το παζλ.
Τα χρόνια που εργαζόμουν στην ΕΡΤ3 κάλυπτα, για μια περίοδο, το υπουργείο άμυνας και βρέθηκα, με τον τότε υπουργό άμυνας, στην Κύπρο. Γνώριζα τον κύπριο ομόλογό του, ο οποίος έμαθα πως δεν ζει πια, τον Χάσικο. Και μου δόθηκε η δυνατότητα να του κάνω και εγώ την δική μου βαθυστόχαστη ανάλυση πως έβλεπα τη σχέση Ελλάδας- Κύπρου.
Μόλις τελείωσα με τα μεγαλεπήβολα γεωπολιτικά σχέδιά μου, ο υπουργός, ευγενικά, με ρώτησε: έχει η Ελλάδα τέτοια πολιτική;
Εν τη αφελεία μου, απόρησα με την ερώτηση. Γιατί να μην έχει, αναρωτήθηκα μέσα μου.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, μέχρι και σήμερα, σκέφθηκα πόσο αφελής μπορεί να πιαστεί κανείς αν ακούει τα παραμύθια της Αθήνας.
Για να έρθω στις πυρκαγιές, η Ελλάδα στην Κύπρο αντικαταστάθηκε απο το Ισραήλ σε ζητήματα ασφάλειας. Κάτι πού καλά έκαναν οι κύπριοι. Και εγώ στην θέση τους θα διατηρούσα μια νοσταλγική ανάμνηση της σχέσης μου με την Ελλάδα και τους Έλληνες, που δεν χάνουν ευκαιρεία να κατηγορήσουν τους κύπριους ότι για όλα αυτοί φταίνει. Και έτσι, απαλλάσσουν τον εαυτό τους απο την υποχρέωση να υπερασπίσουν ένα μέρος του ελληνισμού. Θα αναζητούσα ασφάλεια, εκεί που μπορεί να μου παρασχεθεί. Το ζήτημα της ασφάλειας είναι μείζον.
Δεν είναι, μόνο, οι φωτιές. Με τους ισραηλινούς έκαναν οι κύπριοι προσφάτως, άσκηση. Και 6.000 ισραηλινοί στρατιώτες παρέμειναν στην Κύπρο για κάθε ενδεχόμενο. Δεν γνωρίζω αν, ακόμη, βρίσκονται εκεί.
Θα μου πείτε η Ελλάδα είναι μικρής ηλικίας εθνικό κράτος και, ακόμη, προσπαθεί.
Μα το ισραήλ είναι λιλιπούτειο. Έγινε κράτος, μόλις το 1948.
Αλλά κράτος αποφασισμένο να υπάρξει. Με αξιοπρέπεια.
Το αθηναϊκό ομόλογό του δεν έχει τέτοια λογική. Λας Βέγκας η πρωτεύουσα, κραγιόν και αρώματα. Και πολλές φανφάρες.
38Yorgos Tsoukalas, Δημοσθένης Τσολάκης και 36 ακόμη
Συμπληρώθηκαν 4 χρόνια από την υπογραφή της συμφωνίας των Πρεσπών με την οποία διαφωνούσε η πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών κρίνοντας ότι δώσαμε πολλά παίρνοντας λίγα και κυρίως γιατί κόντρα στην ιστορική αλήθεια η Ελλάδα μέσω της συμφωνίας αυτής αναγνώριζε, έστω και εμμέσως, την ομιλούμενη στα Σκόπια σλαβική διάλεκτο ως «μακεδονική γλώσσα» και τους Σλάβους των Σκοπίων ως «Μακεδονική εθνότητα».
Η συμφωνία έγινε ουσιαστικά για να γίνει δεκτή στο ΝΑΤΟ η γειτονική χώρα και να αρχίσει η ενταξιακή διαδικασία εισδοχής της στην Ε.Ε, με την τότε Ελληνική κυβέρνηση να επαίρεται ότι πέτυχε μια ιστορική συμφωνία επίλυσης ενός προβλήματος που «αδυνάτιζε» διεθνώς την διπλωματική θέση της Ελλάδας και ότι δήθεν μέσω αυτής επετεύχθη σταθερότητα στα Βαλκάνια Οι υποβολείς της συμφωνίας την αντιμετώπισαν μάλλον ως συνέχεια της συμφωνίας της Αχρίδας, σαν ένα βήμα σταθεροποίησης στα δυτικά Βαλκάνια και εξοστρακισμό κάθε προσπάθειας επιρροής άπό άλλες δυνάμεις.
Οι υποβολείς της συμφωνίας δεν κατανοούσαν την Βαλκανική πραγματικότητα κι έτσι δεν κατάλαβαν ότι το πρόβλημα δεν ήταν μόνο μεταξύ Ελλάδας και της γειτονικής χώρας αλλά το πρόβλημα ήταν Βαλκανικό πρόβλημα ευρύτερης διάστασης διότι η γειτονική χώρα ήταν τεχνητό κατασκεύασμα από τον Τίτο το 1944 στο πλαίσιο στοχευσής του για ηγεμονία στα Βαλκάνια, επιτυγχάνοντας σε κάποιο βαθμό με την πάροδο του χρόνου να δημιουργήσει συνείδηση έθνους στους Σλάβους των Σκοπίων κλέβοντας ήρωες και ιστορία από την Ελλάδα αλλά κι από την Βουλγαρία. Γι αυτό παρά τις Ελληνικές υποχωρήσεις κόντρα στην ιστορική αλήθεια η Βουλγαρία έθεσε VETO αποκλείοντας την έναρξη ενταξιακής διαδικασίας της αποκληθείσης με την συμφωνία των Πρεσπών «Βόρειας Μακεδονίας» στην Ε.Ε, ζητώντας από αυτήν να αναγνωρίσει ότι η λεγόμενη «Μακεδονική γλώσσα» είναι διάλεκτος της Βουλγαρικής γλώσσας ,ότι οι Σλάβοι αυτοί έχουν Βουλγαρική καταγωγή κι ότι οι ήρωές της έχουν επίσης Βουλγαρική καταγωγή. Αποδεικνύεται με αυτό τον τρόπο ότι το πρόβλημα των Σκοπίων ήταν Βαλκανικό πρόβλημα και σαν τέτοιο έπρεπε να αντιμετωπισθεί με αναζήτηση λύσης που για να γίνει αποδεκτή και να μακροημερεύσει έπρεπε να είναι συμβατή με την ιστορική αλήθεια και με σεβασμό στις ευαισθησίες Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Μετά από 4χρόνια έχει διαπιστωθεί ότι με εξαίρεση την χρήση της ονομασίας «Βόρεια Μακεδονία» για ένταξη της γειτονικής χώρας σε ΟΗΕ και άλλους διεθνείς οργανισμούς η ηγεσία της «Βόρειας Μακεδονίας» δεν εφαρμόζει την συμφωνία και προσπαθεί με κάποια προσχήματα και τεχνάσματα να χρησιμοποιούν τον όρο Μακεδονία και μακεδονικός η Μακεδονική στη χώρα τους ενώ παρ΄ ότι πέρασαν 4 χρόνια δεν έχουν αλλαχθεί τα σχολικά βιβλία που είχαν αλυτρωτικές αναφορές και με διάφορους τρόπους συνεχίζουν να κλέβουν ήρωες και ιστορία από Ελλάδα και Βουλγαρία. Με πρόσχημα ότι είναι ιδιωτικοί φορείς και δεν έχουν εξάρτηση από το κράτος ακόμα και επιστημονικοί φορείς της γειτονικής χώρας εξακολουθούν να αυτοχαρακτηρίζονται «μακεδονικοί» .
Ο τιμώμενος τώρα στην γειτονική χώρα ως εθναπόστολος του «Μακεδονισμού» Κρίστε Μισίρκωφ στο βιβλίο του «Μακεδονικές υποθέσεις», που εκδόθηκε αμέσως μετά την επανάσταση του ΄Ηλιντεν, λέει κάπου περιφραστικά ότι αυτό που δεν υπάρχει σήμερα δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει αύριο…Κι αποδείχθηκε πως είχε δίκιο γιατί σε δυο γενιές πέτυχαν εκμεταλλευόμενοι την ολιγωρία και τα λάθη τα δικά μας να δημιουργήσουν ένα τεχνητό έθνος βαπτίζοντας τους Σλάβους των Σκοπίων ως «μακεδονική εθνότητα» και την σλαβική διάλεκτο που ομιλούσαν ως «μακεδονική γλώσσα».
Κι ενώ αυτά γίνονται στα Σκόπια στη χώρα μας λειτουργούμε και σε αυτό το θέμα σαν εκκρεμές με την έννοια ότι πάμε από το ένα άκρο στο άλλο.΄Ετσι ενώ πριν χρόνια υπήρξαν συλλαλητήρια κατά της συμφωνίας με συμμετοχή εκατομμυρίων πολιτών και αφιερώματα στο θέμα από τα ΜΜΕ τώρα τα μεν ΜΜΕ αγνοούν το θέμα και κανείς δεν ασχολείται για να ενημερώσει τους πολίτες για το αν και πως εφαρμόζει την συμφωνία η γειτονική χώρα και υπάρχει γενικευμένα αδιαφορία. Βέβαια με τον ίδιο τρόπο αντιμετώπισε διαχρονικά η Ελλάδα το όλο θέμα και γι αυτό είχαμε αυτή την άσχημη κατάληξη. Μιλάγαμε για μια μόνο και Ελληνική Μακεδονία αλλά πιεζόμενοι από τους συμμάχους μας που καλόπιαναν τον Τίτο που ανεξαρτοποιήθηκε από την Μόσχα, το 1959 υπογράψαμε ως χώρα συμφωνία δικαστικής συνδρομής με την Γιουγκοσλαβία(βλ.άρθρο 7 Ν.Δ 4009/23-1-59ΦΕΚ238 Α) στην οποία γινόταν ρητή αναφορά ότι οι αιτήσεις δικαστικής αρωγής υποβάλλονται δια των αντιστοίχων υπουργείων Δικαιοσύνης τα οποία αλληλογραφούν απευθείας μεταξύ τους κι΄ όσον αφορά την Γιουγκοσλαβία γίνεται ρητή αναφορά στα υπουργεία Δικαιοσύνης των λαϊκών Δημοκρατιών Σερβίας, Σλοβενίας, Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Μακεδονίας και Μαυροβουνίου.
Κλείνω ευχόμενος ως χώρα να μην εφαρμόσουμε την ίδια τακτική στρουθοκαμήλου στην αντιμετώπιση και άλλων εθνικών μας θεμάτων διότι αν συνεχίσουμε να λειτουργούμε με τον ίδιο τρόπο ως απόλυτα «προβλέψιμοι» εξασφαλίζοντας την ησυχία μας με συνεχείς υποχωρήσεις στα εθνικά μας θέματα τότε το μέλλον της χώρας μας θα είναι ζοφερό…
Δικηγόρος-πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης.
Αν αξιολογήσουμε τον αντίκτυπο των εξελίξεων που υφισταμεθα καθημερινά και σηματοδοτούνται στο όνομα του πολέμου στην Ουκρανία, σε ποιά συμπεράσματα θα οδηγηθούμε λογικά; Πρώτον, ότι το κεφάλαιο μπορεί ανά πάσα στιγμή και παίρνει πίσω από τους εργαζόμενους πολλαπλάσια από ό,τι τυχόν έχει παραχωρήσει, οδηγώντας τους μάλιστα σε σημείο εξαθλίωσης. Δεν εξηγείται διαφορετικά η εκτόξευση του κόστους της ζωής παράλληλα με τα υπερκέρδη των επιχειρήσεων. Δεύτερον, επιβεβαιώνεται ο Ζακ Ρανσιέρ που χαρακτήριζε τις κυβερνήσεις ατζέντηδες του κεφαλαίου, αφού διαπιστώνουμε μια σχεδόν πλήρη συγχώνευση της οικονομικής εξουσίας και των υποτιθεμένων πολιτικών εκπροσώπων των λαών. Σύμφωνα με τους Financial Times, οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη τον Μάιο ήταν 40% υψηλότερες σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρωζώνη, σημειώνεται, είναι τουλάχιστον έξι φορές υψηλότερες σε σύγκριση με πριν από την πανδημία. Πώς αντέδρασαν οι πολιτικοί εκπρόσωποι του λαού;;
Σήμερα επιχειρείται και πραγματοποιείται αναδιανομή του κεφαλαίου σε παγκόσμιο επίπεδο σε σημείο ώστε να διερωτώμεθα αν η διάρκεια του πολέμου και η λήξη του οριοθετείται από τους εμπολέμους ή από το χρόνο που απαιτεί η παγίωση των οικονομικών ανατροπών. Διαφορετικά δεν μπορεί να ερμηνευτεί πώς μια χώρα που υφίσταται επίθεση, με φοβερές απώλειες σε έμψυχο υλικό και υποδομές, επιμένει να αυτοκαταστρέφεται, απέχει από διαπραγματεύσεις για τη λήξη των εχθροπραξιών με τον πρόεδρό της να ενστερνίζεται τις προτροπές της Δύσης για συνέχιση του πολέμου και να ζητά συνεχώς βοήθεια σε εξοπλισμούς που μόνο σε μεγαλύτερες καταστροφές οδηγούν. Γιατί μετά την άκαρπη συνάντηση αντιπροσωπειών των εμπολέμων στην Αττάλεια αλλά την ελπιδοφόρα στην Κωνσταντινούπολη διεκόπησαν οι διαπραγματεύσεις; Τί φοβάται ο πρόεδρος Ζελένσκι; Φοβάται μήπως επέλθει ειρήνη και σταματήσουν οι επισκέψεις των ηγετών της Δύσης στο Κίεβο που τον αναδεικνύουν “ήρωα” των συμφερόντων της, παράλληλα όμως τον αποπροσανατολίζουν από την πραγματικότητα; Αντιλαμβάνομαι την ψυχολογία του προέδρου Ζελένσκι. Ηθοποιός που προσδοκούσε το χειροκρότημα ενός περιορισμένου κοινού ως επιδοκιμασία της υποκριτικής του, είναι ανθρώπινο να έχει χάσει την επαφή με την πραγματικότητα μέσα από τους επαίνους και τις παραινέσεις του συνόλου των ηγετών της Δύσης που παρελαύνουν από το Κίεβο, τις υποσχέσεις τους για ενίσχυση του οπλοστασίου της Ουκρανίας και τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει έναντι όλων αυτών.
Όμως αν οι πολιτικές ηγεσίες, ως “ατζέντηδες” του κεφαλαίου, του κτυπούν επιδοκιμαστικά την πλάτη και τον ενθαρρύνουν να συνεχίσει την πορεία της χώρας του στον όλεθρο και την καταστροφή, οι λαοί έχουν διαφορετική γνώμη από τις ηγεσίες τους. Ενδεικτική είναι η δημοσκόπηση που δημοσίευσε πρόσφατα το European Council of Foreign Relations με τη συμμετοχή δέκα ευρωπαϊκών χωρών. Σε όλες, πλην της Πολωνίας, όπου η ελεύθερη έκφραση πολιτικής άποψης είναι στοχοποιημένη, το “στρατόπεδο της ειρήνης” (που υποστηρίζει μια διπλωματική λύση άμεσα, ακόμη και εδαφικές παραχωρήσεις από το Κίεβο) υπερτερεί του “στρατοπέδου της δικαιοσύνης” (που δίνει προτεραιότητα στην ήττα της Ρωσίας). Μάλιστα το ποσοστό επικράτησης των “πασιφιστών” ήταν υψηλότερο στις τέσσερεις χώρες οι ηγέτες των οποίων επισκέφθηκαν το Κίεβο και τάχθηκαν υπέρ τη χορήγησης καθεστώτος υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην Ουκρανία. Δηλαδή 52% – 16% στην Ιταλία, 49% – 19% στην Γερμανία, 42% – 23% στη Ρουμανία, 41% – 20% στη Γαλλία (1). Με άλλα λόγια υφίσταται χάσμα μεταξύ των ηγεσιών και των ΜΜΕ που παπαγαλίζουν τις καθεστωτικές απόψεις τους αφενός και των λαών αφετέρου. Και στη δημοκρατική Ελλάδα;;; Το 100% των Ελλήνων ανήκει στο “στρατόπεδο της δικαιοσύνης”, στη “σωστή πλευράς της ιστορίας”; Σύμφωνα με τον Γιούρι Πίλιπσον του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, “όπως προέκυψε από δημοσκόπηση, το 56% των Ελλήνων θα ήθελε να διατηρήσει τους παραδοσιακούς δεσμούς με τη Ρωσία” (Καθημερινή 24/6/2022, σελ. 4). Από το εξωτερικό θα μαθαίνουμε τη διενέργεια και τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων; Αξίζει να υφίσταται ο ελληνικός λαός όσα υφίσταται σήμερα που προαναγγέλλουν μια οδυνηρή συνέχεια, ενθαρρύνοντας μία ηγεσία που αποφεύγει τις διαπραγματεύσεις θυσιάζοντας τον λαό της;; Και τα κόμματα της Βουλής μας;; Άφωνα; Η αντιπαράθεση εξαντλείται μόνον στην αποστολή οπλισμού στην Ουκρανία;;
Βέβαια σε μια χώρα σε εμπόλεμη κατάσταση δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει τις επιλογές της ηγεσίας, αφού το μονοπώλιο της βίας, κατά τον Βέμπερ, ανήκει στο κράτος, ιδιαίτερα σε μια χώρα με τα πολιτικά χαρακτηριστικά της Ουκρανίας. Ο μυστηριώδης θάνατος του Ντένις Κιρέεφ, μέλους της πρώτης ουκρανικής αντιπροσωπείας στις διαπραγματεύσεις με τους Ρώσους, εντείνει τον σκεπτικισμό για την τύχη κάθε διαφορετικής άποψης. Είναι όμως αυτονόητο η δυσφορία του ουκρανικού λαού με τις ανθρώπινες απώλειες και τις καταστροφές να ογκούται, έστω και σιωπηρά προς το παρόν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τις φιγούρες των γυναικών που συγκεντρώνονταν στο Κίεβο ζητώντας την απελευθέρωση των εγκλωβισμένων μαχητών και αμάχων στο Αζοφστάλ της Μαριούπολης,
Γιαυτό η επίσκεψη Μακρόν, Σολτς, Ντράγκι, Γιοχάνις με την επί κεφαλής της Κομισιόν στο Κίεβο σε δύο τινά αποσκοπούσε: Αφενός στη μείωση της υποβόσκουσας δυσφορίας του ουκρανικού λαού, αφού δίνει το επιχείρημα στον Ζελένσκι να προβάλλει ως αντιστάθμισμα των θυσιών την προοπτική της ένταξης στην ΕΕ και αφετέρου στη συνέχιση του πολέμου παρά την εκατόμβη των νεκρών. Όμως πέρα από τον οπλισμό που παρέχεται στην Ουκρανία επιτείνοντας τον όλεθρο του πολέμου, η Δύση θα πρέπει να απαντήσει στο εύλογο ερώτημα. Αν η Ουκρανία δεχθεί ένα στοχευμένο πυρηνικό πλήγμα από τη Ρωσία, ποιά δυτική χώρα θα τολμήσει να της το ανταποδώσει υποθηκεύοντας τη δική της επιβίωση;
(1) “Η Ευρώπη ανοίγει την πόρτα της στην Ουκρανία” Γιάννης Παλαιολόγου, Καθημερινή, 19/6/2022
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναζητούν τρόπους για να αρθεί το βέτο της βουλγαρικής κυβερνήσεως ως προς την ενταξιακή πορεία των Σκοπίων, η οποία συμπαρασύρει και την πορεία της Αλβανίας. Η πρόβλεψη δεν είναι αισιόδοξη. Η Βουλή της Βουλγαρίας άνοιξε στις 24 Ιουνίου ένα παράθυρο για άρση του βέτο, αλλά οι όροι που τίθενται θα προκαλέσουν αντιδράσεις στο κράτος των Σκοπίων.
Η διαμάχη έχει ιστορικό βάθος. Όταν διαλύθηκε η Γιουγκοσλαβία και ανακηρύχθηκε το ανεξάρτητο κράτος των Σκοπίων (Σεπτέμβριος 1991) η Βουλγαρία αναγνώρισε το κράτος με το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας», αλλά δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει «μακεδονική» γλώσσα και «μακεδονική» εθνότητα. Προφανώς η Σόφια θεωρεί ότι μεγάλο μέρος του πληθυσμού είναι βουλγαρικής καταγωγής. Από τότε οι διαφορές αυξήθηκαν. Σήμερα ισχύει η διαπίστωση της εφημερίδας Nova Makedonija των Σκοπίων, η οποία στις 10.6.2022 έγραψε ότι η Συμφωνία των Πρεσπών ενθάρρυνε τον βουλγαρικό εθνικισμό.
Οι διαφωνίες είναι πολλές. Η κυριότερη αφορά στην αναγνώριση των Βουλγάρων ως συνιστώσας εθνότητας μαζί με τους «Μακεδόνες» και τους Αλβανούς. Η Βουλγαρία θέλει να γίνει ρητά η αναφορά στο Σύνταγμα του κράτους των Σκοπίων. Ο Γάλλος Πρόεδρος Μακρόν πρότεινε να δεχθεί μόνο αυτό το αίτημα η πλευρά των Σκοπίων και να αρθεί το βέτο. Όμως οι βουλγαρικές αντιρρήσεις αναφέρονται και σε άλλα προβλήματα.
Η απογραφή που έγινε πέρσι στο κράτος των Σκοπίων κατέγραψε περίπου 3500 Βούλγαρους. Η Σόφια δεν θεωρεί γνήσια την απογραφή. Θυμίζει ότι τουλάχιστο 100.000 πολίτες του γειτονικού της κράτους έχουν ζητήσει και έλαβαν βουλγαρική υπηκοότητα και το αντίστοιχο διαβατήριο. Ένας από αυτούς είναι ο πρώην Πρωθυπουργός των Σκοπίων Λιούπτσο Γκεοργίεφσκι. Στη δεκαετία του 1990 δήλωνε «Μακεδόνας». Τώρα δηλώνει υπερήφανος Βούλγαρος! Είναι προφανές ότι οι εθνικές ταυτότητες στο κράτος αυτό είναι αρκετά ρευστές.
Η Σόφια ζητεί να παύσουν τα σχολικά βιβλία των Σκοπίων να αναφέρουν με αρνητικούς χαρακτηρισμούς τη δράση του βουλγαρικού στρατού κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε η νότια περιοχή του βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας με πρωτεύουσα τα Σκόπια μοιράσθηκε από τους Γερμανούς σε δύο ζώνες. Τη δυτική την πήρε η Αλβανία. Εκεί σήμερα ζει μία πολυάριθμη αλβανική κοινότητα. Την ανατολική ζώνη την κατέλαβαν οι Βούλγαροι, οι οποίοι μπήκαν στον Πόλεμο ως σύμμαχοι του Άξονα.
Στο Μοναστήρι (Μπίτολα) των Σκοπίων η φιλοβουλγαρική μειονότητα ίδρυσε Βουλγαρικό Πολιτιστικό Κέντρο με όνομα που διχάζει. Ο Βάντσο Μιχαήλοφ θεωρείται από τα Σκόπια ως συνεργάτης του βουλγαρικού φασισμού. Προ ολίγων ημερών κάποιοι έβαλαν βόμβα στο Πολιτιστικό Κέντρο και η Βουλγαρία διαμαρτυρήθηκε επισήμως.
Άλλο σημείο τριβής είναι η ονομασία της γλώσσας. Η Βουλγαρία θεωρεί ότι η γλώσσα του σκοπιανού κράτους δεν πρέπει να αποκαλείται «μακεδονική», διότι αποτελεί κλάδο της βουλγαρικής.
Διαφωνία υπάρχει και για την εθνική ταυτότητα ιστορικών προσώπων, όπως ο Τσάρος Σαμουήλ, το οποίον νίκησε το 1014 ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Βασίλειος Β΄ ο Μακεδών. Επίσης για τους ιδρυτές του ΒΜΡΟ (Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση) του 1893, όπως ο Γκότσε Ντέλτσεφ κ.ά.
Στους θεσμούς που αντιδρούν εντάσσεται η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία. Στις 21 Ιουνίου ανακοίνωσε ότι αποδέχεται την αναγνώριση της Εκκλησίας των Σκοπίων από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά επιφυλάσσεται ως προς το όνομα «Αρχιεπισκοπή Αχρίδος». Η επικρατούσα αντίληψη στη Σόφια θεωρεί (κακώς) ότι ο τίτλος αυτός είναι μέρος της βουλγαρικής Ιστορίας.
Στον βαλκανικό κυκεώνα ας προστατεύσουμε την Ιστορία του Ελληνισμού!
Κάποια στιγμή οι διοικήσεις των ΠΑΕ κατά κύριο λόγο πρέπει να στραφούν και προς το έμψυχο ποδοσφαιρικό δυναμικό της χώρας και από εκεί να επιλέξουν νέους ταλαντούχους ποδοσφαιριστές που δίνουν υποσχέσεις για εξέλιξη.
Όμως τόσο οι διοικήσεις όσο και οι προπονητές στοχεύουν σε αλλοδαπού που θεωρούνται έτοιμοι να προσφέρουν.
Γίνεται όμως αυτό? Άλλοτε ναι και πολλές φορές όχι γιατί παρά τις εγγυήσεις που παρέχουν οι ατζέντηδες – που είναι η δουλειά τους – οι προτεινόμενοι ποδοσφαιριστές δεν δικαιώνουν τη φήμη τους , ούτε την προβολή τους.
Και τότε συμβαίνει αυτό που χρόνια βλέπουμε στο χώρο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου. Κόσμος πάει και έρχεται.
Από την άλλη έχουμε τους προπονητές .
Κατά κανόνα εκείνο προτείνουν ποδοσφαιριστές από την χώρα καταγωγή τους και έτσι γύρω τους δημιουργείται μια μικρή παροικία .
Όταν δεκάδες Έλληνες ποδοσφαιριστές αγωνίζονται σε ομάδες του εξωτερικού , γιατί άραγε δεν μπορούν να κάνουν καριέρα στη χώρα τους;
Όμως όταν τις θέσεις καταλαμβάνουν ξένοι ποδοσφαιριστές , πού να χωρέσουν εκείνοι ;
Καιρός , να εμπιστευτούμε περισσότερο τα ταλέντα της χώρας μας , γιατί υπάρχουν , και να έχουμε την υπομονή να τα δούμε να διαπρέπουν.
Η αρχή όμως θα γίνει με την εμπιστοσύνη που θα τους δείξουν οι αρμόδιοι.
«Θρησκευτικός τουρισμός»
Διάβασα με ικανοποίηση πως ο υπουργός τουρισμού Βασίλης Κικίλιας , έχει στα πλάνα του την ανάπτυξη του θρησκευτικού – προσκυνηματικού τουρισμού . Γράφω με «ικανοποίηση» , έχω και γνώσεις αλλά και εμπειρίες περί τα τουριστικά ζητήματα .
Η Θεσσαλονίκη ως συμπρωτεύουσα πόλη του Βυζαντίου με τον πλούτο των μνημείων που διαθέτει από την ένδοξη και λαμπρή εκείνη εποχή θα μπορούσε να γίνει το επίκεντρο για τον θρησκευτικό τουρισμό .
Ήδη , προφανώς ανοργάνωτα και χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον , η κίνηση ομόδοξων τουριστών από χώρες του εξωτερικού , εμφανίζεται ικανοποιητική , όμως όταν ο θρησκευτικό τουρισμός σχεδιαστεί και οργανωθεί με πρόγραμμα και σύστημα , η Θεσσαλονίκη θα γίνει ζωηρός προορισμός για κάθε ενδιαφερόμενο ομόδοξο.
Γενικά, οι αρμόδιοι ας αντιμετωπίσουν το ζήτημα του θρησκευτικού τουρισμού με την δέουσα σοβαρότητα.
Μιας και αναφέρομαι στον τουρισμό , μήπως οι αρμόδιοι σκέφτονται την ανασύσταση της τουριστική αστυνομίας , που κατά τη γνώμη μου , η κατάργησή της , αποτελεί όχι μόνο αστοχία , αλλά και επιπολαιότητα .
Έτσι είναι όταν τον τουρισμό εν γένει τον χαρακτηρίζουμε , και είναι η βαριά βιομηχανία μας.
«Ο αστυνομικός της γειτονιάς και η δράση των μικροκακοποιών»
Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο , πως η Ελληνική αστυνομία , με όλους του κλάδους και τις υπηρεσίες της , σημειώνει εξαιρετικές επιτυχίες στην εξιχνίαση εγκλημάτων όπως την εξάρθρωση εγκλημάτων και συμμοριών κακοποιών .
Σ ‘αυτό συντελούν η εκπαίδευση στελεχών και ανδρών του σώματος ο σύγχρονος εξοπλισμός και η στενή συνεργασία με την διεθνή αστυνομία των κρατών – μελών της Ε.Ε.
Όμως , αυτές τις επιτυχίες κατά κάποιο τρόπο έχουν απομακρύνει την αστυνομία από την εγκληματικότητα της γειτονιάς και του μικροεγκληματία.
Τελευταίως , πολλοί τέτοιοι επίδοξοι κακοποιοί λυμαίνοντας τις γειτονιές στο ιστορικό κέντρο , όχι κάπου απόμερα , και με διάφορους τρόπους – ελεγκτές φυσικού αερίου , τεχνικούς του ασανσέρ και άλλα – επιχειρούν να παρασύρουν ηλικιωμένους , ανήμπορα άτομα , παιδιά , νεαρούς και νεαρές μέσα στο ασανσέρ και εκεί να εφαρμόσουν το εγκληματικό σχέδιό τους.
Συνήθως , δρουν ως ντουέτο ώστε ο ένας να είναι κάτι σαν τσιλιαδόρος ή εφεδρικός δράστης.
Η δράση των κακοποιών της γειτονιάς , θα είχε πολύ περιοριστεί ίσως και να εξέλειπε , αν είχε καθιερωθεί κατ’επανάληψη εξαγγελθείς θεσμός του αστυνομικού της γειτονιάς.
Αλήθεια , πόσοι υπουργοί δεν έχουν εξαγγείλει την καθιέρωση του αστυνομικού της γειτονιάς , που δεν αποτελεί κάτι άλλο , παρά το κύτταρο και τον πυρήνα τη αστυνόμευσης.
Λέτε την έλλειψη παρουσίας αστυνομικού της γειτονιάς , να μην την λαμβάνουν υπόψιν τους οι μικροκακοποιοί που έχουν ως πεδίο δράσης τους αυτή;
Μεγάλη υπόθεση ο αποτελεσματικός αγώνας κατά του ζοφερού εγκλήματος , αλλά είναι και το μικρό έγκλημα που είναι σε έξαρση στην γειτονιά , γεγονός που προκαλεί αίσθημα ανασφάλειας και ανησυχίας.
*Ο Στράτος Σημιτζής είναι δημοσιογράφος- συγγραφέας
Φωτογραφία: Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φτάνει σε μια τελετή υποδοχής του Αλγερινού ομολόγου του, Abdelmadjid Tebboune, στην Άγκυρα της Τουρκίας, στις 16 Μαΐου 2022. Ο Ερντογάν ακολουθεί μια ολοένα και πιο σκληρή γραμμή ενάντια στις προσπάθειες ένταξης της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ παρά τις πολύ λιγότερο σκληρές δηλώσεις από μερικούς από τους κορυφαίους συμβούλους του. Η τουρκική παρεμπόδιση της ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, η περιορισμένη επίθεσή της στο Ιράκ και η μελλοντική της επίθεση στη Συρία έχουν τραβήξει τη διεθνή προσοχή. Αλλά πιο σημαντική είναι η αυξανόμενη διπλωματική ένταση της Τουρκίας με την Ελλάδα, μια διαρκώς οξυμένη πληγή που απειλεί να εκραγεί.
Λαμβάνοντας υπόψη την εσωτερική κατάσταση της Τουρκίας και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι προσεκτικές. Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζίπ Ταγίπ Ερντογάν θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί το διεθνή περισπασμό και να διεξαγάγει έναν πόλεμο εκτροπής για να τονώσει τη δημοτικότητά του, μια σύγκρουση που θα διατάρασε τη συνοχή του ΝΑΤΟ και θα απειλούσε τη συμμαχία.
Η Ουάσιγκτον θα πρέπει να δράσει τώρα για να επιλύσει την τρέχουσα ενσάρκωση αυτής της μακροχρόνιας μεσογειακής διαμάχης.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κυριαρχεί στην τουρκική πολιτική από το 2001, όταν το κόμμα του AKP κέρδισε για πρώτη φορά τα δύο τρίτα της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Παρόλο που ο Ερντογάν είχε αποκλειστεί από την τουρκική πολιτική για αντικοσμικές υποκινήσεις, ο πρωθυπουργός —και, αργότερα, πρόεδρος— προκάτοχός του, Αμπντουλάχ Γκιουλ, τουλάχιστον μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2010, ήταν λειτουργικά υποστηρικτής του. Ο Ερντογάν μπορεί να περιόρισε τις ισλαμιστικές του ροπές και τη διεθνή προβολή τους μέχρι να εδραιώσει την εξουσία του το 2014-2016. Ωστόσο, η ρήξη της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της εισβολής των τελευταίων στο Ιράκ και η αυξανόμενη εχθρότητα της Τουρκίας προς το Ισραήλ, έδειξαν ένα βαθύτερο ρήγμα μεταξύ Ουάσιγκτον και Άγκυρας. Ο Ερντογάν επιζητούσε σταθερά έναν μεγαλύτερο περιφερειακό ρόλο. Μέσω της διπλωματικής πίεσης εναντίον του Ισραήλ που κορυφώθηκε με τον Στόλο της Γάζας – μια προσπάθεια να προκληθεί αντιπαράθεση με το Ισραήλ – ο Ερντογάν ήλπιζε να αναδειχθεί ως ο πνευματικός ηγέτης του ισλαμικού κόσμου.
Η Αραβική Άνοιξη, ωστόσο, άλλαξε την περιφερειακή ισορροπία. Καμία δύναμη δεν μπορούσε να προσποιηθεί ότι το «Παλαιστινιακό Ζήτημα» εξακολουθούσε να καθορίζει την περιφερειακή πολιτική. Ο εμφύλιος πόλεμος της Λιβύης και της Συρίας, και η επακόλουθη άνοδος του ISIS, έθεσαν τον ισλαμισμό στο προσκήνιο για άλλη μια φορά, ενώ η ιρανική επέκταση στο Ιράκ, τη Συρία και τον Λίβανο απέδειξε τη σημασία του παραδοσιακού ανταγωνιστικού συνασπισμού και όχι του θρησκευτικού ανταγωνισμού.
Η απάντηση της Τουρκίας ήταν να οξύνει την απομάκρυνσή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες με την εναλλαγή μεταξύ ρωσόφιλων και ρωσοφοβικών πολιτικών.
Η δίνη της Λεβαντίνης που ξεκίνησε από τη Συρία και εξερράγη στο Ιράκ πυροδότησε τους Τουρκικούς φόβους για τον κουρδικό ρεβανσισμό. Ακόμη και πριν από αυτό, η ρωσική παρουσία στη Συρία ώθησε την Τουρκία να ακολουθήσει μια πιο επιθετική πολιτική, υποστηρίζοντας ισλαμιστικά στοιχεία στη συριακή αντιπολίτευση και καταστρέφοντας ένα ρωσικό Su-24 που παραβίασε για λίγο τον τουρκικό εναέριο χώρο. Δύο χρόνια αργότερα, η Τουρκία συμφώνησε να αγοράσει αντιαεροπορικά συστήματα S-400 από τη Ρωσία, κάτι που, το 2019, προκάλεσε την αποβολή της του από το πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35 της Δύσης και τις κυρώσεις των ΗΠΑ.
Γενικότερα, η Τουρκία επιβλήθηκε στρατιωτικά από το 2016, επεμβαίνοντας απευθείας στη Συρία και τη Λιβύη. Στην τελευταία σύγκρουση, η Τουρκία ευθυγραμμίστηκε με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας που εδρεύει στην Τρίπολη, αντιτιθέμενη στη Βουλή των Αντιπροσώπων που υποστηρίζεται από τη Γαλλία, τη Ρωσία, τα Εμιράτα και την Αίγυπτο που εδρεύει στο Τομπρούκ. Αν και οι μάχες εκεί έχουν υποχωρήσει, οι εντάσεις μπορεί και πάλι να αναζωπυρωθούν- και με την επίτευξη εδαφικής συμφωνίας στη Λιβύη, η Τουρκία μπορεί να διεκδικήσει τα κοιτάσματα φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, απειλώντας το Ισραήλ, την Αίγυπτο και την Ελλάδα.
Οι τουρκικές ενέργειες κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία έδειξαν την επιθυμία της Άγκυρας να επιστρέψει στο δυτικό μαντρί. Αρχικά, η Τουρκία απέφυγε να εμπλακεί, πιθανότατα προσπαθώντας να καθορίσει εάν η Ουκρανία θα καταρρεύσει εντός των ημερών. Ωστόσο, τρεις μέρες μετά τον πόλεμο, όταν έγινε φανερό ότι η Ουκρανία θα αντιστεκόταν, η Τουρκία έκλεισε τα στενά του Βοσπόρου στη Ρωσία. Τα πολεμικά πλοία του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας στη Λεκάνη της Λεβαντίνης μπορούν ακόμα να επιστρέψουν στη βάση τους στη Σεβαστούπολη, αλλά η αδυναμία τους να εξέλθουν από τη Σεβαστούπολη στη Μεσόγειο θα διαταράξει μακροπρόθεσμα την ναυτική άμυνα της Ρωσίας.
Η Τουρκία προσπάθησε επίσης να τοποθετηθεί ως μεσολαβητής μεταξύ του Κιέβου και της Μόσχας, και πρωτοστάτησε σε μια μισόλογη προσπάθεια (αν και με μεγάλη δημόσια φανφάρας) να εξασφαλίσει τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία.
Ωστόσο, η αντίσταση της Τουρκίας στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ είναι ένα τέχνασμα για να αποσπάσει παραχωρήσεις από την Ουάσιγκτον: Εάν η κυβέρνηση Μπάιντεν επαναφέρει την Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35 και εγκρίνει τις πωλήσεις των F-16, ο Ερντογάν πιθανότατα θα υποχωρήσει.
Ωστόσο, η αγορά τουρκικής συναίνεσης δεν είναι τρόπος να εξασφαλιστεί μια μακροπρόθεσμη στρατηγική εταιρική σχέση.
Πράγματι, ο Ερντογάν θέτει τις βάσεις για μια ακόμη ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Το επίκεντρο, για άλλη μια φορά, είναι η Κύπρος. Η Ελλάδα και η Κύπρος συνδέονται με εθνογλωσσικούς δεσμούς, πολιτική ιστορία και στρατηγικό ενδιαφέρον. Εάν η Κρήτη «καπελώσει» το Αιγαίο, η Κύπρος παρέχει στην Ελλάδα ένα σημείο πίεσης ενάντια σε οποιαδήποτε δύναμη της Ανατολίας ή της Εγγύς Ανατολής θα την απειλούσε. Η Ελλάδα διατηρεί μια μικρή στρατιωτική δύναμη στην Κύπρο, ενισχύει την μικρή Εθνική Φρουρά της Κύπρου και είναι ένας κρίσιμος εμπορικός εταίρος της Κύπρου. Ωστόσο, το 1974, η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο, καταλαμβάνοντας το ένα τρίτο του νησιού γεγονός που οδήγησε στην κατάρρευση της ελληνικής στρατιωτικής χούντας που είχε οργανώσει πραξικόπημα στην Κύπρο νωρίτερα εκείνο το έτος. Η Τουρκία δεν έχει προσαρτήσει εντελώς την Κύπρο, αντίθετα ιδρύει ένα δορυφορικό κράτος στο βόρειο τμήμα του νησιού που μόνο η Άγκυρα αναγνωρίζει. Η σημερινή κατάσταση είναι υπερασπίσιμη, αν και η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει τη Βόρεια Κύπρο για να επεκτείνει σιωπηρά την παρουσία της στη λεκάνη της Λεβαντίνης.
Η συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη εδραίωσε τις αξιώσεις της στα πετροχημικά της Ανατολικής Μεσογείου. Με την προφανή κατάληξη του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη και την επιθυμία της Τουρκίας να επιστρέψει στο δυτικό στρατόπεδο, ο Ερντογάν αναμενόταν να απέχει από το να χαλάσει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις με κινήσεις στην Κύπρο ή αλλού — αλλά έχει κάνει το αντίθετο. Η Τουρκία έχει συνάψει μια σημαντική οικονομική συμφωνία με τη Βόρεια Κύπρο που θα μπορούσε να αυξήσει την άμεση μόχλευση της Άγκυρας επί του κράτους. Θα μπορούσε να καταγράψει το αεροδρόμιο Ercan, τον διεθνή εναέριο κόμβο της Βόρειας Κύπρου, ως εσωτερικό προορισμό για τουρκικές πτήσεις. Οι κυπριακές αρχές φοβούνται ότι αυτό είναι το πρώτο βήμα προς την πλήρη προσάρτηση, η οποία θα κατέστρεφε μια κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση του ΟΗΕ και θα προκαλούσε αναμφίβολα μια ελληνική στρατιωτική απάντηση. Ο Ερντογάν έχει επίσης εκφράσει απειλές για την υποτιθέμενη στρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου από την Ελλάδα, παρά τη μακροχρόνια στρατιωτική παρουσία της Ελλάδας στο Αιγαίο.
Με τη σειρά της, μια κλιμακούμενη οικονομική κρίση απειλεί την Τουρκία. Οι διαταραχές στον εφοδιασμό τροφίμων και ενέργειας έχουν οξύνει τις πληθωριστικές πιέσεις τις οποίες η Τουρκία αντιμετωπίζει από το 2017. Η άρνηση του Ερντογάν να αυξήσει τα επιτόκια και να περιορίσει την προσφορά χρήματος είναι μια προηγμένη μορφή μακροοικονομικής ανοησίας. το 2021, η αξία της τουρκικής λίρας ‘επεσε στο μισό. Ωστόσο, ο πληθωρισμός παραμένει στο 60% και είναι πιθανό να ανέβει.
Το AKP του Ερντογάν έχασε έδαφος σε όλες σχεδόν τις μεγάλες πόλεις στις τοπικές εκλογές του 2019. Καθώς πλησιάζουν οι βουλευτικές και προεδρικές εκλογές του 2023, ο Ερντογάν μπορεί να επιδιώξει να αποσπάσει την προσοχή του εσωτερικού με μια μεγάλη κρίση εξωτερικής πολιτικής, όπως μια αντιπαράθεση με την Ελλάδα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι αυτή η κρίση δεν θα πιέσει το ΝΑΤΟ. Η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει κάθε εργαλείο που έχει στη διάθεσή της για να οδηγήσει σε μια σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων υβριδικών προκλήσεων, διπλωματικών πρωτοβουλιών, ναυτικών ασκήσεων και ίσως ακόμη και κρίση σημαιών.
Η πρόληψη μιας κρίσης απαιτεί τρία βήματα, ένα στρατιωτικό, δύο διπλωματικά.
Πρώτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να αυξήσουν τη ναυτική τους παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο. Ιδανικά, θα μπορούσαν να διατηρήσουν ένα αεροπλανοφόρο στη Λεκάνη της Λεβαντίνης, όπως συνέβη κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και όταν τα ρωσικά σχέδια κατά της Ουκρανίας πλησίασαν το σημείο βρασμού. Η ίδια η παρουσία ενός αεροπλανοφόρου των ΗΠΑ, με τη μαχητική ισχύ που παρέχει, μπορεί να είναι αρκετή για να αποτρέψει την τουρκική κλιμάκωση και να αποδείξει στην Άγκυρα ότι μια κρίση εκτροπής το μόνο που θα προκαλέσει είναι περισσότερες πιέσεις για το καθεστώς του Ερντογάν.
Δεύτερον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να συγκαλέσουν μια σειρά διμερών τουρκοελληνικών συνόδων κορυφής, παρόμοια με τη «διπλωματία της σαΐτας» ( σσ. διαπραγματεύσεις που διεξάγονται από διαμεσολαβητή που ταξιδεύει μεταξύ δύο ή περισσότερων μερών που διστάζουν να πραγματοποιήσουν άμεσες συζητήσεις) που εφάρμοσαν τη δεκαετία του 1970 μεταξύ του Ισραήλ και των Άραβων αντιπάλων του, για να συντονίσουν την πολιτική με τη Βόρεια Κύπρο και την Κυπριακή Δημοκρατία. Τουλάχιστον, η προσέλευση της Τουρκίας σε ουσιαστικό διάλογο θα επιβραδύνει έναν κύκλο κλιμάκωσης.
Στην καλύτερη περίπτωση, οι ΗΠΑ, μέσω επιδέξιας ισορροπίας, μπορούν να αντιμετωπίσουν τις τουρκικές διπλωματικές απαιτήσεις και να διευθετήσουν ζητήματα γενικότερα.
Τρίτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην επανενεργοποίηση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τόσο την πώληση F-35 όσο και F-16 με την επιφύλαξη ότι η Τουρκία πρέπει να υποστηρίξει τη δραστηριότητα των ΗΠΑ στη Μαύρη Θάλασσα.
Η Τουρκία πρέπει να λάβει ανταμοιβή για την καλή συμπεριφορά. Αλλά θα πρέπει επίσης να προσφέρει κάτι σε αντάλλαγμα – για παράδειγμα, μείωση των εντάσεων στην Κύπρο ή να επιτρέψει στα δυτικά πλοία να εισέλθουν στη Μαύρη Θάλασσα για να καθαρίσουν ρωσικές νάρκες και να συνοδεύσουν εμπορικά πλοία που μεταφέρουν ουκρανικά σιτηρά σε παγκόσμια λιμάνια.
Καθώς ο πόλεμος της Ουκρανίας συνεχίζεται, η μεγαλύτερη απειλή για τους δυτικούς στόχους δεν θα είναι οι ρωσικές στρατιωτικές δυνατότητες αλλά τα τμήματα εντός του ΝΑΤΟ.
Μια ελληνοτουρκική αντιπαράθεση θα απειλούσε να ανατρέψει την Ατλαντική Συμμαχία ακριβώς τη λάθος στιγμή. Πρέπει να προληφθεί.
*Ο Seth Cropsey είναι ιδρυτής και πρόεδρος του Yorktown Institute. Υπηρέτησε ως αξιωματικός του ναυτικού και ως αναπληρωτής υφυπουργός του Ναυτικού και είναι συγγραφέας των «Mayday: The Decline of American Naval Supremacy» (2013) και «Seablindness: How Political Neglect Is Choking American Seapower and What to Do About It» ( 2017).
Η θαμμένη έκθεση Φουρκάντ που αναγνωρίζει την κυριαρχία των ελληνικών νησιών
Βαγγέλης Γεωργίου, Αρθρογράφος
Ερευνητής – Δημοσιογράφος
Η ταυτότητα της Φουρκάντ το 1944
COMMONS WIKIMEDIA
Σε μια ναζιστική φυλακή της νότιας Γαλλίας, το 1942, μια όμορφη κρατούμενη περίμενε ότι θα την υπέβαλαν σε φρικτά βασανιστήρια. Δίχως χρονοτριβή αφαίρεσε όλα της τα ρούχα, μένοντας γυμνή και κατευθύνθηκε στα κάγκελα του παραθύρου. Αφού τοποθέτησε το σώμα της ανάμεσα στις σιδερένιες μπάρες, άρχισε να σπρώχνει το κορμί της ανάμεσα στα κάγκελα. Πνίγοντας τον πόνο της, η σημαντικότερη γυναίκα πράκτορας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου θα ταπείνωνε τους Ναζί δραπετεύοντας «μαγικά». Ελάχιστοι στην Ελλάδα γνωρίζουν πως η γυναίκα αυτή, 40 χρόνια μετά, θα έκανε πυρ και μανία την Άγκυρα.
Toν Σεπτέμβριο του 1981, λίγους μήνες μετά την είσοδο της Ελλάδας στην ΕΟΚ/ΕΕ, τα πρωτοσέλιδα των τουρκικών εφημερίδων θα επικεντρώνονταν στην πιο δυσάρεστη ίσως είδηση των τελευταίων ετών. Η Tercüman, μάλιστα, αφιέρωσε ολόκληρο τετράστηλο στην πρώτη σελίδα καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο –όχι όλο- χειροκρότησε την Έκθεση-κόλαφο Φουρκάντ: Οι Ευρωβουλευτές αναγνώριζαν στα ελληνικά νησιά το δικαίωμα να έχουν χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ!
Η Ευρωβουλετής Μαρί-Μαντλέν Φουρκάντ στο ευρωκοινοβούλιο
H υπερψήφιση της έκθεσης Φουρκάντ από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην οποία ορίζονταν τα όρια της τελωνειακής επικράτειας της ΕΟΚ στο Αιγαίο μετά από την προσχώρηση της Ελλάδας, είχε θορυβήσει τους Τούρκους. Η έκθεση ήταν ξεκάθαρη, προβλέποντας για τα ελληνικά νησιά χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, όπως ακριβώς είχε η Κορσική και η Σικελία που ανήκουν σε κράτη-μέλη.
Οι παράγραφοι που συμπεριλήφθηκαν δεν άφηναν αμφιβολία γι’ αυτό. «Δεν πρέπει να λησμονούμε» ανέφερε η Έκθεση «το γεγονός ότι τα ελληνικά νησιά, όπως οι Βαλεαρίδες Νήσοι, η Κορσική, η Σαρδηνία και η Σικελία, είναι αδιαίρετα τμήματα των ηπειρωτικών εδαφών και βάσει της κυριαρχίας μπορούν να διεκδικήσουν χωρική θάλασσα 12 μιλίων, ΑΟΖ 200 μιλίων και υφαλοκρηπίδα».
Για την περίπτωση που θα υπήρχε αλληλοεπικάλυψη με περιοχές άλλου παράκτιου κράτους ‒όπως συνέβαινε μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας‒ θα εφαρμοζόταν απλά η αρχή της ίσης απόστασης, «η οποία επομένως αναβαθμίζεται στο επίπεδο μιας αντικειμενικής γενικής αρχής, που θα επιτρέψει τη λήψη απόφασης μεταξύ των παράκτιων διεκδικητών».
Ήταν το πρώτο ‒και το τελευταίο;‒ επίσημο έγγραφο της ΕΟΚ/EE που αναγνώριζε 100% το δίκαιο των ελληνικών θέσεων στην ελληνοτουρκική διένεξη που ανέκυψε τη δεκαετία του 1970, όταν οι Τούρκοι ανέσυραν το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας ως ζήτημα προς επίλυση, ενώ πριν δεν υπήρχε. Στην Τουρκία σήμανε συναγερμός στον Τύπο, καθώς οι Τούρκοι δεν ήθελαν να ακούνε για δικαίωμα των νήσων να έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα, διότι αυτό θα σήμαινε ότι «η Ελλάδα μπορεί με την άδεια της ΕΟΚ να κλείσει το Αιγαίο στην Τουρκία» έγραφε ο δημοσιογράφος Zafer Atay.
Με άρθρο του στην Milliyet, ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου Μουμτάζ Σοϋσάλ μεταξύ άλλων υποστήριζε ότι:
«Ο σκοπός της έκθεσης δεν σταματάει απλά στο να θεωρεί κανονική την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 μίλια, αλλά της αποδίδει τον χαρακτηρισμό “Νησιωτικού Κράτους”».
Στα αζήτητα
Οργισμένος ο Τούρκος δημοσιογράφος Zafer Atay τόνιζε πως αυτός που επεξεργάστηκε και έφερε αυτή την έκθεση στο Ευρωκοινοβούλιο ήταν «πλήρως ανενημέρωτος» για ζητήματα Αιγαίου». Ατυχώς, για εκείνον, ο «πλήρως ανενημέρωτος» ιθύνων νους ήταν η Γαλλίδα Μαρί-Μαντλέν Φουρκάντ, η 32χρονη γυναίκα που δραπέτευσε γυμνή το 1942 από τις φυλακές των Ναζί, 40 χρόνια πριν γίνει βουλευτίνα στο Στρασβούργο.
Η Μαρί-Μαντλέν Φουρκάντ στο γραφείο της στο Παρίσι το 1958
KEYSTONE-FRANCE VIA GETTY IMAGES
Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η Φουρκάντ είχε ηγηθεί της κατασκοπίας της γαλλικής αντίστασης με εντυπωσιακά μάλιστα αποτελέσματα.
Όταν εκλέχτηκε Ευρωβουλευτής, τη δεκαετία του 1980, χρημάτισε μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες και με την έκθεσή της στήριξε την Ελλάδα. Είχε συμπεριλάβει, μάλιστα, πως «αυτό που ισχύει για τη Μεσόγειο να ισχύει και για το Αιγαίο όπου τα ελληνικά νησιά θα πρέπει να έχουν υφαλοκρηπίδα που να υπόκειται στη μέθοδο της ίσης απόστασης». Κάτι τέτοιο φυσικά αποτελούσε casus belli για τους Τούρκους.
Η έκθεση Φουρκάντ έχει τη σημασία της και λόγω της προσωπικότητας που την εισηγήθηκε: Μια γυναίκα, μητέρα που κατάφερε να πολεμήσει αποτελεσματικά τον ναζισμό με απαράμιλλη μαεστρία και μεθοδικότητα. Το έργο μιας τέτοιας προσωπικότητας συνιστά άριστο προηγούμενο που απαντά τόσο στις σημερινές τουρκικές δηλώσεις όσο και σε Έλληνες ειδικούς που προκρίνουν την παραίτηση από τα 12 ν.μ., κατηγορώντας, κάποιοι εξ αυτών, τη χώρα για «εξαιρετισμό» και οι οποίοι έχουν ασκήσει επιρροή στην ακαδημαϊκή και πολιτική ζωή του τόπου.
Στη νέα δημοσιογραφική μου δουλειά «Ελλάς ΕΟΚ: Εμπιστευτικό» για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ/ΕΕ, -αποτέλεσμα μακροχρόνιας έρευνας σε άγνωστα αρχεία του υπουργείου Εξωτερικών-, «συνάντησα» έκπληκτος την Φουρκάντ -και όχι μόνο- την ιστορία της, την προσφορά της, τις αντιδράσεις τόσο φιλότουρκων Ευρωβουλευτών, όσο και την οργή των Τούρκων. Μα ακόμα και σήμερα στην Ελλάδα, τόσο η έκθεση εκείνη όσο και το όνομα της Γαλλίδας παραμένει στα αζήτητα…
Από την εξαιρετική συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρα ΑΠΘ, της Χορωδίας ΑΠΘ “Γιάννης Μάντακας” -Χορωδιακό Εργαστήρι Τμήματος Μουσικών Σπουδών ΑΠΘ (*) στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, την Τετάρτη 22 Ιουνίου 2022, στην τελετή έναρξης του διεθνούς ιατρικού συνεδρίου ESRA 2022,
-Διεύθυνση: Βλαδίμηρος Συμεωνίδης, επικ. καθηγητής ΤΜΣ ΑΠΘ
-Διδασκαλία και Διεύθυνση Χορωδιών: Εριφύλη Δαμιανού
Πρόγραμμα ()L. v. Beethoven: απόσπασμα από το φινάλε της Ενάτης Συμφωνίας (Ύμνος της Χαράς) () – E. Elgar: Pomps and Circumstances no. 4 – A. Dvorak: Slavonic Dance no 8, op. 46 – G. Bizet: από την όπερα Carmen: Farandole, Intermezzo, Toreador – C. Gounod: από το μπαλέτο Faust: Danse de Phryne – G. Verdi: από την όπερα Il Trovatore: Coro di Zingari -Μ. Θεοδωράκης: Μυρτιά (*) -Μ. Χατζιδάκις: Τσάμικος (*) . (*) Με συμμετοχή και των χορωδιών ΑΠΘ
On May 9, 2022, a column of tanks and artillery thundered down Moscow’s Red Square. Over 10,000 soldiers marched through the city’s streets. It was Russia’s 27th annual Victory Day parade, in which the country commemorates the Soviet Union’s triumph over Nazi Germany in World War II. Russian President Vladimir Putin, presiding over the ceremonies, gave a speech praising his country’s military and fortitude. “The defense of our motherland when its destiny was at stake has always been sacred,” he said. “We will never give up.” Putin was speaking about the past but also about the present, with a clear message to the rest of the world: Russia is determined to continue prosecuting its war against Ukraine.
The war looks very different in Putin’s telling than it does to the West. It is just and courageous. It is successful. “Our warriors of different ethnicities are fighting together, shielding each other from bullets and shrapnel like brothers,” Putin said. Russia’s enemies had tried to use “international terrorist gangs” against the country, but they had “failed completely.” In reality, of course, Russian troops have been met by fierce local resistance rather than outpourings of support, and they were unable to seize Kyiv and depose Ukraine’s government. But for Putin, victory may be the only publicly acceptable result. No alternate outcomes are openly discussed in Russia.
They are, however, discussed in the West, which has been near jubilant about Ukraine’s success. Russia’s military setbacks have reinvigorated the transatlantic alliance and, for a moment, made Moscow look like a kleptocratic third-rate power. Many policymakers and analysts are now dreaming that the conflict could ultimately end not just in a Ukrainian victory; they are hoping Putin’s regime will suffer the same fate as the Soviet Union: collapse. This hope is evident in the many articles and speeches drawing comparisons between the Soviet Union’s disastrous war in Afghanistan and Russia’s invasion of Ukraine. It appears to be a latent motivation for the harsh sanctions imposed on Russia, and it underlines all the recent talk of the democratic world’s new unity. The war, the logic goes, will sap public support for the Kremlin as losses mount and sanctions destroy the Russian economy. Cut off from access to Western goods, markets, and culture, both elites and ordinary Russians will grow increasingly fed up with Putin, perhaps taking to the streets to demand a better future. Eventually, Putin and his regime may be shunted aside in either a coup or a wave of mass protests.
This thinking is based on a faulty reading of history. The Soviet Union did not collapse for the reasons Westerners like to point to: a humiliating defeat in Afghanistan, military pressure from the United States and Europe, nationalistic tensions in its constituent republics, and the siren song of democracy. In reality, it was misguided Soviet economic policies and a series of political missteps by Soviet leader Mikhail Gorbachev that caused the country to self-destruct. And Putin has learned a great deal from the Soviet collapse, managing to avoid the financial chaos that doomed the Soviet state despite intense sanctions. Russia today features a very different combination of resilience and vulnerability than the one that characterized the late-era Soviet Union. This history matters because in thinking about the war in Ukraine and its aftermath, the West should avoid projecting its misconceptions about the Soviet collapse onto present-day Russia.
The Soviet Union did not collapse for the reasons Westerners like to point to.
But that doesn’t mean the West is helpless in shaping Russia’s future. Putin’s regime is more stable than Gorbachev’s was, but if the West can stay unified, it may still be able to slowly undermine the Russian president’s power. Putin grossly miscalculated by invading Ukraine, and in doing so he has exposed the regime’s vulnerabilities—an economy that is much more interdependent with Western economies than its Soviet predecessor ever was and a highly concentrated political system that lacks the tools for political and military mobilization possessed by the Communist Party. If the war grinds on, Russia will become a less powerful international actor. A prolonged invasion may even lead to the kind of chaos that brought down the Soviet Union. But Western leaders cannot hope for such a quick, decisive victory. They will have to deal with an authoritarian Russia, however weakened, for the foreseeable future.
CREATIVE DESTRUCTION
In the United States and Europe, many experts assume that the collapse of the Soviet Union was preordained. In this narrative, the Soviet Union had long been fossilized economically and ideologically, its military overextended. It took time for the economic flaws and internal contradictions to tear the state apart, but as the West increased pressure on the Kremlin through military buildups, the country began to buckle. And as national self-determination movements in the constituent republics gained steam, it began to break. Gorbachev’s attempts at liberalization, well intentioned as they were, could not save a dying system.
There is some truth to this story. The Soviet Union could never successfully compete militarily or technologically with the United States and its allies. Soviet leaders performed Sisyphean labor to catch up with the West, but their country always lagged behind. On the battlefield of ideas and images, Western freedom and prosperity did help accelerate the demise of communist ideology, as younger Soviet elites lost faith in communism and gained a keen interest in coveted foreign goods, travel, and Western popular culture. And the Soviet imperial project certainly faced discontent and disdain from internal ethnic minorities.
Yet these were not new problems, and by themselves, they were not enough to rapidly force the Communist Party out of power at the end of the 1980s. In China, communist leaders faced a similar set of crises at roughly the same time, but they responded to rising discontent by liberalizing the Chinese economy while using force to put down mass protests. This combination—capitalism without democracy—worked, and the leaders of the Chinese Communist Party now rule cynically and profit from state capitalism while posing under portraits of Karl Marx, Vladimir Lenin, and Mao Zedong. Other communist regimes, such as the one in Vietnam, made similar transitions.
In reality, the Soviet Union was destroyed not so much by its structural faults as by the Gorbachev-era reforms themselves. As the economists Michael Bernstam, Michael Ellman, and Vladimir Kontorovich have all argued, perestroika unleashed entrepreneurial energy but not in a way that created a new market economy and filled shelves for Soviet consumers. Instead, the energy turned out to be destructive. Soviet-style entrepreneurs hollowed out the state’s economic assets and exported valuable resources for dollars while paying taxes in rubles. They siphoned revenues to offshore sites, paving the way for oligarchic kleptocracy. Commercial banks quickly learned ingenious ways to milk the Soviet state, leading the central bank to print more and more rubles to cover the commercial banks’ financial obligations as the government deficit expanded. In 1986 and 1987, as vodka sales and oil prices fell and the country reeled in the wake of the Chernobyl nuclear disaster, the Ministry of Finance printed only 3.9 billion and 5.9 billion rubles, respectively. But in 1988 and 1989, when Gorbachev’s reforms were enacted, the injections of ruble liquidity increased to 11.7 billion and then to 18.3 billion.
It took decades for tens of millions of former Soviet citizens to develop postimperial identities.
Gorbachev and other reformers plowed ahead anyway. The Soviet leader delegated more political and economic authority to the 15 republics that constituted the union. He removed the Communist Party from governance and authorized elections in each of the republics for councils vested with legislative and constitutional authority. Gorbachev’s design was well meaning, yet it magnified economic chaos and financial destabilization. Russia and the other republics withheld two-thirds of the revenues that were supposed to go to the federal budget, forcing the Soviet finance ministry to print 28.4 billion rubles in 1990. The Soviet ruling class, meanwhile, decomposed into ethnic clans: the communist elites in the various republics—Kazakhs, Lithuanians, Ukrainians, and others—began to identify more with their “nations” than with the imperial center. Nationalist separatism rose like a flood.
The change of heart was particularly striking in the case of the Russians. During World War II, the Russians had done most of the fighting on behalf of the Soviet Union, and many in the West saw the communist empire as a mere extension of Russia. But in 1990–91, it was primarily tens of millions of Russians, led by Boris Yeltsin, who tore down the Soviet state. They were an eclectic group, including liberal-minded intellectuals from Moscow, provincial Russian apparatchiks, and even KGB and military officers. What united them was their rejection of Gorbachev and his failing governance. The Soviet leader’s perceived weakness, in turn, prompted an attempted coup in August 1991. The organizers put Gorbachev under house arrest and sent tanks into Moscow in hopes of shocking people into submission, but they failed on both fronts. Instead, they hesitated to use brutal force and inspired mass protests against the Kremlin’s control. What followed was the self-destruction of the Soviet Union’s power structures. Yeltsin pushed Gorbachev aside, banned the Communist Party, and acted as a sovereign ruler. On December 8, 1991, Yeltsin and the leaders of Belarus and Ukraine declared that the Soviet Union had “ceased to exist as a subject of international law and geopolitical reality.”
But without Yeltsin’s declaration, the Soviet Union might have soldiered on. Even after it ceased to formally exist, the empire continued to live for years as a common ruble zone with no borders and customs. Post-Soviet states lacked financial independence. Even after national independence referendums, followed by celebrations of newfound freedom, it took decades for tens of millions of former Soviet citizens outside Russia to develop postimperial identities, to think and act like citizens of Belarus, Ukraine, and the other new states. In this sense, the Soviet Union proved to be more resilient than brittle. It was no different from other empires in that it took decades, not months, to disintegrate.
LEARNING FROM THE PAST
Putin is deeply familiar with this history. The Russian president once declared that “the demise of the Soviet Union was the greatest geopolitical catastrophe” of the twentieth century, and he has structured his regime to avoid the same fate. He recognized that Marx and Lenin were wrong about economics, and he energetically worked to figure out how Russia could survive and thrive under global capitalism. He brought in capable economists and made macroeconomic stability and having a balanced budget among his top priorities. During the first decade of his rule, soaring oil prices filled Russia’s coffers, and Putin quickly finished paying back the $130 billion in debt Russia owed to Western banks. He kept future debts to a minimum, and his government began to accumulate reserves in foreign currency and gold. Those precautions paid off during the global financial crisis of 2008, when Russia was able to comfortably bail out corporations vital to its economy (all of which were run by Putin’s associates).
After Putin annexed Crimea in 2014, the United States imposed sanctions on Russian oil and other industries, and oil prices plummeted as much as they did under Gorbachev. But the Russian government reacted skillfully. Under the leadership of Central Bank Chair Elvira Nabiullina and Finance Minister Anton Siluanov, the government allowed the ruble to devalue, restoring macroeconomic stability. After a brief dip, the Russian economy rebounded. Even during the COVID-19 pandemic, the country maintained strict fiscal discipline. While Western states printed trillions of dollars to subsidize their economies, Russia increased its budget surplus. The government’s economists “are holier than the Pope in applying” the approach advocated by the International Monetary Fund, said Dmitry Nekrasov, a former Russian state economist. “During the last ten years there has been no country in the world that would have conducted such a consistent, conservative, and hard-principled policy drawn on [a] liberal model of macroeconomics.” By 2022, Putin’s state had accumulated more than $600 billion in financial reserves, one of the largest stashes in the world.
But for Putin, the primary purpose of this sound financial policymaking was not to earn international plaudits or even to help ordinary Russians keep their savings. The point was to bolster his power. Putin used the accumulated reserves to restore the sinews of the authoritarian state by building up the security services, expanding Russia’s military and armament industry, and paying off the head of Chechnya, Ramzan Kadyrov, and his paramilitary—another pillar of the Kremlin’s dictatorship.
Putin energetically worked to figure out how Russia could thrive under global capitalism.
When Putin decided to invade Ukraine earlier this year, he believed Russia’s large reserves would allow the country to ride out whatever sanctions resulted. But the West’s financial response was far harsher than he expected—even ardent anti-Russian hawks in the West were surprised. The West and its allies cut off a number of major Russian banks from SWIFT, the international payment clearing network, and froze $400 billion in Russian international reserves that were physically stored in G-7 countries. Washington and its allies also blocked a host of manufacturing companies from working with the Russian government or Russian businesses. Over 700 Western manufacturing and retail corporations walked out of Russia on their own, shamed by public opinion in their home countries. Large international transportation and financial firms and intermediaries stopped working with companies linked to Moscow. The decoupling is unlike anything the world has seen since the blockades of Germany and Japan during World War II.
In the West, these actions were met with euphoria. Pundits declared that Russia’s currency would collapse and that there would be broad protests. Some even speculated that Putin could be toppled. But none of those scenarios came to pass. The ruble did initially tank, but Nabiullina and Siluanov acted quickly to save it. The Russian state suspended the currency’s free convertibility and decreed that 80 percent of the oil revenue made by Russian companies and other exporters (including revenue made in dollars) had to be sold to the central bank. It banned Russian citizens from wiring more than $10,000 abroad per month, quashing the panicky rush to convert rubles to dollars, and the Russian currency eventually bounced all the way back to pre-invasion levels. Had Gorbachev been assisted by such expertise, the Soviet Union might have survived.
Russia’s entrepreneurs, meanwhile, are learning how to adapt to their new reality. Many of the front doors to the international economy have shut, but Russia’s businesspeople—including those who run its arms industry—know how to use backdoors to find what they need. Russian businesses also still enjoy legal access to multiple major economies, including those of China and India, both of which remain willing to do business with Russia. There is little economic reason for them not to: the strength of the ruble makes it profitable to buy Russian energy and other materials at a discount. The Russian government can then tax these profits and enforce their conversion to rubles, further maintaining the country’s solvency. In the short term, then, it is unlikely that the West’s harsh sanctions will kill the ruble and force the Kremlin to yield.
DIVIDE AND CONQUER
Western penalties may not be shifting Moscow’s thinking. But they are unmistakably hurting parts of Russia’s population: namely, the country’s elites and the urban middle class. Governments, universities, and other institutions around the world have canceled thousands of scientific and scholarly projects with Russian researchers. Services that were woven into the lives of many white-collar Russians—from Facebook to Netflix to Zoom—are suddenly unavailable. Russians cannot upgrade their MacBooks or iPhones. It has become extremely hard for them to get visas to enter the United Kingdom or the European Union, and even if they succeed, there are no direct flights or trains that can take them there. They can no longer use their credit cards abroad or pay for foreign goods and services. For the country’s cosmopolitans, Russia’s invasion has made life quite difficult.
At first glance, this might seem to bode ill for Putin. During the Soviet political crisis of 1990–91, members of the middle and upper classes played a huge role in bringing about the collapse of the state. Hundreds of thousands of educated Soviets rallied in the main squares of Moscow and St. Petersburg, demanding change. A new Russian elite, one that embraced nationalism and cast itself in opposition to the Soviet old guard, gained power after elections held in 1990. The country’s knowledge workers and intelligentsia teamed up with this new elite to help bring the empire down.
But Gorbachev tolerated, and arguably encouraged, such political activism. Putin does not. Unlike Gorbachev, who allowed opponents to contest elections, Putin has worked to prevent any Russians from emerging as credible threats—most recently, by poisoning the opposition leader Alexei Navalny in August 2020 and then arresting him a year later. There have been no demonstrations against the war on the scale that Gorbachev allowed, thanks in no small part to the ruthless efficiency of Russia’s security services. The enforcers of Putin’s police state have the power and the skills needed to suppress any street protests, including through intimidation, arrests, and other assorted punishments, such as hefty fines. And the Russian state is aggressively pushing to control its people’s minds. In the first days after the invasion, Russia’s legislature passed laws criminalizing open discussion and the dissemination of information about the war. The government forced the country’s independent news outlets to shut down.
Navalny on a screen during a court hearing in Moscow, May 2022
Evgenia Novozhenina / Reuters
But these are just the most visible tools of Putin’s system of control. Like many other authoritarians, the Russian president has also learned to exploit economic inequality to establish a firm base of support, leaning into the differences between what the Russian scholar Natalya Zubarevich calls “the four Russias.” The first Russia consists of urbanites in large cities, many of whom work in the postindustrial economy and are culturally connected to the West. They are the source of most opposition to Putin, and they have staged protests against the president before. But they constitute just one-fifth of the population, by Zubarevich’s estimate. The other three Russias are the residents of poorer industrial cities, who are nostalgic for the Soviet past; people who live in declining rural towns; and multiethnic non-Russians in the North Caucasus (including Chechnya) and southern Siberia. The inhabitants of those three Russias overwhelmingly support Putin because they depend on subsidies from the state and because they adhere to traditional values when it comes to hierarchy, religion, and worldview—the kinds of cultural positions that Putin has championed in the Kremlin’s imperialist and nationalist propaganda, which has gone into overdrive since the invasion of Ukraine began.
Putin, then, doesn’t need to engage in mass repression to keep himself in command. Indeed, recognizing the seeming futility of opposing the state, many members of the first Russia who are truly fed up with Putin are simply fleeing the country—a development that Putin openly supports. He has declared their departure to be “a natural and necessary self-purification of [Russian] society” from a pro-Western “fifth column.” And so far, the invasion has done little to erode his support among the other three Russias. Most members of those groups do not feel connected to the global economy, and they are therefore relatively unbothered by Russia’s excommunication by the West via sanctions and bans. To maintain these groups’ support, Putin can continue to subsidize some regions and pour billions into infrastructure and construction projects in others.
He can also appeal to their conservative and nostalgic sentiments—something Gorbachev could never do. Russia’s turbulent history has led most of its people to want a strong leader and consolidation of the country—not democracy, civil rights, and national self-determination. Gorbachev, however, was no strongman. The Soviet leader was driven by an extraordinarily idealistic vision and refused to use force to maintain his empire. He mobilized the most progressive groups of Russian society, above all the intelligentsia and urban professionals, to help him yank the Soviet Union out of its isolation, stagnation, and conservative moorings. But in doing so, he lost the support of the rest of Russia and was forced out of office, leaving behind a legacy of economic crisis, statelessness, chaos, and secession. The life expectancy of Russians dropped from 69 years in 1990 to 64.5 years in 1994; for males, the plunge was from 64 years down to 58 years. Russia’s population declined, and the country faced food shortages. It is no wonder that so many Russians wanted a strongman like Putin, who promised to protect them from a hostile world and to restore the Russian empire. In the weeks after the invasion of Ukraine, the Russian people’s knee-jerk reaction was to rally around the tsar, not to accuse him of unprovoked aggression.
UNDER PRESSURE
None of this bodes well for Westerners who want Putin’s system to fall—or for the Ukrainians fighting to defeat the Russian military machine. But even though the Soviet Union’s collapse may not offer a preview of Russia’s trajectory, that doesn’t mean the West’s actions will have no impact on the country’s future. There is a consensus among both Western and savvy Russian economists that in the long term, the sanctions will cause Russia’s economy to shrink as supply chain disruptions mount. The country’s transportation and communications industries are especially vulnerable. Russia’s passenger aircraft, fastest trains, and most of its automobiles are made in the West, and they are now cut off from the companies that know how to service and maintain them. Even official government statistics indicate that the assembly of new cars in Russia has fallen precipitously—at least partly because Russian factories are cut off from foreign-made parts. The Russian military-industrial complex may continue to go on unimpeded for now, but it, too, will eventually face shortages. In the past, Western companies continued to supply Russian arms manufacturers, even after Russia annexed Crimea. Now, if for ethical reasons alone, they won’t.
The Russian energy sector has largely escaped the penalties, and as prices soar, it is making more money on exports than it did before the war. But eventually, energy output will also deteriorate, and the energy sector, too, will need spare parts and technological upgrades that only the West can properly offer. The Russian authorities have admitted that the country’s oil output declined by 7.5 percent in March and may go down to levels not seen since 2003. Selling energy is likely to become a problem as well, especially if the European Union can wean itself from Russian oil and gas.
Putin denies that this will happen. At a meeting with the heads of the energy corporations, he referred to Western sanctions as “chaotic” and asserted that they would hurt Western economies and consumers more than Russians because of inflation. He even spoke about Europe’s “economic suicide” and promised to stay ahead of the West’s anti-Russian actions. He has also convinced himself that the West no longer calls the shots in the global economy, given the world’s increasing multipolarity. He is not alone; even Russian economists who oppose Putin are convinced that as long as the country’s finances are in good shape, the rest of the world—including some Western companies, traders, and intermediaries—will risk violating the sanctions to do business with Russia. As the global economy sags under the weight of the war and as international shock over the invasion fades, they believe that Russia’s relationship with the world will return to normal, just as it did after 2014.
A fall in energy profits will not undermine the resilience of Putin’s regime.
But the West appears prepared to keep going. One day before Putin celebrated Victory Day, the G-7 leaders issued a declaration in support of Ukraine in which they recognized the country as an ally of the West and pledged financial support, a steady supply of arms, access to NATO intelligence, and, critically, continued economic pressure on Russia. The key of the declaration was, indeed, an announcement that they would work toward “Russia’s isolation across all sectors of its economy.” It echoes what Ursula von der Leyen, the head of the European Commission, described as the EU’s goals: to stop Russian banks “from operating worldwide,” to “effectively block Russian exports and imports,” and to “make it impossible for the [Russian] Central Bank to liquidate its assets.”
It won’t be easy to maintain this level of unity, nor will it be easy to expand the pressure to more of Russia’s sectors—such as by instituting an EU embargo on Russian oil and gas. Several countries, including Hungary (whose prime minister, Viktor Orban, remains one of Putin’s few friends in Europe) as well as Germany and Italy, are aware that an energy embargo would deal a huge blow to their economies. And even if Europe does institute an energy ban, it will not lead to an immediate crisis in Russia. The Soviet Union, after all, experienced a drastic drop in oil revenues in the late 1980s, but that is not what bankrupted the country. It was, instead, Gorbachev’s loss of control over the central bank, the ruble, and the country’s fiscal mechanisms. As long as Putin retains power over these assets and follows professional advice, a fall in energy profits will not undermine the resilience of his regime.
But if the West is serious about stopping Putin, it will have to try to keep up the pressure anyway. The longer the sanctions go on and the harsher they grow, the more the West’s anti-Russian economic regime will be implemented and internalized by other actors in the global economy. States and companies outside the West will grow more concerned about secondary sanctions. Some of the businesses may even worry about their reputations. The Chinese telecommunications giant Huawei has already suspended new contracts with Russia. Indian firms that indicated a readiness to buy Russian oil at a 30 percent discount are now under intense pressure to back off.
Only a hardcore determinist can believe that in 1991, there were no alternatives to the Soviet collapse.
If the sanctions regime does drag on and becomes institutionalized, the West may yet succeed in undermining Putin’s system. Moscow’s talented economists will eventually become unable to shield the country from devastating macroeconomic impacts. Even with trillions of dollars in investment in infrastructure projects or other stimulus measures, the Russian state will be unable to overcome the effects of exclusion as the costs of these projects, especially with the accompanying corruption, balloon. Without foreign know-how, the efficiency of producing Russian goods and their quality will return to where they were in the early 1990s. The three Russias dependent on the state for their livelihoods will then acutely feel their country’s growing weakness and isolation in a way that, for now, they do not. People may even struggle to put food on the table. This would all seriously undermine Putin’s story: that he is the essential leader of a “sovereign and great Russia,” which has “risen from its knees” under his tenure.
In the long term, it is possible to imagine this seriously weakening the Russian state. Separatism could rise or return to some regions, such as Chechnya, if the Kremlin stops paying their residents’ bills. Tensions will generally grow between Moscow—where money is amassed—and the industrial cities and regions that depend on imports and exports. This is most likely to happen in Eastern Siberia and the mid-Volga, oil-producing regions that could find themselves forced to give ever-larger shares of shrinking profits to the Kremlin.
Still, even a much weaker Russia is not destined to suffer a Soviet Union–style breakup. National separatism is not nearly as much of a threat to present-day Russia, where roughly 80 percent of the country’s citizens consider themselves to be ethnic Russians, as it was to the Soviet Union. Moscow’s strong repressive institutions could also ensure that Russia does not experience regime change, or at least not the same kind of regime change that took place in 1991. And Russians, even if they turn against the war, would probably not go on another rampage to destroy their own state.
The West should nonetheless stay the course. The sanctions will gradually drain Russia’s war chest and, with it, the country’s capacity to fight. Facing mounting battlefield setbacks, the Kremlin may agree to an uneasy armistice. But the West must also stay realistic. Only a hardcore determinist can believe that in 1991, there were no alternatives to the Soviet collapse. In fact, a much more logical path for the Soviet state would have been continued authoritarianism combined with radical market liberalization and prosperity for select groups—not unlike the road China has taken. Similarly, it would be deterministic for the West to expect that a weakened Russia would fall. There will at least be a period in which Ukraine and the West have to coexist with a weakened and humiliated but still autocratic Russian state. Western policymakers must prepare for this eventuality rather than dreaming of collapse in Moscow.
CORRECTION APPENDED (JUNE 22, 2022)
An earlier version of this article incorrectly stated that the Russian opposition leader Alexei Navalny was poisoned and arrested in August 2021; the text has been updated to indicate that the poisoning took place a year prior to the arrest.
Ο Υπουργός Εξωτερικών, Μπουγιάρ Οσμάνι λέει ότι σύμφωνα με την παρούσα πρόταση, η μακεδονική γλώσσα είναι μια από τις 25 γλώσσες της ΕΕ και ως τέτοια εντάσσεται στο διαπραγματευτικό πλαίσιο.
Μιλώντας στην εκπομπή «360 Μοίρες» του Alsat TV, ο Οσμάνι δήλωσε ότι είναι μια από τις μεγαλύτερες νίκες για τον ‘μακεδονικό’ λαό και τη χώρα.
«Σύμφωνα με ό,τι έχει πλέον ως πρόταση, η μακεδονική γλώσσα παραμένει μία από τις 25 γλώσσες της ΕΕ χωρίς καμία σημείωση, προσθήκη και διερμηνεία.
Δεν επιτρέπουμε και δεν υπάρχει λόγος να το αμφισβητήσει η Βουλγαρία, γιατί γίνεται μέρος του διαπραγματευτικού πλαισίου και το διαπραγματευτικό πλαίσιο είναι το βασικό έγγραφο που ορίζει τη διαδικασία και στη συνέχεια αποτελεί τη βάση για την υπογραφή της συμφωνίας ένταξης, είπε ο Οσμάνι και πρόσθεσε ότι μπλοκαρίστηκε η όλη διαδικασία, δηλαδή αυτό που θα έχει τώρα στο κάδρο καθορίζει την πορεία προς τα εμπρός.
Επανέλαβε ότι το πρωτόκολλο δεν έχει θέση στο διαπραγματευτικό πλαίσιο και ότι περιμένει να οριστικοποιηθεί και στη συνέχεια να παρουσιαστεί στη δημοσιότητα.
Ελπίζει ότι οι τροπολογίες της τελευταίας στιγμής που ενέκρινε το βουλγαρικό κοινοβούλιο στην απόφαση αποδοχής της γαλλικής πρότασης «παρέχουν μια βάση για να κατανοήσουμε τις θέσεις μας στη διαδικασία».
«Σίγουρα, οι βουλγαρικές θέσεις έχουν ληφθεί υπόψη στον καθορισμό αυτού του πακέτου, γιατί για να δώσει συναίνεση, η Βουλγαρία ήθελε να δει και τις θέσεις του», είπε ο Οσμάνι.
Ερωτηθείς πότε αναμένεται η τελική γαλλική πρόταση, είπε ότι η γαλλική προεδρία θα λήξει σε λίγες μέρες και ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή να εξετάσει αυτή την εκδοχή εάν φτάσει.